Raport z ewaluacji wewnętrznej

RAPORT
Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PRZEPROWADZONEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W KLUKOWIE
- SZKOŁA PODSTAWOWA
W ROKU SZKOLNYM 2014/2015
Przedmiot ewaluacji:
SZKOŁA WSPOMAGA ROZWÓJ UCZNIÓW Z UWZGLĘDNIENIEM ICH INDYWIDUALNEJ SYTUACJI
Cel ewaluacji:
1. Zebranie informacji na temat działań szkoły służących wyrównywaniu szans edukacyjnych.
2. Zebranie informacji dotyczących wspomagania rozwoju uczniów w zależności od ich indywidualnej sytuacji .
3. Zebranie informacji na temat dostosowania oferty zajęć do potrzeb uczniów.
4. Zebranie informacji na temat działań szkoły służących motywowaniu uczniów do samorozwoju .
Badaniom poddano działania szkoły w następujących obszarach:
1. W szkole lub placówce rozpoznaje się możliwości psychofizyczne i potrzeby rozwojowe, sposoby uczenia się oraz
sytuację społeczną każdego ucznia.
2. Zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia, zajęcia dydaktyczno- wyrównawcze i specjalistyczne organizowane
dla uczniów wymagających szczególnego wsparcia w rozwoju lub pomocy psychologiczno – pedagogicznej oraz zajęcia
rewalidacyjne dla uczniów niepełnosprawnych są odpowiednie do rozpoznanych potrzeb każdego ucznia.
3. W szkole lub placówce realizowane są działania antydyskryminacyjne obejmujące całą społeczność szkoły lub placówki.
4. Szkoła lub placówka współpracuje z poradniami psychologiczno- pedagogicznymi i innymi podmiotami świadczącymi
poradnictwo i pomoc uczniom zgodnie z ich potrzebami i sytuacją społeczną.
5.W szkole lub placówce są prowadzone działania uwzględniające indywidualizację procesu edukacyjnego w odniesieniu do
każdego ucznia.
Metody badawcze: rozmowa z uczniem i rodzicem, ankieta do uczniów,
do
rodziców, do nauczycieli, analiza
dokumentacji wychowawców klas, analiza dokumentów pedagoga, analiza dokumentacji nauczycieli zajęć rewalidacyjnych,
analiza dokumentacji logopedy, analiza dokumentacji szkolnej: program wychowawczy i program profilaktyki.
Grupa badawcza:stosownie do potrzeb: 100% uczniów klas IV-VI, 50% rodziców każdej klasy, wszyscy nauczyciele uczący w
szkole, pedagog szkolny, logopeda,
100% uczniów i ich rodziców objętych pomocą psychologiczno- pedagogiczną,
nauczyciele zajęć rewalidacyjnych.
Analiza danych uzyskanych w wyniku ankietowania i analizy dokumentacji:
Diagnoza ma na celu ocenę poziomu różnych sprawności uczniów, w stosunku do wymagań programu szkolnego. Nie
powinna ograniczać się jedynie do sprawdzania i oceniania stanu osiągnięć ucznia, lecz obejmować także wyjaśnienie
przyczyn ( genezy) danego stanu i przewidywanie rozwoju osiągnięć (prognozę). Głównym odbiorcą diagnozy jest sam
uczeń, który powinien w niej świadomie uczestniczyć, poznać jej wyniki oraz mieć pewien, stosowny do wieku udział w
podejmowanych decyzjach. Natomiast pełnoprawnymi użytkownikami diagnoz są rodzice, nauczyciele i wychowawcy. Im
więcej wiedzą o uczniu, tym większą mają szansę na dobranie stosownych oddziaływań.
Zdiagnozowaniu, na ile w szkole lub placówce rozpoznaje się możliwości psychofizyczne i potrzeby rozwojowe,
sposoby uczenia się oraz sytuację społeczną każdego ucznia, pomogły odpowiedzi na postawione pytania kluczowe:
- W jaki sposób nauczyciele rozpoznają potrzeby psychofizyczne i rozwojowe każdego ucznia?
- W jaki sposób nauczyciele rozpoznają potrzeby ucznia w zakresie sposobów uczenia się?
- W jaki sposób placówka rozpoznaje sytuację społeczną każdego ucznia?
Z analizy przeprowadzonych rozmów i ankiet wynika, że nauczyciele rozpoznają potrzeby psychofizyczne
i rozwojowe każdego ucznia, badają potrzeby i możliwości uczniów. Dokonują tego poprzez różnorodne badania
diagnostyczne: ankietowanie, rozmowy z uczniami i ich rodzicami, obserwacje uczniów, prowadzenie lekcji różnymi
metodami, stosowanie analiz badań i wniosków z lekcji, analizę dokumentacji i zaleceń PP-P. Działania takie prowadzą
zarówno wychowawcy klas, jak i nauczyciele przedmiotów, a także pedagog szkolny. Istotnym czynnikiem w poznaniu
możliwości ucznia jest poznanie jego sytuacji społecznej, która ma niewątpliwie wpływ na całokształt funkcjonowania
ucznia w szkole. Z badań wynika, że wszyscy nauczyciele rozpoznają sytuację społeczną swoich wychowanków,
bez informowania ich o tym. Większość rodziców wie, że wychowawcy rozpoznają sytuację materialną i rodzinną ich dzieci.
Znane im są też sposoby rozpoznawania sytuacji materialnej i rodzinnej uczniów. Według nauczycieli i uczniów
najczęstszym sposobem rozpoznawania sytuacji materialnej i rodzinnej jest rozmowa z uczniem bądź jego rodzicem.
Istotnym źródłem informacji jest też obserwacja uczniów i ich zachowań i pozyskiwanie informacji z GOPS.
Istotnym elementem polityki wyrównywania szans edukacyjnych, powinno być wzmocnienie działań szkoły
ukierunkowane na pomoc uczniom, którzy ze względu na czynniki ekonomiczne, społeczne czy kulturowe nie funkcjonują
prawidłowo w systemie oświaty. Do grupy takich uczniów można zaliczyć tych o niskich osiągnięciach szkolnych,
niepełnosprawnych oraz dotkniętych patologiami społecznymi. Zapytaliśmy respondentów na ile zajęcia rozwijające
zainteresowania i uzdolnienia, zajęcia dydaktyczno - wyrównawcze i specjalistyczne organizowane dla uczniów
wymagających szczególnego wsparcia w rozwoju lub pomocy psychologiczno – pedagogicznej oraz zajęcia rewalidacyjne
dla uczniów niepełnosprawnych są odpowiednie do rozpoznanych potrzeb każdego ucznia.Uzyskaliśmy odpowiedzi na
pytania:
Jakie działania podejmuje szkoła celem wyrównywania braków i zaległości? Jakie działania podejmują nauczyciele,
uwzględniając zróżnicowane potrzeby rozwojowe uczniów? Jakie formy pomocy organizuje szkoła w zakresie specyficznych
trudności w nauce?
Zdaniem ankietowanych uczniów, rodziców i nauczycieli stwarzane są uczniom możliwości nadrabiania zaległości i braków
w nauce. Znaczna większość uczniów korzysta z takich możliwości stwarzanych przez nauczycieli. Najpowszechniejszą
formą pomocy oferowaną przez szkołę są zajęcia wyrównawcze. Uczniowie mogą też liczyć na różnorodną pomoc ze strony
nauczycieli i wychowawców, pomoc specjalistyczną pedagoga,
logopedy i pomoc koleżeńską organizowaną w
poszczególnych klasach. Nauczyciele organizują różne formy pracy uwzględniające potrzeby i możliwości uczniów. Z
analizy ankiet i dokumentacji dydaktyczno- wychowawczej wynika, że wszyscy nauczyciele dostosowują wymagania do
możliwości i potrzeb uczniów. Znaczna większość nauczycieli różnicuje pracę na lekcji, umożliwia udział uczniów w
przedstawieniach szkolnych. Najważniejszym wyznacznikiem tych działań są zalecenia zawarte w opiniach i orzeczeniach
PP-P. Uczniowie z dysfunkcjami i posiadający opinie lub orzeczenia PP-P objęci są pomocą psychologiczno-pedagogiczną. Z
dokumentacji pedagoga wynika, iż wszyscy ci uczniowie mają założoną stosowną dokumentację zgodną z wymaganiami
rozporządzenia o pomocy psychologiczno-pedagogicznej i objęci są pomocą poprzez: udział w zajęciach dydaktycznowyrównawczych, indywidualnych zajęciach rewalidacyjnych, zajęciach logopedycznych i działaniach zindywidualizowanych
w czasie zajęć szkolnych, zajęciach umożliwiających rozwijanie zdolności i zainteresowań, przygotowanie do konkursów,
przedstawień i zawodów sportowych.
W zależności od możliwości, predyspozycji i potrzeb uczniów i ich rodziców organizowane są formy zajęć pozalekcyjnych:
zajęcia wyrównawcze, koła zainteresowań, zawody sportowe, wycieczki edukacyjne i projekty związane z
zainteresowaniami uczniów. W szkole organizowane są też zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów. Wie o tym
znaczna większość ankietowanych uczniów. Uczniowie naszej szkoły uczestniczą w kołach zainteresowań: artystycznym,
informatycznym, regionalnym, zajęciach konsultacyjnych z matematyki, języka angielskiego, zajęciach sportowych w tym w
grze w szachy i organizowanych w ramach projektu ,,Twój rozwój dziś szansą na lepsze jutro nasze”. Uczestnictwo w
wymienionych zajęciach umożliwia rozwijanie zdolności i zainteresowań, przygotowanie do konkursów, przedstawień i
zawodów sportowych.
Wsparcie szkoły powinno obejmować nie tylko realizację programów edukacyjnych (dodatkowych zajęć
pozalekcyjnych) skierowanych do powyższych grup uczniów, ale także wsparcie pedagogiczno – psychologiczne,
skoncentrowane na eliminacji czynników lokujących uczniów w niekorzystnej sytuacji edukacyjnej. Niejednokrotnie jest to
spowodowane czynnikami dyskryminującymi ucznia w środowisku szkolnym z różnych powodów. Badając, na ile w szkole
realizowane są działania antydyskryminacyjne obejmujące całą społeczność szkoły szukaliśmy odpowiedzi na pytania:
Jakie działania podejmuje szkoła w zakresie rozpoznawania przypadków dyskryminacji?
Jakie działania
antydyskryminacyjne podejmuje szkoła? W jakim stopniu podejmowane działania przynoszą pożądany efekt?
Z analizy badań wynika, że w szkole podejmowane są działania mające na celu rozpoznawanie przypadków dyskryminacji.
Największy procent ankietowanych uczniów, rodziców i nauczycieli
wskazuje rozmowy indywidualne, ankietowanie
i pogadanki na godzinach do dyspozycji wychowawcy jako sposoby badania tego zjawiska. Zajmują się tym wychowawcy
i pedagog szkolny. Najistotniejszym źródłem informacji odnośnie omawianego zjawiska są dla nauczycieli rozmowy
z rodzicami. Najczęstszymi powodami poczucia dyskryminacji uczniów w ich opinii są osiągane wyniki w nauce i sposób
ubierania się; podobne opinie na ten temat wyrazili rodzice. W opinii rodziców istotnym powodem dyskryminacji ucznia
jest jego sposób zachowania w grupie; ów czynnik jest równie istotny w opinii nauczycieli. Obserwując relacje rówieśnicze
w czasie zajęć i przerw między lekcjami zauważa się takie zjawisko wśród dzieci. Celem eliminowania tego zjawiska
nauczyciele i wychowawcy podejmują z uczniami tematykę uwrażliwiającą na potrzeby pomocy osobom
dyskryminowanym. Propagowane są zachowania tolerancyjne, a ważność tych działań podkreśla znaczna większość
ankietowanych uczniów. Zdaniem rodziców najlepsze rezultaty przynosi uwrażliwianie na potrzeby innych, zarówno przez
organizowane pogadanki, jak i prowadzone akcje charytatywne. Tego samego zdania są wszyscy ankietowani nauczyciele.
Przeciwdziałania dyskryminacji uczniów dokumentowane są przez wpisy tematów zajęć z wychowawcą, wpisy objętych
pogadankami z pielęgniarką, spotkań prewencyjnych z policją. Uczniowie są zachęcani do aktywności fizycznej (udział w
zajęciachi zawodach sportowych), rozwijania zainteresowań i poszerzenia wiedzy (konkursy, wycieczki edukacyjne),
działania integracyjne (zabawy, inscenizacje), angażowanie uczniów dyskryminowanych do prac prowadzonych zespołowo
i przydzielanie im ważnych ról. Realizowane są programy profilaktyczne poszerzające ofertę szkoły w ramach działań SK
PCK i SU. Prowadzone działania przynoszą pożądany efekt.
Szkoła, celem spełnienia swoich zadań dydaktyczno-wychowawczych, trafnego i rzetelnego diagnozowania potrzeb
i możliwości, właściwego stosowania działań pomocowych powinna wspierać swe działania na współpracy z instytucjami
świadczącymi
poradnictwo.Szkoła
współpracuje
z
wieloma
podmiotami
wspomagającymi
proces
nauczania
i wychowania, na różnych płaszczyznach. Największy procent nauczycieli współpracuje z PP-P, wykorzystując zalecenia
do pracy z uczniem, korzysta z konsultacji indywidualnych wg potrzeb, tworzeniu programów profilaktycznych. Nauczyciele
podkreślają ważność wymiany informacji. Nauczyciele współpracują też z GOPS-em, ODN-em, Policją, Strażą Pożarną,
KRUS- em i GKRPA. Ankietowani rodzice najczęściej współpracują z PP-P w zakresie badań diagnostycznych swoich dzieci
oraz organizowanych zajęciach logopedycznych. Nieliczni rodzice korzystają z konsultacji, zajęć z pedagogiem
i psychologiem. Największy procent ankietowanych rodziców współpracuje z GOPS-em, w zakresie finansowania
dożywiania dzieci. Zadowolenie ze współpracy wyrazili wszyscy ankietowani.
Kto i w jakiej formie w szkole przeprowadza diagnozę uczniów?W jaki sposób dokumentowana jest indywidualizacja
procesu edukacyjnego?Jakie działania związane z indywidualizacją procesu nauczania podejmują nauczyciele?Jaka jest
skuteczność podjętych działań?Analizaodpowiedzi na te pytania kluczowe pozwoliła jednoznacznie określić
na ile w szkole są prowadzone działania uwzględniające indywidualizację procesu edukacyjnego w odniesieniu do
każdego ucznia.
Najbardziej wszechstronną techniką gromadzenia materiałów dotyczących ucznia jest obserwacja i ankietowanie. Właśnie
ten sposób diagnozowania możliwości uczniów jest najbardziej popularny wśród nauczycieli. Wysoki odsetek badanych
jako sposób diagnozowania ucznia ceni sobie rozmowy indywidualne i grupowe. Znaczna większość uczniów uważa, że
najczęściej diagnozę przeprowadzają nauczyciele przedmiotów. Zdaniem rodziców to wychowawca najczęściej
przeprowadza diagnozy. Podobne zdanie wyrazili nauczyciele.
Nauczyciele indywidualizują proces edukacyjny stosując: metody angażujące uczniów na lekcji, dostosowanie tempa pracy
na zajęciach, dostosowanie metod i środków dydaktycznych, przygotowanie zadań o różnym stopniu trudności, a także
modyfikowanie metod pracy według potrzeby. Uczniowie deklarują, że nauczyciele pomagają im się uczyć gdy mają
trudności w nauce motywują ich do aktywnego uczenia się, oceniają zaangażowanie w czasie lekcji, dostosowują trudność
zadania do każdego ucznia, różnicują metody pracy i wymagania edukacyjne. Uczniowie osiągają sukcesy edukacyjne na
miarę swoich możliwości. Wiedzą, że mogą liczyć na wsparcie ze strony nauczycieli, pomoc w przezwyciężaniu trudności
edukacyjnych. Zdaniem rodziców ich dzieci mogą liczyć w szkole na odpowiednie wsparcie w pokonywaniu trudności,
rozwijanie swoich zainteresowań oraz indywidualizację procesu edukacyjnego.
Mocne strony szkoły:
- w szkole diagnozuje się potrzeby psychofizyczne i rozwojowe uczniów;
- działania podejmowane w szkole służą wyrównywaniu szans edukacyjnych;
- w szkole rozpoznaje się sytuację społeczną każdego ucznia;
- szkoła wspomaga rozwój uczniów poprzez organizowanie i prowadzenie zajęć dodatkowych;
- zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia, zajęcia dydaktyczne i wychowawcze, specjalistyczne dla uczniów
wymagających wsparcia lub pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz zajęcia rewalidacyjne dla uczniów
niepełnosprawnych są adekwatne do rozpoznawanych potrzeb każdego ucznia;
- prowadzone są działania w zakresie rozpoznawania przypadków dyskryminacji i antydyskryminacyjne; działania
te przynoszą pożądany efekt;
- uczniowie mają możliwość wyboru zajęć, w których chcą uczestniczyć;
- systematyczne uczęszczanie na zajęcia wspomaga postępy uczniów w nauce, rozwija ich uzdolnienia i zainteresowania.
Zagadnienia wymagające doskonalenia:
-nauczyciele powinni zapoznawać uczniów i ich rodziców z celowością, tematyką i wynikami prowadzonych badań i
diagnoz,
- zachęcać rodziców do współpracy z instytucjami świadczącymi poradnictwo pedagogiczne ( zajęcia profilaktyczne dla
uczniów, spotkania dla rodziców połączone z pedagogizacją) - informować uczniów i rodziców o prowadzonych w szkole
badaniach diagnostycznych
- zachęcać wszystkich uczniów do aktywnego
uczestniczenia w zajęciach,
- informować rodziców o prowadzonych zajęciach pozalekcyjnych , gdyż nie wszyscy rodzice wiedzą o możliwościach
udziału i nie dostrzegają potrzeby udziału dzieci w organizowanych zajęciach,
- liczba zajęć wyrównawczych jest zbyt mała (większe oczekiwania ze strony uczniów i rodziców) mimo zagospodarowania
godzin z art. 42,
- brak dostosowania dowozów uniemożliwia nauczycielom organizowanie zajęć dodatkowych, a dzieciom w nich
uczestniczenia
-nauczyciele powinni zapoznawać uczniów i ich rodziców z celowością, tematyką i wynikami prowadzonych badań
i diagnoz.
Załącznikami do niniejszego raportu są:
1. Projekt ewaluacji.
2. Opracowanie zbiorcze wyników ankiet.
Raport został opracowany przez zespół ewaluacyjny w składzie:
Ewa Sabak- przewodnicząca
Halina Kuźmińska- członek
Ewa Adamska- członek
Celina Choińska- członek
Mariusz Gregorczuk- członek