docSpis treści
download 
Reklamacja Transkrypt
Spis treści
Spis treści Skróty .................................................................................................................. 1. 1.1. LVII PODSTAWY ............................................................... 1 Podstawowe pojęcia meteorologii.............................. 1 1 1 2 2 4 8 9 10 10 13 14 16 17 18 18 19 19 21 21 30 31 31 32 1.1.5 Powietrze ..................................................................................... Powietrze czyste ............................................................................ Zanieczyszczenia .......................................................................... Gazy i pary ................................................................................... Pył................................................................................................. Drobnoustroje chorobotwórcze ...................................................... Ośrodki kondensacji ..................................................................... Temperatura powietrza ............................................................... Średnie temperatury powietrza ...................................................... Ekstremalne temperatury powietrza .............................................. Stopniodni ogrzewania (liczba stopniodni Gt) ................................ Stopniogodziny wentylacji GL.................................................................................................... Stopniogodziny chłodzenia GLK.................................................................................................. Wilgotność powietrza ................................................................. Oznaczenia ................................................................................... Średnia wilgotność ........................................................................ Gramogodziny osuszania i nawilżania ........................................... Ekstremalne wartości wilgotności ................................................. Temperatura i wilgotność.............................................................. Wilgotność równowagowa ............................................................ Promieniowanie słoneczne ......................................................... Stała słoneczna .............................................................................. Współczynnik zamglenia TL Linkego........................................... Bezpośrednie promieniowanie słoneczne padające na dowolne płaszczyzny................................................................ Promieniowanie rozproszone ........................................................ Promieniowanie cieplne atmosfery ................................................ Promieniowanie całkowite............................................................ Promieniowanie słoneczne i okna................................................... Nasłonecznienie w przekroju rocznym.......................................... Wiatr ............................................................................................ 34 34 37 38 40 42 42 1.2 Podstawowe wiadomości z zakresu higieny .............. 46 1.2.1Bilans cieplny organizmu człowieka........................................................ 1.2.2Strumienie ciepła oddawane przez organizm człowieka ........................ 1.2.3Komfort cieplny ........................................................................................ 46 47 48 48 49 50 50 51 52 52 54 55 55 1.1.1. -1 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 1.1.2 -1 -2 -3 -4 -5 1.1.3 -1 -2 -3 -4 -5 -6 1.1.4 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -2 -2.1 -2.2 -2.3 Spis_tresci.indd XIX Ogólne pojęcia komfortu cieplnego................................................ Temperatura powietrza w pomieszczeniu....................................... Ruch powietrza............................................................................. Wilgotność powietrza.................................................................... Odzież .......................................................................................... Poziom aktywności człowieka....................................................... Lokalny dyskomfort cieplny.......................................................... Asymetria temperatury promieniowania........................................ Różnice temperatury powietrza w pionie ...................................... Temperatura podłogi .................................................................... XX Spis treści -2.4 -3 -4 -4.1 -4.2 -4.3 -4.4 -5 -5.1 -5.2 -5.3 -5.4 1.2.4 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -10 -11 1.2.5 -1 -1.1 -1.2 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -4 -5 Zjawiska przeciągu........................................................................ Pomiary warunków cieplnych w pomieszczeniu............................ Wzajemne oddziaływania innych wielkości z komfortem cieplnym....................................................................................... Akustyka, hałas.............................................................................. Światło/oślepianie........................................................................... Jakość i wilgotność powietrza........................................................ Inne czynniki wpływające na komfort cieplny................................ Pozostałe czynniki wpływające na zdrowie i dobre samopoczucie .................................................................... Zapylenie powietrza ...................................................................... Zanieczyszczenia powietrza w pomieszczeniach ........................... Pola elektryczne i magnetyczne ..................................................... Promieniowanie jonizujące i radioaktywność.................................. Jakość powietrza wewnątrz pomieszczenia................................ Definicje ........................................................................................ Skala-CO2 według Pettenkofer’a..................................................... Wymagania dotyczące stanu powietrza w pomieszczeniach, na pobyt ludzi ............................................................................... Odsetek niezadowolonych i jego znaczenie w technice wentylacyjnej i klimatyzacyjnej..................................................... Źródła zanieczyszczeń powietrza................................................... Ocena jakości powietrza ................................................................ Równanie komfortu dla modelu jakości powietrza w pomieszczeniu........................................................................... Wyznaczanie jakości powietrza w pomieszczeniach ..................... Obliczanie wymaganego strumienia powietrza wentylacyjnego ...... Wpływ temperatury i wilgotności względnej na jakość powietrza....................................................................... Jakość powietrza i wydajność pracy człowieka ............................... Skala oddziaływań budynku na zdrowie ................................... Wprowadzenie do opisu syndromu chorego budynku - SBS ........... Syndrom chorego budynku (SBS) .................................................. Syndrom szczelnego budynku (TBS) ............................................. Zjawiska związane z fizyką............................................................ Zjawiska przeciągu ........................................................................ Dyskomfort cieplny ....................................................................... Nawilżanie powietrza .................................................................... Dźwięki niskiej częstotliwości ....................................................... Zjawiska związane z higieną .......................................................... Zakażenia przenoszone drogą powietrzną ...................................... Zakażenia alergenami na nośnikach mikrobiologicznych................ Szkodliwe substancje mikrobiologiczne ......................................... Obciążenie powietrza zapachem .................................................... Środki stosowane w profilaktyce i przy likwidacji syndromu .......... Wymagania higieniczne wobec instalacji i urządzeń służących do wentylacji/klimatyzacji powietrza oparte na Wytycznych VDI 6022 oraz VDI 6032 .............................................................. 55 60 60 61 61 62 62 63 63 64 66 66 69 69 69 71 72 73 74 75 76 77 79 80 81 81 81 82 84 84 84 84 85 85 85 85 85 86 86 88 1.3. Podstawy techniki cieplnej ........................................ 90 1.3.1 Podstawowe wielkości termiczno-mechaniczne ......................... Układ jednostek miar .................................................................... Masa, Siła i Ciężar ......................................................................... Ciśnienie ........................................................................................ Gęstość i objętość właściwa ............................................................ Temperatura .................................................................................. Rodzaje energii i moc .................................................................... Stany skupienia .............................................................................. Rozszerzalność cieplna ciał ............................................................ 90 90 91 91 91 93 95 99 101 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 Spisjresci.indd XX Spis treści -9 1.3.2 1.3.3 1.3.4 1.3.5 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -7.1 -7.2 -7.3 -7.4 -7.5 -7.6 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -2 -2.1 -2.1.1 -2.1.2 -2.1.3 -2.2 -2.2.1 -2.2.2 -2.2.3 -2.3 -2.4 -2.4.1 -2.4.2 -2.4.3 -2.5 -2.6 -2.7 -2.8 -3 Spisjresci.indd XXI XXI Zasady termodynamiki .................................................................. Gazy ............................................................................................ Prawa gazowe ................................................................................ Równanie stanu gazu ..................................................................... Stan normalny ............................................................................... Mieszaniny gazów ......................................................................... Ciepło właściwe ............................................................................ Energia wewnętrzna, entalpia i praca .............................................. Entropia ......................................................................................... Przemiany termodynamiczne ......................................................... Obiegi termodynamiczne ............................................................... Pary .............................................................................................. Proces parowania ........................................................................... Określanie stanów pary .................................................................. Parametry stanu pary wodnej (para mokra) .................................... Parametry stanu pary wodnej (para przegrzana) .............................. Wykresy dla pary wodnej ............................................................... Zmiany stanu pary wodnej ............................................................. Równanie stanu ............................................................................. Powietrze wilgotne ...................................................................... Ogólnie ......................................................................................... Wilgotność względna oraz punkt rosy ............................................. Zawartość wilgoci .......................................................................... Gęstość oraz objętość właściwa ...................................................... Entalpia ......................................................................................... Wykres Molliera-h,x ...................................................................... Zmiany stanu powietrza wilgotnego ................................................ Mieszanina .................................................................................... Podgrzewanie ................................................................................ Chłodzenie .................................................................................... Nawilżanie .................................................................................... Nawilżanie adiabatyczne ............................................................... Osuszanie ...................................................................................... Wymiana ciepła ........................................................................... Przewodzenie ciepła ....................................................................... Ściana płaska ................................................................................ Ściana cylindryczna ....................................................................... Przewodność cieplna ...................................................................... Temperatura styku ......................................................................... Konwekcja .................................................................................... Przepływ wymuszony gazów i cieczy w rurach lub kanałach ........... Przepływ laminarny w rurach prostych lub kanałach....................... Przepływ burzliwy w rurach prostych lub kanałach ...................... Przepływ burzliwy cieczy oraz gazów w skrętkach rur ................... Wymuszony przepływ cieczy lub gazu wzdłuż płyty lub rury. ........ Opływ wzdłuż płyty ..................................................................... Opływ wzdłuż rury ....................................................................... Opływ poprzeczny rur oraz wiązki rur ........................................... Woda w zbiornikach i kotłach ........................................................ Przepływ swobodny na płytach oraz w rurach ................................ Pionowe płyty (ściany) oraz rury .................................................... Płyty poziome ................................................................................ Płyty poziome ................................................................................ Superpozycja konwekcji swobodnej i wymuszonej ......................... Parowanie wody w zbiornikach i kotłach ........................................ Kondensacja pary wodnej ............................................................... Parowanie dyfuzyjne oraz wymiana masy wody ............................. Promieniowanie cieplne ................................................................. 103 103 103 104 106 106 107 108 110 111 112 113 113 115 115 116 123 124 125 125 125 126 126 132 132 133 134 134 135 135 136 137 137 138 138 138 139 140 148 149 150 151 151 155 156 156 157 157 160 160 160 162 162 163 164 165 166 167 XXII Spis treści -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -3.4.1 -3.4.2 -3.5 -3.6 -3.7 -3.8 -3.9 -4 -4.1 -4.2 -4.3 -4.4 -4.5 -5 1.3.6 1.3.7 -1 -2 -2.1 -2.1.1 -2.1.2 -2.1.3 -2.1.4 -2.2 -2.2.1 -2.2.2 -2.2.3 -2.2.4 -2.2.5 -2.2.6 -2.2.7 -2.2.8 -2.2.9 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -3.5 -3.6 -4 -4.1 -4.2 -1 -2 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -3.5 -3.6 -4 Spisjresci.indd XXII Prawo Stefana-Boltzmanna, stopień emisji ...................................... Prawo Kirchhoffa, stopień absorbcji ............................................... Prawo kosinusów Lamberta ............................................................ Wymiana ciepła przez promieniowanie ........................................... Ciała z osłoną.................................................................................. Dwie powierzchnie w dowolnym położeniu .................................... Promieniowanie gazów .................................................................. Liczba napromieniowania ............................................................... Wymiana ciepła przez promieniowanie między powierzchniami pomieszczeń zamkniętych (metoda brutto) ........... Współczynnik przejmowania ciepła podczas wymiany ciepła przez promieniowanie ................................................................... Temperatura promieniowania otoczenia .......................................... Przenikanie ciepła ......................................................................... Równania podstawowe ................................................................... Współczynnik przenikania ciepła .................................................. Średnia różnica temperatur ............................................................ Wymienniki ciepła ....................................................................... Oddawanie ciepła przez rury .......................................................... Dyfuzja pary wodnej ..................................................................... Paliwa .......................................................................................... Paliwa stałe ................................................................................... Paliwa płynne ................................................................................ Wprowadzenie ............................................................................... Oleje mineralne ............................................................................. Oleje smołowe ............................................................................... Oleje syntetyczne ........................................................................... Pozostałe paliwa płynne ................................................................. Oleje opałowe ................................................................................ Wartość opałowa ........................................................................... Gęstość.......................................................................................... Lepkość ........................................................................................ Stopień koksowania ....................................................................... Temperatura zapłonu ..................................................................... Punkt zapłonu ............................................................................... Punkt krzepnięcia, punkt płynności ............................................... Siarka i popiół ............................................................................... Woda i osady ................................................................................. Paliwa gazowe ............................................................................... Wiadomości ogólne ....................................................................... Odgazowanie ................................................................................. Zgazowanie ................................................................................... Gazy rafineryjne (gazy bogate, gazy ciekłe) .................................... Gazy ziemne .................................................................................. Gaz z reakcji rozszczepiania ........................................................... Paliwa odnawialne ......................................................................... Drewno ......................................................................................... Oleje roślinne.................................................................................. Spalanie ....................................................................................... Ogólnie ......................................................................................... Wartość opałowa oraz ciepło spalania ............................................ Ilość powietrza do spalania oraz spaliny .......................................... Paliwa stałe i ciekłe ........................................................................ Paliwa gazowe ............................................................................... Wartości przybliżone ..................................................................... Gęstość spalin ................................................................................ Ciepło właściwe spalin ................................................................... Zawartość pary wodnej oraz punkt rosy dla spalin ........................... Temperatura spalania .................................................................... 167 168 168 169 169 170 170 170 175 176 177 178 178 178 180 181 183 186 190 190 193 193 193 194 194 194 194 196 196 196 196 196 197 198 198 198 198 198 202 202 202 203 204 205 205 207 208 208 208 208 213 214 215 215 219 219 220 Spis treści -5 -5.1 -5.2 -5.3 -6 -7 1.3.8 1.3.9 -1 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -1 -2 -3 -4 -5 1.4 XXIII Badanie spalin ............................................................................... Spalanie zupełne ........................................................................... Spalanie niezupełne ....................................................................... Trójkąty spalania ........................................................................... Temperatura oraz granice zapłonu ................................................. Spalanie katalityczne ..................................................................... Maszyny cieplne ......................................................................... Tłokowe maszyny parowe oraz turbiny parowe ............................. Silniki spalinowe ........................................................................... Silniki z zapłonem iskrowym (Otto silniki) .................................... Silniki ze spalaniem przy stałym ciśnieniu (silniki Diesla) ............. Turbiny gazowe ............................................................................ Ogniwa paliwowe ........................................................................ Zasada funkcjonowania ................................................................ Rodzaje ogniw paliwowych ........................................................... Systemy ........................................................................................ Zastosowania ................................................................................ Wymiarowanie i ekonomiczność ................................................... 222 223 224 224 226 228 230 230 232 232 232 233 235 235 236 237 237 239 Podstawy hydrauliki ................................................. 240 Przepływ bez tarcia ..................................................................... -1 Płyn idealny .................................................................................. -2 Równanie ciągłości ....................................................................... -3 Prawo zachowania energii ............................................................ -4 Przepływ po torze łukowym ......................................................... -5 Rozkłady przepływu .................................................................... -6 Prawo zachowania pędu ................................................................ -7 Przepływ przez kratkę z łopatkami kierującymi ............................. -8 Prawo momentu pędu .................................................................... 1.4.2Wypływ z otworów................................................................................... 1.4.3Kryzy i dysze ............................................................................................ 1.4.4Ciśnienie krytyczne .................................................................................. 1.4.5Entalpia i prędkość.................................................................................... 1.4.6Dławienie................................................................................................... 1.4.7Współczynnik tarcia ................................................................................ 1.4.8Opory miejscowe ...................................................................................... 1.4.9Strata ciśnienia.......................................................................................... 1.4.10Charakterystyki instalacji....................................................................... 240 240 240 240 241 242 242 243 243 244 245 246 247 247 248 254 257 259 1.5 1.4.1 Podstawy akustyczne................................................ 262 1.5.1Pojęcia ogólne ........................................................................................... 1.5.2Wielkości pola akustycznego ................................................................... 1.5.3Widmo i barwa dźwięku ........................................................................... 1.5.4Ocena szumów .......................................................................................... 262 263 264 265 265 266 267 268 269 1.5.5Rozchodzenie się dźwięku ....................................................................... 1.5.6Tłumienie dźwięków powietrznych ......................................................... 270 271 271 272 272 -1 -2 -3 -4 -5 -1 -2 -3 Spisjresci.indd XXIII Ocena w skali A ........................................................................... Widma częstotliwości ................................................................... Głośność ....................................................................................... Szacowany poziom dźwięku ......................................................... Krzywe graniczne ......................................................................... Definicja ....................................................................................... Miara tłumienia dźwięku .............................................................. Szacowana miara tłumienia dźwięku ............................................. XXIV Spis treści -4 Ściany i stropy jednowarstwowe ..................................................... -5 Ściany i stropy wielowarstwowe ..................................................... -6 Okna i drzwi .................................................................................. -7 Złożone elementy budowlane ......................................................... 1.5.7Tłumienie dźwięków materiałowych ....................................................... 1.5.8Pochłanianie dźwięków ............................................................................ 1.5.9Akustyka dużych pomieszczeń ................................................................ 273 274 275 275 275 276 278 1.6 Podstawy miernictwa ................................................ 279 1.6.1Wiadomości ogólne ................................................................................... 1.6.2Pomiar ciśnienia ........................................................................................ 279 279 279 279 280 281 282 282 282 283 284 -1 -2 -3 -4 1.6.3 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 1.6.4 1.6.5 1.6.6 -1 -2 -3 -4 -5 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -9.1 -9.2 -9.3 -9.4 -10 -10.1 -10.2 -10.3 -10.4 -1 -1.1 -1.2 -2 1.6.7 -1 Spisjresci.indd XXIV Wiadomości ogólne ....................................................................... Manometr U-rurkowy ................................................................... Manometr sprężynowy .................................................................. Manometr elektryczny ................................................................... Pomiar temperatury .................................................................... Wiadomości ogólne ....................................................................... Termometr rozszerzalnościowy ..................................................... Elektryczny termometr oporowy .................................................... Termoelementy .............................................................................. Termometr radiacyjny (termometr radiacyjny w podczerwieni, pirometr) ....................................................................................... Termografia w podczerwieni .......................................................... Termometr do pomiaru temperatury poczernionej kuli ................... Pomiar prędkości przepływu ...................................................... Przyrządy spiętrzające ................................................................... Termoanemometr, anemometr z ogrzewanym drutem .................... Przepływomierz skrzydełkowy ...................................................... Przyrządy laserowe Dopplera ......................................................... Pomiar prędkości przepływu powietrza w pomieszczeniu .............. Pomiar strumienia płynu ............................................................ Ważenie i odmierzanie .................................................................. Gazomierz ..................................................................................... Przepływomierz wyporowy ........................................................... Przepływomierz skrzydełkowy ...................................................... Przepływomierz pływakowy (rotametr) ......................................... Zwężki pomiarowe ........................................................................ Metoda ultradźwiękowa ................................................................. Metoda indukcyjna ........................................................................ Pomiar strumienia objętości w kanałach ......................................... Siatka punktów pomiarowych ........................................................ Dysza wlotowa .............................................................................. Kryzy i dysze ................................................................................. Blok spiętrzający ........................................................................... Pomiar strumienia objętości w nawiewnikach ................................ Siatka punktów pomiarowych ........................................................ Metoda z nasadą pomiarową .......................................................... Metoda ciśnieniowa ....................................................................... Metoda zerowa .............................................................................. Pomiar strumienia ciepła ............................................................ Instalacje ogrzewania1.................................................................... Bezpośrednie metody pomiaru ...................................................... Pośrednie metody pomiaru (metody pomocnicze) .......................... Instalacje ciepłej wody .................................................................. Pomiar poziomu wypełnienia1 ................................................... Metoda obserwacji przez wziernik ................................................. 286 287 287 288 288 289 290 291 291 292 292 292 293 294 294 294 296 296 297 297 298 298 298 298 298 298 298 299 299 299 299 303 305 305 305 Spis treści -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -10 -11 XXV Metoda sondowania głębokości prętem .......................................... Metoda z pływakiem ..................................................................... Metoda z nurnikiem ...................................................................... Metoda pęcherzyków .................................................................... Metoda pomiaru ciśnienia hydrostatycznego .................................. Metoda wagowa ............................................................................ 306 306 306 306 307 307 Metoda pomiaru pojemności .......................................................... Metoda tłumienia energii promieniowania ..................................... Metoda pomiaru wykorzystująca odbicie ....................................... 307 308 308 1.6.8Analiza gazów spalinowych .................................................................... 1.6.9Pomiar wilgotności ................................................................................... 309 311 311 312 312 312 314 314 315 315 315 315 315 316 316 317 319 320 320 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 1.6.10 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -10 Metody absorpcyjne ...................................................................... Metoda punktu rosy ....................................................................... Higrometr włosowy ....................................................................... Psychrometr .................................................................................. Miernik wilgotności z chlorkiem litu .............................................. Higrometr z warstwą przewodzącą.................................................. Higrometr pojemnościowy ............................................................ Czujniki punktu rosienia (kondensacji) .......................................... Inne przyrządy pomiarowe .......................................................... Kalorymetr .................................................................................... Pomiar wartości pH ....................................................................... Pomiar zawartości sadzy ................................................................ Miernik poziomu ciśnienia akustycznego ..................................... Pomiar zawartości pyłu1................................................................. Przyrządy do analizy gazów ........................................................... Pomiar radioaktywności powietrza ................................................ Pomiar przewodnictwa elektrolitycznego ....................................... Pomiar krotności wymiany powietrza na zewnętrzne i pomiar efekty wności wentylacji ................................................................ Zestawy pomiarowe wielofunkcyjne .............................................. 321 323 1.7 Podstawy Techniki Regulacji ..................................... 324 1.7.1 Pojęcia podstawowe .................................................................... Sterowanie ..................................................................................... Regulacja ...................................................................................... Obiekty regulacji.......................................................................... Statyczna charakterystyka obiektów regulacji ................................. Dynamiczna charakterystyka obiektu regulacji (charakterystyka przenoszenia) ..................................................... Obiekty regulacji z wyrównaniem .................................................. Obiekty regulacji bez wyrównania ................................................. Urządzenia regulacyjne .............................................................. Klasyfikacja regulatorów................................................................ Regulatory bez energii pomocniczej .............................................. Regulatory z energią pomocniczą................................................... Jakość regulacji układów................................................................ Analogowe systemy regulacji......................................................... Regulatory nieciągłe....................................................................... Regulatory dwupołożeniowe.......................................................... Regulatory trójpołożeniowe .......................................................... Regulatory ciągłe........................................................................... Regulatory proporcjonalne (regulatory P) ...................................... Regulatory całkujące (regulatory I i PI) .......................................... Regulatory różniczkujące (regulatory D)......................................... Regulatory PID .............................................................................. Regulatory quasi-ciągłe ................................................................. 324 324 325 327 327 1.7.2 -1 -2 -1 -2 -2.1 -2.2 1.7.3 -1 -1.1 -1.2 -2 -3 -3.1 -3.1.1 -3.1.2 -3.2 -3.2.1 -3.2.2 -3.2.3 -3.2.4 -3.3 Spisjresci.indd XXV 328 329 332 333 333 334 334 334 335 336 336 338 338 339 343 344 344 345 XXVI -3.4 -3.4.1 -3.4.2 -4 -4.1 -4.2 -4.3 -4.4 -4.5 -4.6 Spis treści Zasady strojenia regulatorów analogowych..................................... Metoda Zieglera-Nicholsa.............................................................. Metoda Chien'a, Hrones'a, Reswick'a............................................ Cyfrowe układy regulacji............................................................... Budowa regulatora cyfrowego........................................................ Regulatory cyfrowe ....................................................................... Metody projektowania regulatorów cyfrowych ............................. Funkcje dodatkowe regulatorów cyfrowych.................................... Regulacja adaptacyjna................................................................... Regulacja rozmyta......................................................................... 346 346 346 347 347 351 351 352 352 353 Podstawy gospodarki energetycznej........................ 356 1.8.1Definicje .................................................................................................... 1.8.2Nośniki energii pierwotnej ....................................................................... 356 356 356 356 357 357 358 358 358 358 358 358 359 359 359 360 360 360 360 360 360 361 361 361 1.8 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -2.5 1.8.3 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -10 Nośniki energii końcowej .............................................................. Węgiel........................................................................................... Ropa naftowa................................................................................. Gaz ziemny.................................................................................... Uran............................................................................................... Energie odnawialne ....................................................................... Promieniowanie słoneczne ............................................................ Energia wodna............................................................................... Energia wiatru............................................................................... Ciepło ziemi................................................................................... Biomasa......................................................................................... Przetwarzanie energii ................................................................. Elektrownie.................................................................................... Ciepłownie..................................................................................... Elektrociepłownie.......................................................................... Elektrownie jądrowa...................................................................... Instalacje fotowoltaiczne................................................................. Skoncentrowane elektrownie słoneczne.......................................... Elektrownia wodna........................................................................ Siłownie wiatrowe ......................................................................... Elektrownie geotermalna............................................................... Elektrownie zasilane biomasą........................................................ 1.8.4Zużycie energii ........................................................................................ 1.8.5Contracting................................................................................................. 362 1.9 365 Podstawy ochrony środowiska i ochrony powietrza .. 363 1.9.1Emisje ......................................................................................................365 1.9.2Oddziaływanie emisji ............................................................................... 366 1.9.3Środki ograniczające emisję substancji szkodliwych w sektorze energii ....................................................................... -1 Środki po stronie paliwa ................................................................ -2 Przedsięwzięcia techniczne w paleniskach ..................................... -3 Oczyszczanie spalin....................................................................... -4 Wykorzystanie energii odnawialnych/alternatywnych .................... 1.9.4 Podstawy prawne ..................................................................... -1 Ustawa federalna o ochronie przed zanieczyszczeniem ................ -2 Zarządzenie o małych i średnich instalacjach paleniskowych ......... -3 Zarządzenie o instalacjach wymagających zezwolenia ................... -4 Zarządzenie o spalaniu lub współspalaniu odpadów........................ -5 Instrukcja TA Luft do utrzymania czystości powietrza (pierwsze ogólne przepisy do ustawy federalnej o ochronie przed zanieczyszczeniami) ........................................................... Spisjresci.indd XXVI 367 368 369 370 372 372 372 373 374 374 375 Spis treści -6 -7 -8 -9 -10 -11 -12 XXVII Zarządzenie o dużych instalacjach paleniskowych .......................... Zarządzenia o smogu ..................................................................... Prawo dotyczące pierwszeństwa energii odnawialnych (Erneuerbare-Energie-Gesetz - EEG) ........................................... Prawo utrzymania, modernizacji i rozbudowy gospodarki energetycznej skojarzonej (Kraft-Wärme-Kopplungsgesetz).......... Prawo dotyczące uporządkowania bilansu wodnego (Wasserhaushaltgesetz - WHG-) .................................................. Odpowiedzialność za środowisko naturalne ................................... Dalsze regulacje prawne ................................................................ 376 379 379 379 379 380 381 1.10 Podstawy ochrony przed korozją i kamieniem kotłowym............................................... 383 1.10.1. -1 -2 -3 1.10.2. -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -10 -11 -12 -13 1.10.3 -1 -2 -3 -4 1.10.4 -1 -2 -3 -4 1.10.5 -1 -2 -3 1.10.6 -1 -2 -3 Podstawy korozji ......................................................................... Pojęcia ........................................................................................... Podstawy elektrochemiczne ........................................................... Jakość wody................................................................................... Korozja w instalacjach ogrzewania wodnego ............................ Pęknięcia ścian materiałów z żelaza............................................... Powstawanie gazu.......................................................................... Powstawanie mułu.......................................................................... Naloty tlenku żelaza....................................................................... Korozja materiałów miedzianych .................................................. Korozja materiałów aluminiowych................................................. Korozja stali ocynkowanej ogniowo................................................ Korozja stali nierdzewnych............................................................. Korozja bimetaliczna, instalacja mieszana...................................... Ochrona antykorozyjna przy planowaniu i rozruchu........................ Ochrona przed korozją przez unikanie podciśnienia......................... Ochrona przed korozją przez przygotowanie wody.......................... Środki ochrony przed zamarznięciem............................................. Korozja w niskociśnieniowych instalacjach parowych...................... Uszkodzenia spowodowane korozją............................................... Ochrona przed korozją.................................................................... Wymagania dotyczące właściwości wody zasilającej ..................... Metoda eksploatacji ....................................................................... Korozja w podgrzewaczach wody .............................................. Podgrzewacze wody ze stali emaliowanej ...................................... Podgrzewacze wody ze stali pokrytej tworzywem sztucznym.......... Podgrzewacze wody ze stali nierdzewnej ....................................... Ochrona katodowa.......................................................................... Korozja po stronie spalin ........................................................... Przyczyny korozji .......................................................................... Uszkodzenia spowodowane korozją............................................... Ochrona antykorozyjna................................................................... Tworzenie się kamienia kotłowego............................................. Powstawanie kamienia w podgrzewaczach ciepłej wody ................ Powstawanie kamienia w instalacjach ogrzewań wodnych ............. Działania przeciw powstawaniu kamienia ...................................... 383 383 384 386 387 387 390 391 393 393 394 395 395 395 396 398 400 401 402 402 403 404 406 407 407 408 409 410 411 411 412 413 415 415 416 417 1.11 Podstawy Facility Management - planowanie, wykonanie i użytkowanie.......................................... 420 1.11.1Podstawy ................................................................................................ 420 1.11.2Podstawy dotyczące rachunku kosztów i rachunku opłacalności.................................................................................. -1 Pojęcia i definicje ........................................................................... -2. Podstawy rachunku kosztów........................................................... 421 421 423 Spisjresci.indd XXVII XXVIII -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -3 -3.1 -3.2 -3.2.1 -3.2.2 -3.3 1.11.3 -1 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -2.5 -2.6 -2.7 -2.8 -2.9 -2.10 -2.11 -2.12 -3 -3.1 -3.2 -3.2.1 -3.2.2 -3.2.3 -3.2.4 -3.2.5 -3.2.6 -3.3 -4 -4.1 -4.2 -4.2.1 -4.2.2 -4.3 -4.4 -4.5 -4.6 -4.7 -4.8 -5 -6 -6.1 -6.2 -6.3 1.11.4 -1 -2 -3 Spisjresci.indd XXVIII Spis treści Zadania rachunku kosztów............................................................. Systemy rachunku kosztów ........................................................... Struktura rachunku kosztów zakładowych .................................... Obliczenie kosztów za instalacje zaopatrujące w ciepło według VDI 2067 .......................................................... Podstawy rachunku opłacalności.................................................... Zadanie rachunku opłacalności...................................................... Kryteria decyzyjne i warunki brzegowe metod opłacalności .......... Metody statystyczne....................................................................... Metody dynamiczne....................................................................... Metoda obliczania opłacalności według VDI 2067 instalacji zaopatrujących w ciepło................................................................ Inwestor, Architekt, Inżynier specjalista - od planowania do wybudowania ......................................................................... Wiadomości ogólne ....................................................................... Definicje......................................................................................... Inwestor.......................................................................................... Architekt........................................................................................ Kierowanie projektem.................................................................... Planista branżowy.......................................................................... Naczelny planista............................................................................ Naczelny planista branżowy........................................................... Wykonawca branżowy................................................................... Wykonawca generalny ................................................................... Generalny wykonawca zastępczy................................................... Główny wykonawca ...................................................................... Wykonawca dodatkowy.................................................................. Podwykonawca............................................................................... Planowanie i przetarg .................................................................... Informacje ogólne........................................................................... Obraz usług według § 73 HOAI...................................................... Ustalenia podstawowe..................................................................... Projektowanie wstępne.................................................................... Planowanie projektu....................................................................... Zezwolenie planowania.................................................................. Planowanie realizacji...................................................................... Przygotowanie zlecenia wykazu robót............................................ Metody przetargu........................................................................... Zlecenie, realizacja i odbiór............................................................ Wiadomości ogólne ....................................................................... Opis robót wg 73 HOAI.................................................................. Współdziałanie przy zleceniu......................................................... Nadzór obiektu............................................................................... Dokumenty zlecenia....................................................................... Sprawdzanie i ocenianie ofert......................................................... Rodzaje zleceń................................................................................ Treści umowy................................................................................. Nadzór nad obiektem...................................................................... Odbiór............................................................................................ Wymagania dotyczące braków....................................................... Koszty inwestycyjne....................................................................... Informacje ogólne........................................................................... Instalacje grzewcze i przygotowania ciepłej wody.......................... Wentylacja pomieszczeń i instalacje chłodnicze.............................. Techniczne zarządzanie budynkami .......................................... Informacje ogólne........................................................................... Istotne przepisy, normy i wytyczne ................................................ Definicje w technicznym zarządzaniu budynkami........................... 423 423 425 425 426 426 428 428 429 430 432 432 432 432 432 432 432 433 433 433 433 433 433 433 433 434 434 434 434 434 434 434 434 435 437 437 437 437 437 438 438 438 438 439 439 439 440 443 443 443 445 448 448 449 450 Spis treści -4 XXIX -7.1 -7.1.1 -7.1.2 -7.2 -7.3 -7.4 -8 -9 -10 -10.1 -10.2 -10.2.1 -10.2.2 -10.2.3 -10.3 -10.3.1 -10.3.2 -10.3.3 1.11.5 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -10 Przetarg, powierzenie, kierowanie i nadzór usług w technicznym zarządzaniu budynkami................................................................ Eksploatacja instalacji ogrzewania i klimatyzacji .......................... Inspekcja, kontrola i obsługa przy instalacjach ogrzewania i klimatyzacji................................................................................. Obowiązek kontroli instalacji ogrzewniczych, chłodniczych i klimatyzacji................................................................................. Obowiązki inwestora bądź użytkownika instalacji ........................ Rzeczoznawcy............................................................................... Fachowcy ...................................................................................... Instalacje wentylacyjne ................................................................. Instalacje grzewcze........................................................................ Instalacji chłodnicze...................................................................... Doprowadzenie do stanu używalności........................................... Zarządzanie informacyjne............................................................. Koszty użytkowania...................................................................... Informacje ogólne.......................................................................... Instalacje grzewcze i przygotowania wody ciepłej ......................... Koszty kapitałowe.......................................................................... Koszty energii ............................................................................... Koszty eksploatacji........................................................................ Technika wentylacji i instalacje chłodnicze..................................... Koszty kapitałowe.......................................................................... Koszty energii ............................................................................... Koszty eksploatacji......................................................................... Symulacja .................................................................................... Symulacja jako planujący środek pomocniczy................................ Podstawy teorii systemów ............................................................. Modele do matematycznego opisu procesów fizycznych.................. Analogie tworzenia modeli............................................................ Właściwości narzędzi symulacyjnych............................................ Podatność na obciążenia wyników symulacyjnych......................... Użycie symulacji w toku planowania............................................. Użycie symulacji do optymalizacji starych instalacji....................... Użycie symulacji do optymalizacji eksploatacji ............................ Przeszkody w przypadku użycia programów symulacyjnych ........ 457 457 457 457 458 459 459 460 460 463 463 464 464 464 469 469 469 470 472 472 472 472 473 474 475 476 477 479 480 481 1.12 Podstawy fizyki budowli dla ochrony cieplnej ............ 482 1.12.1 -1 -2 -3 -4 -4.1 -4.2 -4.3 -4.4 -4.4.1 -4.4.2 -4.4.3 -5 1.12.2 -1 -2 -3 1.12.3 Zimowa ochrona cieplna............................................................. Informacje ogólne.......................................................................... Straty ciepła przez przenikanie....................................................... Straty ciepła na wentylację ............................................................ Pasywne uzyskiwanie energii słonecznej ...................................... Całkowity współczynnik przepuszczania energii........................... Bilansowanie oddzielne ................................................................ Ekwiwalentne wartości U.............................................................. Systemy do pasywnego pozyskiwania energii słonecznej ............... Przezroczysta izolacja cieplna TWD.............................................. Ogród zimowy/ przeszklona dobudówka........................................ Tymczasowa ochrona cieplna......................................................... Akumulacja ciepła......................................................................... Letnia ochrona cieplna................................................................ Wielkości oceny............................................................................. Parametr oddziałujący.................................................................... Wielkości projektowe..................................................................... Tworzenie się wody kondensacyjnej na wewnętrznych powierzchniach zewnętrznych elementów budowlanych .......... 482 482 482 488 489 489 490 490 491 491 492 492 494 494 494 495 495 -5 -6 -7 Spis_tresci.indd XXIX 453 455 455 497 XXX Spis treści 2. OGRZEWANIE .......................................................... 501 2.1 Wiadomości ogólne ................................................. 501 2.1.1Zadania ogrzewania ................................................................................. 2.1.2Barwy i symbole w technice grzewczej i technice cieplnej ..................... 501 502 2.2 Systemy ogrzewania.................................................. 507 2.2.1 Ogrzewanie miejscowe ............................................................... Kominki......................................................................................... Piece kaflowe (akumulacyjne)........................................................ Ogólnie ......................................................................................... Rodzaje budowy ............................................................................ Wykonanie .................................................................................... Wydajność grzejna......................................................................... Komin............................................................................................ Małe piece kaflowe (małe piece ceramiczne) .................................. Piece żelazne ................................................................................. Ogólnie.......................................................................................... Rodzaje budowy ............................................................................ Konstrukcja ................................................................................... Regulacja ...................................................................................... Wydajność grzejna ......................................................................... Piece do ogrzewania dużych pomieszczeń ...................................... Piece kaflowe do ogrzewania ciepłym powietrzem.......................... Gazowe urządzenia grzewcze ........................................................ Ogólnie ......................................................................................... Rodzaje budowy ............................................................................ Gazowe promienniki podczerwieni................................................ Gazowe ogrzewacze pomieszczeń z przyłączem kominowym ........ Przyścienne gazowe ogrzewacze pomieszczeń................................ Ogrzewacze pomieszczeń typu LAS .............................................. Kominki gazowe ........................................................................... Urządzenia zabezpieczające ........................................................... Urządzenia zapłonowe .................................................................. Regulacja ogrzewaczy dla pojedynczych pomieszczeń ................... Projektowanie ................................................................................ Odprowadzenie spalin.................................................................... Dobór ............................................................................................ Elektryczne ogrzewanie pomieszczeń............................................. Ogólnie ......................................................................................... Urządzenia elektryczne do ogrzewania bezpośredniego .................. Urządzenia przenośne do ogrzewania bezpośredniego .................... Stacjonarne grzejniki promiennikowe ........................................... Stacjonarne grzejniki konwekcyjne z konwekcją naturalną ............. Stacjonarne grzejniki konwekcyjne z konwekcją wymuszoną ......... Ogrzewania sufitowe ..................................................................... Bezpośrednie ogrzewanie podłogowe............................................. Centralne bezpośrednie ogrzewanie elektryczne ............................. Centralne bezpośrednie ogrzewanie elektryczne ............................. Elektryczne ogrzewanie akumulacyjne .......................................... Akumulacyjne urządzenia grzejne ................................................. Ogrzewanie podłogowe akumulacyjne .......................................... Zasobniki centralne ogrzewane elektrycznie ................................... Piece opalane olejem opałowym ..................................................... Centralne ogrzewania budynków ................................................ Ogrzewania ciepłą wodą (WWH) .................................................. Grawitacyjne ogrzewania ciepłą wodą............................................ Pompowe ogrzewanie ciepła wodą (PWWH) ................................. 507 508 510 510 510 511 512 512 513 513 513 513 514 515 515 516 516 518 518 519 519 522 522 523 523 523 524 524 525 528 529 530 530 532 532 532 533 534 534 535 536 536 536 536 543 547 548 552 552 553 553 2.2.2 -1 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -2.5 -2.6 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -3.5 -4 -5 -6 -6.1 -6.2 -6.2.1 -6.2.2 -6.2.3 -6.2.4 -6.2.5 -6.3 -6.4 -6.5 -6.6 -6.7 -6.8 -7 -7.1 -7.2 -7.2.1 -7.2.2 -7.2.3 -7.2.4 -7.2.5 -7.2.6 -7.2.7 -7.2.8 -7.3 -7.3.1 -7.3.2 -7.3.3 -8 -1 -1.1 -1.2 Spisjresci.indd XXX Spis treści -1.2.1 -1.2.2 -1.2.3 -1.2.4 -1.2.5 -1.2.6 -1.2.7 -1.2.8 -1.3 -1.3.1 -1.3.2 -1.3.3 -2 -2.1 -2.1.1 -2.1.2 -2.1.3 -2.1.4 -2.1.5 -2.2 -2.3 -2.3.1 -2.3.2 -2.3.3 -2.3.4 -2.3.5 -2.3.6 -2.3.7 -2.3.8 -2.4 -2.4.1 -2.4.2 -2.4.3 -3 -3.1 -3.2 -3.2.1 -3.2.2 -3.3 -3.4 -4 -4.1 -4.2 -4.3 -4.4 -4.5 -4.6 -4.6.1 -4.6.2 -4.7 -4.8 -4.9 -5 Spisjresci.indd XXXI XXXI Ogólnie .......................................................................................... Prowadzenie rur............................................................................. Odpowietrzenie.............................................................................. Rozkład ciśnień.............................................................................. Wadliwe cyrkulacje ....................................................................... Pompy ........................................................................................... Regulacja wydajności ogrzewania .................................................. Wskazówki odnośnie projektowania sieci rurociągów i armatury oraz kompensacja hydrauliczna.................................... Urządzenia zabezpieczające ........................................................... Otwarte i zamknięte fizycznie zabezpieczone urządzenia wytwarzające ciepło ..................................................................... Zamknięte, zabezpieczone termostatycznie urządzenia wytwarzania ciepła........................................................................ Techniczne wyposażenie zabezpieczające urządzeń wytwarzających ciepło z obiegiem wymuszonym ......................... Ogrzewania parowe ....................................................................... Otwarte ogrzewania parowe niskociśnieniowe (NDH).................... Ogólnie .......................................................................................... Prowadzenie rur ............................................................................ Urządzenia bezpieczeństwa ........................................................... Grzejniki i urządzenia odcinające ................................................... Regulacja ....................................................................................... Zamknięte systemy ogrzewania parowego niskociśnieniowego (ogrzewania parowe) ..................................................................... Systemy ogrzewania parowego wysokociśnieniowe ........................ Ogólnie .......................................................................................... Układy połączeń ........................................................................... Przewody z kondensatem ............................................................... Urządzenia bezpieczeństwa........................................................... Grzejniki i urządzenia odcinające ................................................... Regulacja ....................................................................................... Odparowanie wtórne ..................................................................... 553 554 562 562 564 566 567 Ogrzewania parowe próżniowe (VDH) .......................................... Ogólnie .......................................................................................... Proste ogrzewanie parowe próżniowe ............................................. Różnicowe próżniowe ogrzewanie parowe...................................... Ogrzewania powietrzne (instalacje ogrzewania po-wietrznego) .... Ogrzewania powietrzne grawitacyjne ............................................. Ogrzewania powietrzne wentylatorowe .......................................... Instalacje ogrzewania powietrznego dla dużych przestrzeni ............ Instalacje ogrzewania powietrznego dla pomieszczeń ..................... Powietrzne ogrzewanie promieniujące (promienniki niskotemperaturowe - ciemne) ...................................................... Bezpośrednie ogrzewanie gazowo-powietrzne (promienniki wysokotemperaturowe - jasne) ..................................................... Systemy grzewcze z pompami ciepła.............................................. Ogólnie .......................................................................................... Podstawy teoretyczne .................................................................... Elementy konstrukcyjne ................................................................. Źródła ciepła1)................................................................................ Nośniki ciepła, oznakowanie .......................................................... Sprężarkowe pompy ciepła z napędem silnikiem elektrycznym ...... Pompy ciepła do ogrzewania budynków mieszkalnych................... Baseny kąpielowe .......................................................................... Sprężarkowe pompy ciepła z napędem silnikiem spalinowym......... Absorpcyjne pompy ciepła ............................................................ Porównania efektów ekonomicznych .............................................. 584 584 584 585 585 586 586 587 588 569 570 570 572 575 576 576 576 577 579 580 581 581 581 581 582 582 583 583 583 583 592 593 594 594 594 596 596 599 600 600 605 607 610 611 XXXII -5.1 -5.2 -5.2.1 -5.3 -5.3.1 -5.3.2 -5.3.3 -5.3.4 -5.4 Spis treści -1 -1.1 -1.1.1 -1.1.2 -1.1.3 -1.1.4 -1.1.5 -1.1.6 -1.1.7 -1.1.8 -1.2 -1.2.1 -1.2.2 -1.2.3 -1.2.4 -1.2.5 -1.2.6 -1.2.7 -1.3 -1.3.1 -1.3.2 -1.3.3 -1.3.4 -1.3.5 -1.3.6 -1.3.7 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.3.1 -2.3.2 -2.3.3 -2.4 -2.5 -2.6 -2.6.1 -2.6.2 -2.6.3 -2.6.4 -2.7 -2.8 -2.9 Ogólnie ........................................................................................ Kolektory ..................................................................................... Sprawności ................................................................................... Systemy instalacji słonecznych ...................................................... Ogrzewanie ................................................................................... Podgrzewanie ciepłej wody ........................................................... Ogrzewanie basenów kąpielowych ................................................ Chłodzenie .................................................................................... Perspektywy ................................................................................. Ciepłownictwo i gospodarka cieplno-elektryczna ..................... Systemy ciepłownicze .................................................................. System ciepłowniczy z gorącą wodą o tu < 110 oC ......................... Informacje ogólne ......................................................................... Wytwarzanie ciepła....................................................................... Temperatury zasilania i powrotu..................................................... Pompy cyrkulacyjne ..................................................................... Zasobniki ciepła............................................................................ Rozdział ciśnienia w sieci .............................................................. Węzły cieplne................................................................................ Przepisy bezpieczeństwa ............................................................... System ciepłowniczy z gorącą wodą o tu > 110 oC ......................... Informacje ogólne ......................................................................... Utrzymanie ciśnienia ..................................................................... Temperatury zasilania i powrotu ................................................... Pompy ........................................................................................... Zasobniki ..................................................................................... Rozkład ciśnienia w sieci............................................................... Węzły cieplne ............................................................................... Sieci ciepłownicze......................................................................... Nośnik ciepła ................................................................................ Rodzaje sieci ciepłowniczych ........................................................ Rodzaj rurociągów ....................................................................... Koszty .......................................................................................... Rurociągi ...................................................................................... Izolacja cieplna ............................................................................. Nadzorowanie nieszczelności ........................................................ Gospodarka cieplno-elektryczna .................................................... Ogólnie ........................................................................................ Lokalizacja ................................................................................... Elektrociepłownie z turbinami parowymi ...................................... Praca w układzie przeciwprężnym ................................................. Praca w układzie upustowym ........................................................ System ciepłowniczy z zimną wodą .............................................. Współczynnik skojarzenia energii elektrycznej ............................. Elektrociepłownie z turbinami gazowymi ...................................... Elektrociepłownie lokalne ............................................................. Ogólnie ......................................................................................... Zasada działania ............................................................................ Bilanse cieplne ............................................................................. Opłacalność i sposób użytkowania ................................................ Koszty .......................................................................................... Wykresy obciążeń ......................................................................... Ceny energii cieplnej ..................................................................... 614 614 616 618 619 620 621 622 623 624 624 627 627 628 629 629 630 631 631 634 634 634 635 636 636 636 637 637 639 639 639 640 644 645 645 646 646 646 648 648 648 649 649 651 653 654 654 654 655 656 658 659 660 2.3 Elementy składowe instalacji grzewczych ................ 662 2.3.1 -1 -2 -2.1 Źródła ciepła ................................................................................ Ogólnie ........................................................................................ Typy kotłów grzewczych ............................................................... Kotły grzewcze na paliwo stałe ..................................................... 662 662 665 666 2.2.3 Spisjresci.indd XXXII Spis treści -2.1.1 -2.1.2 -2.2 -2.2.1 -2.2.2 -2.2.3 -2.2.4 -2.2.5 -2.2.6 -2.3 -2.3.1 -2.3.2 -2.3.3 -2.3.4 -2.3.5 -2.4 -2.4.1 -2.4.2 -2.4.3 -2.4.4 -2.5 -2.5.1 -2.5.2 -2.5.3 -2.5.4 -2.6 -2.6.1 -2.6.2 -2.6.3 -2.6.4 -2.6.5 -2.6.6 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 2.3.2 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 -1.6.1 -1.6.2 -1.6.3 -1.6.4 -1.6.5 -1.6.6 -1.6.7 -1.6.8 -1.6.9 Spisjresci.indd XXXIII XXXIII Urządzenia zabezpieczające ........................................................... Pomieszczenie kotłowni .................................................................. Kotły gazowe z palnikami bez nadmuchu ....................................... Ogólnie .......................................................................................... Podział specjalnych kotłów gazowych ............................................. Typy budowy ................................................................................. Urządzenia zabezpieczające ........................................................... Wyposażenie regulacyjne .............................................................. Instalacje spalinowe gazowych kotłów grzewczych......................... Kotły grzewcze olejowo/gazowe z palnikiem nadmuchowym ....... Ogólnie .......................................................................................... Konstrukcje kotłów grzewczych ..................................................... Palniki ........................................................................................... Wymagania według Wytycznych dotyczących współczynnika sprawności kotłów grzewczych (92/42/EWG) WE 19921) .............. Wartości graniczne emisji ............................................................... Inne kotły ....................................................................................... Kotły wodnorurowe ........................................................................ Szybkie wytwornice pary ............................................................... Kotły z olejem termicznym............................................................. Paleniska na paliwo stałe ................................................................. Centralne, elektryczne źródła ciepła................................................ Elektryczny centralny zasobnik z wodą jako czynnikiem akumulacyjnym ............................................................................ Elektryczny, centralny zasobnik z materiałem stałym jako czynnikiem akumulacyjnym ......................................................... Elektryczny, centralny zasobnik z innym materiałem akumulacyjnym ............................................................................ Elektryczny, centralny zasobnik ze stałym materiałem akumulacyjnym do ogrzewania powietrza ..................................... Straty ciepła i współczynniki sprawności........................................ Strata kominowa ............................................................................ Strata niezupełnego spalania gazów ................................................ Strata niecałkowitego spalania palnych cząstek stałych ................... Straty ciepła przez promieniowanie i konwekcję .............................. Współczynnik sprawności kotła...................................................... Sprawność użytkowa ...................................................................... Wymienniki ciepła ........................................................................ Ogólnie .......................................................................................... Typy budowy ................................................................................. Moc cieplna ................................................................................... Gwarantowane charakterystyki wymienników ciepła ..................... Palniki, składowanie paliwa ........................................................ Palniki olejowe................................................................................ Ogólnie .......................................................................................... Palnik warstwowy........................................................................... Palniki olejowe ciśnieniowe rozpylające .......................................... Palniki inżektorowe ........................................................................ Palniki wirowe ............................................................................... Przygotowanie paliwa .................................................................... Dysze ............................................................................................. Podgrzewacz oleju .......................................................................... Filtry oleju ...................................................................................... Pompa oleju ................................................................................... Przygotowanie powietrza ................................................................ Przygotowanie mieszanki ............................................................... Elektryczne urządzenie zapłonowe ................................................. Detektory i czujniki płomienia ........................................................ Urządzenia zabezpieczające i regulacyjne ....................................... 669 671 671 671 671 672 680 680 682 683 683 683 701 703 705 705 705 705 707 708 710 710 714 715 716 716 717 718 719 719 719 720 722 722 722 725 726 727 727 727 728 730 740 742 743 743 744 745 746 748 749 751 752 753 XXXIV -2 -2.1.1 -2.1.1.1 -2.1.1.2 -2.1.1.3 -2.1.2 -2.1.2.1 -2.1.2.2 -2.1.2.3 -2.1.2.3.1 -2.1.2.3.2 -2.1.2.3.3 -2.1.3 -2.1.3.1 -2.1.3.2 -2.1.3.3 -2.1.3.4 -2.1.3.5 -2.1.3.6 -2.1.3.7 -2.2 -2.2.1 -2.2.2 -2.2.2.1 -2.2.2.2 -2.2.3 -2.2.3.1 -2.2.3.2 -2.2.4 -2.2.5 -2.2.6 -2.2.6.1 -2.2.6.2 -2.2.7 -2.2.7.1 -2.3 -2.3.1 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.3.1 -3.3.2 -3.3.3 -3.4 -3.5 -4 2.3.3 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 Spisjresci.indd XXXIV Spis treści Magazynowanie oleju i rurociągi olejowe ...................................... Magazynowanie oleju.................................................................... Ogólnie ......................................................................................... Naziemne zbiorniki oleju............................................................... Podziemne zbiorniki oleju ............................................................. Montaż zbiornika oleju .................................................................. Ogólnie ......................................................................................... Ustawienie podziemnych zbiorników oleju .................................... Ustawianie naziemnego zbiornika oleju ......................................... Poza magazynem .......................................................................... W pomieszczeniach magazynowych .............................................. Pomieszczenia wychwytujące ........................................................ Wyposażenie zbiornika oleju ........................................................ Zabezpieczenie przed przelaniem/ czujnik maksymalnego napełnienia ................................................................................... Detektory wycieku......................................................................... Wskaźniki wycieku ...................................................................... Urządzenie zasilające .................................................................... Urządzenie do napełniania ............................................................ Urządzenia przewietrzające ........................................................... Wskaźnik poziomu napełnienia ..................................................... Przewody olejowe ......................................................................... Ogólnie ......................................................................................... Sposób wykonania ......................................................................... Zasilanie jednoprzewodowe .......................................................... Zasilanie dwuprzewodowe ............................................................ Sposób prowadzenia ...................................................................... Podciśnienie .................................................................................. Nadciśnienie .................................................................................. Naziemne przewody olejowe.......................................................... Podziemne przewody olejowe ........................................................ Połączenia rurowe ......................................................................... Urządzenia odcinające ................................................................... Zawór antysyfonowy ..................................................................... Montaż i układanie ........................................................................ Próba ciśnieniowa i szczelności przewodów instalacji olejowych ... Eksploatacja i konserwacja ............................................................ Na co musi zwracać uwagę użytkownik ......................................... Palniki gazowe .............................................................................. Wstęp ............................................................................................ Palniki bez dmuchawy (palniki atmosferyczne) ............................. Palniki gazowe nadmuchowe ......................................................... Palniki dyfuzyjne .......................................................................... Palniki ze wstępnym zmieszaniem ................................................. Palnik katalityczny ........................................................................ Urządzenia zabezpieczające i regulacyjne ...................................... Regulacja ...................................................................................... Palniki gazowo-olejowe (palniki dwupaliwowe)............................ Instalacje spalinowe ..................................................................... Podciśnieniowe instalacje spalinowe............................................... Wstęp ............................................................................................ Obliczania i wymiarowanie instalacji spalinowych według DIN EN 13184 (PN-EN 13184) ......................................... Dostosowywanie istniejącej instalacji spalinowej do pracy z nowym kotłem ........................................................................... Wykresy do wymiarowania instalacji spalinowych ........................ Elementy składowe instalacji kominowych i podciśnieniowych instalacji spalinowych .................................................................. Wykonanie .................................................................................... 755 755 755 755 756 756 756 756 758 759 760 761 762 762 763 763 763 763 764 765 765 765 765 765 765 765 765 766 766 766 767 768 768 768 770 770 770 771 771 773 777 777 778 780 783 785 788 789 790 790 792 794 796 798 800 Spis treści -1.7 -1.8 -1.9 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -3 2.3.4 2.3.5 -1 -1.1 -1.2 -1.2.1 -1.2.2 -1.2.3 -1.3 -2 -3 -3.1 -3.1.1 -3.1.2 -3.1.3 -3.1.4 -3.1.5 -3.2 -4 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.3.1 -1.3.2 -1.3.3 -1.3.4 -1.3.5 -1.3.6 -1.4 -1.5 -1.6 -1.6.1 -1.6.2 -1.6.3 -1.7 -2 -3 -3.1 -3.1.1 -3.1.2 -3.2 -3.3 -3.3.1 -3.3.2 -3.3.3 -3.4 -3.4.1 -3.4.2 -3.4.3 Spisjresci.indd XXXV XXXV Podłączanie instalacji spalinowych ................................................. Wyposażenie dodatkowe ............................................................... Ochrona atmosfery i ograniczanie emisji zanieczyszczeń ............... Nadciśnieniowe instalacje spalinowe ............................................. Wstęp ............................................................................................ Konstrukcje ................................................................................... Wymagania źródła ciepła ............................................................... Wykonanie..................................................................................... Kształtki kominowe....................................................................... Rurociągi .................................................................................... Rury stalowe .................................................................................. Wymiary, normy ........................................................................... Połączenia rur stalowych ............................................................... Połączenia gwintowe ..................................................................... Połączenia kołnierzowe .................................................................. Połączenia spawane ....................................................................... Mocowanie rur .............................................................................. Rury miedziane ........................................................................... Rury z tworzyw sztucznych ........................................................... Wykorzystywane tworzywa sztuczne ............................................. Rury z PE ...................................................................................... Rury z PE-X ................................................................................... Rury z PP ....................................................................................... Rury z PB ...................................................................................... Rury wielowarstwowe .................................................................... Połączenia rur z tworzyw sztucznych, kształtki .............................. Węże elastyczne, ciśnieniowe ......................................................... Armatura i wyposażenie rurociągów ......................................... Armatura odcinająca ..................................................................... Zawory kulowe .............................................................................. Szczelne klapy odcinające .............................................................. Zawory grzybkowe odcinające ....................................................... Zawory grzybkowe kołnierzowe .................................................... Zawory grzybkowe gwintowe ........................................................ Zawory proste gwintowe ................................................................ Grzejnikowe zawory regulacyjne i odcinające ................................ Zawory grzejnikowe do instalacji jednorurowych ........................... Zawory odcinające grzejnik, z nastawą wstępną............................. Zasuwy odcinające ........................................................................ Klapy odcinające ........................................................................... Klapy i zawory zwrotne ................................................................. Klapy zwrotne (rys. 2.3.5-13) ......................................................... Zawory zwrotne ............................................................................ Zasada działania armatury zwrotnej ............................................... Inna armatura odcinająca ............................................................... Regulatory ciśnienia bezpośredniego działania............................... Kompensatory wydłużeń termicznych............................................ Kompensacja naturalna .................................................................. Długość ramienia kompensacyjnego .............................................. Siły działające na kompensatory naturalne ..................................... Kompensatory dławnicowe ........................................................... Stalowe kompensatory mieszkowe .................................................. Kompensatory osiowe .................................................................... Kompensatory poprzeczne ............................................................ Kompensatory kątowe.................................................................... Kompensatory gumowe ................................................................. Uniwersalne kompensatory gumowe .............................................. Poprzeczne kompensatory gumowe ............................................... Kątowe kompensatory gumowe ..................................................... 803 803 804 806 806 807 808 808 810 812 812 812 815 815 815 821 821 830 835 835 836 836 836 836 836 836 836 837 837 837 838 839 839 840 840 840 841 841 842 842 842 842 843 844 845 845 848 848 848 848 850 850 851 851 852 852 853 853 853 XXXVI -3.5 -3.6 -3.6.1 -4 -4.1 -4.2 -4.3 -4.4 -5 -6 -7 2.3.6 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 -1.7 -1.8 -1.9 -2 -3 -4 -5 -5.1 -5.2 2.3.7. -1 -1.1 -1.2 -2 -2.1 -2.1.1 -2.1.2 -2.2 -2.2.1 -2.2.2 -2.2.3 -2.2.4 -2.2.5 -2.3 -2.3.1 -2.3.2 -2.3.3 -2.4 -2.4.1 -2.4.2 -2.5 -2.6. -2.6.1 Spisjresci.indd XXXVI Spis treści Tłumiki drgań i hałasów ................................................................ Podpory stałe kompensatorów i tłumików drgań i hałasów ............. Siły działające na podpory stałe przy kompensatorach osiowych i tłumikach ................................................................................... Odwadniacze ................................................................................. Odwadniacze pływakowe .............................................................. Odwadniacze termiczne ................................................................. Odwadniacze dyszowe ................................................................... 854 854 Kontrolowanie pracy odwadniaczy ................................................ Odpowietrzniki ............................................................................. Wyposażenie dodatkowe ............................................................... Maszyny i urządzenia .................................................................. Pompy............................................................................................ Wstęp ............................................................................................ Moc do napędu pompy .................................................................. Charakterystyki pomp ................................................................... Prawa proporcjonalności ................................................................ Dostosowywanie mocy, sterowanie i regulacja............................... Konstrukcje pomp.......................................................................... Certyfikaty energetyczne pomp obiegowych .................................. Montaż pomp w przewodzie powrotnym lub zasilającym ............... Pompy strumienicowe (strumienice wodne, hydroelewatory) ........ Małe turbiny parowe do napędu pomp ............................................ Pompy kondensatu ......................................................................... Zbiornik kondensatu...................................................................... Naczynia wzbiorcze i zawory bezpieczeństwa ................................ Naczynia wzbiorcze ....................................................................... Zawory bezpieczeństwa ................................................................. Automatyczna regulacja. Urządzenia pomiarowe, sterownicze i regulacyjne ................................................................................ Indywidualna regulacja temperatury w pomieszczeniu ................... Regulatory bezpośredniego działania (bez energii pomocniczej) .. Regulatory z energią pomocniczą ................................................... Regulatory kotłowe ........................................................................ Regulacja temperatury w kotłach ................................................... Regulatory nieciągłe ...................................................................... Regulacja modulacyjna .................................................................. Regulacja na podstawie temperatury w pomieszczeniu reprezentatywnym......................................................................... Regulacja nieciągła ........................................................................ Regulacja ciągła ............................................................................ Przebieg regulacji ........................................................................... Indywidualna regulacja temperatury w pomieszczeniu ................... Regulacja w obrębie mieszkania .................................................... Regulacja w funkcji temperatury zewnętrznej................................ Zasady regulacji w funkcji temperatury zewnętrznej ..................... Funkcje dodatkowe bez wykorzystania czujnika temperatury w pomieszczeniu ........................................................................... Funkcje dodatkowe z wykorzystaniem czujnika temperatury w pomieszczeniu ........................................................................... Regulacja na podstawie zapotrzebowania na ciepło ........................ Regulacja na podstawie zapotrzebowania na ciepło, bez czujnika temperatury zewnętrznej .............................................................. Regulacja na podstawie zapotrzebowania na ciepło, z czujnikiem temperatury zewnętrznej .............................................................. Kaskadowa praca kotłów ............................................................... Regulacja wykorzystująca magistrale komunikacyjne ................... Zdalne nadzorowanie i obsługa instalacji grzewczych .................... 860 860 862 864 864 864 865 865 867 867 869 872 873 874 875 875 877 878 878 885 856 856 857 858 858 888 889 889 892 895 895 896 897 898 898 899 899 900 900 901 901 905 906 906 907 907 909 911 911 Spis treści XXXVII -2.6.2 Magistrale komunikacyjne w układach automatycznej regulacji ogrzewania ................................................................................... Regulacja grzewczych ogniw paliwowych (GOP) ........................... Zawory regulacyjne....................................................................... Zawory przelotowe ....................................................................... Zawory trójdrogowe ..................................................................... Obiegi hydrauliczne z zaworami regulacyjnymi............................. Regulacja trójdrogowymi zaworami mieszającymi........................ Regulacja strefowa........................................................................ Ograniczanie minimalnej temperatury powrotu kotła .................... Regulatory wymienników para-woda ............................................ Regulatory bezpośredniego działania (z siłownikami termostatycznymi) ........................................................................ Regulatory z energią pomocniczą .................................................. Regulatory - ograniczniki temperatury powrotu ......................... Zawory równoważące.................................................................... Automatyka domów ..................................................................... Czym jest automatyka domów? ..................................................... Systemy automatyki domów ......................................................... Grzejniki ..................................................................................... Wstęp ........................................................................................... Grzejniki płytowe ......................................................................... Członowe grzejniki żeliwne i stalowe ............................................ Grzejniki rurowe ........................................................................... Grzejniki z rur gładkich i ożebrowanych ........................................ Konwektory (grzejniki konwektorowe) ......................................... Inne grzejniki ............................................................................... Ogrzewanie sufitowe ..................................................................... Ogrzewania podłogowe ................................................................. Ogrzewania ścienne ...................................................................... Instalacje do ochrony przed korozją i kamieniem kotłowym .... Wstęp ............................................................................................ Instalacje do odgazowania termicznego ......................................... Instalacje do chemicznego wiązania tlenu ...................................... Instalacje do elektrochemicznego wiązania tlenu ........................... Wymienniki jonowe ..................................................................... Instalacje do osmozy odwróconej .................................................. 923 924 924 924 925 926 927 930 930 932 935 937 941 943 946 947 951 955 956 956 956 957 958 959 959 2.3.10Straty ciepła rurociągów ......................................................................... 2.3.11Ochrona przed hałasem........................................................................... 963 2.4 Obliczenia i projektowanie instalacji grzewczych....... 966 Obliczenia obciążenia grzewczego ............................................. Krótki przegląd norm dotychczasowych......................................... Przegląd normy EN 12831 ............................................................ Zmiany wprowadzone przez normę EN 12831 ................................ Powiązanie pomiędzy EN 12831 i krajową kartą dodatkową........... Schemat przebiegu obliczeń ......................................................... Zbiór wzorów do metody szczegółowej ........................................ Formularze dla metody szczegółowej............................................. Metoda uproszczona...................................................................... Uwagi krytyczne............................................................................ Obciążenie grzewcze pomieszczeń i budynków istniejących .......... 966 966 966 967 968 969 970 975 977 978 979 2.4.2Projektowanie źródła ciepła ..................................................................... 2.4.3Projektowanie i obliczenia sieci przewodów ........................................... 983 986 986 986 988 -3 -4 -4.1 -4.2 -4.3 -4.4 -4.5 -4.6 -5 -5.1 -5.2 -6 -7 -8 -8.1 -8.2 2.3.8 2.3.9 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -10 -1 -2 -3 -4 -5 -6 2.4.1. -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -10 -1 -1.1 -1.2 Spisjresci.indd XXXVII Przewody ogrzewań wodnych ....................................................... Wskazówki ogólne ......................................................................... Obliczenia .................................................................................... 913 913 915 915 916 918 919 920 921 923 959 XXXVIII -1.3 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.3.1 -2.3.2 -2.3.2.1 -2.3.2.2 -3 2.4.4. -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 -1.7 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 2.5 2.5.1 2.5.2 -1 -1.1 -1.2 -1.2.1 -1.2.2 -1.2.3 -1.3 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -2.5 -2.6 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -2 -2.1 -2.2 -2.3 Spisjresci.indd XXXVIII Spis treści Przykłady ....................................................................................... Sieci parowe i kondensatu................................................................ Podstawy......................................................................................... Spadek ciśnienia w sieciach parowych .............................................. Określanie średnicy znamionowej ................................................... Przewody parowe............................................................................ Przewody kondensatu ..................................................................... Obliczenia dla pary rozprężonej ....................................................... Średnice znamionowe przewodów kondensatu ................................. Gazociągi........................................................................................ Projektowanie urządzeń do ogrzewania pomieszczeń .................. Ogrzewanie grzejnikowe ................................................................ Podstawy ........................................................................................ Równania grzejników, wykładnik grzejników,................................. Czynniki wpływające na moc oddawaną przez grzejniki do pomieszczenia........................................................................... Korekty mocy oddawanej przez grzejniki do pomieszczenia ........... Konfiguracja powierzchni grzejnych i komfort ................................ Wymiarowanie grzejników w nowych instalacjach .......................... Grzejniki w istniejących instalacjach............................................... Sufitowe powierzchnie grzejne ....................................................... Płyty sufitowe promieniujące .......................................................... Ogrzewania sufitowe z rurami stalowymi i miedzianymi .................. Systemy ogrzewania stropowego z płytkami aluminiowymi ............. Ogrzewanie w suficie podwieszonym .............................................. Ogrzewanie podłogowe i ścienne..................................................... Ogólne o ogrzewaniu podłogowym ................................................. Projektowanie ogrzewania podłogowego.......................................... Straty ciśnienia w układzie rur ......................................................... Ogrzewanie ścienne ........................................................................ 991 997 997 1000 1001 1001 1003 1003 1003 1006 1007 1008 1008 1008 1010 1011 1014 1015 1015 1018 1018 1020 1021 1022 1023 1023 1023 1026 1027 Wykonanie ogrzewania w różnych rodzajach budynków ......................................................................... 1028 Decyzje techniczne i budowlane ................................................. 1028 Wybór rodzaju ogrzewania.............................................................. 1028 Ogrzewanie etażowe ....................................................................... 1029 Ogrzewanie centralne ...................................................................... 1029 Ogrzewania parowe ........................................................................ 1029 Ogrzewania wodne ......................................................................... 1029 Ogrzewania powietrzne .................................................................. 1030 Ogrzewanie zdalaczynne ................................................................ 1030 Środki budowlano-techniczne .......................................................... 1031 Pomieszczenia techniczne i kotłów.................................................. 1031 Instalacja spalinowa......................................................................... 1034 Składowanie paliwa......................................................................... 1035 Pomieszczenie rozdzielacza ............................................................. 1036 Powierzchnie grzejne ...................................................................... 1037 Przewody rurowe ............................................................................ 1038 Budynki mieszkalne .................................................................... 1038 Domy jednorodzinne ...................................................................... 1040 Ogrzewanie miejscowe (ogrzewanie pokojowe) ............................... 1040 Ogrzewanie wielu pokoi piecem kaflowym ...................................... 1040 Ogrzewanie centralne na ciepłą wodę .............................................. 1041 Inne możliwości ogrzewania ........................................................... 1041 Domy wielorodzinne ...................................................................... 1042 Ogrzewanie miejscowe (ogrzewanie pokojowe) ................................ 1042 Elektryczne piece akumulacyjne .................................................... 1042 Etażowe ogrzewanie na ciepłą wodę (ogrzewanie etażowe) .............. 1042 Spis treści -2.4 -2.5 -3 2.5.3 2.5.4 2.5.5 2.5.6 2.5.7 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1 -2 -3 -4 -4.1 -4.2 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -2.5 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -3.5 -3.6 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -2.5 Spisjresci.indd XXXIX XXXIX Centralne ogrzewanie na ciepłą wodę ............................................. Inne możliwości ogrzewania .......................................................... Domy niskoenergetyczne................................................................ Budynki biurowe i administracyjne ............................................ Budynki biurowe............................................................................ Ogólnie .......................................................................................... Systemy ogrzewania ...................................................................... Grzejniki ....................................................................................... Kotłownia i pomieszczenie aparatowe ............................................ Wytwarzanie ciepłej wody ............................................................ Ogrzewanie pojedynczych pomieszczeń ........................................ Szkoły i inne ................................................................................ Szkoły ........................................................................................... Ogólnie .......................................................................................... Systemy grzewcze.......................................................................... Grzejniki ....................................................................................... Kotłownia ...................................................................................... Szpitale i kliniki .......................................................................... Ogólnie .......................................................................................... Warianty zaopatrzenia w ciepło ..................................................... Wytwarzanie ciepła w szpitalu ....................................................... Wymagania specjalne .................................................................... Oddziały ........................................................................................ Powierzchnie grzewcze .................................................................. Budynki do celów sportowych i zbiorowych .............................. Hale sportowe................................................................................. Ogólnie .......................................................................................... Źródła ciepła .................................................................................. Organizacja wymiany powietrza..................................................... Strumień powietrza ........................................................................ Zapotrzebowanie na ciepło ............................................................. Hol wejściowy ............................................................................... Pływalnie kryte ............................................................................. Ogólnie .......................................................................................... Maksymalne zużycie ciepła ........................................................... Roczne zużycie ciepła ................................................................... Baseny prywatne ............................................................................ Rodzaje ogrzewania ....................................................................... Kościoły ...................................................................................... Ogólnie .......................................................................................... Wymagania klimatu pomieszczeń .................................................. Zapotrzebowanie na ciepło ............................................................. Systemy ogrzewania ...................................................................... Nawilżanie .................................................................................... 1043 1044 1045 1045 1045 1045 1045 1050 1051 1051 1052 1052 1052 1052 1052 1053 1053 1053 1053 1054 1056 1056 1056 1057 1057 1057 1057 1058 1058 1059 1059 1060 1060 1060 1060 1062 1062 1063 1065 1065 1065 1066 1067 1069 Inne przypadki zastosowań ........................................................ Garaże ........................................................................................... Ogólnie .......................................................................................... Garaże małe ................................................................................... 1070 1070 1070 1070 Pomieszczenia pomocnicze ........................................................... Ogrzewanie powierzchni otwartych................................................ Ogólnie .......................................................................................... Zapotrzebowanie na ciepło w stanie ustalonym .............................. Podgrzewanie ................................................................................ Wykonanie .................................................................................... Koszty ........................................................................................... 1071 1071 1071 1071 1073 1073 1073 XL Spis 2.6 Koszty ogrzewania i ciepłej wody .................................. treści 1074 2.6.1Ogólnie ......................................................................................................1074 2.6.2Podstawowe równania rocznego zapotrzebowania na ciepło .................... 1076 2.6.3Zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania i do przygotowania ciepłej wody .................................................. -1 Sezon grzewczy, okres grzewczy, liczba stopniodni i średnia temperatura wewnętrzna i zewnętrzna ........................................... -2 Zapotrzebowanie ciepła dla przenikania QT ................................... -3 Zapotrzebowanie na ciepło dla wentylacji QV ................................. -4 Ciepło promieniowania słonecznego QS .......................................... -5 Wewnętrzne obce źródła ciepła QI .................................................. -6 Zapotrzebowanie na ciepło do przygotowania ciepłej wody QW .... -7 Energia odnawialna Qr ................................................................... -8 Budynki wielostrefowe .................................................................. 2.6.4 Roczne zapotrzebowanie na energię do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody ...................................................... -1 Przekazy wanie ciepła .................................................................... -2 Rozdział ciepła ............................................................................... -3 Magazynowanie ciepła ................................................................... -4 Wytwarzanie ciepła ....................................................................... 2.6.5 Ograniczenia eksploatacji ogrzewania, wpływ regulacji na oddawanie ciepła .................................................................... 2.6.6Roczne koszty energii, roczne zużycie paliwa i roczne zapotrzebowanie na energię pierwotną ................................................................ 2.6.7Przegląd wyników ..................................................................................... 1077 1077 1077 1078 1079 1080 1080 1081 1081 1081 1081 1081 1083 1085 1091 1092 1094 3. WENTYLACJA I KLIMATYZACJA..................................... 1097 3.1 Podstawy techniki uzdatniania powietrza..................... 1097 1097 1098 3.1.1Zadania techniki uzdatniania powietrza................................................... 3.1.2Podział techniki uzdatniania powietrza ................................................... 3.1.3Terminologia obowiązująca w systemach wentylacji pomieszczeń (RLT).............................................................................................. -1 Klasyfikacja................................................................................... -2 Symbole graficzne ......................................................................... -3 Oznaczenia ................................................................................... 1099 1099 1099 1101 3.2 3.2.1 1102 1102 1102 1102 1104 1104 -1 -2 -3 -4 3.2.2 -1 -2 -3 -3.1 -3.1.1 -3.1.2 -3.2 -3.3 Spisjresci.indd XL Systemy wentylacyjne i klimatyzacyjne ........................ Wentylacja naturalna ................................................................... Infiltracja powietrza....................................................................... Przewietrzanie................................................................................ Wentylacja grawitacyjna kanałowa ................................................ Wentylacja wy wietrznikami dachowymi........................................ Systemy mechanicznej wentylacji pomieszczeń (Systemy RLT) ............................................................................ Obszar zastosowania ..................................................................... Przegląd systemu ........................................................................... Systemy wyłącznie powietrzne....................................................... System jednoprzewodowy ze stałym strumieniem objętości powietrza (system KVS).................................................. Systemy jednostrefowe................................................................... Systemy wielostrefowe................................................................... Systemy jednoprzewodowe ze zmiennym strumieniem objętości powietrza (Systemy VVS) ............................................................. Systemy dwuprzewodowe ............................................................. 1106 1106 1107 1110 1110 1110 1111 1112 1113 Spis treści -4 -4.1 -4.1.1 -4.1.2 -4.1.3 -4.2 -4.3 -5 3.2.3 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -2 -3 -4 -5 -6 -7 3.3 3.3.1 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 -1.7 -1.8 -1.9 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -2.5 -2.6 -2.7 -2.8 -2.9 -3 3.3.2 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 -1.7 -2 -3 -3.1 Spisjresci.indd XLI XLI Systemy powietrzno-wodne ........................................................... Systemy indukcyjne........................................................................ System dwururowy........................................................................ System trzyrurowy......................................................................... System czterorurowy...................................................................... Systemy RLT z wentylokonwektorami (System Fan-Coil)................. Fasadowe systemy wentylacji .......................................................... Systemy powietrze-z czynniki em chłodniczym.............................. Termicznie aktywne powierzchnie w pomieszczeniach ............. Ogólnie.......................................................................................... Warianty rozwiązań........................................................................ Wymagania dotyczące komfortu.................................................... Wyniki badań komfortu................................................................. Zużycie energii............................................................................... Sufity chłodzące............................................................................. Konwektory chłodzące................................................................... Masywne stropy chłodzące (uaktywnienie rdzeni betonowych) ........ Kombinowane stropy chłodząco-grzejne......................................... Kombinowane ściany chłodząco-grzejne.......................................... Kombinowane podłogi chłodząco-grzejne ...................................... 1114 1114 1117 1117 1117 1119 1120 1121 1123 1123 1123 1127 1128 1129 1131 1138 1139 1145 1146 1147 Elementy składowe systemów wentylacyjno-klimatyzacyjnych..................................... 1148 Wentylatory ................................................................................. 1148 Wentylatory promieniowe............................................................... 1149 Podział........................................................................................... 1149 Trójkąty prędkości i prędkości obwodowe....................................... 1150 Przyrost ciśnienia............................................................................ 1150 Zapotrzebowanie mocy................................................................... 1151 Prawa proporcjonalności i podobieństwa dla wentylatorów............... 1154 Charakterystyki wentylatora (zwane także krzywymi dławienia) ................................................ 1155 Charakterystyki bezwymiarowe ..................................................... 1159 Napęd i regulacja............................................................................ 1161 Dobór wentylatorów....................................................................... 1164 Wentylatory osiowe ........................................................................ 1166 Podział według budowy.................................................................. 1167 Trójkąty prędkości ......................................................................... 1167 Przyrost ciśnienia, różnica ciśnień................................................... 1168 Zapotrzebowanie mocy................................................................... 1169 Prawa proporcjonalności................................................................. 1169 Charakterystyki.............................................................................. 1169 Charakterystyki bezwymiarowe ..................................................... 1171 Napęd i regulacja............................................................................ 1172 Dobór wentylatorów osiowych........................................................ 1175 Wymagania dotyczące badań.......................................................... 1175 Nagrzewnice i chłodnice powietrza ............................................ 1176 Nagrzewnice powietrza zasilane parą i wodą................................... 1176 Rodzaje budowy............................................................................. 1176 Przenikanie ciepła.......................................................................... 1177 Opory przepływu powietrza przez nagrzewnicę.............................. 1178 Opory przepływu wody przez nagrzewnicę..................................... 1178 Dobór nagrzewnicy ........................................................................ 1179 Charakterystyki robocze nagrzewnic.............................................. 1180 Przeliczanie na parametry gwarancyjne .......................................... 1183 Elektryczne nagrzewnice powietrza................................................ 1185 Chłodnice powietrza....................................................................... 1186 Rodzaje budowy............................................................................. 1186 XLII Spis treści -3.2 -3.3 -3.4 -3.5 Przenikanie ciepła......................................................................... Charakterystyka chłodnicy powietrza............................................. Chłodnice solankowe..................................................................... Przeliczanie na parametry gwarancyjne ........................................ 3.3.3 Filtry powietrza............................................................................ -1 Teoria filtracji ................................................................................ -2 Badania filtrów.............................................................................. -3 Różnice ciśnień, trwałość .............................................................. -4 Rodzaje filtrów............................................................................... -4.1 Filtry metalowe.............................................................................. -4.2 Filtry włókninowe.......................................................................... -4.3 Filtry z węglem akty wowanym....................................................... -4.4 Elektrofiltry .................................................................................. -4.5 Filtry automatyczne........................................................................ -4.6 Filtry wielostopniowe..................................................................... -4.7 Filtry inne i specjalne .................................................................... 3.3.4 Nawilżacze i osuszacze powietrza ............................................. -1 Nawilżanie powietrza..................................................................... -1.1 Nawilżacze adiabatyczne................................................................ -1.1.1 Nawilżacze z parowaniem dyfuzyjnym........................................... -1.1.2 Rozpylające nawilżacze powietrza.................................................. -1.1.3 Hybrydowe nawilżacze powietrza.................................................. -1.2 Parowe nawilżacze powietrza......................................................... -1.2.1 Elektryczne parowe nawilżacze powietrza z ogrzewaniem elektrodowym................................................................................ -1.2.2 Elektryczne parowe nawilżacze powietrza z ogrzewaniem oporowym............................................................. -1.2.3 Parowe nawilżacze powietrza ogrzewane gazem ............................ -1.2.4 Nawilżanie powietrza parą istniejącą (pod ciśnieniem)................... -1.2.5 Strefy nawilżania przy parowym nawilżaniu powietrza ................ -1.2.6 Strefy nawilżania przy nawilżaczach adiabatycznych ..................... -1.3 Wymagania higieniczne dotyczące nawilżania powietrza................ -1.3.1 Biofilmy ........................................................................................ -1.3.2 Wodne aerosole............................................................................. -1.4 Regulacja systemów nawilżania powietrza..................................... -1.4.1 Regulacja parowych nawilżaczy powietrza..................................... -1.4.2 Regulacja nawilżaczy adiabatycznych............................................ -1.4.2.1 Regulacja wilgotności punktem rosy............................................... -2 Osuszacze powietrza ..................................................................... -2.1 Mechanizmy osuszania.................................................................. -2.1.1 Ochładzanie................................................................................... -2.1.2 Absorpcja...................................................................................... -2.1.3 Adsorpcja....................................................................................... -2.2 Urządzenia do osuszania powietrza................................................ 3.3.5 Rozdział powietrza ..................................................................... -1 Przewody powietrzne..................................................................... -1.1 Materiały....................................................................................... -1.1.1 Blacha stalowa i blacha aluminiowa............................................... -1.1.2 Przewody murowane i betonowe ................................................... -1.1.3 Tworzywa sztuczne ....................................................................... -1.1.4 Płyty ............................................................................................. -1.1.5 Przewody elastyczne i węże........................................................... -2 Straty ciśnienia............................................................................... -3 Straty cieplne przewodów.............................................................. -4 Otwory nawiewne (nawiewniki)..................................................... -4.1 Informacje ogólne.......................................................................... -4.1.1 Podział systemów prowadzenia powietrza ..................................... -4.1.2 Teoria podobieństwa przepływów powietrza w pomieszczeniach........................................................................ Spisjresci.indd XLII 1187 1189 1191 1191 1192 1192 1194 1196 1196 1197 1197 1199 1200 1201 1203 1204 1205 1205 1205 1205 1207 1209 1209 1210 1210 1211 1211 1213 1215 1215 1216 1216 1216 1217 1218 1219 1219 1219 1219 1220 1221 1222 1225 1225 1225 1225 1227 1227 1227 1227 1228 1234 1235 1235 1235 1236 Spis treści -4.1.3 -4.2 -4.3 -4.4 -4.5 -4.6 -4.7 -5 -5.1 -5.1.1 -5.1.2 -5.2 -5.3 -6 -7 -7.1 -7.2 -7.3 3.3.6 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -2 -2.1 -2.2 -3 -4 -4.1 -4.1.1 -4.1.2 -4.1.3 -4.1.4 -4.1.5 -4.1.6 -4.2 -4.2.1 -4.2.2 -4.2.3 -4.2.4 -4.2.5 -4.3 -4.4 -4.5 -4.6 -5 -6 -6.1 -6.2 -6.3 -7 -8 Spisjresci.indd XLIII XLIII Prawa strug powietrza..................................................................... Nawiewniki sufitowe dla turbulentnej wentylacji mieszającej........... Nawiewniki ścienne dla turbulentnej wentylacji mieszającej ........... Nawiewniki podłogowe dla turbulentnej wentylacji mieszającej ... Wentylacja wyporowa (źródłowa) .................................................. Nawiewniki fotelowe i montowane w stopniach podłogi................... Kryteria wyboru nawiewników...................................................... Regulatory strumienia powietrza, zmiennego strumienia powietrza, urządzenia jednokanałowe ........................................... Regulatory strumienia powietrza.................................................... Samoczynne regulatory strumienia powietrza bez zasilania energią z zewnątrz .................................................... Regulatory strumienia powietrza zasilane energią z zewnątrz ........ Urządzenia regulacyjne dla zmiennego strumienia powietrza........... Możliwości regulacji systemów VVS i regulacja ciśnienia w pomieszczeniach........................................................................ Pozostałe wyposażenie................................................................... Obliczanie przewodów powietrznych.............................................. Rozdział powietrza w przewodzie prostym o stałym przekroju ....... Rozdział strumieni powietrza w rozgałęzionym systemie przewodów.................................................................................... Optymalizacja................................................................................ Tłumienie hałasu........................................................................... Powstawanie hałasu........................................................................ Hałas emitowany przez wentylatory................................................ Hałasy w przewodach i nawiewnikach ............................................ Hałas wytwarzany przez silniki....................................................... Przepustnice dławiące..................................................................... Rozprzestrzenianie się hałasów....................................................... Dźwięki materiałowe...................................................................... Dźwięki powietrzne........................................................................ Poziom hałasu................................................................................. Tłumienie dźwięków powietrznych ............................................... Naturalne tłumienie dźwięków........................................................ Tłumienie hałasu w prostych odcinkach przewodów........................ Tłumienie hałasu przy zmianie kierunku przepływu powietrza ........ Tłumienie hałasu w rozgałęzieniach przewodów ............................. Tłumienie hałasu w nagłych rozszerzeniach i zwężeniach ............... Tłumienie hałasu w nawiewnikach ................................................ Tłumienie hałasu w innych elementach systemu wentylacyjnego.............................................................................. Sztuczne tłumienie hałasu............................................................... Wprowadzenie................................................................................ Tłumiki absorpcyjne ...................................................................... Tłumiki telefoniczne....................................................................... Tłumiki rezonansowe i relaksacyjne .............................................. Tłumiki aktywne ........................................................................... Poziom ciśnienia akustycznego w pomieszczeniu............................ Akustyczne obliczenia urządzeń wentylacyjnych ........................... Przykład obliczeń akustycznych urządzenia wentylacyjnego............ Rozplanowanie tłumików akustycznych do przykładu urządzenia wentylacyjnego....................................... Izolowanie dźwięków powietrznych ............................................... Tłumienie dźwięków materiałowych i izolacja drgań....................... Podstawowe zależności .................................................................. Elementy budowlane do tłumienia dźwięków materiałowych........... Elementy budowlane do izolowania drgań ...................................... Tłumienie drgań przewodów........................................................... Przepisy dotyczące walki z hałasem w budownictwie...................... 1239 1243 1247 1251 1252 1257 1258 1260 1260 1262 1262 1263 1263 1264 1267 1267 1268 1270 1272 1272 1272 1276 1279 1279 1279 1279 1280 1280 1282 1282 1282 1283 1285 1285 1286 1286 1287 1287 1291 1292 1293 1293 1295 1297 1298 1302 1303 1306 1306 1307 1310 1313 1313 XLIV 3.3.7. -1 -1.1 -1.1.1 -1.1.2 -1.2 -1.3 -2. -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -2.5 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -9.1 -9.2 -9.3 -9.3.1 -9.3.2 -9.4 3.3.8 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 3.3.9 -1 -2 -3 -4 -4.1 -4.2 -4.3 -5 -5.1 -5.2 -5.3 -6 -7 -8 -8.1 -8.1.1 -8.1.2 -8.1.3 Spisjresci.indd XLIV Spis treści Urządzenia pomiarowe, sterownicze i regulacyjne ..................... Regulatory ..................................................................................... Regulatory bezpośredniego działania (bez energii pomocniczej) ... Regulatory bezpośredniego działania ............................................. Regulatory mechaniczno-elektryczne............................................. Regulatory elektryczne................................................................... Regulatory pneumatyczne (regulatory zasilane sprężonym powietrzem)................................................................................... Czujniki.......................................................................................... Czujniki temperatury ..................................................................... Czujniki wilgotności....................................................................... Czujniki ciśnienia .......................................................................... Czujniki entalpii............................................................................. Inne czujniki................................................................................... Siłowniki........................................................................................ Zawory regulacyjne........................................................................ Przepustnice regulacyjne................................................................ Osprzęt i urządzenia dodatkowe...................................................... Układy automatycznej regulacji...................................................... Zabezpieczenie przeciwzamrożeniowe............................................ Bezpośrednie sterowanie cyfrowe (DDC) ....................................... Regulacja cyfrowa DDC................................................................. Systemy zarządzania energią w budynku (BEMS) .......................... Sterownik pomieszczeniowy (IRC)................................................. Budowa i elementy składowe .......................................................... Możliwości regulatorów.................................................................. Sieci komunikacyjne....................................................................... Odzysk ciepła............................................................................... Uwagi ogólne.................................................................................. Regeneracyjny wymiennik ciepła z wirującą masą akumulacyjną (Rotacyjny wymiennik ciepła) ............................... Systemy z użyciem czynnika pośredniczącego ............................... Wentylatory kapilarne..................................................................... Płytowe wymienniki ciepła............................................................. Rury ciepła..................................................................................... Wymiennik do odzysku ciepła z przełączaniem............................... Opłacalność.................................................................................... Ochrona przeciwpożarowa ......................................................... Wytyczne i normy........................................................................... Materiały i elementy budowlane...................................................... Centrale wentylacyjne..................................................................... Przewody wentylacyjne................................................................... Klasy odporności ogniowej ............................................................ Wykonanie wentylacyjnych przewodów ognioodpornych ............... Wymagania wobec instalacji........................................................... Urządzenia odcinające w ochronie przeciwpożarowej ..................... Informacje ogólne........................................................................... Montaż........................................................................................... Obsługa urządzeń odcinających....................................................... Ochrona przed przekazywaniem dymu przez urządzenia wentylacyjne.................................................................................. Wymagania szczegółowe................................................................ Urządzenia oddymiające i odprowadzające ciepło........................... Naturalnie działające wyciągi oddymiające (NRA).......................... Informacje ogólne........................................................................... Projektowanie wyciągów naturalnych w dachach............................ Otwory wyciągu naturalnego w budynkach specjalnego rodzaju i przeznaczenia.................................................................. 1315 1315 1315 1315 1316 1318 1324 1324 1325 1326 1327 1329 1329 1330 1333 1342 1344 1344 1349 1350 1350 1356 1357 1359 1361 1361 1365 1365 1370 1373 1375 1375 1377 1379 1380 1382 1382 1383 1384 1386 1386 1387 1389 1391 1391 1392 1396 1397 1399 1400 1400 1400 1402 1404 Spis treści -8.1.4 -8.1.5 -8.2 -8.2.1 -8.2.2 -9 -10 -10.1 -10.2 -10.2.1 -10.2.2 -10.2.3 -10.3 -10.3.1 -10.3.2 -10.3.3 -10.3.4 -10.3.5 -10.3.6 -10.3.7 -10.3.8 -10.4 -10.5 -10.6 3.4 3.4.1 -1 -1.1 -1.2 -1.2.1 -2 .1 .2 .3 3.4.2 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -2 -2.1 -2.1.1 -2.1.2 -2.2 -2.3 Spis_tresci.indd XLV XLV Oddymiające wyciągi naturalne z zewnętrznych klatek schodowych i szybów dźwigowych ..................................... Obsługa otworów oddymiających.................................................... Mechaniczne wyciągi oddymiające (MRA)..................................... Wymiarowanie, wymagania i montaż............................................. Elementy składowe........................................................................ Oddymianie wewnętrznych klatek schodowych............................... Zabezpieczenie wewnętrznych pomieszczeń przed dymem i ciepłem z zastosowaniem systemów wentylacji opartych 0różnicę ciśnień - DIN EN 12101-6 ............................................... Informacje ogólne, zadania, klasyfikacja urządzeń.......................... Cechy systemów wentylacji opartych o różnicę ciśnień.................... Konstrukcja budynku..................................................................... Dostarczanie i usuwanie powietrza ................................................ Odciążenie nadciśnienia................................................................. Strefy, które muszą być wentylowane z nadciśnieniem..................... Wyłącznie klatki schodowe ........................................................... Klatki schodowe i przedsionki ....................................................... Klatka schodowa i przedsionek z wywiewem przez korytarz ........... Klatka schodowa, przedsionek i korytarz jako chroniona droga ewakuacyjne......................................................................... Klatka schodowa i szyb dźwigowy.................................................. Klatki schodowe i korytarze z wywiewem ze strefy użytkowej ........ Klatki schodowe z wywiewem z korytarzy / przedsionków.............. Klatka schodowa, przedsionki i szyby dźwigowe............................. Wentylacja nadciśnieniowa pomieszczeń chronionych..................... Ciśnieniowa wentylacja wywiewna................................................. Wymagania wobec elementów wentylacji nadciśnieniowej 1ciśnieniowej wentylacji wywiewnej ............................................. 1405 1405 1405 1405 1412 1415 1418 1418 1420 1420 1421 1421 1422 1422 1422 1422 1422 1423 1423 1423 1423 1423 1424 1425 Urządzenia wentylacyjne/klimatyzacyjne ................... 1426 Centralne urządzenia wentylacyjne/klimatyzacyjne ................. 1428 Budowa urządzeń........................................................................... 1428 Centrale wentylacyjne/klimatyzacyjne o budowie blokowej (sekcyjne)...................................................................................... 1428 Centrale wentylacyjne/klimatyzacyjne o budowie komorowej.......... 1430 Szafowe urządzenia wentylacyjne/klimatyzacyjne.......................... 1431 Kompletne urządzenia wentylacyjne/klimatyzacyjne .................... 1433 Urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne dla specjalnych wymagań....................................................................................... 1434 Urządzenia dla pomieszczeń o szczególnych wymaganiach higienicznych................................................................................. 1434 Urządzenia wentylacyjne dla pomieszczeń zagrożonych wybuchem (przestrzeń-Ex)............................................................ 1436 Urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne w wykonaniu odpornym na działanie atmosferyczne........................................... 1440 Indywidualne urządzenia wentylacyjne/klimatyzacyjne............. 1442 Urządzenia dla systemów powietrzno-wodnych............................... 1442 Wentylokonwektory (Fan Coils) ..................................................... 1442 Aparaty indukcyjne ....................................................................... 1442 Urządzenia wentylacyjne/klimatyzacyjne fasadowe........................ 1444 Urządzenia dla systemów z bezpośrednim odparowywaniem - urządzenia „Split"....................................................................... 1446 Regulacja mocy chłodniczej urządzeń............................................ 1447 Systemy regulacji bez inwertera...................................................... 1447 Systemy regulacji z inwerterem...................................................... 1448 Urządzenia dla pojedynczych pomieszczeń ................................... 1448 Urządzenia dla większej liczby pomieszczeń................................... 1448 XLVI -2.4 -2.5 3.4.3 -1 -2 -2.1 -2.2 -2.2.1 -2.2.2 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -3.5 -4 3.5 3.5.1 -1 -1.1 -1.3 -1.4 -1.5 -1.5.1 -1.5.2 -1.5.3 -2 -3 -4 3.5.3 Urządzenia dla kompleksowych systemów klimatyzacji (Systemy VRF) ............................................................................. Urządzenia dla specjalnych zastosowań ......................................... Specjalne urządzenia wentylacyjne/klimatyzacyjne.................... Klimatyzacja oparta o sorpcję......................................................... Aparaty do ogrzewania powietrza................................................... Aparaty do ogrzewania powietrza zasilane wodą i parą.................... Aparaty do ogrzewania powietrza z własnym źródłem ciepła........... Gazowe aparaty do ogrzewania powietrza ...................................... Olejowe aparaty do ogrzewania powietrza....................................... Kurtyny powietrzne (zasłony powietrzne w drzwiach) ................... Zastosowanie.................................................................................. Rodzaje wykonania........................................................................ Warunki brzegowe.......................................................................... Wstępne projektowanie zasłon powietrznych.................................... Przykłady wykonania..................................................................... Urządzenia do ozonowania powietrza............................................. treści 1449 1449 1450 1450 1451 1451 1455 1455 1458 1461 1461 1461 1461 1462 1463 1465 Obliczenia w systemach wentylacji i klimatyzacji........ 1466 -1.2 3.5.2 Spis -1 -2 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -6.1 -6.2 -6.3 -6.4 -7 -8 -8.1 -8.2 -8.3 -8.4 -8.4.1 -8.4.2 -8.4.3 -8.5 Spisjresci.indd XLVI Systemy wentylacji ...................................................................... Strumień powietrza (Strumień objętości powietrza)........................ Określanie na podstawie krotności wymian powietrza zewnętrznego................................................................................. Określanie na podstawie wymaganego strumienia powietrza zewnętrznego przypadającego na osobę......................................... Określanie według obciążeń chłodniczych....................................... Określanie według zanieczyszczeń powietrza................................. Jakość wentylacji (skuteczność wentylacji) .................................... Wymiana powietrza........................................................................ Usuwanie substancji szkodliwych .................................................. Związki z literaturą niemiecką........................................................ Nagrzewnice powietrza.................................................................. Przewody powietrzne...................................................................... Wentylatory ................................................................................... Systemy ogrzewania powietrznego ............................................. Strumień objętości powietrza.......................................................... Nagrzewnica powietrza................................................................... Systemy chłodzenia powietrznego .............................................. Zyski ciepła od ludzi Q&P................................................................................................................... Zyski ciepła od maszyn Qu ............................................................ Zyski ciepła przez ściany zewnętrzne Q&W ....................................... Zyski ciepła przez okna Q&S........................................................................................................... Zyski ciepła od oświetlenia elektrycznego Q&B ................................. Akumulacja ciepła.......................................................................... Informacje ogólne........................................................................... Akumulacja zysków ciepła od nasłonecznienia................................ Akumulacja zysków ciepła od oświetlenia...................................... Ciepło schładzające ........................................................................ Krotność wymiany powietrza......................................................... Przykład obliczenia obciążenia chłodniczego................................... Zadanie.......................................................................................... Dane ogólne.................................................................................... Wybór pory dnia do obliczania obciążenia chłodniczego................... Przeprowadzenie obliczeń.............................................................. Lipiec, godz. 10 .............................................................................. Lipiec, godz. 17 .............................................................................. Wrzesień........................................................................................ Wynik obliczenia obciążenia chłodniczego...................................... 1466 1466 1466 1466 1466 1467 1471 1472 1473 1475 1475 1475 1475 1476 1476 1477 1477 1477 1477 1479 1485 1495 1499 1499 1499 1507 1507 1508 1509 1509 1509 1509 1509 1509 1512 1512 1513 Spis treści -8.6 -9 3.5.4 -1 -2 -3 3.5.5 3.5.6 -1 -2 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 -1.7 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -2.5 3.6 3.6.1 3.6.2 -1 -2 -2.1 -2.2 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -3.5 -3.6 -3.7 -1. -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 -1.6.1 -1.6.2 -1.6.3 -1.6.4 -1.6.5 -1.6.6 -1.6.7 Spisjresci.indd XLVII XLVII Chłodnica powietrza....................................................................... Przewody powietrzne i wentylatory ............................................... Systemy nawilżania powietrza z komorami zraszania................ Mieszanie powietrza zewnętrznego i obiegowego............................ Wstępne ogrzewanie powietrza zewnętrznego lub mieszaniny powietrza zewnętrznego i obiegowego........................................... Zraszanie powietrza wodą ogrzewaną w wymienniku przeciwprądowym......................................................................... Osuszanie powietrza ................................................................... Metoda osuszania przez ochładzanie ............................................. Metoda osuszania za pomocą sorbentów......................................... Systemy klimatyzacyjne ............................................................. Praca systemu klimatyzacyjnego w okresie letnim......................... Obciążenie chłodnicze ................................................................... Obciążenie osuszacza powietrza..................................................... Strumień objętości powietrza.......................................................... Parametry powietrza nawiewanego................................................. Moc chłodnicza.............................................................................. Zapotrzebowanie wody chłodzącej.................................................. Nagrzewnica wtórna ..................................................................... Praca systemu klimatyzacyjnego w okresie zimowym..................... Obciążenie cieplne.......................................................................... Ubytek wilgoci w pomieszczeniu................................................... Temperatura powietrza nawiewanego............................................. Nawilżanie powietrza..................................................................... Podgrzewanie wtórne..................................................................... 1514 1515 1516 1516 1517 1517 1519 1519 1521 1522 1522 1522 1522 1522 1522 1523 1523 1523 1523 1523 1524 1524 1524 1524 Rozwiązania wentylacji w różnych budynkach i pomieszczeniach ........................................................... 1528 Decyzje techniczne i budowlane ................................................. 1528 Wymagania ogólne......................................................................... 1528 Wybór rodzaju wentylacji .............................................................. 1529 Systemy wentylacji z dodatkową obróbką powietrza....................... 1529 Systemy klimatyzacyjne ................................................................. 1530 Projektowanie................................................................................. 1530 Czynniki robocze (nośniki energii) ................................................. 1530 Centrale wentylacyjne/klimatyzacyjne........................................... 1531 Przewody powietrza (kanały).......................................................... 1532 Otwory (kratki) wentylacyjne ........................................................ 1532 Sterowanie, regulacja, tablice sterownicze ...................................... 1532 Montaż........................................................................................... 1533 Użytkowanie budynków ................................................................ 1533 Budynki mieszkalne ................................................................... 1533 Mieszkania..................................................................................... 1533 Informacje ogólne........................................................................... 1533 Wymiana powietrza........................................................................ 1534 Wentylacja przez okna.................................................................... 1534 Wentylacja mieszkań bez wentylatora............................................. 1535 Mechaniczna wentylacja mieszkań bez odzyskiwania ciepła............ 1535 Mechaniczna wentylacja mieszkań z odzyskiwaniem ciepła............ 1535 Urządzenie do odzysku ciepła........................................................ 1536 Pompy ciepła ................................................................................. 1536 Pozwolenie dozoru budowlanego i świadectwo zgodności................ 1537 Zapotrzebowanie energii i wskaźniki zużycia mocy........................ 1537 Oszczędność energii....................................................................... 1537 Warunki niezbędne......................................................................... 1537 Wentylacja mieszkań z odzyskiem ciepła w budynkach wielorodzinnych............................................................................ 1538 XLVIII 3.6.3 -1 -1.1 -1.2 -1.2.1 -1.2.2 -1.2.3 -1.2.4 -1.2.5 -1.2.6 -1.2.7 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 -1.7 -1.8 -1.9 3.6.4. 3.6.5 -1 -2 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -3.5 -3.6 -4 -4.1 -4.2 -4.3 -4.4 -4.5 -4.6 -4.7 -1 -2 -3 -4 -4.1 -4.2 -5 -5.1 -5.2 -5.3 -5.4 -5.5 -5.6 3.6.6 -1 -1.1 -1.2 Spisjresci.indd XLVIII Spis treści Budynki biurowe i administracyjne ............................................ Biura.............................................................................................. Ogólne zasady ............................................................................... Systemy klimatyzacyjne................................................................. Indukcyjne systemy klimatyzacyjne ............................................. Systemy o zmiennym natężeniu przepływu powietrza ................... Dwuprzewodowe systemy klimatyzacyjne..................................... Urządzenia klimatyzacyjne z wentylo-konwektorami i z centralnym przygotowaniem powietrza zewnętrznego............... Urządzenia z wentylokonwektorami, z lokalnym poborem powietrza zewnętrznego ............................................................... Wentylokonwektory pracujące bez powietrza zewnętrznego............ Okna do wywiewu powietrza (okna wywietrznikowe)................... Obciążenie chłodnicze .................................................................. Roczne zużycie energii .................................................................. Podział na strefy ............................................................................ Zaopatrzenie urządzeń w energię cieplną i chłodniczą..................... Odzysk ciepła ................................................................................ Koszty urządz enia klimatyzacyjnego ............................................ Wentylacja różnych pomieszczeń.................................................... Szkoły, muzea i inne .................................................................... Szkoły............................................................................................ Szkoły średnie, technika................................................................. Sale wykładowe - audytoria............................................................ Ogrzewanie.................................................................................... Strumień powietrza ........................................................................ Organizacja wymiany powietrza .................................................... Chłodzenie powietrza..................................................................... Regulacja temperatury.................................................................... Sterowanie ..................................................................................... Muzea............................................................................................. Wprowadzenie................................................................................ Klimat pomieszczeń....................................................................... Obciążenie chłodnicze ................................................................... Urządzenie klimatyzacyjne ............................................................ Urządzenie chłodnicze ................................................................... Organizacja wymiany powietrza .................................................... Regulacja ....................................................................................... Szpitale ........................................................................................ Wprowadznie ................................................................................ DIN 1946-4..................................................................................... Pomieszczenia administracyjne...................................................... Oddziały łóżkowe .......................................................................... Pomieszczenia chorych .................................................................. Pomieszczenia pomocnicze ............................................................ Bloki operacyjne ............................................................................ Zadania instalacji wentylacyjno-klimatyzacyjnych w salach operacyjnych................................................................................. Zasady przepływu powietrza w salach operacyjnych ..................... Liczba zarazków i częstość zakażeń................................................ Stopnie kontaminacji różnych stropów sal operacyjnych ................. Urządzenia wentylacyjno-klimatyzacyjne i kanały........................... Koszty ........................................................................................... Budynki hotelowe ....................................................................... Hotele ............................................................................................ Wprowadzenie................................................................................ Ogrzewanie miejscowe z centralną wentylacją................................. 1539 1539 1539 1540 1540 1542 1542 15 43 1544 1544 1545 1546 1547 1550 1551 1551 1551 1554 1555 1555 1556 1556 1556 1557 1557 1559 1559 1559 1559 1559 1560 1560 1560 1563 1563 1564 1565 1565 1566 1566 1567 1567 1571 1571 1571 1572 1574 1574 1577 1578 1578 1578 1578 1579 Spis treści -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 3.6.7 3.6.8 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -9 -10 -11 -12 -13 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.3.1 -1.3.2 -1.3.3 -1.4 -1.4.1 -1.4.2 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -2.5 -2.6 -2.7 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -3.5 -3.6 -4 -4.1 -4.2 -4.3 -4.4 -4.5 -4.6 -5 -6 -6.1 -6.2 -6.3 -6.4 -6.5 Spisjresci.indd XLIX XLIX Wentylokonwektory....................................................................... Klimatyzatory pokojowe................................................................. Podokienne urządzenia indukcyjne................................................. Urządzenia indukcyjne ze zmiennym strumieniem powietrza.......... Obiekty handlowe ....................................................................... Wprowadzenie................................................................................ Przepisy, wytyczne......................................................................... Strumienie powietrza i temperatury w pomieszczeniach ................ Oczyszczanie powietrza................................................................. Hałasy............................................................................................ Zapobieganie przeciągom............................................................... Kurtyny powietrzne przy wejściach................................................. Ochrona przeciwpożarowa............................................................. Systemy wentylacyjne dla domów towarowych................................ Inne zalecenia projektowe............................................................... Rozwiązania wentylacji dla zespołu kuchnia-restauracja................. Zapotrzebowanie energii dla wentylacji domów towarowych ......... Centra handlowe - galerie............................................................... Obiekty przemysłowe .................................................................. Zakłady produkcyjne...................................................................... Wprowadzenie................................................................................ Wentylacja mechaniczna................................................................. Podstawy projektowania................................................................. Zanieczyszczenia i wartości graniczne............................................ Obciążenie cieplne.......................................................................... Odczucie cieplne - dopuszczalne wartości...................................... Określanie strumieni nawiewnych i wywiewnych........................... System mieszający.......................................................................... Wentylacja uwarstwiona (źródłowa) .............................................. Laboratoria .................................................................................... Wiadomości ogólne ....................................................................... Strumień powietrza ........................................................................ Filtracja.......................................................................................... Stan powietrza pomieszczenia ........................................................ Rozdział powietrza......................................................................... Kanały............................................................................................ Zapewnienie wymagań specjalnych................................................ Akumulatorownie........................................................................... Wprowadzenie................................................................................ Wentylacja wywiewna.................................................................... Strumień powietrza ........................................................................ Materiały........................................................................................ Oddzielacz kwasów........................................................................ Akumulatory stalowe...................................................................... Wentylacja pracowni komputerowych, central telefonicznych i pomieszczeń komputerowego wspomagania projektowania........... Urządzenia klimatyzacyjne............................................................. Wykorzystanie chłodzenia naturalnego........................................... Odzysk ciepła skraplania................................................................ Bezpośrednie chłodzenie komputerów zimną wodą......................... Małe systemy komputerowe o obciążeniu chłodniczym 2-20 kW ... Skraplacze chłodzone powietrzem lub wodą..................................... Komory klimatyczne dla celów badawczych .................................. Wentylacja/klimatyzacja czystych pomieszczeń............................. Źródła zanieczyszczeń pyłowych.................................................... Klasyfikacja czystych pomieszczeń ................................................ Filtry absolutne............................................................................... Rodzaje przepływów...................................................................... Nawiew powietrza ......................................................................... 1579 1579 1579 1580 1581 1581 1581 1581 1582 1583 1583 1583 1583 1584 1585 1585 1586 1586 1587 1587 1587 1587 1588 1588 1588 1590 1591 1591 1592 1597 1597 1597 1598 1599 1599 1600 1600 1600 1600 1600 1601 1602 1602 1602 1602 1603 1604 1605 1605 1605 1606 1606 1607 1607 1608 1609 1610 1611 L Spis treści -6.6 -7 -7.1 -7.2 -7.3 -7.4 -7.5 -7.6 -7.7 -8 -8.1 -8.2 -8.3 -8.3.1 -8.3.2 -8.3.3 -8.3.4 -8.4 -8.4.1 -8.4.2 -8.4.3 -8.4.4 -8.4.5 -8.4.6 -8.4.7 -8.4.8 3.6.9 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 -1.7 -1.8 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -2.4 -2.5 -2.6 -2.7 3.6.10 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.4.1 -1.5 -1.6 -1.7 -2 -2.1 -2.2 -2.3 Spisjresci.indd L Przykłady rozwiązań...................................................................... Lakiernie........................................................................................ Wprowadzenie................................................................................ Stanowiska natryskowe (stoły natryskowe)...................................... Kabiny natryskowe (komory natryskowe)........................................ Pomieszczenia lakierni.................................................................... Automatyczne kabiny natryskowe................................................... Nawiew powietrza ......................................................................... Powietrze usuwane ......................................................................... Fabryki włókiennicze ..................................................................... Wiadomości ogólne ........................................................................ Zadania wentylacji w fabryce włókienniczej.................................... Systemy wentylacyjno-klimatyzacyjne............................................ Instalacje do intensywnego nawilżania powietrza............................ Instalacje konwencjonalne............................................................... Klimatyzacja strefy roboczej........................................................... Mieszany system klimatyzacji tkalni .............................................. Wyposażenie specjalne w systemach wentylacyjnych w przemyśle włókienniczym.......................................................... Filtry bębnowe................................................................................ Filtry panelowe............................................................................... Modułowy filtr Drum...................................................................... Obrotowy filtr z runem.................................................................... Komory zraszania........................................................................... Ruchomy odkurzacz....................................................................... Kompaktor włókien i prasa.............................................................. Prasa do brykietowania................................................................... Obiekty sportowe i sale zgromadzeń .......................................... Kryte baseny kapielowe................................................................ Wprowadzenie................................................................................ Rozdział powietrza w budynku....................................................... Parowanie wody.............................................................................. Strumień powietrza ........................................................................ Regulacja ....................................................................................... Domowe baseny pływackie............................................................. Przebieralnie................................................................................... Koszty eksploatacji......................................................................... Teatry, sale widowiskowe................................................................ Czynnik grzewczy.......................................................................... Czynnik chłodniczy........................................................................ Schemat rozwiązania wentylacji...................................................... Strumień powietrza ........................................................................ Zapotrzebowanie ciepła.................................................................. Zapotrzebowanie na energię chłodniczą.......................................... Układy regulacji.............................................................................. Inne budynki lub ich części ........................................................ Garaże ........................................................................................... Informacje ogólne........................................................................... Ilość spalin...................................................................................... Wentylacja naturalna...................................................................... Wentylacja mechaniczna................................................................. Systemy wentylacji impulsowej ...................................................... Strumień powietrza ........................................................................ Kontrola poziomu stężenia CO........................................................ Pomieszczenia pomocnicze ............................................................ Tunele............................................................................................. Zasada działania............................................................................. Pożar............................................................................................... Systemy wentylacji tuneli ............................................................... 1614 1617 1617 1617 1618 1618 1618 1619 1619 1620 1620 1620 1621 1621 1622 1622 1624 1625 1625 1626 1626 1626 1626 1626 1627 1627 1628 1628 1628 1628 1629 1629 1630 1630 1631 1631 1631 1631 1632 1632 1633 1634 1634 1634 1635 1635 1635 1635 1636 1636 1636 1637 1638 1638 1639 1639 1639 1640 Spis treści LI -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -3.5 3.6.11 -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.4.1 -1.5 -1.5.1 -1.5.2 -1.6 -1.6.1 -1.6.2 -1.6.3 -1.6.3.1 Budynki inwentarskie .................................................................... 1641 Klimat pomieszczeń inwentarskich................................................. 1641 Systemy wentylacji ........................................................................ 1643 Ogrzewanie.................................................................................... 1647 Odzysk ciepła................................................................................. 1647 Pompy ciepła ................................................................................ 1647 Inne pomieszczenia...................................................................... 1648 Kuchnie......................................................................................... 1648 Uwagi ogólne................................................................................. 1648 Szkodliwe substancje w kuchniach.................................................. 1648 Procesy uwalniania się szkodliwych substancji i ciepła..................... 1648 Wywiew........................................................................................ 1649 Zintegrowane stropy wentylacyjne w kuchniach.............................. 1649 Propozycje rozwiązania nawiewu.................................................... 1650 Wentylacja mieszająca................................................................... 1650 Wentylacja źródłowa ..................................................................... 1650 Wymiarowanie urządzenia wentylacyjnego..................................... 1652 Strumień konwekcyjny................................................................... 1652 Strumień powietrza ujmowanego w okapach kuchennych................ 1652 Strumień powietrza nawiewanego i wywiewanego........................... 1652 Strumień powietrza wywiewanego z zastosowaniem okapu kuchennego.................................................................................... 1652 -1.6.3.2 Strumień powietrza wywiewanego z zastosowaniem stropu wentylacyjnego.............................................................................. 1655 -1.6.3.3 Obliczenia kontrolne...................................................................... 1655 -1.7 Oszacowanie strumienia powietrza wentylacyjnego......................... 1656 -1.8 Wskazówki..................................................................................... 1656 -1.8.1 Komfort termiczny ........................................................................ 1656 -1.8.2 Higiena.......................................................................................... 1656 3.7. Przemysłowe odciągi miejscowe................................... 1657 1657 1658 Ssawki proste (bose)...................................................................... 1658 Ssawki kołnierzowe....................................................................... 1658 Okapy ........................................................................................... 1658 Ssawki szczelinowe ....................................................................... 1659 Wentylatory .................................................................................. 1660 Zagrożenia pożarem i wybuchem................................................... 1660 Prędkość przepływu powietrza w przewodach................................ 1660 Rozkłady prędkości w strefie otworów ssawnych ....................... 1661 Uwagi ogólne................................................................................. 1661 Ssawki proste................................................................................. 1661 Ssawki proste z kołnierzami........................................................... 1662 Okapy............................................................................................ 1663 Okapy górne ................................................................................. 1663 Odciągi (okapy) boczne.................................................................. 1664 Okapy dolne................................................................................... 1664 Ssawki szczelinowe ....................................................................... 1664 Podstawy obliczeń........................................................................ 1665 Okapy górne nad stołami roboczymi, zbiornikami, kąpielami......... 1665 Odciągi boczne nad stołami roboczymi............................................. 1666 Odciągi dolne ................................................................................ 1666 Ssawki szczelinowe przy wannach................................................. 1667 Rozwiązania odciągów miejscowych.......................................... 1668 Usuwanie zanieczyszczeń za pomocą okapów................................. 1668 Okapy górne dla kąpieli, palenisk, powierzchni stygnących.............. 1668 Ssawki szczelinowe przy wannach................................................. 1670 3.7.1Uwagi ogólne.............................................................................................. 3.7.2Urządzenia wychwytujące......................................................................... -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 3.7.3 -1 -2 -3 -4 -4.1 -4.2 -4.3 -5 3.7.4. -1 -2 -3 -4 3.7.5. -1 -1.1 -1.2 Spisjresci.indd LI LII Spis treści -1.3 -1.4 -1.5 -2 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -4 -5 -6 Odciąg znad wanien z nawiewem osłaniającym............................... Suszarnie, piece, spalarnie.............................................................. Stoły polerskie i szlifierskie.............................................................. Spawalnie....................................................................................... Odciągi miejscowe od różnych maszyn i urządzeń........................... Szlifierki i polerki........................................................................... Usuwanie mgły olejowej ................................................................ Maszyny do obróbki drewna........................................................... Odciągi miejscowe przy napełnianiu worków i beczek ................... Centralne instalacje odpylające (odkurzacze centralne)................. Ssawki ruchome............................................................................. 1671 1671 1672 1673 1675 1675 1676 1676 1678 1679 1679 4. ZAOPATRZENIE W CIEPŁĄ WODĘ UŻYTKOWĄ.......... 1683 4.1 Wiadomości ogólne.......................................................... 1683 1683 1683 1683 1684 1686 4.1.1Funkcje zaopatrzenia w ciepłą wodę użytkową (c.w.u.)............................ 4.1.2Wymagania stawiane ciepłej wodzie użytkowej ...................................... 4.1.3Podział urządzeń do przygotowania ciepłej wody użytkowej .. 4.1.4Symbole graficzne...................................................................................... 4.1.5Przepisy dotyczące bezpieczeństwa i oszczędności energii ..................... 4.2 4.2.1 4.2.3 Systemy podgrzewania wody.......................................... 1687 Indywidualne i grupowe zaopatrzenie w ciepłą wodę użytkową ..................................................................................... 1687 Węglowe i olejowe pojemnościowe podgrzewacze wody.................. 1687 Elektryczne podgrzewacze wody.................................................... 1687 Podgrzewacze z grzałką nurnikową................................................ 1687 Elektryczne zasobnikowe podgrzewacze wody................................ 1687 Zbiorniki otwarte............................................................................ 1687 Zbiorniki zamknięte....................................................................... 1689 Elektryczne przepływowe podgrzewacze wody............................... 1690 Elektryczne przepływowo pojemnościowe podgrzewacze wody .... 1692 Gazowe podgrzewacze wody ......................................................... 1692 Wiadomości ogólne ....................................................................... 1692 Gazowe przepływowe podgrzewacze wody..................................... 1692 Gazowe zasobnikowe podgrzewacze wody...................................... 1693 Urządzenia regulujące i zabezpieczające......................................... 1694 Urządzenia kombinowane do podgrzewania wody i ogrzewania .... 1696 Zużycie gazu.................................................................................. 1697 Centralne zaopatrzenie w ciepłą wodę użytkową......................... 1697 Instalacje do podgrzewania wody w systemie pojemnościowym .... 1697 Instalacje do podgrzewania wody w systemie przepływowym ........ 1700 Ograniczenie temperatury ciepłej wody użytkowej ......................... 1702 Wewnętrzne ograniczenie temperatury cieplej wody........................ 1702 Zewnętrzne ograniczenie temperatury ciepłej wody......................... 1703 Instalowanie podgrzewaczy wody................................................... 1704 Wiadomości ogólne ....................................................................... 1704 Centralne ogrzewanie z jednym kotłem........................................... 1704 Kocioł letni i zimowy...................................................................... 1705 Ogrzewanie z sieci ciepłowniczej .................................................... 1705 Instalacja cyrkulacyjna, instalacja dogrzewająca ............................. 1708 Sieć przewodów ............................................................................. 1710 Pompy ciepła do zaopatrzenia w ciepłą wodę użytkową.............. 1711 4.3 4.3.1 Elementy instalacji ciepłej wody użytkowej.................. Źródła ciepła................................................................................. -1 -2 -2.1 -2.2 -2.2.1 -2.2.2 -2.3 -2.4 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -3.5 -3.6 4.2.2 -1 -2 -3 -3.1 -3.2 -4 -4.1 -4.2 -4.3 -4.4 -5 -6 Spisjresci.indd LII 1713 1713 Spis treści LIII 4.3.2Pojemnościowe podgrzewacze wody ......................................................... 4.3.3Podgrzewacze z pompą ładującą................................................................ 4.3.4Przepływowe podgrzewacze wody ........................................................... 1717 1719 1721 4.3.5 4.3.6 Zabezpieczenie przed korozją i osadzaniem kamienia kotłowego ..................................................................... Wymagania higieniczne............................................................... 4.3.7 4.4 1723 1725 Obliczenia instalacji ciepłej wody użytkowej................. 1727 1727 1730 Obliczenia na podstawie współczynnika jednoczesności.................. 1730 System pojemnościowy................................................................... 1731 System przepływowy...................................................................... 1731 Zaopatrzenie w ciepło z sieci ciepłowniczej..................................... 1731 Obliczenia według liczby znamionowej mocy ................................ 1734 Mieszkanie jednostkowe................................................................. 1734 Zapotrzebowanie na ciepłą wodę użytkową..................................... 1735 Liczba znamionowa mocy podgrzewaczy wody................................ 1736 Obliczenia według krzywej zużycia................................................. 1736 4.4.1Zapotrzebowanie i temperatura ciepłej wody............................................ 4.4.2Zapotrzebowanie na ciepło........................................................................ -1 -1.1 -1.2 -1.3 -2 -2.1 -2.2 -2.3 -3 4.4.3Moc kotła.................................................................................................... 4.4.4Objętość zasobnika .................................................................................... -1 System pojemnościowy................................................................... -2 System przepływowy...................................................................... -3 Wzory doświadczalne (empiryczne)................................................ 4.4.5Powierzchnia grzewcza podgrzewaczy pojemnościowych ....................... 4.4.6Naczynie wzbiorcze .................................................................................. 4.4.7Sieć przewodów.......................................................................................... -1 Instalacja zimnej i ciepłej wody ...................................................... -2 Instalacja cyrkulacyjna.................................................................... -2.1 Wymiarowanie................................................................................ -2.2 Pompa cyrkulacyjna........................................................................ -3 Instalacja grzewcza......................................................................... -4 Wartości orientacyjne...................................................................... 4.4.8 Przykłady ..................................................................................... 5. 1737 1738 1738 1739 1739 1740 1741 1742 1742 1747 1747 1750 1751 1751 1751 TECHNIKA CHŁODNICZA ................................................ 1755 5.1Informacje ogólne............................................................................. 1755 5.2Podstawy teoretyczne...................................................................... 1756 1756 1756 1757 1761 1763 5.2.1 -1 -2 -3 -4 Sprężarkowy, parowy obieg chłodniczy ...................................... Podstawy termodynamiczne ........................................................... Obieg parowy sprężarkowych urządzeń chłodniczych ..................... Bilans energetyczny, różnice temperatury........................................ Efektywność, współczynnik wydajności chłodniczej ...................... 5.2.2Powietrzny sprężarkowy obieg chłodniczy............................................... 5.2.3Absorpcyjny obieg chłodniczy ................................................................. -1 -2 -3 -4 5.2.4 Spisjresci.indd LIII Zasada działania............................................................................. Bilans energetyczny, różnice temperatury........................................ Opłacalność, sprawność termiczna obiegu....................................... Obieg absorpcyjnego urządzenia chłodniczego................................ Adsorpcyjny obieg chłodniczy .................................................... 1767 1767 1767 1768 1769 1770 1771 LIV Spis -1 Budowa .......................................................................................... -2 Obieg adsorpcyjnego urządzenia chłodniczego................................ -3 Bilans energetyczny........................................................................ -4 Współczynnik sprawności termicznej.............................................. 5.2.5Obieg strumienicowego urządzenia chłodniczego ................................... 5.2.6Termoelektryczne urządzenie chłodnicze ................................................. 5.2.7Stopień wykorzystania energii pierwotnej................................................ 5.3 Czynniki robocze chłodziarek........................................ treści 1771 1773 1774 1775 1775 1776 1777 1778 5.3.1Czynniki chłodnicze ................................................................................. 1778 5.3.2Roztwory robocze absorpcyjnych urządzeń chłodniczych ....................... 1787 5.3.3Oleje chłodnicze......................................................................................... 1787 5.3.4Solanki ......................................................................................................1789 5.4 5.4.1 Elementy składowe instalacji chłodniczych ................ Sprężarki wyporowe ................................................................... Sprężarki tłokowe ........................................................................... Sprężarki śrubowe .......................................................................... Sprężarka rotacyjna z tłokiem mimośrodowym................................. Sprężarka rotacyjna z wirnikiem łopatkowym................................... Sprężarka spiralna typu Scroll......................................................... 1791 1791 1791 1796 1798 1798 1799 5.4.2Turbosprężarki (kompresory) .................................................................... 5.4.3Skraplacze .................................................................................................. 1800 1802 1802 1803 1806 1807 1808 1808 1809 -1 -2 -3 -4 -5 -1 -2 -3 -4 5.4.4 -1 -2 -2.1 -2.2 -3 -4 5.4.5 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 Podstawy......................................................................................... Skraplacze chłodzone wodą............................................................. Skraplacze chłodzone powietrzem .................................................. Skraplacze natryskowo-wyparne...................................................... Parowniki (parowacze, chłodnice) ............................................... Wiadomości wstępne....................................................................... Parowniki do chłodzenia wody........................................................ Parowniki płaszczowo-rurowe z odparowaniem czynnika wewnątrz rur................................................................... Parownik płaszczowo-rurowy zalany (zatopiony) ........................... Chłodnice powietrza....................................................................... Płytowe wymienniki ciepła............................................................. Inne elementy w obiegu czynnika chłodniczego......................... Filtr odwadniacz (odwilżacz) czynnika chłodniczego ...................... Wziernik......................................................................................... Zbiornik czynnika chłodniczego .................................................... Odolejacz ....................................................................................... Przegrzewacz pary (regeneracyjny wymiennik ciepła, doziębiacz)..................................................................................... Kompensatory................................................................................. Ogrzewanie miski olejowej.............................................................. 5.4.6Silniki napędowe w sprężarkach ............................................................... 5.4.7Urządzenia pomiarowe, sterujące i regulacyjne ....................................... -1 -1.1 -1.2 -1.3 -1.4 -1.5 -1.6 -2 -2.1 Spisjresci.indd LIV Regulacja natężenia przepływu czynnika chłodniczego .................. Rurka kapilarna............................................................................... Termostatyczny zawór rozprężny ................................................... Elektroniczny zawór rozprężny........................................................ Rozdzielacz ciekłego czynnika (wtrysk wielokrotny)........................ Regulacja pływakowa ..................................................................... Turbina rozprężna........................................................................... Regulatory dwupołożeniowe (dwustawne, załącz/wyłącz)................. Wyłączniki temperaturowe (termostaty).......................................... 1809 1810 1811 1813 1814 1814 1814 1814 1814 1814 1815 1815 1815 1816 1816 1816 1816 1818 1818 1819 1819 1819 1819 Spis treści -2.2 -2.3 -3 -3.1 -3.2 -3.3 -3.4 -3.5 -4 -5 -5.1 -5.1.1 -5.1.2 -5.2 -5.3 -5.4 -5.5 -5.6 -5.7 -5.8 -5.9 -6 5.4.8 -1 -2 -3 -4 LV Wyłączniki ciśnieniowe (presostaty)............................................... Sterowanie sekwencyjne................................................................. Regulatory w obiegu czynnika chłodniczego.................................... Regulatory stałego ciśnienia............................................................ Regulatory temperatury.................................................................. Regulatory rozruchu....................................................................... Regulatory wydajności (regulator obejścia gorącej pary) ................ Zawory elektromagnetyczne .......................................................... Regulacja przepływu wody chłodzącej............................................ Urządzenia zabezpieczające............................................................ Zabezpieczenie przed wzrostem ciśnienia....................................... Wyłączniki (presostaty wysokiego ciśnienia) ................................. Urządzenia odciążające.................................................................. Wyłączniki podciśnieniowe (presostaty niskiego ciśnienia) ............ Różnicowy wyłącznik ciśnienia oleju.............................................. Wyzwalacz nadmiarowo-prądowy.................................................. Termostaty zabezpieczające uzwojenia............................................ Pełna ochrona silnika ..................................................................... Termostaty w przewodzie tłocznym................................................ Termostaty zabezpieczające przed zamarzaniem ............................ Czujnik przepływu......................................................................... Odprowadzenie skroplin................................................................. Chłodzenie wody obiegu chłodzenia skraplaczy.......................... Wiadomości ogólne ....................................................................... Budowa otwartych urządzeń do schładzania wody obiegowej ......... Działanie otwartych urządzeń do chłodzenia wody.......................... Zamknięte urządzenie do chłodzenia wody .................................... 5.5 1819 1819 1820 1820 1820 1821 1821 1821 1821 1822 1822 1822 1823 1823 1824 1824 1824 1824 1824 1824 1824 1825 1825 1825 1828 1830 1831 Budowa urządzeń chłodniczych..................................... 1833 1833 5.5.2Chłodzenie bezpośrednie - urządzenia do chłodzenia powietrza ..................................................................................... 1834 -1 Wiadomości ogólne ....................................................................... 1834 -2 Zespoły do chłodzenia powietrza.................................................... 1835 -3 Urządzenia do chłodzenia powietrza............................................... 1836 -4 Chłodzenie powietrza za pomocą urządzeń absorpcyjnych.............. 1836 5.5.3 Chłodzenie pośrednie - urządzenia do chłodzenia wody .......... 1837 -1 Wiadomości ogólne ....................................................................... 1837 -2 Chłodzenie wody za pomocą sprężarek tłokowych.......................... 1838 -3 Chłodzenie wody w urządzeniach ze sprężarkami śrubowymi .......... 1842 -4 Chłodzenie wody w urządzeniach ze sprężarkami przepływowymi (turbosprężarkami).............................................. 1844 -5 Chłodzenie wody przy użyciu urządzeń absorpcyjnych................... 1846 -6 Chłodzenie wody za pomocą urządzeń strumienicowych................. 1850 -7 Termoelektryczne chłodzenie wody................................................ 1851 5.5.4 Napędy cieplne............................................................................. 1851 -1 Silniki benzynowe i wysokoprężne................................................. 1851 -2 Silniki gazowe................................................................................ 1851 -3 Turbiny gazowe............................................................................... 1852 -4 Turbiny parowe............................................................................... 1852 -5 Układy kombinowane .................................................................... 1852 5.5.5 Zdalne sieci chłodnicze................................................................ 1853 -1 Wiadomości ogólne ....................................................................... 1853 -2 Maszynownie chłodnicze ............................................................... 1854 -3 Skojarzone wytwarzanie ciepła, energii elektrycznej i chłodniczej................................................................................... 1855 -4 Sieć wody zimnej ........................................................................... 1855 -5 Sieć wody chłodzącej ..................................................................... 1855 5.5.1Wiadomości ogólne.................................................................................... Spisjresci.indd LV LVI Spis treści 5.5.6Rurociągi czynnika chłodniczego............................................................. 5.5.7Rurociągi wody zimnej.............................................................................. 1856 5.6 5.6.1 1861 1861 -1 -2 5.6.2 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 5.6.3 5.6.4 5.6.5 5.7 5.7.1 5.7.2 5.7.3 -1 -2 -3 -4 -1 -2 -3 -4 -5 -1 -2 -3 -4 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 -8 -1 -2 -3 -1 -2 5.7.4 5.8 Spisjresci.indd LVI Obliczanie instalacji do chłodzenia powietrza ............ Wymiarowanie urządzeń chłodzących ....................................... Urządzenia chłodzące do bezpośredniego chłodzenia powietrza....................................................................................... Chłodzenie pośrednie - urządzenia do chłodzenia wody................. Częściowe obciążenie urządzenia chłodzącego .......................... Wpływ temperatury skraplania....................................................... Wpływ powierzchni wymienników ciepła...................................... Częściowe obciążenie sprężarek przepływowych (turbosprężarek) ............................................................................ Częściowe obciążenie sprężarek tłokowych .................................... Częściowe obciążenie sprężarek śrubowych.................................... Częściowe obciążenie absorpcyjnych urządzeń chłodniczych.......... Częściowe obciążenie przy pracy pomp ciepła................................ Komentarze do częściowego obciążenia.......................................... Komentarz dotyczący urządzeń chłodniczych ........................... Koszty inwestycji............................................................................ Podział wydajności urządzeń.......................................................... Odzysk ciepła................................................................................. Roczne zużycie energii ................................................................... Zasobniki zimna.......................................................................... Pojemność cieplna zasobnika.......................................................... Zasobniki lodu, funkcja, budowa.................................................... Obliczanie objętości zasobnika........................................................ Regulacja i optymalny program czasowy (zasobnik lodu) ............... Koszty, opłacalność (zasobnik zimna) ............................................ Odzyskiwanie ciepła / pompa ciepła............................................ Ogrzewanie za pomocą czynnika chłodniczego.............................. Zamknięty obieg wody chłodzącej ................................................. Dodatkowy obieg wody grzejnej..................................................... Opłacalność.................................................................................... 1859 1861 1861 1862 1862 1863 1863 1866 1866 1869 1869 1870 1870 1871 1871 1873 1873 1874 1875 1875 1878 1879 1879 1881 1882 1883 1883 1884 Regulacja urządzeń do chłodzenia powietrza ............. 1886 Regulacja bezpośredniego chłodzenia powietrza........................ 1886 Włączenie / wyłączenie sprężarek................................................... 1886 Regulacja ciśnienia ssania............................................................... 1887 Regulator temperatury w obiegu chłodniczym................................ 1887 Regulatory wydajności w obiegu chłodniczym .............................. 1887 Regulacja obejściowa po stronie powietrza...................................... 1888 Regulacja przez podział parownika................................................. 1889 Regulacja wydajności sprężarek..................................................... 1889 Regulacja temperatury i wilgotności............................................... 1890 Regulacja układów z pośrednim chłodzeniem powietrza........... 1891 Regulacja przypływu zimnej wody (ilościowa)................................ 1891 Regulacja z podmieszaniem wody zimnej........................................ 1891 Regulacja obejściowa po stronie powietrza...................................... 1891 Regulacja obiegu zimnej wody.................................................... 1892 Obieg wody zimnej z jedną pompą ................................................. 1892 Obieg wody zimnej z kilkoma pompami ......................................... 1893 Regulacja zespołów do chłodzenia wody..................................... 1894 Lokalizacja urządzeń chłodniczych, maszynownia, hałas .................................................................................. 1895 Spis treści LVII 5.8.1Obszary lokalizacji .................................................................................... 5.8.2Systemy chłodzenia ................................................................................... 5.8.3Grupy czynników chłodniczych................................................................ 5.8.4Przepisy dotyczące lokalizacji................................................................... 5.8.5Maszynownia ............................................................................................ 5.8.6Powstawanie hałasu ................................................................................... 1895 1896 1897 1897 1899 1900 6. UZUPEŁNIENIA.......................................................... 1903 6.1 Niemieckie federalne i krajowe regulacje prawne....... 1903 6.1.1 Obszary prawa.............................................................................. Prawo budowlane............................................................................ Prawo zagospodarowania przestrzennego........................................ Prawo bezpieczeństwa i przemysłowe............................................. Prawo imisji i ochrony środowiska................................................... Prawo przyrodnicze, leśne, wodne, drogowe oraz podobne obszary prawa................................................................................ Pozostałe dziedziny prawa............................................................... Prawo procesowe i prawo opłat........................................................ 1903 1903 1904 1904 1905 6.1.2Regulamin ustalania honorariów (HOAI).................................................. 6.1.3Znormalizowane warunki zlecania i wykonywania robót (VOL i VOF)................................................................................. -1 Znormalizowane warunki zlecania i wykonywania robót z wyjątkiem robót budowlanych - (VOL)....................................... -2 Znormalizowane warunki zlecania i wykonywania robót w wolnych zawodach (VOF).......................................................... 6.1.4 Znormalizowane warunki zlecania i wykonywania robót budowlanych (VOB)..................................................................... 6.1.5 Rozporządzenie dot. oszczędności energii EnEV............................ -1 Przegląd zawartości w skrócie ........................................................ -2 Komentarz do EnEV ...................................................................... -2.1 Wprowadzenie................................................................................ -2.2 Terminologia EnEV........................................................................ -2.2.1 Zapotrzebowanie ciepła na cele grzewcze........................................ -2.2.2 Zapotrzebowanie energii na cele grzewcze ...................................... -2.2.3 Zapotrzebowanie energii końcowej ................................................. -2.2.4 Zapotrzebowanie energii pierwotnej ............................................... -2.3 Wymagania..................................................................................... -2.3.1 Budynki o normalnych temperaturach wewnętrznych ..................... -2.3.2 Ochrona cieplna dla okresu letniego................................................ -2.3.3 Budynki o niskich temperaturach wewnętrznych.............................. -2.3.4 Budynki istniejące .......................................................................... -2.3.5 Instalacje i urządzenia grzewcze, CWU i rozdział ciepła................... -2.4 Obliczenia rocznego zapotrzebowania na ciepło do celów ogrzewania ..................................................................... -2.4.1 Mostki cieplne................................................................................. -2.4.2 Uwzględnianie stopnia szczelności powietrznej powłoki zewnętrznej budynku..................................................................... -2.4.3 Ogrzewanie okresowe .................................................................... -2.4.4 Stopień wykorzystania .................................................................... -2.4.5 Technika wentylacyjna.................................................................... -2.5 Zapotrzebowanie ciepła dla CWU................................................... -2.6 Obliczanie rocznego zapotrzebowania energii pierwotnej.................. -2.6.1 Założenia do obliczeń...................................................................... -2.6.2 Wielkości oddziałujące instalacji..................................................... 1906 -1 -2 -3 -4 -5 -6 -7 Spisjresci.indd LVII 1906 1906 1906 1908 1908 1908 1908 1909 1909 1912 1912 1912 1912 1912 1912 1913 1913 1913 1916 1916 1916 1918 1918 1918 1920 1921 1922 1922 1923 1923 1923 1924 LVIII -2.7 -2.8 -2.9 6.1.6 6.2 Spis treści Przykładowe warianty rozwiązań budowlanych i instalacyjnych.............................................................................. Parametry wpływające na zapotrzebowanie energii pierwotnej budynków ..................................................................................... Zalecenia wykonawcze ................................................................. DIN EN 832 Cieplne zachowanie budynków. Obliczanie zapotrzebowania energii do ogrzewania budynków mieszkalnych................................................................................ 1926 1932 1934 1935 Regulacje prawne ............................................................ 1940 1940 1940 6.2.1Regulacje prawne w Europie .................................................................... 6.2.2Regulacje prawne w Polsce ...................................................................... 6.3 -1 Normy polskie, europejskie i międzynarodowe........... 1945 1945 1946 1947 1947 1947 PN-EN, PN-EN ISO ..................................................................... 1947 -2 PN................................................................................................. 1962 6.4Zarządzenia i wytyczne różnych instytucji ................................. 1964 6.3.1Definicje .................................................................................................. 6.3.2Narodowe Organizacje Normalizacyjne .................................................. 6.3.3Międzynarodowe Organizacje Normalizacyjne: ..................................... 6.3.4Inne organizacje normalizacyjne: ............................................................ 6.3.5Wybrane normy PN-EN i PN według ICS ............................................... 6.5Książki i czasopisma z zakresu techniki grzewczej i klimatyzacyjnej .............................................................. 1967 Podstawy ..................................................................................... 1967 -1 Meteorologia................................................................................. 1967 -2 Higiena (komfort cieplny/ciepło fizjologiczne)............................... 1967 -3 Technika cieplna........................................................................... 1968 -4 Mechanika cieczy ......................................................................... 1970 -5 Akustyka....................................................................................... 1970 -6 Technika pomiarowa .................................................................... 1970 -7 Technika regulacyjna .................................................................... 1971 -8 Energia.......................................................................................... 1972 -9 Ochrona środowiska...................................................................... 1973 -10 Ochrona przed korozja i kamieniem kotłowym ............................ 1973 -11 Rachunek ekonomiczny................................................................ 1973 -12 Fizyka budowli.............................................................................. 1973 -13 Projektowanie i konserwacja......................................................... 1974 6.5.2Ogrzewanie ................................................................................................ 1975 6.5.3Wentylacja i klimatyzacja......................................................................... 1978 6.5.4Pompy ciepła, energia słoneczna, odzysk ciepła itp................................. 1980 6.5.5Zimna i ciepła woda użytkowa................................................................. 1982 6.5.6Technika chłodnicza ................................................................................. 1983 6.5.7Wyposażenie techniczne budynków ........................................................ 1984 6.5.8Czasopisma................................................................................................. 1984 -1 Polska............................................................................................ 1984 -2 Niemcy.......................................................................................... 1985 -3 Austria........................................................................................... 1986 -4 Szwajcaria..................................................................................... 1986 -5 Francja.......................................................................................... 1986 -6 Wielka Brytania............................................................................ 1986 -7 Włochy.......................................................................................... 1987 6.5.1 Spisjresci.indd LVIII Spis treści -8 -9 -10 LIX Holandia......................................................................................... Skandynawia.................................................................................. USA............................................................................................... 1987 1987 1987 6.6 Stowarzyszenia, zrzeszenia, szkoły i instytuty.......... 1989 6.6.1 Stowarzyszenia i instytuty naukowo-techniczne ...................... Polska............................................................................................. Zagranica....................................................................................... Stowarzyszenia i zrzeszenia związane z gospodarką.................. Polska............................................................................................. Zagranica....................................................................................... 1989 1989 1990 1995 1995 1996 6.6.3Instytucje krajowe, komunalne i międzynarodowe.................................. 6.6.4Uczelnie...................................................................................................... 2000 2003 2003 6.6.2 -1 -2 -1 -2 -1 -2 -3 Uczelnie techniczne i uniwersytety ............................................... Kierunki: Architektura (A), Budownictwo (B), Budowa Maszyn (M) itp................................................................ Uczelnie techniczne....................................................................... Kierunki: Ogrzewnictwo, Klimatyzacja, Gaz, Zaopatrzenie w wodę, Ochrona Środowiska itp.................................................... Technikum..................................................................................... 2003 2005 2005 2007 6.7Jednostki i symbole................................................................ 2008 6.8Tabele przeliczeniowe............................................................. 2010 7. ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII ............................. 2015 7.1 Kolektory słoneczne.................................................. 2016 7.1.1Sprawność kolektorów słonecznych.......................................................... 7.1.2Rodzaje kolektorów słonecznych i ich budowa......................................... -1 Kolektory płaskie........................................................................... -2 Kolektory rurowe - próżniowe........................................................ 7.1.3Dane dotyczące powierzchni kolektorów ................................................ 7.1.4Projektowanie instalacji solarnej............................................................... -1 Określenie powierzchni absorbera.................................................. -1.1 Podgrzew ciepłej wody użytkowej ................................................. -1.2 Określenie powierzchni absorbera dla podgrzewu wody basenowej ........................................................................... 7.1.5 Sposoby eksploatacji instalacji solarnej...................................... -1 Przepływ objętościowy czynnika w polu kolektorów...................... -2 Przepływy w instalacji solarnej ..................................................... 7.1.6 Wyposażenie techniczno-zabezpieczające ................................ -1 Naczynie wzbiorcze....................................................................... -2 Zawór bezpieczeństwa .................................................................. -3 Zabezpieczający ogranicznik temperatury..................................... 7.1.7Schematy hydrauliczne instalacji solarnych ............................................ 7.1.8Projektowanie dużych instalacji solarnych.............................................. -1 -2 -3 -4 -5 7.1.9 Spisjresci.indd LIX Określenie powierzchni kolektorów............................................... Obieg ładowania............................................................................. Zasobniki buforowe wody grzewczej.............................................. Dobór wymienników...................................................................... Przykład dużej instalacji solarnej ................................................... Komputerowe wspomaganie projektowania .............................. 2019 2020 2020 2022 2026 2026 2026 2027 2028 2028 2028 2029 2030 2030 2031 2031 2031 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 LX 7.2 7.2.1 7.2.2 7.2.3 7.2.4 Spis treści -1 -2 -3 -1 -2 -3 -4 -1 -2 -3 -1 -2 -2.1 -2.2 7.2.5 -1 -2 -3 7.2.6 -1 Pompy ciepła ..................................................................... 2044 Wymiarowanie pomp ciepła........................................................ 2044 Dodatek mocy spowodowany przerwami w dostawie prądu .......... 2044 Dodatek mocy na c.w.u .................................................................. 2045 Tryby eksploatacji.......................................................................... 2045 Sprężarkowe pompy ciepła ......................................................... 2046 Pozyskiwanie ciepła za pomocą kolektorów gruntowych................ 2046 Pozy skiwanie ciepła za pomocą sond gruntowych.......................... 2048 Pozyskiwanie ciepła z wody gruntowej........................................... 2050 Pozyskiwanie ciepła z powietrza otoczenia (powietrze zewnętrzne).................................................................. 2053 Przepisy obowiązujące w Polsce ................................................ 2054 Poziome kolektory gruntowe.......................................................... 2054 Sondy gruntowe ............................................................................. 2054 Woda gruntowa.............................................................................. 2055 Zbiornik buforowy wody grzewczej ........................................... 2055 Zbiornik buforowy wody grzewczej do optymalizacji czasu pracy.................................................................................... 2055 Zbiornik buforowy wody grzewczej do mostkowania czasów zaników prądu................................................................... 2055 Uwzględnienie istniejących powierzchni grzewczych..................... 2056 Orientacyjne projektowanie z wykorzystaniem opóźnionego schłodzenia budynku.................................................................... 2056 Podgrzewanie c.w.u...................................................................... 2056 Bezpośrednie podgrzewanie wody użytkowej................................ 2056 Pośrednie podgrzewanie wody użytkowej z wykorzystaniem zewnętrznego wymiennika ciepła ................................................ 2057 Wspomaganie podgrzewania wody użytkowej za pomocą instalacji solarnej .......................................................................... 2059 Instalacja basenowa .................................................................... 2059 Wspomaganie ogrzewania basenu za pomocą instalacji solarnej ......................................................................................... 2060 7.2.7Koszty pracy w różnych trybach eksploatacji .......................................... 7.2.8Typowa instalacja z pompą ciepła............................................................. -1 -2 -3 -4 -5 7.3. 7.3.1 7.3.2 7.3.3 -1 -2 -3 -1 -2 -3 -4 -1 -2 -2.1 -2.2 -2.3 Spisjresci.indd LX Zakres stosowania.......................................................................... Wymagania.................................................................................... Obieg pierwotny pompy ciepła....................................................... Obieg wtórny pompy ciepła............................................................ Podgrzewanie wody użytkowej przy pomocy pompy ciepła............ 2061 2062 2062 2062 2063 2063 2063 Kotły spalające i zgazowujące drewno .......................... 2064 Wymagania i własności stałych paliw ekologicznych ............... 2065 Dane podstawowe drewna.............................................................. 2065 Wpływ wilgotności drewna na jego wartość opałową. ................... 2066 Pelet paliwem przyszłości .............................................................. 2067 Proces wytwarzania gazu drzewnego........................................ 2069 Strefa suszenia................................................................................ 2069 Strefa karbonizacji (zgazowania)..................................................... 2070 Strefa spalania (utleniania).............................................................. 2070 Strefa redukcji pierwotnej i wtórnej................................................. 2070 Budowa kotłów wodnych na drewno małej mocy....................... 2071 Konstrukcje kotłów na polana drewniane....................................... 2071 Konstrukcje kotłów na zrębki, brykiety i szczapy .......................... 2072 Ogólne informacje projektowe........................................................ 2073 Bufor wody grzewczej.................................................................... 2073 Przykładowe schematy hydrauliczne ............................................. 2074 Spis treści -2.3.1 -2.3.2 -3 - 3.1 -3.1.1 -3.1.2 -4 7.3.4 LXI Przykład 1 ...................................................................................... Przykład 2...................................................................................... Konstrukcje kotłów małej mocy na pelet......................................... Przykładowe schematy hydrauliczne ............................................. Przykład 1 ...................................................................................... Przykład 2...................................................................................... Konstrukcje kotłów średniej i dużej mocy...................................... Rozporządzenia i przepisy prawa polskiego............................... 2074 2075 2077 2078 2078 2078 2079 2081 Indeks rzezczowy w jęz. polskim, niemieckim i angielskim ……………… 2082 Wykresy …………………………………………………………………………... Wykres Molliera h, s dla pary wodnej Wykres Molliera h, x dla powietzra wilgotnego dla różnych ciśnień Straty ciśnienia w przewodach przy przepływie powietrza Straty ciśnienia dla rur stalowych przy przepływie wody Część ogłoszeniowa ……………………………………………………………… 2162 A1-A52 Wykaz produktów ……………………………………………………………… A60 A53- Lista firm do wykazu produktów ……………………………… A61-A65 Alfabetyczny spis firm …………………………………………… A66-A68 Tabele przeliczeniowe jednostek energii i ciśnienia …………………. A70 Spisjresci. LXI
