Problemy w pracy silników szczotkowych

Transkrypt

Problemy w pracy silników szczotkowych
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 1
Szczotki węglowe
dla przemysłu i kolei
Problemy w pracy silników szczotkowych
Mówiąc o zakłóceniach bądź problemach w pracy silników szczotkowych,
należy pamiętać, że nie każde
odchylenie od stanu idealnego jest
awarią.
Należy przy tym odróżniać zjawiska będące zagrożeniem dla maszyny i zakładu (np. silny ogień
szczotkowy) lub wymagające zbyt
wysokich nakładów na konserwację
(np. znaczne nierównomierne zużycie szczotek) od problemów będących w mniejszym lub większym
stopniu wadą natury estetycznej
(np. nierównomierna politura). „Wad”
takich nie można przeceniać, jeżeli
poza tym maszyna pracuje bez
zarzutu.
Jeżeli praca silnika nie jest
zadawalająca należy pamiętać,
że przyczyna tego niekoniecznie
zawsze leży w samych szczotkach.
Często bardzo trudno znaleźć
właściwe źródło danego problemu,
gdyż jest wiele wywołujących go
czynników.
Poniżej przedstawiamy kilka z najczęstszych problemów, wymieniając ich możliwe przyczyny.
Sposób usunięcia danego problemu jest związany z jego przyczyną
i polega np. na korekcie nacisku
szczotek lub przetoczeniu nierównego komutatora. Dlatego też nie
poświęcono im zbyt dużo uwagi.
Poszczególne wskazówki uzupełniliśmy o zdjęcia typowych szczotek
i kolektorów (patrz str. 5 i 6).
Dzięki temu użytkownik naszych
produktów, mówiąc o kwestiach
dotyczących szczotek węglowych,
będzie używać tych samych pojęć.
Pozwoli to uniknąć nieporozumień
i ułatwi identyfikację problemu.
Inżynierowie pracujący w lokalnych
oddziałach naszej firmy oraz siedzibie
głównej chętnie odpowiedzą na
wszystkie Państwa pytania.
Ogień szczotkowy i iskrzenie
Ogień szczotkowy dopiero wówczas
jest niepokojący, gdy dochodzi do
uszkodzenia szczotek węglowych i/lub
kolektora.
Niewielki ogień perłowy w maszynach
komutatorowych zwykle nie stanowi
żadnego zagrożenia i można przyjąć,
że jest normą. Jeżeli jednak są
widoczne czerwonawe iskry, oznacza
to, że pali się także węgiel. Na
krawędziach działek mogą wystąpić
przebarwienia politury. Ogień
bryzgający wymaga przeciwdziałania
w krótkim czasie, natomiast zielone,
trzaskające wyładowania łukowe
wymagają natychmiastowych
środków zaradczych.
Aby mieć skalę porównawczą,
dokonaliśmy oceny iskrzenia do
wartości 5.5, przyporządkowując
poszczególnym liczbom jego
odpowiedni stopień (patrz str. 12).
Możliwe przyczyny nadmiernego ognia
szczotkowego:
• Komutator lub pierścień ślizgowy
nie jest okrągły
• Silne wibracje
• Zbyt słaby docisk szczotek
• Zbyt duży luz szczotek
w szczotkotrzymaczu
• Izolacja działek zbyt płytka lub
wystająca
• Nieprawidłowy podział sworzni
• Zbyt duże lub za małe krycie
działek komutatora
• Wada w uzwojeniu twornika
• Nieprawidłowe położenie
mostów ze szczotkotrzymaczami
• Nieprawidłowo ustawione pole
biegunów zwrotnych
• Przeciążona maszyna
• Brudny komutator lub pierścień
ślizgowy
• Wadliwe połączenia między
działkami a uzwojeniem
• Nierówny rozdział prądu,
przeciążone pojedyncze szczotki
• Nieprawidłowo zeszlifowane szczotki
• Niewłaściwy materiał szczotkowy
Schunk Kohlenstofftechnik GmbH (technika węglowa)
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 2
Problemy w pracy silników szczotkowych
Zbyt duże i nierównomierne
zużycie szczotek węglowych
Jak już wspomniano, bez dokładnej
znajomości warunków eksploatacji
trudno jednoznacznie stwierdzić,
które zużycie (utrata długości w czasie)
należy uznać za normalne, a które
za nadmierne.
Dla użytkownika szczotek węglowych
pożądane byłoby zużycie minimalne,
gdyż dzięki temu wydłużyłyby się
okresy konserwacji, zmniejszyłoby się
zanieczyszczenie maszyny, a koszty
jej utrzymania byłyby niższe.
Zbyt małe zużycie mogłoby jednak
w dłuższym okresie czasu spowodować inny problem, gdyż w wyniku
zmniejszonego tarcia na szczotkach
powstałyby gładkie i szczelne
powierzchnie ślizgowe, które przy
większych prędkościach obwodowych
powodowałyby efekty aerodynamiczne
i zakłócenia styku. Niższe prędkości
obwodowe i gładkie powierzchnie
ślizgowe mogłyby natomiast w
niekorzystnych warunkach powodować
tarcie statyczne, a tym samym wibracje
szczotek węglowych.
Aby przepływ prądu był zapewniony,
wymagana jest minimalna liczba pól
kontaktowych, które w wyniku ślizgu
ulegają naturalnemu zużyciu. Stopień
tego zużycia zależy od panujących
warunków eksploatacji, otoczenia oraz
materiału użytego do produkcji
szczotek węglowych. Ze względu na
wpływ wielu czynników jednoznaczna
ocena zużycia jest bardzo trudna lub
wręcz niemożliwa.
przypadku maszyn stacjonarnych
mieści się zwykle w zakresie 2 – 7
mm/1000 h. Jeżeli długość szczotki
podlegająca zużyciu wynosi np. 20
mm, daje to trwałość w zakresie od
2900 do 10 000 godzin.
W przypadku urządzeń trakcyjnych
zużycie liczy się zwykle w mm na
1000 przejechanych kilometrów. Jako
normalne, w zależności od obciążenia,
należy traktować zużycie rzędu
0,2 – 0,35 mm/1000 km.
Nierównomierne zużycie szczotek ma
miejsce, gdy po dłuższym okresie
eksploatacji wystąpią duże różnice
długości pomiędzy szczotkami.
Nieznaczne różnice, np. < 10 %
długości podlegającej zużyciu, należy
uznać za normalne.
Nadmierne bądź nierównomierne
zużycie może być skutkiem następujących czynników:
• Komutator lub pierścień ślizgowy
nie jest okrągły
• Niejednolity komutator lub
pierścień ślizgowy
• Obecność oleju lub innych
zanieczyszczeń
• Zapylone powietrze
• Wystająca mika
• Wibracje
• Obecność w powietrzu żrących
gazów lub oparów
• Zbyt niska wilgotność powietrza
• Niewłaściwa komutacja
• Przeciążona maszyna
• Nierównomierny lub zbyt słaby
docisk szczotek
• Nierówny rozdział prądu
• Różne typy szczotek
• Szczotki niewłaściwego typu.
W zależności od obciążenia, warunków
eksploatacji i materiału, z którego są
wykonane szczotki, wartość zużycia w
2
Plamy i nadpalenia pierścieni
ślizgowych i komutatorów
Powodem plam i nadpaleń są
mechaniczne zakłócenia pracy
szczotki, podczas których, na skutek
przerywanego kontaktu, powstają iskry
prowadzące do uszkodzenia powierzchni komutatora lub pierścienia
ślizgowego.
Na początku pojawiają się słabo
widoczne plamy, których intensywność
rośnie wraz z upływem czasu
eksploatacji. Po pewnym czasie
zgorzały materiał komutatora bądź
pierścienia ślizgowego tworzy wraz
pyłem szczotkowym tzw. nadpalenia.
Szczególny rodzaj plam powstaje
na nieruchomych komutatorach lub
pierścieniach, kiedy na skutek
nadmiernej wilgotności powietrza para:
szczotka węglowa i wirnik tworzy
element galwaniczny. Aby tego
uniknąć, należy – o ile zachodzą
wspomniane, niekorzystne warunki
otoczenia – podłożyć pod szczotki
węglowe płytki wykonane z materiału
izolacyjnego.
Usterki powodujące plamy i nadpalenia:
• Komutator lub pierścień ślizgowy
nie jest okrągły
• Wystająca izolacja działek
• Wystające lub luźne działki
• Niewyważony twornik
• Zbyt słaby docisk szczotek
• Wibracje lub drgania
szczotkotrzymaczy lub szczotek
węglowych
• Uszkodzone uzwojenie.
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 3
Problemy w pracy silników szczotkowych
Powstawanie rowków
Istnieje szereg warunków eksploatacji
i czynników zewnętrznych powodujących powstawanie wąskich
rowków w materiale komutatora
bądź pierścienia ślizgowego. W ekstremalnych sytuacjach rowki te mogą
być stosunkowo głębokie i szerokie
oraz mogą zajmować całą
powierzchnię ślizgową szczotek
węglowych.
Rowki te w początkowej fazie nie
stanowią bezpośredniego zagrożenia
bezpieczeństwa maszyny. Niepotrzebnemu zużyciu ulega jednak
drogi, wykonany z miedzi komutator, a
można temu zaradzić, dobierając
szczotki wykonane z odpowiedniego
materiału lub zmieniając warunki
eksploatacji i otoczenia. Oceniając
głębokość rowków, należy pamiętać,
że różnice w barwie bądź jasności
między ścieżkami czystej miedzi a
strefami pokrytymi politurą często
mylnie uznaje się za rowki, podczas
gdy w rzeczywistości są to wyraźne,
lecz nieszkodliwe smugi.
Do najczęstszych przyczyn
powstawania rowków należą:
Ciała obce
Nawet najmniejsze, twarde cząstki
pyłu zawarte w powietrzu chłodzącym
mogą dostać się między powierzchnię
ślizgową szczotek węglowych i
kolektor, a niekiedy zatrzymać się na
szczotce. Niszcząc politurę, stopniowo
prowadzą do powstania rowka na
powierzchni kolektora.
Również mineralne cząstki zawarte
w graficie naturalnym oraz węglowym
prowadzą – choć w nieznacznym
stopniu – do zużycia wirnika bądź
powstania płytkich rowków. Jednak
dzięki zastosowaniu we współczesnych
maszynach wielkogabarytowych
szczotek elektrografitowych, przypadki
takie należą do rzadkości.
Niskie obciążenie i skupiska miedzi
na powierzchni ślizgowej szczotek
Jeżeli obciążenie maszyny jest
niskie, temperatura wirnika najczęściej
również jest bardzo niska. To samo
dotyczy nadmiernego chłodzenia w
warunkach normalnego obciążenia.
We wszystkich tych przypadkach
przewodność politury maleje, przez co
prąd zaczyna płynąć przez spieki. Ich
temperatura jest tak wysoka, że materiał
wirnika paruje, powodując osadzanie się
na powierzchni ślizgowej szczotek
maleńkich cząstek metalu, które w
ekstremalnej sytuacji są widoczne jako
tzw. zagnieżdżania miedzi.
Czynnikiem powodującym powstawanie rowków są szczotki katodowe,
ponieważ kierunek pola elektrycznego
wpływa na kierunek migracji miedzi. W
przypadku obciążenia prądem
przemiennym ten rodzaj rowkowania
jest praktycznie niezauważalny. Cząstki
miedzi osadzające się na powierzchni
ślizgowej szczotek niszczą politurę,
prowadząc do tworzenia się rowków.
Rowki są tym większe, im mniejsza
jest zawartość węgla w politurze
tworzonej przez szczotki węglowe.
Jeżeli w warunkach obciążenia prądem
stałym szczotki węglowe ślizgają się po
śladach o różnej polaryzacji, podatność
na tworzenie się rowków jest większa.
Rowki powstają jednak wyłącznie pod
szczotkami katodowymi.
Wysoka wilgotność powietrza
Powoduje ona wzmożone utlenianie
metalu wirnika, przez co tworzą się
grube warstwy materiału obcego.
Dochodzi wówczas – podobnie jak
w przypadku zimnych komutatorów –
do powstawania spieków i w
konsekwencji rowków. Dodatkowym
3
istotnym czynnikiem w warunkach
nadmiernej wilgotności może być
zjawisko elektrolizy.
Rowkowanie spowodowane
warstwami oleju i smaru
Oleje, smary i pozostałe substancje
nieprzewodzące obecne na kolektorach tworzą warstwę izolacji,
zmniejszając liczbę pól kontaktowych.
Na pozostałych polach kontaktowych
wysoka temperatura powoduje topienie
się metalu wirnika, wywołując efekt
podobny do spiekania. Poza tym olej i
smar obecne na kolektorze krakują pod
wpływem wysokiej temperatury,
tworząc bardzo twardy nagar olejowy
wzmacniający rowkowanie.
Rowkowanie w wyniku zagazowania
powietrza obiegowego
Gazy agresywne chemicznie bardzo
szybko tworzą na powierzchni kolektora warstwy trudno przewodzące.
Warstwy te niszczeją pod wpływem
intensywnego spiekania, powodując
tworzenie się rowków. Wówczas należy
użyć szczotek węglowych wykonanych
z materiału tworzącego gęstą,
grafitową politurę.
Drganie i bicie szczotek
Drgania szczotek, w zależności od
intensywności, mogą w stosunkowo
krótkim czasie doprowadzić do
zniszczenia przewodów prądowych
oraz powstawania „schodków
szczotkowych”, zaś bicie – do pęknięć
i odprysków, zwłaszcza w obrębie
powierzchni ślizgowych. Ponadto
drgania, a w szczególności bicie
szczotek, prowadzą do przerwania
kontaktu między szczotką węglową
a kolektorem.
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 4
Problemy w pracy silników szczotkowych
Jeżeli komutator lub pierścień ślizgowy
danej maszyny są idealnie okrągłe, a
szczotki biją (nierówności, wystająca
mika itp. zwiększają oczywiście
wibracje), przyczyną jest zwykle zbyt
wysokie tarcie.
Bardzo gładka, wypolerowana politura,
powstająca w warunkach ciągłego,
małego obciążenia bądź ruchu
jałowego, powoduje, że ślizg szczotek
węglowych odbywa się na granicy tarcia
statycznego. W innych systemach
powstaje tzw. efekt „stickslip”. Przy
odpowiednio silnym tarciu szczotki
węglowe wykazują drgania chwiejne
zwane biciem. Bicie to jest mocniejsze,
gdy element dociskowy
szczotkotrzymacza tak dociska jej
powierzchnię szczytową, że kierunek
siły docisku oddziałuje na krawędź
natarcia. Wówczas moment cofający,
istotny w warunkach nierównomiernej
siły tarcia ze względu na swoje
własności stabilizujące i kompensujące,
jest na szczotce bardzo niewielki
(patrz rys. 1 i 1a).
Niekorzystny jest także zbyt duży
odstęp między szczotkotrzymaczem i
powierzchnią komutatora, ponieważ
zwiększa on wywołany tarciem moment
obrotowy wokół dolnej krawędzi
szczotkotrzymacza.
W położeniu reakcji szczotki węglowe
biją częściej niż w położeniu wleczenia.
Zwiększenie docisku nie likwiduje
bicia, gdyż równocześnie powiększa
się tarcie.
Przepływ prądu zwiększa natomiast
szorstkość politury i cząstek pyłu, co z
kolei wpływa na zmniejszenie tarcia
(tzw. smarowanie prądowe). Z tego
samego powodu bicie uspokaja się,
gdy kolektor jest lekko zeszlifowany.
W tym miejscu warto wspomnieć, że,
obrabiając komutatory i pierścienie,
nie wolno nadmiernie wygładzać ich
powierzchni (patrz także broszura
10.32).
Niewielka ilość parafiny naniesiona
za pomocą płóciennej szmatki na
komutator lub pierścień również
redukuje tarcie. Nie jest to jednak
rozwiązanie trwałe, gdyż pod wpływem
wysokiej temperatury parafina dość
szybko ulatnia się.
Jeżeli z uwagi na panujące warunki
Rysunek 1
Rysunek 1a
a
b
b
a
V
K
P
P•a > Pµ•b
„stabil“
Pµ
V
P
Pµ
K
P‘
P‘ • a = Pµ•b
„labil“
4
eksploatacji zachodzi ryzyko wystąpienia bicia, do wykonania szczotek
należy, po uwzględnieniu innych
wymogów, wybrać materiał o dobrych
zdolnościach do pracy przy małym
obciążeniu.
Jeśli jednak warunki eksploatacji są
takie, że mimo zastosowania odpowiedniego materiału na szczotki nie
da się całkowicie uniknąć ich bicia,
należy od czasu do czasu
przeszlifować politurę.
Przyczyny drgań i bicia szczotek:
• Zbyt gładkie kolektory
• Zbyt niskie obciążenie szczotek
węglowych
• Obecność w powietrzu obiegowym
pyłu o własnościach polerujących
• Zbyt duży odstęp między
szczotkotrzymaczem a powierzchnią
ślizgową kolektora,
• Zbyt duży luz szczotkotrzymaczy
• Położenie szczotkotrzymaczy
promieniowych lekko reakcyjne
• Skrzywiony element dociskowy
• Komutatory nie są okrągłe
• Zbyt niska wilgotność powietrza
• Wystająca mika komutatora
• Niewłaściwy materiał szczotkowy
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 5
Porównanie powierzchni ślizgowych szczotek
Zjawiska pochodzenia elektrycznego
Wypalona smuga
Ślady punktowe
z powodu iskrzenia
od łuku ektrycznego
1
na krawędzi natarcia
5
„Komety”
krawędzi schodzącej
schodzącej
szczotki
w środku
6
krawędzi (natarcia
powierzchnia
żarzenia na
równych gładkich
pasów z matowymi
11
krawędzi natarcia
Kratery na całej
8
powierzchni
12
szczotki
i porowatymi
komutatora na
powierzchni
szczotki
lub schodzącej
Wymieszanie
lub schodzącej
Odbicie działki
pochodzące z
7
krawędzi natarcia
szczotki
Wypalenie
ślizgowa
4
10
lub schodzącej)
Wypalona i
popękana
Nadżerka na
Silne nadpalenia
powierzchni
3
komutatora na
lub krawędzi
Zmatowienie
2
9
Smuga ogniowa
o ostrej krawędzi
Zjawiska pochodzenia mechanicznego
Odpryski na
20
Powierzchnia
idealna
Wyraźne bruzdy i
23
rysy
26
krawędzi natarcia
lub schodzącej
szczotki
21
Cienkie
delikatne rysy
Zwierciadło
24
uchylne
27
Małe bruzdy
25
uchylne
wielokrotne
5
miedzi
Lekko lśniące
Zwierciadło
22
Zagnieżdżenia
28
plamy
spowodowane
kroplami oleju
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 6
Możliwe uszkodzenia szczotek węglowych
30 Pęknięcia z powodu działania pyłów
33 Wytwarzanie się tzw. „schodków szczotkowych”
obcych
a)
b)
a)
powstawanie
pęknięcia mniejsze
tworzenie schodków równoczesne
b)
szczelin i pęknięć
dzięki zastosowaniu
z przyczyn
zmurszenie
na skutek działania
kanałów
mechanicznych
powierzchni na
pyłów
powietrznych
widok z boku
skutek przepływu
prądu
31 Pęknięcia z powodu wibracji
34 Rozwarstwianie się szczotek
a)
Pęknięcie
b)
rozwarstwienie na
w wyniku drgań
tworzenie się ząbków na
powierzchni
powierzchni natarcia
schodzącej szczotki
32 Powierzchnia szczytowa szczotki
szczotki
Uszkodzenia linek
Odcisk w miescu palca dociskowego
szczotkotrzymacza
35
36
37
38
39
40
a) odcisk równomierny spowodowany
wyłącznie czynnikiem mechanicznym
w następstwie wibracji
wybrzuszenia
przetarcia
wypadanie
strzyżenie
odcinanie
przepalenie
korozja na skutek
zanieczyszczeń
powietrza
b) odcisk wypalony dodatkowo przez
dodatkowy przepływ prądu i iskrzenie
6
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 7
Ilustracje typowych powierzchni komutatora
Równomierna politura koloru
jasnobrązowego
Równomierna politura koloru
brązowego
Równomierna politura koloru
ciemnobrązowego
P2
P4
P6
Wszystkie trzy przypadki ocenia się jako normalne i oznaczają one dobrą współpracę szczotek z komutatorem
Różnica odcieni związana jest tylko z rodzajem materiału węglowego, z którego wykonana jest szczotka..
Politura z wyraźnymi liniami i
ścieżkami od szczotek
Politura nierównomierna z małymi
rysami / nacięciami
P12
P14
Taki rodzaj politury zazwyczaj spotyka
się w przypadkach gdy zachodzą
częste zmiany obciążenia. Politura taka
może pozostać stabilna, jeśli nie
zachodzą dodatkowe, negatywne
czynnik zewnętrzne.
Politura taka powstaje w przypadku
oddziaływania czynników
środowiskowych, jak np. opary oleju,
pył, gazy korozyjne, etc. Często P12
może zmienić się w P14. Środkiem
zaradczym może być optymalizacja
warunków eksploatacji lub
zastosowanie materiału szczotkowego
redukującego politurę.
7
Politura nieregularna z różnymi
odcieniami w różnych miejscach
powierzchni komutatora
P16
Powodem nieregularnej politury z
obszarami o różnych odcieniach jest
zwykle komutator odkształcony od
kołowości, wibracje maszyny lub
wibracje pochodzące ze współpracy
szczotki ze zbyt gładką powierzchnią
komutatora, etc.
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 8
Ilustracje typowych powierzchni komutatora
Pojedyncze, równomiernie lub
nierównomiernie rozłożone ciemne
plamy
Centkowane segmenty
komutatora z jasnymi punktami
Rozmyte punkty lub wypalenia w
śrdoku segmentów oraz małe
fragmenty nadtopionej miedzi na
krawędziach segmentów
P 26
Przy słabej komutacji lub wadliwie
wykonanym komutatorze. Powodem
może być także zbyt słaby docisk
szczotkotrzymacza, wibracje lub
niewłaściwy materiał szczotkowy.
P 22
P 24
Powody powstawania takie same jak w
przypadku P16, ale dodatkowo
mechaniczne uszkodzenia komutatora..
Często pojawia się gdy powierzchnia
komutatora jest bardzo gładka a
materiał szczotki posiada dużą
rezystywność. Wypalanie małych
punktów i zły kontakt szczotkakomutator mogą doprowadzić do
przejścia w stan jak na P22.
Rozmytye cienie – wzmacnające się
w kierunku krawędiz segmentów
„Pasy zebry” – regularnie
zmianiające się jasne i ciemne
segmenty komutatora
Ślady wypalenia na obu szczytach
biegunów komutatora
P 28
Jeśli zjawisko pojawia się na
wszystkich segmentach komutatora
może oznaczać to problemy z
komutacją.
Gdy rozmieszczenie cieni jest
nieregularne oznacza to słaby styk
spowodowany odchyłkami komutatora
od kołowości.
P 46
P 42
Przyczyny leżą w konstrukcji uzwojenia,
zwłaszcza w podwójnych uzwojeniach
pętlicowych. Aby tego uniknąć lub
osłabić niekorzystne działanie, szczotki
należy wykonać z materiałów o
dobrych własnościach stykowych.
8
Wypalenia tego typu spowodowane są
problemami w tak zwanych
połączeniach wyrównawczych w
uzwojeniu twornika oraz wadliwym
przylutowaniem uzwojenia do
komutatora. Podobne zjawiska mogą
powstawać przy pracy maszyny na
biegu jałowym.
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 9
Ilustracje typowych powierzchni komutatora
Wypalenia krawędzi segmentów
komutatora średniej intensywności
bez wyraźnego topienia się miedzi.
Znaczne wypalenia na jednym lub
większej liczbie segmentów z
wyraźnym napływem topionej miedzi.
Wypalenia na środkach
segmentów komutatora.
B2
B6
B8
Wypalenia na krawędzi schodzącej
spowodowane są problemami z
komutacją przy przeciwnym kierunku
obrotów.
Najczęstsza przyczyna to uszkodzone
uzwojenie twornika lub wady
mechaniczne, n.p. wystające lub
cofnięte segmenty, które powodują
intensywne lokalne iskrzenie.
Wypalenia segmentów komutatora
spowodowane słabą komutacją.
Znaczne wypalenia prowadzące do
powstawania odrębnych
łuszczących się małych punktów.
B 10
Zaawansowane stadium problemów z
komutacją przy przeciwnym kierunku
obrotów oraz iskrzeniem szczotek na
powierzchni stykowej. W trybie pracy
rewersyjnej przyczyn uszkodzenia
krawędzi natarcia i zstępujących należy
szukać jak w przypadku B 2 i B 6.
9
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 10
Ilustracje typowych powierzchni komutatora
Wypalone pasma z wyraźnie
zaznaczonymi konturami na
krawędziach schodzących
segmentów komutatora wraz z
kropkami roztopionej miedzi
Lekkie ślady na jednej lub kilku
krawędziach segmentów z drobnymi
wypalonymi kropkami.
Silniejsze podgrzewanie segmentów
za złuszczaniem ich powierzchni
T14
T10
Pojawia się w przypadku wibracji i
słabego docisku szczotki. Przeczyną
mogą być także odchyłki komutatora od
kołowości.
T12
Zwykle znak niesprawności
mechanicznej komutatora (np.
wystające segmenty lub przechylenie
szczotek, a także nierównomierne
tarcie i ruchy segmentów), która może
prowadzić do silnego iskrzenia
szczotki.
Obraz podobny do T10 ale bez
kropek z roztopionej miedzi.
Małe wypalenia na krawędziach
schodzących segmentów
komutatora o relatywnie dobrej
powierzchni.
T16
Stan spowodowany silnym iskrzeniem
wynikającym z niezadawalającej
komutacji przy przeciwnym kierunku
obrotów. To z kolei może mieć różne
przyczyny.
T18
Komutacja na granicy zadawalającej.
W ostateczności należy zmienić
materiał szczotkowy na taki, który
posiada lepsze własności komutacyjne.
10
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 11
Ilustracje typowych powierzchni komutatora
Relatywnie duże zużycie komutatora z wyraźnie
wyżłobionymi kanałami i wypalonymi bruzdami.
Zużyty komutator ze żłobieniami i wypaleniami.
R2
R4
Długa praca maszyny z nieokreślonym obciążeniem przy
zimnym komutatorze. Często spotykane w maszynach ze
szczotkami metalografitowymi.
Wypalone smugi spowodowane są złym stykiem
(słaby docisk szczotki) i zanieczyszczeniami.
L2 Segmenty wystające
L4 Segmenty cofnięte
L6 Wystająca izolacja mikowa
L8 Zęby na krawędziach segmentów
W razie pytań proszę posłużyć się
skrótami (P 2, P 4 itd.). Ułatwi to
jednolitą ocenę i rozmowę.
L10 „Ciągnięcie miedzi”
11
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 12
Ocena iskrzenia
1
1.5
2
2.5
3
Brak iskier
Słaby, przerywany ogień perłowy
Słaby, ciągły ogień perłowy
Mocniejszy ogień perłowy,
częściowo o czerwonej barwie
Silny ogień perłowy, sporadycznie tryskający
12
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 13
Ocena iskrzenia
3.5
4
4.5
5
5.5
Silny ogień perłowy, tryskający
Silny ogień tryskający
Silny ogień tryskający, część iskier
o zielonej barwie
Pojedynczy żar migrujący
Silny żar
13
10_36d_PL.qxp
13.06.2007
13:54
Seite 14
10.36p/2007
Schunk Kohlenstofftechnik GmbH
(technika węglowa)
ul. Rózana 12
PL-53226 Wroclaw
Telefon: +48 (71) 364 34 99
Telefaks: +48 (71) 3 64 34 99
[email protected]
www.schunk-group.com