5. Okulistyka - Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO
NA WYDZIALE LEKARSKIM I
ROK AKADEMICKI 2016/2017
PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW VI ROKU STUDIÓW
1. NAZWA PRZEDMIOTU : OKULISTYKA
2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek ) realizującej przedmiot:
Katedra i Klinika Okulistyki Uniwersytetu Medycznego
im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
3. Adres jednostki odpowiedzialnej za dydaktykę:

Adres: 61-848 Poznań, ul. Długa 1/2

Tel.

Strona WWW

E-mail [email protected]
61-8549 284
fax: 61-8549 084
okulistyka.ump.edu.pl
4. Kierownik jednostki:

Dr hab. n.med. Jarosław Kocięcki prof.UM
5. Osoba zaliczająca przedmiot w E-indeksie z dostępem do platformy WISUS

Dr hab. n.med. Jarosław Kocięcki prof.UM
6. Osoba odpowiedzialna za dydaktykę na Wydziale Lekarskim I z dostępem do
platformy WISUS ( listy studentów) ( koordynator przedmiotu) :

Nazwisko dr n.med. Krzysztof Załęcki

Tel. kontaktowy: 61-8549-264

Możliwość kontaktu (dni, godz., miejsce) Sekretariat Katedry Okulistyki –
poniedziałek – piątek, 8:00-13:00

E-mail: [email protected]

Osoba zastępująca lek. Andrzej Dmitriew

Kontakt 61-8549-130
7. Miejsce przedmiotu w programie studiów:
Rok:VI
Semestr:XI i XII
8. Liczba godzin ogółem :60
Jednostki uczestniczące w nauczaniu
przedmiotu
liczba pkt.ECTS:4
Semestr zimowy/letni
liczba godzin
W
Ć
Ćwiczenia
kategoria
S
Katedra i Klinika Okulistyki UM
15
30
C
15
Razem:
15
30
C
15
9 . Cel nauczania przedmiotu
I. W zakresie wiedzy
Student
1. Zna i rozumie podstawowe elementy z anatomii i fizjologii oczu.
2. Posiada wiedzę z zakresu diagnostyki, rozpoznawania i leczenia chorób oczu.
3. Rozumie przyczyny prowadzące do powstawania schorzeń oczu i umie
zastosować uzyskaną wiedzę w ich profilaktyce.
4. Zna i rozumie podstawowe zasady farmakoterapii chorób oczu, ich wpływ na
stan miejscowy i ogólny.
5. Poznaje odrębności postępowania z osobami niewidomymi i słabowidzącymi.
6. Poznaje zasady udzielania pierwszej pomocy okulistycznej
II. W zakresie stosowania wiedzy
Student
1. Potrafi zaplanować postępowanie profilaktyczne zapobiegające chorobom oczu
lub utracie wzroku.
2. Potrafi przeprowadzić diagnostykę różnicową chorób oczu.
3. Umie zdefiniować gradację ważności schorzeń okulistycznych i ustalenie
priorytetów co do ich leczenia.
4. Potrafi ocenić stan oczu i zróżnicować anatomię od patologii
III. W zakresie umiejętności
Student
1. Potrafi przeprowadzić badanie podmiotowe i podstawowe badanie okulistyczne
2. Potrafi udzielić pierwszą pomoc okulistyczną ( usunięcie ciała obcego ,
postępowanie z pacjentem, zakładanie opatrunku)
3. Potrafi zbadać dno oczu i zróżnicować anatomię od patologii.
4. Potrafi zbadać metodą orientacyjną ciśnienie wewnątrzgałkowe i pole widzenia.
5. Potrafi ocenić reakcję źrenic na światło pośrednią i bezpośrednią
Efekt kształcenia – umiejętności i kompetencje:
WIEDZA (ZGODNIE ZE SZCZEGÓŁOWYMI EFEKTAMI
KSZTAŁCENIA)
W1A
W2A
W4A
W 13 C
W 37 C
W1C
Zna mianownictwo anatomiczne, histologiczne i embriologiczne w
języku polskim i angielskim
Zna budowę ciała ludzkiego w podejściu topograficznym(kończyna górna
i dolna, klatka piersiowa, brzuch, miednica, grzbiet, szyja,głow) oraz
czynnościowym (układ kostno-sztawowy, układ mięśniowy, układ
krążenia,układ oddechowy, układ pokarmowy, układ moczowy,układy
płciowe,układ nerwowy i narządów zmysłów)
Zna podstawowe struktury komórkowe i ich specjalizacje funkcjonalne
Zna i rozumie przyczyny, objawy, zasady diagnozowania i postępowania
terapeutycznego w przypadku najczęstszych chorób ośrodkowego układu
nerwowego w zakresie:
obrzęku mózgu i jego następstw,
ze szczególnym uwzględnieniem stanów nagłych
guzów
nowotworowych centralnego systemu nerwowego
Zna podstawowe zasady farmakoterapii
Zna i rozumie przyczyny, objawy, zasady diagnozowania oraz
postępowania terapeutycznego w odniesieniu do najczęstszych chorób
wymagających interwencji chirurgicznej, z uwzględnieniem odrębności
wieku
dziecięcego,
w
tym
w
szczególności:
złamań kości i urazów narządów
W3F
Zna zasady kwalifikacji i wykonywania oraz najczęstsze powikłania
podstawowych zabiegów operacyjnych i inwazyjnych procedur
diagnostyczno- leczniczych
W4F
Zna zasady bezpieczeństwa okołooperacyjnego, przygotowania pacjenta
do operacji, wykonania znieczulenia ogólnego i miejscowego oraz
kontrolowanej sedacji
W5F
W 10 F
Zna leczenie pooperacyjne z terapią przeciwbólową i monitorowaniem
pooperacyjnym
Zna problematykę współcześnie wykorzystywanych badań obrazowych,
w szczególności: symptomatologię radiologiczną podstawowych chorób
metody instrumentalne i techniki obrazowe wykorzystywane do
wykonania
zabiegów
leczniczych
egzamin
wskazania,
przeciwskazania
i
przygotowanie
pacjentów
do
poszczególnych rodzajów badań obrazowych oraz przeciwwskazania do
stosowania środków kontrastujących
W 11 F
W 13 F
U3A
U5A
U4A
U1F
U 19 F
U3F
U 20 F
U 22 F
Zna
choroby
narządu
wzroku,
w
szczególności:
zna i wyjaśnia przyczyny, objawy, zasady diagnozowania oraz
postępowania
terapeutycznego
w
najczęstszych
chorobach
okulistycznych
zna
okulistyczne powikłania chorób ogólnoustrojowych wraz z ich okulistyczną
symptomatologią oraz prawidłowe metody postępowania w tych
przypadkach
postępowanie chirurgiczne
w poszczególnych chorobach oka
zna
grupy leków stosowanych ogólnie, z którymi wiążą się powikłania i
przeciwskazania okulistyczne oraz wyjaśnia ich mechanizm
Zna i rozumie przyczyny, objawy, zasady diagnozowania i postępowania
terapeutycznego w przypadku najczęstszych chorób ośrodkowego układu
nerwowego w zakresie:
obrzęku mózgu i jego następstw,
ze szczególnym uwzględnieniem stanów nagłych
guzów
nowotworowych centralnego systemu nerwowego
UMIEJĘTNOŚCI (ZGODNIE ZE SZCZEGÓŁOWYMI EFEKTAMI
KSZTAŁCENIA)
Wyjaśnia anatomiczne podstawy badania przedmiotowego
Posługuje się w mowie i piśmie mianownictwem anatomicznym,
histologicznym oraz embriologicznym
Wnioskuje o relacjach między strukturami anatomicznymi na podstawie
przyżyciowych badań diagnostycznych, w szczególności z zakresu
radiologii (zdjęcia przeglądowe, badania z użyciem środków
kontrastowych, tomografia komputerowa oraz magnetyczny rezonans
jądrowy)
Asystuje przy typowym zabiegu operacyjnym, przygotowuje pole
operacyjne i znieczula miejscowo okolicę operowaną
Przeprowadza okulistyczne badanie przesiewowe
Stosuje się do zasad aseptyki i antyseptyki
Rozpoznaje stany okulistyczne wymagające natychmiastowej pomocy
specjalistycznej i udziela wstępnej, kwalifikowanej pomocy w
przypadkach urazów fizycznych i chemicznych oka
Rozpoznaje objawy narastającego ciśnienia śródczaszkowego
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (ZGODNIE Z OGÓLNYMI EFEKTAMI
KSZTAŁCENIA)
Potrafi nawiązać i utrzymać głęboki i pełen szacunku kontakt z
chorym
Kieruje się dobrem chorego, stawiając je na pierwszym miejscu
Kolokwium
Przestrzega tajemnicy lekarskiej i praw pacjenta
Posiada świadomość własnych ograniczeń i umiejętność stałego
dokształcania się
10.SYLABUS
I Zakres szkolenia z Przedmiotu Klinicznego Okulistyki dla studentów i ogólne umiejętności
nabyte podczas szkolenia związane z tą gałęzią wiedzy
Zagadnienia (objawy kliniczne) będące punktem wyjścia do szkolenia:
- nagła utrata widzenia ( częściowa lub całkowita)
- powolna utrata widzenia
- ból oka
- czerwone oko
- uraz oka i ciało obce
- światłowstręt
- dwojenie
- wytrzeszcz
- obrzęk powiek
- zaburzenia ruchomości gałek ocznych
- nieprawidłowości źrenicy
W trakcie szkolenia student musi nabyć umiejętność badania okulistycznego, rozpoznać
schorzenie oka, zróżnicować jednostki chorobowe, zastosować właściwe leczenie i znać
właściwe postępowanie terapeutyczne. Program kształcenia obejmuje:
1. anatomię i fizjologię narządu wzroku
2. schorzenia narządu wzroku:
- choroby oczodołu
- choroby powiek
- choroby spojówki, rogówki i twardówki
- choroby soczewki
- choroby błony naczyniowej
- choroby ciała szklistego i siatkówki
- choroby nerwu wzrokowego
- zaburzenia ustawienia i ruchomości gałek ocznych
- urazy gałki ocznej i narządów dodatkowych
- jaskra
- nowotwory narządu wzroku
- schorzenia ogólne a narząd wzroku
- zagadnienia genetyki z zakresu schorzeń narządu wzroku
3. metody operacji w najczęściej spotykanych jednostkach chorobowych oczu
4. rehabilitacja słabowidzących i niewidomych
Po ukończeniu kursu z okulistyki poza podstawową wiedzą teoretyczną z całego zakresu
okulistyki student uzyskuje umiejętność :
- badania ostrości wzroku i pola widzenia metoda konfrontacyjna
- badania i oceny ciśnienia wewnątrzgałkowego metodą palpacyjną
- oceny wyglądu i ustawienia powiek
- oceny ustawienia i ruchomości gałek ocznych
- oceny twardówki i rogówki włącznie z testem fluoresceinowym
- oceny źrenicy i reakcji na światło
- oceny soczewki i komory przedniej w badaniu bezpośrednim i transiluminacji
- usunięcia powierzchownego ciała obcego z worka spojówkowego ( umiejętność odwrócenia
powieki)
- badania dna ocznego metodą bezpośrednią
- oceny dna oka centralnego ( tarczy n. wzrokowego, plamki i dużych naczyń) - zróżnicowanie
normy od patologii
- udzielania pierwszej pomocy w wypadkach i urazach oczu
- powiązać choroby oczu z chorobami ogólnymi ( cukrzyca, nadciśnienie)
- zapisać, określić wskazania i działania uboczne i interakcje leków okulistycznych
- interpretacji wyników badań dodatkowych
PUNKTY ECTS
4
WARUNKI UZYSKANIA ZALICZENIA PRZEDMIOTU:
Egzamin teoretyczny – kryterium zaliczenia: forma egzaminu testowego w systemie
OLAT
11.Tematyka poszczególnych wykładów, ćwiczeń i seminariów
Wykłady - Semestr zimowy/letni
Tematyka wykładów
Imię i nazwisko osoby
prowadzącej zajęcia
Wykład 1.
Wybrane aspekty okulistyki dziecięcej
prof.UM Jarosław Kocięcki
dr hab. A.Gotz-Więckowska
Wykład 2.
Nowotwory narządu wzroku
prof. UM Jarosław Kocięcki
dr hab.A.Gotz-Więckowska
Wykład 3.
Odwarstwienie siatkówki
prof. UM Jarosław Kocięcki
Wykład 4.
Zmiany cukrzycowe w narządzie wzroku
dr
hab.A.Gotz-Wieckowska
Prof.Jarosław
Kocięcki
Dr hab. Anna Gotz – Więckowska
Wykład 5.
Zaćma
Prof.Jarosław Kocięcki
Dr hab.Anna.Gotz-Wieckowska
Ćwiczenia - Semestr zimowy/letni
Tematyka ćwiczeń
Ćwiczenie 1. – 15.
Badanie refrakcji, ocena
biomikroskopowa i
oftalmoskopowa.
Ćwiczenie 16. -30
Badanie praktyczne
pacjentów, badania
diagnostyczne
Osoba odpowiedzialna
SALA
Oddział okulistyczny
Lekarze prowadzący z listy
Poradnie okulistyczne
Lekarze prowadzący z listy
Seminaria - Semestr zimowy/letni
Tematyka seminariów
Imię i nazwisko osoby
prowadzącej zajęcia
SALA
SKPP, P48
Seminarium 1.
Wywiad okulistyczny,
badanie okulistyczne
Lekarze prowadzący z listy
Seminarium 2.
Badania diagnostyczne
Lekarze prowadzący z listy
Seminarium 3.
Leki stosowane w okulistyce
Lekarze prowadzący z listy
Seminarium 4.
Wady refrakcji i soczewki
kontaktowe
Lekarze prowadzący z listy
Seminarium 5.
Patologia spojówki,
twardówki i rogówki
Lekarze prowadzący z listy
Seminarium 6.
Patologia oczodołu, powiek i
narządu łzowego
Lekarze prowadzący z listy
Seminarium 7.
Patologia soczewki
Lekarze prowadzący z listy
SKPP, P48
Seminarium 8.
Patologia siatkówki
Lekarze prowadzący z listy
SKPP, P48
Seminarium 9.
Patologia błony naczyniowej
Lekarze prowadzący z listy
SKPP, P48
Seminarium 10.
Zez
Lekarze prowadzący z listy
SKPP, P48
Seminarium 11.
Nowotwory
Lekarze prowadzący z listy
SKPP, P48
Seminarium 12.
Jaskra, patologia n.
wzrokowego
Lekarze prowadzący z listy
Seminarium 13.
"Czerwone oko", urazy
Lekarze prowadzący z listy
Seminarium 14.
Cukrzyca, choroby ogólne a
oko
Lekarze prowadzący z listy
Seminarium 15.
Aspekty psychologiczne
Mgr Ewa Dziedzic-Szeszuła
Lekarze prowadzący z listy
SKPP, P48
SKPP, P48
SKPP, P48
SKPP, P48
SKPP, P48
SKPP, P48
SKPP, P48
SKPP, P48
SKPP, P48
Lista prowadzących (bez tytułów naukowych) stan na dzień 30.6.2016
Adamski Wojciech
Chmielarz-Czarnocińska Anna
Czaplicka Ewa
Dmitriew Andrzej
Gotz-Więckowska Anna
Kocięcki Jarosław
Rospond-Kubiak Iwona
Siwiec-Prościńska Joanna
Załęcki Krzysztof
12. Organizacja zajęć:
PONIEDZIAŁEK-PIĄTEK
7:30-9:00 SEMINARIA
9:00-9:15 PRZERWA
9:15-11:30 ĆWICZENIA (ODDZIAŁ I PRACOWNIE DIAGNOSTYCZNE)
11:30-12:00 PRZERWA
12:00-14:15 ĆWICZENIA (PORADNIE)
14:15-15:00 SEMINARIUM (PIĄTEK - ZALICZENIE ZAJĘĆ)
Aktualny podział grupy studenckiej na stronie internetowej jednostki :
WWW.OKULISTYKA.UMP.EDU.PL
REGULAMIN ZAJĘĆ:
a. Wykłady /15 godzin/ dla studentów odbywają się zgodnie z harmonogramem
zajęć podanym przez Dziekanat Wydziału Lekarskiego I.
b. Ćwiczenia /30 godzin/ odbywają się w czasie 1 tygodnia dla każdej grupy
studenckiej zgodnie z planem podanym przez Dziekanat Wydziału Lekarskiego I:
c. Seminaria /15 godzin/ odbywają się w czasie 1 tygodnia dla każdej grupy
studenckiej zgodnie z planem podanym przez Dziekanat Wydziału Lekarskiego I
d. Ćwiczenia i seminaria ujęte są tematycznie wg programu.
e. Warunkiem przystąpienia do zajęć przez studenta jest zdanie kolokwium
wstępnego /wg programu/.
f. Nieobecność w pierwszym dniu ćwiczeń dyskwalifikuje studenta z możliwości
uczestniczenia w dalszych dniach ćwiczeń w tej grupie
g. Dopuszczalny jest 1 dzień nieobecności. W przypadku kolejnej nieobecności
usprawiedliwionej dopuszcza się możliwość odrobienia ćwiczeń z następną grupą
studencką. Powyżej dwóch dni nieobecności usprawiedliwionej formę odrobienia
zaległości uzgadnia się z Kierownikiem Kliniki. Dopuszczenie do kolokwium
końcowego uwarunkowane jest zaliczeniem obecności na wszystkich
ćwiczeniach. Nieusprawiedliwione nieprzystąpienie do kolokwium końcowego w
ostatnim dniu ćwiczeń równoznaczne jest z otrzymaniem oceny niedostatecznej
h. Student winien być przygotowany teoretycznie na każde ćwiczenia w stopniu
umożliwiającym podjęcie zadań praktycznych /materiały wykładowe/.
i. Obecność na ćwiczeniach jest obowiązkowa. W uzasadnionych wypadkach
losowych ćwiczenia można odrobić /po uzgodnieniu z Kierownikiem Katedry i z dr
med. K. Załęckim/.
j. Student może odbywać ćwiczenia w wyjątkowych przypadkach z inną grupą
studencką pod warunkiem uzyskania zgody z Dziekanatu.
k. Za wszelkie niewłaściwości – postępowanie zagrażające uszkodzeniu mienia
Kliniki student będzie pociągnięty do odpowiedzialności /skierowanie na komisję
dyscyplinarną/.
l. Student w czasie odbywania ćwiczeń powinien zastosować się do wymagań
sanitarnych Kliniki – obowiązkowy biały fartuch i obuwie ochronne; odzież
własną oraz torby należy bezwzględnie pozostawiać w szatni Szpitala.
Wymagania te nie dotyczą seminariów
m. Kolokwium wstępne student może zdawać dwukrotnie.
n. W przypadku zapisania się na egzamin a nie zgłoszenia się, obowiązuje
usprawiedliwienie-zwolnienie lekarskie dostarczone w ciągu siedmiu dni
roboczych. W przeciwnym razie będzie to jednoznaczne z wpisaniem oceny
niedostatecznej.
o. W przypadku nie zgłoszenia się studenta na ćwiczenia z okulistyki Katedra
powiadamia Dziekana, który podejmie decyzje odnośnie możliwości
kontynuowania zajęć obowiązkowych z przedmiotu
PROGRAM ZAJĘĆ:
Jak w punkcie 12
PROGRAM NAUCZANIA
Wymagania wstępne: Kolokwium wstępne ( z zakresu anatomii i fizjologii) –w formie
testu – 2 tygodnie przed rozpoczęciem zajęć kontrolowanych. Test obejmuje 25 pytań.
Do zaliczenia niezbędne jest, prawidłowa odpowiedź na 16 pytań.
Przygotowanie do zajęć: znajomość teoretyczna w zakresie podstawowym do
poszczególnych tematów zgodnie z programem w dniu prowadzonych zajęć
Wymagania końcowe: Kolokwium końcowe – ustne – po zakończeniu zajęć
kontrolowanych w Klinice. Do w/wym. kolokwium student jest zobowiązany
przystąpić w ostatnim dniu zajęć po odbyciu obowiązkowych ćwiczeń w
Klinice .Egzamin końcowy z przedmiotu – testowy – termin uzgadniany z
sekretariatem Katedry.
12.Kryteria zaliczenia przedmiotu: zaliczenie, egzamin teoretyczny i praktyczny
Zaliczenie – kryterium zaliczenia
Zdanie kolokwium ustnego lub testowego w ostanim dniu zajęć
Egzamin teoretyczny – kryterium zaliczenia: forma egzaminu ( ustny, pisemny,
testowy)
Egzamin teoretyczny w systemie OLAT-kryterium zaliczenia: forma egzaminu
testowego pytania jednokrotnego wyboru- 75 pytań, do zaliczenia, niezbędna jest
prawidłowa odpowiedź na 50 pytań,
Egzamin praktyczny – kryterium zaliczenia:
Nie dotyczy
13.Literatura:
Zalecana literatura:
Bochenek A.Reicher M-„Anatomia człowieka” – Wydawnictwo PZWL – 2007
Bruce James, Chris Chew, Antony Bron Wydanie pierwsze polskie pod redakcją
Jarosława Kocięckiego- Górnicki Wydawnictwo medyczne Wrocław 2012
„”WYKŁADY Z OKULISTYKI”
Webb. L.A.- Pierwsza pomoc okulistyczna. Urban&Partner Wrocław 2005 Wydanie
I
Bradford C.A. - OKULISTYKA - Podręcznik dla studentów
Urban&Partner Wrocław 2006
Kanski J..J. Okulistyka Kliniczna Wydawnictwo Urban&Partner Wrocław -2007
14.Studenckie koło naukowe

Opiekun koła - dr n.med. Ewa Czaplicka

Tematyka - omawiane są w poszerzonym zakresie: schorzenia narządu wzroku:
choroby oczodołu, powiek, narządu łzowego, spojówki, rogówki, twardówki,
soczewki, błony naczyniowej, ciała szklistego, siatkówki, nerwu wzrokowego,
zaburzenia ustawienia i ruchomości gałek ocznych, urazy gałki ocznej i narządów
dodatkowych, jaskra, nowotwory narządu wzroku, schorzenia ogólne a narząd
wzroku; zagadnienia genetyki z zakresu schorzeń oczu i oczodołu; podstawowe
metody operacji w najczęściej spotykanych jednostkach chorobowych (operacje
plastyczne, zaćma, jaskra, odwarstwienie siatkówki). Podczas spotkań istnieje
możliwość prowadzenia badań diagnostycznych i prac badawczych.

Miejsce spotkań Sala P48, SKPP
15. Podpis osoby odpowiedzialnej za nauczanie przedmiotu lub koordynatora
16. Podpisy osób współodpowiedzialnych za nauczanie przedmiotu ( w przypadku
przedmiotów koordynowanych)