Odpowiedzi na pytania dotyczące wykładu.

Pytania do wykładu 2
Pytanie 1.
Pytanie dotyczy badania wykonanego w Kalifornii, przytoczonego w akapicie dotyczącym
czynników fizycznych mających wpływ na losy mikroplastików w środowisku.
"Ponadto podobne badanie wykonano w Kalifornii, gdzie pobierano próbki w rzekach.
Wykazało ono wzrost średniej ilości 10 fragmentów plastikowych na m3 wody do 60
przedmiotów, na dzień po wystąpieniu sztormu. Taki efekt powstaje przez silny wiatr, który
może zwiększyć mieszanie i pionową dystrybucję fragmentów z tworzywa sztucznego w
górnych warstwach słupa wody1."
Rozumiem, że zastosowane w zdaniu określenie "przedmiotów" jest błędnym tłumaczeniem i
chodzi o wzrost średniej ilości fragmentów plastikowych z 10 do 60 /m3 wody? Proszę również
o potwierdzenie mojego rozumowania, iż w trakcie sztormu na morzu u wybrzeża Kalifornii
dochodzi do zawiewania mikroplastików znajdujących się w toni wodnej/w głębszych
warstwach słupa wody w głąb rzeki, w której pobierane były próbki ?
Odpowiedź
Podane wartości odnoszą się do ilości sztuk odłamków/fragmentów odpadów tworzyw sztucznych
na m3 wody.
Badanie, którego dotyczy to pytanie zostało przeprowadzone przy ujściu rzeki San Gabriel do Oceanu
spokojnego w Long Beach i należy nadmienić i jest jednym z wielu podobnych prowadzonych zarówno
w tej okolicy, jak i na całym świecie. Każde miejsce obarczone jest odmiennymi czynnikami
(wspomnianymi w wykładzie), które wpływają na wyniki.
Rzeki południowej Kalifornii są bardzo zmodyfikowane i stanowią część systemów odprowadzania
wody deszczowej, które są niezależne od systemu oczyszczania ścieków miejskich. Zatem wypłukiwane
odpady przepływają bez przeszkód do oceanu.
W tym przypadku próbki pobierano w trzech punktach, w odległości od około 200 m od brzegu
naprzeciwko ujścia rzeki, do około 5 km od brzegu. Fragmenty tworzyw sztucznych o średnicy mniejszej
niż 4,75 mm zbierano za pomocą włoku w okresie 63 dni bez deszczu oraz natychmiast po silnych
opadach (9 cm). Występowanie silnych opadów, pomiędzy długimi okresami suchymi jest
charakterystyczne dla klimatu tego obszaru. Natomiast, zwiększona ilość fragmentów tworzyw
sztucznych wynikała głównie z tego, iż odpady na lądzie gromadziły się, a podczas burzy nagromadzona
ilość spłynęła do rzeki oraz dalej do oceanu. Aczkolwiek, do zwiększenia ilości odpadów przy
powierzchni toni wodnej podczas sztormu, również przyczynia się redystrybucja odpadów tworzyw
sztucznych z głębszych warstw słupa wody w górę.
Rozumowanie zawarte w pytaniu jest błędne, gdyż w tym przypadku rzeka zasilona w warunkach
opadów deszczu, deponowała większą ilość odpadów do oceanu i na większą odległość, niż kiedy nie
pada. Mikroplastiki więc, nie przemieszczały się w głąb rzeki. Jednakże, w Innych warunkach, można
sobie wyobrazić sytuację podobną do opisanej.
Aby dokładnie zgłębić to zagadnienie polecam przeczytanie zarówno publikacji opisującej omawiany
przykład (Moore et al., 2002), jak i poszukanie prac przeglądowych na temat dystrybucji przestrzennej
odpadów tworzyw sztucznych w środowisku (Thompson, 2010).
Moore, C.J., Moore, S.L., Weisberg, S.B., Lattin, G.L., Zellers, A.F., 2002. A comparison of neustonic plastic and
zooplankton abundance in southern California’s coastal waters. Mar. Pollut. Bull. 44, 1035–1038.
Thompson, R.C., 2010. Spatial Patterns of Plastic Debris along Estuarine Shorelines. Environ. Sci. Technol. 44,
3404–3409.
Pytanie 2.
Na podstawie przytoczonego poniżej fragmentu wnioskuję, iż odkrycie zbiorowiska plastików
na Oceanie Spokojnym spowodowało większe zainteresowanie naukowców problemem
mikroplastików niż o wiele wyższe stężenia tego odpadu w wodach Oceanu Arktycznego ? Czy
też badania obejmujące Arktykę były późniejsze niż nakreślenie 5 miejsc punktów spotkań
prądów oceanicznych i gromadzenia się mikroplastików? Czy obszar Arktyki jest również
oznaczony jako problematyczny obszar gromadzenia mikroplastików czy ze względu na brak
zaludnienia nie jest określany jako newralgiczny?
"W szczególności, stężenia mikroplastików znajdujących się w lodach Oceanu Arktycznego (na
niezaludnionych terenach) są o kilka rzędów wielkości większe niż te, które zostały oznaczone
w silnie zanieczyszczonej powierzchni wód Oceanu Spokojnego. Te silnie zanieczyszczone
miejsca, to punkty spotkań prądów oceanicznych. (...) To właśnie odkrycie zbiorowiska
plastików, nazwanego później Wielką Pacyficzną Plamą Śmieci, spowodowało wzmożone
zainteresowanie naukowców problemem tego typu odpadów1,4,24"
Odpowiedź
Pierwsze doniesienia na temat zanieczyszczenia środowiska odpadami tworzyw sztucznych odnosiły
się do większych odłamków (nie mikroplastiku) w latach 70-tych. Zainteresowanie naukowców, które
można przedstawić jako ilość powstających prac naukowych poruszających dany temat, odnośnie
odpadów tworzyw sztucznych gromadzących się w dużych ilościach m.in. na Oceanie Spokojnym,
wzrosło pod koniec lat 80-tych. Poszukiwania tworzyw sztucznych na Arktyce miały miejsce dopiero w
okolicach 2000 roku. W tym czasie również, zainteresowanie środowiska naukowego objęło
mikroplastiki. Jednakże, pierwsza praca naukowa, opisująca obecność mikroplastików w lodach
Oceanu Arktycznego została opublikowana w 2014 roku. Zatem, badania obejmujące Arktykę były
późniejsze niż nakreślenie 5 miejsc punktów spotkań prądów oceanicznych.
Problem obecności pozostałości tworzyw sztucznych w środowisku ma charakter globalny. Ocean
Arktyczny nie jest oznaczony, ponieważ występowanie w tym miejscu tworzyw sztucznych, nie jest
skoncentrowane w danym punkcie na skutek występowania wiru oceanicznego. Nie oznacza to jednak,
że obszar ten jest mniej „problematyczny” niż reszta świata. Brak zaludnienia nie ma tu znaczenia,
wspomniane pięć wirów oceanicznych również nie należą do obszarów zaludnionych.
Pytanie 3.
Pytanie dotyczy określenia "biodegradacja" użytego w akapicie dot. czynników chemicznych
"Degradacja polimeru stanowi zmianę jego właściwości (np. wytrzymałość na rozciąganie,
kolor, kształt) pod wpływem czynników takich jak ciepło (degradacja termiczna), naświetlenie
(fotodegradacja) czy działanie odczynników chemicznych (biodegradacja)."
Czy proces biodegradacji nie powinien znaleźć się w grupie czynników biologicznych jako
rozkład na drodze biochemicznej przy użyciu mikroorganizmów?
Odpowiedź
W przytoczonym fragmencie wymieniane są rodzaje degradacji, w tym biodegradacja jako proces
chemiczny. W dalszej części dotyczącej czynników biologicznych – temat biodegradacji jest poruszony
właśnie w kontekście rozkładu tworzyw sztucznych przy udziale mikroorganizmów.
Pytanie 4.
Czy zostały podjęte jakiekolwiek działania wśród państw nadbałtyckich w kierunku określenia
skali zagrożenia tym zjawiskiem w obrębie Bałtyku? Czy są prowadzone akcje edukacyjne? Czy
wprowadzane są nowe regulacje, jak na przykład we Francji czy Kaliforni – zakaz używania
plastykowych butelek do wody, sztućców etc, zakaz używania mikroziaren w kosmetyce?
Odpowiedź
Tak. Środowisko Morza Bałtyckiego jest również zanieczyszczone pozostałościami odpadów tworzyw
sztucznych, co potwierdzają prace naukowe lokalnych grup badawczych. Prowadzone są akcje
edukacyjne podobne do niniejszego wykładu. Jeśli chodzi o przepisy, w Stanach Zjednoczonych do 2019
zlikwidowane zostaną mikroplastiki w kosmetykach i niektórych produktach farmaceutycznych. Prace
trwają nad podobnymi zmianami w krajach europejskich. Niektóre kraje lub pojedyncze miasta
wprowadzają przepisy ograniczające używanie plastikowych worków, naczyń, sztućców a nawet
butelek (np. Francja, San Francisco).
Pytanie 5.
Z mojej wiedzy wynika, że bioakumulacja i biomagnifikacja nie odnosi się do plastików, a do
POP i metali ciężkich, akumulowanych w tkankach i narządach (wątroba, mięśnie, kości etc.).
Wydaje mi się, że nie należy odnosić się do tych zjawisk w przypadku plastiku, ponieważ to
wprowadza w błąd, jakoby plastik się akumuluje.
Odpowiedź
To prawda, że mikroplastiki stanowią wektor przenoszący POP i metale ciężkie, zwiększając
ich potencjalną bioakumulację i biomagnifikację. Co do akumulacji samych mikroplastików, badania
są obecnie prowadzone również w tym obszarze i wyniki wskazują na taką możliwość. Potrzeba jednak
czasu aby definitywnie wskazać występowanie tych zjawisk, nie są one w tym momencie wystarczająco
zbadane.
Farrell, P., Nelson, K., 2013. Trophic level transfer of microplastic: Mytilus edulis (L.) to Carcinus maenas (L.).
Environ. Pollut. 177, 1–3.
Pytanie 6.
Brakuje mi informacji na temat czasu rozpadu plastiku. Jest on bardzo krótki ze względu na
fotodegradację – warto o tym wspomnieć, ponieważ wiele ludzi nie zdaje sobie sprawy, że aby
0,5 litrowa butelka rozpadła się na małe kawałki w ciągu kilu dni pływania w oceanie/morzu.
Odpowiedź
Czas degradacji tworzyw sztucznych zależy od czynników takich jak rodzaj materiału, czy warunki
w których przeprowadza się badanie. To prawda, że czynnikiem sprzyjającym degradacji plastików
w największym stopniu jest działanie słonecznego promieniowania ultrafioletowego (UV), aczkolwiek
w przykładowych warunkach materiału dryfującego w oceanie (PP, HDPE, LDPE), stopień rozpadu
przedstawiony jako ubytek masy wynosi do 2,5 % rocznie. Nawet rozpad na małe kawałki zajmuje wiele
lat.
Andrady, A.L., 2011. Microplastics in the marine environment. Mar. Pollut. Bull. 62, 1596–605.
Pytanie 7.
Przydałoby się więcej szczegółów na temat tego zjawiska na świecie i statystyk, które są łatwo
dostępne, nawet dla Morza Północnego, (autor: van Franeker) bądź atolu Midway,
ukazujących wielkość zagrożenia w skali światowej.
Odpowiedź
Dziękujemy za sugestię.
Finansowanie:
Partnerstwo:
Współpraca:
Patronat: