Pobierz pdf - Prószyński i S-ka

Grace
Kelly
Grace
Kelly
We n d y Le i g h
Przełożyła Anna Maria Nowak
Tytuł oryginału
True Grace: The Life and Times of an American Princess
Thomas Dunne Books
An imprint of St. Martin's Press.
Copyright © 2007 by Wendy Leigh.
Illustrations Copyright © Published by arrangement with St. Martin’s Press, LLC
All rights reserved
Opracowanie graficzne okładki
Ewa Wójcik
Zdjęcia na okładce
Capital Pictures/ONS
Domena publiczna
Redaktor prowadzący
Adrian Markowski
Redakcja
Renata Bubrowiecka
Korekta
Grażyna Nawrocka
Łamanie
Ewa Wójcik
ISBN 978-83-7839-767-0
Warszawa 2014
Wydawca
Prószyński Media Sp. z o.o.
02–697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28
www.proszynski.pl
Druk i oprawa
Drukania Skleniarz
31–033 Kraków, ul. Lea 118
Gwen Robyns – pierwszej biografce Grace,
która przetarła nam szlaki –
z wyrazami miłości i wdzięczności
Spis treści
Wstęp������������������������������������������������������������������������������������������������ 9
Prolog����������������������������������������������������������������������������������������������� 13
Część pierwsza
  1. Rodzina Kellych��������������������������������������������������������������������
  2. Grace������������������������������������������������������������������������������������
  3. Dynastie��������������������������������������������������������������������������������
  4. Aktorka���������������������������������������������������������������������������������
  5. W samo południe�����������������������������������������������������������������
  6. Mogambo������������������������������������������������������������������������������
  7. Muza Hitchcocka�����������������������������������������������������������������
  8. Dziewczyna z prowincji�������������������������������������������������������
  9. Monako���������������������������������������������������������������������������������
10. Książę z bajki�����������������������������������������������������������������������
11. Łabędzi śpiew�����������������������������������������������������������������������
19
33
47
59
76
87
100
115
135
152
168
Część druga
12. Ślub stulecia������������������������������������������������������������������������� 185
13. W złotej klatce���������������������������������������������������������������������� 200
8
Grace Kelly
14. Złamane śluby����������������������������������������������������������������������
15. Księżna Grace����������������������������������������������������������������������
16. Prawdziwa miłość�����������������������������������������������������������������
17. Znowu w Hollywood������������������������������������������������������������
18. Anglik�����������������������������������������������������������������������������������
19. Paryż�������������������������������������������������������������������������������������
20. Children of Theatre Street����������������������������������������������������
21. Klamra����������������������������������������������������������������������������������
212
227
240
249
267
279
290
302
Aneks I��������������������������������������������������������������������������������������������
Aneks II�������������������������������������������������������������������������������������������
O książce�����������������������������������������������������������������������������������������
Wybrana bibliografia�����������������������������������������������������������������������
Indeks����������������������������������������������������������������������������������������������
319
321
324
335
354
Wstęp
C
hociaż od przedwczesnej śmierci Grace Kelly minęło ponad ćwierć
wieku, wciąż pozostaje ona niedościgłym wzorem dla gwiazd Hollywood. Niezliczone aktorki – od Sharon Stone, przez Gwyneth Paltrow, po
Madonnę – naśladowały jej nienaganny wizerunek i styl. Bezskutecznie.
W samym listopadzie 2006 roku jej nazwisko wpisywano w internetowe wyszukiwarki ponad 25 milionów razy. W ostatnich latach
w Stanach Zjednoczonych pojawiła się moda, by nazywać córeczki
Princes Grace – Księżną Grace. Turyści nadal tłumnie odwiedzają jej
grób w Monte Carlo. Można się tylko dziwić, dlaczego Monako – które
dzisiejszą sławę w dużej mierze zawdzięcza przecież Grace – wciąż nie
dorobiło się jej muzeum.
Ci, którzy wielbią jej pamięć, uważają Jej Wysokość księżną Monako za świętą. Co więcej, gdzieś w watykańskich gabinetach wciąż leży
petycja, by włączyć ją do grona świętych Kościoła katolickiego.
Spędziwszy trzy lata na szperaniu w dokumentach i rozmowach
z ponad setką ludzi, którzy dobrze znali Grace, poznałam jednak pewne
elementy jej życiorysu, które całkowicie wykluczają kanonizację. Co
zatem powinnam zrobić z tymi nowymi informacjami, które jej zagorzali
wielbiciele z pewnością uznają za niepochlebne?
10 Grace Kelly
Cóż, nie muszę poddawać się autocenzurze. Co więcej, jako biograf
mam obowiązek podawać rzetelne i prawdziwe informacje. Dlatego nie
mam wyjścia. Muszę je ujawnić.
Tych, którzy pragną zachować w wyobraźni nieskalany wizerunek
świętej Grace, lojalnie uprzedzam: nie czytajcie dalej. Nie chcę pozbawić was złudzeń ani kalać jej pamięci – a tak byście potraktowali moją
książkę.
Pozostałych jednak zachęcam do lektury. Po trzech latach studiowania losów Grace mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że była silną,
wyjątkową kobietą, a jej życiorys to fantastyczna amerykańska saga,
którą naprawdę warto poznać. Saga spełniająca wszelkie wymogi gatunku. Heroiną jest piękna gwiazda Hollywood, niedościgły wzór klasy
i elegancji; legenda XX wieku urodzona – tu pojawia się nieodzowny
wątek powieści łotrzykowskiej – w rodzinie imigrantów. Jej ojciec to
symbol amerykańskiej kariery od pucybuta do milionera. Ona sama zaś
poznała powojenną Filadelfię, Broadway, Hollywood lat pięćdziesiątych
dwudziestego wieku, Lazurowe Wybrzeże, Londyn lat siedemdziesiątych,
wyższe sfery Paryża i, oczywiście, Monte Carlo. A choć żyła otoczona
luksusem i sławą, nie ominęły jej rozterki i dramaty, którym także dziś
stawiają czoło samotne dziewczyny, kochanki, żony i matki.
Życie Grace Kelly można podzielić na cztery etapy: córka nowobogackiego z Filadelfii, aktorka z Broadwayu, hollywoodzka gwiazda, księżna
europejskiego państwa. Tu warto podkreślić coś, na co wcześniej nikt nie
zwrócił uwagi. Na każdym etapie jej ścieżki krzyżowały się z najwybitniejszymi osobowościami tamtych czasów. Na liście znajdują się Frank
Sinatra, Ava Gardner, Rudolf Nuriejew, Salvador Dali, Michaił Barysznikow, Marc Chagall, Josephine Baker, Greta Garbo, Gloria Swanson,
Joan Collins, księżna Soraya, Sammy Davis junior, Lauren Bacal, Judy
Garland, Edith Piaf, Gregory Peck, król Faruk I, Laurence Olivier, Maria
Callas, księżna Diana, książę Filip, królowa Elżbieta II, Clark Gable,
William Holden, Gary Cooper, Bing Crosby, Richard Burton, Elizabeth
Taylor, księstwo Windsoru, Aristotelis Onassis, Jackie Kennedy, John F.
Wstęp
11
Kennedy, Joe Kennedy, Peter Lawford, David Niven, Charles de Gaulle,
Winston Churchill, Gunther Sachs, Andy Warhol, John Wayne, Tony
Curtis, Aga Khan, szach Iranu, Ray Milland, Robert Evans, Lee Radziwill,
Marlon Brando, Jean-Pierre Aumont, Cary Grant, Alfred Hitchcock, Louis
Mountbatten, Rock Hudson, Bob Hope, Zsa Zsa Gabor, Hedy Lamarr,
Dwight Eisenhower, Lyndon Johnson i książę Karol.
Właściwie żaden z największych przystojniaków tamtej epoki nie
oparł się wyjątkowej, naturalnej urodzie Grace. Kelly mogła przebierać
w mężczyznach jak w ulęgałkach i robiła to. Najważniejszego wyboru
zaś dokonała, przyjmując oświadczyny swojego przyszłego męża. Tą
decyzją zmieniła życie nie tylko swoje, ale i swoich poddanych. Jako
księżna bardzo angażowała się w działalność dobroczynną, troszczyła
się o losy mieszkańców Monako, była oddaną matką, kochaną przez
swoje dzieci.
Kiedy w poniedziałek 6 marca 1978 roku o dwudziestej w Princeton
wystąpiła w programie zatytułowanym Ptaki, zwierzyna i kwiaty. Wieczór poezji i prozy, zaczęła od Proroctw niewinności Williama Blake’a:
„O, ujrzeć świat w ziarnku piasku...”.
Ja również głęboko wierzę, że każdy ma w swoim życiu moment
„ziarnka piasku”. Jedną chwilę bądź wydarzenie, które objawia nam
prawdę o danym człowieku. Poniższa opowieść, mam nadzieję, stanie
się takim „ziarnkiem piasku” Grace.
Monte Carlo, sierpień 1975
Przyjaciel księżnej Grace, baron Enrico di Portanova – dla najbliższych
znajomych po prostu Ricky – aż kipiał z wściekłości. Trzy dni wcześniej
arystokrata, który szczycił się nienagannymi manierami, zadzwonił
do jednej z najlepszych kwiaciarni Monte Carlo i zamówił olbrzymi
bukiet, który miał zostać wysłany do Estée Lauder w podziękowaniu
za wykwintne drugie śniadanie, jakim podjęła barona z małżonką w swojej willi Bel Abri w Cap Ferrat.
12 Grace Kelly
Dziś tymczasem natknął się na Estée, która nawet słowem nie podziękowała za kwiaty. Wniosek narzucał się sam: mimo jego wyraźnych
instrukcji florystka nie wysłała bukietu.
Ricky di Portanova przywykł, że jego życzenie było rozkazem. Za sprawą trustu, przynoszącego miesięcznie milion dolarów, żył jak nabab,
spełniając każdą zachciankę, krążąc między dwudziestoośmiopokojową
willą w Acapulco, rezydencją w stylu Regencji w Houston a luksusowym
apartamentem w Hôtel de Paris w Monte Carlo.
Ricky i Sandra słynęli z wystawnych przyjęć, na których podawali
gościom – Frankowi Sinatrze, Rudolfowi Nuriejewowi, Avie Gardner
i księżnej Grace – makaron z bieługą. Baronostwo za bardzo cenili wykwintne towarzystwo, w jakim się obracali, by popełnić nietakt i obrazić
Estée Lauder, nie dziękując jej za gościnę.
Nic więc dziwnego, że kiedy Ricky połączył się z florystką, nie bawił się w uprzejmości. Ostro zapytał, co się stało z „tymi pieprzonymi
kwiatami”, po czym, nie przebierając w słowach, objechał nieszczęsną
kobietę, która słuchała w milczeniu. Kiedy wreszcie skończył, poprosiła,
by powtórzył, co miało się znaleźć w liściku dołączonym do bukietu,
i obiecała, że osobiście dopilnuje, by podarunek trafił do Estée Lauder.
Następnego wieczoru Ricky i Sandra wraz z przyjaciółmi: Barrym
Landauem i księżną Sorayą, byłą cesarzową Iranu, bawili się na balu
Czerwonego Krzyża. W pewnym momencie podeszła do nich księżna
Grace.
– Estée spodobały się kwiaty? – zwróciła się do Ricky’ego, uśmiechając się szelmowsko.
– Skąd wiedziałaś? – spytał zaskoczony.
– Źle wybrałeś numer, Ricky. Omyłkowo zadzwoniłeś do mnie i wziąłeś
mnie za florystkę. Ale i tak wysłałam bukiet w twoim imieniu.
Moim zdaniem ta anegdotka znakomicie pokazuje, jaka była Grace
Kelly, księżna Monako.
Prolog
Czwartek 19 kwietnia 1956 roku, godzina 10.25, katedra w Monako
G
race Kelly wstąpiła na czerwony dywan w nawie głównej neoromańskiej katedry św. Mikołaja wdzięcznym, płynnym krokiem,
choć za nią sześć druhen podtrzymywało tren upięty z trzech metrów
satyny w kolorze kości słoniowej. Zdążyła tylko powieść wzrokiem po
olbrzymich koszach białych lwich paszcz wiszących między kolumnami,
ołtarzu ozdobionym kiściami bzów, białymi liliami oraz hortensjami,
a oświetlonym długimi, smukłymi świecami w złotych kandelabrach
– kiedy oślepiły ją lampy błyskowe niezliczonych nikonów i hasselbladów.
Wszyscy chcieli uwiecznić jej ślub. W tle terkotały kamery telewizyjne,
transmitujące uroczystość dla trzydziestu milionów widzów zebranych
przed odbiornikami na całym świecie.
Po raz trzeci już Grace Kelly występowała w telewizji jako panna
młoda. Najpierw w dwóch hollywoodzkich produkcjach. W pierwszej,
W samo południe, poślubiła Gary’ego Coopera. W drugiej, zatytułowanej
Wyższe sfery, wyszła za Binga Crosby’ego.
W prawdziwym życiu też kochała swoich celuloidowych oblubieńców. Zadurzyła się w Garym, a na punkcie Binga wprost oszalała. Tak
14 Grace Kelly
bardzo chciała go poślubić, że – jeśli wierzyć Kathryn, wdowie po nim
– groziła mu pozwem za zerwanie obietnicy małżeństwa.
Dwa filmowe śluby można nazwać hollywoodzką bajką z domieszką
rzeczywistości. Trzeci był rzeczywistością ulepioną na wzór hollywoodzkiej bajki i później pojawił się na ekranach jako dokument wytwórni MGM zatytułowany The Wedding of the Century (Ślub stulecia).
Uroczystość zarejestrowano za zgodą obojga zainteresowanych. Grace
liczyła, że w ten sposób wywiąże się ze zobowiązań, jakie nakładał
na nią kontrakt z MGM, Rainier zaś chciał odświeżyć przygasły blask
Monako. Zatem w katedrze rozstawiono reflektory i w ich oślepiającym
świetle Grace odgrywała rolę idealnej panny młodej, cudowny finał
bajki, o którym marzy każda dziewczyna.
Trzeba jednak przyznać, że dla Grace to nie była rola. Nie udawała.
Brała męża na dobre i na złe, póki śmierci ich nie rozłączy. Mimo całej hollywoodzkiej otoczki wchodziła w ten związek z autentycznym
zaangażowaniem i głęboką powagą. Szczerość i uczciwość stanowiły
bowiem fundament jej charakteru. Tak było zawsze i tak już pozostało.
Owszem, w przeszłości zdarzało się, że miewała po kilka romansów
naraz i stawała na głowie, żeby jeden kochanek nie dowiedział się
o istnieniu drugiego, ale w sprawach naprawdę ważnych zawsze postępowała uczciwie.
Tamtego pamiętnego dnia 1956 roku w monakijskiej katedrze siedziała
też kobieta, której przyjdzie zapłacić wysoką cenę za konsekwencję,
z jaką Grace wybierała szczerość i uczciwość. Kobieta tak zauroczona
Grace, że gdy w 1949 roku młoda aktorka debiutowała na Broadwayu
w Ojcu Strindberga, zachwycała się: „Kiedy wyszła na scenę – tak świeża, młodziutka, zjawiskowo piękna – zalałam się łzami. Chyba wtedy
uświadomiłam sobie, że podbije świat”.
Proroctwo kobiety się ziściło. W ciągu sześciu lat Grace zagrała
w jedenastu filmach, zdobyła Oscara i rzeszę wielbicieli oczarowanych
jej wdziękiem, klasą i niezwykłą urodą. Teraz zaś miała poślubić europejskiego monarchę i zostać księżną.
Prolog
15
Patrząc na pannę młodą sunącą do ołtarza, kobieta nie domyślała
się – bo i skąd? – że cztery i pół roku później dostanie od Grace list
z otwartym, nieupiększonym wyznaniem, które złamie jej serce.
A mimo to nadzwyczajna charyzma Grace Kelly, jej wyjątkowa lojalność oraz miłość i oddanie jej przyjaciół były tak wielkie, że kiedy
w kwietniu 2005 roku rozmawiałam z Carolyn Reybold, ta przyznała,
jaką krzywdę wyrządziła jej Grace, ale natychmiast dodała: „To nie jej
wina”. Widać było, że dawno jej wybaczyła.
Część pierwsza
Kto zakochuje się w miłości, łapie się na lep iluzji.
Lorenz Hart i Richard Rodgers, The Boys from Syracuse
Rozdział 1
Rodzina Kellych
J
ack Kelly był stuprocentowym amerykańskim macho w stylu Johna
Wayne’a, Gary’ego Coopera i Clarka Gable’a. Miał 185 centymetrów
wzrostu, muskularną sylwetkę i cierpkie poczucie humoru. Emanował
charyzmą i pewnością siebie człowieka, który nawet przez ułamek sekundy nie wątpi, że został powołany do tego, by rządzić wszystkim
i wszystkimi w swoim małym wszechświecie.
„Jack Kelly przytłaczał siłą, nie tylko fizyczną. Niezwykle przystojny,
obdarzony fantastyczną osobowością. Zawsze musiał znajdować się
w centrum uwagi. Traktował wszystkich jak drugoplanowe postacie
w przedstawieniu swojego życia”, wspominała go przyjaciółka i druhna
Grace, aktorka Rita Gam.
Nawet kiedy Grace została księżną Monako, ojciec wciąż widział
w niej nic nieznaczącą osóbkę, która swoje życie i pragnienia musiała
dostosowywać do jego zachcianek.
Ona jednak kochała go tak bardzo, że akceptowała poślednią rolę,
jaką odgrywała w jego życiu, a kiedy zmarł, uparcie twierdziła: „Zachowałam o nim wyłącznie najlepsze, cudowne wspomnienia. Wyznawał
zasadę: »W życiu nie wolno jedynie brać, niczego nie dając w zamian.
Na wszystko trzeba zasłużyć. Pracą, uporem, uczciwością«”.
20 Grace Kelly
A chociaż John Brendan Kelly – demokrata i polityk aż po końce
zadbanych, wypieszczonych dłoni – chętnie budował mit, jakoby sukces
zawdzięczał wyłącznie własnej ciężkiej pracy, oprócz szczęścia miał też
solidny fundament: dobrze sytuowaną irlandzką rodzinę. To głównie
dzięki niej ten niedoszły burmistrz Filadelfii stał się legendą, żywą do dziś.
O jej sile niech świadczy fakt, że Kelly Drive biegnąca przez Filadelfię
upamiętnia właśnie Jacka, a nie zmarłą aktorkę, laureatkę Oscara.
Jack był mistrzem autopromocji, podobnie jak jego rodak i przyjaciel
Joe Kennedy. Chętnie i ze swadą opowiadał dziennikarzom o rodzinie,
która jeszcze na początku XIX wieku klepała biedę na irlandzkim wygwizdowie w Drimurli w hrabstwie Mayo na zachodzie wyspy, a sto lat
później współtworzyła elitę Filadelfii. W 1956 roku w wywiadzie wspominał: „W rodzinie było pięciu chłopców, a w domu się nie przelewało.
Dziadek wiedział, że nie wykształci ich wszystkich, więc pewnego dnia
skrzyknął ich i oświadczył: »Chłopcy, najstarszego jeszcze przepchniemy
przez szkołę, ale pozostali muszą zostać na gospodarstwie i pracować, by
opłacić naukę Pata. Niech chociaż jeden Kelly zdobędzie wykształcenie«.
Tak oto Pat poszedł na studia, a potem został dziekanem Uniwersytetu
Dublińskiego. Mój ojciec, John Henry Kelly, nie spędził nawet godziny
w ławie szkolnej, ale miał znakomitą pamięć”.
Jak się okazało, Grace wrodziła się w dziadka. Błyskawicznie uczyła
się roli, a jej fotograficzna pamięć budziła zazdrość kolegów z telewizji,
teatru i Hollywood. Po dziadku odziedziczyła też wytrwałość i upór,
by bez względu na przeszkody i cenę, jaką przyjdzie jej za to zapłacić,
iść własną drogę.
W 1868 roku ten sam dziadek, John Henry Kelly, wykupił bilet trzeciej
klasy i niezrażony koszmarnymi warunkami podróży pokonał Atlantyk.
Osiedlił się w Rutland w stanie Vermont, gdzie rok później ożenił się
z siedemnastoletnią Mary Ann Costello, która, podobnie jak on, emigrowała z hrabstwa Mayo, by w Nowym Świecie szukać lepszego życia.
Na początku lat siedemdziesiątych John Henry, który nie przestał
marzyć o sukcesie w nowej ojczyźnie, harował na kolei, a potem prze-
Rodzina Kellych
21
niósł się z rodziną do Filadelfii, gdzie zatrudnił się w fabryce wykładzin
Dobsonów w dzielnicy Falls of Schuylkill, osiem kilometrów od centrum
miasta.
Jego syn, John Brendan Kelly – nazywany Jackiem – urodził się
4 października 1890 roku jako najmłodszy z dziesiątki dzieci Johna
Henry’ego i Mary Ann, krzepkiej kobiety, która szczyciła się tym, że
nigdy nie chorowała i nie leżała w łóżku z wyjątkiem dni, kiedy rodziła.
Mary Ann kochała lekturę. Często siadywała na ganku z książką
w jednej ręce, drugą bujając kołyskę z kolejnym maleństwem. Z pamięci recytowała całe sceny z Szekspira. Czyżby zaraziła tą fascynacją
wnuczkę? W programach, z którymi u schyłku życia Grace podróżowała
po świecie, zawsze znajdował się Szekspir. Księżna złożyła też różę
na grobie „barda z Avonu”.
Na początku nowego wieku w rodzinie Kellych wciąż się nie przelewało, więc dziesięcioletni Jack razem z ojcem i kilkorgiem rodzeństwa
pracował u Dobsonów. Skończywszy trzynaście lat, rzucił szkołę i zatrudnił się w firmie budowlanej założonej przez brata, o osiemnaście
lat starszego Patricka Henry’ego.
Spędził tam trzy lata jako pomocnik murarza, każdą wolną chwilę
poświęcając boksowi. Muskularny nastolatek ważył prawie 85 kilogramów i był na najlepszej drodze, by zostać czempionem wagi junior
ciężkiej, ale wtedy doszła do głosu próżność, z której po latach zasłynie
w Filadelfii. Obawiając się, że przeciwnik może zniszczyć mu idealne
rysy twarzy, zamienił ring na łódź. Zaczął od jedynek. Malutką i kruchą
jak łupina orzecha łódką w niecałe dziesięć minut pokonywał ponadpółtorakilometrowy odcinek rzeki.
Wkrótce wioślarstwo stało się jego pasją. Po latach wspominał: „Całe
dnie spędzałem nad brzegiem rzeki. Nie posiadałem się z radości, jeśli
udało mi się schwytać wiosło albo przytrzymać bluzę jednego z moich
idoli”.
Karierę wioślarską na jakiś czas przerwała pierwsza wojna światowa.
Jack zgłosił się do lotnictwa, ale został odrzucony ze względu na słaby
22 Grace Kelly
wzrok – który zresztą odziedziczyła po nim Grace. I on, i córka notorycznie nie nosili okularów, a potem nie rozpoznawali znajomych. U obojga
krótkowzroczność nieodmiennie przegrywała w starciu z próżnością.
Ostatecznie Jack trafił do korpusu sanitarnego i spędził wojnę we Francji, nie wyróżniając się niczym szczególnym. Czas upływał mu głównie
na snuciu marzeń o karierze w wioślarstwie i interesach. Tymczasem
w drodze powrotnej do Stanów omal nie zaprzepaścił tych pięknych
planów, kiedy kompletnie się spłukał, grając w kości. Na szczęście rodzina nie odwróciła się od niego w potrzebie.
Jack był ulubieńcem wszystkich, oczkiem w głowie matki. Bracia nie
mogli dopuścić, żeby świat nie usłyszał o Jacku. Walter pożyczył mu
niebagatelną kwotę pięciu tysięcy dolarów, a George dorzucił jeszcze dwa
tysiące. To wystarczyło Jackowi na założenie własnej firmy budowlanej
Jack for Brickworks. Tak rozpoczął wędrówkę do pierwszego miliona.
I George’a, i Waltera stać było na hojność wobec najmłodszego.
Jak to później ujęła matka Grace, Margaret: „Wszyscy czterej bracia
Kelly zdobyli sławę”. Rzeczywiście, Patrick Henry – najstarszy z nich
– porzucił fabrykę Dobsonów i zajął się budownictwem. Z czasem jego
firma zaczęła dostawać coraz większe zlecenia. Wybudowała nie tylko
bibliotekę publiczną, ale również największe kościoły i szkoły Filadelfii. Młodszy Walter – pierwszy w rodzinie, u którego pojawił się talent
aktorski odziedziczony przez Grace – zyskał sławę za sprawą wodewilu
The Virginia Judge (Sędzia z Wirginii). Monologi z tego przedstawienia
przyniosły mu miano „najzabawniejszego człowieka w Ameryce”.
A choć wygłupy sędziego bawiły publiczność do łez, dzisiejszy odbiorca
uznałby je za obrzydliwie rasistowskie. „Czarnuch” nieodmiennie był
w nich przedstawiany jako bezmózgi tępak i ofiara losu. Trzeba jednak
podkreślić, że w życiu prywatnym zarówno Waltera, jak i jego braci nie
znajdziemy przejawów rasizmu.
Wręcz przeciwnie, dla Grace, jej rodzeństwa i rodziców kwintesencją
domu był czarnoskóry Godfrey „Fordie” Ford. Jack poznał go jeszcze jako
początkujący murarz. „Próbowałem pobić rekord liczby przewożonych
Rodzina Kellych
23
cegieł, a Fordie dorzucał mi kolejne na taczki”, wspominał po latach Kelly,
który z czasem zatrudnił Fordiego jako człowieka do wszystkiego: lokaja, szofera, złotą rączkę, a w czwartkowe wieczory także niańkę. Fordie
pilnował wtedy dzieci i kładł je wszystkie spać. Był tak zżyty z rodziną,
że obwieszczał każdemu, kto słuchał: „Pan Kelly mógłby robić sobie papierosy z banknotów, ale pani Kelly nie lubi zapachu dymu”. Traktowano
go jak członka rodziny. Grace bardzo się z nim zaprzyjaźniła. Nawet kiedy
wyprowadziła się z domu, utrzymywała z nim kontakt aż do jego śmierci.
Być może właśnie dzięki tej serdecznej więzi zrodzonej w dzieciństwie Grace zawsze była tolerancyjna. Nawet w latach pięćdziesiątych
i sześćdziesiątych – u szczytu segregacjonizmu – nie można by się u niej
doszukać ani krzty rasizmu. Kiedy w latach sześćdziesiątych amerykańska telewizja kręciła w Monako program o księżnej, w jednej ze scen
pojawiły się czarne i białe dzieci pracowników bawiące się wspólnie
na terenie pałacu. Reżyser oświadczył, że film będzie pokazywany w południowych stanach i scena z pewnością wywoła oburzenie, więc trzeba
usunąć z niej czarne dzieci. „Wykluczone”, ucięła dyskusję Grace. Scena
pozostała w pierwotnym kształcie.
Jeśli zaś chodzi o Żydów… Kiedy Grace romansowała ze swoim
nauczycielem ze szkoły teatralnej, Donem Richardsonem, Jack, jej brat
Kell oraz jego przyjaciele opowiadali dowcipy żydowskie, ilekroć absztyfikant pojawiał się w domu przy Henry Avenue. Równocześnie jednak
młodsza siostra Grace, Lizanne, wyszła za Żyda, Donalda Le Vine’a,
a w gronie najbliższych przyjaciół Jacka znajdowali się żydowscy szefowie Columbia Records, Emmanuel „Manie” Sacks, rodzina Levych
– sąsiedzi Kellych – oraz prezes CBS William S. Paley.
W tamtych czasach jednak wciąż jeszcze – nawet w liberalnej rodzinie
Kellych – nie tolerowano homoseksualizmu. Choć starszy brat Jacka
George, jako autor znakomitych sztuk teatralnych (za Craig’s Wife
dostał nagrodę Pulitzera, a The Torchbearers przynieśli mu uznanie
krytyków) cieszył się dużą popularnością, jego homoseksualizm stanowił
tajemnicę rodzinną, o której nie rozmawiano z obcymi.
24 Grace Kelly
Ilekroć dramatopisarz, który zamieszkał na stałe w Los Angeles, odwiedzał dom rodzinny przy Henry Avenue, towarzyszącego mu Williama
Weagleya (którego poznał w Nowym Jorku, gdy tamten pracował jako
boy hotelowy) przedstawiano jako jego pokojowca. Choć George przeżył
z nim pięćdziesiąt pięć lat, po jego śmierci w 1974 roku kochanka nie
zaproszono na pogrzeb. Weagley musiał wślizgnąć się do ostatniej ławki
kościoła św. Brygidy, gdzie przepłakał całe nabożeństwo.
A choć rodzina konsekwentnie nie przyjmowała do wiadomości homoseksualizmu George’a, Grace musiała wiedzieć, że wuj woli mężczyzn.
Przepadała za nim, godzinami słuchała, jak czytał na głos poezję albo
snuł opowieści o życiu w teatrze. Ten erudyta o znakomitych manierach,
wielbiciel kultury europejskiej, miłośnik teatru i poezji wywarł ogromny
wpływ na Grace. On zachęcił bratanicę, by spróbowała sił w aktorstwie,
równocześnie ostrzegając przed systemem studyjnym funkcjonującym
w Hollywood. I wreszcie to on wpoił jej, by nie kierowała się uprzedzeniami wobec homoseksualistów.
Prawdopodobnie za jego sprawą Grace nie podzielała homofobicznych postaw rodziny. Przeciwnie, w kwestiach związanych z mniejszościami seksualnymi i problemem przynależności płciowej zawsze
wykazywała ogromną tolerancję. W połowie lat siedemdziesiątych jej
brat na przykład wdał się w romans z piękną, dwudziestoośmioletnią
blondynką, właścicielką klubu nocnego i transseksualistką, Rachel Harlow, która przyszła na świat jako Richard Finnochio. „Kiedy księżna
Grace przyjechała do Filadelfii, razem z księżniczką Karoliną umówiły
się na lunch, a potem na kolację z Kellem i Harlow – wspomina kuzyn
Harlow, Anthony Cozzi. – Harlow później chwaliła się, że Grace nazwała
ją śliczną. Księżna była nią zauroczona i całkowicie ją zaakceptowała”.
***
Firma budowlana Jacka Kelly’ego rozkwitała. Wkrótce został jej
prezesem i mógł przystąpić do realizacji marzeń o karierze sportowej.
Rodzina Kellych
25
W 1920 roku zwyciężył w mistrzostwach kraju jedynek. Czuł się niepokonany. Postanowił wystąpić w regatach królewskich rozgrywanych
w brytyjskim Henley – najbardziej prestiżowych zawodach wioślarskich
świata – i pokonać Brytyjczyków na ich terenie.
Wysłał zgłoszenie, kupił nową łódkę i zarezerwował miejsce na transatlantyku. Trzy dni przed wyjazdem dostał od organizatorów telegram
z informacją, że jego wniosek odrzucono oraz że wkrótce otrzyma
uzasadnienie decyzji. Wiele lat później Jack wspominał: „Pamiętam,
jak raz za razem czytałem telegram. W pewnym momencie na kartkę
zaczęły skapywać łzy. Uświadomiłem sobie, że moje marzenia właśnie legły w gruzach. (...) Pismo oczywiście nigdy nie dotarło, więc
założyłem, że [przyczyną odmowy] była stara reguła: w regatach nie
mógł uczestniczyć nikt, kto parał się pracą fizyczną. Patrząc przez
łzy na telegram, poczułem, że mój dziadek, który nienawidził Angoli
z całego serca, miał rację. Moje rozczarowanie zamieniło się w gorycz
i niechęć do Anglików”.
Jack jednak nie poddał się tak łatwo. Wyrównał rachunki, tego samego roku biorąc udział w igrzyskach olimpijskich: zdobył złoto zarówno
w jedynkach, jak i w dwójkach podwójnych. Był pierwszym i jedynym
do tej pory wioślarzem, który tego dokonał.
Kiedy wrócił do Filadelfii, ponad sto tysięcy mieszkańców wzięło udział w paradzie ku jego czci. Cztery lata później, w 1924 roku,
na igrzyskach w Paryżu ponownie zdobył złoto w dwójce podwójnej.
Ten triumf jednak nie wystarczał Jackowi Kelly’emu. Przywykł, że
zwycięża w każdych zawodach, a przez decyzję organizatorów regat
w Henley nie mógł wziąć udziału w największej imprezie wioślarskiej
świata. Poprzysiągł sobie, że pewnego dnia jego syn zostanie wioślarzem
i wystąpi w Henley, gdzie go pomści. Ten obowiązek spadł na barki Kella. Chłopak większość życia spędził na wypełnianiu przysięgi złożonej
przez ojca – i zapłacił za to wysoką cenę.