ZAŁĄCZNIK DO REGULAMINU OK PTTK „NA TROPIE

ZAŁĄCZNIK DO REGULAMINU OK PTTK „NA TROPIE

ZAŁĄCZNIK
DO REGULAMINU OK PTTK „NA TROPIE WIATRAKÓW W POLSCE”
WYKAZ WIATRAKÓW
Województwo dolnośląskie
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
Miejscowość
Barcinek
Bożnowice
Buszkowice
Chocianowiec
Dobroszów
Duchowo
Gogołów
Gostków
Jerzmanowice
Komorów
Krzelków
Kudowa-Zdrój
Lubiąż
Lutynia
Owczary
Pietrzyków
Polkowice
Siciny
Zawieścice
Żarki Średnie
Żółkiewka
Żuchlów
Gmina
Stara Kamienica
Ziębice
Ścinawa
Chocianów
Przeworno
Milicz
Świdnica
Stare Bogaczowice
Chojnów
Świdnica
Ziębice
Kudowa-Zdrój
Wołów
Miękinia
Oława
Dobromierz
Polkowice
Niechlów
Góra
Pieńsk
Strzegom
Niechlów
Powiat
jeleniogórski
ząbkowicki
lubiński
polkowicki
strzeliński
milicki
świdnicki
wałbrzyski
legnicki
świdnicki
ząbkowicki
kłodzki
wołowski
średzki śl.
oławski
świdnicki
polkowicki
górowski
górowski
zgorzelecki
świdnicki
górowski
Typ wiatraka
holender murowany
holender murowany
koźlak
koźlak
holender murowany
koźlak
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender murowany
koźlak
koźlak
koźlak
holender drewniany
holender murowany
holender murowany
koźlak
koźlak
holender murowany
holender murowany
koźlak
Stan
zniszczony
bardzo dobry
dobry
b.d.
ruina
zniszczony
dobry
dobry
dobry
zniszczony
ruina
bardzo dobry
b.d.
zniszczony
zniszczony
zniszczony
ruina
b.d.
ruina
b.d.
zniszczony
zniszczony
Budowa
b.d.
XVIII w.
1842 r.
XVIII w.
XVIII w.
1671 r.
1 poł. XIX w.
2 poł. XVIII w.
1 poł. XVIII w.
1 poł. XIX w.
b.d.
1886 r.
1798 r.
XIX w.
b.d.
ok. 1790 r.
1882 r.
kon. XVIII w.
b.d.
XVIII/XIX w.
1867 r.
1746 r.
Zabytek
tak
b.d.
tak
b.d.
b.d.
tak
b.d.
nie
tak
nie
b.d.
b.d.
b.d.
tak
tak
tak
nie
b.d.
tak
tak
b.d.
tak
Województwo kujawsko-pomorskie
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
Miejscowość
Bierzgłowo
Byczyna
Byczyna
Chalin
Chełmce
Chodecz
Chrosno
Janiszewo
Kłóbka
Kościelec Kujawski
Kurkocin
Łowiczek
Małe Pułkowo
Młynik
Nowe n/Wisłą
Nowiny
Orle
Przyłęki
Radziejów
Radzyń-Wybudowanie
Recz
Sadłowo
Sędzin
Siniarzewo
Sośno
Straszewo
Gmina
Łubianka
Dobre
Dobre
Dobrzyń n/Wisłą
Kruszwica
Chodecz
Kruszwica
Chrostkowo
Lubień Kujawski
Pakość
Dębowa Łąka
Bądkowo
Dębowa Łąka
Rogowo
Nowe
Chodecz
Topólka
Białe Błota
Radziejów
Radzyń Chełmiński
Rogowo
Rypin
Zakrzewo
Zakrzewo
Sośno
Koneck
Powiat
toruński
radziejowski
radziejowski
lipnowski
inowrocławski
włocławski
inowrocławski
lipnowski
włocławski
inowrocławski
wąbrzeski
aleksandrowski
wąbrzeski
rypiński
świecki
włocławski
radziejowski
bydgoski
radziejowski
grudziądzki
żniński
rypiński
aleksandrowski
aleksandrowski
sępoleński
aleksandrowski
Typ wiatraka
koźlak
koźlak
paltrak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
paltrak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
holender murowany
koźlak
paltrak
holender murowany
koźlak
holender murowany
holender drewniany
koźlak
koźlak
koźlak
holender drewniany
paltrak
Stan
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
zniszczony
b.d.
bardzo dobry
b.d.
zniszczony
b.d.
ruina
b.d.
dobry
b.d.
b.d.
zniszczony
b.d.
ruina
ruina
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
Budowa
kon. XIX w.
XIX w.
1914 r.
1884 r.
b.d.
1870 r.
1634 r.
1893 r.
ok. 1870 r.
1787 r.
XVIII/XIX w.
XIX w.
b.d.
1896 r.
XIX w.
b.d.
kon. XIX w.
b.d.
1765 r.
b.d.
1935 r.
XIX w.
2 p. XIX w.
1790 r.
XIX w.
1892 r.
Zabytek
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
tak
b.d.
tak
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
27. Toruń
28. Wola Kożuszkowa
29. Żnin
Toruń
Jeziora Wielkie
Żnin
Toruń
mogileński
żniński
koźlak
koźlak
paltrak
bardzo dobry 1896 r.
b.d.
1891 r.
b.d.
1901 r.
tak
b.d.
b.d.
Województwo lubelskie
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
Miejscowość
Baraki
Bukowski Las
Czołna
Dołhobrody
Górki
Gródki
Hola
Holeszów
Horostyta Kolonia
Jabłeczna
Jakusze
Janów Podlaski
Józefów n/Wisłą
Kazimierz Dolny
Koroszczyn
Krzyczew
Kuzawka
Lubień
Lublin
Marcinów
Męćmierz
Natalin
Oblasy
Okrzeja
Oleśniki
Piotrowice Kolonia
Przytoczno
Radcze
Rokitno
Rudzienko
Sahryń
Sławatycze
Tuligłowy
Turkowice
Wołoskowola
Wyhalew
Wyryki
Zabłocie
Zaborek
Zaczopki
Zakalinki
Zaliszcze
Zawadówka
Żalin
Gmina
Annopol
Hańsk
Baranów
Hanna
Sosnowica
Turobin
Stary Brus
Hanna
Wyryki
Sławatycze
Trzebieszów
Janów Podlaski
Józefów
Kazimierz Dolny
Terespol
Terespol
Hanna
Wyryki
Lublin
Abramów
Kazimierz Dolny
Kamień
Janowiec
Krzywda
Trawniki
Garbów
Jeziorzany
Milanów
Rokitno
Michów
Werbkowice
Sławatycze
Izbica
Werbkowice
Stary Brus
Dębowa Kłoda
Wyryki
Kodeń
Janów Podlaski
Rokitno
Konstantynów
Podedwórze
Urszulin
Ruda Huta
Powiat
kraśnicki
włodawski
puławski
włodawski
parczewski
biłgorajski
włodawski
włodawski
włodawski
bialski
łukowski
bialski
opolski
puławski
bialski
bialski
włodawski
włodawski
Lublin
lubartowski
puławski
chełmski
puławski
łukowski
świdnicki
lubelski
lubartowski
parczewski
bialski
lubartowski
hrubieszowski
bialski
krasnostawski
hrubieszowski
włodawski
parczewski
włodawski
bialski
bialski
bialski
bialski
parczewski
włodawski
chełmski
Typ wiatraka
holender murowany
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
holender murowany
paltrak
koźlak
koźlak
koźlak
holender drewniany
holender drewniany
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
holender murowany
holender murowany
koźlak
koźlak
holender drewniany
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak (3)
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
Stan
dobry
zniszczony
dobry
b.d.
b.d.
b.d.
dobry
b.d.
zniszczony
ruina
b.d.
b.d.
ruina
b.d.
b.d.
ruina
b.d.
ruina
bardzo dobry
b.d.
dobry
dobry
bardzo dobry
zniszczony
ruina
b.d.
ruina
ruina
dobry
zniszczony
b.d.
b.d.
dobry
b.d.
b.d.
zniszczony
b.d.
dobry
dobry
b.d.
ruina
b.d.
b.d.
b.d.
Budowa
1935 r.
kon. XIX w.
b.d.
XIX w.
l. 20. XX w.
1948 r.
pocz. XX w.
XIX/XX w.
XIX/XX w.
1889 r.
1880 r.
1866 r.
2 p. XVIII w.
pocz. XX w.
b.d.
1921 r.
1870 r.
przed 1939 r.
1920 r.
pocz. XX w.
b.d.
1934 r.
b.d.
1916 r.
XIX w.
XIX w.
b.d.
1921 r.
1921 r.
ok. 1925 r.
XIX w.
pocz. XX w.
2 poł. XIX w.
XIX w.
XIX w.
b.d.
XIX w.
1924 r.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
XIX w.
1930 r.
Zabytek
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
nie
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
nie
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
Województwo lubuskie
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
Miejscowość
Czechów
Goszczanowiec
Leśniów Wielki
Lubięcin
Lubięcin
Gmina
Santok
Drezdenko
Czerwieńsk
Nowa Sól
Nowa Sól
Powiat
gorzowski
strzelecko-drezdenecki
zielonogórski
nowosolski
nowosolski
Typ wiatraka
holender murowany
nieznany
koźlak
koźlak
koźlak
Stan
Budowa
ruina
1843 r.
przebudowany kon. XVIII w.
b.d.
pocz. XIX w.
dobry
1705 r.
dobry
1817 r.
Zabytek
tak
b.d.
b.d.
tak
tak
2
6.
7.
8.
9.
Lubięcin
Szlichtyngowa
Tylewice
Witoszyn Dolny
Nowa Sól
Szlichtyngowa
Wschowa
Wymiarki
nowosolski
wschowski
wschowski
żagański
koźlak
koźlak
koźlak
holender murowany
dobry
zniszczony
b.d.
ruina
XIX w.
1757 r.
XVIII/XIX w.
poł. XIX w.
nie
b.d.
b.d.
nie
Województwo łódzkie
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
Miejscowość
Brodnia
Chorzepin
Chwalborzyce
Gąszcze
Klonowa
Klonowa
Kocilew k/Ożarowa
Kurów
Leliwa
Łubna-Jarosłaj
Maurzyce
Orszewice
Ożarów
Paprotnia
Przedłęcze
Radostów Pierwszy
Siedlątków
Sługi
Solca Wielka
Warta
Włocin
Zagórki Kolonia
Zawada
Gmina
Pęczniew
Świnice Warckie
Świnice Warckie
Galewice
Klonowa
Klonowa
Wieluń
Wieluń
Klonowa
Błaszki
Zduny
Góra Św. Małgorzaty
Mokrsko
Zapolice
Brąszewice
Czastary
Pęczniew
Góra Św. Małgorzaty
Ozorków
Warta
Błaszki
Pęczniew
Łęczyca
Powiat
poddębicki
łęczycki
łęczycki
wieruszowski
sieradzki
sieradzki
wieluński
wieluński
sieradzki
sieradzki
łowicki
łęczycki
wieluński
zduńskowolski
sieradzki
wieruszowski
poddębicki
łęczycki
zgierski
sieradzki
sieradzki
poddębicki
łęczycki
Typ wiatraka
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
nieznany
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
Stan
Budowa
b.d.
1947 r.
ruina
1665 r.
ruina
1772 r.
zniszczony
1936 r.
b.d.
1877 r.
b.d.
1932 r.
dobry
1914 r.
ruina
1888 r.
b.d.
1925 r.
zniszczony
1919 r.
bardzo dobry 1 poł. XIX w.
b.d.
kon. XIX w.
zniszczony
XIX w.
b.d.
XIX w.
b.d.
pocz. XX w.
zniszczony
pocz. XX w.
zniszczony
XIX w.
b.d.
kon. XIX w.
zniszczony
poł. XVIII w.
b.d.
1885 r.
b.d.
1830 r.
zniszczony
XIX w.
b.d.
ok. 1820 r.
Zabytek
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
tak
b.d.
tak
b.d.
tak
tak
b.d.
b.d.
tak
tak
b.d.
tak
b.d.
tak
b.d.
tak
tak
b.d.
Województwo małopolskie
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Miejscowość
Kryg
Limanowa
Lipinki
Ropa
Ropa
Ropa
Gmina
Gorlice
Limanowa
Gorlice
Ropa
Ropa
Ropa
Powiat
gorlicki
limanowski
gorlicki
gorlicki
gorlicki
gorlicki
Typ wiatraka
koźlak
koźlak
nieznany
koźlak
paltrak
wiatrak turbinowy
Stan
bardzo dobry
b.d.
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
Budowa
pocz. XX w.
b.d.
1938 r.
b.d.
b.d.
b.d.
Zabytek
tak
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
Województwo mazowieckie
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
Miejscowość
Bielany
Bielsk
Boby
Brok
Brok
Ceranów
Chełstowo
Chlebczyn
Chłopków
Chromin
Chrostowo
Chybów
Cieńsza
Drewnowo-Ziemaki
Gąbin
Gmina
Bielany
Bielsk
Pułtusk
Brok
Brok
Ceranów
Radzanowo
Sarnaki
Platerów
Borowie
Czernice Borowe
Sarnaki
Zatory
Boguty-Pianki
Gąbin
Powiat
sokołowski
płocki
pułtuski
ostrowski
ostrowski
sokołowski
płocki
łosicki
łosicki
garwoliński
przasnyski
łosicki
pułtuski
ostrowski
płocki
Typ wiatraka
holender drewniany
koźlak
koźlak
holender drewniany
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
holender drewniany
koźlak
paltrak
Stan
b.d.
b.d.
b.d.
bardzo dobry
bardzo dobry
b.d.
b.d.
b.d.
zniszczony
b.d.
ruina
b.d.
ruina
bardzo dobry
b.d.
Budowa
przed 1930 r.
1872 r.
b.d.
b.d.
b.d.
pocz. XX w.
1 poł. XIX w.
kon. XIX w.
1933 r.
1868 r.
1872 r.
b.d.
kon. XIX w.
b.d.
b.d.
Zabytek
nie
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
tak
tak
3
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
Grądy
Hadynów
Hołowczyce Nowe
Kleszewo
Krobów
Latowicz
Lemany
Linin
Lipniki
Lubiesza
Lutobrok
Mierzwice Stare
Nowa Sucha
Nowe Litewniki
Nowe Wypychy
Olszanka
Ostromęczyn
Ożumiech
Parysów
Petrykozy
Pniewo-Kolonia
Radom
Radom
Rytele-Olechny
Sawice-Bronisze
Sierpc
Sobienie Kiełczewskie
Stare Hołowczyce
Staroźreby
Suwin
Terlików
Tyszki-Gostery
Wyrozęby-Konaty
Zembrów
Sterdyń
Olszanka
Sarnaki
Pułtusk
Grójec
Latowicz
Zatory
Góra Kalwaria
Łyse
Ceranów
Zatory
Sarnaki
Grębków
Sarnaki
Somianka
Puszcza Mariańska
Platerów
Krzynowłoga Mała
Parysów
Żabia Wola
Zatory
Radom
Radom
Ceranów
Repki
Sierpc
Sobienie-Jeziory
Sarnaki
Staroźreby
Somianka
Sarnaki
Czerwin
Repki
Sabnie
sokołowski
łosicki
łosicki
pułtuski
grójecki
miński
pułtuski
piaseczyński
ostrołęcki
sokołowski
pułtuski
łosicki
węgrowski
łosicki
wyszkowski
żyrardowski
łosicki
przasnyski
garwoliński
grodziski
pułtuski
Radom
Radom
sokołowski
sokołowski
sierpecki
otwocki
łosicki
płocki
wyszkowski
łosicki
ostrołęcki
sokołowski
sokołowski
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
paltrak
holender drewniany
koźlak
nieznany
holender murowany
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
holender drewniany
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
holender murowany
koźlak
koźlak (3)
dobry
ruina
zniszczony
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
czynny
b.d.
b.d.
b.d.
bardzo dobry
b.d.
b.d.
b.d.
zniszczony
ruina
zniszczony
bardzo dobry
zniszczony
bardzo dobry
bardzo dobry
b.d.
b.d.
dobry
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
ruina
ruina
zniszczony
b.d.
1892 r.
pocz. XX w.
pocz. XX w.
XIX w.
1922 r.
1839 r.
1915 r.
1854 r.
XIX w.
b.d.
1933 r.
2 p. XIX w.
b.d.
b.d.
b.d.
ok. 1900 r.
1920 r.
1880 r.
kon. XIX w.
1830 r.
1933 r.
b.d.
b.d.
ok. 1938 r.
1900 r.
XVIII w.
1838 r.
pocz. XX w.
1927 r.
1880 r.
b.d.
1933 r.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
Województwo opolskie
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
Miejscowość
Chróścina
Grodków
Kadłubiec
Kopanie
Łowkowice
Opole-Bierkowice
Stare Siołkowice
Stare Siołkowice
Wysoka
Gmina
Dąbrowa
Grodków
Leśnica
Skarbimierz
Strzeleczki
Opole
Popielów
Popielów
Leśnica
Powiat
opolski
brzeski
strzelecki
brzeski
krapkowicki
Opole
opolski
opolski
strzelecki
Typ wiatraka
koźlak
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender murowany
koźlak
koźlak
paltrak (2)
holender murowany
Stan
ruina
dobry
ruina
ruina
bardzo dobry
b.d.
ruina
b.d.
ruina
Budowa
poł. XIX w.
XIX w.
XIX w.
b.d.
1868 r.
XIX w.
b.d.
XIX w.
poł. XIX w.
Zabytek
b.d.
b.d.
tak
nie
nie
b.d.
b.d.
b.d.
tak
Budowa
1934 r.
1936 r.
ok. 1910 r.
kon. XIX w.
lata 20. XX w.
1939 r.
1935 r.
1946 r.
1926 r.
Zabytek
tak
tak
tak
tak
tak
tak
tak
tak
tak
Województwo podkarpackie
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
Miejscowość
Kolbuszowa
Kolbuszowa
Kolbuszowa
Kolbuszowa
Kolbuszowa
Kolbuszowa
Kolbuszowa
Markowa
Sanok
Gmina
Kolbuszowa
Kolbuszowa
Kolbuszowa
Kolbuszowa
Kolbuszowa
Kolbuszowa
Kolbuszowa
Markowa
Sanok
Powiat
kolbuszowski
kolbuszowski
kolbuszowski
kolbuszowski
kolbuszowski
kolbuszowski
kolbuszowski
łańcucki
sanocki
Typ wiatraka
paltrak
holender drewniany
koźlak
koźlak
koźlak
holender drewniany
koźlak
koźlak
koźlak
Stan
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
4
10.
11.
12.
13.
14.
Sanok
Sanok
Trzciana
Wola Czudecka
Zyndranowa
Sanok
Sanok
Czermin
Czudec
Dukla
sanocki
sanocki
mielecki
strzyżowski
krośnieński
paltrak
paltrak
koźlak
nieznany
nieznany
bardzo dobry
bardzo dobry
dobry
dobry
b.d.
1902 r.
1923 r.
1889 r.
b.d.
b.d.
tak
tak
b.d.
b.d.
b.d.
Województwo podlaskie
Lp.
Miejscowość
Gmina
Powiat
Typ wiatraka
Stan
Budowa Zabytek
1. Aulakowszczyzna
Korycin
sokólski
holender drewniany zniszczony 1930 r.
tak
2. Baranki
Juchnowiec Kościelny białostocki
koźlak
ruina
b.d.
b.d.
3. Białousy
Janów
sokólski
holender drewniany ruina
ok. 1880 r. b.d.
bardzo dobry 1925 r.
tak
4. Białowieża
Białowieża
hajnowski
koźlak
b.d.
b.d.
5. Białowieża
Białowieża
hajnowski
koźlak
1930 r.
6. Białystok
Białystok
Białystok
koźlak
bardzo dobry 1836 r.
tak
7. Białystok
Białystok
Białystok
koźlak
bardzo dobry b.d.
b.d.
8. Bondary
Michałowo
białostocki
holender drewniany b.d.
b.d.
b.d.
9. Brzozowo Chrzczony Poświętne
białostocki
koźlak
dobry
1875 r.
tak
10. Chmielewszczyzna Szudziałowo
sokólski
holender drewniany ruina
ok. 1910 r. b.d.
11. Ciechanowiec
Ciechanowiec
wysokomazowiecki koźlak
bardzo dobry l. 1945-46 tak
12. Czarna Cerkiewna
Grodzisk
siemiatycki
koźlak
b.d.
kon. XIX w. b.d.
13. Czerwonka
Suchowola
sokólski
koźlak
b.d.
1939 r.
b.d.
14. Czyżyki
Hajnówka
hajnowski
holender drewniany b.d.
1933 r.
b.d.
15. Czyżyki
Hajnówka
hajnowski
koźlak (2)
b.d.
l. 20. XX w. b.d.
16. Dąbrowa Białostocka Dąbrowa Białostocka sokólski
holender murowany ruina
1924 r.
b.d.
17. Dąbrowa Łazy
Szepietowo
wysokomazowiecki koźlak
bardzo dobry p. XX w.
tak
18. Długołęka
Krypno
moniecki
koźlak
dobry
b.d.
nie
19. Dolistowo St.-Kolonia Jaświły
moniecki
holender drewniany zniszczony b.d.
nie
20. Dolistowo Stare
Jaświły
moniecki
holender drewniany dobry
poł. XIX w. nie
21. Doliwy
Przytuły
łomżyński
holender murowany zniszczony XIX/XX w. b.d.
22. Dryga
Suchowola
sokólski
holender drewniany b.d.
1900 r.
b.d.
23. Dzięciołowo
Jaświły
moniecki
holender drewniany dobry
p. XX w.
b.d.
24. Dzięciołowo
Jaświły
moniecki
paltrak
b.d.
p. XX w.
b.d.
25. Gajowniki
Choroszcz
białostocki
paltrak
zniszczony 1928 r.
b.d.
26. Grabowiec
Dubicze Cerkiewne hajnowski
koźlak
dobry
1941 r.
b.d.
27. Grodzisk
Suchowola
sokólski
holender drewniany ruina
XIX w.
b.d.
28. Jaczno
Dąbrowa Białostocka sokólski
holender drewniany b.d.
1923 r.
b.d.
29. Janowo
Kolno
kolneński
holender murowany dobry
1922 r.
b.d.
30. Juchnowiec Dolny
Juchnowiec Kościelny białostocki
koźlak
b.d.
1946 r.
b.d.
31. Kalinówka Kościelna Knyszyn
moniecki
paltrak
dobry
1924 r.
b.d.
32. Koryciski
Dubicze Cerkiewne hajnowski
holender drewniany dobry
1948 r.
tak
33. Koźliki
Narew
hajnowski
koźlak
dobry
b.d.
tak
34. Krugło
Dąbrowa Białostocka sokólski
koźlak
b.d.
1949 r.
b.d.
35. Kruszewo
Choroszcz
białostocki
holender murowany ruina
1936 r.
nie
36. Krywiatycze
Orla
bielski
koźlak
b.d.
1928 r.
b.d.
37. Krzywa
Suchowola
sokólski
holender murowany dobry
1920 r.
b.d.
38. Lachowo
Kolno
kolneński
holender murowany b.d.
l. 20. XX w. b.d.
39. Maciejkowa Góra
Michałowo
białostocki
koźlak
b.d.
1907 r.
b.d.
40. Malawicze Dolne
Sokółka
sokólski
koźlak
b.d.
1934 r.
b.d.
41. Malawicze Dolne
Sokółka
sokólski
paltrak
zniszczony 1946 r.
b.d.
42. Marchelówka
Janów
sokólski
holender drewniany zniszczony 1946 r.
b.d.
43. Minkowce
Szudziałowo
sokólski
wiatrak sokólski
zniszczony 1910 r.
b.d.
44. Nowinka
Szudziałowo
sokólski
koźlak
b.d.
1944 r.
b.d.
45. Nowogród
Nowogród
łomżyński
koźlak
bardzo dobry 1922 r.
tak
46. Nowy Dwór
Nowy Dwór
sokólski
holender drewniany b.d.
1932 r.
b.d.
47. Olszanica
Wyszki
bielski
koźlak
b.d.
1946 r.
b.d.
48. Olszyna
Hajnówka
hajnowski
holender drewniany b.d.
1946 r.
b.d.
49. Orla
Orla
bielski
holender drewniany b.d.
p. XX w.
b.d.
50. Orzeszkowo
Hajnówka
hajnowski
koźlak
b.d.
1899 r.
b.d.
5
51. Osowicze
52. Pomigacze
53. Sadowo
54. Siemiatycze
55. Sikory
56. Sitkowo
57. Stara Kamienna
58. Stare Topczewo
59. Stawiski
60. Stryki
61. Studzianki
62. Stupniki
63. Suchowola
64. Szaciłówka
65. Szczęsnowicze
66. Szernie
67. Szpakowo
68. Tokary
69. Topoczewo
70. Turośl
71. Turośń Dolna
72. Tykocin
73. Tyszki-Wądołowo
74. Wojnowce
75. Wojnówka
76. Wojtachy
77. Zabiele
78. Zagórze
79. Zaśpicze
80. Zimnochy-Świechy
Wasilków
Turośń Kościelna
Dąbrowa Białostocka
Siemiatycze
Mońki
Janów
Dąbrowa Białostocka
Wyszki
Stawiski
Bielsk Podlaski
Wasilków
Bielsk Podlaski
Suchowola
Korycin
Szudziałowo
Orla
Jaświły
Mielnik
Wyszki
Turośl
Turośń Kościelna
Tykocin
Kolno
Szudziałowo
Dubicze Cerkiewne
Korycin
Jaświły
Korycin
Sokółka
Suraż
białostocki
białostocki
sokólski
siemiatycki
moniecki
sokólski
sokólski
bielski
kolneński
bielski
białostocki
bielski
sokólski
sokólski
sokólski
bielski
moniecki
siemiatycki
bielski
kolneński
białostocki
białostocki
kolneński
sokólski
hajnowski
sokólski
moniecki
sokólski
sokólski
białostocki
holender drewniany b.d.
1922 r.
koźlak
bardzo dobry b.d.
koźlak
b.d.
1925 r.
holender drewniany ruina
b.d.
paltrak
b.d.
1928 r.
holender drewniany b.d.
p. XX w.
holender drewniany ruina
ok. 1910 r.
koźlak
b.d.
1902 r.
holender murowany dobry
1905 r.
holender drewniany b.d.
1939 r.
holender drewniany bardzo dobry 1922 r.
koźlak
b.d.
1900 r.
holender murowany b.d.
1906 r.
holender drewniany zniszczony 1936 r.
wiatrak sokólski
bardzo dobry 1946 r.
paltrak
b.d.
ok. 1945 r.
koźlak
b.d.
1868 r.
koźlak
ruina
b.d.
koźlak
b.d.
1900 r.
koźlak
dobry
b.d.
holender drewniany dobry
1920 r.
koźlak
bardzo dobry 1887 r.
koźlak
ruina
b.d.
wiatrak sokólski
ruina
1948 r.
koźlak
b.d.
l. 1933-34
koźlak
b.d.
1924 r.
holender drewniany dobry
1924 r.
paltrak
zniszczony 1948 r.
paltrak (2)
b.d.
ok. 1918 r.
koźlak
b.d.
p. XX w.
tak
b.d.
b.d.
nie
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
Województwo pomorskie
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
Miejscowość
Ankamaty
Budzisz
Drewnica
Jeżewnica
Palczewo
Piaseczno
Pszczółki
Pużyce
Tczew
Wdzydze Kiszewskie
Wdzydze Kiszewskie
Zdrzewno
Gmina
Dzierzgoń
Dzierzgoń
Stegna
Osiek
Ostaszewo
Gniew
Pszczółki
Łęczyce
Tczew
Kościerzyna
Kościerzyna
Wicko
Powiat
sztumski
sztumski
nowodworski
starogardzki
nowodworski
tczewski
gdański
wejherowski
tczewski
kościerski
kościerski
lęborski
Typ wiatraka
holender murowany
holender murowany
koźlak
koźlak
holender drewniany
holender murowany
holender drewniany
holender murowany
holender drewniany
koźlak
holender drewniany
holender murowany
Stan
ruina
ruina
bardzo dobry
dobry
zniszczony
dobry
dobry
ruina
dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
zniszczony
Budowa
2 poł. XIX w.
2 poł. XIX w.
XVIII w.
1876 r.
pocz. XIX w.
1889 r.
XIX w.
kon. XIX w.
1806 r.
1876 r.
1876 r.
1765 r.
Zabytek
nie
nie
b.d.
b.d.
tak
b.d.
nie
nie
tak
tak
tak
tak
Województwo śląskie
Lp. Miejscowość
1. Chorzów
2. Soborzyce
Gmina
Chorzów
Dąbrowa Zielona
Powiat
Chorzów
częstochowski
Typ wiatraka
koźlak
holender murowany
Stan
bardzo dobry
ruina
Budowa Zabytek
XVIII w.
tak
1923 r.
nie
Województwo świętokrzyskie
Lp.
1.
2.
3.
4.
Miejscowość
Dębno
Krasocin
Szwarszowice
Tokarnia
Gmina
Nowa Słupia
Krasocin
Bodziechów
Chęciny
Powiat
kielecki
włoszczowski
ostrowiecki
kielecki
Typ wiatraka
koźlak
holender murowany
holender murowany
holender drewniany
Stan
b.d.
zniszczony
dobry
bardzo dobry
Budowa
1880 r.
poł. XIX w.
XIX w.
1913 r.
Zabytek
tak
tak
nie
tak
6
5. Tokarnia
6. Tokarnia
7. Tokarnia
Chęciny
Chęciny
Chęciny
kielecki
kielecki
kielecki
holender drewniany
koźlak
koźlak
bardzo dobry
dobry
bardzo dobry
1931 r.
1917 r.
b.d.
tak
tak
tak
Województwo warmińsko-mazurskie
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
Miejscowość
Bęsia
Grabowo
Grądzkie
Jabłonowo
Jędrychowo
Jora Mała
Lepno
Łąkorz
Łęcze
Naterki
Nowe Guty
Olsztynek
Olsztynek
Olsztynek
Olsztynek
Rostki
Ruska Wieś
Ruś
Ryn
Silice
Stara Różanka
Sterławki Wielkie
Zalec
Zgon
Zielonka Pasłęcka
Gmina
Kolno
Mrągowo
Wydminy
Płośnica
Sorkwity
Mikołajki
Rychliki
Biskupiec
Tolkmicko
Gietrzwałd
Orzysz
Olsztynek
Olsztynek
Olsztynek
Olsztynek
Pisz
Mrągowo
Stawiguda
Ryn
Purda
Kętrzyn
Giżycko
Mrągowo
Piecki
Pasłęk
Powiat
olsztyński
mrągowski
giżycki
działdowski
mrągowski
mrągowski
elbląski
nowomiejski
elbląski
olsztyński
piski
olsztyński
olsztyński
olsztyński
olsztyński
piski
mrągowski
olsztyński
giżycki
olsztyński
kętrzyński
giżycki
mrągowski
mrągowski
elbląski
Typ wiatraka
holender murowany
paltrak
holender murowany
koźlak
holender drewniany
koźlak
holender murowany
holender murowany
holender murowany
koźlak
holender drewniany
holender drewniany
paltrak
paltrak
koźlak
holender murowany
paltrak
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender drewniany
holender drewniany
wiatrak do pompowania wody
holender murowany
Stan
dobry
b.d.
ruina
b.d.
b.d.
b.d.
zniszczony
bardzo dobry
ruina
bardzo dobry
rekonstrukcja
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
b.d.
b.d.
b.d.
dobry
b.d.
bardzo dobry
dobry
b.d.
b.d.
ruina
Budowa
1810 r.
XIX w.
kon. XIX w.
2 poł. XIX w.
XIX w.
b.d.
poł. XIX w.
kon. XIX w.
1885 r.
1899 r.
XVIII w.
2 poł. XIX w.
XVIII/XIX w.
2 poł. XIX w.
1773 r.
pocz. XX w.
2 poł. XIX w.
b.d.
1873 r.
l. 1840-50
1863 r.
2 poł. XIX w.
XIX w.
b.d.
1880 r.
Zabytek
nie
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
nie
b.d.
nie
nie
tak
kopia
tak
tak
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
nie
b.d.
b.d.
b.d.
nie
Województwo wielkopolskie
Lp.
Miejscowość
1. Barchlin
2. Barchlin
3. Bieżyń
4. Błotnica
5. Bodzewo
6. Borucin
7. Boruja Kościelna
8. Bracholin
9. Braciszewo
10. Brenno
11. Brenno
12. Brońsko
13. Budzisław Kościelny
14. Budzyń
15. Bukówiec Górny
16. Bugaj
17. Ciążeń
18. Czerlejno
19. Czerniejewo
20. Daszewice
21. Dąbcze
22. Dębe
Gmina
Przemęt
Przemęt
Krzywiń
Przemęt
Piaski
Pleszew
Nowy Tomyśl
Wągrowiec
Gniezno
Wijewo
Wijewo
Śmigiel
Kleczew
Budzyń
Włoszakowice
Pobiedziska
Lądek
Kostrzyn
Czerniejewo
Mosina
Rydzyna
Lubasz
Powiat
Typ wiatraka
wolsztyński koźlak
wolsztyński koźlak
kościański
koźlak
wolsztyński koźlak
gostyński
koźlak
pleszewski
koźlak
nowotomyski koźlak
wągrowiecki holender murowany
gnieźnieński koźlak
leszczyński koźlak
leszczyński koźlak
kościański
koźlak
koniński
koźlak
chodzieski
paltrak
leszczyński koźlak (3)
poznański
koźlak
słupecki
koźlak
poznański
koźlak
gnieźnieński koźlak
poznański
koźlak
leszczyński koźlak
czarnkowskokoźlak
trzcianecki
Stan
ruina
dobry
ruina
zniszczony
b.d.
ruina
dobry
dobry
zniszczony
zniszczony
zniszczony
b.d.
b.d.
zniszczony
b.d.
dobry
b.d.
b.d.
ruina
zniszczony
b.d.
Budowa
1824 r.
b.d.
1844 r.
1809 r.
1760 r.
1837 r.
1755 r.
2 poł. XIX w.
1820 r.
1676 r.
1794 r.
1889 r.
1858 r.
XVIII/XIX w.
pocz. XIX w.
1840 r.
pocz. XIX w.
XIX w.
1714 r.
1873 r.
1766 r.
Zabytek
tak
tak
tak
tak
tak
b.d.
b.d.
tak
b.d.
tak
tak
b.d.
tak
b.d.
b.d.
tak
tak
tak
b.d.
tak
tak
ruina
XIX w.
tak
7
23. Dobra Nadzieja
24. Dolne Grądy
25. Dolsk
26. Domachowo
27. Dominice
28. Dziekanowice
29. Dziekanowice
30. Dziekanowice
31. Dziekanowice
32. Dzierzbotki
33. Dzierzążenko
34. Dzierżnica
35. Folwark
36. Gołaszyn
37. Gosławice
38. Górsko
39. Grabonóg
40. Granówko
41. Grądy Górne
42. Grotniki
43. Gryżyna
44. Gumienice
45. Izbice
46. Jabłonna
47. Jankowo Dolne
48. Jerka
49. Kaczanowo
50. Kałkowskie
51. Kamionka
52. Kaszczor
53. Kaszczor
54. Kawczyn
55. Kębłowo
56. Kędzierzyn
57. Kluczewo
58. Kołacin
59. Kołaczkowo
60. Komorze Przybysławskie
61. Koszuty
62. Kościan
63. Kościan
64. Kościan
65. Kościelec Kaliski
66. Kowalewo-Opactwo
67. Koźmin Wielkopolski
68. Krajewice
69. Krzywiń
70. Krzywosądów
71. Lednogóra
72. Leszno
73. Licheń Stary
74. Lipowiec
75. Łagowo
76. Łuszczanów
77. Marcewo
78. Marcjanów
79. Masanów
80. Mechlin
81. Miejska Górka
Pleszew
Pyzdry
Dolsk
Krobia
Włoszakowice
Łubowo
Łubowo
Łubowo
Łubowo
Kawęczyn
Złotów
Dominowo
Witkowo
Bojanowo
Konin
Przemęt
Piaski
Granowo
Pyzdry
Włoszakowice
Kościan
Pogorzela
Rawicz
Władysławów
Gniezno
Krzywiń
Września
Sośnie
Witkowo
Przemęt
Przemęt
Kościan
Wolsztyn
Niechanowo
Przemęt
Książ Wlkp.
Kołaczkowo
Żerków
Środa Wlkp.
Kościan
Kościan
Kościan
Mycielin
Słupca
Koźmin Wlkp.
Gostyń
Krzywiń
Gołuchów
Łubowo
Leszno
Ślesin
Koźmin Wlkp.
Krzywiń
Jarocin
Słupca
Kawęczyn
Sieroszewice
Śrem
Miejska Górka
pleszewski
wrzesiński
śremski
gostyński
leszczyński
gnieźnieński
gnieźnieński
gnieźnieński
gnieźnieński
turecki
złotowski
średzki
gnieźnieński
rawicki
koniński
wolsztyński
gostyński
poznański
wrzesiński
leszczyński
kościański
gostyński
rawicki
turecki
gnieźnieński
kościański
wrzesiński
ostrowski
gnieźnieński
wolsztyński
wolsztyński
kościański
wolsztyński
gnieźnieński
wolsztyński
śremski
wrzesiński
jarociński
średzki
kościański
kościański
kościański
kaliski
słupecki
krotoszyński
gostyński
kościański
pleszewski
gnieźnieński
Leszno
koniński
krotoszyński
kościański
jarociński
słupecki
turecki
ostrowski
śremski
rawicki
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
paltrak
koźlak
holender murowany
koźlak
holender murowany
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
paltrak
koźlak
koźlak
holender murowany
koźlak
koźlak
paltrak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
paltrak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak (3)
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak (2)
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
b.d.
zniszczony
b.d.
zniszczony
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
b.d.
zniszczony
zniszczony
b.d.
zniszczony
dobry
b.d.
b.d.
ruina
b.d.
zniszczony
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
ruina
dobry
b.d.
b.d.
b.d.
zniszczony
dobry
dobry
b.d.
bardzo dobry
dobry
zniszczony
zniszczony
ruina
zniszczony
bardzo dobry
dobry
dobry
zniszczony
b.d.
b.d.
ruina
ruina
zniszczony
bardzo dobry
b.d.
b.d.
b.d.
zniszczony
zniszczony
b.d.
b.d.
b.d.
zniszczony
dobry
1884 r.
1780 r.
1 poł. XIX w.
1741 r.
1741 r.
1585 r.
1887 r.
1801 r.
1810 r.
1868 r.
XIX w.
1884 r.
XIX w.
b.d.
kon. XIX w.
XIX w.
b.d.
XIX w.
kon. XIX w.
XVIII w.
1585 r.
XIX w.
b.d.
b.d.
1896 r.
poł. XVIII w.
XIX w.
1900 r.
XIX w.
1761 r.
1859 r.
1805 r.
1789 r.
1887 r.
XIX w.
1770 r.
1797 r.
b.d.
XVIII w.
1714 r.
b.d.
b.d.
kon. XIX w.
2 poł. XIX w.
1868 r.
XVII w.
1670 r.
1883 r.
b.d.
p. XVIII w.
1 poł. XIX w.
XIX w.
1819 r.
2 poł. XIX w.
XIX w.
XIX w.
XIX w.
1857 r.
1696 r.
tak
tak
tak
tak
b.d.
tak
tak
tak
tak
tak
tak
tak
tak
b.d.
tak
tak
b.d.
nie
b.d.
b.d.
tak
tak
tak
b.d.
tak
tak
b.d.
tak
b.d.
tak
tak
nie
tak
b.d.
tak
b.d.
nie
nie
b.d.
nie
nie
nie
b.d.
b.d.
tak
tak
tak
b.d.
b.d.
tak
tak
tak
tak
b.d.
b.d.
tak
tak
nie
tak
8
82. Mierzewo
83. Mieszków
84. Miłaczewek
85. Moraczewo
86. Mrowino
87. Olszowa
88. Opalenica
89. Orkowo
90. Osieczna
91. Osieczna
92. Osiek n/Notecią
93. Osiek n/Notecią
94. Osiek n/Notecią
95. Pępowo
96. Piaski
97. Pietrzyków Kolonia
98. Piotrowo
99. Pogorzela
100. Posoka
101. Powidz
102. Poznań
103. Przykona
104. Pysząca
105. Pyzdry
106. Pyzdry
107. Pyzdry
108. Racot
109. Radomierz
110. Rataje
111. Rawicz-Sarnowa
112. Rdutów
113. Rogierówko
114. Rokutów
115. Rudniki
116. Rybitwy
117. Rychwał
118. Rydzyna
119. Samarzewo
120. Samarzewo
121. Sączkowo
122. Sędziwojewo
123. Siekowo
124. Siekówko
125. Sołeczno
126. Sowina Błotna
127. Sowy
128. Stanisława
129. Starkowo
130. Stary Kobylin
131. Strzyżewo Paczkowe
132. Sulmierzyce
133. Swadzim
134. Śmigiel
135. Śmigiel
136. Śniaty
Niechanowo
Jarocin
Malanów
Łubowo
Rokietnica
Kępno
Opalenica
Śrem
Osieczna
Osieczna
Wyrzysk
Wyrzysk
Wyrzysk
Pępowo
Witkowo
Pyzdry
Ryczywół
Pogorzela
Przykona
Powidz
Poznań
Przykona
Śrem
Pyzdry
Pyzdry
Pyzdry
Kościan
Przemęt
Pyzdry
Rawicz
Chodów
Rokietnica
Pleszew
Opalenica
Łubowo
Rychwał
Rydzyna
Lądek
Lądek
Przemęt
Września
Przemęt
Przemęt
Września
Pleszew
Pakosław
Kawęczyn
Przemęt
Kobylin
Gniezno
Sulmierzyce
Tarnowo Podgórne
Śmigiel
Śmigiel
Wielichowo
137. Średnica
Czarnków
138. Świerczyna
139. Święciechowa
Osieczna
Święciechowa
gnieźnieński
jarociński
turecki
gnieźnieński
poznański
kępiński
nowotomyski
śremski
leszczyński
leszczyński
pilski
pilski
pilski
gostyński
gnieźnieński
wrzesiński
obornicki
gostyński
turecki
słupecki
Poznań
turecki
śremski
wrzesiński
wrzesiński
wrzesiński
kościański
wolsztyński
wrzesiński
rawicki
kolski
poznański
pleszewski
nowotomyski
gnieźnieński
koniński
leszczyński
słupecki
słupecki
wolsztyński
wrzesiński
wolsztyński
wolsztyński
wrzesiński
pleszewski
rawicki
turecki
wolsztyński
krotoszyński
gnieźnieński
krotoszyński
poznański
kościański
kościański
grodziski
czarnkowskotrzcianecki
leszczyński
leszczyński
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak (3)
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak (2)
koźlak
paltrak
holender drewniany
koźlak
koźlak
koźlak
paltrak
koźlak
koźlak
koźlak
wiatrak nawadniający
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
holender murowany
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
holender drewniany
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
bardzo dobry
zniszczony
b.d.
bardzo dobry
ruina
b.d.
b.d.
bardzo dobry
dobry
b.d.
bardzo dobry
bardzo dobry
bardzo dobry
dobry
b.d.
ruina
b.d.
zniszczony
b.d.
b.d.
zniszczony
b.d.
ruina
ruina
ruina
dobry
ruina
b.d.
zniszczony
bardzo dobry
b.d.
bardzo dobry
b.d.
zniszczony
bardzo dobry
b.d.
bardzo dobry
zniszczony
ruina
ruina
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
bardzo dobry
b.d.
zniszczony
b.d.
zniszczony
dobry
b.d.
dobry
dobry
zniszczony
1801 r.
b.d.
1793 r.
XIX w.
b.d.
XIX w.
1790 r.
1 poł. XIX w.
1761 r.
XVIII w.
1865 r.
2 poł. XIX w.
l. 90. XIX w.
XVIII w.
b.d.
XIX w.
1875 r.
1870 r.
XIX w.
XIX w.
b.d.
b.d.
b.d.
XIX w.
b.d.
1903 r.
XVIII w.
1809 r.
XIX w.
XIX w.
XVIII w.
1905 r.
XIX w.
1815 r.
kon. XIX w.
poł. XIX w.
poł. XVIII w.
XVIII w.
b.d.
1 poł. XIX w.
1821 r.
1877 r.
1771 r.
1844 r.
b.d.
XIX w.
b.d.
XVIII w.
1877 r.
kon. XIX w.
1795 r.
1896 r.
1726 r.
XVII w.
1764 r.
tak
nie
tak
tak
nie
b.d.
tak
tak
tak
tak
tak
tak
b.d.
tak
b.d.
b.d.
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
nie
nie
b.d.
tak
nie
tak
b.d.
tak
tak
tak
b.d.
tak
tak
tak
tak
b.d.
nie
tak
tak
tak
tak
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
b.d.
nie
nie
b.d.
koźlak
dobry
b.d.
b.d.
koźlak
koźlak
dobry
b.d.
XVIII w.
1878 r.
tak
b.d.
9
140. Święta
141. Tarnówka
142. Tomaszew
143. Trzuskołoń
144. Tuliszków
145. Tursko
146. Ujazdowo
147. Wartosław
148. Wilczyn
149. Wilkowice
150. Wilkowo Polskie
151. Wolsztyn
152. Żdżenice
153. Żegocin
154. Żelice
Złotów
Grzegorzew
Olszówka
Niechanowo
Tuliszków
Gołuchów
Włoszakowice
Wronki
Wilczyn
Lipno
Wielichowo
Wolsztyn
Malanów
Czermin
Wągrowiec
złotowski
kolski
kolski
gnieźnieński
turecki
pleszewski
leszczyński
szamotulski
koniński
leszczyński
grodziski
wolsztyński
turecki
pleszewski
wągrowiecki
holender murowany
koźlak
koźlak
holender murowany
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
koźlak
ruina
b.d.
b.d.
rekonstrukcja
b.d.
zniszczony
b.d.
ruina
b.d.
zniszczony
zniszczony
bardzo dobry
b.d.
zniszczony
zniszczony
1902 r.
b.d.
XVIII/XIX w.
1810 r.
XIX w.
1764 r.
1890 r.
b.d.
1781 r.
1779 r.
b.d.
1603 r.
XVIII/XIX w.
XIX w.
1878 r.
nie
b.d.
tak
b.d.
tak
b.d.
tak
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
tak
b.d.
b.d.
Budowa
b.d.
b.d.
2 poł. XIX w.
1865 r.
XVIII w.
1723 r.
ok. 1830 r.
kon. XIX w.
XIX w.
XIX w.
XIX w.
XIX w.
1877 r.
2 poł. XIX w.
2 poł. XIX w.
b.d.
1850 r.
Zabytek
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
tak
tak
b.d.
nie
nie
b.d.
nie
nie
tak
nie
nie
nie
Województwo zachodniopomorskie
Lp.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
Miejscowość
Czarnogłowy
Czernin
Kapice
Kłęby
Kowalewice
Lędzin
Mierzyn
Moryń
Myślibórz
Nowe Worowo
Nowogródek Pomorski
Ostromice
Otoki
Poradz
Sułomino
Szczecin
Wolin
Gmina
Przybiernów
Dygowo
Połczyn-Zdrój
Golczewo
Darłowo
Karnice
Dobra
Moryń
Myślibórz
Ostrowice
Nowogródek Pomorski
Wolin
Banie
Łobez
Wolin
Szczecin
Wolin
Powiat
goleniowski
kołobrzeski
świdwiński
kamieński
sławieński
gryficki
policki
gryfiński
myśliborski
drawski
myśliborski
kamieński
gryfiński
łobeski
kamieński
Szczecin
kamieński
Typ wiatraka
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender murowany
paltrak
holender murowany
koźlak
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender murowany
holender murowany
Stan
ruina
ruina
ruina
ruina
zniszczony
bardzo dobry
dobry
ruina
ruina
ruina
ruina
ruina
zniszczony
dobry
ruina
bardzo dobry
zniszczony
HISTORYCZNE TYPY WIATRAKÓW
Koźlak, wiatrak kozłowy – najstarszy i najprymitywniejszy typ wiatraka europejskiego.
Pojawił się w XII w. w Belgii, lub Francji, jednak jego przodków należy szukać w VII w. w
Chinach i Persji.
Koźlak to obrotowy wiatrak wsparty na konstrukcji z belek zwanej kozłem, z pionowym
słupem w środku, stanowiącym oś obrotu zawieszonego na nim młyna w celu przyjęcia
przez śmigła zwane też skrzydłami odpowiedniego położenia w stosunku do
napędzającego je wiatru. Od XIX w. zamiast drewnianego kozła stosowano też bardziej
wytrzymałe konstrukcje murowane z cegły lub kamienia, a później i betonu. Do obracania
wiatraka służył drewniany drąg o d0ł0ugości 8-9 m (tzw. łogon lub dyszel) przytwierdzony
jednym końcem do belek izbicowych wewnątrz wiatraka drugim oparty na odpowiedniej
podpórce. Napęd urządzeń młyńskich odbywał się za pomocą drewnianego wału
skrzydłowego i osadzonego na nim koła palecznego, którego średnica dochodziła do 4 m.
Cały koźlak zbudowany był z drewna, a z zewnątrz najczęściej pokrywany gontem.
Wiatrak kozłowy posiadał trzy kondygnacje: dolna była wyłączona z użytkowania, jako że
była zajęta przez konstrukcję kozła, zaś na kondygnacji środkowej, która zawierała
kamienie młyńskie i górnej odbywała się produkcja mąki.
10
Koźlaki pojawiły się na ziemiach polskich już w XIV w. (najwcześniej w Wielkopolsce i na
Kujawach). W wieku XV były stosowane już powszechnie. Bez większych zmian
konstrukcyjnych przetrwały aż do drugiej połowy XX w.
Paltrak, wiatrak rolkowy – budowla, której zasadniczą częścią są obracane wiatrem
śmigła (skrzydła) poruszające urządzenia służące do mielenia ziarna. Paltrak (podobnie
jak koźlak) obracany jest w całości wraz z maszynami na kierunek wiatru. Mechanizm
paltraka (maszyna oraz mechanizm obrotu) oraz właściwości mielące (wydajność) są
identyczne jak u koźlaka. Paltrak jest jednak konstrukcją solidniejszą i bardziej odporną na
silny wiatr. Koźlak podparty jest na jednym słupie utrzymywanym przez kozioł, dlatego
stosunkowo łatwo może być wywrócony a osiowy słup nośny złamany. Paltrak oprócz osi
obrotu, dodatkowo opiera się na podłożu, całym swoim obwodem, wpuszczonym we
wzmocnione żeliwem zagłębienie fundamentu. Obracanie na wiatr wymaga mniejszego
wysiłku gdyż na obwodzie, pod spodem, znajdują się stalowe rolki i istnieje możliwość ich
smarowania. W nowszych mechanizmach zamiast dyszla i konia, do obracania stosuje się
dodatkowy mechanizm wiatrowy umieszczony po przeciwnej stronie skrzydła roboczego.
Holender, wiatrak wieżyczkowy – typ wiatraka charakteryzujący się nieruchomym,
masywnym korpusem (zwykle murowanym, na planie koła lub wieloboku), na którym
umocowana jest obracana na łożysku bryła dachowa ze śmigłami. Pozwalało to łatwiej
dostosować śmigła wiatraka do kierunku wiatru.
Powstanie pierwszych, pojedynczych wiatraków wieżyczkowych z ruchomą częścią
dachową jest datowane na koniec XIV w. Ten typ wiatraka powstał ostatecznie w
północnej Holandii. Skonstruował go w XVII w. Jan Andriasz Leeghwater. W 1750 r.
„holendry” udoskonalone zostały przez Andrew Meikle. Na „czapie” umieścił wiatraczek po
przeciwległej stronie w stosunku do dużych skrzydeł. Wiatraczek za pomocą przekładni
palecznych (przekładnie zębate wykonane z drewna) regulował samoczynnie ustawienie
„czapy” wraz z dużymi śmigłami w stosunku do wiatru. „Czapa” poruszała się na żeliwnych
rolkach posuwających się po żeliwnym pierścieniu umocowanym na nieruchomej części
wiatraka.
Szybko zaczęto je stosować w większości krajów europejskich. W XVIII w.
rozpowszechniły się w Polsce, ale zyskały popularność tylko na zachodnich terytoriach
Polski i nigdy nie wyparły tradycyjnych koźlaków.
Wiatrak sokólski – drewniana budowla, której konstrukcja składa się z dwóch zespołów:
nieruchomej podstawy i części obrotowej. Cechą charakterystyczną tego typu wiatraków
są kamienne fundamenty w kształcie ściętego stożka, stanowiące ich podstawę. Stożek
ten zwany kopcem, wykonany z polnych kamieni i cementowo-wapiennej zaprawy, pełnił
funkcję podpory obrotowej młyna. W jego osi wmurowany jest słup, na którym wspiera się
budowla sięgająca drugiego piętra.
Tak zbudowane wiatraki występują w Polsce na bardzo ograniczonym obszarze (w
trójkącie między Sokółką, Kuźnicą Białostocką i Krynkami w województwie podlaskim),
dlatego wydzielone zostały w osobną grupę i nazwane wiatrakami „sokólskimi”.
Wiatrak turbinowy (ropski) – typ małego wiatraka z małopolskiej wsi Ropa. Pomysł
konstruowania małych wiatraków przywieźli do Ropy w latach 50. XX w. reemigranci ze
Stanów Zjednoczonych. Pierwszy wiatrak w Ropie skonstruował miejscowy cieśla i
mechanik Józef Jarosz.
Wiatrak zbudowany jest z drewna, pokryty szalowaniem z desek. Koło wietrzne o 24
łopatkach napędza za pomocą koła zębatego pionowe, żelazne „wrzeciono” ukryte w
grubej rurze, zakończone kołem pasowym, transmitującym obroty na kamień młyński.
Kanon opracował Roman Henryk Orlicz – Instruktor Krajoznawstwa Polski.
11