Szkolna lista tematów do ustnego egzaminu maturalnego z języka

Szkolna lista tematów do ustnego egzaminu maturalnego z języka polskiego
obowiązująca w roku szkolnym 2015/2016
LITERATURA
1. Początek i koniec opowieści. Na wybranych przykładach zanalizuj znaczenie scen
początkowych i końcowych dla struktury i sensów dzieła literackiego.
2. Polskie pieśni patriotyczne. Przeanalizuj wybrane utwory, charakteryzując wpisane
w nie wartości i sposoby oddziaływania na odbiorcę.
3. Taniec i wesele. Porównaj funkcjonowanie tych motywów, analizując wybrane dzieła
literackie.
4. Sposoby prezentacji doświadczeń II wojny światowej w literaturze. Omów wybrane
utwory i zbadaj cel przedstawienia tego tematu.
5. Motywy kulinarne w literaturze. Omów zagadnienie, analizując wybrane przykłady.
6. Bohaterowie w habitach. Przedstaw różne sposoby ich kreowania, analizując wybrane
utwory literackie.
7. Relacje między uczniem i mistrzem. Omów zagadnienie, analizując wybrane przykłady
literackie.
8. Dworek szlachecki jako przestrzeń życia człowieka. Przedstaw zagadnienie, analizując
wybrane teksty literackie.
9. Obrazy zniewolenia człowieka w systemie totalitarnym. Omów problem, analizując
wybrane teksty literackie.
10. Obrzędy i obyczaje ludowe w literaturze. Omów sposoby ich przedstawienia i funkcje,
analizując wybrane teksty.
11. Różne sposoby funkcjonowania w literaturze sądu i procesu. Przedstaw zagadnienie,
analizując wybrane teksty.
12. Sposoby kreacji bohaterów w powieści kryminalnej. Przedstaw zagadnienie, analizując
wybrane przykłady.
13. Spotkania bohatera z muzyką w utworach różnych epok. Porównaj różne ujęcia tematu,
analizując wybrane teksty literackie.
14. Postawy człowieka wobec zbrodni. Omów zagadnienie na podstawie analizy wybranych
przykładów literackich.
15. Literatura wobec Holokaustu. Przedstaw zagadnienie, analizując wybrane przykłady.
16. Człowiek wobec żywiołów natury. Przedstaw zagadnienie, analizując wybrane przykłady
literackie.
17. Analizując wybrany materiał literacki, zaprezentuj różne portrety Polek.
18. Władza to przywilej, obowiązek czy przekleństwo? Analizując wybrany materiał
literacki, przedstaw opinie twórców na temat istoty władzy.
19. Portrety Niemców. Przedstaw zagadnienie, analizując wybrane teksty z literatury
polskiej.
20. Kariera jako sposób na życie. Omów problem, analizując i porównując wybrane
przykłady literackie.
21. Topos powrotu. Przedstaw różnorodność jego funkcji, analizując wybrane utwory
literackie.
22. Motywy biblijne i mitologiczne w poezji współczesnej. Omów ich rolę, analizując
wybrane teksty.
23. Małe ojczyzny wielkich Polaków. Przedstaw obrazy ojczyzn, analizując wybrane utwory
literackie z różnych epok.
24. Literackie portrety ludzi odnoszących zwycięstwo. Omów zagadnienie, analizując
wybrane przykłady.
1
25. Porównaj różne sposoby ukazywania prowincji, analizując celowo wybrane utwory
literackie XIX i XX wieku.
26. Zjawy, duchy, sny w literaturze. Zbadaj ich funkcje, analizując wybrane utwory różnych
epok.
27. Tradycje czarnoleskie w literaturze polskiej późniejszych epok. Przedstaw różne sposoby
nawiązań do poezji Jan Kochanowskiego, analizując wybrany materiał literacki.
28. Wizerunek dziecka w różnych epokach literackich. Przedstaw zagadnienie, zwracając
uwagę na sposób kreowania bohatera.
29. Folklor jako źródło inspiracji twórców różnych epok. Omów problem, analizując
wybrane utwory literackie.
30. Kościół, dwór i karczma w życiu społeczności wiejskiej. Omów funkcje miejsc,
analizując wybrane przykłady literackie różnych epok.
31. Scharakteryzuj literacką technikę naturalistyczną, analizując wybrane przykłady
prozatorskie. Określ funkcje tej techniki.
32. Literackie modele życia rodzinnego – aprobowane i odrzucane. Scharakteryzuj wybrane
przykłady, analizując materiał literacki z różnych epok.
33. Świat przedstawiony w literaturze fantastycznej. Scharakteryzuj sposób kreowania jego
elementów, analizując wybrane przykłady.
34. Subiektywna ocena rzeczywistości w pamiętnikach i wspomnieniach. Zanalizuj i
porównaj ten sposób kreowania rzeczywistości w wybranych utworach literackich.
35. Stosunki polsko-żydowskie w literaturze XIX i XX wieku. Omów problem, odwołując
się do wybranych utworów.
36. Portret ojca w literaturze. Omów zmiany konwencji, analizując wybrany materiał.
37. Portrety ludzi szczęśliwych w literaturze polskiej i obcej. Omów zagadnienie, analizując
wybrane przykłady.
38. Literackie obrazy katastrofizmu. Przedstaw zagadnienie, analizując wybrane utwory
z różnych epok.
39. Mitologizacja wsi polskiej w utworach literackich różnych epok. Omów problem,
analizując wybrane przykłady.
40. Codzienność, zwykłe życie, szary człowiek jako uniwersalne tematy literatury. Omów
zagadnienie, analizując wybrane przykłady.
41. Omów różne ujęcia toposu pielgrzyma występującego w literaturze współczesnej.
Zanalizuj zgromadzony materiał.
42. Omów rolę lektur w kształtowaniu charakterów bohaterów literackich. Zanalizuj
wybrane przykłady z różnych epok.
43. Dyskusje, polemiki, spory, waśnie, kłótnie... Przedstaw zagadnienie, analizując utwory
literackie z różnych epok.
44. Motyw Apokalipsy w literaturze różnych epok. Przedstaw, odwołując się do wybranych
przykładów.
45. Karierowicze i ideowcy w literaturze polskiej. Scharakteryzuj sposób kreowania takich
bohaterów, analizując utwory różnych epok.
46. Pożegnania i rozstania w literaturze. Przedstaw zagadnienie, analizując wybrane
przykłady z różnych epok.
47. Omów różne funkcje zwierząt w literaturze, analizując zgromadzony materiał z różnych
epok.
48. Różne sposoby funkcjonowania motywu winy i kary w literaturze. Przedstaw
zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów.
49. Kim jest poeta? Omów problem, analizując wybrane utwory i programy literackie
różnych epok.
50. Emigrant jako bohater literacki. Przedstaw problem, analizując utwory z różnych epok.
2
51. Bunt i ofiara – konieczność, przejaw szaleństwa, świadectwo wrażliwości... Przedstaw
postawy bohaterów romantycznych i ich spadkobierców, analizując wybrane teksty literackie.
52. Brzydota jako kategoria estetyczna. Omów jej funkcje, odwołując się do analizy
wybranych przykładów literackich różnych epok.
53. Literackie testamenty. Przedstaw, zanalizuj i porównaj teksty będące pożegnaniem
artysty ze światem.
54. Literackie powroty do miejsc dzieciństwa i młodości. Przedstaw zagadnienie, analizując
wybrane przykłady.
55. Motyw domu w literaturze polskiej. Przedstaw zagadnienie, analizując wybrane
przykłady.
56. Motyw miłości rodzicielskiej. Omów temat, analizując przykłady utworów literackich
z różnych epok.
57. Obrazy wielkich miast w literaturze. Przedstaw zagadnienie analizując celowo wybrane
przykłady z różnych epok.
58. Postawy bohaterów literackich różnych epok wobec cierpienia. Omów problem,
analizując wybrane przykłady.
59. Żydzi, Rosjanie, Niemcy jako bohaterowie polskich utworów literackich różnych
epok. Omów temat, analizując wybrane przykłady.
60. Wizerunek Matki Boskiej w literaturze polskiej. Omów jego funkcje i ewolucję,
analizując wybrane przykłady.
61. Rozmowy człowieka z Bogiem w literaturze różnych epok. Przedstaw zagadnienie,
analizując wybrane przykłady.
ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI
1. Artysta jako bohater literacki i filmowy. Przedstaw i porównaj różne sposoby kreacji tej
postaci, analizując wybrane przykłady.
2. Człowiek wobec Boga. Przedstaw różne ujęcia motywu, analizując wybrane przykłady
z literatury i innych dziedzin sztuki.
3. Motyw tańca w literaturze i innych dziedzinach sztuki. Omów jego funkcje i sposób
realizacji, analizując wybrane przez siebie przykłady.
4. Ruiny, groby, opustoszałe zamki. Omów motyw przemijania w literaturze i malarstwie
XIX wieku, analizując wybrane przykłady.
5. Motyw drogi w literaturze i filmie. Omów jego funkcje, analizując wybrane przykłady.
6. Motyw gór w sztuce. Zanalizuj wybrane przykłady z literatury i innej dziedziny sztuki.
7. Motyw podróży morskiej w ujęciu literackim i malarskim. Przedstaw zagadnienie,
analizując wybrane przykłady.
8. Wielkie bitwy i kampanie jako tworzywo dla artysty. Analizując wybrany materiał,
porównaj literackie opisy i malarskie wizje.
9. Obrazy miasta jako przestrzeni życiowej. Dokonaj analizy porównawczej wybranych dzieł
literackich i innych (np. malarskich, filmowych).
10. Funkcjonowanie motywu ojca w sztuce. Dokonaj analizy porównawczej wybranych dzieł
literackich i innych (np. malarskich, filmowych).
11. Sceny bohaterskiego umierania. Przedstaw sposoby ich kreowania i funkcje w wybranych
utworach literackich i innych tekstach kultury.
12. Portret dziecka w literaturze i malarstwie. Przedstaw zagadnienie na podstawie analizy
wybranych dzieł.
13. Obraz Rosji w literaturze i filmie. Przedstaw zagadnienie, analizując wybrane przykłady.
3
14. Przedstaw sposoby kreowania ludzi pracy w literaturze i malarstwie XIX wieku,
analizując wybrane przykłady.
15. Symbol jako środek wyrazu w literaturze i malarstwie. Omów jego funkcje, analizując
wybrane przykłady z różnych epok.
16. Przedstaw postawy bohaterów wobec zła wywołanego wojną, analizując wybrane
przykłady literackie i filmowe.
17. Motywy katastroficzne w kulturze XIX i XX wieku. Przedstaw zagadnienie, analizując
wybrane dzieła literackie i filmowe.
18. Powstanie narodowe jako temat literatury i malarstwa. Porównaj sposoby jego
przedstawienia, analizując wybrane dzieła.
19. Różne sposoby ujęcia końca świata w literaturze i malarstwie. Przedstaw zagadnienie,
analizując wybrane przykłady.
20. Samotność - przedstaw motyw, analizując przykłady literackie i innych dziedzin sztuki z
różnych epok.
21. Porównaj różne przedstawienia pejzażu romantycznego występującego w utworach
literackich i dziełach malarskich. Zanalizuj celowo dobrany materiał.
22. Bohater literacki a jego filmowa kreacja. Porównaj sposób przedstawienia, analizując
wybrane przykłady.
23. Portrety wielkich postaci historycznych. Przedstaw zagadnienie, analizując wybrane
dzieła literackie i innych dziedzin sztuki.
24. Motyw okrętu w literaturze i malarstwie. Omów jego różne realizacje i funkcje, analizując
wybrane przykłady różnych epok.
25. Motyw ogrodu w literaturze i malarstwie różnych epok. Omów jego różne realizacje
i funkcje, analizując wybrane przykłady.
26. Dramat Szekspira we współczesnych realizacjach teatralnych i filmowych. Omów
zagadnienie, analizując wybrane przykłady.
27. Motyw współczesnego domu w literaturze, filmie, serialach telewizyjnych. Przedstaw
zagadnienie, analizując wybrane przykłady.
28. Wizerunek żołnierza w literaturze i malarstwie. Porównaj sposoby jego prezentowania,
analizując wybrane przykłady.
29. Różne obrazy szkoły, nauczycieli i uczniów. Omów zagadnienie, analizując wybrane
utwory literackie i filmowe.
30. Różne ujęcia motywu Matki Boskiej w literaturze i malarstwie. Omów, analizując
wybrane przykłady.
31. Różnorodne ujęcia motywu pożegnania w literaturze i innych dziedzinach sztuki.
Przedstaw zagadnienie, analizując wybrane przykłady.
32. Młodzi gniewni w literaturze i filmie. Przedstaw sylwetki bohaterów na podstawie analizy
wybranych przykładów.
33. Literacka i filmowa wizja PRL-u. Przedstaw analizę wybranych przez siebie przykładów.
JĘZYK
1. Dokonaj analizy języka reklam kosmetyków na wybranym przez siebie materiale
filmowym i prasowym.
2. Język potoczny w funkcji poetyckiej. Zanalizuj środki językowe i ich funkcje w wybranych
wierszach.
3. Bóg, honor, ojczyzna w związkach frazeologicznych. Dokonaj analizy językowej
i kulturowej wybranych związków frazeologicznych.
4
4. Przysłowia z kobietą w tle. Dokonaj analizy językowej i kulturowej wybranych przysłów
polskich.
5. Specyfika języka bohaterów literatury science fiction. Dokonaj analizy wybranego
materiału językowego różnych powieści.
6. Humor w zeszytach uczniów i wypowiedziach nauczycieli. Analizując zgromadzony
materiał, omów rodzaje błędów językowych występujących w wybranych przykładach.
7. Błędy językowe w Twoim środowisku. Omów przyczyny ich powstawania, analizując
zgromadzony materiał językowy.
8. Nazwiska i nazwy znaczące w utworach literackich. Przedstaw zagadnienie, analizując
wybrane przykłady różnych epok.
9. Komizm słowny - przedstaw funkcje i sposoby jego realizacji, analizując wybrane utwory
różnych epok.
10. Sztuka przemawiania a manipulacja językowa. Porównaj sposoby wykorzystania środków
językowych we współczesnych polskich tekstach propagandowych.
11. Język jako instrument walki o władzę. Analizując wybrane materiały wyborcze,
scharakteryzuj środki językowe i określ ich funkcje.
12. Wieloznaczność wyrazów i jej konsekwencje dla procesu komunikacji. Omów zagadnie,
analizując wybrany materiał językowy.
13. Omów budowę i funkcje neologizmów, analizując utwory dwóch polskich poetów.
14. Skąd się wzięły nazwiska? Przedstaw propozycje typologii etymologicznej, analizując
nazwiska Twojej rodziny.
15. Ślady Biblii we współczesnej polszczyźnie. Omów zagadnienie na podstawie analizy
celowo zgromadzonego materiału językowego (związki frazeologiczne, przysłowia i
przenośne znaczenia wyrazów).
16. Funkcje stylizacji modlitewnych w literaturze różnych epok. Omów problem, analizując
wybrane przykłady.
17. Literackie inspiracje w języku reklamy. Omów zagadnienie, analizując wybrane przez
siebie przykłady.
18. Współczesna polszczyzna w Internecie. Scharakteryzuj język, jakim posługują się
użytkownicy tego medium, analizując zgromadzony materiał.
19. Język reklam telewizyjnych. Dokonaj analizy, uwzględniając funkcje przekazów
językowych i użytych środków perswazji.
20. Językowy obraz świata w tekstach piosenek zespołów rockowych. Dokonaj analizy
językowej, uwzględniając kontekst historyczny.
5