Spojrzenia na Europę

Spojrzenia na
Europę
Syndex Europa & International
5 boulevard du Roi Albert II
B-1210 Bruselas
Tel.:+32 4 77 77 23 59
Od redakcji
Mimo że J. C. Juncker zapowiadał się
jako szef ,,Europy o ratingu społecznym
AAA’’, to kilka miesięcy po jego
nominacji wiele osób jest rozczarowanych. Przedstawiony pod koniec
listopada przez Komisję plan inwestycyjny ma tę zaletę, że w ogóle powstał,
ale wydaje się on zdecydowanie
niewystarczający w odniesieniu do
bezwzględnych potrzeb związanych z
finansowaniem przyszłości realnej
gospodarki europejskiej. Co gorsza,
pojawiły się liczne głosy oskarżające
plan o chęć ,,kolektywizacji strat i
sprywatyzowania zysków’’ europejskiego ożywienia gospodarczego. Do
tego wszystkiego dochodzi aspekt
„magiczny”: zainwestowanie 1 euro ze
środków publicznych ma wygenerować
inwestycje prywatne na kwotę 15 euro
— to może budzić wątpliwości.
Wreszcie, brak jest jakiejkolwiek nadziei
na włączenie europejskich obywateli w
projekt europejski — czy nie mogliby
oni mieć udziału w pobudzaniu
wzrostu gospodarczego? Sami tylko
Belgowie posiadają 250 mld EUR, które
,,leżą” na książeczkach
oszczędnościowych!
Tymczasem Europejska Konfederacja
Związków Zawodowych (EKZZ) już rok
temu przedstawiła trzy razy bardziej
ambitne propozycje, pozwalające
obywatelom Europy na skorzystanie z
inwestycji dzięki stworzeniu miejsc
pracy o wysokiej jakości, spójności
społecznej i promowaniu polityki
ochrony środowiska. 1 grudnia 2014 r.,
w ważnym momencie debaty politycznej, Syndex wraz z EKZZ zorganizował
konferencję na temat inwestycji z
udziałem kluczowych graczy. Dla
Syndexu była to również okazja do
zaprezentowania swego raportu, w
którym przedstawił on swoje propozycje dotyczące wdrożenia planu EKZZ,
dużo bardziej realistycznego niż plan
Komisji Europejskiej!
n° 3 - Styczeń 2015
Spis treści
Syndex wspiera EKZZ w dążeniu do ożywienia inwestycji1
Informacje z krajów
2
Belgia - System księgowy na cenzurowanym
Hiszpania - Inwestycje publiczne niezbędne dla rozwoju sektora przemysłowego
Francja - Trzy plany wspierania inwestycji przedsiębiorstw
Rumunia - Wzrost w rankingach konkurencyjności
Wielka Brytania - słaby wzrost inwestycji
Polska - Rekordowy rok inwestycji zagranicznych w Polsce
Pytania do europosłów: Edouarda Martin i Philippe’a Lamberts
Syndex w Brukseli i w Europie
2
2
2
3
3
3
4
5
Syndex wspiera EKZZ w
dążeniu do ożywienia
inwestycji
wśród państw członkowskich UE, Syndex
pokazuje, przy pomocy jakich środków
można by sfinansować odbudowę gospodarki europejskiej:
Rok po wprowadzeniu przez EKZZ
planu odbudowy gospodarki europejskiej, Komisja przedstawiła mało
ambitny plan, podczas gdy sytuacja
w zakresie zatrudnienia i przemysłu
uległa dalszemu pogorszeniu. Syndex
przedstawia swoje propozycje do
zrealizowania.
•
s ko r z y s t a n i e z f u n d u s z y
Europejskiego Mechanizmu
Stabilności (ESM): ESM dysponuje kapitałem wynoszącym 80
mld EUR oraz zdolnością do udzielania pożyczek rzędu 500 mld EUR.
Można by wystąpić do ESM o kwotę
rzędu 20–30 mld EUR z przeznaczeniem na program inwestycyjny,
która zostałaby wypłacona albo
w formie dotacji bezpośredniej,
albo w formie poręczenia, co
pozwoliłoby na zwiększenie
środków do blisko 200 mld EUR,
tj. do kwoty stanowiącej dwie trzecie zapotrzebowania na finansowanie planu inwestycyjnego EKZZ;
•
podatek od transakcji
finansowych o rozszerzonej
podstawie opodatkowania:
wpływy z tego podatku, który
powinien zostać wprowadzony
najpóźniej do dnia 1 stycznia 2016
roku, szacowane są na kwotę od
9 do 36 mld EUR rocznie. Można
by uzyskać kilkadziesiąt miliardów
euro więcej, jeśli, ze względu na
ich ogromną ilość, zostałyby opodatkowane (nawet bardzo niską
stawką) transakcje walutowe i instrumenty pochodne;
•
wzmocniona i jednocześnie
przekształcona rola
Europejskiego Banku
Inwestycyjnego: nowy fundusz,
otwarty na obywateli europejskich
Zdaniem EKZZ odbudowa gospodarki
europejskiej powinna dążyć do promowania wysokiej jakości zatrudnienia, spójności społecznej i ochrony
środowiska. Syndex dokonał analizy
istniejących polityk wspólnotowych i
międzyrządowych w celu określenia
dostępnych lub możliwych do uzyskania środków finansowych oraz obszarów,
które w pierwszej kolejności powinny
zostać objęte inwestycjami — chodzi
zwłaszcza o te, które mogą tworzyć efekt
dźwigni, podlegają silnej konkurencji
międzynarodowej, bądź chronią nasze
zasoby naturalne i ludzkie.
Budżet Unii Europejskiej (1% PKB państw
członkowskich) nie wystarczy, aby spełnić
wymogi finansowe planu zaproponowanego przez EKZZ, które szacowane są na
kwotę około 280 mld EUR rocznie, oraz, w
najlepszym wypadku, pokryje on połowę
zapotrzebowania na finansowanie planu
inwestycyjnego Junckera (315 mld EUR
w ciągu 3 lat). Budżet Unii Europejskiej
na lata 2014-2020 zmniejszył się o około
7% w porównaniu do budżetu na lata
2007-2013. W związku z brakiem wizji
1
poprzez produkt oszczędnościowy,
przy założeniu, że w zarządzanie
nim zaangażowaliby się partnerzy społeczni, mógłby finansować
nowe inwestycje, które, choć
na pierwszy rzut oka wydają się
mniej rentowne, tworzyłyby więcej
miejsc pracy.
•
Raport wyszczególnia siedem priorytetów europejskich w celu ożywienia
realnej gospodarki:
•
•
w sektorze cyfrowym zakłada
on, między innymi, zmniejszenie zależności Europy od krajów
o wysokim stopniu zaawansowania w tym sektorze;
•
jako odpowiedź na wyzwania
przemysłowe, ale również sanitarne i etyczne podaje nanotechnologie i biotechnologie;
w dziedzinie transportu stawia
na transport miejski oraz rozwój i
utrzymanie infrastruktury;
podkreśla konieczność przeprowadzenia szybkich inwestycji w
obszarze infrastruktury transportowej i magazynowania
energii oraz inwestycji w zakresie
efektywności energetycznej, w
ramach procesu sprawiedliwych
przemian;
•
opowiada się za rozwijaniem
koncepcji zielonej infrastruktury;
•
pokazuje wyzwania związane z
opieką nad osobami starszymi oraz
„srebrną gospodarką”;
•
i wreszcie przypomina o tym,
jak istotne dla zatrudnienia i
zrównoważonego rozwoju jest
przeprowadzenie inwestycji w sektorze budowlanym i mieszkalnictwa socjalnego.
Wszelkie informacje (raport Syndexu
wraz z syntezą oraz plan EKZZ) dostępne
są na stronie: www.syndex.eu oraz www.
syndex.fr
Informacje z krajów…
Belgia - system księgowy na
cenzurowanym
W Belgii napięcia społeczne osiągnęły
apogeum. Ultraliberalna polityka
rządu federalnego prowadzi do licznie uczęszczanych cotygodniowych
strajków. Wprowadzane są cięcia amortyzatorów społecznych i płac. Wszystkie
trzy regiony Belgii dokładają wszelkich
starań, aby utrzymać się na dozwolonym przez traktaty europejskie poziomie poniżej 3% deficytu PKB ; niemniej
jednak część władz lokalnych znajduje
się w trudnej sytuacji i winą za to obarcza nowe zasady rachunkowości ESA
2010 wprowadzone w celu domknięcia
budżetu. Za jednogłośnym poparciem trzech regionów Belgii (Flandria,
Walonia i Bruksela), różnica między
finansowaniem deficytu na rachunku
obrotów bieżących oraz inwestycjami w nowe projekty przestała
być istotna po przyjęciu nowego
europejskiego systemu księgowego
obowiązującego we wsz ystkich
państwach członkowskich od września
2014 r. Co do projektów potrzebujących
finansowania, regionom belgijskim ich
nie brakuje z punktu widzenia tak zwanej listy „Saint-Nicolas” (odpowiednik Świętego Mikołaja w Belgii), która
została przedłożona grupie zadaniowej przy Komisji Europejskiej/EBI.
Projekty te dotyczą w głównej mierze
Spojrzenia na Europę n°3 - styczeń 2015
niedofinansowanych szlaków wodnych
i transportu drogowego oraz energii, w
tym magazynowania energii wiatrowej.
Ale kto może liczyć na taką mannę z
nieba? We Flandrii dąży się do wspierania partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP); w pozostałych regionach
próżno szukać przejrzystości..
Hiszpania - inwestycje publicz-
ne niezbędne dla rozwoju
sektora przemysłowego
Aby hiszpański sektor przemysłowy
osiągnął wyznaczony przez Komisję
Europejską cel — 20% PKB do 2020
roku, Hiszpania potrzebuje strategii
polegającej na przeznaczeniu środków
publicznych na inwestycje produkcyjne. Strategia ta powinna zwiększyć
wydajność przez czynniki inne niż
koszty pracy, czyli promowanie bardziej efekty wnych metod i procesów produkcyjnych oraz
zwiększenie inwestycji w działalność
badawczo-rozwojową.
Podobnie, musi nastąpić zmiana systemu finansowego, aby umożliwić
wzrost kredytów dla przedsiębiorstw,
wspieranie innowacyjności oraz jasną
politykę energetyczną. Wreszcie,
hiszpańska polityka sektorowa wymaga
planów, które będą przewidywać
zmiany, poszukując nowych możliwości
2
rynkowych.
Francja - trzy plany
wspierania inwestycji
przedsiębiorstw
Choć prognoz y francuskich
przedsiębiorstw na 2015 rok są
mało optymistyczne: przemysłowcy
przewidują spadek swoich inwestycji o 3% w porównaniu do 2014
roku, rząd rozpoczął realizację trzech
planów na rzecz bezpośredniego lub
pośredniego ożywienia inwestycji,
których liczba na dzień dzisiejszy spada,
w szczególności w sektorze małych i
średnich przedsiębiorstw (MŚP).
Pakt odpowiedzialności i
solidarności przeznacza na rzecz
przedsiębiorstw 41miliardów euro
pomocy w formie ulg podatkowych
i ulg w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne – łącznie z ulgą
podatkową na rzecz konkurencyjności
i zatrudnienia – aby zachęcić je do
inwestowania i zatrudniania. Oczekuje
się, że plan ten, który nie jest nakierowany na żaden konkretny rodzaj
działalności, wygeneruje do 2017 roku
dodatkowy wzrost o 0,5% i 200 tys.
miejsc pracy. W zamian spodziewane
są korzyści w obszarze zatrudnienia,
szkoleń, nauki, inwestycji, płac itd. i
mają być one negocjowane w każdej
branży osobno. Póki co jednak prace
postępują powoli: 17 z 50 głównych
branż do tej pory nie rozpoczęło dyskusji, co rodzi pytania o gotowość pracodawców do szczerego omówienia
strategii z organizacjami związkowymi
— warunek sine qua non, aby możliwe
było przewidzenie potrzeb w zakresie
inwestycji, zatrudnienia i kompetencji.
Program inwestycyjny na przyszłość,
którego realizacja rozpoczęła się
w 2010 roku i który początkowo
dysponował kwotą rzędu 35 miliardów euro zaciągniętych w ramach
dużej pożyczki krajowej, w roku 2013
uzyskał dodatkowe finansowanie w
kwocie 12 miliardów euro. Na koniec
2014 roku pozostało do rozdysponowania 15 miliardów euro, które mają
zostać przeznaczone na technologię
cyfrową, biotechnologię, ochronę
zdrowia i transformację energetyczną.
Celem jest również ułatwienie dostępu
do tych środków dla mikro, małych i
średnich przedsiębiorstw.
Ustawa o transformacji energetycznej, przyjęta w październiku 2014 roku,
dysponuje budżetem w wysokości
około 10 miliardów euro i zawiera
założenia, które powinny wspierać
inwestycje do 2017 roku: program renowacji energetycznej 500 tys. budynków mieszkalnych rocznie, utworzenie
7 milionów stacji ładowania dla pojazdów elektrycznych i hybrydowych,
zapewnienie wsparcia dla sektora energii odnawialnej.
Rumunia - wzrost w rankin-
gach konkurencyjności
Mimo że gospodarka krajowa nadal
boryka się z biurokracją podatkową
i administracyjną, Rumunia zdołała
wspiąć się w rankingu Państ w
sporządzonym przez Światowe Forum
Ekonomiczne ze względu na bardziej
przyjazny klimat inwestycyjny.
Strategiczne położenie Rumunii i
elastyczność rynku pracy mają duży
wpływ na stopień zainteresowania
zagranicznych inwestorów. Środki
gospodarcze, oprócz przyciągnięcia
nowych, powinny dbać o dotychczasowych inwestorów. W związku
z tym, od 1 grudnia 2015 roku, kilku
inwestorów z sektora hutniczego, w
tym Arcelor Mittal Galati, skorzystają
z systemu redukcji zielonych certyfikatów. Według nich spowoduje
to zmniejszenie kosztów energii do
poziomu gwarantującego lepszą
wydajność produkcji i poprawiającego
konkurencyjność na regionalnym
rynku stali. Przedstawiciele związków
zawodowych wspierają te środki na
rzecz zmniejszenia kosztów energii ze
względu na ich pozytywny wpływ na
perspektywę zatrudnienia.
Wielka Brytania - słaby wzrost
inwestycji
Od 1998 r. w Wielkiej Brytanii spada
wskaźnik mierzący poziom inwestycji
— środki trwałe brutto (ang. GFCF). Od
początku kryzysu dotyczy to również
wszystkich pozostałych gospodarek
europejskich. Tym niemniej, według
statystyk opublikowanych w grudniu 2014 r., na początku 2014 r. w
kraju odnotowano wzrost inwestycji
wynoszący 7,1 % w ujęciu rocznym.
Był to najwyższy wzrost na przestrzeni ostatnich 15 lat.
Trwał on jednak bardzo krótko —
najnowsze dane opublikowane przez
brytyjski GUS mówią o 0,7% spadku z
kwartału na kwartał, co tylko ukazało
niestabilność brytyjskiej gospodarki.
O ile faza wzrostu związana jest
przede wszystkim z inwestycjami
publicznymi oraz inwestycjami w
segmencie „budynków i konstrukcji”,
to ostatnie dane świadczą o słabości
brytyjskiej gospodarki i nerwowości
przedsiębiorstw związanej z inwestowaniem w przyszłości.
Polska - rekordowy rok
inwestycji zagranicznych
w Polsce
o przedłużeniu okresu działania specjalnych stref ekonomicznych (SSE) do
końca 2026 roku. Oferujące inwestorom zagranicznym zwolnienia z
podatku dochodowego czy podatku od
nieruchomości (w niektórych gminach),
SSE umożliwiają założenie działalności
na terenie w pełni przygotowanym
i w interesującej cenie, zapewniając
bezpłatnie wsparcie przy załatwianiu
formalności związanych z inwestycją.
W większości przypadków inwestorzy zagraniczni deklarują chęć dalszego inwestowania w SEE, jednak
podkreślają, że decyzja ta uzależniona
jest od utrzymania zwolnienia z
podatku dochodowego.
Kolejną formę zachęt inwestycyjnych
stanowią granty rządowe w ramach
Programu wspierania inwestycji o
istotnym znaczeniu dla gospodarki
polskiej na lata 2011 - 2020 w takich
sektorach jak motoryzacja, elektronika i produkcja sprzętu AGD, a także
lotnictwo, przemysł rolno-spożywczy,
biotechnologie, nowoczesne usługi
oraz badania i rozwój. Firmy należące
do innych sektorów mogą liczyć na
tego typu granty, o ile ich projekty
zakładają utworzenie co najmniej 200
nowych miejsc pracy a wartość inwestycji wynosi co najmniej 750 mln PLN
(lub utworzenie 500 nowych miejsc
pracy przy budżecie inwestycji rzędu
500 mln PLN).
Trzeci typ istniejących w Polsce zachęt
inwestycyjnych to Parki przemysłowe
i technologiczne. Ten model rozwoju,
nakierowany na międzynarodową
współpracę, oferuje polskim i zagranicznym firmom działającym w tym
samym sektorze m.in. dogodną
lokalizację, ulgi podatkowe, możliwość
współpracy z Centrami Obsługi
Inwestorów, czy pomoc doradczą dla
2014 był rekordowym rokiem pod
względem inwestycji zagranicznych
w Polsce: w ciągu pięciu pierwszych
miesięcy przedsiębiorstwa zagraniczne zainwestowały 1,54 mld EUR,
to jest więcej niż w całym 2013 roku
(902,5 mln EUR).
To w 2013 roku polski rząd zdecydował
3
Spojrzenia na Europę n°3 - styczeń 2015
Pytania
d o : Édouarda Martin i Philippe’a Lamberts
Édouard Martin, europoseł, frakcja socjaldemokratów
Philippe Lamberts, europoseł, współprzewodniczący Europejskiej Partii Zielonych/ALE
W Niemczech zostanie wkrótce
wprowadzona płaca minimalna. Jak w
rzeczywistości ma to wyglądać i kiedy
nowe przepisy wejdą w życie?
E. M.: Ogłoszenie przez J.C. Junckera
planu inwestycyjnego, jako fundamentu
jego przyszłych działań, było mile
widziane, gdyż wydawało się, że plan
ten zapoczątkuje powrót do równowagi pomiędzy „zaciskaniem pasa” a
inwestycjami.
Niemniej jednak nie zagłosowałem
ani na niego, ani na jego kolegium,
ponieważ w ogłoszonym planie
brakowało szczegółów. I obawiam
się, że jego realizacja tylko potwierdzi moje wątpliwości. Mam trzy
główne zastrzeżenia do tego planu
inwestycyjnego: po pierwsze jest on
niewystarczający w swym rozmiarze,
aby mógł wypełnić stawiany przed nim
cel polegający na wywołaniu efektu
szoku lub bodźca. Po drugie, co zostało
zresztą podniesione przez wielu obserwatorów, wydaje się, że plan przecenia domniemany efekt dźwigni. I, co
najważniejsze, w moim odczuciu istnieje
rozdźwięk pomiędzy zapowiadanym
efektem dźwigni (który zakłada szybki
i istotny zwrot z inwestycji) a faktem, że
plan ten ma na celu finansowanie „bardziej ryzykownych” i długoterminowych
projektów.
P. L. : Wydaje się, że plan Junckera to
przede wszystkim wynik efektu deadweight (efekt zdarzenia występującego
niezależnie), ponieważ okazuje się, że
wiele projektów zgłoszonych do EBI to
projekty będące już w stadium wysokiego zaawansowania i/lub projekty o
wątpliwej przydatności. Plan ten byłby
bardziej ambitny, gdyby był on przedmiotem prawdziwej dyskusji jeszcze na
etapie jego tworzenia.
Które sektory są Panów zdaniem
priorytetowe dla ożywienia w Europie i
jakie działania podjął Pan w tej kwestii
jako europoseł?
E. M.: Myślę, że nasze prace w ramach
Spojrzenia na Europę n°3 - styczeń 2015
grupy socjaldemokratów wpłynęły na
sposób ukierunkowania planu.
Sformułowaliśmy trzy kryteria:
•
inwestycje muszą przyczyniać
się do realiz acji koncepcji
zrównoważonego rozwoju, mając
jednocześnie na względzie ekologiczny wzrost i tworzenie wysokiej
jakości miejsc pracy;
•
inwestycje muszą być ściśle
związane z innowacją, muszą
prz ycz yniać się do procesu cyfryzacji gospodarki i
społeczeństwa oraz w pełni z niego
korzystać;
•
inwestycje muszą generować
efekty zewnętrzne, które będą
wyraźnie pozytywne dla całego
społeczeństwa, a nie tylko dla
niektórych konkretnych sektorów.
Obszarami, które w pierwszej kolejności
wymagają inwestycji, są zatem: transformacja sektora energetycznego,
zrównoważony transport i mobilność
(w tym również w kwestii łagodzenia
skutków zmian klimatycznych i dostosowania się do nich), społeczeństwo
cyfrowe, kapitał ludzki i ludzie.
Innym obszarem priorytetowym jest
przyszłość europejskiego przemysłu.
Jaką politykę przemysłową chce
pr z yjąć Europa? Wraz z moim
zespołem z własnej inicjatywy pracujemy obecnie nad raportem na temat
zrównoważonego rozwoju produkcji
metali podstawowych (stal, aluminium,
miedź, cynk, itp.).
Oczywiście kwestia CO2 jest kluczowa,
aby wyeliminować lub ograniczyć
ryzyko ucieczki emisji, która, jak się
okazuje, pociąga za sobą istotne konsekwencje społeczne, nie wspominając
o jej katastrofalnym wpływie na
środowisko. Bronimy idei dostosowania cen na granicach Unii Europejskiej.
W grudniu 2014 roku uchwalona została
rezolucja Parlamentu Europejskiego
w sprawie przemysłu stalowego.
Dzięki naszym staraniom zawiera ona
poprawkę dotyczącą wspomnianego
4
dostosowania na granicach. Uczyniliśmy
zatem ważny pierwszy krok, teraz czekamy na odpowiedź Komisji w tej
kwestii.
Zobaczymy, jak ta sprawa się dalej
potoczy.
P.L.: Zieloni opracowali alternatywny
plan inwestycyjny opiewający na
kwotę 750 mld EUR i nastawiony na
transformację sektora energetycznego,
relokację oraz innowacje w zakresie
społecznym i ekologicznym. Uważamy,
że priorytet stanowią sektory mieszkalnictwa socjalnego, zdrowia i szkolnictwa,
jak również środki, które pozwolą gospodarstwom domowym wyjść z ubóstwa energetycznego oraz umożliwią
sektorom sprostanie wyzwaniom klimatycznym, pomagając w szczególności
małym i średnim przedsiębiorstwom.
Jaką rolę mogłyby Panów zdaniem
odegrać organizacje związkowe w
wyborze i monitorowaniu inwestycji na
szczeblu krajowym i europejskim?
E. M.: Z jednej strony, jeśli nie chcemy
powtarzać błędów z przeszłości i
ograniczyć tych inwestycji do określonej
rzeczywistości społecznej i terytorialnej,
należy dodać wymiar „bottom-up”, czyli
bardziej zaangażować władze lokalne
oraz związki zawodowe.
Z drugiej strony, należałoby ponownie przeanalizować i wzmocnić rolę
Europejskiego Komitetu EkonomicznoSpołecznego w celu zwiększenia
wpływu partnerów społecznych i
organizacji pozarządowych na decyzje podejmowane przez instytucje
europejskie.
P. L. : Według naszego planu główne
wytyczne (priorytety, mechanizmy i
sposób zarządzania) powinny zostać
określone na szczeblu europejskim, ale
ich realizacja powinna się odbywać na
szczeblu krajowym i regionalnym, przy
aktywnym zaangażowaniu ich parlamentów i partnerów społecznych. Bez
„właściciela”, plan pozostanie daremnym wysiłkiem.
Syndex
e
i
p
o
r
u
E
w
i
i
l
w Br u k se
Praca szczególnie uciążliwa: znaleźć wspólne odpowiedzi
1 grudnia w Parlamencie Europejskim
przeprowadzona została debata na
temat pobudzenia wzrostu gospodarczego poprzez inwestycje. Odbyła się
ona ze wspólnej inicjatywy Europejskiej
Konfederacji Związków Zawodowych
(EKZZ) i Syndexu, który przedstawił swój
raport oraz zalecenia na ten temat. Blisko
stu przedstawicieli związków zawodowych, pracodawców, organizacji
pozarządowych i instytucji europejskich zaprezentowało swoje stanowiska
na temat planu EKZZ oraz planu Junckera.
Sekretarz Generalna EKZZ, Bernadette
Ségol, rozpoczęła debatę wnioskiem,
aby w centrum strategicznych dyskusji
znalazły się miejsca pracy wysokiej jakości.
Jej zdaniem plan Komisji, który wraz z
utworzeniem „Europejskiego Funduszu
Inwestycji Strategicznych (EFIS)” miałby
zadziałać na zasadzie dźwigni i na każde
zainwestowane 1 euro wygenerować
inwestycje na kwotę 15-krotnie
większą, „w przypadku porażki, zagrozi
wiarygodności instytucji i projektu
europejskiego”. Działaczka związkowa
zastanawiała się, czy Europejski Bank
Inwestycyjny (EBI), którego rola została
wzmocniona, uwzględni przy wyborach
inwestycyjnych kryteria społeczne, w
tym układy zbiorowe pracy.
Miguel Gil-Tertre, reprezentujący Komisję
Europejską i pełniący rolę sekretarza
planu Junckera, żarliwie bronił propozycji
Komisji. Według niego „plan ten ocali
greckie MŚP”. Przyznając, że propozycje
to zaledwie preludium, przypomniał on,
że pole działania Komisji jest w tym zakresie bardzo ograniczone ze względu na
decyzje państw członkowskich.
Uwzględnienie inwestycji społecznych
Gorące dyskusje toczyły się wokół kilku
kluczowych zagadnień. Po pierwsze
— jakość długu. Jak przypomniała
działaczka związkowa Gabriele Bischoff
(DGB) z Europejskiego Komitetu
Ekonomiczno-Społecznego, musi on
uwzględniać inwestycje społeczne. Po
drugie — reformy zwane „strukturalnymi”
(uelastycznienie rynku pracy, ograniczenie administracji i kontroli, zwiększenie
prywatyzacji…), nadal związane z
polityką oszczędnościową, które, podobniej jak partnerstwa publiczno-prywatne,
zostały uznane za przeciwskuteczne
przez europosła i gościa konferencji
Philippe’a Lamberts (Partia Zielonych/
ALE). Reprezentująca pracodawców
Valéria Ronzitti z CEEP (przedsiębiorstwa
publiczne) zaproponowała utrzymanie roli Komisji Europejskiej oraz EBI
przez okres dłuższy niż 3 lata. Jej zdaniem europejscy partnerzy społeczni
powinni się jak najszybciej porozumieć,
aby wspólnie domagać się włączenia
do Europejskiego Funduszu Inwestycji
Strategicznych. Wreszcie, według
europosła Claude’a Rolin (PPE), możliwe
jest znalezienie większej ilości środków
na pobudzenie europejskiego wzrostu
gospodarczego poprzez walkę z dumpingiem społecznym, podatkowym i
środowiskowym. Ponadto, zaleca on, by
nadać priorytet inwestycjom w sektorze
MŚP, bardziej dynamicznym w obszarze
innowacji i tworzenia nowych miejsc
pracy niż duże przedsiębiorstwa.
Wybór celów
O ile wszyscy gracze są zgodni co
do tego, że pobudzenie gospodarki
poprzez inwestycje jest koniecznością,
to już określenie celów nie jest łatwe.
Dyskusja ta zgromadziła trzy duże
europejskie federacje związkowe
reprezentujące sektor przemysłu
oraz usług publicznych i prywatnych
wokół europosła (frakcja socjaldemokratów) i związkowca Edouarda Martin.
Chciałby on, aby Parlament Europejski,
5
Europejski Komitet EkonomicznoSpołeczny oraz europejskie sektorowe
komitety dialogu społecznego zostały
w większym stopniu włączone w plany
ożywienia gospodarki. Zdaniem Sylvain
Lefebvre z IndustriALL UE powinna
w pierwszej kolejności opracować
sprawiedliwą i mniej energochłonną
politykę przemysłową. Uważa on, że
w celu pobudzenia inwestycji należy
rozpatrywać sektory w kontekście całej
branży (np. sektor zdrowia w powiązaniu
z potężnym sektorem farmaceutycznym).
Z kolei Christina Colclough z UNI Europa
wskazała na brak inwestycji w szkolenia i miejsca pracy wysokiej jakości,
zaznaczając że konkurencyjność cenowa
nie może stanowić długoterminowej
polityki. Wreszcie, według Richarda Pond
z EPSU należy jak najszybciej ponownie zainwestować w infrastrukturę
społeczną (zdrowie, opieka społeczna…),
której wkład w rozwój gospodarczy jest
niezaprzeczalny.
Większość uczestników debaty nie
odrzuca planu Junckera, a jedynie uważa,
że nie odpowiada on w pełni bieżącym
potrzebom. Kilku z nich zauważyło,
że Komisja Europejska proponuje
kolektywizację ryzyka i prywatyzację
zysków z ewentualnego pobudzenia
wzrostu gospodarczego. Plan EKZZ i
propozycje Syndexu dotyczące rozwoju
kluczowych sektorów są słuszniejsze
i bardziej ambitne. W Europie jest 26
mln bezrobotnych, zatem rolą realnej
gospodarki powinno być ich przywrócenie na rynek pracy.
Spojrzenia na Europę n°3 - styczeń 2015
Na górze po lewej: Bernadette Ségol (Sekretarz
Generalna EKZZ), Philippe Lamberts (europoseł,
współprzewodniczący Partii Zielonych /ALE) i JeanFrançois Poupard (Dyrektor Generalny Syndexu).
Na górze po prawej: Richard Pond (EPSU), Édouard Martin
(europoseł frakcji socjaldemokratów) i Sylvain Lefebvre
(Zastępca Sekretarza Generalnego IndustriALL).
Obok : Claude Rolin (europoseł EPP), Olivier Laviolette
(Dyrektor Syndexu), Veronica Nilsson (Sekretarz
Konfederalna EKZZ), Miguel Gil Tertre (gabinet V.P.
Katainena, Komisja Europejska), Philippe Lamberts
(europoseł, współprzewodniczący Partii Zielonych /ALE),
Valeria Ronzitti (Sekretarz Generalna CEEP) i Gabriele
Bischoff (DGB, wiceprezes grupy II EKES).
Spojrzenia na Europę
22 rue Pajol 75018 Paris - www.syndex.eu
Dyrektor wydania : Jean-François Poupard
Autorzy tego wydania : M.A. Romero (Syndex Espagna), D. Tarren ( Syndex UK), D. Chaleru (Syndex Romania), G. Deroo (Syndex France), T. Januszkiewicz
(S. Partner, Polska) F. Warneck (Syndex Belgique), Yvonnick Martin, Dział publikacji
Kontakt : Fabrice Warneck (+ 32 4 77 77 23 59)
Spojrzenia na Europę n°3 - styczeń 2015
6