JeŹli

1
SPIS TREÂCI
tudia w Rzymie, w Pary˝u czy w Madrycie?
S
Dlaczego nie? Po przystàpieniu Polski do Unii
3-4
AUSTRIA
Europejskiej to ∏atwiejsze ni˝ kiedykolwiek
5-6
BELGIA
przedtem. Mo˝esz studiowaç na takich
7
CYPR
samych zasadach jak W∏osi, Francuzi czy
8
CZECHY
Hiszpanie. OczywiÊcie pod warunkiem, ˝e zda∏eÊ matur´,
9
DANIA
znasz j´zyk kraju, do którego si´ wybierasz i wystarczy ci
10
ESTONIA
hartu ducha, by za∏atwiç par´ formalnoÊci (a jest ich
11-12
FINLANDIA
na szcz´Êcie coraz mniej). Nie wiesz, jak si´ do tego zabraç?
13-14
FRANCJA
Du˝o cennych wskazówek znajdziesz w tej ksià˝eczce.
15-16
GRECJA
Korzystajàc z niej, pami´taj, ˝e w zdecydowanej wi´kszoÊci
17-18
HISZPANIA
paƒstw Unii Europejskiej wy˝sze uczelnie same decydujà
19-20
HOLANDIA
o warunkach rekrutacji kandydatów – egzaminach, op∏atach
21-22
IRLANDIA
i wymaganej dokumentacji. Wiele krajów zw∏aszcza tych, które
23
ISLANDIA
razem z Polskà wstàpi∏y do Unii, dopiero opracowuje zasady
24
LICHTENSTEIN
studiowania obcokrajowców. Wiele kwestii nie jest jeszcze
25
LITWA
rozstrzygni´tych lub mo˝e ulec zmianie. Nie wiadomo np.,
26
LUKSEMBURG
w których krajach nadal b´dà obowiàzywa∏y wizy studenckie,
27
¸OTWA
a które b´dà wymaga∏y jedynie pozwolenia na pobyt. Dlatego
28
MALTA
w razie jakichkolwiek wàtpliwoÊci dzwoƒ do ambasady albo
29-30
NIEMCY
konsulatu lub kontaktuj si´ bezpoÊrednio z wybranà uczelnià.
31
NORWEGIA
32
PORTUGALIA
33
S¸OWACJA
Wawrzyniec Pater
Publikacja bezp∏atna
34
S¸OWENIA
35-36
SZWECJA
Opieka nad projektem Renata Sobolewska,
dyrektor Programu M¸ODZIE˚
Koordynator Wawrzyniec Pater
Teksty Anna Szl´k
Wspó∏praca Marzena Bia∏asek
Projekt graficzny i sk∏ad Artur Wàsowski
Druk Agpol Chromapress Sp. z o.o.
Warszawa, 30 kwietnia 2004 r.
37
SZWAJCARIA
38
W¢GRY
39-40
WIELKA BRYTANIA
41
W¸OCHY
Powodzenia!
ISBN 83-919390-5-7
2
3
Austria
d
w UE o
JAKA SZKO¸A Masz do wyboru tradycyjny uniwersytet
(nauka trwa od 4 do 6 lat), uniwersytet artystyczny (4-8 lat),
Fachhoschulen – wy˝szà szko∏´ zawodowà (3 lata) i jeden
roku
z 6 akredytowanych uniwersytetów prywatnych. List´
wszystkich uczelni znajdziesz na www.portal.ac.at. Program
podzielony jest na dwie cz´Êci – licencjackà i magisterskà.
Ukoƒczenie studiów dyplomowych daje ci tytu∏ magistra (magister),
a uczelni technicznej – dyplomowanego in˝yniera (diplom-ingenieur).
1995
Z EGZAMINEM CZY BEZ Na wi´kszoÊci uczelni nie ma egzaminów
wst´pnych (wyjàtkiem sà wy˝sze szko∏y specjalistyczne, np. artystyczne,
w których przeprowadza si´ egzaminy praktyczne). Warunkiem przyj´cia
jest Êwiadectwo znajomoÊci j´zyka niemieckiego, np. Mittelstufe. Je˝eli
nie masz takiego certyfikatu, b´dziesz musia∏ zdaç test organizowany
przez uczelni´. Uwaga! Aby zaczàç studia w semestrze zimowym,
dokumenty musisz z∏o˝yç do 1 wrzeÊnia, a gdy chcesz rozpoczàç nauk´
w semestrze letnim – do 1 lutego.
wy˝szych
uczelni
40
12%
studiujàcych
to obcokrajowcy
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Nie musisz p∏aciç czesnego, a tylko
sk∏adki na organizacje studenckie. Potrzebujesz jednak pieni´dzy na
utrzymanie. Ârednie koszty, jakie podaje OAD (austriacka organizacja
wymiany studentów) to oko∏o 765 euro miesi´cznie: zakwaterowanie
wyniesie oko∏o 200-300 euro, jedzenie – 200 euro, rozrywka - 225 euro.
Na szcz´Êcie masz zni˝k´ na transport drogowy i kolejowy. Mo˝esz te˝
ubiegaç si´ o stypendium naukowe. Szukajàc finansowego wsparcia,
zajrzyj na strony www.buwiwm.edu.pl, www.austria.org.pl,
www.grants.ad, www.iefa.org, www.mrc.ac.za/funding/interfund.htm,
www.tgci.com, www.unesco.org/general/eng/about/fellowships.html,
www.unsystem.org i www.wafunif.org/DOCS/1/istunif.htm.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI
Nie musisz staraç si´ o wiz´, ani meldowaç po trzech miesiàcach
od daty przyjazdu. Trzeba natomiast mieç ubezpieczenie. Mo˝esz
skorzystaç z ubezpieczenia studenckiego (miesi´czna sk∏adka
wynosi ok. 20 euro) lub ubezpieczenia wykupionego
w Polsce – potrzebny ci b´dzie formularz E 128.
Wi´cej na ten temat na www.oeh.ac.at.
4
dodatkowe
informacje
● www.austria.org.pl
● www.portal.ac.at
● www.bmbwk.gv.at
● www.oead.ac.at
● www.univie.ac.at/
international
5
Belgia
JAKA SZKO¸A Mo˝esz zdecydowaç si´ na publiczny uniwersytet,
uczelni´ zawodowà, uniwersytet prywatny (na ogó∏
wyznaniowy) albo ponadnarodowy uniwersytet TUL
(dzia∏a od 2001 r. i oferuje kszta∏cenie
d
w UE o
w dziedzinie technologii komunikacyjnych,
1951
genetyki i nauk edukacyjnych). List´ uczelni
roku
francuskoj´zycznych znajdziesz na stronie
www.ond.vlaanderen.be, a flamandzkich
na www.agers.cfwb.be. Odpowiednikiem polskiego tytu∏u
magistra jest licencjat (Kandidaat). Uzyskuje si´ go po 4-7 latach
studiowania. Nauka w kolegiach trwa krócej, na ogó∏ 3 lata.
Z EGZAMINEM CZY BEZ Nie zdajesz egzaminu (wyjàtkiem sà niektóre
kierunki np. in˝ynierskie i architektoniczne). Warunkiem przyj´cia na
studia jest certyfikat potwierdzajàcy twojà znajomoÊç j´zyka francuskiego
lub niderlandzkiego. Uwaga! Dokumenty trzeba sk∏adaç do 1 maja.
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Czesne zale˝y od uczelni,
kierunku i rodzaju studiów. Jako przedstawiciel Unii Europejskiej
8
9
50
flamandzkich
francuskoj´zycznych
uniwersytetów
uczelni
zawodowych
zap∏acisz ok. 1 tys. euro za semestr. Do tego dodaç trzeba jeszcze
wpisowe (np. na Katolickim Uniwersytecie w Louven wynosi ono
700 euro). Poza tym potrzebujesz jeszcze 530 euro miesi´cznie
na utrzymanie. Wynaj´cie pokoju kosztuje 200 euro, jedzenie
i rozrywka ok. 200-300 euro. Oszcz´dzisz na dojazdach. JeÊli masz
mniej ni˝ 30 lat, przys∏uguje ci zni˝ka na transport kolejowy.
dodatkowe
informacje
● www.diplomatie.be/warsaw
● http://www.ond.vlaanderen.be
● http://www.vlir.be
● http://www.vlhora.be
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Jeszcze przez dwa lata po przystàpieniu
Polski do UE, b´dzie ci potrzebna wiza pobytowa. Musisz te˝ si´
zameldowaç najpóêniej
3 miesiàce po przyjeêdzie.
Wszystkie informacje
na ten temat wraz z listà
wymaganych dokumentów
znajdziesz na stronach
belgijskiej ambasady
w Polsce, adres internetowy
www.diplomatie.be/warsaw
lub na stronie
www.diplobel.fgov.be.
6
● http://www.cfwb.be/infosup
● http://www.ciuf.be
● http://www.cref.be
● http://www.vub.ac.be
● http://www.fundp.ac.be
● http://www.ucl.ac.be
● http://www.umh.ac.be
7
Cypr
JAKA SZKO¸A Studia na Uniwersytecie Cypru trwajà od 4 (licencjat)
do 6 lat (magister). Natomiast w kolegiach od 2 do 4. Na stronie
www.cyprus-online.com/cyeducation.html znajdziesz pe∏nà list´ uczelni.
Z EGZAMINEM CZY BEZ W sprawie egzaminu nie ma regu∏y,
d
w UE o
2004
roku
publicznych
uczelni
7
19
prywatnych
kolegiów
1
uniwersytet
trzeba wi´c kontaktowaç si´ bezpoÊrednio z wybranà uczelnià.
Natomiast w ka˝dej szkole j´zykiem wyk∏adowym jest greka.
Je˝eli nie mówisz p∏ynnie tym j´zykiem, weê udzia∏ w kursach
organizowanych przez Uniwersytet.
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Na Uniwersytecie Cypru semestr
kosztuje oko∏o 1 tys. funtów cypryjskich. Natomiast utrzymanie
400 funtów cypryjskich miesi´cznie. JeÊli rozpoczniesz studia
na uczelni publicznej, nie b´dziesz musia∏ p∏aciç za opiek´ medycznà.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Aby dostaç wiz´, musisz mieç: dokument
potwierdzajàcy rozpocz´cie studiów, bilet lotniczy z otwartà datà
powrotu oraz zaÊwiadczenie o Êrodkach finansowych (na pokrycie
czesnego i utrzymanie si´ przez 6 miesi´cy).
dodatkowe
informacje
● www.moec.gov.cy
● www.pio.gov.cy/estia/
edu/foreigninfo.htm
● www.cyprus-online.com/
cyeducation.html
Czechy
d
w UE o
2004
roku
JAKA SZKO¸A Mo˝esz wybraç jeden z uniwersytetów paƒstwowych.
Po 3-4 latach dostaniesz tytu∏ licencjata (bakalar), a nast´pnie po roku
do 3 lat – magistra (szczegó∏owe informacje o systemie edukacji znajdziesz
na stronach www.eurydice.org i www.csvs.cz/_en/).
24
3
paƒstwowe
uniwersytety
tys euro
koszt rocznego kursu
j´zyka czeskiego
Z EGZAMINEM CZY BEZ Zdajesz egzaminy wst´pne. Ale to nie koniec
wymagaƒ. J´zykiem wyk∏adowym jest tu czeski. Niektóre wydzia∏y mogà
wi´c za˝àdaç od ciebie egzaminu potwierdzajàcego jego znajomoÊç.
Je˝eli nie mówisz biegle po czesku, mo˝esz skorzystaç z organizowanych
przez uczelnie kursów. Szczegó∏y na http://www.ujop.cuni.cz.
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Nie unikniesz wpisoweg, op∏aty
za akademik i kosztów wy˝ywienia. Za du˝y obiad w reustauracji Êredniej
klasy trzeba zap∏aciç ok.150 koron, natomiast za hamburgera – 20 koron.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Aby otrzymaç wiz´, musisz mieç:
potwierdzenie, ˝e jesteÊ przyj´ty na studia w Czechach, dowód
8 zakwaterowania, zaÊwiadczenie o Êrodkach finansowych (ok. 86 tys. koron
rocznie, czyli ok. 10 tys. z∏).
dodatkowe
informacje
● http://www.ujop.cuni.cz
● http://www.czechembassy.org
9
Dania
d
w UE o
1973
roku
JAKA SZKO¸A Mo˝esz wybraç uniwersytet (licencjat 3 lata,
magisterium 5) albo kolegium zawodowe. Chcesz wiedzieç wi´cej,
zajrzyj na www.uvm.dk i www.ciricusonline.dk.
Z EGZAMINEM CZY BEZ Procedury sà ró˝ne, pytaj o nie w biurach
rekrutacyjnych. Na ka˝dej uczelni masz do wyboru dwa j´zyki wyk∏adowe
– duƒski i angielski. Je˝eli zdecydujesz si´ na duƒski, musisz zdaç test
Danskprive, a tak˝e udowodniç, ˝e dobrze mówisz po angielsku. JeÊli
wybierzesz angielski, powinieneÊ mieç certyfikat TOEFL lub IELTS.
200
914
wy˝szych
uczelni
euro
potrzebujesz
na miesiàc pobytu
w tym kraju
dodatkowe
informacje
● www.uvm.dk/videre/adress
er/universiteter/inst1.htm
● http://www.ivuc.dk/html/
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Nauka jest bezp∏atna, jednak koszty
utrzymania to ok. 6 tys. koron miesi´cznie. Za podr´czniki (to wydatek
jednorazowy) zap∏acisz 2,5 tys., za mieszkanie 1,8-2,9 tys. koron,
jedzenie 1,5 tys.-2 tys., a komunikacj´ miejskà 350 koron.
Masz prawo do bezp∏atnej opieki zdrowotnej.
topmenu/English/?klik=10
● www.danishembassy.pl
● www.ciriusonline.dk
● www.rks.dk
● www.uvm.dk
● www.su.dk.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Potrzebujesz pozwolenia na pobyt, które
otrzymasz w ambasadzie (szczegó∏y na www.udlst.dk). Po przyjeêdzie
do Danii musisz iÊç na komisariat i zameldowaç si´.
Estonia
JAKA SZKO¸A Masz do wyboru: uniwersytet, wy˝szà szko∏´ zawodowà,
prywatne i spo∏eczne szko∏y wy˝sze. O estoƒskim systemie edukacji czytaj
na www.hm.ee i www.ee/www/Education/Universities/welcome.html.
euro
tyle wydasz
przez miesiàc
200
Z EGZAMINEM CZY BEZ Uczelnie majà prawo do ustalania procedur
selekcji. Informacji o egzaminach szukaj wi´c bezpoÊrednio na wybranej
uczelni. J´zykiem wyk∏adowym jest tu estoƒski, ale na niektórych
kierunkach pierwszy rok studiów mo˝na odbyç w j´zyku rosyjskim.
By u∏atwiç ci ˝ycie, wiele uczelni organizuje kursy estoƒskiego.
d
o
E
U
w
Natomiast na zaj´cia w j´zyku angielskim mo˝na zapisaç si´
2004
wy∏àcznie na Mi´dzynarodowym Uniwersytecie Concordia.
roku
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Studia sà p∏atne. Czesne wynosi
od 960 do 1,5 tys. euro za semestr (wi´cej na uczelniach prywatnych).
Sà na szcz´Êcie stypendia naukowe. Twoje najpowa˝niejsze miesi´czne
wydatki to: mieszkanie 80-150 euro i jedzenie 130 euro.
10 ZA¸ATW FORMALNOÂCI Musisz zdobyç pozwolenie na pobyt
tymczasowy. Wi´cej na stronach www.estemb.pl i www.vm.ee.
dodatkowe
informacje
● www.estemb.pl
● www.university.ee
● www.tpu.ee
● http://zaphod.ttu.ee
● www.ut.ee
11
Finlandia
JAKA SZKO¸A Mo˝esz wybieraç spoÊród uniwersytetów, szkó∏
ekonomicznych, akademii sztuk i politechnik. Uczelnie wprowadzi∏y
dwa stopnie akademickie – kandidaat i masterin. Studia uniwersyteckie
trwajà 6,5 roku, a na politechnikach 3,5-4 lata. Wi´cej informacji
o fiƒskim systemie edukacji znajdziesz na stronach www.minedu.fi,
www.edu.fi, www.eurydice.org,
www.minedu.fi/minedu/education/universities.html.
Z EGZAMINEM CZY BEZ
Na niemal wszystkich kierunkach ustalane sà limity miejsc,
a wyboru studentów dokonujà w∏adze wydzia∏u na
d
podstawie dyplomów ukoƒczenia szko∏y i wyników
w UE o
egzaminu. Zaj´cia prowadzone sà tu w j´zyku
5
9
19
szwedzkim
lub fiƒskim. Musisz znaç jeden z nich, jeÊli
roku
startujesz na studia magisterskie. JeÊli zaÊ aspirujesz
do tytu∏u kandidaat, powinieneÊ wykazaç si´ znajomoÊcià
angielskiego (uczelnie akceptujà certyfikat TOEFL i IELTS).
Fiƒski mo˝esz opanowaç póêniej dzi´ki organizowanym przez uczelnie
kursom dla obcokrajowców.
10
29
uniwersytetów
politechnik
dodatkowe
informacje
● www.edu.fi
● http://www.opintoluotsi.
fi/ english
● www.minedu.fi
● www.cimo.fi
● www.arene.fi
● www.oph.fi
www.kela.fi
● www.uvi.fi/englanti/
oleskelu.html
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE
Nauka jest bezp∏atna. Co roku musisz jednak p∏aciç sk∏adk´
(oko∏o 40-85 euro) na zwiàzek studencki. To ca∏kiem op∏acalna
inwestycja, dzi´ki niej przys∏ugujà ci bowiem zni˝ki na posi∏ki, opiek´
zdrowotnà, komunikacj´, bilety do teatrów, muzeów etc. Aby utrzymaç
si´ w Finlandii potrzeba oko∏o 500-600 euro miesi´cznie.
To sporo, przyda∏oby si´ stypendium lub kredyt. Niestety, na otrzymanie
jednego bàdê drugiego masz niewielkie szanse. Stypendia i kredyty
przys∏ugujà tylko sta∏ym mieszkaƒcom Finlandii, którzy ˝yjà w tym
kraju od przynajmniej 2 lat. Wi´cej szczegó∏ów na ten temat znajdziesz
na www.buwiwm.edu.pl lub www.syl.helsinki.fi/english/grants.html.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI
Potrzebna ci wiza studencka. Uzyskasz jà, jeÊli udowodnisz,
˝e masz wystarczajàco du˝o pieni´dzy (5 tys. euro na 10 miesi´cy
pobytu), by utrzymaç si´ w Finlandii. Z Polski musisz te˝ zabraç
formularz E 111, dzi´ki któremu b´dziesz tu móg∏ bezp∏atnie
korzystaç z opieki zdrowotnej. Dodatkowych informacji
o wizach i ubezpieczeniach szukaj na
12 www.syl.helsinki.fi/asiakirjat/julkaisut/guide97/housing.html.
13
Francja
JAKA SZKO¸A Mo˝esz zdecydowaç si´ na jeden z paƒstwowych lub
prywatnych uniwersytetów. Wówczas po dwóch latach uzyskasz
dyplom DEUG, po 3 latach – licencjata, a po 5 – dyplom maitrise
(magister). Do wyboru masz równie˝ tzw. wielkie szko∏y (grand ecole),
które uwa˝ane sà za niezwykle presti˝owe. Nauka w nich jest
dwustopniowa (licencjat i magisterium) i zwykle trwa 4-5 lat. Mo˝esz
te˝ zdawaç na pi´cioletnià uczelni´ zawodowà. O systemie edukacji
czytaj na www.eurydice.org, www.onisep.fr,
www.egide.asso.fr/uk/guide oraz www.education.gouv.fr.
Z EGZAMINEM CZY BEZ Na uniwersytet dostaniesz si´
d
w UE o
1951
roku
bez egzaminów. Je˝eli jednak chcesz uczyç si´ w jednej
z elitarnych wielkich szkó∏ czy te˝ w szkole o profilu
zawodowym, egzamin ci´ nie ominie. Na ka˝dej
uczelni musisz wykazaç si´ znajomoÊcià francuskiego.
Czeka ci´ wi´c test j´zykowy. Nie b´dziesz go
zdawaç, jeÊli masz certyfikat DALF lub Êwiadectwo
ukoƒczenia polsko-francuskiej szko∏y.
89
paƒstwowych
uniwersytetów
euro wydasz
przez miesiàc
na ˝ycie w Pary˝u
800
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Nauka na uczelniach publicznych
jest bezp∏atna. Trzeba jednak pokryç koszty wpisowego (w 2002 roku
wynosi∏o ono na uniwersytetach publicznych 300 euro, a w szko∏ach
in˝ynierskich – 600). DoÊç du˝o kosztuje te˝ miesi´czne utrzymanie:
mieszkanie w akademiku 118-400 euro, prywatne kwatery
450-650 euro, jedzenie 150-250 euro, rozrywka 100 euro,
a bilet miesi´czny od 48 do 132 euro. Warto wi´c zainteresowaç si´
stypendiami (www.buwiwm.edu.pl, www.france.org.pl,
www.cnous.fr/engvieetud/engbourses). Pami´taj jednak,
˝e rzadko przyznawane sà one studentom
rozpoczynajàcym nauk´ na pierwszym lub drugim roku.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Nie potrzebujesz wizy,
ale musisz mieç kart´ pobytu. Aby jà otrzymaç,
przygotuj zaÊwiadczenie z polskiej uczelni
o przyznanym ci stypendium lub zaÊwiadczenie
o Êrodkach finansowych (430 euro na miesiàc).
Potrzebne ci b´dzie te˝ potwierdzenie, ˝e jesteÊ
przyj´ty na studia, a tak˝e ubezpieczenie chorobowe,
14 które mo˝esz wykupiç w Polsce lub we Francji
(koszt ok. 170 euro).
dodatkowe
informacje
● www.edufrance.fr/en
● www.egide.asso.fr/uk/guide
● www.france.org.pl
● www.onisep.fr
● http://www.cnous.fr
/indexbis.html
15
Grecja
JAKA SZKO¸A Mo˝esz rozpoczàç studia na jednym
d
w UE o
1981
roku
z uniwersytetów (AEI). Nauka jest w nich dwustopniowa
(licencjat + magisterium) i trwa ok. 6 lat. Do wyboru
masz równie˝ jednà z wy˝szych szkó∏ technicznych
(TEI), w której studiujesz 3-4 lata. Od niedawna
w Grecji funkcjonuje te˝ Uniwersytet Otwarty. List´
wszystkich uczelni znajdziesz na www.greece.pl.
Z EGZAMINEM CZY BEZ Nie mo˝esz studiowaç bez zgody
greckiego Ministerstwa Edukacji Narodowej. Aby otrzymaç takie
zezwolenie, musisz wykazaç si´ znajomoÊcià nowogreckiego.
Potrzebny ci zatem b´dzie stosowny certyfikat. JeÊli go nie masz,
mo˝esz zapisaç si´ na organizowany przez greckie uczelnie kurs
j´zykowy. Potem czeka ci´ test przeprowadzany przez uniwersytety
w Salonikach i Atenach (wi´cej informacji na http://www.nglt.uoa.gr
i http://www.uth.gr). Na wszystkich uczelniach obowiàzujà limity
przyj´ç, a liczba studentów jest co roku okreÊlana przez ministra
edukacji. Je˝eli zg∏osi si´ zbyt du˝o kandydatów, szko∏a
przeprowadza selekcj´ na podstawie np. ocen na Êwiadectwie
18
14
1
uniwersytetów
wy˝szych szkó∏
technicznych
Uniwersytet
Otwarty
maturalnym. Zupe∏nie inne zasady obowiàzujà na Uniwersytecie
Otwartym. Tu zamiast egzaminów odbywa si´ losowanie,
a uczelnia przyjmuje wy∏àcznie osoby, które majà wi´cej
ni˝ 22 lata. Uwaga! Studenci zagraniczni mogà sk∏adaç
podania od 1 do 10 sierpnia.
dodatkowe
informacje
● www.greece.pl
● www.ypepth.gr
● www.uoa.gr
● www.uth.gr
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Studia sà bezp∏atne, ale i tak
czekajà ci´ wydatki na utrzymanie i pomoce dydaktyczne. Dzienny
bud˝et na bardzo skromne ˝ycie wraz z zakwaterowaniem to 20-25
euro. Oszcz´dzajàc, mo˝esz ograniczyç wydatki nawet do 18 euro.
JeÊli jednak przy∏o˝ysz si´ do nauki, to ju˝ po roku masz szans´
na zwolnienie z op∏at za podr´czniki. Mo˝esz te˝ staraç si´
o stypendium rzàdu greckiego. Najcz´Êciej dostajà je doktoranci
i pracownicy naukowi. O szczegó∏ach dowiesz si´
na www.buwiwm.edu.pl oraz www.greece.pl.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Potrzebna ci b´dzie wiza studencka.
Otrzymasz jà po okazaniu potwierdzenia przyj´cia na studia,
zaÊwiadczenia o niekaralnoÊci i Êwiadectwa zdrowia. Nie musisz
martwiç si´ o ubezpieczenie, wszyscy studenci majà prawo
16 do bezp∏atnej opieki medycznej.
● www.uch.gr
17
Hiszpania
JAKA SZKO¸A Mo˝esz wybieraç pomi´dzy hiszpaƒskimi
uniwersytetami publicznymi i prywatnymi. Warta rozwa˝enia jest
te˝ mo˝liwoÊç studiowania na Wyspach Kanaryjskich w jednej
z dwu szkó∏ paƒstwowych. Mo˝esz zdecydowaç si´
równie˝ na uczelni´ baskijskà lub jednà
d
w UE o
z mi´dzynarodowych szkó∏ wy˝szych w Andaluzji
5
i Menendez Pelayo. Nauka trwa 3 (dyplom
8
9
1
zawodowy) albo 5 lat (magisterium). Aby poznaç
roku
dok∏adnie hiszpaƒski system edukacji, wejdê
na www.eurydice.org i www.mec.es.
Z EGZAMINEM CZY BEZ Niestety, czekajà ci´ egzaminy
przygotowujàce do nauki tzw. selectividad (wi´cej o nich na
www.uned.es). Pami´taj te˝, ˝e j´zykiem wyk∏adowym jest tu
hiszpaƒski. Musisz go wi´c znaç perfekcyjnie, najlepiej jeÊli masz
certyfikat DELE. Na niektórych uczelniach zaj´cia odbywajà si´ te˝ po
angielsku. ˚eby si´ na nie dostaç, nie musisz biegle znaç hiszpaƒskiego,
mo˝esz go szlifowaç na kursie organizowanym przez hiszpaƒskà
uczelni´ (wi´cej informacji na www.cervantes.es oraz www.cervantes.pl).
48
17
uniwersytetów
publicznych
prywatnych
spoÊród których
7
nale˝y do koÊcio∏a
katolickiego
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Studia sà p∏atne.
Na Uniwersytecie w Madrycie ceny wahajà si´ od 100 do 520 euro
za rok, natomiast na Uniwersytecie Castilla la Mancha od 360
do 600 euro. Za zakwaterowanie w akademiku zap∏acisz
oko∏o 100 euro, a za jedzenie 150-250 euro. Najmniej b´dà
kosztowa∏y ci´ podró˝e, bo studenci majà zni˝ki na transport
drogowy i kolejowy. Uwaga, masz szans´ na stypendium rzàdu
hiszpaƒskiego. Informacji w tej sprawie udziela ambasada Hiszpanii.
Sprawdê te˝ stron´ hiszpaƒskiej agendy rzàdowej
www.becasmae.com.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI
Musisz zdobyç studenckà wiz´. Dostaniesz jà
w ambasadzie, je˝eli przedstawisz potwierdzenie
przyj´cia na studia, zaÊwiadczenie o ewentualnym
stypendium, Êwiadectwo lekarskie, dokument
o niekaralnoÊci i zaÊwiadczenie o posiadanych
Êrodkach finansowych (900 euro na miesiàc).
Ubezpieczenie w Hiszpanii dostaniesz na podstawie
przywiezionego z Polski formularza E 128 oraz
18 E 111. Ale je˝eli masz wi´cej ni˝ 28 lat,
b´dziesz musia∏ ubezpieczyç si´ prywatnie.
dodatkowe
informacje
● www.polonia.es
● www.spainexchange.com
● www.crue.org
19
Holandia
JAKA SZKO¸A Mo˝esz studiowaç na uniwersytecie lub w szkole
zawodowej. Nauka podzielona jest na 2 etapy – licencjat (trwa 2-3 lata)
i magisterium (kolejny rok lub 2 lata). O systemie edukacji wi´cej
dowiesz si´, zaglàdajàc na stron´ www.studyin.nl, a list´ uczelni
holenderskich znajdziesz na www.nuffic.nl.
d
w UE o
13
56
13
uniwersytetów
szkó∏ zawodowych
tysi´cy
zagranicznych
studentów
Z EGZAMINEM CZY BEZ Egzaminy wst´pne nie sà tu
regu∏à. Chocia˝, gdy zg∏osi si´ zbyt wielu kandydatów,
uczelnie mogà wprowadziç dodatkowà selekcj´,
np. konkurs Êwiadectw. W holenderskich szko∏ach
roku
wy˝szych znaleêç mo˝na kursy w j´zyku angielskim
– ta oferta skierowana jest jednak przede wszystkim
do kandydatów na studia podyplomowe. JeÊli chcesz zdawaç
na takie w∏aÊnie studia, musisz udowodniç znajomoÊç angielskiego.
Wystarczy, ˝e przedstawisz certyfikat TOEFL lub IELTS albo
weêmiesz udzia∏ w testach organizowanych przez uczelni´.
Je˝eli natomiast zaczynasz studia licencjackie, to znajomoÊç
holenderskiego b´dzie niezb´dna.
1951
dodatkowe
informacje
● www.studyin.nl
● www.nuffic.nl
● www.polamb.nl
● www.nlembassy.pl
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Czekajà ci´ doÊç wysokie op∏aty.
Za dwa semestry nauki (studia licencjackie) trzeba zap∏aciç ok. 1500
euro, a za miesi´czne utrzymanie 700-900 euro (wynaj´cie pokoju
250-300 euro, ksià˝ki i inne materia∏y dydaktyczne 40-200 euro).
Warto wi´c postaraç si´ o stypendium. Ofert szukaj na stronie
ambasady polskiej w Holandii www.polamb.nl oraz ambasady
Holandii w Polsce – www.nlembassy.nl. Sprawdê te˝ wszystkie
strony poÊwi´cone szkolnictwu wy˝szemu – www.studyin.nl,
www.nuffic.nl oraz www.ib-groep.nl.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Aby uzyskaç pozwolenie
na pobyt, musisz mieç potwierdzenie holenderskiej
uczelni zaÊwiadczajàce, ˝e zosta∏eÊ przyj´ty
na studia. JeÊli otrzyma∏eÊ stypendium, powinieneÊ
mieç te˝ zaÊwiadczenie o jego przyznaniu. Je˝eli
nie jesteÊ stypendystà, b´dziesz musia∏ udowodniç,
˝e wystarczy ci pieni´dzy na pobyt (635 euro na
miesiàc) – wi´cej szczegó∏ów znajdziesz na stronie
www.polamb.nl. Na zakoƒczenie dobra wiadomoÊç:
nie musisz ubezpieczaç si´ w Holandii, je˝eli z Polski zabierzesz
20 formularz E 111, który uprawnia ci´ do korzystania z systemu
opieki medycznej za granicà.
21
Irlandia
JAKA SZKO¸A Mo˝esz wybraç jeden z uniwersytetów. Oferujà one
programy licencjackie trwajàce 3-4 lata i magisterskie (licencjat +
rok do 3 lat). Przy wyborze uczelni weê te˝ pod uwag´ instytuty
technologiczne i kolegia edukacyjne. Majà one równie du˝à renom´
jak uniwersytety, np. w Dublin Institute of Technologie
studiuje ok. 22 tysi´cy osób. Wi´cej informacji na ten
temat na www.educationireland.ie oraz
d
www.education.ie. Lista uczelni na
w UE o
http://link.ac.uk/heireland.
1973
u
k
ro
Z EGZAMINEM CZY BEZ Prawdopodobnie czekajà
ci´ egzaminy (to zale˝y od uczelni i liczby kandydatów).
Musisz te˝ udowodniç, ˝e znasz angielski. Swoje
umiej´tnoÊci j´zykowe potwierdzisz jednym z mi´dzynarodowych
certyfikatów np. Cambridge CAE, CPE, TOEFL, IELTS. JeÊli go nie
masz, weê udzia∏ w organizowanym przez twojà uczelni´ kursie
j´zykowym. Uwaga! Podania o przyj´cie na studia trzeba sk∏adaç
do 1 lutego do CAO (Central Applications Office – www.cao.ie),
czyli organizacji koordynujàcej przyjmowanie studentów.
7
14
5
uniwersytetów
instytutów
technologicznych
kolegiów
edukacyjnych
dodatkowe
informacje
● www.irlandia.pl
● www.hetac.ie
● www.chiu.ie
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Ogólna zasada brzmi: studia sà
p∏atne. Nie dotyczy ona jednak ciebie, jeÊli w ciàgu ostatnich 5 lat
przez 3 mieszka∏eÊ w Polsce i nie masz jeszcze wy˝szego
wykszta∏cenia. W takiej sytuacji czesne to ju˝ nie twoje zmartwienie.
Zap∏aciç musisz natomiast za egzamin i wpisowe (ok. 670 euro).
Nie ominà ci´ te˝ wysokie koszty utrzymania. Co miesiàc
na mieszkanie wydasz 500-600 euro, na jedzenie (jeÊli gotujesz
sam) 200-300 euro, a na potrzebne ksià˝ki 750 euro.
A zatem na dziewi´ciomiesi´czny rok akademicki b´dziesz
musia∏ przeznaczyç ok. 7-8 tys. euro. Przyda∏oby si´
stypendium... By je zdobyç, odwiedê strony UNESCO
www.unesco.org/general/eng/about/fellowships.html,
a tak˝e sprawdê, czy któraÊ z prywatnych firm
nie chcia∏aby ci´ wspomóc.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Nie potrzebujesz wizy.
Na granicy musisz jednak okazaç: potwierdzenie
przyj´cia na studia i udowodniç, ˝e wystarczy ci
pieni´dzy na pobyt (10-12 tys. euro na rok). W Irlandii
mo˝esz korzystaç z us∏ug medycznych za darmo. Pod
22 warunkiem, ˝e w Polsce masz prawo do darmowej opieki zdrowotnej,
a w Irlandii zamierzasz studiowaç przynajmniej 9 miesi´cy.
23
Islandia
w EFTA od
1970
roku
JAKA SZKO¸A Akademickie wykszta∏cenie mo˝esz
zdobyç na Uniwersytecie Islandii, Akureyri lub Edukacji.
Natomiast dyplom in˝yniera uzyskasz w jednej z wy˝szych szkó∏
technicznych.Wi´cej informacji na www.nordenedu.net i www.eurydice.org.
Z EGZAMINEM CZY BEZ O egzaminach decydujà tu uczelnie, a j´zykiem
wyk∏adowym jest islandzki. Coraz ∏atwiej jednak znaleêç zaj´cia prowadzone
po angielsku (wytropisz je na www.hi.is i www.unak.is). Je˝eli nie mówisz
biegle po islandzku, zapisz si´ na kurs prowadzony przez Uniwersytet
Islandii. Uwaga! Podania nale˝y sk∏adaç do 15 marca.
3
4
uniwersytety
uczelnie
techniczne
dodatkowe
informacje
● www.menntamalaraduneyti.is
● www.menntagatt.iswww.ask.hi.is
● www.namsgagnastofnun.is
● www.namsmatsstofnun.is
● www.hi.is
● www.unak.is
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE W szko∏ach publicznych nie p∏acisz
● www.khi.is
czesnego, a tylko wpisowe (ok. 300 euro). Potrzebujesz te˝ pieni´dzy
na utrzymanie – ok. 80 tys. islandzkich koron miesi´cznie.
● www.ti.is
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Aby dostaç wiz´ studenckà, musisz mieç
potwierdzenie przyj´cia na wy˝szà uczelni´ w Polsce, Êwiadectwo maturalne
oraz odpowiednie Êrodki finansowe (chcesz wiedzieç wi´cej, zajrzyj na
www.ahus.is/framesENG.htm?FRAMES/ENG/icelsoc/work/permits.htm).
Ubezpieczenie w Islandii zagwarantuje formularz E 128 otrzymany w Polsce.
Lichtenstein
JAKA SZKO¸A Dzia∏ajà tu dwie uczelnie wy˝sze: Mi´dzynarodowa
Akademia Filozofii (IAP) (www.iap.li) oraz Instytut Lichtensteinu (LI).
Mo˝esz studiowaç tylko na tej pierwszej lub te˝ zdecydowaç si´ na jednà
z wy˝szych szkó∏ technicznych. Wi´cej na www.eurydice.org.
1
1
akademia
instytut
Z EGZAMINEM CZY BEZ Liczba miejsc na IAP jest ograniczona,
w EFTA od
1991
roku
a najlepszych kandydatów wybiera si´ na podstawie Êwiadectw
maturalnych. Aby zostaç przyj´tym, musisz znaç niemiecki (j´zyk
wyk∏adowy) i angielski. Uwaga! Terminy sk∏adania podaƒ
w 2004 r.: semestr zimowy do 10 czerwca, letni – do 1 grudnia.
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Czesne w Mi´dzynarodowej Akademii
Filozofii wynosi 7,5 tys. franków szwajcarskich za semestr. To spory koszt,
na szcz´Êcie mo˝esz liczyç na pomoc uczelni (IAP ma Êrodki finansowe,
które co roku przeznacza na stypendia dla studentów z Europy Wschodniej).
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Potrzebujesz pozwolenia na pobyt
24 i ubezpieczenia. Pierwsze dostaniesz w przedstawicielstwie Lichtensteinu
w Polsce, a drugie w Lichtensteinie po okazaniu formularza E 111.
dodatkowe
informacje
● www.iap.li
● www.lichtenstein.li
25
Litwa
JAKA SZKO¸A Funkcjonujà tu dwa typy uczelni wy˝szych: uniwersytety
oraz akademie. Na studiach uniwersyteckich po 3-4 latach masz tytu∏
licencjata (bakalauras), a po kolejnym roku lub 2 latach – magistra
(magistras). Informacje na www.eurydice.org i www.nrcg.lt.
d
w UE o
2004
roku
Z EGZAMINEM CZY BEZ Trzeba zdaç egzaminy wst´pne. Nie musisz
natomiast perfekcyjnie mówiç po litewsku. Jest to co prawda j´zyk
wyk∏adowy, ale niektóre zaj´cia prowadzone sà te˝ po rosyjsku, angielsku
lub polsku. Je˝eli jednak chcesz nauczyç si´ litewskiego, odwiedê stron´
www.vdu.lt/LTcourses/.
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Czeka ci´ spory wydatek – czesne.
Jego wysokoÊç waha si´ od 1,3 tys. do 6 tys. euro za semestr (np. na
Uniwersytecie Technicznym w Wilnie za licencjat zap∏acisz 1750 euro).
Nie unikniesz te˝ op∏at za akademik – 250 dolarów za semestr.
Jedzenie b´dzie kosztowa∏o 100 dolarów miesi´cznie.
tys. dolarów
to pó∏roczne
koszty utrzymania
1,4
dodatkowe
informacje
● www.lccbc.org
● www.vtu.lt
● www.vdu.lt
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Nie potrzebujesz wizy, ale na pobyt d∏u˝szy
● www.ku.lt
ni˝ 3 miesiàce musisz mieç pozwolenie.
● www.vu.lt
Luksemburg
JAKA SZKO¸A Studia trwajà najwy˝ej 4 lata. Mo˝esz uczyç si´
4
3
szko∏y wy˝sze
z nich otwarte
dla obcokrajowców
w Uniwersyteckim Centrum Luksemburga, Instytucie Technologicznym
lub Instytucie Mi´dzynarodowym.
d
w UE o
1951
roku
Z EGZAMINEM CZY BEZ Ka˝da uczelnia ma w∏asne procedury
rekrutacyjne. Na wszystkich natomiast obowiàzuje ci´ znajomoÊç
j´zyka francuskiego. W Instytucie Technologicznym zaj´cia
prowadzone sà tak˝e po niemiecku, a w Instytucie
Mi´dzynarodowym po angielsku.
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Nauka jest bezp∏atna, ale sporo wydasz
na utrzymanie – oko∏o 1 tys. euro miesi´cznie (570 euro – mieszkanie).
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Potrzebujesz wizy. Aby jà dostaç, musisz
przedstawiç formularz ubezpieczeniowy E 111, potwierdzenie przyj´cia
na studia i zaÊwiadczenie o Êrodkach finansowych. Uwaga! W Polsce istnieje
tylko konsulat honorowy Luksemburga, wszystkie formalnoÊci trzeba wi´c
26 za∏atwiç za poÊrednictwem ambasady Królestwa Belgii lub w najbli˝szym
konsulacie sta∏ym w Berlinie.
dodatkowe
informacje
● www.cu.lu
● www.ist.lu
● www.gouvernment.lu
● www.etat.lu
27
¸otwa
d
w UE o
2004
roku
JAKA SZKO¸A Masz do wyboru uniwersytety, akademie
1580-2360
∏at tyle
wynosi
czesne za rok
i politechniki. Na studiach uniwersyteckich po 4 latach
mo˝esz uzyskaç dyplom licencjata, magisterium wymaga
dodatkowych 2 lat nauki. Na stronie www.aic.lv/rp
znajdziesz list´ uczelni oraz opis systemu szkolnictwa.
Z EGZAMINEM CZY BEZ Rozmowa kwalifikacyjna, egzamin, konkurs
Êwiadectw... metoda selekcji kandydatów zale˝y od uczelni,
np. na Uniwersytecie ¸otewskim trzeba zdaç egzamin z ∏otewskiego.
To j´zyk wyk∏adowy na wszystkich uczelniach, jednak na niektórych
wydzia∏ach prowadzone sà te˝ zaj´cia po rosyjsku i angielsku.
dodatkowe
informacje
● www.lza.lv
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Czeka ci´ doÊç wysokie czesne.
Natomiast koszty utrzymania wyniosà tyle, ile w Polsce.
● www.lu.lv/eng/
application/entrance.html
● www.lanet.lv/LU
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Musisz mieç pozwolenie na pobyt.
● http://www/dvu/lv/DPU/
Podstawowe dokumenty potrzebne do jego uzyskania to zaÊwiadczenie
z uczelni, Êwiadectwo zdrowia, oraz potwierdzenie op∏aconego czesnego.
Przed wyjazdem trzeba te˝ wykupiç ubezpieczenie.
● www.eef.rtu.lv
indem.en.html
● www.ocma.gov.lv.
Malta
JAKA SZKO¸A Uniwersytet Malty to jedyna uczelnia wy˝sza.
Mo˝na w nim dostaç tytu∏ licencjata i magistra.
1
450
uniwersytet
euro
miesi´czne
utrzymanie
d
w UE o
Z EGZAMINEM CZY BEZ Na wi´kszoÊci kierunków nie ogranicza si´
2004
liczby studentów (szczegó∏y na www.um.edu.mt/courses/ser2003.html).
J´zykiem wyk∏adowym jest tu maltaƒski, ale nie wymaga si´ jego
znajomoÊci od studentów zagranicznych. Musisz jednak dobrze znaç
angielski (TOEFL lub IELTS). Uwaga! Chcesz studiowaç
od paêdziernika? WyÊlij swoje zg∏oszenie nie póêniej ni˝ 15 maja.
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE WysokoÊç czesnego zale˝y
od kierunku studiów, np. architektura kosztuje 2,4 lirów maltaƒskich.
Sà te˝ wydzia∏y, na których nie p∏acisz czesnego. Nie unikniesz
natomiast miesi´cznych kosztów utrzymania: mieszkanie – 201 euro,
jedzenie – 162 euro, ksià˝ki – 40 euro.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Aby dostaç pozwolenie na pobyt,
28 skontaktuj si´ z przedstawicielstwem Malty w Berlinie.
Ubezpieczenie wykup w Polsce.
roku
dodatkowe
informacje
Przedstawicielstwo Malty
w Berlinie
tel.(0-0 49 30) 26 39 110
e-mail: [email protected]
● www.um.edu.mt
29
Niemcy
JAKA SZKO¸A Masz do wyboru ponad setk´ uniwersytetów.
Oferujà one zarówno wykszta∏cenie akademickie jak i techniczne.
Istniejà tu równie˝ wy˝sze szko∏y zawodowe (Fachhoschulen).
Aby uzyskaç licencjat, b´dziesz musia∏ sp´dziç na uniwersytecie
3-4 lata, tytu∏ magistra otrzymasz po kolejnym roku lub dwóch.
Spis wszystkich uczelni znajdziesz na www.daad.de
i www.higher-education-compass.de. O systemie
d
kszta∏cenia czytaj na www.eurydice.org.
w UE o
1951
roku
350
665
537
szkó∏
publicznych
euro wydasz
miesi´cznie
w landach zachodnich
euro w landach
wschodnich
Z EGZAMINEM CZY BEZ
Zazwyczaj nie ma egzaminów wst´pnych.
Warunkiem koniecznym do rozpocz´cia studiów jest
znajomoÊç j´zyka niemieckiego (certyfikat DHS lub
TestDaF). Mo˝esz te˝ uczyç si´ w j´zyku angielskim. JeÊli
wybierzesz takà mo˝liwoÊç, potrzebny ci b´dzie certyfikat TOEFL,
IELTS lub Cambridge. Wi´cej informacji na ten temat
znajdziesz na www.goethe.pl lub www.goethe.de.
Uwaga! Je˝eli chcesz studiowaç w semestrze zimowym, z∏ó˝
dokumenty do 15 lipca, a jeÊli w semestrze letnim – do 15 stycznia.
dodatkowe
informacje
● www.ambasadaniemiec.pl
● www.e-studying-in-
germany.de
● www-en.studienwahl.de
● www.campus-germany.de
● www.daad.de
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Studia sà bezp∏atne, ale mimo
tego czeka ci´ kilka wydatków. Po pierwsze op∏ata na rzecz zwiàzku
studenckiego – 18-46 euro za semestr. Po drugie tzw. bilet
semestralny uprawniajàcy do korzystania z transportu miejskiego
– ok. 92 euro. W Berlinie i Badenii-Wurtenbergii trzeba te˝ op∏aciç
wpisowe – ok. 51 euro za semestr. Decydujàc si´ na studiowanie,
musisz równie˝ wziàç pod uwag´ wydatki zwiàzane z kupnem
podr´czników i innych materia∏ów dydaktycznych, to ok. 230–370
euro za semestr. Przyda∏oby si´ stypendium? Oferuje je np. Deutsche
Akademischer Austauscholienst (DAAD), ale przyznawane jest
zazwyczaj studentom „starszych lat“ (www.daad.de). Pomocy
finansowej udzielajà te˝ niektóre landy (www.buwiwm.edu.pl).
W poszukiwaniu stypendium odwiedê te˝ strony
www.polen-news.de i www.bosch.stiftung.de.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Aby dostaç pozwolenie
na pobyt, musisz z∏o˝yç w ambasadzie nast´pujàce
dokumenty: potwierdzenie przyj´cia na studia
w Niemczech, wykupione w Polsce ubezpieczenie
oraz zaÊwiadczenie o Êrodkach finansowych.
30 Dok∏adnych informacji szukaj na stronie ambasady
– www.ambasadaniemiec.pl.
31
Norwegia
JAKA SZKO¸A Najwi´ksza uczelnia to Uniwersytet w Oslo. Nauka trwa
tu od 3,5 do 7 lat. Poza nim masz do wyboru 3 inne uniwersytety,
pi´cio- lub szeÊcioletnie kolegia uniwersyteckie lub trzyletnie kolegia
zawodowe. Wi´cej o systemie edukacji na http://study-norway.net.
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Nauka jest bezp∏atna.
4
6
26
30
Jednak miesi´czne zakwaterowanie kosztuje a˝ 3,7 tys.
koron (2 tys. z∏), a jedzenie i dojazdy na uczelni´ – 1,6 tys.
koron. W poszukiwaniu stypendium wejdê na www.uio.no,
www.amb-norwegia.pl i www.buwiwm.edu.pl.
dodatkowe
informacje
Z EGZAMINEM CZY BEZ Nie ma egzaminów, a o przyj´ciu
decyduje twoja znajomoÊç norweskiego (Norsk Spraktest lub Norsk
Fremmedspaklige Elever) oraz angielskiego (TOEFL oraz IELTS).
w EFTA od
1960
roku
uniwersytety
kolegiów
uniwersyteckich
paƒstwowych
prywatnych kolegiów
zawodowych
● www.siu.no
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Musisz mieç pozwolenie na pobyt.
● www.odin.dep.no/ufd
Otrzymasz je po przedstawieniu listu z uczelni potwierdzajàcego przyj´cie
na studia oraz udowodnieniu, ˝e masz odpowiednie Êrodki finansowe
na ca∏y okres studiów. JeÊli chcesz korzystaç w Norwegii z bezp∏atnego
leczenia, zabierz z Polski formularz E 128 lub E 111.
● www.study-norway.net
● www.amb-norwegia.pl
● www.udi.no
Portugalia
JAKA SZKO¸A Zarówno na uniwersytecie jak i na politechnice,
szko∏y
publiczne
32
112
uczelni
prywatnych
po 3 latach nauki otrzymasz tytu∏ bacharel, a po kolejnych
4 – licenciado. Lista uczelni na www.fae.pt/fas/fas.htm.
Z EGZAMINEM CZY BEZ Wiedz´ ocenia si´ na podstawie testów.
Dodatkowo obowiàzuje ci´ dobra znajomoÊç portugalskiego
(j´zyk wyk∏adowy). Aby jà udowodniç, mo˝esz przedstawiç
certyfikat DAPLE wydawany przez Instytut Camoes.
Szczegó∏y na www.instituto-camoes.pt. Uwaga! Termin
sk∏adania dokumentów na wybranà uczelni´ up∏ywa z koƒcem lipca.
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Na uczelniach paƒstwowych czesne
wynosi oko∏o 300 euro za rok, na prywatnych 3,6 tys. euro.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Konieczna jest wiza studencka. B´dzie
ci potrzebny list poÊwiadczajàcy przyj´cie ci´ na studia oraz
zaÊwiadczenie, ˝e masz kwot´ wystarczajàcà na utrzymanie si´
32 w Portugalii (300 euro miesi´cznie). Nie musisz martwiç si´
o ubezpieczenie, jeÊli z Polski zabierzesz formularz E 128 lub E 111.
d
w UE o
1985
roku
dodatkowe
informacje
● www.portugal.gov.pt
● www.uc.pt
● www.fc.ul.pt/ul.html
● http://oat.ncc.up.pt
● www.min-edu.pt
33
S∏owacja
24
uczelnie
wy˝sze
JAKA SZKO¸A Masz do wyboru uniwersytety, politechniki i akademie.
Kszta∏cenie podzielone jest na 2 etapy – pierwszy trwajàcy 2-3 lata
koƒczy si´ tytu∏em licencjata, drugi (2-3 lata) – magistra lub in˝yniera.
List´ uczelni znajdziesz na www.saaic.sk/socrates/ENG/Guide.pdf.
d
w UE o
2004
roku
Z EGZAMINEM CZY BEZ Trzeba zdawaç egzaminy wst´pne.
Konieczna jest te˝ znajomoÊç j´zyka s∏owackiego. Dla osób, które nie
mówià nim biegle, Uniwersytet Komeniusa organizuje roczne kursy
(www.uniba.sk/ujop). Uwaga! Podania o przyj´cie na uczelni´ nale˝y
sk∏adaç do koƒca lutego.
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Czesne waha si´ od 2,5 do 6,5 tys.
dolarów za rok akademicki.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Musisz mieç pozwolenie na pobyt. Mo˝esz je
uzyskaç zarówno w konsulacie w Polsce, jak i po przyjeêdzie na S∏owacj´.
Szczegó∏owe informacje na ten temat znajdziesz na stronie S∏owackiego
Ministerstwa Spraw Zagranicznych (www.mzv.sk, www.foreign.gov.sk)
lub na www.education.gov.sk. Ubezpieczenie musisz wykupiç w Polsce.
dodatkowe
informacje
● www.ambasada-slowacji.pl
● www.buwiwm.edu.pl
● www.foreign.gov.sk
● www.education.gov.sk
S∏owenia
JAKA SZKO¸A Najbardziej liczà si´ tu 2 uczelnie: Uniwersytet
w Lublanie oraz Uniwersytet w Mariborze. Edukacja uniwersytecka trwa
6 lat, ale istniejà tak˝e skrócone kursy dwu-, trzy- lub czteroletnie.
Wi´cej informacji znajdziesz na www.mszs.si/eng/# i www.eurydice.org.
tolarów
kosztuje
bilet miesi´czny
w Lublanie
1200
Z EGZAMINEM CZY BEZ Musisz zdaç egzamin wst´pny oraz test
d
w UE o
2004
roku
ze s∏oweƒskiego. Je˝eli nie znasz tego j´zyka, mo˝esz zapisaç si´
na roczny kurs, cena 1,8 tys. dolarów (www.ff.uni.lj.si/center-slo).
Uwaga! Podania nale˝y sk∏adaç do 8 marca.
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Czesne za rok akademicki
na Uniwersytecie w Lublanie wynosi 1,5 tys. dolarów za nauki
spo∏eczne i humanistyczne, natomiast za pozosta∏e dziedziny – 2 tys.
dolarów. Na akademik b´dziesz musia∏ przeznaczyç 10-15 tys. tolarów
miesi´cznie, a na pokój prywatny – 50-70 tys. (ok. 200-300 euro).
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Na pobyt powy˝ej 3 miesi´cy konieczne
34 jest pozwolenie. O tym, jak je uzyskaç, dowiesz si´, dzwoniàc
do ambasady s∏oweƒskiej lub konsulatu.
dodatkowe
informacje
● www.uni-lj.si
● www.uni-mb.si
● www.mss.edus.si
35
Szwecja
JAKA SZKO¸A Mo˝esz studiowaç w jednym z uniwersytetów albo
kolegiów uniwersyteckich. Wówczas ju˝ po dwóch latach uzyskujesz
najni˝szy stopieƒ akademicki – hogskoleexamen. Tytu∏ licencjata
(kandidatexamen) dostaniesz po 3 latach, a magistra
(magisterexamen) po kolejnych 4. Do wyboru masz równie˝ wy˝sze
szko∏y zawodowe. Sà one na ogó∏ trzyletnie, a nauka w nich koƒczy
si´ uzyskaniem dyplomu yrkesexamen. List´ wszystkich uczelni
znajdziesz na www.hsv.se/english/students/addresses.html.
Z EGZAMINEM CZY BEZ Metody selekcji kandydatów zale˝à
od w∏adz wydzia∏u. Na niektórych kierunkach przeprowadza
si´ egzaminy, na innych – konkurs Êwiadectw. Zanim
d
w UE o
rozpoczniesz nauk´ b´dziesz musia∏ udowodniç, ˝e znasz
szwedzki (certyfikat TISUS Test in Swedish for University
1995
roku
Studies). Na pierwszym roku to j´zyk wyk∏adowy, potem
mo˝esz wybraç kursy prowadzone po angielsku. JeÊli nie
mówisz biegle po szwedzku, czeka ci´ obowiàzkowy roczny kurs
zakoƒczony egzaminem. Uwaga! FormalnoÊci zacznij za∏atwiaç na
rok przed planowanym wyjazdem, a dokumenty z∏ó˝ do 1 grudnia.
13
uniwersytetów
7 tys. koron czyli
euro
potrzebujesz
na comiesi´czne wydatki
760
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Nauka jest bezp∏atna niezale˝nie
od tego, w jakim j´zyku prowadzone sà zaj´cia. Pewnych wydatków
jednak nie unikniesz. Raz na pó∏ roku musisz zap∏aciç
za przynale˝noÊç do zwiàzku studentów (150-400 koron
za semestr), a ka˝dego miesiàca za mieszkanie (2-3 tys. koron),
jedzenie (2,4 tys. koron, czyli 260 euro) i dojazdy (500 koron).
Niestety nie mo˝esz ubiegaç si´ o stypendium socjalne, instytucje
szkolnictwa wy˝szego po prostu nie udzielajà tego typu pomocy
finansowej. Mo˝esz natomiast sprawdziç, co w tej sprawie
majà do zaoferowania Instytut Szwedzki (www.si.se) oraz
poszczególne uczelnie.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI
Musisz mieç pozwolenie na pobyt. Otrzymasz je w ambasadzie,
przedstawiajàc zaÊwiadczenie ze szwedzkiej uczelni o przyj´ciu
ci´ na studia, wykupione ubezpieczenie oraz wystarczajàce
na pobyt Êrodki finansowe – miesi´cznie 6,3 tys. koron (3 tys. z∏).
Szczegó∏owych informacji na temat wiz szukaj na stronie
www.migrationsverket.se/english.html.
Pami´taj te˝, ˝e do korzystania z bezp∏atnej opieki
36 medycznej w Szwecji uprawnia ci´ formularz E 111.
dodatkowe
informacje
● www.sweden.se
● www.swedish-embassy.pl
● www.hsv.se/english/students
● www.si.se
37
Szwajcaria
JAKA SZKO¸A Masz do wyboru 10 uniwersytetów oraz 2 federalne
instytuty technologii. O systemie szkolnictwa czytaj na
www.eurydice.org, www.educa.ch, www.bbw.admin.ch. Lista uczelni
na www.switch.ch/edu/educ.orgs.html i www.educa.ch.
Z EGZAMINEM CZY BEZ To zale˝y od uczelni i kierunku. Jedno jest
w EFTA od
1960
roku
pewne, musisz znaç biegle przynajmniej jeden j´zyk obcy. Niemiecki
obowiàzuje na uniwersytetach w Zurychu, Bazylei, Brnie, Lucernie,
St. Gall oraz w Instytucie Technologii w Zurychu. Francuski – na
uniwersytecie w Genewie, Lozannie i Neuchatel oraz w Instytucie
Technologii w Lozannie. Niemiecki i francuski na Uniwersytecie
we Fryburgu, a w∏oski na Universitia della Svizzera Italiana.
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Czesne wynosi od 1,1 tys. do 8 tys.
franków szwajcarskich za rok. Aby utrzymaç si´ w tym kraju, b´dziesz
potrzebowa∏ dodatkowo 16-24 tys. franków na rok.
wy˝szych
uczelni
12
20%
studiujàcych
to obcokrajowcy
dodatkowe
informacje
● www.buwiwm.edu.pl
● www.humanresources.
web.cern.ch
● http://ert.cern.ch
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Musisz mieç pozwolenie na pobyt, które
● www.crus.ch
dostaniesz w ambasadzie. Przed wyjazdem trzeba te˝ wykupiç ubezpieczenie.
● www.bbw.admin.ch
38
W´gry
tys. euro
zap∏acisz
za semestr studiów
magisterskich
3,3
JAKA SZKO¸A Mo˝esz zdawaç na jeden z uniwersytetów, w których
nauka trwa od 4 do 6 lat i koƒczy si´ przyznaniem tytu∏u oklevel
(magister). Inna ewentualnoÊç to studia w jednej z trzy- lub czteroletnich
wy˝szych szkó∏ zawodowych. Lista uczelni na www.om.hu.
Z EGZAMINEM CZY BEZ Czeka ci´ egzamin ustny w j´zyku
d
w UE o
w´gierskim. Je˝eli nie znasz dobrze „mowy naszych bratanków”, masz
dwie mo˝liwoÊci: zapisaç si´ na roczny kurs zakoƒczony egzaminem
lub wybraç uczelni´, która prowadzi zaj´cia po angielsku (potrzebny
certyfikat TOEFL lub IELTS).
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Trzeba p∏aciç czesne. Ceny zale˝à
od uczelni, np. na Uniwersytecie Nauk Ekonomicznych w Budapeszcie
semestr studiów licencjackich kosztuje 2,7 tys. euro. Na comiesi´czne
utrzymanie wydasz ok. 650 euro.
2004
roku
dodatkowe
informacje
● www.szote.u-szeged.hu
● www.bke.hu
● www.lib.klte.hu
● www.scholarship.hu
ZA¸ATW FORMALNOÂCI By otrzymaç wiz´, musisz mieç: adres
● www.buwiwm.edu.pl
zamieszkania na W´grzech, zaÊwiadczenie o przyj´ciu ci´ na studia,
potwierdzenie, ˝e wp∏aci∏eÊ czesne. Wi´cej informacji na www.bkae.hu.
● www.bbi.hu
● www.nyariegyetem.hu
39
Wielka
Brytania
d
w UE o
1973
roku
tys. programów
nauczania
50
332
szko∏y
wy˝sze
JAKA SZKO¸A Mo˝esz wybraç szko∏´ z tradycjami np. Oxford lub
Cambridge albo jeden z tzw. nowych uniwersytetów. JeÊli zale˝y ci
na tym, ˝eby szybko uzyskaç dyplom, zdecyduj si´ na jedno z kolegiów,
które prowadzà krótkie kursy zawodowe. List´ uczelni znajdziesz
na stronie www.scit.wlv.ac.uk/ukinfo/uk.map.html/. Natomiast
o systemie edukacji dowiesz si´ wi´cej, zaglàdajàc na www.hefce.ac.uk.
Z EGZAMINEM CZY BEZ Mo˝liwe, ˝e przed rozpocz´ciem studiów
b´dziesz musia∏ odbyç tzw. Access Course, czyli trwajàce rok
przygotowanie do nauki na wy˝szej uczelni. Obowiàzuje ci´ te˝
perfekcyjna znajomoÊç angielskiego. Udowodnisz jà, przedstawiajàc jeden
z mi´dzynarodowych certyfikatów: GCSE, IELTS lub TOEFL. Uwaga!
Podania o przyj´cie na studia trzeba sk∏adaç w UCAS (czyli organizacji
poÊredniczàcej – www.ucas.ac.uk) pomi´dzy 1 wrzeÊnia a 15 stycznia,
a w wypadku niektórych kursów do 15 paêdziernika.
dodatkowe
informacje
● http://www.educationuk.org
● http://www.dfee.org.uk
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE Przygotuj si´ na spore wydatki.
Czesne za semestr wynosi ok. 1 tys. funtów na studiach licencjackich
i 3 tys. na magisterskich (w Oxford i Cambridge musisz dodatkowo
wp∏aciç 2,8 tys. funtów na rok). Wysokie sà te˝ koszty utrzymania
– 6,5-8 tys. funtów rocznie, z czego 1,7-2,7 tys. to op∏aty za akademik.
Za wynaj´cie mieszkania zap∏acisz miesi´cznie 300-450 funtów,
a za jedzenie – 80-120 funtów. W takiej sytuacji warto postaraç si´
o stypendium. Mo˝esz je otrzymaç od ró˝nych agend i instytucji
rzàdowych, np. Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ministerstwa
Handlu i Przemys∏u, British Council. Najcz´Êciej dofinansowywane
sà studia podyplomowe. Chcesz wiedzieç wi´cej, zajrzyj na strony
www.britshembassy.pl, http://ukscholarschipsdatabase.org,
http://upo.unesco.org,
www.unesco.org/education/studyingabroad/networking/studyabroad.shtml.
ZA¸ATW FORMALNOÂCI By dostaç wiz´, potrzebujesz potwierdzenia,
˝e zosta∏eÊ przyj´ty na angielskà uczelni´ oraz masz fundusze na utrzymanie
si´ i op∏acenie czesnego (szczegó∏y na www.britshcouncil.pl,
www.ukvisas.gov.uk i www.studyinbritain.com/visa_info.asp). Z bezp∏atnej
opieki medycznej w Wielkiej Brytanii mo˝esz korzystaç po okazaniu
40 przywiezionego z Polski formularza E 128. O ubezpieczeniu czytaj
te˝ na stronie www.universitiesuk.ac.uk/health/.
41
W∏ochy
uniwersytety
wy∏àcznie
dla obcokrajowców
Perugia i Siena
2
JAKA SZKO¸A Czeka tu na ciebie kilkadziesiàt uniwersytetów,
politechniki i instytuty uniwersyteckie, a tak˝e wy˝sze szko∏y
zawodowe. Studia techniczne trwajà maksimum 4 semestry.
Natomiast nauka na uniwersytecie od 3 (licencjat – tytu∏
laurea) do 5 lat (magisterium – laurea specialistica).
d
w UE o
1951
roku
Z EGZAMINEM CZY BEZ Na niektórych kierunkach trzeba zdaç
egzamin wst´pny, a na wszystkich wykazaç si´ znajomoÊcià w∏oskiego
(certyfikat CILS Certyficazione di Italiano Come Lingua Straniera). Kursy
j´zykowe organizuje W∏oski Instytut Kultury w Polsce (www.iic.pl)
i w∏oskie uniwersytety dla obcokrajowców.
dodatkowe
informacje
● www.iic.pl
DROGIE/TANIE STUDIOWANIE WysokoÊç czesnego wynosi
● www.buwiwm.edu.pl
od 250 do 500 euro za rok akademicki.
● www.uni-bocconi.it
● www.luiss.it
ZA¸ATW FORMALNOÂCI Wiz´ uzyskasz, przedstawiajàc zaÊwiadczenie
● www.uniroma1.it
z w∏oskiej uczelni o przyj´ciu ci´ na studia oraz potwierdzenie, ˝e b´dziesz
mia∏ mieszkanie i pieniàdze (1 tys. euro na miesiàc), ˝eby si´ utrzymaç.
Do bezp∏atnego leczenia we W∏oszech upowa˝nia ci´ formularz E 111.
● www.unistrasi.it
● www.unipg.it
● www.italianembassy.pl
Europejski
Portal
M∏odzie˝owy
Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji
Narodowa Agencja Programu M¸ODZIE˚
ul. Mokotowska 43, 00-551 Warszawa
tel. (22) 622 66 70, faks (22) 622 80 81
e-mail: [email protected]
start: 26 maja 2004
Publikacja finansowana ze Êrodków Komisji Europejskiej oraz Ministerstwa
Edukacji Narodowej i Sportu w ramach Programu M¸ODZIE˚.
http://www.europa.eu.int/youth
Eurodesk to europejski program informacyjny
dla m∏odzie˝y i osób pracujàcych z m∏odzie˝à –
pedagogów, pracowników instytucji i organizacji
m∏odzie˝owych. Funkcjonuje w 28 paƒstwach. W Polsce
Eurodesk dzia∏a w strukturach Programu M¸ODZIE˚.
JeÊli:
• potrzebna Ci wiedza na temat jednego z krajów
europejskich
• poszukujesz informacji o szkoleniach i mo˝liwoÊciach
zdobywania funduszy w Polsce i w Europie
• chcesz nawiàzaç kontakt z rówieÊnikami lub
organizacjami z zagranicy
• szukasz partnerów do projektu
• organizujesz seminarium, szkolenie lub konferencj´
i chcia∏byÊ zaprosiç na nie m∏odzie˝ z zagranicy
• potrzebujesz pomocy w innej sprawie zwiàzanej
z edukacjà, Europà lub dzia∏alnoÊcià m∏odzie˝owà
– skontaktuj si´ z nami.
ISBN 83-919390-5-7