Dr Krzysztof Wrzesiński

Spis treści
Biogramy autorów ................................................................................... 9
Biographies of Authors
Wykaz skrótów ........................................................................................ 13
List of Abbreviations
Wstęp ........................................................................................................ 15
Preface ......................................................................................................... 17
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Czy potrzebny jest nowy Kodeks postępowania cywilnego
(uwagi na podstawie najnowszych nowelizacji
Kodeksu postępowania cywilnego) ..................................................... 21
Do we need a new Civil Procedure Code?
(comments on the justification of the latest amendments
to the Civil Procedure Code)
1. Wstęp ............................................................................................. 21
2. Ocena najnowszych nowelizacji ................................................... 25
3. Postulaty ........................................................................................ 26
4. Podsumowanie ............................................................................... 33
Bartosz Karolczyk
Potrzeba nowej kodyfikacji cywilnego prawa procesowego
a struktura postępowania dowodowego de lege ferenda .................. 37
The need for a new codification of civil procedural law
and the structure of evidentiary proceedings de lege ferenda
1. Wprowadzenie .............................................................................. 37
2. Założenia ogólne propozycji ....................................................... 40
3. Struktura postępowania ............................................................... 42
4. Należyte przygotowanie postępowania dowodowego
i transparentność tego procesu ................................................... 46
3
N 5. Właściwe znaczenie i stosowanie przepisów
o zgłaszaniu i przeprowadzaniu dowodów .................................. 53
6. Wprowadzenie mechanizmów zapewniających
efektywny dostęp do dowodów pozostających poza kontrolą
strony wnioskującej o ich przeprowadzenie ............................... 56
7. Wzmocnienie kierowniczej roli sędziego
i urealnienie sankcji kosztowych .................................................. 63
8. Podsumowanie .............................................................................. 65
Krzysztof Wrzesiński
Przebieg i wyniki postępowania dowodowego
w protokole rozprawy a prawo do sprawiedliwego i jawnego
rozpatrzenia sprawy (art. 45 Konstytucji RP) .................................. 69
The course and results of evidentiary proceedings in the trial record and
the right to a fair and open hearing of a case (Art. 45 of the Polish Constitution)
1. Zakres wdrożenia i funkcjonowania e-protokołu ....................... 69
2. Dyskusja poprzedzająca wprowadzenie
przepisów o e-protokole. Obawy ................................................. 71
3. Funkcjonowanie e-protokołu
– ocena płynąca z praktyki ........................................................... 76
4. Wnioski i postulaty ....................................................................... 85
Kinga Flaga-Gieruszyńska, Aleksandra Klich, Artur Pestka
Ochrona tajemnicy spowiedzi w postępowaniu cywilnym
na przykładzie duchownych Kościoła katolickiego.
Stan obecny i rozważania na tle prac nad nowym
Kodeksem postępowania cywilnego .................................................. 89
The observance of the seal of confession in civil proceedings
exemplified by clergymen of the Catholic Church. The present status
and analyses with regard to the new Civil Procedure Code
1. Wstęp ............................................................................................ 89
2. Pojęcie „świadek” i istota dowodu z zeznań świadków ............... 91
3. Prawo odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania
– zagadnienia podstawowe .......................................................... 96
4. Istota tajemnicy spowiedzi ......................................................... 101
4
Spis treści
5. Aspekty podmiotowe uprawnienia
do odmowy odpowiedzi na pytania wymagające
ujawnienia tajemnicy spowiedzi ................................................ 105
6. Wnioski ....................................................................................... 109
Joanna Studzińska
Gromadzenie materiału dowodowego przez interwenienta
ubocznego. Uwagi de lege lata i de lege ferenda ................................. 113
Gathering evidence by a secondary intervener.
De lege lata and de lege ferenda notes
1. Uwagi wstępne ............................................................................. 113
2. Uprawnienia interwenienta ubocznego
do dokonywania czynności procesowych .................................. 115
3. Czynność procesowa dopuszczalna według stanu sprawy ....... 120
4. Zakres dowodzenia przez interwenienta ubocznego ............... 121
5. Prekluzja dowodowa dla interwenienta .................................... 127
6. Dopuszczalność cofnięcia przez stronę wniosku
dowodowego interwenienta ...................................................... 136
7. Wnioski ....................................................................................... 139
Piotr Gil
Zastosowanie dowodów pośrednich (dowód prima facie)
w procesach dotyczących uznania czynności prawnej
za bezskuteczną (z uwzględnieniem proponowanych zmian
do Kodeksu postępowania cywilnego – druk sejmowy 2678) ...... 143
The application of prima facie evidence in trials concerning the recognition
of a legal act as ineffective (taking into consideration the suggested
amendments to the Civil Procedure Code – Sejm paper no. 2678)
1. Wprowadzenie ............................................................................ 143
2. Geneza dowodu prima facie oraz jego zastosowanie ................ 144
3. Istota, funkcja i charakter dowodów pośrednich – dowód
z pierwszego wejrzenia a domniemania faktyczne i prawne ... 149
4. Zastosowanie dowodu z pierwszego wejrzenia
w procesach o uznanie czynności prawnej
dłużnika (upadłego) za bezskuteczną ......................................... 151
Z
N 5. Zwalczanie wnioskowania opartego
na dowodzie prima facie ............................................................... 155
6. Zakończenie ................................................................................ 157
Marcin Białecki
Praktyka dopuszczania przez sądy dowodów zdobytych w sposób
nielegalny w polskim postępowaniu cywilnym z odwołaniem się
do rozwiązań amerykańskich i kanadyjskich .................................. 159
The practice of accepting illegally acquired evidence by courts in Polish
civil proceedings as compared to the American and Canadian solutions
1. Zagadnienia wprowadzające ....................................................... 159
2. Analiza poglądów doktryny i judykatury .................................. 164
3. Podsumowanie ............................................................................ 177
Maciej Muliński
Najnowsze zmiany w przepisach
o postępowaniu zabezpieczającym .................................................... 181
The latest amendments to the regulations on proceedings to secure claims
1. Uwagi ogólne ............................................................................... 181
2. Rachunek depozytowy Ministra Finansów ............................... 182
3. Kompensata dla ofiar przestępstw ............................................ 184
4. Wpływ nowelizacji z dnia 27 maja 2015 r.
na kształt postępowania zabezpieczającego ............................. 189
5. Postulaty de lege ferenda ............................................................... 192
Izabella Gil
Ciężar uprawdopodobnienia podstaw do udzielenia
zabezpieczenia – de lege lata i de lege ferenda .................................. 199
The burden of making the justification of granting indemnification
plausible – de lege lata and de lege ferenda
1. Uwagi wprowadzające ................................................................ 199
2. Podstawy do udzielenia zabezpieczenia .................................... 199
3. Uprawdopodobnienie roszczenia .............................................. 201
4. Uprawdopodobnienie interesu prawnego
w udzieleniu zabezpieczenia ..................................................... 209
6
Spis treści
5. Proponowane zmiany w przepisach mające znaczenie
dla przebiegu postępowania zabezpieczającego ........................ 213
6. Podsumowanie ............................................................................ 217
Olimpia Marcewicz
Postępowanie dowodowe i dowód z opinii biegłego
w postępowaniu egzekucyjnym – zagadnienia wybrane ............... 221
Evidence proceedings and expert witness evidence
in enforcement proceedings – selected issues
1. Wprowadzenie ............................................................................ 221
2. Uwagi ogólne o postępowaniu dowodowym w egzekucji ........ 222
3. Dowód z opinii biegłego w postępowaniu egzekucyjnym ....... 226
4. Status biegłego powołanego
do oszacowania nieruchomości .................................................. 232
5. Podsumowanie ............................................................................ 236
Grzegorz Sikorski
Nowe przepisy o europejskich tytułach egzekucyjnych ............... 239
New regulations on European enforcement orders
1. Europejskie tytuły egzekucyjne
– stan przed dniem 10 stycznia 2015 roku ................................. 239
2. Europejskie tytuły wykonawcze
– stan po dniu 10 stycznia 2015 r. ............................................... 242
3. Skutek zmian w postępowaniu egzekucyjnym
prowadzonym na podstawie tytułów europejskich .................. 243
4. Obligatoryjne doręczenie zaświadczenia ................................. 246
5. Dodatkowe możliwości zawieszenia
i umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego
na podstawie tytułu europejskiego oraz stosowane
w takich przypadkach środki zabezpieczenia .......................... 247
6. Odmowa wykonania europejskiego tytułu egzekucyjnego ...... 250
7. Wnioski ........................................................................................ 251
g
N Andrzej Szlęzak
Kilka uwag o zdatności arbitrażowej i ugodowej sporów
korporacyjnych – na marginesie regulacji art. 1157 i 1163 k.p.c. ... 255
Some remarks on the eligibility of corporate disputes for
arbitration and settlement – on the margin of the regulations
of Art. 1157 and 1163 of the Civil Procedure Code
1. Uwagi wprowadzające ................................................................. 255
2. Spory o prawa majątkowe i spory korporacyjne jako
niewymagające spełnienia przesłanki zdatności ugodowej ...... 258
3. „Potencjalna” zdatność ugodowa
czy zdatność ugodowa in casu? ................................................... 260
4. „Rozporządzalność” przedmiotem sporu
jako przesłanka zdatności ugodowej........................................... 263
5. Zapewnienie udziału w postępowaniu
wszystkim zainteresowanym jako wymóg zdatności
godowej sporów korporacyjnych ............................................... 266
6. Potencjalna możliwość ugodowego zakończenia sporu
jako wystarczająca przesłanka zdatności ugodowej ...................267
7. Uwagi de lege ferenda .................................................................... 269
8
Biogramy autorów
Dr Marcin Białecki – adwokat, zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego ORA w Łodzi, mediator, doktor nauk prawnych
w zakresie prawa, adiunkt w Katedrze Postępowania Cywilnego
na WPiA UKSW w Warszawie, tutor, speaker w Academy of European Law w Trewirze, wykładowca w ORA w Łodzi, absolwent
Szkoły Prawa Niemieckiego (Münster), stypendysta Uniwersytetu
w Strasburgu z zakresu prawa porównawczego oraz Uniwersytetu
Justusa Liebiga w Giessen. Odbył staż w biurze Rady Adwokatur
i Stowarzyszeń Prawniczych Europy w Brukseli (CCBE). Laureat
ogólnopolskich konkursów krasomówczych i finalista Human Rights Competition w Caen we Francji. Autor publikacji z zakresu
postępowania cywilnego i mediacji.
Dr hab., Kinga Flaga-Gieruszyńska, prof. US – Kierownik Katedry Postępowania Cywilnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego, radca prawny, członek Rady
Naukowej Ośrodka Naukowo-Szkoleniowego przy Krajowej Radzie Komorniczej, arbiter stałych sądów polubownych. Zajmuje
się problematyką postępowania cywilnego, postępowania upadłościowego i naprawczego, a także alternatywnych metod rozwiązywania sporów cywilnych.
Dr hab. Izabela Gil – adiunkt w Zakładzie Postępowania Cywilnego Instytutu Prawa Cywilnego na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, radca prawny. Autorka
i współautorka licznych, artykułów i opracowań o charakterze podręcznikowym, jak też komentarzy z zakresu postępowania cywilnego
i postępowania upadłościowego. Prowadzi szkolenia z zakresu postępowania cywilnego dla sędziów, adwokatów i radców prawnych,
a także dla aplikantów radcowskich i na studiach doktoranckich.
k
N Dr Piotr Gil – adiunkt w Zakładzie Prawa i Postępowania
Cywilnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego, radca prawny. Autor i współautor licznych, artykułów
i opracowań o charakterze podręcznikowym, jak też komentarzy
z zakresu postępowania cywilnego i postępowania upadłościowego. Prowadzi szkolenia z zakresu postępowania cywilnego dla
sędziów, adwokatów i radców prawnych, a także dla aplikantów
radcowskich.
Dr hab. Agnieszka Góra-Błaszczykowska, prof. SWPS
Uniwersytetu Humanistycznospołecznego – Kierownik Katedry Prawa Cywilnego i Prawa Pracy, sędzia. Specjalista postępowania cywilnego, autorka wielu publikacji z tej dziedziny naukowej, w szczególności dotyczących orzeczeń i systemu ich
zaskarżania oraz zasad postępowania cywilnego.
Dr Bartosz Karolczyk – radca prawny w Praktyce Postępowań Spornych kancelarii prawniczej Domański Zakrzewski Palinka sp.k., członek International Association of Procedural Law
oraz Ius Commune Research School w Maastricht, entuzjasta
komparatystyki prawniczej w obszarze postępowania cywilnego.
Mgr Aleksandra Klich – asystent w Katedrze Postępowania Cywilnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu
Szczecińskiego. Trener i Ekspert Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych; arbiter w Stałym Polubownym Sądzie Konsumenckim działającym przy Zachodniopomorskim Wojewódzkim
Inspektorze Inspekcji Handlowej w Szczecinie. Autorka publikacji z zakresu postępowania cywilnego, a także informatyzacji postępowania przed sądami.
Dr Olimpia Marcewicz – adiunkt w Katedrze Postępowania Cywilnego i Międzynarodowego Prawa Handlowego Wydzia10
Biogramy autorów
łu Prawa i Administracji UMCS w Lublinie, autorka publikacji
z zakresu postępowania cywilnego, w tym z zakresu postępowania egzekucyjnego; pracę naukową łączy z wykonywaniem zawodu radcy prawnego.
Dr Maciej Muliński – adiunkt w Katedrze Postępowania
Cywilnego I Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. Jest autorem i współautorem ponad 40 publikacji o charakterze naukowym i dydaktycznym. Jego zainteresowania koncentrują się wokół problematyki postępowania egzekucyjnego
i zabezpieczającego.
Ks. dr Artur Pestka – ksiądz Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. Doktorat z Prawa Kanonicznego przygotował
i obronił na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim w Rzymie.
Pracownik Sądu Biskupiego w Szczecinie, w którym pełni funkcję
Wiceoficjała.
Dr Grzegorz Sikorski – adwokat, w przeszłości wykładowca
Gdańskiej Akademii Bankowej, Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku i Toruniu, a obecnie także na studiach podyplomowych na
Uniwersytecie Gdańskim i Uniwersytecie Łódzkim. Autor kilkudziesięciu publikacji z zakresu prawa bankowego, handlowego, cywilnego i egzekucyjnego. Specjalizuje się w prawie gospodarczym,
korporacyjnym, bankowym, prawie spółek oraz egzekucji z rachunku bankowego, innych wierzytelności i praw majątkowych.
Dr Joanna Studzińska – adiunkt w Katedrze Postępowania
Cywilnego Instytutu Prawa Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana
Pawła II, od 2010 r. członek Oddziału Lubelskiego Polskiej Akademii Nauk, asystent sędziego w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego; autorka publikacji z zakresu postępowania cywilnego.
ss
N Dr hab. Andrzej Szlęzak – prof. SWPS Uniwersytetu
Humanistycznospołecznego – partner w kancelarii Sołtysiński,
Kawecki & Szlęzak w Warszawie. Powoływany jako arbiter w sporach przed stałymi sądami polubownymi [m.in. przed Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie (SA
KIG) oraz przed Arbitration Court at the International Chamber
of Commerce in Paris]. Wiceprzewodniczący Rady Arbitrażowej
przy SA KIG w Warszawie. Autor około 70 opracowań naukowych
z dziedziny prawa cywilnego, handlowego i arbitrażowego.
Dr Krzysztof Wrzesiński – adiunkt w Katedrze Prawa Cywilnego i Prawa Pracy Wydziału Prawa SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego, magister nauk politycznych, filozofii i prawa
(Uniwersytet Warszawski, SWPS), doktor nauk prawnych (Instytut
Nauk Prawnych PAN, 1990), wykładowca prawa cywilnego, praktykujący prawnik (jako prokurent spółek prawa handlowego).
12