Macedonia - lipiec 2011

Archiwum: Macedonia – lipiec 2011
Expose premiera Gruevskiego
Skopje, 27 lipca 2011 r.
W parlamencie Macedonii, premier Nikola Gruevski wygłosił dziś 15-minutowe expose, w którym
przedstawił plan działania rządu koalicyjnego VMRO-DPMNE i BDI, partii które wygrały wybory 5
czerwca br. wśród społeczności macedońskiej i albańskiej.
Dziś i jutro do północy ma miejsce posiedzenie nowego parlamentu, który zatwierdzi oficjalnie nowe
władze. W piątek rząd zostanie uzupełniony o stanowiska wiceministrów.
Marszałek Trajko Veljanovski już na początku posiedzenia uprzedził parlamentarzystów, że głos będzie
udzielany na przemian dwóm posłom opozycji i jednemu z partii rządzących. Czas wypowiedzi nie
mógł przekroczyć 15 minut. Rygor został wprowadzony po tym, jak swoje wystąpienie zapowiedziało
ponad 100 ze 123 parlamentarzystów.
W trzecim z rzędu expose, tym razem na lata 2011-15, premier Nikola Gruevski zapowiedział:
- wzrost PKB do 2013 r. 4 do 5% a do 2015 roku do 7% jeśli tylko nie nastąpi kolejny kryzys na
świecie;
- powołanie 6 nowych urzędów ds. promocji inwestycji w Macedonii – w Rosji, USA, Turcji, Niemczech,
Słowenii i Chinach;
- kontynuacja dialogu w sporze o nazwę z Grecją;
- rozpoczęcie negocjacji z Unią Europejską, a także w sprawie członkostwa w NATO;
- zwolnienia i ograniczenie wzrostu zatrudnienia w administracji poprzez wprowadzenie umów na czas
określony;
- kontynuację reform w sądownictwie i dalszą walkę z korupcją.
Tekst i zdjęcie novamakedonija.com.mk, tłum. i red. Łukasz Fleischerowicz
Dokąd bezpośrednio samolotem ze Skopia
20 lipca 2011 r., Skopje
Z lotniska im. Aleksandra Wielkiego w Skopiu można dolecieć bez przesiadki do 13 miast w Europie.
Do większości z nich loty odbywają się codziennie. Według danych pochodzących ze sprzedaży biletów
mieszkańcy Macedonii najczęściej latają do Niemiec i Szwajcarii, a następnie do Austrii i Włoch. Ceny
kształtują się m. in. w zależności od potrzeb klientów, ale obecnie są 2 a nawet 3 razy wyższe od tych
poza sezonem. Przykładem jest Dusseldorf, do którego bilety kosztują obecnie 120 euro w jedną
stronę (poza sezonem od 50 euro). Co raz częściej kupowane są bilety u przewoźnika przez internet,
co pozwala zaoszczędzić około 30 euro za usługę, którą pobierają agencje.
Część obywateli korzysta z lotów, by odpocząć przez wakacje, większość jednak stanowią w sezonie
emigranci, którzy odwiedzają kraj i rodzinę.
Loty ze Skopia do 13 miast Europy
Austrian Airlines
Skopje – Wiedeń,
codziennie za 250 euro
ЈАТ Airways
Skopje – Belgrad
codziennie za 110-280 euro
Croatia Airlines
Skopje – Zagrzeb
codziennie za 110-220 euro
Malev
Skopje – Budapeszt
codziennie do 270 euro
Edelweiss Air
Skopje – Zurich
codziennie oprócz wt i czw za 70-350 franków szw.
Wizzair
Skopje – Londyn
poniedziałek, środa, piątek od 35 euro,
Skopje – Wenecja
Bel-Air Europe
Pegasus Airlines
wtorek, sobota od 29 euro
Skopje – Ancona
czwartek niedziela od 79 euro
Skopje – Wenecja
czwartek, niedziela od 79 euro
Skopje – Istambuł
wtorek, czwartek, niedziela od 70 euro
Skopje - Izmir,
poniedziałek, piątek od 50 euro
Air Berlin
Skopje – Dusseldorf
sobota, niedziela za 60-120 euro
MAT Airways
Skopje – Rzym
czwartek, niedziela za 80-140 euro
Adria Airways
Skopje – Ljubljana
codziennie za 110-220 euro
Turkish Airlines
Skopje - Istambuł
codziennie za 110-220 euro
Na podst. utrinski.com.mk, tłum. i red Ł.F.
Zakończyło się 44. Seminarium macedońskiego języka, literatury i kultury
14 lipca 2011 r., Ochryda
Na 44. Letniej szkole Seminarium Macedońskiego Języka, Literatury i Kultury organizowanej przez
Wydział Filologiczny Uniwersytetu im. Św. Św. Cyryla i Metodego w Skopju obecnych było 112
uczestników z 24 krajów. Dziś i jutro w Ochrydzie ma miejsce 38. Międzynarodowa konferencja
naukowa z zakresu badań macedonistycznych, na której obecnych będzie ponad 80. Naukowców z
Macedonii i zagranicy.
Słuchacze Letniej szkoły codziennie, przez dwa tygodnie rozwijali swe umiejętności z języka
macedońskiego podczas ćwiczeń z native-speakerami oraz słuchali wykładów z zakresu badań
macedonistycznych – lingwistycznych, mediewistycznych i etnologicznych. Zainteresowani mieli też
okazję poprawić swój warsztat translatorski i nauczyć się tradycyjnych tańców ludowych. Dyrektor
macedonistycznego seminarium, prof. Maksim Karanfilovski, stwierdził, że program letniej szkoły
obejmuje
niemal
całą
problematykę
współczesnych
nauk
językoznawczych,
historycznych,
kulturoznawczych z zakresu macedonistyki.
Wśród uczestników 44. Seminarium dominowali studenci i doktoranci, ale byli też profesorowie.
Najliczniej reprezentowana była Rosja i Polska. Wśród najwybitniejszych polskich wykładowców
znaleźli się Irena Kawka-Stawowy [autorka m.in. wydanej nakładem Ossolineum „Historii Macedonii” –
przyp. red.], Maciej Kawka, Jolanta Sujecka i Jan Sokołowski.
W czasie seminarium upamiętniono 150 rocznicę wydania „Zbioru pieśni ludowych” braci Konstantina i
Dimitra Milodinovów (najbardziej znaczących zbieraczy folkloru mających swe korzenie w dzisiejszej
Macedonii) oraz 90. Rocznicę urodzin Blaże Koneskiego, kodyfikatora jezyka macedońskiego, zmarłego
w 1993 r. Podczas seminarium zaprezentowano też najnowsze publikacje naukowe Instytutu Języka
Macedońskiego, Instytutu Historii Narodowej, czy Instytutu Folkloru.
Rektor Uniwersytetu św. św. Cyryla i Metodego w Skopju, prof. Velimir Stojkovski który otwierał
oficjalnie seminarium przed dwoma tygodniami, sugerował, że w przyszłym roku może nastąpić
zmiana sposobu finansowania szkoły letniej. – Koszty seminarium to ok. 5,5 mln denarów [ok. 92 tys.
euro – przyp. red.], z czego 1 mln MKD pokrywa Ministerstwo Kultury, 500 tys. MKD Ministerstwo
Edukacji i Nauki, a 4 mln sam Uniwersytet. Seminarium spełnia zadanie, które leży w interesie całego
społeczeństwa, tzn. nie tylko Uniwersytetu, ale całego państwa.
Od października bieżącego roku lektorat języka macedońskiego zostanie otwarty w kolejnej, 12.
placówce uniwersyteckiej na świecie – w stolicy Ukrainy, Kijowie.
Na podst. dnevnik.com.mk, Łukasz Fleischerowicz
Szczyt Prezydencki w Ochrydzie
11 lipca 2011 r., Ochryda
Macedonię, Albanię, Czarnogórę i Kosowo łączą europejskie wartości i wspólna wizja przyszłości.
Najważniejszym priorytetem czterech krajów jest przyspieszenie integracji z Unią Europejską i NATO, а
realizacja wspólnych celów strategicznych jest możliwa wyłącznie poprzez zacieśnienie bilateralnej i
regionalnej współpracy.
Takie oświadczenie wydadzą dziś wspólnie prezydent Macedonii, Giorgi Ivanov oraz prezydenci Albanii
– Bamir Topi, Czarnogóry – Filip Vujanović i Kosowa – Atifete Jahjaga, którzy goszczą w Ochrydzie na
III Szczycie Liderów Państw Regionu. Oświadczenie zostanie wysłane do Brukseli i innych stolic
europejskich.
Szczyt ten wzorowany jest na spotkaniach Grupy Wyszehradzkiej. Pierwszy odbył się w 2009 r. w
Valonie (Albania), a drugi przed rokiem w Prizrenie (Kosowo).
Doradca ds. polityki zagranicznej w Kancelarii Prezydenta, Darko Kostadinovski oświadczył, że list
będzie jednocześnie apelem nawołującym do realizacji indywidualnych i wspólnych celów każdego z
krajów i przyspieszenia integracji Bałkanów. Spotkanie ma zaowocować podjęciem nowych, wspólnych
inicjatyw i rozszerzyć współpracę regionalną, zwłaszcza projektów dotyczących infrastruktury i
współpracy energetycznej.
- Dzisiaj naszemu regionowi potrzebna jest transformacja i szybszy rozwój ekonomiczny, podniesienie
standardów, także tych, dotyczących jakości życia. Głównym tematem spotkania prezydentów
czterech państw, będą projekty, możliwe do zrealizowania wyłącznie poprzez zaangażowanie
obecnych i przyszłych władz, które będą czuć się w obowiązku wobec kontynuowania rozpoczętej
wspólnie drogi – stwierdził Ivanov.
Na szczycie w Ochrydzie Prezydent Macedonii przedłoży listę propozycji szerszej współpracy, która ma
wzmocnić region. W przededniu spotkania Ivanov zaapelował też, by utworzono nieformalną listę
priorytetów, na których skoncentrowałaby się współpraca do czasu następnego spotkania.
- Trzeba stworzyć mapę drogową, która posłuży realizacji wizji dla regionu do 2050 r. Dlatego też
państwa bałkańskie powinny razem wystąpić do międzynarodowych instytucji finansowych o pomoc w
realizacji wspólnych projektów.
Prezydent Macedonii zaproponuje też pozostałym uczestnikom szczytu, by podobnie jak kraje
członkowskie Unii, spotykać się częściej niż raz do roku.
Na podst. utrinski.com.mk, tłum. i red. Ł.F.
Pracujący zaoszczędzili na emeryturę 50 mln euro
7 lipca 2011 r., Skopje
W ubiegłym roku na rachunki obowiązkowych funduszy emerytalnych przekazano około 3 mld
denarów (50 mln euro). Łączna kwota środków przekazanych na te fundusze do 31 grudnia ubiegłego
roku osiągnął 12,5 miliardy denarów, (ponad 200 mln euro), co stanowi 2,94% PKB, poinformował
dyrektor Agencji Nadzoru nad Kapitałowym Finansowaniem Ubezpieczeń Emerytalnych (MAPAS),
Bulent Derviszi. Wartość aktywów funduszy emerytalnych, na dzień 31 grudnia 2010 r., wyniosła około
43 mln denarów (713 tys. euro). Średnia roczna stopa zwrotu obowiązkowych funduszy emerytalnych
w okresie od 2008 do 2010 r. wynosi 3,3%, zaś dobrowolnych, za ostatnie 12 miesięcy – 5,5%.
- W porównaniu do 2009 w obowiązkowych funduszach emerytalnych spadł udział krajowych
papierów wartościowych oraz depozytów bankowych, wzrósł zaś udział inwestycji zagranicznych. Pod
koniec 2010 r. 54% udziałów stanowiły krajowe papiery wartościowe, 32% lokaty bankowe zaś 11%
inwestycje zagraniczne – powiedział Derviszi, podczas prezentacji V rocznego sprawozdania
dotyczącego sytuacji inwestycji kapitałowych w ubezpieczenia emerytalne. 35% z aktywów zostało
zainwestowanych w walucie lokalnej, większość, 60% w euro, a pozostałe 5% w innych walutach
(dolarach amerykańskich, frankach szwajcarskich i funtach szterlingach).
Według danych MAPAS, w zeszłym roku kontynuowany był proces włączania nowych członków do obu
filarów emerytalnych. Liczba członków w ramach drugiego, obowiązkowego filaru wraz z końcem 2010
roku osiągnęła 267 tysięcy, co stanowi wzrost w stosunku do 2009 o około 13%. W trzecim,
dobrowolnym filarze – znalazło się 7 tys. ubezpieczonych.
Na podst. utrinski.com.mk, tłum. i red. Ł.F.
Pieniądze z MFW zwiększyły dług publiczny
2 lipca 2011 r., Skopje
Zadłużenia państwa w ciągu jednego miesiąca wzrosło o 217 mln euro. Z majowego sprawozdania
jasno wynika, że rząd przyjął pożyczkę z Międzynarodowego Funduszu Walutowego. W kwietniu
zadłużenie zagraniczne rządu Macedonii wynosiło 1,147 mld euro, a całkowite 1,679 mld euro,
podczas gdy pod koniec maja, zadłużenie zagraniczne wzrosło do 1,38 mld euro, a dług ogólny do
1,896 mld euro. Opublikowane dane nie informują, czy pieniądze pochodzące z długu zostały już
wydane.
- To, czy pieniądze z MFW zostały już wydane mogą stwierdzić tylko pracownicy Ministerstwa
Finansów i Narodowego Banku Macedonii (NBM), ponieważ mają oni wgląd do wszystkich kont. Na
podstawie majowego raportu o długu finansowym zaciągniętym przez rząd można jedynie stwierdzić,
że zadłużenie wzrosło, które według liczb oznacza prawdopodobnie wyciągnięcie pieniędzy z funduszu
– wyjaśnia były minister finansów, Nikola Popovski.
Ministerstwo Finansów zapewnia, że 220 milionów, które wypłacono z funduszu MFW, zostało jedynie
przetransferowane na rachunki rządowe, ale nie ujawniło ile z tych pieniędzy zostało już wydanych.
Jedyna informacja, jaka trafiła do opinii publicznej o wydanych pieniądzach, napłynęła od ministra
Stavreskiego, który stwierdził, że pokryto nim środki niezbędne na pokrycie długu wobec krajowych
banków w obligacjach skarbowych. W maju, kilkakrotnie odwoływano sprzedaż nowych obligacji.
- Możemy mówić jedynie o zaksięgowaniu środków z MFW na rachunkach rządowych, co nie oznacza,
że środki te zostały wydane – poinformowano wczoraj w Ministerstwie Finansów.
Oprócz tego, że rośnie zadłużenie rządu, wzrasta też dług publiczny państwa. Ostatnie dane NBM z
marca tego roku pokazują, że całkowite zadłużenie osiągnęło już poziom 60% PKB. Według tych
danych dług zagraniczny Macedonii wynosił 4,477 mld euro, z czego w sektorze publicznym 1,651 mld
euro, a prywatnym 2,826 mld euro. Wzrost zadłużenia w pierwszym kwartale 2011 r. w stosunku do
ostatniego kwartału 2010 wyniósł 230 mln euro, а w sektorze prywatnym 130 mln euro. Dług w
sektorze publicznym stanowi obecnie 22,1%, а w prywatnym 37,8% wobec PKB. Pod koniec 2010 r.
zadłużenie to wynosiło odpowiednio 20,5% i 39,12%. W powyższe dane nie są wliczone środki
uzyskane z pożyczki z MFW.
Według ekspertów zadłużenie kraju nie osiągnęło jeszcze krytycznego poziomu, ale czerwone światło
pali się już od dawna. Dalszy wzrost długu może bowiem doprowadzić do bankructwa państwa.
Na podst. utrinski.com.mk, tłum. i red. Ł.F.