Z doświadczeń Instytutu Maszyn Matematycznych: mikroprojekty dla
Transkrypt
Z doświadczeń Instytutu Maszyn Matematycznych: mikroprojekty dla
Jolanta Brzostek-Pawłowska Instytut Maszyn Matematycznych Z doświadczeń Instytutu Maszyn Matematycznych: mikroprojekty dla mikroprzedsiębiorstw The experience of the Institute of Mathematical Machines: Micro-projects for micro-enterprises Streszczenie Artykuł przedstawia doświadczenia Instytutu ze współpracy z przedsiębiorstwami w ramach programu Ministerstwa Gospodarki „Bon na Innowacje” w ostatnich dwóch latach 2009 i 2010. Omawia i klasyfikuje deklarowane potrzeby przedsiębiorstw w zakresie informatyzacji oraz grupy zrealizowanych projektów i ich bezpośrednie cele. Przedstawiono również kilka zrealizowanych mikroprojektów. Sformułowano spostrzeżenia i wnioski dotyczące rodzaju podejmowanych prac badawczych w kontekście kondycji ekonomicznej i poziomu innowacyjności małych przedsiębiorstw. Abstract The article presents the experience of the Institute in cooperation with companies within the program of Ministry of Economy - “Voucher for Innovation”, in the last two years 2009 and 2010. It describes and classifies the declared needs of companies in the area of computerization. Moreover the article classifies into groups completed projects and their direct objectives. Additionally a few of completed microprojects have been presented. The article brings set of observations and conclusions over the researches being undertaken, considering factors as economic conditions and the level of innovation in small businesses. 1. Wprowadzenie W ciągu 2 ostatnich lat, 2009 r. i 2010 r., Instytut Maszyn Matematycznych brał udział w programie Ministerstwa Gospodarki (MG) pn. „Bon na Innowacje” [1] (BNI), realizując usługi badawcze dla mikro- i małych przedsiębiorstw. W tym roku, 2011, MG również ogłasza konkurs BNI, w którym Instytut weźmie udział. Celem tego Programu jest zainicjowanie kontaktów mikro lub małych przedsiębiorstw z jednostkami naukowymi. W ramach programu BNI mogły być realizowane usługi dotyczące wdrożenia lub rozwoju produktu lub technologii, świadczone przez jednostkę naukową, mające na celu np. opracowanie nowych lub udoskonalenie istniejących technologii lub wyrobów danego przedsiębiorstwa, w tym usługi doradcze świadczone przez jednostki naukowe. Wysokość dofinansowania (bonu) usługi świadczonej dla przedsiębiorstwa wynosiła 15 tys. zł netto, a okres jej realizacji maksymalnie trzy miesiące. Koszty usługi przekraczające tę kwotę mogły być pokrywane przez samego beneficjenta. W celu uzyskania dofinansowania przedsiębiorstwo, po ogłoszeniu przez MG konkursu, zgłasza wniosek o dofinansowanie usługi badawczej ze sformułowanym tematem, wskazując jako jej wykonawcę jednostkę naukową, uprzednio uzgadniając z jednostką zakres i charakter prac w ramach usługi. Do sformułowania tematu dochodziło albo w wyniku jasno sprecyzowanej potrzeby przedsiębiorstwa, której realizacji Instytut mógł się podjąć, albo przedsiębiorstwo akceptowało propozycje bądź sugestie Instytutu, formułowane w wyniku przeprowadzonej analizy jego potrzeb. Zrealizowane przez Instytut usługi w okresie minionych 2 lat dotyczy niewielkich (z racji poziomu dofinansowania) projektów – mikroprojektów rozwojowych i wdrożeniowych, w większości bazujących na opracowanych w Instytucie technologiach dok mistrz [2], TeleEdu [3] i XChronos [4]. Doradztwo dla przedsiębiorstw, objęte założeniami BNI, było przez Instytut prowadzone przy okazji realizacji projektów rozwojowych i wdrożeniowych, a nie jako samodzielne tematy, zgłaszane we wnioskach przez przedsiębiorców. Uczestnictwo Instytutu w ok. 200 mikroprojektach BNI było kolejnym, obok projektów realizowanych dla potrzeb krajowej gospodarki, m.in. z programów strukturalnych (ZPORR, EQUAL, PO KL), i kontraktów rynkowych, szeroką platformą współpracy z małymi i, przede wszystkim, mikro- przedsiębiorstwami1, dostarczającej Instytutowi wiedzy o potrzebach i poziomie informatyzacji przedsiębiorstw z obszaru całej Polski, zaś przedsiębiorcom o potencjale technologii informatycznych mogącym mieć zastosowanie w ich działalności biznesowej. W artykule przedstawione są potrzeby przedsiębiorstw w zakresie informatyzacji, te zaspokojone zrealizowanymi projektami i te pozostające do rozwiązania, typy zrealizowanych projektów rozwojowych i ich przykłady oraz wnioski z doświadczeń Instytutu uzyskanych w czasie realizacji BNI, które być może przysłużą się do formułowania szerszej i bardziej adekwatnej do potrzeb przedsiębiorstw, więc atrakcyjniejszej, oferty Instytutu - dla potencjalnych beneficjentów kolejnego konkursu BNI, i nie tylko dla nich. 2. Potrzeby informatyzacyjne mikroprzedsiębiorstw Mikroprzedsiębiorstwa, z którymi Instytut współpracował w BNI, pochodziły z całej Polski, w większości były z Warszawy i jej obrzeży. Trudno wyróżnić czynnik lokalizacji przedsiębiorstwa jako rzutujący na stan jego informatyzacji lub potrzeb w tym zakresie. Na wspólną charakterystykę tych mikroprzedsiębiorstw składały się trzy cechy: ‐ bardzo ograniczone środki finansowe lub ich brak, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie zakupu lub zamówienia na opracowanie technologii informatycznej; ‐ brak czasu właścicieli przedsiębiorstw na rozeznanie lub bliższe poznanie możliwości zastosowania technologii informatycznych z powodu osobistego udziału w realizacji zamówień i/lub ich pozyskiwaniu oraz brak personalu, który mógłby w tym pomóc; ‐ brak czasu na szczegółowe zapoznawanie się i uczestniczenie w formalizmach niezbędnych do dokumentowania realizacji i zakończenia projektu, w czym Instytut zmuszony był wspierać przedsiębiorców. Stąd nie było w tak licznych projektach BNI przypadku chęci pokrycia z własnych środków kosztów projektu przekraczających poziom Bonu oraz w wielu przypadkach przedsiębiorcy zbyt mało czasu mogli przeznaczyć na wspólne, z pracownikami Instytutu, omawianie możliwych, i potrzebnych dla przedsiębiorstwa, tematów do realizacji. Wysokość Bonu też zapewne skracała czas poświęcany przez przedsiębiorców projektom. W częstych przypadkach zgłaszano potrzebę dostępności dla mikroprzedsiębiorstw różnych, nieodpłatnych, form upowszechniania i wyjaśniania nowych technologii informatycznych i ich możliwych zastosowań w ich firmach. Potrzeby, które znalazły swój finał w zrealizowanych projektach, były trzech rodzajów: ‐ przedsiębiorca mając wdrożoną technologie informatyczną, chętnie w ramach Bonu, zgłaszał potrzebę rozszerzenia lub uzupełnienia używanej technologii ze wsparciem merytorycznym Instytutu; ‐ przedsiębiorca sam zgłaszał założenia na nowe rozwiązanie informatyczne, określając technologię lub oczekując od Instytutu dobrania odpowiedniej, lub nawet zgłaszał zarys projektu do dalszego rozwinięcia i poprowadzenia przez Instytut; ‐ przedsiębiorca był zainteresowany i widział przyszłe biznesowe korzyści (usprawnienie pracy, zwiększenie liczby klientów i przychodów, branding) w realizacji zaproponowanego przez Instytut rozwiązania: 1 Zgodnie z Załącznikiem I do Rozporządzenia Komisji (WE) 364/2004 mikroprzedsiębiorstwem jest przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 10 pracowników oraz jego roczny obrót nie przekracza 2 milionów euro lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów euro. opartego na zastosowaniach technologii opracowanych przez Instytut – zarządzanie dokumentami, obsługa sekretariatów, recepcji, gabinetów (dokMistrz), elektroniczne kursy (TeleEdu), rejestracja czasu pracy i kontrola dostępu (XChronos); o nowoczesnego, niekiedy innowacyjnego, opartego na utrwalonych już technologiach (np. Flash) lub technologiach najnowszych (wirtualna rzeczywistość np. środowisko SecondLife [5]). Dość częstym modelem funkcjonowania mikroprzedsiębiorstwa jest model oparty na osobistym zaangażowaniu właściciela w proces pozyskiwania klientów jak i w proces realizacji zamówień i odbiorów, poza siedzibą mikroprzedsiębiorstwa. W większych przedsiębiorstwach nie jest to cechą charakterystyczną. Wynikająca z takiego modelu funkcjonowania mobilność mikroprzedsiębiorcy wpływa na potrzeby i zainteresowanie rozwiązaniami informatycznymi, z jednej strony wspomagającymi ich pracę tam, gdzie ją wykonują, czyli opartymi na sprzęcie przenośnym (laptopy, netbooki) i/lub sprzęcie mobilnym (smartfony, tablety). Z drugiej strony równie silnym zainteresowaniem cieszą się rozwiązania zwiększające zakres docierania z ofertą do potencjalnych klientów i zwiększające ich liczebność poprzez Internet, zwłaszcza rozwiązania interaktywne, w których potencjalny klient może w „dialogu” z systemem, zastępującego dialog z mikroprzedsiębiorcą, poznać szczegóły interesującego go produktu/usługi, a nawet samodzielnie go zaprojektować, otrzymać automatycznie obliczoną wycenę i złożyć wygenerowane zamówienie. Dla mikroprzedsiębiorcy przebywającego ciągle „w terenie” takie rozwiązania są realną pomocą w rozwoju przedsiębiorstwa. Nie dziwi więc fakt największej liczby zrealizowanych przez Instytut mikroprojektów BNI dotyczących przenośnego systemu zarządzania dokumentami opartego na dokMistrzu (oferty, zamówienia, protokoły, korespondencja i inne dokumenty pogrupowane w wirtualnych teczkach spraw i archiwizowane w wirtualnych segregatorach) dostosowywanego do indywidualnych potrzeb przedsiębiorcy i do profilu działania przedsiębiorstwa. o 3. Typy zrealizowanych mikroprojektów Zrealizowane mikroprojekty można dzielić na typy przyjmując kilka różnych kryteriów, przykładowo • technologię zastosowaną do wykonania, • poziom innowacyjności rozwiązania, • projekty wdrożeniowe, rozwojowe lub rozwojowo-wdrożeniowe, • grupa docelowa projektu, jedna lub więcej z następujących: przedsiębiorca i/lub pracownicy; klienci; kooperanci, • liczba jednoczesnych użytkowników (niezależnych lub pracujących w grupie), • rozwiązania lokalne, sieciowe (dla sieci lokalnych), internetowe. Bardziej poznawcze, zwłaszcza w kontekście planowanego udziału Instytutu w tegorocznym konkursie BNI i troski o trafność sugerowanych przedsiębiorcom tematów projektów, jest wyodrębnienie grup zrealizowanych projektów pod względem bezpośredniego celu, jaki każdy z danej grupy miał osiągnąć, przy oczywistym celu nadrzędnym – przysłużenia się rozwojowi przedsiębiorstwa i wzrostowi jego konkurencyjności. Po analizie poziomu zainteresowania proponowanymi przez Instytut tematami, jak i tematów zgłaszanych przez samych przedsiębiorców oraz po analizie tematach faktycznie realizowanych (nie wszystkie atrakcyjne dla przedsiębiorców tematy, ze względu na ich koszty i krótki okres realizacji, mogły być podjęte), można wyróżnić kilka celów bezpośrednich, i grup projektów z nimi związanych, m.in.: 1. zwiększenie produktywności pracy samego mikroprzedsiębiorcy lub jego pracownika/ów; 2. zwiększenie kooperatywności przedsiębiorstwa z podwykonawcami, partnerami i klientami; 3. zwiększenie działań marketingowych i promocji przedsiębiorstwa w Internecie; 4. zwiększenie pozyskiwania i obsługi klientów, oraz jej automatyzacji, przez Internet. Cel pierwszy (1.) był realizowany poprzez kastomizowane instalacje dokMistrza na laptopach/notepadach (projekty wdrożeniowe). Cel drugi (2.) był osiągany poprzez • zwiększenie poziomu elektronizacji obiegu dokumentów produkcyjnych w przedsiębiorstwie i pomiędzy przedsiębiorstwem a kooperantami i klientami (projekty rozwojowo-wdrożeniowe dotyczące systemu Planit-Fusion [6] projektowania i produkcji mebli oraz wnętrz), • dopasowanie parametrów sprzętu systemu XChronos do wymagań przedsiębiorstw w sieci dystrybutora (projekty wdrożeniowe). Cel trzeci (3.) realizowały projekty rozwojowe • modernizacji i optymalizacji stron WWW przedsiębiorstw; • internetowej, interaktywnej oferty produktów i usług, w formie katalogu oraz zbierania opinii w drodze ankietowania odwiedzających; • promocji przedsiębiorstwa w środowisku wirtualnej rzeczywistości SecondLife. Cel czwarty (4.) osiągały projekty rozwojowe wprowadzające na strony WWW przedsiębiorstw internetowe systemy e-sklepu lub samodzielnego projektowania przez użytkowników finalnych produktów z półproduktów oraz automatyzacji ich wyceny i generowania zamówień. W następnej części artykułu zostało zaprezentowanych kilka przykładów mikroprojektów zrealizowanych dla osiągania celów 2., 3. i 4. 4. Przykłady mikroprojektów 4.1. Charakterystyka mikroprojektów rozwojowo-wdrożeniowych dla branży wnętrzarsko-meblarskiej Projekty dla mikroprzedsiębiorstw z branży wnętrzarsko-meblarskiej miały na celu (cel 2. z poprzedniego rozdz. 3) zwiększenie konkurencyjności mikroprzedsiębiorstw poprzez zwiększenie stopnia elektronizacji procesów projektowych i produkcyjnych przy pomocy technologii Fusion (obecna nazwa Planit), w różnym stopniu wdrożonej w tych przedsiębiorstwach. Technologia Fusion, w wersjach Fusion Studio, Fusion Standard, Fusion Pro, to jedno z najnowocześniejszych narzędzi programowych typu CAD do projektowania wnętrz i zabudów oraz wizualizacji 3D wraz z możliwością spacerów po zaprojektowanych wnętrzach. Akceptuje obiekty 3D zaprojektowane w innych środowiskach m.in. w Google SketchUp. W Fusion dostępnych jest dla projektantów ok. 200 katalogów (baz danych) elementów mebli producentów z wielu krajów. Problemem wielu polskich mikroproducentów mebli są trudności ze zelektronizowaniem katalogów ich produktów, a często z opracowaniem i unormowaniem dokumentacji technicznej, co jest fazą poprzedzającą zelektronizowanie. Trudności wynikają m.in. z braku właściwego udokumentowania technicznego produkowanych elementów, braku kompetencji i środków na przeprowadzenie procesu doprowadzającego do powstania elektronicznego katalogu i włączenia go do zasobów Fusion. Brak gotowych katalogów polskich producentów dostępnych w Fusion powoduje, że firmom prowadzącym studia projektowania wnętrz używających Fusion (a jest to dominująca technologia w tym sektorze) łatwiej jest wykorzystywać dostępne w Fusion gotowe katalogi niż „ręcznie” wprowadzać do projektów dane opisujące elementy polskich „nieskatalogowanych” producentów. W ten sposób polscy producenci mebli tracą na konkurencyjności z zagranicznymi producentami i dostawcami mebli i ich elementów, których zelektronizowane katalogi są obecne w Fusion. Brak elektronicznych katalogów utrudnia również współpracę polskich producentów przy realizacji zamówień rynkowych czy to bezpośrednio od klientów końcowych czy też ze studiów projektowych lub od integratorów, ponieważ nie mogą brać udziału w elektronicznym obiegu dokumentów m.in. związanych z automatycznymi, szybkimi modyfikacjami projektów, opartych na elementach przez nich produkowanych, jak i z automatycznymi wizualizacjami i wycenami tych projektów. Ręczne wprowadzanie modyfikacji do projektu i dokumentów związanych z realizacją projektu każdorazowo opóźnia proces realizacji o 2-3 dni. Problem braku zelektronizowania obiegu dokumentów dotyczy również przedsiębiorstw, które mają co prawda zelektronizowane katalogi, ale nie mają opracowanego i wdrożonego obiegu dokumentów związanych z realizacją projektu. We współpracy z 25 mikroprzedsiębiorcami zrealizowano projekty w ramach dwóch tematów dotyczących • elektronizacji katalogów elementów mebli kuchennych pt. „Dostosowanie technicznego katalogu mebli kuchennych do specyfiki konstrukcyjnej korpusów”, • elektronizacji obiegu dokumentów pt. „Automatyzacja generowania i przepływu dokumentów w procesie ofertowania, sprzedaży i zamówień mebli kuchennych i ich komponentów”. 4.1.1. Mikroprojekty „Dostosowanie technicznego katalogu mebli kuchennych do specyfiki konstrukcyjnej korpusów” W ramach każdego projektu została przeprowadzona analiza przyjętych w przedsiębiorstwie schematów konstrukcyjnych i technologicznych szafek oraz wymogów i zasad obowiązujących w przedsiębiorstwie, dotyczących procesu tworzenia i składania zleceń do realizacji. Sformułowano założenia i wykonano w technologii Fusion model katalogu (bazę danych) z korpusami wykonanymi konstrukcyjnie zgodnie z przyjętym modelem technologicznym. Przetestowano model na przykładzie zindywidualizowanych zamówień kuchni, zweryfikowano go i wdrożono poprzez włączenie do oprogramowania Fusion. Przeszkolono pracowników przedsiębiorstwa w zakresie posługiwania się zelektronizowanym katalogiem. 4.1.2 Mikroprojekty „Automatyzacja generowania i przepływu dokumentów w procesie ofertowania, sprzedaży i zamówień mebli kuchennych i ich komponentów” W projektach tego tematu została dokonana analiza istniejącego protokołu obiegu dokumentacji (document-workflow). Na jej podstawie, oraz ewentualnych wytycznych zgłoszonych ze strony przedsiębiorstwa, została opracowana nowa, lub zmodyfikowana istniejąca, struktura przepływu informacji i struktura dokumentów elektronicznych będących nośnikami tej informacji. Na tej podstawie opracowano elektroniczne szablony w standardzie XML formatujące przepływ danych z projektów na postać generowanych dokumentów elektronicznych PDF i CSV. Opracowany model przetestowano, w oparciu o realne dane przykładowych projektów, we współpracy z przykładowym systemem Connect typu CRM do zarządzania kontaktami z kontrahentami, przyjmującym dokumenty PDF i CSV. Po zweryfikowaniu, szablony XML wdrożono poprzez włączenie ich do oprogramowania Fusion. Przeszkolono pracowników przedsiębiorstwa w zakresie obsługi schematów i ich rekonfiguracji (wynikłej ze zmiany obiegu lub struktury dokumentów). 4.2. Charakterystyka mikroprojektów rozwojowych wzmacniających obecność przedsiębiorstw w Internecie Wśród mikroprzedsiębiorstw, które zgłosiły chęć współpracy z Instytutem w ramach BNI niewiele było takich, które nie miały własnej strony WWW. Natomiast większość, a nawet można powiedzieć – prawie wszystkie, były słabo „widoczne” w Internecie lub niewidoczne przy wyszukiwaniu wg haseł związanych z profilem ich działalności. Słaba skuteczność funkcjonowania stron WWW plasuje te mikroprzedsiębiorstwa w Internecie na poziomie niszowym. Brak działań optymalizujących strony (pozycjonujących) w wyszukiwarkach, począwszy od jednego z prostszych jak stała aktualizacja treści, poprzez modernizację technologiczną zgodną z rozwojem internetowego otoczenia Web 2.0, kończąc na technikach semantycznych Web 3.0, wynika z ograniczeń charakterystycznych dla niewielkich firm, omówionych wcześniej w artykule. Również brak elementów interaktywnych, z jednej strony przyciągających i przytrzymujących uwagę internauty i wzbudzających dłuższe zainteresowanie ofertą, z drugiej strony dających realną możliwość pozyskania opinii, oceny czy też informacji o oczekiwaniach potencjalnych klientów, obniża skuteczność strony WWW jako narzędzia pozyskiwania klientów. Zupełnie nie są widoczne jakiekolwiek strategie promocji w Internecie prowadzone przez mikroprzedsiębiorstwa, zwłaszcza, że strategie uwzględniające ogromnie liczne środowiska uczestników mediów społecznych 2.0, mogłyby stanowić czynnik wyciągający je z niszy wirtualnego rynku. Wśród mikroprojektów przyczyniających się do większej skuteczności udziału mikroprzedsiębiorstw w Internecie warto przedstawić dwa projekty • pt. „Internetowy interaktywny marketing” – projekt interaktywnego katalogu produktów i usług, oparty o technologie e-learningową TeleEdu, zrealizowany dla integratora kompleksowych projektów zabudowy wnętrz (ściany działowe, meble, oświetlenie, zieleń), • pt. „Wirtualna marina” – projekt wirtualnego portu jachtowego z jachtami Bawaria 5 i banerami reklamowymi z rzeczywistymi danymi o firmie, zrealizowany w środowisku wirtualnej rzeczywistości SecondLife dla operatora turystycznego czarterującego jachty w basenie śródziemnomorskim. 4.2.1 Mikroprojekt „Internetowy interaktywny marketing” Najbardziej obecnie efektywnymi formami reklamy i promocji są technologie internetowe. Również działania i relacje społecznościowe rozwijają się silniej jako wirtualne niż rzeczywiste. Mając na uwadze te trendy i ich wpływ na działania i rozwój przedsiębiorstwa, grupa współpracujących mikroprzedsiębiorstw, reprezentowanych przez mikroprzedsiębiorstwo pełniące role integratora, oferujących realizację kompleksowych projektów wnętrz, zdecydowała się na opracowanie przez Instytut interaktywnej prezentacji swoich wyrobów i usług – katalogu, który • reaguje na upodobania i preferencje użytkownika w prezentowaniu informacji, • prowadzi dialog z użytkownikiem, sondujący jego potrzeby i opinie. Wykonano interaktywny katalog towarów i usług w oparciu o opracowaną w IMM technologię elearningową TeleEdu. W tym innowacyjnym zastosowaniu e-learningu wykorzystano takie jego możliwości jak monitorowanie zachowań użytkownika, prowadzenie dialogu z nim wraz z oceną odpowiedzi i zależnych od niej „podpowiedzi” dostarczających odpowiednich dodatkowych informacji (o produkcie, usłudze, warunkach realizacji), zbieranie opinii poprzez ankietowanie, analizę statystyczną i raportowanie. Katalog jest dostępny ze strony WWW należącej do firmy reprezentującej grupę przedsiębiorców. Przykładowy zrzut z ekranu tego katalogu przedstawiony jest na Rysunku 1. Rys.1 Przykładowy ekran interaktywnego katalogu produktów i usług wykonanego na bazie technologii TeleEdu w ramach mikroprojektu z programu Bon na Innowacje 4.2.2 Mikroprojekt „Wirtualna marina” Celami projektu była • promocja produktu turystycznego będącego czarterem jachtów i organizacji szkoleń oraz imprez żeglarskich z innowacyjnym zastosowaniem technologii wirtualnej rzeczywistości; • wejście na międzynarodowy rynek usług turystycznych i dotarcie do ich odbiorców; • poprawa wizerunku firmy jako nowoczesnej, wykorzystującej innowacyjne technologie informatyczne w swojej działalności; • wzrost zainteresowania produktem mierzony zwiększeniem liczby zapytań ofertowych i sprzedaży usług, w tym zagranicznych. Środowiska wirtualnej rzeczywistości są technologiami dynamicznie rozwijającymi się, stosowanymi od lat do modelowania i symulacji procesów wytwórczych i biznesowych, a od kilku lat m.in. do promocji, rekrutacji, wirtualnych galerii i muzeów, edukacji i innych zastosowań. Aktualnie najbardziej popularnym środowiskiem wirtualnej rzeczywistości jest Second Life firmy Linden Lab., które liczy ponad 15 mln zarejestrowanych użytkowników z całego świata, codziennie odwiedzających jest ok. 0,7 mln. Liczba potencjalnych odbiorców informacji promujących firmę jest ogromna, do tego z różnych krajów. Firma planowała zaistnieć ze swoim produktem na międzynarodowym rynku usług turystycznych, więc ten kanał informacyjny - wirtualnej rzeczywistości jest świetnym medium do reklamy firmy i jej produktów. W środowisku Second Life promują się największe światowe firmy i uniwersytety, jak również małe, mniej znane lub zupełnie nieznane organizacje. W marinie można obejrzeć jachty bliżej, z różnej perspektywy, od zewnątrz i wewnątrz, można wejść do nich i poznać wnętrze i wyposażenie. Obecne w marinie banery podają informacje o operatorze i adres jego strony WWW. Reklama jest skierowana do kilkunastomilionowej społeczności avatarów w Second Life, reprezentujących potencjalnych klientów ze świata rzeczywistego. Poza ogromną liczbą odbiorców tej formy promocji, innym jej atutem jest immersyjność przekazu, która skutecznie przyciąga odbiorcę, wpływając na skuteczność promocji. 4.3. Charakterystyka mikroprojektów rozwojowych obsługi klientów internetowych Aby być na rynku konkurencyjną, przedsiębiorstwo musi starać się, podążając za rozwojem potrzeb klientów i rozwojem technologii ICT, być przyjaznym dla klienta poprzez zapewnienie mu wygody zakupu oraz musi indywidualizować jego obsługę, dopuszczając klienta do wyrażenia samemu swoich potrzeb. Na fali megatrendu technologicznego opisywanego trafnie przez słowa kluczowe „na żądanie” i „adaptatywnie”, jak również trendu automatyzacji czynności („cyborgizacji”), zrealizowano projekty ułatwiające dokonywanie sprzedaży lub transakcji handlowych przez Internet, poprzez zorganizowanie e-sklepu dla produktów przedsiębiorstwa lub poprzez wzbogacanie stron WWW przedsiębiorstw w internetowe aplikacje umożliwiające samodzielne projektowanie produktu, zgodnie z potrzebami i/lub preferencjami, automatyczną wycenę produktu i wygenerowanie zamówienia. Jednym z projektów tej grupy był stosunkowo niedawno ukończony projekt (listopad 2010) projektowania i wyceny ceramicznej biżuterii pod dość długim tytułem „Projekt rozwoju strony internetowej w technologii Flash pozwalający na interaktywne komponowanie i wycenę biżuterii poprzez interfejs graficzny” 4.3.1 Mikroprojekt internetowej aplikacji projektowania i wyceny biżuterii Celem projektu dla firmy produkującej i sprzedającej biżuterię bazującą na ceramicznych elementach było zwiększenie przychodów poprzez dotarcie ze zindywidualizowaną ofertą do odbiorcy internetowego oraz szybką, automatyczną wycenę i obsługę jego zamówienia. W ramach projektu opracowano i wdrożono internetową aplikację, wykonaną w technologii Flash, dostępną z firmowej strony WWW przedsiębiorstwa, umożliwiającej każdemu odwiedzającemu stronę WWW zaprojektowanie indywidualnej, kompletnej biżuterii z gotowych elementów i uzyskanie wyceny tego projektu oraz złożenie zamówienia. Elementy są wizualizowane, pobierane z utworzonej w ramach projektu bazy danych. Aplikacja dostępna przez 24h na dobę pozwala w przyjazny dla każdego sposób, bez wychodzenia z domu, projektować biżuterię, dostosowując kształt i kolorystykę do indywidualnych potrzeb, i nabywać ją. Projekt objął: • wykonanie fotografii elementów biżuterii; • opracowanie bazy danych, w technologii MySQL, elementów biżuterii; • wypełnienie bazy danych plikami graficznymi z zapisanymi cyfrowo fotografiami elementów; • wykonanie internetowej aplikacji w technologii Flash , na którą składały się o moduł edycji – służący do projektowania biżuterii poprzez wybór elementu, przeciąganie go do wybranego miejsca, jednego z zaznaczonych w wyświetlanej konstrukcji biżuterii (kolczyk, bransoleta i inne) i umieszczenie („upuszczenie”) w tym miejscu; o moduł wyceny – automatycznie generujący w czasie rzeczywistym cenę projektu; o moduł zamówienia – generujący zamówienie na realizację projektu z terminem realizacji i formami płatności do wyboru, do akceptacji osoby zamawiającej oraz przesyłający gotowy projekt, wraz z zamówieniem, do realizacji; • wykonanie na firmowej stronie WWW dostępu do aplikacji. Przykładowy zrzut z ekranu tej aplikacji przedstawiony jest na Rysunku 2. Rys. 2 Przykładowy ekran internetowej aplikacji projektowania biżuterii wykonanej w ramach mikroprojektu z programu Bon na Innowacje 5. Wnioski i uwagi końcowe Zrealizowane mikroprojekty przyczyniły się do osiągnięcia założonego celu programu „Bon na Innowacje” – nawiązania współpracy między sektorem nauki i sektorem gospodarczym oraz do zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstw, dla których projekty zostały zrealizowane, poprzez zwiększenie: • efektywności pracy samego przedsiębiorcy i jego pracowników; • efektywności obsługi klienta i/lub kooperanta i realizacji jego zamówień; • liczby odbiorców oferty i liczby klientów i/lub kooperantów. Instytut ze współpracy w ramach BNI z tak licznym gronem przedsiębiorców zyskał wiedzę o ich potrzebach w zakresie technologii (tele)informatycznych (ICT) oraz kontakty, co może posłużyć do podejmowania w przyszłości wspólnych projektów i planowania przez Instytut prac badawczych uwzględniających dostosowanie przyszłej oferty do oczekiwań przedsiębiorców, zwłaszcza do oczekiwań mikroprzedsiebiorców. Stanowią wg oszacowań Instytutu Badań Nad Gospodarką Rynkową ok. 95% wszystkich MSP. I aczkolwiek jest to sektor masowo popychający gospodarkę krajową, pojedyncze przedsiębiorstwa nie dysponują dużymi zasobami finansowymi na ICT i innowacyjne rozwiązania. Z badań przedstawionych w raporcie PARP, dość dawnym, z 2005 r. [7], wynikało że mikroprzedsiębiorstwa prowadzą bardzo oszczędną gospodarkę w zakresie ICT – większość mikroprzedsiębiorstw używała standardowego oprogramowania zakupionego wraz ze sprzętem komputerowym i oprogramowania nieodpłatnego pobieranego z Internetu. Z tego samego raportu wynika ocena, pod którą dziś, po doświadczeniach z BNI, może się podpisać Instytut: „Większość badanych, którzy współpracowali z jednostkami naukowymi nie zauważa we współpracy z nimi jakichkolwiek barier. Jednak najpoważniejszą z barier – które już zostają dostrzeżone – jest bariera finansowa.” Niewiele się chyba zmieniło przez ostanie 5 lat, skoro najświeższy raport PARP [8] dotyczący innowacyjności polskich MSP konstatuje: „Największa różnica na niekorzyść polskich firm w zakresie odsetka firm innowacyjnych dzieli małe przedsiębiorstwa europejskie i polskie. Polskie małe firmy znalazły się na ostatnim miejscu w rankingu badanych krajów z wynikiem 15%. ” Mając m.in. te informacje na względzie, warto podejmować takie prace badawcze, których rezultatami są produkty do masowego zastosowania przez mikroprzedsiębiorstwa, akceptowalne ze względu na cenę, atrakcyjne ze względu na wyraźny wpływ, jaki mogą przewidzieć lub dostrzec mikroprzedsiębiorcy, na rynkową konkurencyjność swojej firmy. Na pewno jest wiele takich rozwiązań, warto je wyciągać z naszej badawczej wyobraźni i urzeczywistniać… Netografia [1] http://www.parp.gov.pl/index/index/1415 [2] http://bi.imm.org.pl/BI/Oferta/dokMistrz.aspx#content [3] http://bi.imm.org.pl/BI/Oferta/elearning.aspx [4] http://www.imm.org.pl/53,Oferta-Biometria-i-systemy-bezpieczenstwa.html [5] http://www.secondlife.com [6] http://www.planitfusion.pl/ Literatura [7] Żołnierski A.: Innowacyjność polskich mikroprzedsiębiorstw, PARP, 2005 r. [8] Innowacyjność 2010, raport PARP przygotowany pod kierunkiem Anety Wilmańskiej