113 Furgal.qxp - Medycyna Sportowa

Transkrypt

113 Furgal.qxp
2008-12-19
18:32
Page 1
Medycyna Sportowa
© MEDSPORTPRESS, 2008; 5(6); Vol. 24, 311-317
Zaanga¿owanie Autorów
A – Przygotowanie projektu
badawczego
B – Zbieranie danych
C – Analiza statystyczna
D – Interpretacja danych
E – Przygotowanie manuskryptu
F – Opracowanie piœmiennictwa
G – Pozyskanie funduszy
Witold Furga³(B,D), Anna Adamczyk(A,B,C,D,E,F)
Author’s Contribution
A – Study Design
B – Data Collection
C – Statistical Analysis
D – Data Interpretation
E – Manuscript Preparation
F – Literature Search
G – Funds Collection
FOOT ARCH FORMATION IN CHILDREN DEPENDING
ON PHYSICAL ACTIVITY LEVEL
Medivitsport, Tarnobrzeg
roh
ibit
ed
.
UKSZTA£TOWANIE SKLEPIENIA STOPY
U DZIECI W ZALE¯NOŒCI OD POZIOMU
AKTYWNOŒCI FIZYCZNEJ
np
S³owa kluczowe: aktywnoœæ fizyczna, sklepienie pod³u¿ne stóp, sklepienie
poprzeczne stóp, metoda fotogrametryczna, dzieci
Key words: physical activity, longitudinal arch, transverse arch, photometric method,
children
tio
Streszczenie
-
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
-
ARTYKU£ ORYGINALNY / ORIGINAL ARTICLE
-
us
Summary
4460
2
1
17
for
pe
rs
on
al
Background. Movement is a biological need of every living organism. Lower physical
activity is the one of negative factors related to civilization diseases including the disorders
of foot architecture. The human foot is an important supporting and weight-bearing element, which constitutes a functional unity. The purpose of the study was evaluation of the
changes in the shape of the longitudinal and transverse foot arches and the analysis of
the individual segments of the foot, regarding their physical activity.
Material and methods. The research involved 100 persons (54 girls, 46 boys), aged
9-10, from the Primary school in Tarnobrzeg, divided in two groups of 50 subjects: the first
group participated in extracurricular sports, while the second group consisted of non-sport
involved individuals. A photometric method was applied to assess the correctness of foot
morphology. An individual assessment of the shape of the longitudinal and the transverse
foot arch and toes was performed under two different statodynamic conditions. the statistic analysis included the mean values, standard deviation (SD) and t-Student test.
Results. Analysis of the data shows that the morphological structure of the feet in the
children who participated in sports differs from that of the feet of the non sport active children. Those differences include the correctness of foot segments shape.
Conclusions. The values of Clarke's angles and the Wejsflog index were within
acceptable limits. The study shows that the less physically active children more often have lower longitudinal and transverse foot arches.
y is
Word count:
Tables:
Figures:
References:
is c
op
Adres do korespondencji / Address for correspondence
Witold Furga³
39-400 Tarnobrzeg, ul. 11 Listopada 8
tel.: (0-15) 822-90-01, fax: (0-15) 822-70-78, e-mail: [email protected]
Otrzymano / Received
Zaakceptowano / Accepted
Th
-
-
eo
nly
-d
istr
ibu
Wstêp. Ruch jest biologiczn¹ potrzeb¹ ka¿dego ¿ywego organizmu. Ma³a aktywnoœæ fizyczna jest negatywnym czynnikiem, sprzyjaj¹cym wystêpowaniu wielu chorób, m.in. zaburzeniu architektury stóp. Stopa ludzka jest bardzo wa¿nym narz¹dem podporowo-noœnym
cz³owieka, jest funkcjonaln¹ jednoœci¹. Celem pracy by³a ocena zmian ukszta³towania sklepienia pod³u¿nego i poprzecznego stóp oraz analiza poszczególnych segmentów stopy
z uwzglêdnieniem prowadzonej aktywnoœci fizycznej. Za³o¿ono, ¿e niska aktywnoœæ fizyczna, poprzez pogorszenie sprawnoœci aparatu miêœniowo-wiêzad³owego, mo¿e byæ czynnikiem zaburzaj¹cym architekturê stóp u dzieci.
Materia³ i metody. Badaniami objêto 100 osób (54 dziewczynki i 46 ch³opców) w wieku od 9 do 10 lat – uczniów Szko³y Podstawowej nr 4 w Tarnobrzegu. Badanych podzielono na dwie grupy: I grupê stanowi³o 50 uczniów, którzy nie prowadzili dodatkowej aktywnoœci ruchowej, II grupê stanowi³o 50 uczniów uprawiaj¹cych sport w szkolnym klubie
sportowym. Do oceny prawid³owoœci budowy morfologicznej stóp zastosowano metodê
fotometryczn¹. Dokonano indywidualnej oceny ukszta³towania architektury stóp w dwóch
warunkach statodynamicznych. Przy opracowaniu danych zastosowano nastêpuj¹ce metody statystyczne: œrednia arytmetyczna i odchylenie standardowe oraz test t-Studenta.
Wyniki. Analiza uzyskanych wyników wykaza³a, ¿e budowa morfologiczna stóp dzieci uprawiaj¹cych sport ró¿ni siê w porównaniu z dzieæmi, które nie prowadz¹ dodatkowej aktywnoœci
fizycznej. Ró¿nice te dotycz¹ prawid³owoœci ukszta³towania wszystkich segmentów stopy.
Wnioski. Wartoœci k¹ta Clarka oraz wspó³czynnika Wejsfloga kszta³towa³y siê w granicach wartoœci prawid³owych. Badania wykaza³y, ¿e u dzieci ma³o aktywnych ruchowo
czêœciej wystêpuje obni¿one sklepienie pod³u¿ne i poprzeczne stóp.
11.11.2008 r.
03.02.2008 r.
311
113 Furgal.qxp
2008-12-19
18:32
Page 2
Background
Ruch jest biologiczn¹ potrzeb¹ ka¿dego ¿ywego
organizmu. Organizm cz³owieka zaprogramowany zosta³ na aktywny styl ¿ycia. Cz³owiek tworz¹c wspó³czesn¹ cywilizacjê, zapomnia³ o swoim programie
genetycznym. Na przekór potrzebom swojego organizmu zacz¹³ prowadziæ siedz¹cy tryb ¿ycia. Przesta³
ws³uchiwaæ siê w sygna³y informuj¹ce go o jego potrzebach, w tym te¿ o koniecznoœci wykonywania ruchów jako naturalnej potrzebie organizmu, a jednoczeœnie Ÿródle jego zdrowia [1].
Odpowiedni poziom aktywnoœci fizycznej jest niezbêdny dla prawid³owego rozwoju fizycznego, psychicznego i spo³ecznego dziecka. Ma ogromne znaczenie w zapobieganiu powstawania wad postawy,
w rehabilitacji oraz terapii wielu schorzeñ. Sprzyja
utrzymaniu w³aœciwej masy cia³a. Zapobiega przedwczesnemu rozwojowi mia¿d¿ycy oraz chorobom
uk³adu kr¹¿enia [2].
Ograniczenie aktywnoœci ruchowej i zaniedbania
w wychowaniu fizycznym mog¹ spowodowaæ, ¿e
dziecko pozostanie „analfabet¹ ruchowym” na ca³e
¿ycie [3].
Zdaniem wielu autorów, powik³aniem bêd¹cym nastêpstwem ograniczenia aktywnoœci ruchowej s¹ wady narz¹du ruchu, miêdzy innymi p³askostopie [4].
Fundamentem postawy cia³a zarówno w statyce,
jak i dynamice jest stopa. Stabilizacja stopy do pod³o¿a gwarantuje prawid³ow¹ funkcjê chodu. Zazwyczaj temat „stopy” staje siê aktualny wtedy, gdy nagle
pojawiaj¹ siê dolegliwoœci [5].
W rozwoju ontogenetycznym konstrukcja stopy ulega ci¹g³ym zmianom, na których kierunek wp³yw ma
szereg ró¿norodnych czynników. S¹ to czynniki, które
z jednej strony mog¹ wp³ywaæ stymuluj¹co, z drugiej
zaœ – mog¹ byæ przyczyn¹ powstawania wad.
Przyczyn zniekszta³ceñ stóp, a zw³aszcza powstawania p³askostopia, jest wiele. Jedn¹ z podstawowych,
szczególnie niekorzystn¹, jest ograniczenie aktywnoœci ruchowej.
Ocena prawid³owego ukszta³towania architektury
stóp ma bardzo istotne znaczenie diagnostyczne.
Wszelkie odchylenia w tej budowie maj¹ odzwierciedlenie w patogenezie schorzeñ w obrêbie innych
czêœci cia³a.
Celem pracy by³a ocena ukszta³towania stóp
dzieci, uwzglêdniaj¹c sklepienie pod³u¿ne i poprzeczne, w zale¿noœci od p³ci i poziomu aktywnoœci fizycznej, z uwzglêdnieniem pozycji odci¹¿enia i obci¹¿enia mas¹ cia³a. W pracy dokonano tak¿e oceny wystêpowania nieprawid³owoœci w budowie stóp w badanych grupach. Za³o¿ono, ¿e niska aktywnoœæ fizyczna, poprzez pogorszenie sprawnoœci aparatu
miêœniowo-wiêzad³owego, mo¿e byæ czynnikiem zaburzaj¹cym budowê morfologiczn¹ stóp u dzieci.
Every living organism requires movement as
a basic biological need. The human body is designed
to lead an active lifestyle. Creating a contemporary
civilization, we have forgotten about our genetic programme. Regardless the demands of our bodies, we
started to lead a sedentary lifestyle. We ceased to
pay attention to the signals informing us about our
natural needs, including the necessity of movement
performance being a natural need of the human body
and a health promoting activity [1].
A proper level of physical activity is required for
a normal physical, mental and social development of
a child. It is of an enormous importance in prevention
of postural defects, rehabilitation and therapy of
numerous diseases. It favours maintaining a correct
body mass and also prevents a premature development of atherosclerosis and circulatory system diseases [2].
Limiting motor activity and neglecting physical
education may result in a lifelong "motor illiteracy" of
a child [3].
According to many authors, the limitation of motor
activity results in motor organ defects including flatfoot [4].
The foot is a fundamental element of body posture, both under static and dynamic conditions. Stabilization of the foot in relation to the ground guarantees a proper gait function. The issue of "the foot"
usually becomes vital when facing ailments [5].
Foot architecture is subject to continuous changes in the process of ontogenetic development, with
multiple and diverse factors affecting their direction.
These include, on one hand, stimulating factors, and
on the other – the factors that may contribute to the
development of deformities.
There are multiple causes of foot deformities, particularly as far as flatfoot is concerned. The basic and
most noxious ones involve motor activity reduction.
Evaluation of a correct shaping of foot architecture is significant from the diagnostic point of view.
Every deviation from it result in pathogenesis of various conditions within other body segments.
The aim of this study was the evaluation of foot
shaping in children, considering the longitudinal and
transverse arches, depending on the gender and the
level of physical activity in a weight-bearing and non
weight-bearing position. The paper also includes the
assessment of the prevalence of foot deformities in
the studied groups.
It was assumed that a low physical activity level,
through the musculo-ligamentous apparatus performance impairment, may be the factor contributing
to the disturbance of morphologic constitution of the
feet in children.
roh
ibit
np
tio
ibu
-d
istr
nly
eo
us
al
on
pe
rs
for
y is
Materia³ i metody
is c
op
Badaniami objêto grupê 100 dzieci w wieku 9-10
lat, mieszkaj¹cych na terenie Tarnobrzega. Badanych
podzielono na dwie grupy w zale¿noœci od poziomu
aktywnoœci fizycznej. I grupê stanowi³o 50 dzieci, które nie uprawia³y ¿adnej dodatkowej aktywnoœci ruchowej poza obowi¹zkowymi zajêciami wychowania
fizycznego w szkole. II grupê dzieci w identycznym
wieku i tej samej p³ci stanowi³y te, które korzystaj¹
Th
-
ed
.
Wstêp
-
-
-
-
Furga³ W. i wsp., Ukszta³towanie sklepienia stopy u dzieci
312
Material and methods
The sample comprised 100 children aged 9-10
years, the inhabitants of Tarnobrzeg. The subjects
were divided into two groups, depending on their
physical activity level. The first group consisted of 50
children, who did not participate in any form of physical activity, apart from their compulsory sports classes at school. The second group consisted of children
of the same age and gender, who attended extracur-
113 Furgal.qxp
2008-12-19
18:32
Page 3
Furga³ W. et al., Foot arch formation in children
-
ed
.
roh
ibit
np
-d
istr
ibu
tio
ricular motor activities at their school sports club. The
studied children had no innate foot deformities. The
exclusion criterion was the lack of parents' consensus for their children to participate in the study. Table
1 presents a general characteristics of the studied
sample.
The study was carried out at the Primary School
No 4 in Tarnobrzeg from the 5th to the 6th of June
2007.
The total of 200 feet were examined. The left and
right foot were examined under weight-bearing and
non weight-bearing conditions. The examination was
carried out prior to sports classes to avoid changes,
which might result from feet overload due to physical
exercise.
The shape of plantar regions of the foot was
defined using the biostereometric method. Before the
measurement, the location of the five metatarsal
heads was marked in each subject. The subjects were
sitting in chairs with adjustable seat height, enabling
individual chair height adjustment so that the feet
were perpendicular to the crus, and the crus was perpendicular to the thigh; the feet were propped up on
the gauge. Under these conditions, the counterbalanced feet soles were measured. Then, the subject
stood relaxed on the gauge. In this position, the plantar region of the foot was measured with load exerted
on it. The control programme enabled the recording of
changes in longitudinal arch height with the frequency
of 1 s, the magnitude of Clarke's angle, Sztriter-Godunow's index, heel angle Gamma (Wejsflog's index),
hallux valgus angle, the relation between the length
and width of the foot (Wejsflog's index), hallux valgus
angle Alpha defining weighted surfaces of the feet.
The measurements were carried out using a computerized foot measuring apparatus. The measurement is a developed and modified podoscopy examination. Apart from an accurate plantocontourogram,
we obtain information on spatial formation of foot
arches. The computerized device utilises the photogrammetric method, consisting in anthropometric
measurements based on the photograph of the
examined surface. Obtaining a spatial (tridimensional) image is possible thanks to the lines with closely
defined parameters, displayed on the feet. These lines,
arranged at a defined angle, are subject to deformation, depending on the distance between a given
point and the device. The line image deformations are
registered by the computer, which, thanks to algo-
is c
op
y is
for
pe
rs
on
al
us
eo
nly
z dodatkowych zajêæ ruchowych w szkolnym klubie
sportowym. U badanych dzieci nie wyst¹pi³y wady
wrodzone stóp. Kryterium wykluczenia by³ brak zgody rodziców na przeprowadzenie badañ u dzieci.
Ogóln¹ charakterystykê badanych przedstawiono
w Tabeli 1.
Badania realizowane by³y w Szkole Podstawowej
Nr 4 w Tarnobrzegu w dniach 05-06.06.2007 r.
£¹cznie przebadano 200 stóp. Badano stopê lew¹ i praw¹ w odci¹¿eniu i obci¹¿eniu mas¹ cia³a. Badania wykonano przed lekcjami wychowania fizycznego, celem unikniêcia zmian wynikaj¹cych z przeci¹¿enia stóp wysi³kiem fizycznym.
Kszta³t strony podeszwowej stóp rejestrowano za
pomoc¹ metody biostereometrycznej. Przed badaniem, na stronie podeszwowej stóp ka¿demu badanemu zaznaczono po³o¿enie piêciu g³ów œródstopia.
Osoba badana siedzia³a na krzeœle z regulowan¹ wysokoœci¹ siedziska, które umo¿liwia indywidualne dopasowanie wysokoœci krzes³a tak, aby stopy by³y ustawione pod k¹tem prostym do podudzia, podudzie
pod k¹tem prostym do uda, a stopy opiera³y siê na
przyrz¹dzie. W takich warunkach dokonano rejestracji
stóp podeszwowo w odci¹¿eniu. Nastêpnie osoba badana sta³a w pozycji rozluŸnionej na przyrz¹dzie. W tej
pozycji rejestrowano stronê podeszwow¹ stóp w warunkach obci¹¿enia. Zapis obrazu odbywa³ siê automatycznie. Program steruj¹cy umo¿liwia³ rejestracjê
zmian wysokoœci ³uków pod³u¿nych z czêstotliwoœci¹ 1
s, wielkoœæ k¹ta Clarke'a, wskaŸnik Sztritera-Godunowa, k¹t piêtowy Gamma (wskaŸnik Wejsfloga), k¹t koœlawoœci palucha, stosunek d³ugoœci do szerokoœci
stopy (wskaŸnik Wejsfloga), k¹t koœlawoœci palucha Alfa, okreœla powierzchnie wa¿one stopy.
Badania te wykonano przy u¿yciu komputerowej
aparatury badania stóp. Badanie to jest rozwiniêciem
i udoskonaleniem znanego badania podoskopowego. Oprócz dok³adnej odbitki (plantokonturogramu)
uzyskuje siê informacje o przestrzennym ukszta³towaniu wysklepienia stóp. Aparatura do komputerowego badania wykorzystuje metodê fotogrametrii, polegaj¹c¹ na wykonywaniu pomiarów antropometrycznych
na podstawie zdjêcia badanej powierzchni. Uzyskanie obrazu przestrzennego (trzeciego wymiaru) mo¿liwe jest dziêki temu, ¿e urz¹dzenie wyœwietla na stopach linie o œciœle okreœlonych parametrach. Linie te
padaj¹c pod okreœlonym k¹tem, ulegaj¹ zniekszta³ceniom zale¿nie od tego, czy dany punkt znajduje siê
bli¿ej czy dalej urz¹dzenia. Zniekszta³cenia obrazu li-
Th
-
-
-
-
Tab. 1. Charakterystyka somatyczna badanych dzieci
Tab. 1. Somatic characteristics of the examined children
313
113 Furgal.qxp
2008-12-19
18:32
Page 4
Wyniki
eo
for
pe
rs
on
al
us
y is
op
is c
Th
-
ed
.
roh
ibit
np
tio
ibu
Tab. 2. Œrednie wartoœci i odchylenie standardowe uczniów z analizowanych grup
Tab. 2. Mean values and standard deviation (SD) in pupils from the studied groups
314
Results
The obtained results enabled general characteristics of selected features of foot morphological construction in the study subjects, depending on their
physical activity level. The analysis of morphological
construction of the feet was performed using Clarke's
index and Wejsflog's coefficient. The obtained results
are presented in Table 2.
nly
Uzyskane wyniki badañ umo¿liwi³y dokonanie ogólnej charakterystyki wybranych cech budowy morfologicznej stóp u badanych dzieci w zale¿noœci od poziomu uprawianej aktywnoœci fizycznej. Analizy budowy
morfologicznej stóp dokonano za pomoc¹ k¹ta Clarke'a i wspó³czynnika Wejsfloga. Wyniki przedstawiono w Tabeli 2.
rithms, transforms them into the contour map of
a given surface. This phenomenon is called Moire
(hence Moire projection) [6].
Thanks to the fact that during the examination the
picture is taken under closely defined conditions (that
means constant measurement distance, identical parameters of the optic system, accurate horizontal placement of the camera, silhouette positioning, defined lighting conditions), the measurement is repeatable.
When analysing the measurement accuracy, we
should consider the human body specifics. In practice, it is impossible to show physiological points on
patients' skin with the accuracy higher than 5 mm.
For this reason, we should assume that the value of
1 cm is a borderline accuracy for this method due to
physiological characteristics. The accuracy of the
device itself, as for image resolution and the value of
measured parameters is 1 mm, so it is ten times higher. This is important from the practical point of view,
as it allows to detect the first signs of the defect, still
invisible [7].
For the analysis of morphological shapes of the
feet, the following parameters were considered:
Clarke's angular index, angle magnitude and Wejsflog's index.
-d
istr
nii rejestrowane s¹ przez komputer, który dziêki algorytmom numerycznym przetwarza je na mapê warstwicow¹ danej powierzchni. Podstawa fizyczna tych
zjawisk nosi w optyce nazwê zjawiska Moire'a (st¹d
metoda projekcyjna Moire'a) [6].
Dziêki temu, ¿e zdjêcie w badaniu wykonywane
jest w œciœle okreœlonych warunkach (tj. sta³a odleg³oœæ badania, jednakowe parametry uk³adu optycznego, dok³adne wypoziomowanie kamery, ustawienie
sylwetki, okreœlone warunki oœwietlenia), pomiar ten
jest powtarzalny.
Analizuj¹c dok³adnoœæ pomiaru nale¿y zwróciæ
uwagê na specyfikê cia³a ludzkiego. W praktyce nie
jest mo¿liwe pokazanie na skórze pacjenta punktów
fizjologicznych z dok³adnoœci¹ wiêksz¹ ni¿ 5 mm.
Z tego powodu nale¿y przyj¹æ, ¿e wartoœæ 1 cm jest
granic¹ dok³adnoœci metody z uwagi na cechy fizjologiczne. Dok³adnoœæ samej aparatury, je¿eli chodzi
o rozdzielczoœæ obrazu i wartoœæ liczonych parametrów, wynosi 1 mm, jest wiêc a¿ 10 razy lepsza. Ma
to praktyczne znaczenie, gdy¿ pozwala na wychwycenie ju¿ pierwszych cech wady, jeszcze niewidocznych go³ym okiem [7].
W celu analizy ukszta³towania morfologicznego
stóp grupy badanej wziêto pod uwagê: wskaŸnik k¹towy Clarke'a, wielkoœæ k¹ta, wskaŸnik Wejsfloga.
-
-
-
-
113 Furgal.qxp
2008-12-19
18:32
Page 5
-
ed
.
roh
ibit
np
tio
-d
istr
Based on the analysis it was concluded that the
prevalence of different foot arch types slightly varied
in the studied groups, both in girls and boys. Only the
values of Wejsflog's coefficient in physically active
girls, under conditions of load exertion, were significantly higher. No statistically significant differences
were found between the remaining values.
The analysis of Clarke's angle and Wejsflog's
coefficient revealed a more correct shaping of the
longitudinal and the transverse foot arch in the boys
who participated in sports activities.
The comparison of physically active and nonsport involved girls showed a similar correlation, with
the former having better shaped feet.
Fig.1 presents the assessment of foot deformity
prevalence.
The percentage analysis of different features of
the feet for the studied groups showed the highest
percentage of foot deformities in the group of physically inactive individuals (62.5% of the group subjects). In the group of physically inactive boys, foot
arch deformities were found in 39.5% of the subjects.
The most correct feet shapes were noted in the
children participating in sports, both in boys (66.7%)
and girls (62.5%).
pe
rs
on
al
us
eo
nly
Na podstawie analizy danych stwierdzono, ¿e czêstoœæ wystêpowania poszczególnych typów sklepienia jest nieznacznie zró¿nicowana w obu grupach
badawczych – zarówno u ch³opców, jak i u dziewcz¹t. Tylko wartoœci wspó³czynnika Wejsfloga w obci¹¿eniu u dziewcz¹t aktywnych by³y istotnie wy¿sze.
Pozosta³e wartoœci nie ró¿ni³y siê istotnie.
Analizuj¹c k¹t Clarke'a i wspó³czynnik Wejsfloga
mo¿na zauwa¿yæ, ¿e najlepiej ukszta³towane by³o sklepienie pod³u¿ne i poprzeczne stóp w grupie ch³opców
uprawiaj¹cych sport.
Porównuj¹c grupy dziewcz¹t aktywnych i nieaktywnych fizycznie stwierdzono podobn¹ zale¿noœæ,
tzn. dziewczynki uprawiaj¹ce sport charakteryzowa³y
siê lepszym ukszta³towaniem stóp. Ocenê wystêpowania nieprawid³owoœci w obrêbie stóp przedstawiono na Rycinie 1.
Analiza procentowa cech stóp dla zbadanych grup
wykaza³a, ¿e najwiêkszy odsetek wadliwie ukszta³towanych stóp wyst¹pi³ w grupie dziewcz¹t nieaktywnych fizycznie, bo a¿ 62,5% badanych. W grupie mniej
aktywnych fizycznie ch³opców 39,5% mia³o wadliwie
ukszta³towane sklepienie. Najlepiej zbudowanymi stopami charakteryzowa³y siê dzieci uprawiaj¹ce sport –
zarówno ch³opcy (66,7%), jak i dziewczynki (62,5%).
ibu
Ryc. 1. Charakterystyka procentowa typów stóp dzieci w zale¿noœci od prowadzonej aktywnoœci fizycznej
Fig. 1. Percentage characteristics of foot types in children depending on physical activity level
Discussion
Zgodnie z przyjêtymi za³o¿eniami znaczna czêœæ
populacji jest niewystarczaj¹co aktywna fizycznie.
Organizacje WHO i FIMS namawiaj¹ rz¹dy do promocji programów upowszechniaj¹cych aktywnoœæ
i sprawnoœæ fizyczn¹, traktuj¹c to jako czêœæ polityki
zdrowotnej i spo³ecznej. Codzienna aktywnoœæ fizyczna powinna zostaæ uznana za podstawê zdrowego stylu ¿ycia. Nale¿y podejmowaæ w codziennym
¿yciu w³aœciwy rodzaj wysi³ku. Dzieci i m³odzie¿ powinny mieæ do dyspozycji sprzêt sportowy oraz mo¿liwoœæ codziennego uczestnictwa w sprawiaj¹cych
radoœæ æwiczeniach [8].
Jesteœmy najmniej aktywnym narodem w Europie
– taki wniosek wynika z raportu sporz¹dzonego przez
WHO. Ponad 70% Polaków nie wykonuje ¿adnych
According to our assumptions, physical activity
level is insufficient in the prevailing part of the general population. WHO and FIMS organizations suggest
that the governments should promote physical activity and fitness as part of people-oriented health policy. Everyday physical activity should be considered
a basic element of a healthy lifestyle. A proper kind of
exercise should be performed in our everyday life.
Children and youth should have sports gear to their
disposal and an opportunity to participate in activities
giving them a lot of pleasure [8].
Poles are the least active nation in Europe – such
a conclusion results from the WHO report. More than
70% of Poles do not perform any physical exercise,
and about 10% – do it on very rare occasions. Such
is c
op
y is
for
Dyskusja
Th
-
-
-
-
315
113 Furgal.qxp
2008-12-19
18:32
Page 6
-
-d
istr
ibu
tio
np
roh
ibit
ed
.
a low level of physical activity among Polish population contrasts dramatically not only with that of western European countries, but also with that of Russians and Hungarians. The long-term consequences
of this phenomenon including motor organ diseases,
overweight and obesity, diabetes mellitus, arterial hypertension, deterioration of wellness and many other
functional diseases and disorders [9,10].
The reluctance to participate in sports classes is
another concern. As many as 10% of Polish schoolchildren do not attend their sports classes for health
reasons. The second half does not exercise regularly, as the survey of the Institute for Mother and Child
and the Educational Division of the Solidarity Trade
Union in Gdañsk. There are classes with half of the
pupils not exercising during their sport lessons. At
junior high schools, there are 300,000 pupils who
avoid physical exercise [11,12].
The first effects of this adverse phenomenon have
already been noticed. There is an increasing number
of schoolchildren with health problems, and every
third pupil suffers from postural defects, spinal disorders, there are also increasingly more cases of obesity, diabetes mellitus and hypercholesterolemia
[11,13].
The study results support the widespread view
that limited physical activity is among the major factors for foot arch lowering [14,15].
Based on the study it was concluded that the differences in morphological constitution of feet between
physically inactive children and sport-involved ones
were slight. The obtained results suggest a higher
prevalence of foot architecture disorders in less physically active children. This concerns every segment of
both feet under all statodynamic conditions.
One may hypothesize that a higher prevalence of
the above mentioned disorders in girls (in 37.5% of
those physically active and 60% of less active ones)
and of non-gender-related disorders is due to sexual
dimorphism and body lateralisation. This hypothesis
is further supported by Demczyk [16,17].
Characteristics of the prevalence of different morphological types lets us conclude that the lowering of
the longitudinal foot arch occurred in less active children. This indicates the lack of excessively arched
feet and a higher prevalence of the threat of longitudinal flatfoot development. Also a higher incidence of
front foot segment disorders is observed. This concerns both the transverse arch and alignment of toes.
The varied prevalence of changes in different foot
segments suggests that physically inactive children
are particularly prone to changes in foot architecture.
The foot is one of the kinematic chain links of humans and its different segments constitute a functional unity [5].
Our own and other authors' findings indicate that
motor rehabilitation (corrective gymnastics) plays an
important role in prevention and treatment of foot
deformities [17]. The application of adequate rehabilitation methods and systematic gymnastic exercises significantly reduce and prevent both obesity and
flatfoot in children at school age.
Among the basic factors contributing to static
deformities of feet, the major ones include everyday
wrong weight-bearing habits. These habits can be
changed, then the forces applied will change too.
is c
op
y is
for
pe
rs
on
al
us
eo
nly
æwiczeñ fizycznych, a oko³o 10% jedynie sporadycznie. Ten niski poziom aktywnoœci fizycznej Polaków
w sposób ra¿¹cy odbiega od poziomu nie tylko mieszkañców krajów zachodnioeuropejskich, lecz tak¿e
Rosjan i Wêgrów. Nietrudno przewidzieæ d³ugofalowe
konsekwencje tego zjawiska w postaci chorób uk³adu
ruchu, nadwagi i oty³oœci, cukrzycy, nadciœnienia têtniczego, gorszego samopoczucia oraz wielu innych
schorzeñ i zaburzeñ funkcjonalnych [9,10].
Problem stanowi niechêæ do zajêæ wychowania fizycznego. A¿ 10% uczniów polskich szkó³ ma sta³e
zwolnienie lekarskie. Drugie tyle regularnie nie æwiczy – wynika z badañ przeprowadzonych przez Instytut Matki i Dziecka oraz Sekcjê Oœwiaty i Wychowania NSZZ „Solidarnoœæ” w Gdañsku. Zdarzaj¹ siê klasy, w których nie æwiczy po³owa uczniów. W samych
gimnazjach wysi³ku fizycznego unika 300 tys. m³odych ludzi [11,12].
Pierwsze efekty s¹ ju¿ zauwa¿alne. Wzrasta liczba uczniów z problemami zdrowotnymi, co trzeci uczeñ
ma wady postawy cia³a, problem z krêgos³upem, coraz czêstsza jest równie¿ oty³oœæ, cukrzyca i wysoki
poziom cholesterolu [11,13].
Uzyskane wyniki badañ potwierdzaj¹ czêsto spotykan¹ opiniê, ¿e ograniczenie aktywnoœci fizycznej
jest jednym z czynników sprzyjaj¹cych obni¿aniu
sklepienia stóp [14,15].
Na podstawie przeprowadzonych badañ stwierdzono, ¿e budowa morfologiczna stóp dzieci nieaktywnych fizycznie i uprawiaj¹cych sport ró¿ni siê nieznacznie. Uzyskane wyniki badañ wskazuj¹ na czêstsze wystêpowanie zaburzeñ architektury stóp u dzieci mniej aktywnych ruchowo. Dotyczy to obu stóp,
wszystkich jej segmentów, w ka¿dych warunkach
statodynamicznych.
Mo¿na przypuszczaæ, ¿e czêstsze wystêpowanie
zaburzeñ u dziewcz¹t (37,5% u aktywnych i 60%
u mniej aktywnych) oraz, bez wzglêdu na p³eæ, czêstsze zmiany w stopie prawej s¹ skutkiem istnienia dymorfizmu p³ciowego i lateralizacji cia³a. Potwierdzaj¹
to badania przeprowadzone przez Demczyk [16,17].
Charakterystyka czêstotliwoœci wystêpowania poszczególnych typów pozwala s¹dziæ, ¿e u dzieci mniej
aktywnych fizycznie nast¹pi³o obni¿enie sklepienia
pod³u¿nego. Wskazuje na to brak stóp nadmiernie
sklepionych i czêstsze wystêpowanie stóp zagro¿onych p³askostopiem pod³u¿nym. Obserwuje siê równie¿ wiêksz¹ czêstotliwoœæ zaburzeñ w przednich
segmentach stopy. Dotyczy to zarówno sklepienia
poprzecznego, jak i u³o¿enia palców.
Stwierdzona zró¿nicowana czêstotliwoœæ wystêpowania zmian w poszczególnych segmentach stopy
sugeruje, ¿e dzieci ma³o aktywne ruchowo s¹ szczególnie nara¿one na zmiany w architekturze stóp. Stopa stanowi jedno z ogniw ³añcucha kinematycznego
cz³owieka, jak poszczególne jej segmenty stanowi¹
jednoœæ funkcjonaln¹ stopy [5].
Z obserwacji w³asnych i doœwiadczenia innych
autorów wynika, ¿e istotn¹ rolê w profilaktyce oraz leczeniu wad stóp spe³nia rehabilitacja ruchowa (gimnastyka korekcyjna) [17].
Wykorzystanie odpowiednich metod rehabilitacji
oraz systematycznie prowadzona gimnastyka,
w istotny sposób lecz¹ i zapobiegaj¹ powstawaniu
zarówno oty³oœci, jak i p³askostopia u dzieci w wieku
szkolnym.
Th
-
-
-
-
316
113 Furgal.qxp
2008-12-19
18:32
Page 7
-
The main factor contributing to the reconstruction
and maintaining a healthy foot statics is a tridimensional supporting construction and functionally active
forefoot arch. Therefore, early motor rehabilitation,
particularly corrective gymnastics, is the major concern in that case.
Wnioski
Conclusions
1. Œrednie wartoœci k¹ta Clarke'a i wspó³czynnika
Wejsfloga – zarówno w odci¹¿eniu, jak i obci¹¿eniu – w obu badanych grupach kszta³towa³y siê
w granicach wartoœci prawid³owych. Dzieci
o wiêkszej aktywnoœci osi¹gnê³y nieznacznie lepsze wartoœci.
2. U dziewcz¹t i ch³opców w grupie dzieci nieaktywnych fizycznie czêœciej stwierdzano nieprawid³owe sklepienie stóp.
3. Wœród ch³opców nieznacznie wiêcej wad wystêpowa³o u mniej aktywnych. Najwiêkszy odsetek
wadliwie ukszta³towanej architektury stóp wyst¹pi³ w grupie dziewcz¹t o mniejszej aktywnoœci
fizycznej i dotyczy³ ponad po³owy badanych.
1. The mean values of Clarke's angle and Wejsflog's
coefficient – both in weight-bearing and nonweight-bearing position fell within acceptable limits. The physically active children obtained slightly higher values.
2. Among physically inactive children a higher prevalence of foot arch deformity was noted.
3. Among the boys, slightly more defects were noted
in those less active. The highest percentage of
foot architecture deformities was noted in physically inactive girls.
-d
istr
ibu
tio
np
roh
ibit
ed
.
Spoœród podstawowych czynników, które prowadz¹ do statycznych zniekszta³ceñ stóp, najwa¿niejszym s¹ codzienne nieprawid³owe przyzwyczajenia
w obci¹¿aniu stóp. Przyzwyczajenia mo¿na zmieniæ,
dziêki temu zmianie ulegaj¹ równie¿ dzia³aj¹ce si³y.
Pierwszym krokiem do odbudowy i utrzymania zdrowej statyki stopy jest daj¹ca zabezpieczenie trójwymiarowa konstrukcja stopy oraz funkcjonalnie czynne
sklepienie przodostopia. Dlatego tak istotna jest
wczeœnie rozpoczêta rehabilitacja ruchowa, a w szczególnoœci gimnastyka korekcyjna.
Piœmiennictwo / References
is c
op
y is
for
pe
rs
on
al
us
eo
nly
1. Starosta W. Nauka o ruchach cz³owieka w systemie nauk o kulturze fizycznej. Medycyna Sportowa 2001; 17
(4); 143-151.
2. Bukowiec M. Postulowane, za³o¿one i rzeczywiste funkcje wychowania fizycznego w przygotowaniu do uczestnictwa w kulturze fizycznej. AWF Kraków 1990.
3. Szygu³a Z. Aktywnoœæ ruchowa dzieci i m³odzie¿y – wybrane problemy. Medycyna Sportowa 2007; 11 (1): 24-25.
4. Fenczyn J, Szmigiel Cz. Podobieñstwa i ró¿nice samooceny ch³opców i dziewcz¹t z oty³oœci¹ prost¹. Medicina Sportiva 2003; Vol. 7, No. 1: 32-33.
5. Larsen Ch. Spiraldynamik: Pravention von Fussdefrmitaten. Krankengymnastik Zeitschrift Phisioterapenten 1998;
50 (90): 1534-1544.
6. Demczuk E. Ocena wysklepienia stóp u dzieci z wadami postawy ze szczególnym uwzglêdnieniem metody Moire'a. Praca Doktorska. AWF Wroc³aw 1991.
7. Demczuk-W³odarczyk E. Zmodyfikowana biosfereometryczna metoda oceny budowy morfologicznej stopy. Fizjoterapia 1998; 6 (1-2): 54-56.
8. Aktywnoœæ fizyczna a zdrowie. Medicina Sportiva Practica 2000; 1 (2): 1-4.
9. Sevard R, Despres JM, Marcontte M i wsp. Acute effect of endurance exsercise on human adipose tissue metabolizm. Metabolism 1987; 36: 480-488.
10. Wielka Ogólnopolska Kampania na rzecz aktywnoœci fizycznej programu CIDI WHO. Medicina Sportiva Practica 2001; 2 (1): 1-4.
11. Jarzêbski M. Najmniej aktywny naród Europy. Rehabilitacja w Praktyce 2007; 2: 6.
12. Jarzêbski M. Pokolenie z zadyszk¹. Rehabilitacja w Praktyce 2007; 2: 6.
13. Nazar K, Kociuba-Uœci³ko H. Aktywnoœæ ruchowa w zapobieganiu i leczeniu oty³oœci. Polski Tygodnik Lekarski 1995;
(suppl. 1): 68-69.
14. Jegier A, Nazar K, Dziak A. Medycyna Sportowa. Warszawa 2005.
15. Nadolska-Æwik³a J, Stasiak J. Stan wysklepienia stóp dzieci 7-letnich. Postawy cia³a cz³owieka i metody jej oceny. AWF Katowice 1992.
16. Demczuk-W³odarczyk E, Bieæ E, Sipko T, Boerner E. Budowa morfologiczna stóp u dzieci nies³ysz¹cych. Fizjoterapia Polska 2005; 5 (3): 343-346.
17. Demczuk-W³odarczyk E. Budowa stopy w okresie rozwoju progresywnego cz³owieka. AWF Wroc³aw 2003; 66.
Th
-
-
-
-
317

113 Furgal.qxp - Medycyna Sportowa

Transkrypt

Podobne dokumenty

This copy is for personal use only

FULL TEXT - Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości

foot care - pielęgnacja stóp

FULL TEXT - Miscellanea Anthropologica et Sociologica

Wojciech J. Cynarski, Artur Litwiniuk Gry dydaktyczne i ich

Kazimierz Obody#U0144ski Specyfika jujutsu i judo

FULL TEXT - Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości