AS_LiSPMstacjonarne2..
Transkrypt
AS_LiSPMstacjonarne2..
Logistyka i Spedycja Portowo-Morska – wykład 3 (Czym zajmuje się logistyka i spedycja portowo-morska?) dr Adam Salomon Katedra Transportu i Logistyki Wydział Nawigacyjny Akademia Morska w Gdyni LiSPM Podstawowy podręcznik do wykładu 3. • A. Salomon, Spedycja teoria, przykłady, ćwiczenia, Wyd. AM, Gdynia 2011 LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 2 Logistyka i spedycja portowo-morska (przypomnienie) • Logistyka i spedycja portowo-morska obejmuje działania spedytora przesłania przesyłki frachtem morskim, wszelkimi jego formami jak i dostępnymi sposobami. • Logistyka i spedycja portowo-morska umożliwia obsługę przesyłek na zasadzie drzwi-drzwi . • LiSPM też służyć jako uzupełnienie lub część składowa większych projektów logistycznych. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 3 LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 4 Charakterystyka podstawowych pojęć w morskich przewozach konwencjonalnych (1) Termin Opis Fracht (freight) Liczony najczęściej w jednostkach „w/m” , nie obejmuje ŻADNEJ innej czynności spedytora. Załadunek i Załadunek na statek, liczony w zależności od rodzaju rozładunek (quay, towaru i jego ilości, standardem jest naliczanie opłat loading, pier tylko za wagę brutto, bez dodatków objętościowych handling etc.). (dotyczy przesyłek o standardowych rozmiarach). • THC port nadania; THC czyli opłaty jakie może pobierać port za • THC port pośrednictwem spedytora za obsługę przesyłki. Dla przeznaczenia. przesyłek konwencjonalnych opłaty te przeważnie są naliczane wg w/m. • Dowóz do portu W zależności od rodzaju przesyłanego towaru jak i nadania; rodzaju transportu stawki i ich konstrukcja mogą się • Dostawa z portu różnić od siebie. przeznaczenia. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 5 Przesyłki konwencjonalne w TM (definicja THC) • THC – (ang.) Terminal Handling Charges, opłaty portowe, którymi port obciąża spedytora za obsługę przesyłki wewnątrz portu. • THC naliczane jest zarówno dla przesyłek importowych i eksportowych, konwencjonalnych jak i kontenerowych (pełnokontenerowych FCL i drobnicy kontenerowej LCL). LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 6 Charakterystyka podstawowych pojęć w morskich przewozach konwencjonalnych (2) Termin Opis • Odprawy celne; • Zezwolenia na transport, import, eksport; • Dokumenty dopuszczające do obrotu handlowego. Do uzgodnienia, choć doskonała większość tych stawek opłat jest naliczana jednorazowo za całą przesyłkę, dokument lub czynność spedytora. Istotne jest, że aby uzyskać niektóre zezwolenia spedytor musi dysponować czasem niezbędnym do ich załatwienia. Także niektóre zezwolenia wymagają dosyć specyficznej aranżacji (próbki do analizy, długotrwałe procedury w odpowiednich urzędach administracji państwowej). Może okazać się, że załatwienie danej sprawy w urzędach jest długotrwałe, kłopotliwe i stresujące. Spedytor nie rozwiąże tego problemu. Spedytor co najwyżej ograniczy kontakty z urzędnikami do minimum, ale nie zmieni obowiązującego prawa i biurokracji. Stawka za sporządzenie dokumentu, standardowo za Express B/L. Wystawienie B/L (B/L fee) LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 7 Przesyłki skonteneryzowane – zalety 1. mobilność kontenerów – kontener może być przewożony w głąb lądu bez konieczności przeładunku w porcie, co zmniejsza ryzyko uszkodzeń; 2. elastyczność w transporcie dzięki stosowaniu kontenerów specjalistycznych; 3. mniejszy koszt frachtu – efekt skali, konkurencja wielu przewoźników na tych samych trasach; 4. przewidywalności kosztów frachtu – wszelkie stawki są ważne przez okres średnio około 3 miesięcy); 5. wygoda rozwiązania dla klienta – załadunek bezpośrednio w magazynach dostawcy i odbiorcy; 6. łatwość gromadzenia kontenerów w portach. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 8 Przesyłki skonteneryzowane – nisze rynkowe • Kontenery praktycznie już wyparły z rynku stare, poczciwe frachtowce. • Jest co prawda kilka nisz rynkowych (przewozy czarterowe, np. ropy naftowej), do których kontenery jeszcze nie są stosowane, ale i tak nie zmienia to faktu w skali światowej. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 9 Przeładunki w polskich portach morskich w mln ton LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 10 Dane eksploatacyjno-inwestycyjne polskich portów morskich LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 11 Przeładunki kontenerów (w TEU) w porcie gdyńskim i gdańskim LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 12 Rodzaje kontenerów w pracy spedytora portowo-morskiego • Lista ta nie obejmuje wszystkich dostępnych na rynku rodzajów kontenerów, ale pokazuje różnorodność typów i wielość ich zastosowań w LiSP-M. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 13 20’ Dry Freight Container LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 14 40’ Dry Freight Container LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 15 40’ High Cube Dry Container LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 16 45’ High Cube Dry Container LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 17 20’ Flat Rack Container LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 18 40’ Flat Rack Container LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 19 20’ Refrigerated Container LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 20 40’ HC Refrigerated Container LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 21 40’ Artifical Tweendeck (1) • Artificial Tweendeck to po prostu podłoga kontenera. • Jest modułowa, tzn., że istnieje możliwość łączenia kilku podłóg na pokładzie kontenerowca dla przewozu dużych części (przekraczających obrys podłogi jednego lub kilku kontenerów). • Jest to jedna z bardziej zaawansowanych technologicznie nowinek w przewozach skonteneryzowanych. • Pozwala na przewóz nietypowych gabarytowo przesyłek na sztucznie utworzonym pokładzie. • Dzięki temu możliwe jest wykorzystanie kontenerów do przewozu drobnicy ponadgabarytowej. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 22 40’ Artifical Tweendeck (2) • Wymaga to bardzo szczegółowych ustaleń ze spedytorem, spośród których najczęściej spotykane to: 1. konieczność przedstawienia dokładnych rysunków technicznych; 2. zapewnienie nadzoru i dokładnych instrukcji do za- i rozładunku towaru; 3. serię dodatkowych ubezpieczeń na przeładunki, transport itp.; 4. dowóz przesyłki z miejsca odbioru do portu i z portu przeznaczenia do właściwego miejsca przeznaczenia w głębi lądu; 5. wielu innych, wynikających choćby z nacisku na metr kwadratowy, wysoko położony środek ciężkości pojedynczej sztuki przewozowej i inne szczególne własności towaru mające wpływ na proces obsługi przez spedytora. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 23 Przesyłki pełnokontenerowe (Full Container Load czyli F.C.L.) • Podstawowym, wręcz flagowym produktem każdego logistyka/spedytora jest tzw. FCL, czyli przewozy całych kontenerów. • Pomimo możliwych kombinacji warunków odbioru i dostawy oraz różnych umów z armatorami i portami jest to najprostsza operacja, jaką wykonuje logistyk/spedytor portowo-morski. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 24 Charakterystyka najczęściej spotykanych rodzajów stawek w morskich przewozach pełnokontenerowych (FCL) (1) Termin Fracht (freight). LiSPM Opis Liczony najczęściej w jednostkach kontenerowych, nie obejmuje ŻADNEJ innej czynności spedytora, jeśli nie jest to wyraźnie wskazane w ofercie. Stawki frachtu podawane są za jednostkę 20 stopową i oddzielnie 40 stopową (lub 45 stopową). Stawki dla kontenerów specjalistycznych (chłodni, tank-kontenerów, izoterm itp.) obejmują dodatkowe opłaty, najczęściej liczone za dobę użytkowania kontenera. Dodatkowe warunki (jak np. LIFO) opisują zachowania spedytora typowe dla danego regionu geograficznego (w tym przypadku Morze Śródziemne). Konkretnie LIFO oznacza, że w stawce nie jest ujęty koszt za- lub rozładunku w porcie śródziemnomorskim. Klient musi bardzo dokładnie czytać tę część oferty i w razie jakichkolwiek wątpliwości uzyskać pisemne wyjaśnienia od spedytora czego dane warunki dotyczą i jaki mają wpływ na wysokość faktury. dr Adam Salomon, KTiL 25 Charakterystyka najczęściej spotykanych rodzajów stawek w morskich przewozach pełnokontenerowych (FCL) (2) Termin • THC port nadania; • THC port przeznaczenia. LiSPM Opis THC czyli opłaty jakie może pobierać port za obsługę kontenera. Dla przesyłek kontenerowych opłaty te przeważnie są naliczane za jednostkę, przy czym podstawą obciążenia THC jest wielkość kontenera. THC różni się dla różnych portów morskich, częstokroć różnice są zauważalne pomiędzy krajami nadania lub przeznaczenia. Dobrym zwyczajem klienta znającego realia frachtu morskiego jest żądanie podania THC jako oddzielnego czynnika kosztu, ponieważ może okazać się, że niektórzy spedytorzy oferują, czasami znaczne zniżki tych opłat. Nadając przesyłkę z Polski do np. USA musimy brać pod uwagę fakt, że THC będzie naliczone wielokrotnie, tzn. co najmniej w polskim porcie i porcie amerykańskim. Dlatego negocjując przejęcie gestii transportowej należy zwrócić szczególną uwagę na ten prosty fakt. dr Adam Salomon, KTiL 26 Charakterystyka najczęściej spotykanych rodzajów stawek w morskich przewozach pełnokontenerowych (FCL) (3) Termin Dodatki do frachtu: • BAF; • CAF; • Inne. Opis Jeśli w ofercie występują jakiekolwiek dodatki do frachtu, najprostszą drogą ich pozbycia się i uproszczenia całej oferty jest odpowiednia instrukcja do oferującego spedytora. Najlepszym rozwiązaniem polegającym na pozbyciu się „śmierdzącego jajka" jakim dla normalnego klienta jest dodatek do frachtu jest żądanie od spedytora oferty bez jakichkolwiek dodatków, z ceną podaną w uproszczonej konstrukcji: koszt odbioru ↭THC ↭ fracht ↭ koszt dostawy jako całkowicie wystarczającej do dokładnej oceny oferty spedytora. Najlepszym materiałem porównawczym jest stawka „ALL-IN", ale często ze względu na warunki dostawy nie jest możliwe przeprowadzenie analizy porównawczej na bazie tej stawki. Dodatki te są pozostałościami okresu, w którym stawki frachtu obowiązywały wiele lat. Różnice polegały właśnie na CAF (Currency Adjustment Factor) i BAF (Bunker Adjustment Factor dry & Reefer), które to były zmiennymi warunkującymi wielkość bezwzględną stawki. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 27 Charakterystyka najczęściej spotykanych rodzajów stawek w morskich przewozach pełnokontenerowych (FCL) (4) Termin Opis • Załadunek i rozładunek kontenera w porcie (container stuffing) Stawki te zależą od rodzaju towaru, jego ilości, wagi jednostkowej opakowania i wielu innych czynności. Należy bardzo dokładnie sprawdzić czy dana stawka nie ulegnie zmianie (w Polsce kontenery przeważnie ładują i rozładowują porty, choć wiele jest firm „stafujących” posiadających własne magazyny) zależnie od wielu szczególnych własności towaru. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 28 Charakterystyka najczęściej spotykanych rodzajów stawek w morskich przewozach pełnokontenerowych (FCL) (5) Termin Opis • Dowóz do portu nadania; • Dostawa z portu przeznaczenia. W zależności od rodzaju przesyłanego kontenera jak i samego towaru stawki mogą się różnić. Zwyczajowo podaje się stawki według wielkości kontenera, czasem jego wagi (jeśli przekracza wagę dopuszczalną). Zawsze istnieje możliwość przewiezienia towaru bezpośrednio do portu (lub do firmy stafującej) tak, aby towar został załadowany w porcie. Ale wówczas oprócz kosztów dowozu towaru do portu należy uwzględnić: 1. koszty załadunku kontenera; 2. często niepełne wypełnienie kontenera towarem (ryzyko poniesienia dodatkowych opłat dla przesłania tej samej ilości towaru); 3. możliwe rabaty udzielane przez spedytora przy często powtarzających się przedsięwzięciach. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 29 Charakterystyka najczęściej spotykanych rodzajów stawek w morskich przewozach pełnokontenerowych (FCL) (6) Termin Opis • Odprawy celne; Stawka za dokument, standardowo za Express B/L. • Zezwolenia na transport/import/ eksport; • Dokumenty dopuszczające do obrotu handlowego. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 30 Drobnica kontenerowa (Less than Container Load czyli L.C.L.) (1) • Jeżeli spedytor sam organizuje drobnicę kontenerową oznacza to, że jest już odpowiednio rozwiniętym operatorem frachtu morskiego. • Drobnica kontenerowa oznacza, że w jednym kontenerze są konsolidowane przesyłki wielu firm (bądź jednej firmy) dla wielu odbiorców. • Przesyłki są konsolidowane w magazynach w pobliżu lub na terenie portów lub terminali towarowych, gdzie następuje ich załadunek do kontenera i przesłanie do kooperującego spedytora w porcie przeznaczenia, który następnie na podstawie załączonej dokumentacji dokonuje rozformowania kontenera i dystrybuuje przesyłki do finalnych odbiorców. • Mechanizm ten działa identycznie w przypadku importu do Polski. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 31 Drobnica kontenerowa (Less than Container Load czyli L.C.L.) (2) • Podstawową zaletą jest fakt, że spedytorzy obciążają klienta za „w/m", a nie cały kontener. • Pozwala to w tani i pewny sposób przesyłać niewielkie przesyłki na duże odległości. • Drobnica kontenerowa jest jedną z tańszych form przesyłania towaru, jeśli nie najtańszą. • Ale korzystając z tej formy frachtu morskiego należy uzbroić się w cierpliwość, ponieważ przesyłanie towaru za pośrednictwem LCL jest bardzo czasochłonne. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 32 Drobnica kontenerowa (Less than Container Load czyli L.C.L.) (4) • Serwis LCL jest oferowany przez spedytorów dużych ponadnarodowych, a standardowa konstrukcja oferty jest skomplikowana. • W doskonałej większości konstrukcja stawek jest ustalana przez samego spedytora. • Choć większość spedytorów stosuje się do kilku podstawowych zasad uznawanych za rynkowe klient może otrzymać ofertę odbiegającą od uznanych standardów • Podawanie cen w coraz to innych „ciasteczkach” jest techniką marketingową znaną również specjalistom od spedycji. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 33 Czartery statków (1) • Czarterowaniem statków zajmują się wyspecjalizowane firmy bądź też oddziały firm spedycyjnych. • Tylko niewielki odsetek przesyłek jest aranżowanych przez średniego rozmiaru firmy spedycyjne, a spośród tych większość aranżacji czarterów polega na znajomościach i podobnych zależnościach. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 34 Czartery statków (2) • Aby wyczarterować statek należy sprecyzować wymagania spedycyjne, przy czym szczególnie trzeba mieć na uwadze: 1. Właściwości towaru, tak jak wpływ warunków przewozu na sam towar jak też, co jest rzadziej brane pod uwagę, wpływ samego towaru na statek i jego dalsze użytkowanie; bardzo często właściwości towaru przesądzają o cenie czarteru; 2. Wymagany sposób wydania towaru odbiorcy pod kątem uzyskania zapłaty w umówionym terminie; 3. Rejon geograficzny w którym towar będzie przewożony (a w szczególności warunki pogodowe i klimatyczne, bezpieczeństwo danego regionu i inne warunki geopolityczne); 4. Dostępność środków finansowych, którymi klient zapłaci za czarter (przed, w trakcie czy po fakcie dostawy ewentualnie odbioru towaru) i jej ewentualny wpływ na cenę czarteru. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 35 Czartery statków (3) • Jeśli klient zgromadzi wyżej wymienione informacje może skontaktować się ze spedytorami i rozpocząć konkurs ofert. • Wszelkie inne ustalenia są specyficzne i zależą od właścicieli statku i spedytora. LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 36 BIMCO wzory umów (http://www.balticlawyers.pl/page/view/id/5/v/BIMCO+wzory+um%C3 %B3w.html) • Wzory formularzy charterpartii BIMCO w wersji .pdf LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 37 LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 38 LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 39 LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 40 LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 41 LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 42 LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 43 LiSPM dla III sem. MSTiL Koniec wykładu 3. Dziękuję za uwagę ... ... i zapraszam na kolejne wykłady i ćwiczenia LiSPM dr Adam Salomon, KTiL 44