AS_LiSPMstacjonarne2..

Transkrypt

AS_LiSPMstacjonarne2..
Logistyka i Spedycja
Portowo-Morska
– wykład 3 (Czym zajmuje się logistyka
i spedycja portowo-morska?)
dr Adam Salomon
Katedra Transportu i Logistyki
Wydział Nawigacyjny
Akademia Morska w Gdyni
LiSPM
Podstawowy podręcznik
do wykładu 3.
• A. Salomon, Spedycja teoria, przykłady,
ćwiczenia, Wyd. AM,
Gdynia 2011
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
2
Logistyka i spedycja portowo-morska
(przypomnienie)
• Logistyka i spedycja portowo-morska obejmuje działania
spedytora przesłania przesyłki frachtem morskim,
wszelkimi jego formami jak i dostępnymi sposobami.
• Logistyka i spedycja portowo-morska umożliwia obsługę
przesyłek na zasadzie drzwi-drzwi .
• LiSPM też służyć jako uzupełnienie lub część składowa
większych projektów logistycznych.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
3
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
4
Charakterystyka podstawowych pojęć w
morskich przewozach konwencjonalnych (1)
Termin
Opis
Fracht (freight)
Liczony najczęściej w jednostkach „w/m” , nie
obejmuje ŻADNEJ innej czynności spedytora.
Załadunek i
Załadunek na statek, liczony w zależności od rodzaju
rozładunek (quay,
towaru i jego ilości, standardem jest naliczanie opłat
loading, pier
tylko za wagę brutto, bez dodatków objętościowych
handling etc.).
(dotyczy przesyłek o standardowych rozmiarach).
• THC port nadania; THC czyli opłaty jakie może pobierać port za
• THC port
pośrednictwem spedytora za obsługę przesyłki. Dla
przeznaczenia.
przesyłek konwencjonalnych opłaty te przeważnie są
naliczane wg w/m.
• Dowóz do portu
W zależności od rodzaju przesyłanego towaru jak i
nadania;
rodzaju transportu stawki i ich konstrukcja mogą się
• Dostawa z portu różnić od siebie.
przeznaczenia.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
5
Przesyłki konwencjonalne w TM
(definicja THC)
• THC – (ang.) Terminal Handling Charges,
opłaty portowe, którymi port obciąża spedytora
za obsługę przesyłki wewnątrz portu.
• THC naliczane jest zarówno dla przesyłek
importowych i eksportowych,
konwencjonalnych jak i kontenerowych
(pełnokontenerowych FCL i drobnicy
kontenerowej LCL).
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
6
Charakterystyka podstawowych pojęć w morskich
przewozach konwencjonalnych (2)
Termin
Opis
• Odprawy celne;
• Zezwolenia na
transport, import,
eksport;
• Dokumenty
dopuszczające do
obrotu handlowego.
Do uzgodnienia, choć doskonała większość tych stawek
opłat jest naliczana jednorazowo za całą przesyłkę,
dokument lub czynność spedytora.
Istotne jest, że aby uzyskać niektóre zezwolenia spedytor
musi dysponować czasem niezbędnym do ich załatwienia.
Także niektóre zezwolenia wymagają dosyć specyficznej
aranżacji (próbki do analizy, długotrwałe procedury w
odpowiednich urzędach administracji państwowej).
Może okazać się, że załatwienie danej sprawy w urzędach
jest długotrwałe, kłopotliwe i stresujące. Spedytor nie
rozwiąże tego problemu. Spedytor co najwyżej ograniczy
kontakty z urzędnikami do minimum, ale nie zmieni
obowiązującego prawa i biurokracji.
Stawka za sporządzenie dokumentu, standardowo za
Express B/L.
Wystawienie B/L
(B/L fee)
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
7
Przesyłki skonteneryzowane – zalety
1. mobilność kontenerów – kontener może być
przewożony w głąb lądu bez konieczności przeładunku
w porcie, co zmniejsza ryzyko uszkodzeń;
2. elastyczność w transporcie dzięki stosowaniu
kontenerów specjalistycznych;
3. mniejszy koszt frachtu – efekt skali, konkurencja
wielu przewoźników na tych samych trasach;
4. przewidywalności kosztów frachtu – wszelkie stawki
są ważne przez okres średnio około 3 miesięcy);
5. wygoda rozwiązania dla klienta – załadunek
bezpośrednio w magazynach dostawcy i odbiorcy;
6. łatwość gromadzenia kontenerów w portach.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
8
Przesyłki skonteneryzowane – nisze
rynkowe
• Kontenery praktycznie już wyparły z rynku
stare, poczciwe frachtowce.
• Jest co prawda kilka nisz rynkowych (przewozy
czarterowe, np. ropy naftowej), do których
kontenery jeszcze nie są stosowane, ale i tak
nie zmienia to faktu w skali światowej.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
9
Przeładunki w polskich portach morskich
w mln ton
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
10
Dane eksploatacyjno-inwestycyjne polskich
portów morskich
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
11
Przeładunki kontenerów (w TEU)
w porcie gdyńskim i gdańskim
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
12
Rodzaje kontenerów w pracy
spedytora portowo-morskiego
• Lista ta nie obejmuje wszystkich dostępnych na rynku
rodzajów kontenerów, ale pokazuje różnorodność typów
i wielość ich zastosowań w LiSP-M.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
13
20’ Dry Freight Container
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
14
40’ Dry Freight Container
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
15
40’ High Cube Dry Container
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
16
45’ High Cube Dry Container
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
17
20’ Flat Rack Container
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
18
40’ Flat Rack Container
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
19
20’ Refrigerated Container
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
20
40’ HC Refrigerated Container
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
21
40’ Artifical
Tweendeck (1)
• Artificial Tweendeck to po prostu podłoga kontenera.
• Jest modułowa, tzn., że istnieje możliwość łączenia kilku
podłóg na pokładzie kontenerowca dla przewozu dużych
części (przekraczających obrys podłogi jednego lub kilku
kontenerów).
• Jest to jedna z bardziej zaawansowanych technologicznie
nowinek w przewozach skonteneryzowanych.
• Pozwala na przewóz nietypowych gabarytowo przesyłek
na sztucznie utworzonym pokładzie.
• Dzięki temu możliwe jest wykorzystanie kontenerów do
przewozu drobnicy ponadgabarytowej.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
22
40’ Artifical Tweendeck (2)
• Wymaga to bardzo szczegółowych ustaleń ze spedytorem,
spośród których najczęściej spotykane to:
1. konieczność przedstawienia dokładnych rysunków
technicznych;
2. zapewnienie nadzoru i dokładnych instrukcji do za- i
rozładunku towaru;
3. serię dodatkowych ubezpieczeń na przeładunki,
transport itp.;
4. dowóz przesyłki z miejsca odbioru do portu i z portu
przeznaczenia do właściwego miejsca przeznaczenia w
głębi lądu;
5. wielu innych, wynikających choćby z nacisku na metr
kwadratowy, wysoko położony środek ciężkości
pojedynczej sztuki przewozowej i inne szczególne
własności towaru mające wpływ na proces obsługi przez
spedytora.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
23
Przesyłki pełnokontenerowe
(Full Container Load czyli F.C.L.)
• Podstawowym, wręcz flagowym produktem
każdego logistyka/spedytora jest tzw. FCL,
czyli przewozy całych kontenerów.
• Pomimo możliwych kombinacji warunków
odbioru i dostawy oraz różnych umów z
armatorami i portami jest to najprostsza
operacja, jaką wykonuje logistyk/spedytor
portowo-morski.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
24
Charakterystyka najczęściej spotykanych rodzajów stawek w
morskich przewozach pełnokontenerowych (FCL) (1)
Termin
Fracht (freight).
LiSPM
Opis
Liczony najczęściej w jednostkach kontenerowych, nie
obejmuje ŻADNEJ innej czynności spedytora, jeśli nie
jest to wyraźnie wskazane w ofercie. Stawki frachtu
podawane są za jednostkę 20 stopową i oddzielnie 40
stopową (lub 45 stopową).
Stawki dla kontenerów specjalistycznych (chłodni,
tank-kontenerów, izoterm itp.) obejmują dodatkowe
opłaty, najczęściej liczone za dobę użytkowania
kontenera. Dodatkowe warunki (jak np. LIFO) opisują
zachowania spedytora typowe dla danego regionu
geograficznego (w tym przypadku Morze Śródziemne).
Konkretnie LIFO oznacza, że w stawce nie jest ujęty
koszt za- lub rozładunku w porcie śródziemnomorskim.
Klient musi bardzo dokładnie czytać tę część oferty i w
razie jakichkolwiek wątpliwości uzyskać pisemne
wyjaśnienia od spedytora czego dane warunki dotyczą i
jaki mają wpływ na wysokość faktury.
dr Adam Salomon, KTiL
25
Charakterystyka najczęściej spotykanych rodzajów stawek
w morskich przewozach pełnokontenerowych (FCL) (2)
Termin
• THC port
nadania;
• THC port
przeznaczenia.
LiSPM
Opis
THC czyli opłaty jakie może pobierać port za obsługę
kontenera. Dla przesyłek kontenerowych opłaty te
przeważnie są naliczane za jednostkę, przy czym podstawą
obciążenia THC jest wielkość kontenera.
THC różni się dla różnych portów morskich, częstokroć
różnice są zauważalne pomiędzy krajami nadania lub
przeznaczenia.
Dobrym zwyczajem klienta znającego realia frachtu
morskiego jest żądanie podania THC jako oddzielnego
czynnika kosztu, ponieważ może okazać się, że niektórzy
spedytorzy oferują, czasami znaczne zniżki tych opłat.
Nadając przesyłkę z Polski do np. USA musimy brać pod
uwagę fakt, że THC będzie naliczone wielokrotnie, tzn. co
najmniej w polskim porcie i porcie amerykańskim.
Dlatego negocjując przejęcie gestii transportowej należy
zwrócić szczególną uwagę na ten prosty fakt.
dr Adam Salomon, KTiL
26
Charakterystyka najczęściej spotykanych rodzajów stawek
w morskich przewozach pełnokontenerowych (FCL) (3)
Termin
Dodatki do
frachtu:
• BAF;
• CAF;
• Inne.
Opis
Jeśli w ofercie występują jakiekolwiek dodatki do frachtu, najprostszą
drogą ich pozbycia się i uproszczenia całej oferty jest odpowiednia
instrukcja do oferującego spedytora. Najlepszym rozwiązaniem
polegającym na pozbyciu się „śmierdzącego jajka" jakim dla normalnego
klienta jest dodatek do frachtu jest żądanie od spedytora oferty bez
jakichkolwiek dodatków, z ceną podaną w uproszczonej konstrukcji: koszt
odbioru ↭THC ↭ fracht ↭ koszt dostawy jako całkowicie wystarczającej
do dokładnej oceny oferty spedytora.
Najlepszym materiałem porównawczym jest stawka „ALL-IN", ale często ze
względu na warunki dostawy nie jest możliwe przeprowadzenie analizy
porównawczej na bazie tej stawki.
Dodatki te są pozostałościami okresu, w którym stawki frachtu obowiązywały wiele lat. Różnice
polegały właśnie na CAF (Currency Adjustment Factor) i BAF (Bunker Adjustment Factor dry &
Reefer), które to były zmiennymi warunkującymi wielkość bezwzględną stawki.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
27
Charakterystyka najczęściej spotykanych
rodzajów stawek w morskich przewozach
pełnokontenerowych (FCL) (4)
Termin
Opis
• Załadunek i
rozładunek
kontenera w
porcie (container
stuffing)
Stawki te zależą od rodzaju towaru, jego ilości, wagi
jednostkowej opakowania i wielu innych czynności.
Należy bardzo dokładnie sprawdzić czy dana stawka
nie ulegnie zmianie (w Polsce kontenery przeważnie
ładują i rozładowują porty, choć wiele jest firm
„stafujących” posiadających własne magazyny)
zależnie od wielu szczególnych własności towaru.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
28
Charakterystyka najczęściej spotykanych rodzajów stawek
w morskich przewozach pełnokontenerowych (FCL) (5)
Termin
Opis
• Dowóz do portu
nadania;
• Dostawa z portu
przeznaczenia.
W zależności od rodzaju przesyłanego kontenera jak i
samego towaru stawki mogą się różnić.
Zwyczajowo podaje się stawki według wielkości
kontenera, czasem jego wagi (jeśli przekracza wagę
dopuszczalną).
Zawsze istnieje możliwość przewiezienia towaru
bezpośrednio do portu (lub do firmy stafującej) tak, aby
towar został załadowany w porcie. Ale wówczas oprócz
kosztów dowozu towaru do portu należy uwzględnić:
1. koszty załadunku kontenera;
2. często niepełne wypełnienie kontenera
towarem (ryzyko poniesienia dodatkowych
opłat dla przesłania tej samej ilości towaru);
3. możliwe rabaty udzielane przez spedytora przy
często powtarzających się przedsięwzięciach.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
29
Charakterystyka najczęściej spotykanych rodzajów stawek
w morskich przewozach pełnokontenerowych (FCL) (6)
Termin
Opis
• Odprawy celne; Stawka za dokument, standardowo za Express B/L.
• Zezwolenia na
transport/import/
eksport;
• Dokumenty
dopuszczające do
obrotu
handlowego.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
30
Drobnica kontenerowa
(Less than Container Load czyli L.C.L.) (1)
• Jeżeli spedytor sam organizuje drobnicę kontenerową
oznacza to, że jest już odpowiednio rozwiniętym operatorem
frachtu morskiego.
• Drobnica kontenerowa oznacza, że w jednym kontenerze są
konsolidowane przesyłki wielu firm (bądź jednej firmy) dla
wielu odbiorców.
• Przesyłki są konsolidowane w magazynach w pobliżu lub
na terenie portów lub terminali towarowych, gdzie następuje
ich załadunek do kontenera i przesłanie do kooperującego
spedytora w porcie przeznaczenia, który następnie na
podstawie załączonej dokumentacji dokonuje rozformowania
kontenera i dystrybuuje przesyłki do finalnych odbiorców.
• Mechanizm ten działa identycznie w przypadku importu do
Polski.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
31
Drobnica kontenerowa
(Less than Container Load czyli L.C.L.) (2)
• Podstawową zaletą jest fakt, że spedytorzy
obciążają klienta za „w/m", a nie cały
kontener.
• Pozwala to w tani i pewny sposób przesyłać
niewielkie przesyłki na duże odległości.
• Drobnica kontenerowa jest jedną z tańszych
form przesyłania towaru, jeśli nie najtańszą.
• Ale korzystając z tej formy frachtu morskiego
należy uzbroić się w cierpliwość, ponieważ
przesyłanie towaru za pośrednictwem LCL jest
bardzo czasochłonne.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
32
Drobnica kontenerowa
(Less than Container Load czyli L.C.L.) (4)
• Serwis LCL jest oferowany przez spedytorów
dużych ponadnarodowych, a standardowa
konstrukcja oferty jest skomplikowana.
• W doskonałej większości konstrukcja stawek
jest ustalana przez samego spedytora.
• Choć większość spedytorów stosuje się do
kilku podstawowych zasad uznawanych za
rynkowe klient może otrzymać ofertę
odbiegającą od uznanych standardów
• Podawanie cen w coraz to innych
„ciasteczkach” jest techniką marketingową
znaną również specjalistom od spedycji.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
33
Czartery statków (1)
• Czarterowaniem statków zajmują się
wyspecjalizowane firmy bądź też
oddziały firm spedycyjnych.
• Tylko niewielki odsetek przesyłek jest
aranżowanych przez średniego
rozmiaru firmy spedycyjne, a spośród
tych większość aranżacji czarterów
polega na znajomościach i podobnych
zależnościach.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
34
Czartery statków (2)
• Aby wyczarterować statek należy sprecyzować wymagania
spedycyjne, przy czym szczególnie trzeba mieć na uwadze:
1. Właściwości towaru, tak jak wpływ warunków przewozu
na sam towar jak też, co jest rzadziej brane pod uwagę,
wpływ samego towaru na statek i jego dalsze
użytkowanie; bardzo często właściwości towaru
przesądzają o cenie czarteru;
2. Wymagany sposób wydania towaru odbiorcy pod
kątem uzyskania zapłaty w umówionym terminie;
3. Rejon geograficzny w którym towar będzie przewożony
(a w szczególności warunki pogodowe i klimatyczne,
bezpieczeństwo danego regionu i inne warunki
geopolityczne);
4. Dostępność środków finansowych, którymi klient
zapłaci za czarter (przed, w trakcie czy po fakcie dostawy
ewentualnie odbioru towaru) i jej ewentualny wpływ na
cenę czarteru.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
35
Czartery statków (3)
• Jeśli klient zgromadzi wyżej wymienione
informacje może skontaktować się ze
spedytorami i rozpocząć konkurs ofert.
• Wszelkie inne ustalenia są specyficzne i
zależą od właścicieli statku i spedytora.
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
36
BIMCO wzory umów (http://www.balticlawyers.pl/page/view/id/5/v/BIMCO+wzory+um%C3
%B3w.html)
• Wzory formularzy charterpartii BIMCO w
wersji .pdf
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
37
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
38
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
39
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
40
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
41
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
42
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
43
LiSPM dla III sem. MSTiL
Koniec wykładu 3.
Dziękuję za uwagę ...
... i zapraszam na kolejne
wykłady i ćwiczenia
LiSPM
dr Adam Salomon, KTiL
44