tutaj

Prof. ATH dr hab. Marek Bernacki
Dziekan Wydziału Humanistyczno-Społecznego
w kadencjach: 2012-2016 i 2016-2020
Prof. ATH dr hab. Marek Bernacki urodził się 5 maja 1965 r. w Bielsku-Białej. Jest
absolwentem klasy o profilu matematyczno-fizycznym Liceum im. Mikołaja Kopernika w
Bielsku-Białej (matura w 1984 r.).
W latach 1984-1990 studiował na kierunku filologia polska, specjalność nauczycielska w
Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; w lipcu 1990 uzyskał
tytuł magistra filologii polskiej na podstawie pracy pt. Pomiędzy „etyką powinności”
a „estetyką poszerzonego widzenia” – o światopoglądzie literackim postulowanym
i światoodczuciu poetyckim Adama Zagajewskiego w latach 1968-1982. Próba szkicu
monograficznego (promotor: prof. dr hab. Włodzimierz Maciąg, recenzent: prof. dr hab.
Wiesław Paweł Szymański).
W latach 1990-1994 był uczestnikiem stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale
Filologicznym UJ. W dniu 25 września 1995 uzyskał stopień naukowy doktora nauk
humanistycznych, specjalność literaturoznawstwo - na podstawie dysertacji doktorskiej pt.
„Obraz świata człowieka” w młodej prozie polskiej lat 70. Studium analitycznointerpretacyjne. (W kontekście personalistycznego myślenia o człowieku i świecie). [promotor:
prof. dr hab. Włodzimierz Maciąg UJ; recenzenci: prof. dr hab. Alina Brodzka UW oraz dr
hab. Jerzy Jarzębski UJ].
Na Uniwersytecie Jagiellońskim uczestniczył aktywnie w pracach Koła Naukowego
Polonistów IFP UJ (opiekunem był wówczas dr Jerzy Jarzębski, znany gombrowiczolog i
lemolog). W 1988 r. został współtwórcą i pierwszym redaktorem naczelnym Pisma
Mówionego Studentów Polonistyki UJ „Przegłos” uhonorowanego Nagrodą Fundacji
Niezależnej Kultury NSZZ „Solidarność” za rok 1988. Był też m.in. współtwórcą
i pierwszym prezesem Towarzystwa Doktorantów UJ (lata 1991-1993).
W dn. 8 czerwca 2011 r. Rada Wydziału Polonistyki UJ nadała mu stopień naukowy
doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa na
podstawie dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej Hermeneutyka fenomenu istnienia.
Studia o polskiej literaturze współczesnej (Vincenz, Miłosz, Wojtyła, Herbert, Szymborska,
Wyd. Naukowe ATH, Bielsko-Biała 2010).
Prof. ATH dr hab. Marek Bernacki jest zatrudniony w Akademii TechnicznoHumanistycznej od 1 lipca 2003 r. Mieszka w Bielsku-Białej. Jest żonaty, ma troje dzieci –
dwóch synów i córkę.
Doświadczenie zawodowe i szczególne osiągnięcia
dydaktyczne oraz naukowo-badawcze
Od 1990 roku pracował jako nauczyciel polonista w Krakowie. W dn. 1 lipca 2003 po zdaniu
egzaminu państwowego uzyskał awans na nauczyciela mianowanego języka polskiego. Od 1
października 2003 r. pracował w Regionalnym Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli „WOM”
w Bielsku-Białej (jako redaktor publikacji metodycznych); od 2007 na ½ etatu jako
konsultant języka polskiego – autor cyklu „Wykładów z najnowszej literatury polskiej”,
organizator panelu dyskusyjnego poświęconego poezji Zbigniewa Herberta (z ok. Roku
Zbigniewa Herberta 2008) oraz autor kursu e-learningowego „Pomniki i tablice pamiątkowe
Bielska-Białej”. W latach 2002-2008 pracował jako nauczyciel polonista w liceach
ogólnokształcących w Bielsku-Białej, od 2003 r. łącząc to zajęcie z pracą naukową w ATH.
Działalność dydaktyczna i naukowa w Katedrze Polonistyki (od 2010 Katedrze Literatury
i Kultury Polskiej) na Wydziale Humanistyczno-Społecznym Akademii TechnicznoHumanistycznej w Bielsku-Białej
Działalność naukowo-badawcza prof. ATH dr hab. Marka Bernackiego koncentruje się
wokół czterech obszarów:
1) Współczesna literatura polska, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości Czesława
Miłosza
Był pomysłodawcą i współautorem publikacji popularnonaukowej Leksykon powieści
polskich XX wieku, wstęp i konsultacja naukowa prof. dr hab. Jerzy Jarzębski UJ [współautor
Mirosław Dąbrowski], Wydawnictwo DEBIT, Bielsko-Biała 2002, ss. 488. Książka ta była
wykorzystywana jako skrypt uniwersytecki przez studentów filologii polskiej w różnych
ośrodkach akademickich w Polsce. Została też mianowana do Nagrody EDUKACJA XXI
podczas 14. Targów Książki Edukacyjnej w Warszawie w 2003 r.
Był współorganizatorem i uczestnikiem sesji naukowej poświęconej Zbigniewowi Herbertowi
(2008), która odbyła się w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej. Pokłosiem tego wydarzenia
była publikacja naukowa przygotowana do druku pod moją redakcją: „We mnie jest płomień
który myśli” – glosy do Herberta (w 10. rocznicę śmierci Poety), praca pod red. naukową
Marka Bernackiego [recenzja wydawnicza: prof. UŚ dr hab. Danuta Opacka], Wydawnictwo
ATH, Bielsko-Biała 2009, ss. 249.
W 2014 ukazała się drukiem w Wydawnictwie Naukowym ATH jego książka autorska Świat
interpretować – konieczne zadanie. Studia o literaturze polskiej przełomu XX i XXI wieku
[ss. 220] W książce tej omówionych zostało kilkanaście utworów poetyckich, epickich
i eseistycznych polskich pisarzy współczesnych (od Stempowskiego, Miłosza i Wojtyły – po
Stasiuka i Kudybę).
Prowadził zajęcia z literatury polskiej XX i XXI wieku, przybliżając studentom nie tylko
twórczość klasyków polskiej literatury współczesnej, ale także prace czołowych
literaturoznawców (historyków i teoretyków literatury) m.in. Jana Bońskiego, Mariana Stali,
Aleksandra Fiuta, Ryszarda Nycza, Michała Pawła Markowskiego, Anny Burzyńskiej,
Mariana Kisiela, Maryli Hopfinger czy Przemysława Czaplińskiego.
Jako literaturoznawca od wielu lat dr hab. Marek Bernacki zajmuje się badaniem
twórczości Czesława Miłosza. Jest autorem trzech książek naukowych (w tym rozprawy
habilitacyjnej) poświęconych twórczości Noblisty:
„Wyprowadził mnie z Ziemi Ulro”. Szkice o twórczości Czesława Miłosza, Bielsko-Biała
2005. [recenzent: prof. dr hab. A. Fiut]
Hermeneutyka fenomenu istnienia. Studia o polskiej literaturze współczesnej (Vincenz,
Miłosz, Wojtyła, Herbert, Szymborska), Bielsko-Biała 2010. [recenzenci: prof. dr hab. J.
Szymik, prof. dr hab. J. Olejniczak]
Glosy do Miłosza. Artykuły i szkice krytycznoliterackie (2004-2011), Bielsko-Biała 2012.
[recenzenci: prof. UKSW W. Kudyba, prof. dr hab. A. Węgrzyniak]
Obecnie pracuje nad pracą zbiorową Miłosz. Dyskursy, która ukaże się pod jego redakcją w
Wydawnictwie Naukowym ATH jesienią 2016 r.
Jest redaktorem (wraz z prof. Anną Węgrzyniak) monograficznego numeru pisma „Świat
i Słowo” pt. Czytanie Miłosza [„Świat i Słowo” 1(6)2006] oraz redaktorem prowadzącym
monograficznego numeru pisma „Świat i Słowo” pt. Po miłoszologii? [„Świat i Słowo”
2(25)2015].
Opublikował kilkadziesiąt artykułów, szkiców i recenzji poświęconych twórczości Czesława
Miłosza, w tym za granicą:
Wilno, Wileńszczyzna i Kowieńszczyzna w późnej poezji Czesława Miłosza [„Vilnius,
Vilniaus ir Kauno kraštas velyvoje Czeslawo Miloszo kuryboje”], „Znad Wilii” kwartalnik
Wilno 3(31)2007, s. 85-103.
O motywie apokatastazy jako „ostatniej epifanii” w „Drugiej przestrzeni” Czesława Miłosza,
w: Pytania o wiarę. Religia i Kościół w literaturze polskiej, red. naukowa Andrzej Sulikowski,
Szczecin 2008, s. 193-2008; [przedruk w wersji niemieckojęzycznej książki:]
Glaubensfragen. Religion Und Kirche in der polnischen Literatur. Herausgegeben von Ulrike
Jekutsch, Harrassowitz Verlag, seria „Opera Slavica” Neue Folge 53, Wiesbaden 2011, ss. 5167.
Wileński wymiar „Kompozycji” – debiutanckiego wiersza Czesława Miłosza, „Znad Willi”
1(49)2012, ss. 29-35.
O české básni Czesława Miłosze (tłum. Vaclav Burian), „Listy” XLII (1)2012, Ołomuniec
2012, ss. 85-89.
Czesław Miłosz „Moja podróż po Czechach” – hermeneutyczna interpretacja wiersza,
„STUDIA HUMANITATIS ARS HERMENEUTICA”, METODOLOGIE A THEURGIE
HERMENEUTICKE INTERPRETACE IV, red. zbiorowa, Wydział Filozoficzny
Uniwersytetu Ostrawskiego, Ostrawa 2012, ss. 525-535.
Idea dialogu w przestrzeni pogranicza w wypowiedziach Czesława Miłosza i jego duchowych
spadkobierców, w: The Nobel Prize for Literature – a Bridge between Cultures, ISBN, 978954-2968-48-1. Wyd. Ивис, Велико Търново, 2013, ss. 89-94.
Jego prace naukowe i krytycznoliterackie poświęcone różnym aspektom twórczości Czesława
Miłosza były cytowane w ważnych krajowych opracowaniach miłoszologicznych, m.in.
w monografii ks. prof. Jerzego Szymika Problem teologicznego wymiaru dzieła literackiego
Czesława Miłosza, Katowice 1996 [rozprawa habilitacyjna], książce prof. Aleksandra Fiuta
Moment wieczny. Poezja Czesława Miłosza, Wyd. III, Kraków 2011, książce prof. Józefa
Olejniczaka Miłosz. Autobiografia. Cztery eseje, Katowice 2013, opracowaniu Poezji
wybranych Czesława Miłosza (BN I/320, Wrocław 2013, wybór i opracowanie Zdzisław
Łapiński), książce prof. Zofii Zarębianki Wtajemniczenia (w) Miłosza, Kraków 2014,
a ponadto: w edycji Dzieł zebranych Czesława Miłosza (Wyd. Znak/WL), Słowniku Biobibliograficznym oraz w Bibliografii druków zwartych Czesława Miłosza opracowanej przez
Agnieszkę Kosińską, Kraków 2010.
Był pomysłodawcą, współorganizatorem i uczestnikiem konferencji naukowej
przygotowanej przez Katedrę Polonistyki ATH i Instytut Teologiczny im. św. Jana Kantego
w Bielsku-Białej tuż po śmierci Noblisty: „A dbałość o naukę jest Miłość” (listopad 2004).
Natomiast w maju 2015 r. zorganizował ogólnopolską konferencję „Dyskursy Miłosza.
Dyskursy o Miłoszu”, w której wzięło udział kilkudziesięciu literaturoznawców z kraju i za
granicy (m.in. z Czech, Bułgarii, Serbii, Włoch i Wietnamu).
Wystąpił podczas wielu konferencji ogólnokrajowych i międzynarodowych z referatami
poświęconymi twórczości Miłosza. W latach 2001-2013 prowadził wykłady monograficzne
poświęcone twórczości Noblisty dla studentów Wydziału Humanistyczno-Społecznego ATH
oraz Instytutu Teologicznego im. św. Jana Kantego w Bielsku-Białej.
W ramach wymiany Erasmus prowadził w 2004/2005 wykłady o twórczości Czesława
Miłosza dla studentów filologii Uniwersytetu Masaryka w Brnie (Republika Czeska).
Twórczość Czesława Miłosza popularyzował także wśród uczestników seminariów
dyplomowych (licencjackich i magisterskich). Wypromował ogółem kilkanaście prac
poświęconych różnym aspektom twórczości poety; organizował również seminaria
wyjazdowe w domu Czesława Miłosza przy ul. Bogusławskiego 22/6 w Krakowie (we
współpracy z Agnieszką Kosińską, sekretarką Noblisty).
Twórczość Czesława Miłosza popularyzuje nieustanie wśród młodzieży szkół
ponadgimnazjalnych Bielska-Białej i okolic w trakcie wykładów promocyjnych
organizowanych na terenie ATH (np. Beskidzkie Festiwale Nauki i Sztuki) , RODN „WOM”
i Książnicy Beskidzkiej w Bielsku-Białej, a także podczas wykładów wyjazdowych na terenie
szkół.
2) Hermeneutyka literacka, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki interpretacji tekstów
poetyckich:
Metodą hermeneutycznej interpretacji tekstów literackich (szczególnie poetyckich) prof.
ATH. dr hab. Marek Bernacki zainteresował się podczas studiów polonistycznych na UJ,
traktując prace Marii Janion, ale także Paula Ricouera, Martina Heideggera i Hansa-Georga
Gadamera jako przeciwwagę dla modnych w tamtych czasach badań strukturalistycznych
i poststrukturalistycznych (dekonstruktywizm, postmodernizm). W takim duchu zajmował się
twórczością klasyków polskiej literatury współczesnej: Miłosza, Różewicza, Herberta,
Szymborskiej, Iwaszkiewicza, Kamieńskiej, Wojtyły, ale także przedstawicieli nowej
generacji (np. Wojciecha Kudyby).
W 2011 roku uzyskał na UJ stopień naukowy doktora habilitowanego nauk
humanistycznych na podstawie rozprawy pt. Hermeneutyka fenomenu istnienia. Studia
o polskiej literaturze współczesnej (Vincenz, Miłosz, Wojtyła, Herbert, Szymborska),
Wydawnictwo ATH, Bielsko-Biała 2010, ss. 400. Jednym z recenzentów tej pracy,
wyznaczonym przez Centralną Komisję, był dr hab. Michał Januszkiewicz UAM, znawca
hermeneutyki
literackiej,
uczeń
Andrzeja
Wiercińskiego,
przewodniczącego
Międzynarodowego Towarzystwa Hermeneutycznego.
W ATH prowadził wykłady monograficzne dla studentów: „Romans z tekstem – o sztuce
interpretacji tekstów literackich”). Jest autorem publikacji popularnonaukowej Jak
analizować wiersze poetów współczesnych. Poradnik dla uczniów i nauczycieli, konsultacja
naukowa dr Barbara Łazińska UW, Wydawnictwo ADAMANTAN, Warszawa 2002, ss. 295.
Omawiając tę książkę, znany metodyk dr Stanisław Bortnowski napisał:
„Publikacji podobnych ukazywało się i ukazuje wiele, żadna z nich jednak nie dorównuje
precyzji analiz Bożeny Chrząstowskiej, autorki Poetyki stosowanej. Jedynym wyjątkiem,
który śmiało może rywalizować z maestrią nestorki polskiej metodyki, jest publikacja Marka
Bernackiego”.
Poradnik, podobnie jak Słownik gatunków literackich (współautor: Marta Pawlus), BielskoBiała wyd. I 1999, służy nauczycielom języka polskiego w całej Polsce (nb. Słownik… miał
od 1999 r. kilkanaście wznowień i rozszedł się w nakładzie ok. 200 tys. egzemplarzy, trafiając
do bibliotek w całym kraju, stając się tym samym jedną z najbardziej znanych publikacji
dydaktycznych i popularnonaukowych z zakresu literaturoznawstwa).
3) Twórczość literacka Karola Wojtyły – w kontekście filozoficznym i teologicznym
Jest autorem kilkunastu opublikowanych artykułów poświęconych hermeneutycznej
interpretacji tekstów literackich (wierszy, poematów, dramatów) Karola Wojtyły – Jana
Pawła II, w tym publikacji w językach obcych, np.:
Forma bardziej pojemna” w twórczości poetyckiej i nauczaniu duszpasterskim Karola Wojtyły –
Jana Pawła II, w: Przestrzeń słowa. Twórczość literacka Karola Wojtyły – Jana Pawła II, red. Zofia
Zarębianka, ks. Jan Machniak, Instytut Polonistyki UJ, Katedra Duchowości PAT, Kraków 2006, s.
83-97; przedruk w wersji anglojęzycznej: A More Spacious Form” In the Poetic Art and Pastoral
Teaching of Karol Wojtyła – John Paul II, [in:] The Space of The Word. The Literary Activity of Karol
Wojtyła – John Paul II, edited by: Zofia Zarębianka, rev. Jan Machniak, John Paul Institute of
Intercultural Dialogue in Cracow, Kraków 2011, ss. 91-105.
Był współorganizatorem i uczestnikiem konferencji naukowych przygotowywanych przez
Katedrę Polonistyki ATH i Instytut Teologiczny im. św. Jana Kantego w Bielsku-Białej:
„Papież nadziei” (grudzień 2003), i „Hermeneutyka w nauczaniu Jana Pawła II” (listopad
2005). Ponadto prowadziłem w ATH wykłady monograficzne dla studentów: „Twórczość
poetycka i dramaturgiczna Karola Wojtyły – Jana Pawła II”), „Czesława Miłosza spotkania
z Karolem Wojtyłą – Janem Pawłem II”.
Wypromował kilka prac dyplomowych (licencjackich i magisterskich) podejmujących
różne aspekty twórczości Karola Wojtyły – Jana Pawła II. Konsultował też prace o tej
tematyce powstające na innych uczelniach.
W 2010 r. ukazała się książka habilitacyjna Hermeneutyka fenomenu istnienia. Studia
o polskiej literaturze współczesnej (Vincenz, Miłosz, Wojtyła, Herbert, Szymborska),
Wydawnictwo ATH, Bielsko-Biała 2010, ss. 400., w której jeden z rozdziałów został
poświęcony twórczości Karola Wojtyły – Jana Pawła II („Motywy eklezjalno-eschatologiczne
w poezji Karola Wojtyły – Jana Pawła II. Poematy: „Kościół”, „Stanisław” i „Tryptyk
rzymski”).
W trakcie przygotowań do wydania pozostaje autorska publikacja naukowa Rola słowa
w twórczości poetyckiej i dramatycznej Karola Wojtyły – Jana Pawła II [planowany termin
publikacji: 2018/2019]
4) Tematyka regionalna (kultura i sztuka Bielska-Białej oraz Podbeskidzia)
Tematyka regionalna od wielu lat pozostaje ważnym przedmiotem działań naukowych
i popularnonaukowych prof. ATH dr hab. Marka Bernackiego, jest też formą pracy
świadczonej na rzecz „małej ojczyzny” Bielska-Białej i okolic (Podbeskidzie), którą traktuje
jako formę integracji środowiska naukowego z lokalną społecznością.
Dla studentów filologii polskiej w ATH prowadził przez kilka lat autorskie seminarium
„Artystyczno-literackie Bielsko-Biała” o tematyce regionalnej (historia i kultura BielskaBiałej i Podbeskidzia); wypromował też kilkanaście prac dyplomowych o tej tematyce.
Od 1999 r. współpracował czynnie z Instytutem Teologicznym im. św. Jana Kantego
w Bielsku-Białej afiliowanym do Papieskiej Akademii Teologicznej (PAT) w Krakowie
[obecnie Uniwersytet Papieski Jana Pawła II], traktując to jako formę integracji środowiska
naukowego Bielska-Białej. Współpracując z dyrektorem Instytutu ks. prof. dr hab.
Tadeuszem Borutką, zajmował się m.in. redakcją publikacji naukowych (np. „BielskoŻywieckich Studiów Teologicznych”, w którym to piśmie opublikował kilkanaście tekstów:
artykułów naukowych, rozpraw, szkiców i recenzji), prowadził też wykłady dla studentów
Instytutu, np. wykład monograficzny: „Tematyka filozoficzna i teologiczna w twórczości
Czesława Miłosza”. Był także współorganizatorem i uczestnikiem kilku sesji oraz konferencji
naukowych przygotowywanych wspólnie przez Katedrę Polonistyki ATH i Instytut
Teologiczny im. św. Jana Kantego w Bielsku-Białej, m.in. „Papież nadziei” (grudzień 2003),
„Więzy tradycji” (kwiecień 2004), „A dbałość i naukę jest Miłość” (listopad 2004),
„Hermeneutyka w nauczaniu Jana Pawła II” (listopad 2005); „Praca w wymiarze
indywidualnym i społecznym” (styczeń 2007); „Dialog. Spotkanie z Innym” (listopad 2007),
„Małe miasta” (2009).
Przez wiele lat współpracował z Regionalnym Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli
„WOM” w Bielsku-Białej (wykłady, redagowanie publikacji metodyczno-dydaktycznych);
w roku 2007/2008 był twórcą cyklu „Wykłady z najnowszej literatury polskiej” (w tym
wygłosił dwa wykłady autorskie: „O książce Katyń. Post mortem A. Mularczyka i filmie
Katyń. A. Wajdy [23.10.2007]; „O Wierszach ostatnich Cz. Miłosza i najnowszych
opracowaniach miłoszologicznych” [18.03. 2008]. Był uczestnikiem sesji „Katyń 1940-2010.
Pamięć i wyjaśnienie” (zorganizowanej przez katowicki oddział IPN i RODN „WOM”
w Bielsku-Białej w Urzędzie Miasta Katowice).
Współpracuje też z Kwartalnikiem Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku-Białej
„Relacje Interpretacje” (publikacja artykułów o tematyce regionalnej) oraz Wydziałem
Kultury Urzędu Miasta Bielsko-Biała – wielokrotnie pisał recenzje wydawnicze do książek
wydawanych przez Urząd Miasta (m.in. do Kazań mikuszowickich ks. Eugeniusza Burzyka).
Jest też członkiem Komisji Stypendialnej Urzędu Miasta Bielska-Białej przyznającej
stypendia utalentowanym literatom i artystom naszego regionu.
Od wielu lat współpracuje z Dyrekcją Teatru Polskiego w Bielsku-Białej, organizując
m.in. sesje popularnonaukowe i naukowe m.in. „Poezja Zbigniewa Herberta” [dla uczczenia
Roku Herberta 26.02.2008]; o Witkacym, Miłoszu, Szymborskiej i Tuwimie (2014).
Współpraca z Książnicą Beskidzką w Bielsku-Białej przejawiała się m.in. w prowadzeniu
spotkań ze znanymi pisarzami, np. Julianem Kornhauserem, Januszem Leonem Wiśniewskim
Manuelą Gretkowską, Ryszardem Krynickim i Adamem Zagajewskim. W 2013 r. na mój
wniosek (jako dziekana Wydziału Humanistyczno-Społecznego) dyrektor Książnicy
Beskidzkiej mgr Bogdan Kocurek został uhonorowany odznaką „Zasłużony dla Akademii
Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej” przyznawanej przez Senat ATH. Wydarzenie
to było przypieczętowaniem wieloletniej współpracy między dwoma instytucjami.
Jako miłośnik i badacz historii, literatury oraz kultury regionalnej opublikował kilkanaście
tekstów popularnonaukowych w periodykach lokalnych (m.in. „Kalendarzu Beskidzkim”).
Był redaktorem prowadzącym pracy zbiorowej Barwy beskidzkiej ziemi. Materiały
pomocnicze do edukacji regionalnej pod red. Anny Poli-Dymek, RODN „WOM” w BielskuBiałej, Bielsko-Biała 2007, ss. 180. W 2009 r. ukazała się książka autorska: Szlakiem
drewnianych świątyń na Podbeskidziu. Materiały zebrał i opracował Marek Bernacki,
przedmowa ks. bp Tadeusz Rakoczy, RODN „WOM” w Bielsku-Białej, Wydawnictwo
DEBIT, Bielsko-Biała 2009, ss. 128 + kolorowe ilustracje. W lutym 2015 r. zorganizował
konferencję interdyscyplinarną „Bielsko-Biała: historia – kultura – sztuka”, której pokłosiem
jest monografia Czytanie miasta. Bielsko-Biała jako kulturowy palimpsest, pod red. Marka
Bernackiego i Roberta Pysza, Wydawnictwo Naukowe ATH 2016.
Działalność w zakresie organizacji, dydaktyki, badań naukowych i życia uczelni
Od początku pracy w Akademii Techniczno-Humanistycznej prof. ATH dr hab. Marek
Bernacki przyjmował szereg obowiązków i funkcji o charakterze organizacyjnoadministracyjnym:
1. Sprawowanie funkcji organów jednoosobowych:
– Sekretarz naukowy Katedry Polonistyki ATH (2004/2005)
– Prodziekan ds. studenckich Wydziału Humanistyczno-Społecznego ATH (2008–2012)
– Dziekan Wydziału Humanistyczno-Społecznego ATH (w kadencji 2012–2016)
2. Sprawowanie funkcji członka organów kolegialnych:
– Senator Akademii Techniczno-Humanistycznej z ramienia Wydziału HumanistycznoSpołecznego ATH (2008-2012) i w kadencji 2012–2016
3. Sprawowanie funkcji kierowniczych w jednostce organizacyjnej, komisjach, radach itp.:
– Wiceprzewodniczący Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej ATH na kierunku filologia
polska (2003/2004; 2004/2005)
– Zastępca przewodniczącego Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej ATH w 2007 i 2008
4. Uczestniczenie w pracach komisji, rad i innych zespołów w ramach uczelni, wydziału,
katedry:
– w 2006/2007 członek Zespołu Katedralnego przygotowującego dokumentację potrzebną
do akredytacji kierunku filologia polska (2003/2004) oraz (2009/2010)
– członek Zespołu Katedralnego przygotowującego dokumentację potrzebną do otwarcia
studiów II stopnia (magisterskich) na kierunku filologia polska (2006/2007)
– członek Rady Bibliotecznej ATH (2006/2007, 2007/2008)
– członek Komisji Nauki i Współpracy Zewnętrznej przy Wydziale HumanistycznoSpołecznym ATH (2006/2007, 2007/2008)
– członek Komisji Dyscyplinarnej w postępowaniach o naruszenie dyscypliny studentów
ATH (w roku akademickim 2007/2008)
– członek Senackiej Komisji ds. Kształcenia i Spraw Studenckich ATH (kadencja 2008-2012)
– członek (jako dziekan WHS) Senackiej Komisji Budżetowej ATH (kadencja 2012-2016)
WYKAZ NAJWAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI NAUKOWYCH
KSIĄŻKI NAUKOWE
1. „Wyprowadził mnie z Ziemi Ulro”. Szkice o twórczości Cz. Miłosza, Wydawnictwo
Naukowe ATH, Bielsko-Biała 2005, ss. 146.
2. Hermeneutyka fenomenu istnienia. Studia o polskiej literaturze współczesnej (Vincenz,
Miłosz, Wojtyła, Herbert, Szymborska) [rozprawa habilitacyjna], Wydawnictwo Naukowe
ATH, Bielsko-Biała 2010, ss. 400.
3. Glosy do Miłosza. Artykuły i szkice krytycznoliterackie (2004-2011), Wydawnictwo
Naukowe ATH, Bielsko-Biała 2012, ss. 202.
4. Świat interpretować – konieczne zadanie. Studia o literaturze polskiej XX i XXI wieku,
Wydawnictwo Naukowe ATH, Bielsko-Biała 2014, ss. 220.
REDAKCJA TOMÓW ZBIOROWYCH
Redakcja publikacji naukowych:
1. Redaktor (wraz z prof. Anną Węgrzyniak) monograficznego numeru pisma „Świat
i Słowo” pt. Czytanie Miłosza [„Świat i Słowo” 1(6)2006]
2. We mnie jest płomień który myśli” – glosy do Herberta (w 10. rocznicę śmierci Poety),
praca pod red. naukową Marka Bernackiego, Wydawnictwo Naukowe ATH, Bielsko-Biała
2009, ss. 249.
3. Redaktor prowadzący monograficznego numeru pisma „Świat i Słowo” pt. Po
miłoszologii? [„Świat i Słowo” 2(25) 2015]
4. Czytanie miasta. Bielsko-Biała jako kulturowy palimpsest, pod red. Marka Bernackiego i
Roberta Pysza, Wydawnictwo Naukowe ATH, Bielsko-Biała 2016.
5. Miłosz. Dyskursy, pod red. Marka Bernackiego, Mirosława Dzienia i Angeliki Matuszek,
Wydawnictwo Naukowe ATH, Bielsko-Biała 2016.
ARTYKUŁY I ROZPRAWY (WYBÓR)
A More Spacious Form” In the Poetic Art and Pastoral Teaching of Karol Wojtyła –
John Paul II, [in:] The Space of The Word. The Literary Activity of Karol Wojtyła – John
Paul II, edited by: Zofia Zarębianka, rev. Jan Machniak, John Paul Institute of
Intercultural Dialogue in Cracow, Kraków 2011, s. 91-105.
2. Symboliczne znaczenie topiki morskiej – o (zapomnianej) powieści „Frutti di mare”
Czesława Dziekanowskiego, w: MOŘE V ČESKÉ A POLSKÉ LITERATUŘE (MORZE W
LITERATURZE CZESKIEJ I POLSKIEJ), red. Libor Martinek, Opawa 2009-2010, s. 15-21.
3. Wisława Szymborska – „Vermeer”, „Kwartalnik Artystyczny” 2 (66) /2010, ss. 157-166;
przedruk [wersja rozszerzona]: „Świat i Słowo” 2(15)2010, ss. 95-105.
1.
4. „Oby moje dzieło przyniosło ludziom pożytek…” [recenzja książki: Czesław Miłosz,
Bibliografia druków zwartych, opracowała Agnieszka Kosińska przy współpracy Jacka
Błacha i Kamila Kasperka, Wydawnictwo Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza
Modrzewskiego i Instytut Dokumentacji i Studiów nad Literaturą Polską, oddział
Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, Kraków – Warszawa 2009, ss.
LXX + 816], przedruk: „Teksty Drugie” 1–2 (121–122)/2010, ss. 218–225.
5. Kognitywizm w poetyce i stylistyce, „Teksty Drugie”, 4(124)/2010, ss. 113-118.
6. Uniwersalny wymiar eseistyki teologiczno-religijnej Tomaša Halíka – na podstawie
książek „Wzywany czy niewzywany Bóg się tutaj zjawi“ (Vzýván i nevzýván…) oraz
„Drzewo ma jeszcze nadzieję“ (Stromu zbyvá nadjěje); [w:] Europejski wymiar czeskiej
i polskiej literatury (Evropská dimenze české a polské literatury), pod red. Libora
Martinka, Opawa 2011, ss. 218-226.
7. Czeladnik i mistrz. (Czesława Miłosza spotkania z Oskarem W. Miłoszem), „Postscriptum
Polonistyczne” 2011, nr 2(8), Uniwersytet Śląski w Katowicach, ss. 191-206.
8. Papieska oda Czesława Miłosza – nie-nowoczesne odnowienie klasycznego gatunku, w:
Žánr a „ja” (Gatunek i „ja”). Žánrové metamorfozy się v středoevropském kontextu.
(Metamorfozy gatunków w kontekście środkowoeuropejskim), cz. V, (red.) Libor Pavera
a kolektiv, Praha 2011, ss. 50-65.
9. Űber das Motiv der Apokatastasis als letzte Epiphanie. Czesław Miłosz „Druga
przestrzeń” (Der zweite Raum), in: Glaubensfragen. Religion Und Kirche in der
polnischen Literatur. Herausgegeben von Ulrike Jekutsch, Harrassowitz Verlag, seria
„Opera Slavica” Neue Folge 53, Wiesbaden 2011, ss. 51-67.
10. „O zbawieniu” (z „Wierszy ostatnich Czesława Miłosza”) „Postscriptum Polonistyczne”
(Miłosz – w stulecie urodzin) nr 1(7)/2011, Uniwersytet Śląski w Katowicach, ss. 257-273.
11. Dezintegracja narodowej wspólnoty. Literackie diagnozy rzeczywistości społeczno-politycznej
po przełomie 1989 roku w powieściach B. Wildsteina „Dolina nicości” i Jerzego Pilcha
„Marsz Polonia”, w: Wspólnoty opisane. Zjawisko wspólnotowości w perspektywie
interdyscyplinarnej, pod red. Michała Kopczyka, Bielsko-Biała 2011, s. 176-192.
12. O české básni Czesława Miłosze (tłum. Vaclav Burian), „Listy” XLII (1)2012, Ołomuniec
2012, ss. 85-89.
13. Czesław Miłosz "Syn arcykapłana" - interpretacja wiersza, „Ruch Literacki” 2012 z. 3,
s. 343-358.
14. Wpływ kosmogonii kabalistycznej na twórczość Czesława i Oskara W. Miłosza, w:
Pogranicza, przełomy, zmierzchy Czesława Miłosza, red. Anna Janicka, Krzysztof
Korotkich,
Jarosław
Ławski,
Naukowy
Projekt
Wydawniczy
Seria
„Przełomy/Pogranicza. Studia Literackie”, Białystok 2012, ss. 393-408.
15. Czesław Miłosz „Moja podróż po Czechach” – hermeneutyczna interpretacja wiersza,
„STUDIA HUMANITATIS ARS HERMENEUTICA”, METODOLOGIE A THEURGIE
HERMENEUTICKE INTERPRETACE IV, red. zbiorowa, Wydział Filozoficzny
Uniwersytetu Ostrawskiego, Ostrawa 2012, ss. 525-535.
16. Profetyczne (od)czytanie prowincji: Jerzy Stempowski – „Esej berdyczowski”, „Świat
i Słowo” nr 2(19)/2012, ss. 191-203.
17. Bariery, uprzedzenia, fobie. Obraz stosunków polsko-żydowskich w II Rzeczypospolitej
(we wspomnieniach Czesława Miłosza) [w:] Przekraczanie granic II, pod red. Agaty
Ostrowskiej, Reginy Wojtoń i Krzysztofa Ferugi, Bielsko-Biała-Praha 2012, ss. 9-28.
18. Problematyka żydowska w twórczości Czesława Miłosza – rekonesans, „Konteksty
Kultury” nr 10, kwiecień 2013, Bielsko-Biała, ss. 116-125.
19. Idea dialogu w przestrzeni pogranicza w wypowiedziach Czesława Miłosza i jego
duchowych spadkobierców, w: The Nobel Prize for Literature – a Bridge between
Cultures, ISBN, 978-954-2968-48-1. Wyd. Ивис, Велико Търново, 2013, ss. 89-94.
20. „Opowieści reportażowe” Mariusza Szczygła (na przykładzie książki „Gottland”),
„Postscriptum Polonistyczne” 2013/1 (11), ss. 139-152.
21. Wisławy Szymborskiej zmaganie z utopią, [w:] Problemy utopii i antyutopii w
literaturach słowiańskich i historii Słowian, pod red. naukową Wojciecha Gorczycy, Ivo
Pospišila, Bielsko-Biała 2014, ss. 77-85.
22. Andrzeja Stasiuka przestrzenne doświadczenie Nicości. Zapiski z wyprawy mongolskiej,
„Postscriptum Polonistyczne” 1(13) / 2014, s. 81-92
23. „Z ruchu podjąć moment wieczny” – wyzwanie hermeneutyczne. Interpretacja wiersza
Czesława Miłosza „Notatnik: brzegi Lemanu”, [w:] Studia Humanitatis Ars
Hermeneutica. Metodologie a theurgie hermeneutické interpretacje V, red. zbiorowa,
Ostrawa 2014, s. 405-416.
24. Czesław Miłosz, Jerzy Turowicz – świadectwa przyjaźni, Stulecie urodzin Jerzego
Turowicza, red. Joanna i Andrzej Sulikowscy, Szczecin 2015, s. 133-146.
25. Czesław Miłosz wobec projektu Mitteleuropy, Střední včera a dnes: proměny koncepcí,
praca zbiorowa pod red. Ivo Pospíšila, Brno 2015, s. 463-472.