Wewnńetrzne ´swiat±o

SPIS TREŚCI
Podziękowania
Wstęp
,
9
11
CZĘŚĆ I. MATERIAŁOWY, STYLISTYCZNY I EKONOMICZNY KONTEKST POŁUDNIOWONIDERLANDZKIEJ PLASTYKI ALABASTROWEJ
31
Rozdział 1. Alabaster jako materiał rzeźby: przyczyny popularności i stosunek do surowca . .
Wykorzystanie alabastru w produkcji artystycznej do XVI w
Alabaster w teorii i praktyce włoskiego renesansu
Kariera alabastru na północ od Alp
Popularyzacja alabastru jako materiału rzeźbiarskiego
Mowa materiału - mowa o materiale
31
31
34
36
37
39
Rozdział 2. Rzeźba niderlandzka od schyłku gotyku do wczesnego baroku (ze szczególnym
uwzględnieniem plastyki alabastrowej)
Między gotykiem a renesansem
Między itałianizmem a „stylem rodzimym"
Między renesansem a barokiem
Mechelen: od sztuki dworskiej do masowej produkcji rzemieślniczej
Podział specjalności rzeźbiarskich jako odzwierciedlenie struktury cechowej
45
48
61
76
79
87
Rozdział 3. Niderlandzki handel sztuką a drogi docierania południowoniderlandzkiej rzeźby
alabastrowej do Europy Środkowo-Wschodniej
Rynek artystyczny w Niderlandach
Rozprzestrzenianie się południowoniderlandzkiej rzeźby alabastrowej w Europie Środkowo-Wschodniej w XVI i XVII w.
Alabastrowe dzieła na rynku antykwarycznym w XVIII i XIX w.
94
102
CZĘŚĆ II. PLASTYKA ALABASTROWA WE WNĘTRZACH KOŚCIELNYCH
107
Rozdział 1. W służbie dynastii i zreformowanego Kościoła. Importy plastyki alabastrowej jako
fundacje protestanckich dworów w Dreźnie i Berlinie
Adaptacje importów alabastrowych w kręgu Augusta Saskiego
Alabastrowy ołtarz berliński na tle fundacji artystycznych Joachima II
107
107
122
Rozdział 2. Ku ozdobie Domu Bożego i na wieczną pamiątkę. Importowane nastawy i reliefy
zaadaptowane w epitafiach protestanckich
Epitafium rodziny Loitzów w kościele Mariackim w Gdańsku
Epitafia Weinlóba i Reichów w kościele pw. św. Mikołaja w Berlinie
Epitafia w kościołach śląskich
130
131
134
138
90
90
SPIS TREŚCI
Rozdział 3. Wyznanie wiary czy kwestia smaku? Importy plastyki alabastrowej zaadaptowane
w dziełach fundowanych przez katolików
,
Ołtarzyk w kościele parafialnym w Uchaniach . . .
Ołtarz w kościele pw. Najświętszej Marii Panny na Piasku we Wrocławiu
Pomnik w kościele pw. św. Jakuba w Lubiążu
149
151
154
160
CZĘŚĆ III. PLASTYKA ALABASTROWA WE WNĘTRZACH ŚWIECKICH
167
Rozdział 1. Kopie rzeźb antycznych i renesansowych
Rozdział 2. Reliefy portretowe
Rozdział 3. Plastyka o tematyce mitologicznej
Rozdział 4. Reliefy o tematyce religijnej
Rozdział 5. Zespoły plastyki alabastrowej we wnętrzach reprezentacyjnych . . .
167
174
177
179
184
,
Zakończenie
Aneksy źródłowe
189
195
KATALOG
207
I. Południowoniderlandzkie nastawy alabastrowe ok. 1550-1565
II. „Ołtarzyki domowe" ok. 1550-1600
III. Reliefy południowoniderlandzkie 1540-1650
Reliefy Mistrza Historii Dawida i Abigail
Reliefy mecheleńskie
IV. Obiekty porównawcze
Spis skrótów
208
221
233
247
257
281
286
Albumy fotografii i rysunków
287
Bibliografia
Spis ilustracji
Summary
List of
Indeks nazw miejscowych
Indeks osób
483
514
527
547
561
566
figures
CONTENTS
Acknowledgements
Introduction
9
11
PART I. THE MATERIAŁ, STYLISTIC AND ECONOMIC CONTEXT OF SOUTHERN
NETHERLANDISH ALABASTER SCULPTURE
31
Chapter 1. Alabaster as a sculpture materiał: reasons for its popularity and attitudes towards
the materiał
The use of alabaster in artistic production from antiquity until the 16 century
Alabaster in the theory and praxis of the Italian Renaissance
Usage of alabaster north of the Alps
Popularisation of alabaster as a sculptural materiał
The semantics of the materiał
31
31
34
36
37
39
Chapter 2. Netherlandish sculpture from the late Gothic to the early Baroąue (with particular
emphasis on alabaster carving)
Between the Gothic and the Renaissance
Between Italianism and "indigenous style"
Between the Renaissance and the Baroąue
Mechelen: from court art to mass craft production
Specialisation within the sculptural craft as a reflection ofguild structure
45
48
61
76
79
87
Chapter 3. The Netherlandish art trade and routes taken by Southern Netherlandish alabaster
sculpture to Central and Eastern Europę
The art market in the Netherlands
The spread of Southern Netherlandish alabaster sculpture in Central and Eastern Europę
inthe 16 t h and 17 th centuries
Alabaster works on the antiąuarian market in the 18th and 19 th centuries
94
102
PART II. ALABASTER SCULPTURE IN CHURCH INTERIORS
107
90
90
Chapter 1: In the service of dynasty and the reformed church. Imports of Netherlandish sculpture as commissions of the Protestant courts in Dresden and Berlin
Adaptations ofimported alabaster sculpture in the court ofAugustus ofSaxony
The Berlin alabaster altarpiece in the context of other artistic commissions of Joachim II of
Brandenburg
122
Chapter 2. For the adornment of the house of God and in everlasting memory. Imports of
alabaster reliefs adapted in Protestant epitaphs
Epitaph of the Loitz family in St. Mary's Church in Gdańsk
Epitaph ofWeinlób and Reich in St. Nicholas'Church in Berlin
Epitaphs in the Silesian churches
130
131
134
138
107
107
CONTENTS
Chapter 3. A ąuestion of faith or a matter of taste? Imported alabaster reliefs adapted in works
commissioned by Catholics
Smali altarpiece in the parish church in Uchanie
Altarpiece in the Church ofthe Blessed Virgin Mary on the Sand in Wrocław
Monument in St. James'Church in Lubiąż
149
151
154
160
PART III. ALABASTER SCULPTURE IN SECULAR INTERIORS
167
Chapter 1. Copies of ancient and contemporary works
Chapter 2. Relief portraits
Chapter 3. Mythological sculpture
Chapter 4. Reliefs ofreligious subjects
Chapter 5. Assemblages of alabaster sculptures in representative interiors
167
174
177
179
184
Conclusion
Archival annex
189
195
CATALOGUE
207
I. Southern Netherlandish altarpieces ca. 1550-1565
II. "Domestic altarpieces" ca. 1550-1600
III. Southern Netherlandish reliefs 1540-1650
Reliefs ofthe Master ofthe Story ofDavid and Abigail
Mechelen reliefs
IV. Catalogue annex
List of abbreviations
208
221
233
247
257
281
286
Albums of photographs and figures
287
Bibliography
List of figures
Summary
List of figures (English version)
Index of places
Index of names
483
514
527
547
561
566