bn_miedzyszkolny_i

I Konkurs Historyczny Wiedzy o Rosji „Białe noce”
Test etap międzyszkolny
Czas trwania – 60 min.
Imię i nazwisko……………………………………………………………………………
Szkoła i klasa……………………………………………………………………………...
Cz. 1 - Przeczytaj uważnie polecenia i zaznacz kółkiem prawidłowe odpowiedzi:
Pytanie 1. – 1 pkt: W okresie średniowiecza władcy ruscy często musieli odpierać ataki
zewnętrzne, które mogły zagrozić integralności ich ziem. W XI wieku tym szczególnym
zagrożeniem ze wschodu byli:
a) Mongołowie,
b) Niemcy,
c) Pieczyngowie,
d) Tatarzy.
Pytanie 2. – 1 pkt: Jeden z najsłynniejszych soborów pod wezwaniem św. Zofii został
wybudowany za panowania Jarosława Mądrego. Która ze słynnych świątyń stała się wzorem
dla tej budowli?
a) Hagia Sophia,
b) Sobór Błagowieszczeński,
c) Sobór Dworiszczeński,
d) Katedra w Tumie.
Pytanie 3. - 1 pkt: Za panowania jakiego władcy Rosja zarzuciła poprzednio stosowaną
rachubę lat liczoną od tzw. początku świata?
a) Katarzyny Wielkiej,
b) Aleksandra I,
c) Iwana Groźnego,
d) Piotra I.
Pytanie 4. – 1 pkt: Gdzie mieścił się założony w 1899 roku Instytut Wschodni, w którym
kształcono dyplomatów i wojskowych, zwracając szczególną uwagę na naukę języka
chińskiego i japońskiego?
a) Władywostok,
b) Kazań,
c) Kijów,
c) Leningrad.
Pytanie 5. – 1 pkt: Dzięki jego badaniom zachowało się wiele elementów kultury, żyjącego we
wschodniej Rosji, ludu Ajnów. Tym naukowcem był:
a) Michaił Łazariew,
b) Nikołaj Przewalski,
c) Bronisław Piłsudski,
d) Wiktor Godlewski.
Pytanie 6. – 1pkt: Wielkie przedsięwzięcia architektoniczne, realizowane w Moskwie w latach
30. XX wieku, doprowadziły do unicestwienia ważnych dla miasta zabytków. W miejscu
wyburzenia jakiej budowli stanąć miał gigantyczny Pałac Zjazdów?
a) Wielkiego Pałacu Kremlowskiego,
b) Soboru Chrystusa Zbawiciela,
c) Pałacu Romanowów,
d) Cerkwi Zmartwychwstania.
Pytanie 7. – 1 pkt: Jak nazywał się pałac, który został zbudowany na początku XIX wieku,
a sto lat później stał się siedzibą bolszewickiego sztabu powstania zbrojnego?
a) Pałac Aleksandryjski,
b) Pałac Zimowy,
c) Pałac Lenina,
d) Pałac Smolny.
Cz. 2 - Przeczytaj uważnie polecenia i wpisz prawidłowe odpowiedzi:
Pytanie 8. – 2 pkt: Przez cały czas swojego istnienia, państwo ruskie, a potem rosyjskie było
rządzone autokratycznie. Wyjątkiem były dwie republiki powstałe w średniowieczu. Podaj ich
nazwy:
…………………………………………………………………………………………………….
Pytanie 9. – 2 pkt: Na początku XX wieku, funkcjonująca od 200 lat nazwa Sankt Petersburg
została zmieniona. Jak brzmiała nowa nazwa miasta i wskutek jakiego wydarzenia ją
wprowadzono?
………………………………………………………………..…………………………………….
Pytanie 10. – 3 pkt: Na mocy jakiego układu w XVII wieku Rosja odzyskała Ziemię
Siewierską, Smoleńską i Czernichowską oraz zdobyła Kijów? Podaj jego nazwę, datę
zawarcia oraz pełną nazwę państwa, z którym został zawarty.
…………………………………………………………..…………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………
Pytanie 11. – 2 pkt: W 1922 r. powstało nowe państwo - ZSRR. W centralnym miejscu godła
tego państwa znajdowały się symbole sojuszu chłopów i robotników. Napisz o jakie symbole
chodzi i rozwiń skrót ZSRR?
……………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………….
Pytanie 12. – 2 pkt: Przez prawie cały wiek XX rosyjscy twórcy byli podporządkowani
ideologii państwowej, która swą siłę opierała między innymi na ograniczaniu dostępu do
informacji, dotyczących prawdziwego stanu państwa i społeczeństwa. Zmiany miała przynieść
dopiero II poł. lat 80 – tych. Wówczas obok hasła przebudowy (pierestrojka) pojawiło się
hasło jawności. Jak brzmi po rosyjsku drugie z haseł? Który z polityków był autorem tych
haseł – podaj jego imię i nazwisko.
…………………………………………………………………………………………………………
Pytanie 13. – 3 pkt: Połącz opis z odpowiednim pojęciem, wpisując literkę do tabelki. Uwaga!
Jest więcej pojęć niż opisów.
Pojęcia: a. Słowo o wyprawie Igora na Połowców; b. Pieśń o Iwanie;
c. Teatr Laboratorium, d. MCHAT, e. tołstyje żurnały, f. Biblioteka dla Cztienija
Opis
Pojęcie
Słynny Moskiewski Teatr Artystyczny założony przez Konstantego
Stanisławskiego i Włodzimierza Niemirowicza – Danczenkę.
Poemat w języku staroruskim opisujący nieudaną wyprawę księcia
nowogrodzkiego z 1185 r.
Charakterystyczne XIX - wieczne miesięczniki, o wielkiej objętości (do
400 stronic i więcej), w których drukowano artykuły popularnonaukowe,
eseje krytyczne, recenzje.
Pytanie 14. – 3 pkt: Połącz opis z odpowiednim pojęciem, wpisując literkę do tabelki. Uwaga!
Jest więcej pojęć niż opisów.
Pojęcia: a. Magistrat Główny, b. Senat, c. izba burmistrzowska, d. kolegia, e. gubernie, f. gildie.
Opis
Pojęcie
Powstały w 1717 r. zamiast dawnych prikazów. Na ich czele stał
prezydent, a w ich skład wchodzili wiceprezydent, radcy i asesorowie.
Te wielkie okręgi administracyjne powstały w 1708 r. i dzieliły się na
prowincje zarządzane przez wojewodów, a prowincje na dystrykty.
Pomyślany jako najwyższa instytucja państwowa był całkowicie
uzależniony od Piotra I. Sprawował funkcje kontrolne nad administracją i
sądownictwem. Zastępował cara w czasie jego pobytu za granicą.
Pytanie 15. – 2 pkt: Dopisz właściwe pojęcie do opisu.
a) Ściana ta oddziela ołtarz od środkowej części w cerkwi prawosławnej - …………………………
b) Rozłam między wschodnim a zachodnim chrześcijaństwem, spowodowany oderwaniem się
Kościoła prawosławnego od rzymskokatolickiego - ………………………………………..………..
Pytanie 16. – 4 pkt: Połącz postaci wybitnych przedstawicieli kultury rosyjskiej XIX wieku
z właściwym opisem, wpisując obok opisu odpowiednią literę.
Postać
Opis
A
Aleksander Puszkin
Żył w latach 1814 -1841. Napisał m.in. Śmierć poety (utwór
o śmierci A. Puszkina) oraz powieść Bohater naszych czasów.
B
Lew Tołstoj
Był pisarzem, który uprawiał satyrę społeczną. Napisał m.in.
Martwe dusze, Rewizora.
C
Mikołaj Gogol
Twórca nowożytnego języka rosyjskiego i najwybitniejszy
twórca literatury rosyjskiej. Napisał m.in. Borysa Godunowa.
D
Michał Lermontow
W swoich utworach opisał Rosję drugiej połowy XIX w. Jego
najsłynniejsza powieść to Wojna i pokój.
Pytanie 17. - 6 pkt – Kogo dotyczą poniższe biogramy? Wpisz imiona i nazwiska postaci.
a) Jak wielu młodych Rosjan, uwierzył w rewolucję. Jak wielu rosyjskich artystów, chciał służyć jej
swoim talentem. I, jak w większości przypadków, pozwoliła mu ona rozwinąć skrzydła, by następnie
brutalnie je przyciąć. Zanim jednak to nastąpiło, zdołał wnieść do rodzącej się sztuki filmowej
swoje nowatorskie teorie i stworzyć obraz uznawany za jedno z arcydzieł X Muzy – „Pancernika
Potiomkina”. Był jednym z najbardziej świadomych i wszechstronnych twórców kina.
……………………………………………………………………………………………………..
b) Rosyjski mnich, pisarz, malarz ikon. Sztukę ikonopisania opanował w Bizancjum lub Bułgarii.
Wraz ze swoimi mistrzami, Teofanem Grekiem i Prochorem z Gorodca, pracował nad ikonami do
Soboru Zwiastowania Matki Bożej na Kremlu. W 1408 r. razem z Teofanem wykonał freski do
soboru we Włodzimierzu nad Klaźmą. Jego najbardziej znane ikony to Święta Trójca (1411),
Włodzimierska ikona Matki Bożej, ikonostasy Soboru Zwiastowania Matki Bożej na moskiewskim
Kremlu oraz Soboru Świętej Trójcy w Ławrze Troicko-Siergijewskiej. Rosyjska Cerkiew
Prawosławna kanonizowała go w 1988. Jest uważany za najwybitniejszego przedstawiciela
moskiewskiej szkoły malarstwa ikonowego.
………………………………………………………………………………………………………
c) Architekt francuski, przedstawiciel empiru. Pracował przy budowie kościele La Madéleine
w Paryżu, później wyemigrował do Rosji. W Petersburgu stał się jednym z czołowych architektów
postnapoleońskich. Jego dziełem jest m.in. sobór św. Izaaka w Petersburgu (z kopułą o konstrukcji
żelaznej) oraz granitowa kolumna ku czci Aleksandra na placu przed Pałacem Zimowym,
postawiona na cokole bez żadnych spoideł.
……………………………………………………………………………………………………
Pytanie 18. -1 pkt: Przeczytaj uważnie tekst i odpowiedz na pytanie: Jak nazywał się kierunek
artystyczny, o którym mowa w teście?
W pierwszych latach rewolucji komunistycznej w Rosji niektórzy artyści entuzjastycznie
odnosili się do nowego ustroju. Wierzyli, że dzięki niemu Rosja wyrwie się z wielowiekowego
zacofania. Sytuacja się zmieniła, gdy artystom narzucono nowy kierunek. Obowiązkiem artystów
stało się wychwalanie Stalina i Armii Czerwonej, kolektywnego rolnictwa i planów pięcioletnich.
źródło: G. Wojciechowski, Razem przez wieki, Warszawa 2006
Odpowiedź ...............................................................................................................................
Pytanie 19. - 3 pkt: Przeczytaj uważnie tekst i odpowiedz na pytania:
Księżna Sophie Auguste Anhalt-Zerbst (1729–96), cesarzowa rosyjska od 1762 r. W 1745 r.
poślubiła siostrzeńca cesarzowej Elżbiety, księcia holsztyńskiego Piotra Ulryka, późniejszego
Piotra III. Po objęciu przez niego tronu dokonała przewrotu pałacowego i ogłosiła się cesarzową
rosyjską, z pominięciem syna, Pawła. Umocniła stanowe państwo absolutystyczne. Popierała
interesy szlachty, która otrzymała od niej samorząd stanowy, zwiększenie władzy nad chłopami.
W 1765–67 wydała ukazy zabraniające chłopom wnoszenia skarg na swych panów, potwierdzające
prawa szlachty do zsyłania swych poddanych bez sądu na katorgę. Doprowadziło to do wojny
chłopskiej w latach 1773–75 - krwawo stłumionej na jej rozkaz. W 1785 r. wydała przywilej
potwierdzający dawne przywileje szlacheckie oraz nadała nowe. W polityce zagranicznej jej wysiłki
zmierzały do opanowania obszarów graniczących z Rosją na zachód i południe. Po wojnach
z Turcją (1768–74 i 1787–92) przyłączyła do Rosji Krym i Noworosję. W latach 90. bezwzględnie
prześladowała wolnomyślicieli i aktywnie uczestniczyła w walce przeciwko rewolucyjnej Francji.
Mimo tego sobie zdobyła opinię oświeconej reformatorki.
W Polsce prowadziła politykę stopniowego ograniczania jej suwerenności na rzecz Rosji,
zahamowała akcję reformatorską i wymogła na sejmie 1768 uchwalenie tzw. praw kardynalnych.
Doprowadziła do upadku króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Źródło: W. A. Serczyk, Poczet władców Rosji, Romanowie, Warszawa 1992 r.
Jakie imię przyjęła księżna, kiedy została
cesarzową?
Do jakiej dynastii władców rosyjskich należała
po poślubieniu Piotra III ?
Jakie ważne wydarzenie, dotyczące historii
Polski, związane jest z panowaniem cesarzowej?