raport - soswwarlubie.pl

RAPORT
Z EWALUACJI
WEWNĘTRZNEJ
przeprowadzonej w
SPECJALNYM OŚRODKU
SZKOLNO-WYCHOWAWCZYM
im. POLSKICH OLIMPIJCZYKÓW
W WARLUBIU
w roku szkolnym 2013/2014
STRUKTURA RAPORTU
1. Cel ewaluacji wewnętrznej w roku szkolnym 2013/2014.
2. Zakres, przedmiot badań.
3. Źródła pozyskiwania informacji o obszarach objętych badaniami.
4. Techniki i narzędzia diagnostyczne wykorzystane w badaniach.
5. Osoby/zespoły odpowiedzialne za przeprowadzenie ewaluacji
wewnętrznej.
6. Harmonogram działań .
7. Wybrana populacja wśród której zostały przeprowadzone badania.
8. Kryteria ewaluacji.
9. Pytania kluczowe.
10. Analiza zebranych informacji z badań.
11. Wnioski końcowe i rekomendacje do dalszej pracy.
12. Załączniki- wzory ankiet.
1. CEL EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ w roku szkolnym 2013/2014
Celem działalności ewaluacyjnej w roku szkolnym 2013/2014
było przeprowadzenie badań i pozyskanie informacji dotyczących:
- poczucia bezpieczeństwa wśród uczniów,
- wiedzy uczniów w zakresie pożądanych zachowań,
- sposobów diagnozowania zachowania uczniów,
- podejmowania, oceny skuteczności i modyfikacji działań wychowawczych
mających na celu eliminowanie zagrożeń oraz wzmacnianie właściwych
zachowań.
2. ZAKRES, PRZEDMIOT BADAŃ
Obszar I ,, Efekty działalności dydaktycznej, wychowawczej i
opiekuńczej oraz innej działalności statutowej placówki”
Wymaganie 1.3
,,Respektowane są normy społeczne”
Wymagania na poziomie D:
- Uczniowie czują się w placówce bezpieczni.
- W placówce diagnozuje się zachowania uczniów.
- W placówce podejmowane są działania wychowawcze mające na celu
eliminowanie zagrożeń oraz wzmacnianie właściwych zachowań.
Wymagania na poziomie B:
- Uczniowie wiedzą, jakich zachowań się od nich oczekuje.
- W placówce analizuje się podejmowane działania wychowawcze mające na
celu eliminowanie zagrożeń oraz wzmacnianie właściwych zachowań, ocenia
się ich skuteczność oraz modyfikuje w razie potrzeb.
 ŹRÓDŁA POZYSKIWANIA INFORMACJI O OBSZARACH
OBJĘTYCH BADANIAMI:
 informacje uzyskane z ankiet oraz wywiadu
4. TECHNIK I NARZĘDZIA DIAGNOSTYCZNE WYKORZYSTANE
W BADANIACH:
TECHNIKI:

ankietowanie, wywiad
NARZĘDZIA:
 kwestionariusze ankiet oraz wywiadu,
5. OSOBY/ZESPOŁY ODPOWIEDZIALNE ZA PRZEPROWADZENIE
EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ W ROKU SZKOLNYM 2013/2014:
Do pracy nad przeprowadzeniem ewaluacji wewnętrznej w placówce w roku
szkolnym 2013/14 Dyrektor zaangażował następujące zespoły nauczycielskie:
 Zespół dydaktyczny,
 Zespół ewaluacyjny .
Szczegółowe zadania zespołów zebrane zostały w harmonogramie działań.
Wybór przedmiotu badań dokonany został przez wszystkich członków Rady
Pedagogicznej.
6. HARMONOGRAM DZIAŁAŃ
TERMIN
DZIAŁANIA
ODPOWIEDZIALNI
IX 2013
Działania wstępne – wybór członków zespołu, Zespół
analiza rozporządzeń, opracowanie planu
ewaluacyjny
pracy,
IX 2013
Wybór przedmiotu badań- ustalenie obszaru
badań na rok szkolny 2013/2014
Dyrektor,
Zespół
ewaluacyjny po
konsultacji z
wszystkimi
zespołami
IX/X 2013 Przygotowanie projektu ewaluacji wewnętrznej Zespół
(ustalenie celów i przedmiotu badań,
ewaluacyjny
opracowanie pytań kluczowych,
kryteriów),sporządzenie harmonogramu
działań, przydział obowiązków związanych z
przeprowadzeniem badań,
XI 2013
Dobór źródeł, próby badawczej metod, technik Zespół
oraz opracowanie narzędzi diagnostycznych,
ewaluacyjny
XI/XII
2013
Przeprowadzenie badań, zbieranie informacji i Zespół
ich wstępne opracowanie.
dydaktyczny
I 2014
Analiza informacji, wyciąganie wniosków
Zespół
rejestr słabych i mocnych stron, rekomendacje. ewaluacyjny
II 2014
Sporządzenie raportu z badań.
III/IV 2014 Przedstawienie raportu Dyrektorowi ,Radzie
Pedagogicznej i Radzie Rodziców oraz SU
Zespół
ewaluacyjny
Zespół
ewaluacyjny
7. WYBRANA POPULACJA WŚRÓD, KTÓREJ PRZEPROWADZONE
ZOSTAŁY BADANIA
Badania przeprowadzone zostały wśród populacji
 grona pedagogicznego,
 uczniów/ wychowanków internatu,
 rodziców.
8. KRYTERIA EWALUACJI (wartość, jakość danego obszaru na
podstawie, których powstały pytania kluczowe):




Uczniowie czują się w placówce bezpiecznie i wiedzą jakiego zachowania
się od nich oczekuje.
W placówce diagnozuje się zachowania uczniów.
W placówce podejmuje się działania wychowawcze i profilaktyczne
mające na celu eliminowanie zagrożeń oraz zachowań niepożądanych.
Ocenia się skuteczność podejmowanych działań oraz dokonuje
ewentualnych modyfikacji.
9. PYTANIA KLUCZOWE (pytania, na które szukano
odpowiedzi podczas ewaluacji)
 Czy uczniowie czują się w szkole bezpiecznie?
 Jakie zagrożenia (zachowania negatywne) są najczęściej wskazywane
przez ankietowanych?
 Czy uczniowie wiedzą jakich zachowań się od nich oczekuje?
 Czy w placówce dokonuje się diagnozy sytuacji wychowawczej?
 Jakiego rodzaju działania wychowawcze podejmuje się w placówce w
celu eliminowania rozpoznawanych zagrożeń?
 Jakiego rodzaju działania podejmuje się w placówce w celu wzmacniania
pożądanych zachowań?
 W jaki sposób dokonuje się modyfikacji działań wychowawczych i
profilaktycznych?
10. ANALIZA ZEBRANYCH INFORMACJI Z BADAŃ
Analiza wyników ankiet przeprowadzonych wśród nauczycieli i
wychowawców SOSW w Warlubiu.
Badanie ankietowe wśród nauczycieli i wychowawców zostało
przeprowadzone w styczniu 2014 r. i miało na celu pozyskanie informacji na
temat respektowania norm społecznych przez uczniów naszej placówki.
Badaniem objęto 25 nauczycieli i wychowawców. Do zebrania danych posłużył
kwestionariusz ankiety. Wykorzystana w procesie badawczym ankieta
składała się z 4 pytań, w tym 2 pytań półotwartych
oraz 2 pytań
zamkniętych. Wzór ankiety zamieszczony został w załączniku.
Wszyscy badani przed rozpoczęciem badań zostali poinformowani o
celach badań, sposobie wykorzystania ich wyników oraz całkowitej
anonimowości uzyskanych informacji.
ZESTAWIENIE ODPOWIEDZI NA POSZCZEGOLNE PYTANIA
Jakie normy społeczne, zdaniem Pani/Pana, są najczęściej nie
respektowane przez uczniów ?
Ankietowani nauczyciele wskazali zachowania uczniów łamiące
powszechnie przyjęte normy społeczne. W pytaniu można było zaznaczyć
więcej niż jedną odpowiedź.
TABELA 1. Analiza odpowiedzi na pytanie nr 1 ankiety
Zachowania uczniów
Agresja słowna
Agresja fizyczna
Narażanie innych na niebezpieczeństwo
Brak szacunku dla pracowników placówki
Niekulturalne zachowanie/postępowanie
wobec innych
Wybory
nauczycieli
%
23
92%
10
40%
1
4%
5
20%
9
36%
Palenie papierosów
21
84%
12
48%
Używanie wulgaryzmów
23
92%
Niszczenie mienia szkoły
8
32%
0
0%
Niewłaściwe odnoszenie się do innych
Inne
Do najczęstszych zachowań świadczących o nie respektowaniu przez
uczniów norm społecznych nauczyciele i wychowawcy zaliczyli: agresję
słowną (92%), używanie wulgaryzmów (92%), palenie papierosów (84%),
niewłaściwe odnoszenie się do innych (48%), agresję fizyczną (40%),
niekulturalne zachowanie/postępowanie wobec innych (36%), oraz
niszczenie mienia szkoły (32%). W mniejszym stopniu zdaniem
ankietowanych dochodzi wśród uczniów do braku okazywania szacunku dla
pracowników szkoły (20%) i narażanie innych na niebezpieczeństwo (4%).
Jakiego rodzaju działania wychowawcze podejmuje się w placówce w celu
eliminowania złych zachowań?
Na niewłaściwe zachowania uczniów badani nauczyciele i wychowawcy
reagują, w następujący sposób:
TABELA 2. Analiza odpowiedzi na pytanie nr 2 ankiety
Ilość
DZIAŁANIA WYCHOWAWCZE
odp.
Podpisywanie kontraktu
Rozmowa z pedagogiem
Rozmowa wychowawcza z uczniem
Rozmowa z rodzicami, szukanie wspólnego
rozwiązania problemu
Rozmowa z wychowawcą
Ustne i pisemne uwagi
Organizowanie apeli porządkujących
Rozmowa z dyrektorem
Nagradzanie właściwych zachowań
% odp.
11
9
9
7
44%
36%
36%
28%
6
6
5
3
3
24%
24%
20%
12%
12%
Spotkanie z psychologiem
Tworzenie świadomości norm społecznych poprzez
osobowość i postawę nauczyciela
Rozmowy dyscyplinujące z zespołem
wychowawczym
Zakaz wyjazdu na wycieczki szkolne
Obniżenie oceny z zachowania
Rozwijanie indywidualnych zainteresowań
Indywidualne podejście do każdego ucznia
Angażowanie do akcji społecznych,
przygotowywanie imprez
Karanie złych zachowań poprzez zakaz korzystania
np. z komputera, wycieczki, oglądania TV
Organizowanie spotkań z terapeutami, zajęć
profilaktycznych
Spotkanie ucznia z klasowym zespołem
nauczycielskim
Spotkanie z grupą
Pogadanki podczas godzin wychowawczych
Etapowe prowadzenie rozmowy (nauczyciel,
wychowawca, pedagog, dyrektor)
3
2
12%
8%
2
8%
2
2
1
1
1
8%
8%
4%
4%
4%
1
4%
1
4%
1
4%
1
1
1
4%
4%
4%
Badani nauczyciele podejmują działania wychowawcze w celu eliminowania
złych zachowań. Najczęściej reagują w następujący sposób: podpisywanie
kontraktu (44%), rozmowa z pedagogiem (36%), rozmowa z uczniem
(36%), rozmowa z rodzicami i szukanie wspólnego rozwiązania problemu
(28%), rozmowa z wychowawcą (24%), organizowanie apeli porządkujących
(20%).
Jakiego rodzaju działania podejmuje się w placówce w celu wzmacniania
zachowań pożądanych?
Biorący udział w badaniu ankietowym nauczyciele wymienili następujące
działania wychowawcze mające na celu wzmacnianie pożądanych zachowań:
TABELA 3. Analiza odpowiedzi na pytanie nr 3 ankiety
Ilość odp. % odp.
DZIAŁANIA WZMACNIAJACE ZACHOWANIA
POŻĄDANE
Nagroda za dobre zachowanie w postaci
wycieczek: do Aquaparku, na basen, do kina, CK
Zamek, na kręgle
Ustne i pisemne pochwały
17
68%
13
52%
System nagradzania (np. w formie dyplomów,
nagród rzeczowych, stypendia dla najlepszych
uczniów)
Realizacja programu profilaktyki i
wychowawczego szkoły, internatu
Nieustanne rozmowy nauczyciela po każdym
incydencie
Angażowanie uczniów do udziału w apelach i
uroczystościach szkolnych
Spotkania z pedagogiem
Terapia indywidualna
Rozmowy indywidualne
Pogadanki
System punktowy oceny zachowania
Spotkania z psychologiem
Spotkania z dyrektorem
Rozmowy zbiorowe w klasie
Spotkania z policjantem
List pochwalny do rodziców
Pochwała w rozmowie z rodzicami
Lekcje wychowawcze
13
52%
3
12%
2
8%
2
8%
2
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
8%
4%
4%
4%
4%
4%
4%
4%
4%
4%
4%
4%.
Według badań, nauczyciele podejmują działania w celu wzmacniania
zachowań pożądanych. Należą do nich przede wszystkim organizowanie za
dobre zachowanie wycieczek szkolnych i wyjazdów jednodniowych (68%),
ustne i pisemne pochwały (52%), stosowanie form zawartych w systemie
nagradzania (52%), realizacja programu wychowawczego i profilaktycznego
(12%), konsekwentne rozmowy wychowawcze z uczniem (8%), angażowanie
uczniów do udziału w apelach i uroczystościach szkolnych (8%).
Czy powyższe działania oraz ich modyfikacja są Pani/Pana zdaniem,
wystarczające ? TAK – NIE . Jeśli nie, proszę podać sposoby rozwiązań
mogące wpłynąć na poprawę zachowań uczniów.
Zdaniem 21 badanych nauczycieli (84%), którzy wybrali odp. TAK
podejmowane przez szkołę działania przynoszą pożądany efekt
wychowawczy. Troje ankietowanych (12%) nie wyraziło swojej opinii na ten
temat. Natomiast jeden nauczyciel (4%) zaznaczył odpowiedź negatywną,
stwierdzającą, że działania podejmowane przez placówkę mogące wpłynąć na
poprawę zachowania uczniów są nie wystarczające.
Zdaniem nauczyciela należy systematycznie i konsekwentnie respektować
normy społeczne poprzez upominanie i stosowanie form grzecznościowych, a
także organizować częściej apele porządkujące i dyscyplinujące.
Analiza wyników ankiet przeprowadzonych wśród uczniów i wychowanków
SOSW w Warlubiu.
W badaniu udział wzięło 31 uczniów placówki. . Do zebrania danych
posłużył kwestionariusz ankiety. Wszyscy ankietowani przed rozpoczęciem
badań zostali poinformowani o celach ich przeprowadzenia, sposobie
wykorzystania wyników oraz całkowitej anonimowości uzyskanych informacji.
Na pytanie 1 : „Czy czujesz się bezpiecznie w swojej szkole?” 26 spośród
ankietowanych (83%) udzieliło odpowiedzi twierdzącej. Pięcioro uczniów
odpowiedziało negatywnie. Nikt nie wstrzymał się od głosu.
W pytaniu drugim: Jak często spotykasz się w szkole z wymienionymi
poniżej zachowaniami? zadaniem ankietowanych było określenie częstotliwości
występowania w szkole zarówno zachowań pozytywnych, jak i negatywnych.
Wyniki zebrane zostały w Tab.1
TABELA 1. Analiza odpowiedzi na pytanie nr 2 ankiety
Lp ZACHOWANIA
NIGDY
CZASAMI CZĘSTO
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
Bójki wśród uczniów
Przezywanie (agresja słowna)
Stosowanie form grzecznościowych
(mówienie dzień dobry, proszę,
przepraszam)
Pomaganie innym
Kradzieże
Wymuszanie pieniędzy i innych
wartościowych rzeczy
Plucie
Palenie papierosów
Ucieczki z lekcji
Punktualne przychodzenie na lekcję
Spóźnianie się na lekcje
Wykonywanie poleceń
nauczyciela/wychowawcy
Aktywne uczestnictwo w lekcji
Odrabianie zadań domowych
Używanie telefonów do nagrywania
innych osób lub robienia zdjęć w celu
zamieszczenia ich w internecie
Aktywne uczestniczenie w
uroczystościach szkolnych/ apelach
Reprezentowanie placówki podczas
zawodów i konkursów pozaszkolnych
Niszczenie mienia szkoły
Zmuszanie do agresji wobec innych
Dbanie o mienie teren szkoły
Używanie wulgarnych słów
Niegrzeczne odnoszenie się do osób
dorosłych
Właściwe odnoszenie się do
dorosłych
Dokuczanie kolegom
Okłamywanie innych
Picie alkoholu
Stosowanie środków odurzających
ILOŚĆ ODP-%
ILOŚĆ ODP-%
ILOŚĆ ODP-%
3- 10%
2-6%
1-3%
22-71%
14-45%
14-45%
6-19%
15-48%
15-48%
2-6%
19- 61%
24-77%
16-52%
10-32%
6-19%
13-42%
2-6%
1-3%
14-45%
7-23%
2-6%
3-10%
3-10%
2-6%
8-26%
7-23%
18-58%
16-52%
20-65%
11-35%
9-29%
17-55%
11-35%
12-39%
8-26%
18-58%
1-3%
1-3%
27-87%
19-61%
16-52%
3-10%
11-35%
14-45%
1-3%
5-16%
8-26%
18-58%
3-10%
14-45%
14-45%
22-71%
21-70%
11-35%
5-16%
19-61%
8-26%
8-27%
12-39%
14-45%
9-29%
1-3%
1-3%
8-26%
12-39%
3-10%
1-3%
16-52%
14-45%
13-42%
18-58%
26-84%
29-94%
15-48%
13-42%
5-16%
2-6%
3-10%
0
0
0
Spośród sugerowanych zachowań negatywnych jako CZĘSTO
występujące na terenie placówki uczniowie wskazali: palenie papierosów,
przezywanie (agresję słowną), używanie wulgarnych słów oraz ucieczki z
lekcji. Zachowania niepożądane występujące zdaniem uczniów CZASAMI to
głównie: bójki wśród uczniów, spóźnianie się na lekcję oraz dokuczanie
kolegom. Zachowania, z którymi ankietowani NIGDY w szkole nie mieli do
czynienia wskazywane najczęściej to: stosowanie środków odurzających,
używanie telefonów do nagrywania innych w celu zamieszczenia zdjęć w
internecie, picie alkoholu, wymuszanie pieniędzy i innych wartościowych
rzeczy, niszczenie mienia szkoły i zmuszanie do agresji wobec innych.
Spośród sugerowanych zachowań pozytywnych jako występujące
CZĘSTO i CZASAMI na terenie placówki uczniowie wskazali: aktywne
uczestniczenie w szkolnych uroczystościach i apelach, wykonywanie poleceń
nauczyciela/wychowawcy oraz stosowanie form grzecznościowych.
Częste jest też zdaniem ankietowanych właściwe odnoszenie się do dorosłych,
reprezentowanie placówki podczas zawodów i konkursów pozaszkolnych
oraz aktywne uczestnictwo w lekcji i odrabianie zadań domowych.
11 osób (35%) spośród ankietowanych nie spotkało się w szkole NIGDY
z dbaniem o mienie i teren szkoły, 5 uczniów(16%) z aktywnym
uczestniczeniem w szkolnych apelach i uroczystościach, a 10% z
punktualnym przychodzeniem na lekcję i reprezentowaniem placówki
podczas zawodów i konkursów pozaszkolnych.
Na pytanie 3 : Czy znasz prawa i obowiązki ucznia? 97% badanych
udzieliło twierdzącej odpowiedzi. Uczniowie wiedzą więc czego się od nich w
szkole oczekuje i do czego mają prawo.
Jednocześnie na pytanie: Czy zachowujesz się w szkole poprawnie? 39%
spośród ankietowanych udzieliło odpowiedzi negatywnej. Odpowiedzi
twierdzącej udzieliła blisko jedna trzecia spośród badanych (29%), 26%
stwierdziło, że poprawnie zachowuje się czasami, a 2 osoby, że się starają.
65% spośród ankietowanych stwierdziło, że reaguje, kiedy drugiej
osobie dzieje się krzywda, 16% robi tak czasami, zaledwie 4 spośród badanych
stwierdziło, że nie reaguje na krzywdę innych.
Na pytanie: Czy zgłaszasz nauczycielowi złe zachowania kolegów? 45%
ankietowanych stwierdziło, że nie, jednak 55% robi to zawsze lub czasem.
Żadna z ankietowanych osób, które udzieliły odpowiedzi negatywnej, pomimo
prośby ankieterów nie wskazała przyczyny swojego postępowania.
Na pytanie otwarte: „Wymień przykładowe rodzaje zachowań, które
powinny (dobre) i nie powinny (złe) występować w szkole” dziesięcioro spośród
ankietowanych nie udzieliło odpowiedzi.
Wśród udzielonych odpowiedzi do najczęściej powtarzających się należały:
1. DOBRE ZACHOWANIE: mniej przeklinać, być dobrym przykładem
dla innych, nie pluć, nie wyzywać się, nie używać wulgaryzmów,
poprosić o pomoc nauczyciela, pomagać innym, zgłaszać się na lekcji,
uczyć się, odrabiać zadania domowe, być koleżeńskim, nie spóźniać
się, nie bić innych, być grzecznym, odzywać się z szacunkiem do
starszych, reprezentować szkołę.
2. ZŁE ZACHOWANIE: bójki, wymuszanie różnych rzeczy od innych,
palenie papierosów, picie alkoholu, przeklinanie, popychanie,
ubliżanie, kłamstwo, odnoszenie się do innych w niekulturalny sposób.
Analiza wyników ankiet przeprowadzonych wśród rodziców uczniów i
wychowanków SOSW w Warlubiu.
W badaniu udział wzięło 20 rodziców uczniów ośrodka. Rodzice
odpowiadali na pytanie dotyczące różnych sytuacji, z którymi do czynienia mają
ich dzieci w szkole oraz na pytania dotyczące kroków podejmowanych przez
placówkę w celu eliminowania zachowań trudnych i wzmacniania zachowań
pożądanych.
Zestawienie odpowiedzi rodziców na pytanie: „Jak często Państwa dziecko
informuje o złych zachowaniach kolegów w szkole?” zawiera Tab.1
TABELA 1. Analiza odpowiedzi na pytanie nr 1 ankiety.
Lp ZACHOWANIA
NIGDY
CZASAMI
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Bójki wśród uczniów
Przezywanie (agresja słowna)
Kradzieże
Wymuszanie pieniędzy i innych
wartościowych rzeczy
Plucie
Palenie papierosów
CZĘSTO
ILOŚĆ ODP-%
ILOŚĆ ODP- %
ILOŚĆ ODP-%
3-19%
3-18%
12-71%
15-83%
13-81% !!!
10-59%
4-24%
2-11%
0-0%
4-24%
1-6%
1-6%
10-56%
10-56%
8-44%
5-28%
0-0%
3-17%
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
Ucieczki z lekcji
Spóźnianie się na lekcje
Używanie telefonów do nagrywania
innych osób lub robienia zdjęć w celu
zamieszczenia ich w internecie
Niszczenie mienia szkoły
Zmuszanie do agresji wobec innych
Używanie wulgarnych słów
Niegrzeczne odnoszenie się do osób
dorosłych
Dokuczanie kolegom
Okłamywanie innych
Picie alkoholu
Stosowanie środków odurzających
9-50%
6-33%
16-89%
8-44%
11-61%
2-11%
1-6%
1-6%
0-0%
13-72%
15-83%
7-39%
11-61%
5-28%
2-11%
9-50%
6-33%
0-0%
1-6%
2-11%
1-6%
15-83%
10-56%
16-89%
17-94%
3-17%
8-44%
2-11%
1-6%
0-0%
0-0%
0-0%
0-0%
Kilkoro spośród ankietowanych nie wypełniło niektórych rubryk tabeli
dołączonej do pytania nr 1.
Jak wynika z badania, do NAJCZĘŚCIEJ zgłaszanych przez dzieci
rodzicom zachowań niewłaściwych pojawiających się w szkole należą: agresja
słowna, palenie papierosów oraz używanie wulgaryzmów.
Spośród zachowań, których dzieci nie zgłaszają często, jednak zdarza się
to OD CZASU DO CZASU, najwięcej wskazań rodziców padło na: bójki
wśród uczniów, spóźnianie się na lekcje, plucie, ucieczki z lekcji,
okłamywanie innych oraz niegrzeczne odnoszenie się do osób dorosłych.
W opinii ankietowanych rodziców, dzieci NIGDY nie zgłaszały im
następujących zachowań: stosowanie środków odurzających (94% spośród
udzielonych odpowiedzi), picie alkoholu i używanie telefonów
komórkowych w celu nagrania innych i opublikowania zdjęć w internecie
(89%), wymuszanie pieniędzy i rzeczy wartościowych, zmuszanie do agresji
wobec innych oraz dokuczanie kolegom (po 83% spośród udzielonych
odpowiedzi).
Spośród sugerowanych odpowiedzi na pytanie nr 2: „W jaki sposób,
zdaniem Państwa, nauczyciele najczęściej reagują na złe zachowania
uczniów?”, ankietowani rodzice wskazywali najczęściej:
- rozmowę z rodzicem (22% spośród dokonanych wyborów),
- rozmowę z wychowawcą (21% spośród dokonanych wyborów),
- upomnienie ustne (17% spośród dokonanych wyborów),
- pisemne uwagi w zeszycie obserwacji (13% spośród dokonanych wyborów).
Na pytanie nr 3 dotyczące wzmacniania pozytywnych zachowań : „W jaki
sposób zdaniem Państwa szkoła najczęściej nagradza uczniów?” większość
spośród wskazywanych odpowiedzi przedstawia się następująco:
- wycieczki (38% spośród dokonanych wyborów),
- pochwały ustne (30% spośród dokonanych wyborów),
- dyplomy (15% spośród dokonanych wyborów).
Niemal wszyscy ( 17 osób) ankietowani rodzice uważają, że kroki
podejmowane przez placówkę w celu eliminowania negatywnych i
wzmacniania pozytywnych zachowań są wystarczające i przynoszą
oczekiwane efekty. Troje spośród badanych nie udzieliło w tej kwestii
odpowiedzi.
Analiza wyników wywiadu z pedagogiem szkolnym
16 stycznia 2014 roku został przeprowadzony wywiad ze szkolnym
pedagogiem mający na celu pozyskanie informacji na temat sposobów
diagnozowania sytuacji wychowawczej w placówce, a także działań
podejmowanych przez nauczycieli i wychowawców mających na celu
wzmocnienie poprawnych zachowań uczniów oraz eliminowanie zachowań
niepożądanych. Wyniki wywiadu ukazują także w jaki sposób przeprowadza się
modyfikacje działań wychowawczych oraz profilaktycznych w placówce.
Na pytanie numer 1 „W jaki sposób w placówce dokonuje się diagnozy
sytuacji wychowawczej?” pedagog wymienił następujące elementy
diagnozowania:
 Obserwacja,
 Analiza zgłaszanych problemów,
 Analiza zeszytów uwag,
 Spotkania zespołu wychowawczego,
 Analiza sytuacji wychowawczej przez wychowawcę i pedagoga w każdej
klasie,
 Spotkania zespołu do spraw pomocy psychologiczno – pedagogicznej,
 Opinia i uwagi Rady Rodziców,
 Bieżąca analiza problemów na spotkaniach socjoterapeutycznych
 Z zakresu profilaktyki pedagog co 2 lata przeprowadza wśród uczniów
ankiety dotyczące zagrożenia nikotynizmem, alkoholizmem i
narkotykami.
Na pytanie numer 2 „Jakiego rodzaju działania wychowawcze
podejmowane są w placówce w celu eliminowania zachowań niepożądanych
wśród uczniów?” pedagog odpowiedział, iż analiza zachowań niepożądanych
odbywa się w trakcie spotkań zespołu wychowawczego z uczniem i rodzicem,
gdzie w razie potrzeby podpisywany jest kontrakt i zakładany zeszyt kontroli
zachowania i obecności ucznia na lekcjach. Kolejnym wymienionym przez
pedagoga działaniem są pogadanki wychowawcze z uczniami sprawiającymi
problemy. Pogadanki takie przeprowadza np. wychowawca, pedagog, policjant.
Odbywają się także w placówce grupowe spotkania z przedstawicielem
policji ds. nieletnich lub z psychologiem.
Na pytanie nr 3 „Jakiego rodzaju działania podejmowane są w placówce w
celu wzmacniania zachowań pożądanych?” pedagog wymienia dostrzeganie
każdej poprawy zachowania i chwalenie uczniów na forum klasy, a także
nagradzanie pożądanych zachowań podczas comiesięcznych analiz
zachowania uczniów. Nagrodą jest np. możliwość uczestnictwa w wycieczce.
Każda klasa gimnazjalna uczestniczy także co tydzień w spotkaniach
socjoterapeutycznych z pedagogiem. W placówce zdaniem pedagoga
propagowane są pozytywne wzorce, związane między innymi z patronem
szkoły.
Na ostatnie pytanie – pytanie nr 4 „W jaki sposób dokonuje się
modyfikacji działań wychowawczych i profilaktycznych?” pedagog odpowiada,
iż pod koniec roku szkolnego Zespół Wychowawczy analizuje podjęte
działania oraz problemy wychowawcze i dokonuje ewaluacji programu
wychowawczego oraz profilaktycznego. Pomocna przy modyfikacji jest także
opinia Rady Rodziców, która przekazuje swoje sugestie i propozycje
Zespołowi Wychowawczemu.
11. WNIOSKI KOŃCOWE I REKOMENDACJE DO DALSZEJ
PRACY
1. Poczucie bezpieczeństwa wśród uczniów w kontekście
respektowania przez nich norm społecznych jest wysokie.
2. Uczniowie znają ogólnie przyjęte normy społeczne, mają
świadomość konieczności ich przestrzegania, jednak w niektórych
obszarach normy te są przez nich często łamane.
3. Zdaniem ankietowanych najczęściej pojawiającymi się
zagrożeniami wynikającymi z nie przestrzegania norm społecznych
są:
- agresja słowna,
- używanie wulgaryzmów,
- palenie papierosów,
- niewłaściwe odnoszenie się do innych,
- ucieczki z lekcji i spóźnienia.
Ponadto badani wskazują na zagrożenie w postaci nie będącej w ich
ocenie zjawiskiem powszechnym, jednak występującej od czasu do
czasu wśród uczniów agresji fizycznej.
Należy podkreślić, że większość spośród ankietowanych uczniów
reaguje zawsze (65%) bądź czasami (16%), kiedy drugiej osobie
dzieje się krzywda.
Należy także zauważyć, iż negatywne zachowania typu:
stosowanie środków odurzających, wymuszanie pieniędzy i
innych wartościowych rzeczy, kradzieże oraz używanie
telefonów komórkowych w celu nagrania kogoś i umieszczenia
filmu w internecie zdaniem ankietowanych występują na terenie
szkoły sporadycznie.
4. W placówce podejmuje się szereg działań w celu zdiagnozowania
sytuacji wychowawczej. W proces ten zaangażowani są nie tylko
nauczyciele i wychowawcy, ale także rodzice. Rokrocznie
dokonuje się ewaluacji podejmowanych oddziaływań oraz
wprowadza niezbędne modyfikacje do programu
wychowawczego i profilaktycznego szkoły.
5. W szkole podejmowane są różnego rodzaju działania
wychowawcze mające na celu eliminowanie niewłaściwych
zachowań uczniów oraz stosowany jest system nagród, który
wzmacnia zachowania zgodne z normami społecznymi.
6. W sytuacji zaobserwowania u uczniów zachowań niezgodnych z
normami społecznymi nauczyciele i wychowawcy stosują szeroki
wachlarz oddziaływań od słownego upomnienia, rozmowy z
uczniem po motywowanie do podejmowania działań naprawczych
poprzez zawarcie kontraktu. Współpracują przy tym z dyrektorem
szkoły, pedagogiem i rodzicami.
7. Uczniowie prezentujący zachowania zgodne z normami
społecznymi są wyróżniani i nagradzani, stanowią przykład dla
rówieśników. Ich zachowanie jest wzmacniane poprzez stosowanie
różnorodnych form pracy wychowawczej.
8. W ocenie nauczycieli, wychowawców i rodziców metody i formy
pracy kształtujące u uczniów zachowania zgodne z normami
społecznymi są wystarczające.
REKOMENDACJE DO DALSZEJ PRACY
W dalszym ciągu promować wśród uczniów przestrzeganie norm
społecznych i wzmacniać zachowania pożądane.
Konsekwentnie reagować na wszelkie przejawy złego zachowania wśród
uczniów, zgodnie z przepisami statutowymi.
Częściej (cyklicznie) organizować apele porządkujące i dyscyplinujące,
spotkania ze specjalistami ( psychologowie, terapeuci ) oraz przeprowadzać
z uczniami rozmowy dotyczące negatywnych skutków agresywnych
zachowań i sposobów opanowywania złości.
W ramach promowania profilaktyki antynikotynowej zorganizować np.
obchody „dnia bez papierosa”- konkurs plastyczny, quiz wiedzy na temat
zagrożeń nikotynizmu, przedstawienie teatralne, spotkania ze specjalistami.
ZAŁĄCZNIKI- wzory kwestionariuszy:
● Załącznik nr 1- kwestionariusz ankiety dla nauczycieli
● Załącznik nr 2- kwestionariusz ankiety dla uczniów
● Załącznik nr 3- kwestionariusz ankiety dla rodziców
● Załącznik nr 4- kwestionariusz wywiadu z pedagogiem
ZAŁĄCZNIK NR 1
KWESTIONARIUSZ ANKIETY DLA NAUCZYCIELI
(„Respektowane są normy społeczne”)
Zwracamy się do Państwa z prośbą o wypełnienie formularza ankiety. Uzyskane w ten
sposób informacje pozwolą zaplanować i poprawić efektywność pracy z uczniami.
Ankieta jest anonimowa.
1. Jakie normy społeczne zdaniem Pani/ Pana są najczęściej nie
respektowane przez uczniów:
a)
b)
c)
d)
e)
f)
g)
h)
i)
j)
agresja słowna
agresja fizyczna
narażanie innych na niebezpieczeństwo
brak szacunku dla pracowników placówki
niekulturalne zachowanie/postępowanie wobec innych
palenie papierosów
niewłaściwe odnoszenie się do innych
używanie wulgaryzmów
niszczenie mienia szkoły
inne………………………………………………………………
…………………………………………………………………
…………………………………………………………………
…………………………………………………………………..
2. Jakiego rodzaju działania wychowawcze podejmuje się w
placówce w celu eliminowania złych zachowań?
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
3. Jakiego rodzaju działania podejmuje się w placówce w celu
wzmacniania zachowań pożądanych?
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
4. Czy powyższe działania oraz ich modyfikacje są Pani/Pana
zdaniem wystarczające? Jeśli nie, proszę podać sposoby rozwiązań
mogące wpłynąć na poprawę zachowania uczniów.
TAK
NIE
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
ZAŁĄCZNIK NR 2
KWESTIONARIUSZ ANKIETY DLA UCZNIÓW
(„Respektowane są normy społeczne”)
Zwracamy się do Was z prośbą o wypełnienie formularza ankiety. Uzyskane w ten sposób
informacje pozwolą zaplanować i poprawić efektywność pracy szkoły..
Ankieta jest anonimowa.
1. Czy czujesz się bezpiecznie w swojej szkole? Podkreśl właściwą
odpowiedź.
TAK
NIE
2. Jak często spotykasz się w szkole z wymienionymi poniżej
zachowaniami? Wpisz X w odpowiednią rubrykę tabeli.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
ZACHOWANIA
Bójki wśród uczniów
Przezywanie – agresja słowna
Stosowanie form grzecznościowych
(mówienie dzień dobry, proszę,
przepraszam)
Pomaganie innym
Kradzieże
Wymuszanie pieniędzy i innych
wartościowych rzeczy
Plucie
Palenie papierosów
Ucieczki z lekcji
Punktualne przychodzenie na lekcję
Spóźnianie się na lekcje
Wykonywanie poleceń
nauczyciela/wychowawcy
Aktywne uczestnictwo w lekcji
Odrabianie zadań domowych
NIGDY CZASAMI CZĘSTO
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
Używanie telefonów do nagrywania
innych osób lub robienia zdjęć w celu
zamieszczenia ich w internecie
Aktywne uczestniczenie w
uroczystościach szkolnych/ apelach
Reprezentowanie placówki podczas
zawodów i konkursów pozaszkolnych
Niszczenie mienia szkoły
Zmuszanie do agresji wobec innych
Dbanie o mienie i teren szkoły
Używanie wulgarnych słów
Niegrzeczne odnoszenie się do osób
dorosłych
Właściwe odnoszenie się do dorosłych
Dokuczanie kolegom
Okłamywanie innych
Picie alkoholu
Stosowanie środków odurzających
3. Czy znasz prawa i obowiązki ucznia? Podkreśl właściwą odpowiedź.
TAK
NIE
4. Jak powinno się zachowywać w szkole? ( co wolno robić, czego nie
wolno?)
DOBRE ZACHOWANIA
ZŁE ZACHOWANIA
5. Czy ty zachowujesz się w szkole tak jak należy? Podkreśl właściwą
odpowiedź.
TAK
NIE
CZASAMI
STRARAM SIĘ
6. Czy reagujesz, kiedy komuś dzieje się krzywda? Jeśli tak, to w jaki
sposób?
TAK
NIE
CZASAMI
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
7. Czy zgłaszasz nauczycielowi złe zachowania kolegów? Jeśli nie,
dlaczego?
TAK
NIE
CZASAMI
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
ZAŁĄCZNIK NR 3
KWESTIONARIUSZ ANKIETY DLA RODZICÓW
(„Respektowane są normy społeczne”)
Zwracamy się do Państwa z prośbą o wypełnienie formularza ankiety. Uzyskane w ten
sposób informacje pozwolą zaplanować i poprawić efektywność pracy z uczniami.
Ankieta jest anonimowa.
1. Jak często Państwa dziecko informuje o złych zachowaniach kolegów w
szkole? Proszę wypełnić tabelę wpisując X w odpowiednią rubrykę.
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
ZACHOWANIA
Bójki wśród uczniów
Przezywanie- agresja słowna
Kradzieże
Wymuszanie pieniędzy i innych
wartościowych rzeczy
Plucie
Palenie papierosów
Ucieczki z lekcji
Spóźnianie się na lekcje
Używanie telefonów do nagrywania
innych osób lub robienia zdjęć w celu
zamieszczenia ich w internecie
Niszczenie mienia szkoły
Zmuszanie do agresji wobec innych
Używanie wulgarnych słów
Niegrzeczne odnoszenie się do osób
dorosłych
Dokuczanie kolegom
Okłamywanie innych
Picie alkoholu
Stosowanie środków odurzających
NIGDY CZASAMI CZĘSTO
2. W jaki sposób zdaniem Państwa nauczyciele najczęściej reagują na złe
zachowania uczniów?
a)
b)
c)
d)
e)
f)
g)
h)
i)
upomnienie ustne
rozmowa dyscyplinująca
pisemne uwagi w dzienniczku
pisemne uwagi w zeszytach obserwacji
kontrakty
rozmowa z rodzicami
rozmowa z wychowawca, pedagogiem lub dyrektorem
udzielenie nagany
pozbawienie przywilejów (np. udziału w wycieczkach)
3. Jak zdaniem Państwa szkoła najczęściej nagradza uczniów?
b)
c)
d)
e)
f)
pochwały ustne
wycieczki
dyplomy
pozytywne uwagi w dzienniczku
pozytywne uwagi w zeszycie obserwacji
4. Czy zdaniem Państwa kroki podejmowane przez placówkę, mające na
celu wspieranie dobrych i eliminowanie złych zachowań uczniów
przynoszą pożądane efekty? Jeżeli nie, dlaczego?
TAK
NIE
……………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
ZAŁĄCZNIK NR 4
KWESTIONARIUSZ WYWIADU Z PEDAGOGIEM
( „Respektowane są normy społeczne”)
1. W jaki sposób w placówce dokonuje się diagnozy sytuacji
wychowawczej?
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………....
2. Jakiego rodzaju działania wychowawcze podejmowane są w placówce w
celu eliminowania zachowań niepożądanych wśród uczniów?
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………....
3. Jakiego rodzaju działania podejmowane są w placówce w celu
wzmacniania zachowań pożądanych?
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
4. W jaki sposób dokonuje się modyfikacji działań wychowawczych i
profilaktycznych?
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………