studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania

Transkrypt

studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
Załącznik nr 1
do uchwały Nr…....………
Rady Miejskiej w Strzegomiu
z dnia ................................
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW
ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO
GMINY STRZEGOM
(Projekt)
Strzegom, sierpień 2011 r.
2
Spis treści
1. Wstęp
1.1.
1.2.
1.3.
1.4.
1.5.
Studium jako element krajowego systemu planowania
Studium jako element lokalnego systemu planowania
Zadania studium
Źródła informacji
Podstawy prawne opracowania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Strzegom
1.6. Wykaz podstawowych źródeł informacji
1.7. Opracowania specjalistyczne
1.8. Informacje i wnioski zgłaszane w trakcie opracowania projektu zmiany studium
2. Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego
2.1. Dotychczasowe przeznaczenie, zagospodarowanie i uzbrojenie terenu
2.2. Stanu ładu przestrzennego i wymogi jego ochrony
2.3. Stan środowiska, w tym stan rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkości
i jakości zasobów wodnych oraz wymogi ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu
kulturowego
2.4. Stan dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej
2.5. Warunki i jakość życia mieszkańców, w tym ochrona ich zdrowia
2.6. Zagrożenie bezpieczeństwa ludności i jej mienia
2.7. Potrzeby i możliwości rozwoju gminy
2.8. Stan prawny gruntów
2.9. Występowanie obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych
2.10. Występowanie obszarów naturalnych zagrożeń geologicznych
2.11. Występowanie udokumentowanych złóż kopalin oraz zasobów wód podziemnych
2.12. Występowanie terenów górniczych wyznaczonych na podstawie przepisów odrębnych
2.13. Stan systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, w tym stopień
uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej, energetycznej oraz gospodarki
odpadami
2.14. Zadania służące realizacji ponadlokalnych celów publicznych
3. Kierunki zagospodarowania przestrzennego
3.1. Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów
3.2. Kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów,
w tym tereny wyłączone spod zabudowy
3.3. Obszary oraz zasady ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody,
krajobrazu kulturowego i uzdrowisk
3.4. Obszary i zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury
współczesnej
3.5. Kierunki rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej
3.6. Obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu
lokalnym
3
3.7. Obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu
ponadlokalnym, zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego
województwa i ustaleniami programów, o których mowa w art. 48 ust. 1
3.8. Obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów odrębnych, w tym obszary
wymagające przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości, a także obszary
rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 oraz
obszary przestrzeni publicznej oraz obszary, dla których gmina zamierza sporządzić
miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w tym obszary wymagające
zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne
3.9. Kierunki i zasady kształtowania rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej
3.10. Obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi i osuwania się mas ziemnych
3.11. Obiekty lub obszary, dla których wyznacza się w złożu kopaliny filar ochronny
3.12. Obszary pomników zagłady i ich stref ochronnych oraz obowiązujące na nich
ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami ustawy
z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady
3.13. Obszary wymagające przekształceń, rehabilitacji lub rekultywacji
3.14. Granice terenów zamkniętych i ich stref ochronnych
3.15. Inne obszary problemowe, w zależności od uwarunkowań i potrzeb zagospodarowania
występujących w gminie
Załączniki do tekstu studium:
Załącznik nr 1. Wytyczne konserwatorskie do studium – Pismo nr ZN-MKA-421-1/2010
z dnia 18.01.2010 r. z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu, Delegatura
w Wałbrzychu
ARCHEOLOGIA
Załącznik nr 2. Wykaz stanowisk archeologicznych wpisanych do rejestru zabytków na
terenie gminy Strzegom
Załącznik nr 3.Wykaz faktów osadniczych w gminie Strzegom
Załącznik nr 4.Wykaz obszarów zabytkowych i zabytków archeologicznych
ZABYTKI ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA:
Załącznik nr 5. Wykaz zabytków ujętych w rejestrze zabytków i ewidencji zabytków –
GMINA
Załącznik nr 6.Wykaz zabytków ujętych w rejestrze zabytków i ewidencji zabytków –
MIASTO
OCHRONA PRZYRODY
Załącznik nr 7.Wykaz pomników przyrody ożywionej
GEOLOGIA I GÓRNICTWO
Załącznik nr 8.Wykaz obszarów i terenów górniczych
4
WSTĘP
Do opracowania zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego gminy Strzegom przystąpiono na podstawie uchwały Nr 25/09 Rady Miejskiej
w Strzegomiu z dnia 27 kwietnia 2009 r.
Sporządzenie projektu zmiany studium poprzedziło opracowanie analizy i oceny zmian
w zagospodarowaniu przestrzennym miasta i gminy, z której wynika potrzeba opracowania
nowej redakcji studium dostosowanej do obecnego systemu prawnego, a także zawierającego
aktualne potrzeby gminy w zakresie planowania przestrzennego.
Studium składa się z części tekstowej oraz graficznej na mapie w skali 1 : 10 000.
Integralną częścią studium jest prognoza oddziaływania na środowisko realizacji ustaleń
studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom.
Z uwagi na podstawowe znaczenie studium dla zarządzania gospodarką przestrzenną
w gminie ważny jest udział samorządu w jego opracowaniu. Wymaga to od jednostki
urbanistycznej, jak i administracji przygotowania organizacyjnego, uściślenia podstawowych
zadań jakie ma spełniać studium.
Aktualność studium, zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, jest okresowo oceniana przez burmistrza, który dokonuje
analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym i ocenia postępy w opracowaniu planów
miejscowych. Na podstawie analiz dokonanych przez burmistrza Rada Miejska podejmuje
uchwałę o zmianie studium w całości lub w części.
Przy podejmowaniu uchwały brana jest również pod uwagę konieczność zmiany
studium wynikająca ze zmiany ustaw.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy
Strzegom, zatwierdzono uchwałą Nr 12/2000 Rady Miejskiej Gminy Strzegom z dnia 27
marca 2000 r.
Obserwowany w ostatnich latach rozwój gospodarczy gminy oraz wejście
w życie nowych ustaw, a także zmiana szeregu ustaw dotychczas obowiązujących powoduje
potrzebę przeprowadzenia analizy i weryfikacji dotychczasowych opracowań
urbanistycznych, a w szczególności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego miasta i gminy Strzegom.
1.1.
Studium jako element krajowego systemu planowania
Charakter studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
gminy wymusza potrzebę współdziałania z aktualnie sporządzanym studium
zagospodarowania przestrzennego województwa.
Ze strony studium wojewódzkiego samorząd oczekuje informacji określających zewnętrzne
uwarunkowania rozwoju gminy. Uwarunkowania te mogą mieć decydujące znaczenie dla
rozwoju gminy, szczególnie gdy dotyczą inwestycji ponadlokalnych. Powiązanie studium
gminy z całym systemem planowania ma miejsce także w przypadku występowania obszarów
objętych ochroną lub przewidzianych do takiej ochrony.
5
1.2. Studium jako element lokalnego systemu planowania
Osiągnięcie efektów w sferze społeczno – gospodarczej uzależnione jest od dobrego
rozpoznania przestrzeni, jej specyfiki, wartości, uwarunkowań, barier oraz instrumentów jakie
gmina ma do dyspozycji w sferze gospodarki przestrzennej.
Mając na uwadze, że samorząd gminny ma największą samodzielność w sferze
gospodarki przestrzennej – należy więc dla celów społeczno – gospodarczych maksymalnie
wykorzystać instrumenty gospodarki przestrzennej.
Studium zawiera w swej treści zasadniczą część strategii rozwoju gminy; stanowi bazę
wyjściową do formułowania programów: inwestycyjnych i przedsięwzięć publicznych,
gospodarki gruntami, aktywizacji ekonomicznej, promocji gminy itp.
Studium jest podstawą do opracowań i aktów o charakterze regulacyjnym, takich jak
miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego i decyzje administracyjne, które służą
bezpośrednio realizacji celów rozwoju i zadań określonych w studium.
1.3. Zadania studium
Studium jest jedynym dokumentem planistycznym sporządzonym dla obszaru całej
gminy, jest więc najważniejszym dokumentem określającym kierunki polityki przestrzennej
w gminie.
Przedmiotem studium jest:
- rozpoznanie stanu zagospodarowania przestrzennego – czyli diagnoza aktualnej sytuacji
gminy i uwarunkowań jej rozwoju,
- określenie kierunków rozwoju przestrzennego i zasad polityki przestrzennej w gminie,
- stworzenie podstaw do koordynacji planów miejscowych,
- promocja gminy.
Istnieje szereg warunków, jakie muszą być spełnione, aby studium odpowiadało
wymogom. Ważniejsze z nich to:
- wola polityczna władz samorządowych do sporządzenia dokumentu ukazującego
koncepcję rozwoju przestrzennego gminy i sposobu jej realizacji,
- dostępny zasób informacji o gminie i jej zewnętrznym otoczeniu, pozwalający na
wiarygodne określenie uwarunkowań rozwoju,
- lokalny system planowania rozwoju gminy, umożliwiający przeniesienie treści studium do
opracowań o charakterze operacyjnym (programy) i regulacyjnym (plany zagospodarowania przestrzennego).
Do opracowana zmiany studium przystąpiono z uwagi na zmieniające się
uwarunkowania gospodarcze w regionie oraz prawne (zmiana ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz innych aktów prawnych). Uznano również za
zasadne rozszerzenie terenów przeznaczonych pod zabudowę i zainwestowanie w gminie.
Gmina stanęła przed szansą budowy swojej tożsamości w oparciu o walory środowiska
przyrodniczego, zasoby kulturowe, potencjał gospodarczy i społeczność lokalną.
Studium ma umożliwić realizację zamierzonych celów rozwoju społecznego
i gospodarczego gminy.
6
1.4. Źródła informacji
Zasadniczym warunkiem mającym istotny wpływ na sformułowanie prawidłowej
diagnozy gospodarki przestrzennej w gminie jest dostępność i jakość informacji.
Podstawowymi źródłami informacji były:
informacje zawarte w dokumentacji planistycznej, tj. miejscowych planach
zagospodarowania przestrzennego gminy oraz studiach dotyczących zagospodarowania
przestrzennego województwa,
inwentaryzacja bezpośrednia obszaru miasta i gminy wykonana przez zespół projektowy
w okresie grudzień 2009 r. – luty 2010 r. ,
inwentaryzacja pośrednia, tj. informacje uzyskane od użytkowników i zarządców
komunalnych urządzeń sieciowych,
wydawnictwa statystyczne Głównego Urzędu Statystycznego,
plany i programy gminne,
wytyczne i wnioski zgłaszane w trakcie opracowania studium.
1.5. Najważniejsze podstawy prawne opracowania studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom
-
Uchwała Nr 25/09 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 27 kwietnia 2009 r. w sprawie
przystąpienia do zmiany „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego miasta i gminy Strzegom”,
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.
U. Nr 80, poz. 717 z późniejszymi zmianami),
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz.
1118, z późniejszymi zmianami),
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr
25, poz. 150) – art. 71 i 72,
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251
z późniejszymi zmianami),
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. 2009 r. Nr 151, poz.
1220),
Ustawa z dnia 26 marca 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2004
r. Nr 121, poz. 1266, z późniejszymi zmianami),
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435,
z późniejszymi zmianami),
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U.
z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 z późniejszymi zmianami),
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019,
z późniejszymi zmianami),
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo górnicze i geologiczne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr
228, poz.1947 z późniejszymi zmianami),
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz.
115, z późniejszymi zmianami),
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142,
poz. 1591, z późniejszymi zmianami),
7
-
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późniejszymi zmianami),
Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych
(Dz. U. Nr 106, poz. 675),
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu
projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
(Dz. U. nr 118, poz. 1233),
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich
usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz.430),
1.6. Wykaz podstawowych źródeł informacji
Plan zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego uchwalony przez
Sejmik Województwa Dolnośląskiego uchwałą nr XLVIII /873/2002 z dnia 30 sierpnia
2002 r.,
- Projekt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego,
opracowany przez Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu - kwiecień 2010 r.,
- Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom,
zatwierdzony uchwałą nr 89/94 Rady Miasta i Gminy Strzegom z dnia 28.11.1994 r.,
(utracił moc – art. 87 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym),
- Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Strzegom,
zatwierdzony uchwałą nr 91/04 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 10 listopada 2004 r.,
- Plany miejscowe:
• Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części miasta Strzegom,
obejmującej obszar staromiejski, w granicach strefy ścisłej ochrony konserwatorskiej
zatwierdzony uchwałą nr 116/2001 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 21 listopada
2001 r.,
• Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru wschodniej części gminy
Strzegom, obejmującej obręby: Bartoszówek, Jaroszów, Rusko, Skarżyce, Morawa
i Międzyrzecze, zatwierdzony uchwałą nr 81/04 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia
18 października 2004 r.,
• Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszarów wiejskich gminy
Strzegom dla części południowo-zachodniej obejmującej wsie: Stanowice, Grochotów,
Olszany, Modlęcin, Granica, Stawiska, Tomkowice, Godzieszówek, zatwierdzony
uchwałą nr 80/04 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 18 października 2004 r.,
• Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszarów wiejskich gminy
Strzegom dla części północno-zachodniej, obejmującej wsie: Goczałków, Goczałków
Górny, Rogoźnica, Graniczna, Wieśnica, Żółkiewka, Kostrza, Żelazów, zatwierdzony
uchwałą nr 81/04 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 18 października 2004 r.,
• Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego zmieniające fragmenty obszaru
gminy
- Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy
Strzegom, zatwierdzono uchwałą Nr 12/2000 Rady Miejskiej Gminy Strzegom z dnia 27
marca 2000 r.
- Plany i Programy Gminne:
• Strategia rozwoju Lokalnego Gminy Strzegom na lata 2010-2020,
-
8
•
•
•
•
Program Ochrony Środowiska Gminy Strzegom, 2004 r.,
Plan Gospodarki Odpadami Gminy Strzegom, 2004 r.,
Program Rozwoju gminy Strzegom, wrzesień 2008 r.,
Gminny Program Opieki nad zabytkami Gminy Strzegom na lata 2010-2013,
październik 2010 r.
1.7. Opracowania specjalistyczne
-
-
Studium historyczno-urbanistyczne miasta Strzegomia, Wrocław 1978,
Wytyczne konserwatorskie do planu zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom,
Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego we Wrocławiu - 1993,
Studium wartości kulturowych do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
części miasta Strzegom, obręb staromiejski, Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony
Środowiska Kulturowego we Wrocławiu - 2000,
Opracowanie ekofizjograficzne dla województwa dolnośląskiego – Wojewódzkie Biuro
Urbanistyczne we Wrocławiu, Wrocław, listopad 2005,
Plan urządzeniowo-rolny, Dolnośląskie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych, Wrocław,
lipiec 2003 r.,
Raport o stanie środowiska w województwie dolnośląskim w 2009 roku – Biblioteka
Monitoringu Środowiska, Wrocław 2010,
Przyroda Dolnego Śląska, PAN Odział we Wrocławiu – 2005 r.,
Informacje statystyczne zawarte w rocznikach statystycznych i publikacjach urzędu ,
Atlas Śląska Dolnego i Opolskiego - wydany przez Uniwersytet Wrocławski,
Mapy ewidencji gruntów wraz z wypisami z ewidencji gruntów w układzie struktur
własnościowych,
Studium ochrony przed powodzią zlewni rzeki Bystrzycy, Instytut Meteorologii
i Gospodarki Wodnej, Oddział we Wrocławiu - 2007,
„Analiza zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy Strzegom”, październik 2008
r.
1.8. Informacje i wnioski zgłaszane w trakcie opracowania projektu zmiany studium:
− wnioski składane na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym, przez mieszkańców gminy oraz zainteresowane instytucje,
− informacje składane na podstawie art. 11 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym, przez instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania projektu
studium.
9
2. UWARUNKOWANIA ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO
2.1. Dotychczasowe przeznaczenie, zagospodarowanie i uzbrojenie terenu
Ukształtowaną historycznie sieć osadniczą gminy na powierzchni 14.393 ha tworzą:
miasto Strzegom - 2.050 ha i 22 jednostek wiejskich (Bartoszówek, Goczałków, Goczałków
Górny Godzieszówek, Granica, Graniczna, Grochotów, Jaroszów, Kostrza, Międzyrzecze,
Modlęcin, Morawa Olszany, Rogoźnica, Rusko, Skarżyce, Stanowice, Tomkowice, Wieśnica,
Żalazów, Żółkiewka) - jednostek wiejskich o zróżnicowanych wzajemnych relacjach
i związanych z nimi funkcjach. Zasadniczą rolę w strukturze osadniczej pełni miasto
Strzegom - siedziba władz gminy i ośrodek przemysłowy w oparciu o eksploatację złóż
granitu i zakłady obróbki kamienia.
Obszar gminy graniczy z:
- od północy z gminami: Mściwojów i Udanin,
- od wschodu z gminami: Jaworzyna i Żarów,
- od południa z gminą Świebodzice,
- od zachodu z gminą Dobromierz.
W strukturze użytkowania gruntów na terenach wiejskich przeważają tereny rolne (78,2 %
powierzchni gminy). Tereny leśne obejmują 11,0%, tereny zainwestowane 8,9%,
w tym przeważają tereny komunikacyjne (drogi – 3,84%), użytki kopalniane (2,16%); tereny
zabudowy mieszkaniowej, tereny przemysłowe oraz usługowe zajmują mniejszą
powierzchnię.
W mieście użytkowanie gruntów przedstawia się następująco: tereny rolne (70,9%
powierzchni miasta), tereny zabudowane i zurbanizowane (23,6%), w tym: tereny
mieszkaniowe (6,1 %), tereny komunikacyjne (7,6 %), użytki kopalniane (3,5%), tereny
przemysłowe (2,7 %).
Nieznaczną powierzchnię miasta i gminy zajmują również wody powierzchniowe oraz
nieużytki.
Strukturę użytkowania gruntów wg stanu na 01.01.2011 r. dla obszaru wiejskiego
przedstawia tabela nr 1 natomiast dla obszaru miasta tabela nr 2.
Tabela nr 1. Struktura użytkowania gruntów dla obszaru wiejskiego
Lp. Forma własności
Powierzchnia ogółem
1
Użytki rolne
w tym:
- orne
- łąki i pastwiska
- pozostałe
2
Lasy i zadrzewienia
3
Grunty zabudowane i zurbanizowane
w tym:
- tereny mieszkaniowe
- tereny przemysłowe
- inne tereny zabudowane
- zurbanizowane tereny niezabudowane
- tereny rekreacyjne, wypoczynkowe
- tereny komunikacyjne
- drogi
Powierzchnia w ha
12.343
9.648
%
100
78,2
8.073
1.137
438
1.362
1.094
65,4
9,2
3,5
11,0
8,9
97
80
55
2
37
556
475
0,8
0,62
0,5
0,02
0,3
4,5
3,84
10
4
5
- tereny kolejowe
- inne
- użytki kopalniane
Wody
Tereny różne i nieużytki
73
8
267
53
186
0,6
0,06
2,16
0,4
1,5
Tabela nr 2. Struktura użytkowania gruntów dla obszaru miasta
Lp.
1
2
3
4
Forma własności
Powierzchnia ogółem
Użytki rolne,
w tym:
- orne
- łąki i pastwiska
- pozostałe
Lasy i zadrzewienia
Grunty zabudowane i zurbanizowane
w tym:
- tereny mieszkaniowe
- tereny przemysłowe
- inne tereny zabudowane
- zurbanizowane tereny niezabudowane
- tereny rekreacyjne, wypoczynkowe
- tereny komunikacyjne
- drogi
- tereny kolejowe
- użytki kopalniane
Wody
Tereny różne i nieużytki
Powierzchnia w ha
2.050
1.454
%
100
70,9
1.276
123
55
71
484
62,2
6,0
2,7
3,5
23,6
126
55
49
7
20
156
120
36
71
8
33
6,1
2,7
2,4
0,3
1,0
7,6
5,8
1,8
3,5
0,4
1,6
Źródło: Starostwo Powiatowe w Świdnicy 01.01.2011 r.
Komunikacja
Układ komunikacyjny gminy tworzy droga krajowa nr 5 oraz droga wojewódzka nr
374 jak i sieć dróg powiatowych oraz gminnych, dających dogodne połączenie wewnątrz
gminy oraz powiatem i województwem. Ogólna ich długość wynosi 218 km.
Słabą stroną gminy jest nienajlepszy stan techniczny w/w dróg. Wymagają one
modernizacji nawierzchni, podniesienia parametrów technicznych, (np. brak geometrii dróg,
nienormatywność łuków).
Ważną sprawą jest również korekta ich przebiegów wraz z wykonaniem niektórych
obejść miejscowości (np. miasta Strzegom i wsi Wieśnica) oraz wybudowania bezpiecznych
ciągów rowerowych i pieszych. Nasila się także uciążliwość związana z przejazdami
kolejowymi dla ruchu pieszego i samochodowego w mieście.
Oprócz sieci komunikacji samochodowej przez teren miasta i gminy przebiegają linie
kolejowe relacji Legnica – Jaworzyna Śląska oraz już nieczynne relacji Strzegom-Marciszów
i Strzegom-Malczyce.
Uzbrojenie terenu
-
zaopatrzenie w wodę
Źródłem zaopatrzenia w wodę są wody podziemne występujące w:
11
• piaskach i żwirach czwartorzędowych związanych z akumulacją rzeczną
i fluwioglacjalną,
• piaskach i żwirach występujących w obrębie skał ilastych formacji trzeciorzędowej,
• zwietrzeliny oraz szczeliny i spękania w skałach krystalicznych podłoża
paleozoicznego.
Czwartorzędowe piętro wodonośne wykorzystywane jest do celów gospodarczych
przez studnie kopane na terenach niezwodociągowanych.
Trzeciorzędowe piętro wodonośne ma podstawowe znaczenie użytkowe, stanowią je
osady piaszczysto – żwirowe, eksploatowane przez ujęcia wody we wsiach: Rusko i Olszany.
Wody podziemne występujące w obrębie paleozoicznego piętra wodonośnego są
eksploatowane we wsi Żelazów. Stanowią również obszar zasilania poziomów wodonośnych
czwartorzędu i trzeciorzędu.
Według informacji uzyskanych od zarządcy sieci wodociągowej tj. Wodociągi
i Kanalizacja Strzegom, Spółka z o.o., miasto i gmina zaopatrywana jest z 12 studni
głębinowych (ujęć wody) poprzez stacje uzdatniania wody w miejscowości Olszany, Żalazów
i Jaroszów.
Obszar miasta oraz wszystkie wsie na terenie gminy są zwodociągowane.
Cała gmina objęta jest siecią wodociągową o łącznej długości 211,5 km, w tym
• sieć rozdzielcza – 116,8 km
• sieć przesyłowa –54 km,
• przyłącza wodociągowe – 40,7 km.
odprowadzanie ścieków
Na terenie gminy znajdują się dwie oczyszczalnie ścieków w Strzegomiu i w Rusku.
Siecią kanalizacyjną w całości objęte jest miasto Strzegom oraz miejscowości:
Morawa, Międzyrzecze, Stanowice, Olszany i Graniczna. Ponadto częściowo skanalizowana
jest wieś Rusko. Długość czynnej kanalizacji na terenie gminy wynosi 71,1 km. z czego 41,3
km na terenie miasta.
Obecnie w trakcie kanalizowania są miejscowości: Jaroszów, Żółkiewka, Żelazów,
Wieśnica, Goczałków, Kostrza, Rogoźnica, Tomkowice, Granica i Modlęcin Mały.
Planowane do skanalizowania są wsie: Bartoszówek, Goczałków Górny, natomiast
do skanalizowania późniejszym czasie pozostają: Grochotów, Stawiska, Skarżyce,
Godzieszówek, Modlęcin.
-
elektroenergetyka
Gmina Strzegom jest zelektryfikowana poprzez GPZ w Strzegomiu – stacja 110/20 kV
R-Graby zlokalizowaną na obrzeżach miasta, powiązaną systemem elektroenergetycznym
w Świebodzicach liniami 110 kV. Energia elektryczna jest dostarczana do odbiorców liniami
średniego napięcia poprzez stacje transformatorowe.
-
gazownictwo
Przez teren gminy przebiegają gazociągi wysokiego ciśnienia Ø150, Ø250 i Ø 300,
z których gaz, poprzez stacje redukcyjno – pomiarowe I i II stopnia dostarczany jest do sieci
miejskiej. Natomiast żadna z wsi nie jest zgazyfikowana. Gospodarstwa domowe
zaopatrywane są bezprzewodowo, natomiast Jaroszowskie Zakłady Materiałów
Ogniotrwałych (obecnie JARO S.A.) zaopatrywane są w gaz z kierunku Żarowa.
-
12
gospodarka cieplna
Największym komunalnym źródłem ciepła zasilającym miasto jest kotłownia miejska
przy ul. Ofiar Katynia o mocy 4,8 MW, pracuje ona wyłącznie na potrzeby centralnego
ogrzewania. Na terenie miasta funkcjonują ponadto kotłownie lokalne zaspokajające potrzeby
cieplne odbiorców, 6 z nich posiada moc powyżej 1MW. Pozostałe kotłownie o mocy poniżej
1 MW pracują jako niskoparametrowe, opalane przeważnie węglem lub koksem.
Obszary wiejskie zaopatrywane są z lokalnych źródeł ciepła.
-
gospodarka odpadami
Obszar gminy w zakresie gospodarki odpadami obsługiwany jest przez składowisko
odpadów zlokalizowane w Jaroszowie.
-
2.2.
Stan ładu przestrzennego i wymogi jego ochrony
W gminie Strzegom występuje ukształtowana sieć osadnicza typowa dla obszaru
Dolnego Śląska. Jest to przeważnie zabudowa zwarta posiadająca zachowany średniowieczny
układ zabudowy.
W skład zabudowy wiejskiej na terenie gminy wchodzi zabudowa zagrodowa,
mieszkaniowa i folwarczna, występująca w większości jednostek osadniczych, oraz obiekty
usługowe tj. kościół, szkoła, obiekty usługowo-handlowe.
Nowo powstająca zabudowa na terenach wiejskich z reguły jest zabudową
mieszkaniową jednorodzinną, realizowaną poza historycznym układem wiejskim tworzącą
z nim jedną całość funkcjonalno-przestrzenną.
Zmiany charakteru produkcji rolnej spowodowały, że część obiektów gospodarczych
(np. stodoły, budynki inwentarskie, zespoły folwarczne, w tym pałace) przestały pełnić swoją
pierwotną funkcję i stały się zbędne, a tym samym nieużytkowane popadają w ruinę. Obiekty
te częściowo adaptowane są na inne cele np. mieszkaniowe, produkcyjne, usługowe.
Zabudowa wiejska wraz z terenami stanowiącymi rolniczą przestrzeń produkcyjną
i terenami leśnymi stanowi wykształcony krajobraz kulturowy podlegający ochronie.
Specyfika gminy Żarów wynikająca z jej położenia w obszarze o dużych walorach
krajobrazowych i kulturowych spowodowały, że poszczególne wsie wraz z przyległymi
terenami tworzą kompleksy objęte ochroną.
Nowa zabudowa winna nawiązywać do uwarunkowań kulturowych regionu
i szanować środowisko przyrodnicze. Zagospodarowanie przestrzenne oraz forma
i charakter zabudowy nie może stwarzać dysonansu z otoczeniem ale je wzbogacać.
Istotnym zagadnieniem jest intensywność zabudowy. Nie należy wyznaczać zbyt
małych działek pod zabudowę. Jako wielkość optymalną dla terenów wiejskich należy
przyjąć wielkość działki nie mniejszą niż ca 1000 m². Nie zaleca się budownictwa
szeregowego. Jednocześnie należy odrzucić możliwość wznoszenia wielopiętrowych
budynków mieszkalnych. Dla zabudowy wielorodzinnej preferowane powinny być małe
domy mieszkalne (kilkurodzinne).
Budownictwo przemysłowe nie może być agresywne w stosunku do otoczenia,
natomiast istniejące budownictwo przemysłowe winno być częściowo osłaniane szpalerami
drzew.
Nowa zabudowa mieszkaniowa, usługowa i zagrodowa nie powinna przekraczać
wysokości dwóch kondygnacji, ani też stosować dachów płaskich lub niesymetrycznych.
Może to być architektura inspirowana charakterem zabudowy regionalnej lub też dobrej klasy
architektura współczesna, komponowana w nawiązaniu do otaczającego ją krajobrazu.
13
Na stan ładu przestrzennego ma wpływ, prowadzona na terenie gminy Strzegom,
działalność górnicza związana z eksploatacją granitu oraz iłów, w wyniku której powstają
zmiany w ukształtowaniu ziemi tj. wyrobiska (częściowo zamieniane w zbiorniki wodne) oraz
hałdy.
Wieloletnia działalność górnicza prowadzona na terenie gminy ma duży wpływ na
zmianę naturalnego krajobrazu.
Po zaprzestaniu wydobycia, w celu prawidłowego zagospodarowania terenów
pokopalnianych, niezbędne będzie przeprowadzenie prac rekultywacyjnych.
Miasto Strzegom jest jednym z najstarszych miast w Polsce, jego układ przestrzenny
tworzył się na przestrzeni wielu lat, od miasta lokacyjnego obejmującego obszar starego
miasta otoczony murami obronnymi z zachowanym układem przestrzennym
i w przeważającej części układem funkcjonalnym do współczesnego kształtu miasta,
w którym znalazła się zabudowa późniejsza głównie XIX i XX – wieczna wraz z zakładami
przemysłowymi zlokalizowanymi w północno – zachodniej części miasta. W granicach
miasta występują również tereny o charakterze zabudowy wiejskiej. Część terenów
zlokalizowanych na obszarze miasta jest niezagospodarowana lub częściowo
zagospodarowana, dotyczy to terenów położonych w centrum miasta, terenów
poprzemysłowych oraz terenów po jednostkach wojskowych. Stanowią one atrakcyjną
rezerwę pod zainwestowanie mieszkaniowe i produkcyjno – usługowe.
Średniowieczny układ miejski objęty jest ścisłą ochroną konserwatorską również
zabudowa późniejsza (do początku XX w.) objęta jest ochroną konserwatorską.
Ochronie podlega układ przestrzenny miasta w granicach konserwatorskich stref
ochronnych. Przy zagospodarowaniu tej części miasta obowiązują wymogi zawarte
w „Studium wartości kulturowych do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
części miasta Strzegom, obręb staromiejski” opracowanym w 2000 roku przez Regionalny
Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego we Wrocławiu.
Realizowana obecnie nowa zabudowa, głównie mieszkaniowa jednorodzinna,
lokalizowana jest na obrzeżach miasta. Poza istniejącymi terenami zainwestowania
miejskiego przewidziane są również nowe tereny produkcyjno – usługowe.
Istotnym elementem ładu przestrzennego jest układ komunikacyjny, w szczególności
układ dróg tranzytowych. Do poprawy układu komunikacyjnego przyczynić się może budowa
obwodnicy Strzegomia w ciągu drogi wojewódzkiej nr 374, omijającej centrum miasta oraz
przebudowa drogi krajowej nr 5 (obejście wsi Jaroszowa).
2.3. Stan środowiska, w tym stan rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkości
i jakości zasobów wodnych oraz wymogi ochrony środowiska, przyrody
i krajobrazu kulturowego
Uwarunkowania przyrodnicze
Według podziału fizyczno – geograficznego polski gmina Strzegom położona jest na
w północno - zachodniej części Przedgórza Sudeckiego (wsie: Rogoźnica, Goczałków Górny,
Goczałków, Kostrza, Żelazów, Żółkiewka, Wieśnica, Graniczna, Bartoszówek, Jaroszów,
Rusko, Morawa, Skarżyce, Strzegom). Znajdują się tu granitowe i bazaltowe Wzgórza
Strzegomskie z najwyższym wzniesieniem Górą Krzyżową (353 m n.p.m.) oraz
z wzniesieniami: Górą św.Jerzego oraz Górą Bazaltową. Południowo - wschodni fragment
gminy położony jest na Równinie Świdnickiej (Międzyrzecze, Stanowice, Grochotów,
Olszany, Modlęcin, Stawiska) oraz fragment Obniżenia Podsudeckiego (Graniczna,
Tomkowice, Godzieszówek).
14
Główną oś hydrograficzną gminy stanowi rzeka Strzegomka odwadniająca również
wspomnianą powyżej jednostkę fizjograficzną oraz jej dopływ Pełcznica.
Poza rzekami przez gminę przepływają potoki: Parowa, Cicha Woda, Pielasikowicki,
Wierzbiak, Rogacz, Szymanówka, Olszański i Czarnucha.
Wody powierzchniowe są w znacznej części zanieczyszczone, a głównym źródłem ich
zanieczyszczeń są:
- nieuregulowana gospodarka ściekowa wsi na terenie całej gminy,
- produkcja rolno-hodowlana.
Budowa geologiczna
Budowę geologiczną w znacznej części gminy tworzy blok granitoidów (palezoik
i prekambr) na powierzchni wykształcony jako Wzgórze Strzegomskie, fragmentami pokryty
utworami trzeciorzędowymi (górny i środkowy miocen).
Tworzące Wzgórza Strzegomskie granity eksploatowane są w 24 złożach
rozmieszczonych wokół Strzegomia oraz północnej i zachodniej części gminy: Kostrza,
Goczałków, Graniczna, Rogoźnica, Wieśnica, Żółkiewka, Żalazów oraz w południowo –
wschodniej części gminy wsi Morawa. W przeszłości eksploatowany był również bazalt na
Górze Krzyżowej – obecnie nieczynny kamieniołom.
Granitom towarzyszą złoża kaolinu będącego produktem wietrzenia granitoidów.
Utwory trzeciorzędowe składają się głównie z: piasków, iłów, mułków i węgla
brunatnego. Iły eksploatowane są w kopalni „Stanisław” w Rusku jako surowiec do produkcji
materiałów ogniotrwałych w Jaroszowie.
Udokumentowane złoża kaolinu występują w Godzieszówku, natomiast złoża kruszyw
naturalnych (piasek) występują w Międzyrzeczu, Grochotowie i Rogoźnicy
Gleby. Przeważają gleby pseudobielicowe, brunatne, czarne ziemie właściwe i czarne
ziemie zdegradowane, a w dolinach rzek Strzegomki i Pełcznicy występują mady rzeczne.
Wskaźnik bonitacji gleb wynosi 74,2 co odpowiada średniej klasie bonitacyjnej IIIa.
Użytki rolne zajmują łącznie około 11.102 ha terenu całej gminy, co stanowi 77,1 % jej
powierzchni.
Największą część stanowią grunty orne (9.349 ha) i łąki i pastwiska (1.260 ha).
Natomiast nieużytki zajmują zaledwie 3,4% powierzchni całej gminy.
Przeważają gleby o klasach bonitacyjnych IIIa i IIIb, prawnie chronione przed zmianą
użytkowania. Niewielki areał stanowią gleby klasy IVb i V oraz klasy II.
Lasy. Gmina Strzegom posiada bardzo skromny areał lasów. Zajmują one obszar 1.433
ha, co stanowi jedynie 10,0% powierzchni gminy. Największe kompleksy leśne obejmują
wzgórza Strzegomskie (pomiędzy wsią Rogoźnica a wsią Wieśnica), obszar chronionego
krajobrazu Góry Krzyżowej oraz okolice wsi: Goczałków, Graniczna, Grochotów, Kostrza.
Dominującymi gatunkami leśnymi są: dąb, klon Jawor, jesion, sosna (mniej).
Przeważają następujące siedliska leśne: lasy wilgotne oraz lasy świeże.
-
Z przedstawionej charakterystyki wynika, że:
na terenie gminy występują korzystne warunki glebowe dla rolnictwa
wysokotowarowego,
gleby wysokiej jakości podlegają ochronie, a tym samym zmiana ich przeznaczenia na
inne cele powinna być ograniczona,
obserwuje się jeden z najniższych wskaźników zalesienia. Należy wykorzystywać pod
zalesienia tereny mniej przydatne dla rolnictwa, a także tworzyć strefy zieleni na
15
terenach zainwestowanych (głównie przemysłowych i mieszkaniowych).
Ochronie przed zabudową podlegają doliny cieków wodnych w powiązaniu z terenami
towarzyszącymi, tworzące korytarze ekologiczne wzdłuż rzeki Strzegomka.
W Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Dolnośląskiego dolinę rzeki
Strzegomki zaliczono do rzecznego korytarza ekologicznego o znaczeniu ponadlokalnym
wymagającym ochrony.
Największe zanieczyszczenie atmosfery zauważa się w obrębie miasta Strzegom
i w najbliższym jego otoczeniu. Głównymi przyczynami są zanieczyszczenia pochodzące
z lokalnych ciepłowni oraz paleniska domowe tworząc tzw. niską emisję. Główny wpływ na
w/w zanieczyszczenia mają: pyły, związki siarki, tlenki azotu i dwutlenku węgla oraz
zapylenie szczególnie związane z działalnością górniczą.
Również odprowadzanie ścieków bezpośrednio do rzek w gminie wpływa negatywnie
na stan środowiska. Braki w zagospodarowaniu głównych rzek gminy (oraz ich dopływów)
mają duży wpływ na degradację przylegających wzdłuż do nich terenów jak również stanowią
niebezpieczeństwo związane z wylewami powodziowymi niszczącymi zabudowę, grunty
rolne, infrastrukturę itp.
2.4. Stan dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej
Pierwsze ślady pobytu człowieka na terenie gminy datowane są na okres dolnego
paleolitu odkryte w 1992 r. na terenie wsi Rusko podczas badań ratunkowych na terenie
kopalni Stanisław (w utworach plejstoceńskich). W okresie paleolitu (przed 4000 r. p.n.e.)
oraz w neolicie (4000-1800 r. p.n.e) obszary te zamieszkiwane były okresowo. Z tego czasu
pochodzą znaleziska ceramiki i narzędzi dokonane w okolicach Strzegomia, Jaroszowa,
Kostrzy, Olszan, Rogoźnicy, Ruska, Stanowic, Wieśnicy oraz Morawy, Granicy i Żółkiewki.
Ślady stałego osadnictwa pochodzą z końca epoki brązu i w okresie halsztackim
osiągają najwyższy poziom rozwoju cywilizacyjnego. Ślady tego osadnictwa występują
w okolicach większości wsi położonych na terenie gminy Strzegom.
Połowę V i początek VI w. charakteryzuje regres osadnictwa na Śląsku w związku
z najazdem koczowników scytyjskich. Ponowny wzrost zaludnienia nastąpił w VIII i IX w.
Tereny te zostały zasiedlone przez Ślężan.
Jednym z najwcześniejszych grodzisk wczesnośredniowiecznych był gród
kasztelański w Strzegomiu. W 991 roku znalazł się w granicach Państwa Piastowskiego.
Obecny podstawowy układ osadniczy gminy został ukształtowany w średniowieczu.
Pierwsze osady powstawały pod koniec XII w. i na początku XIII w. Większość obszaru
pokrywał w tym czasie las. Osadnictwo na tym terenie wystąpiło w drugiej połowie XIII.
Według źródeł pisanych można przyjąć, że do początku XIV w. powstało większość
istniejących obecnie wsie, w okresie późniejszym powstały: Goczałków Górny, Granica,
Grochotów oraz przysiółki Rzędziny i Mały Modlęcin.
Były to wsie utrzymujące się z rolnictwa i gospodarki leśnej, a także rzemiosła
i przetwórstwa rolnego.
Rozwój przemysłu w XIX i początku XX w. oraz połączenia kolejowe spowodowały
rozwój miasta Strzegomia jako ośrodka przemysłowego, natomiast występowanie w tym
okresie złóż surowców mineralnych, granitu, bazaltu oraz iłów przyczyniło się do rozwoju
górnictwa i przemysłu związanego z górnictwem.
16
Obecny układ przestrzenny poszczególnych jednostek osadniczych jest
w przeważającej części związany ze średniowiecznym rodowodem wsi. Układ ten z reguły
objęty jest ochroną konserwatorską. Ochroną archeologiczną objęte są również ślady
osadnictwa wcześniejszego.
Na terenie gminy wyznaczono strefy ochrony konserwatorskiej:
− „A” ścisłej ochrony konserwatorskiej,
− „B” ochrony konserwatorskiej,
− „K” ochrony krajobrazu kulturowego,
− „E” ochrony ekspozycji układów zabytkowych,
− „W” ochrony archeologicznej,
− „OW” obserwacji archeologicznej.
2.5. Warunki i jakość życia mieszkańców, w tym ochrona ich zdrowia
Ludność, struktura wieku
Z danych uzyskanych z gminnego rejestru mieszkańców wynika, że wg. stanu na
08.03.2010 r. gminę Strzegom zamieszkiwało 27.326 osób (w tym miasto Strzegom –
17.068), z czego 14.038 kobiety (w tym miasto – 8.888), a 13.288 mężczyźni (w tym miasto 8.180).
Gęstość zaludnienia na terenie całej gminy wynosi 190 osob/km2, z czego na
obszarach wiejskich - 83 osoby/km2, w mieście wynosi ona 832 osoby/km2.
Tabela nr 3. Ludność zamieszkująca na czas stały (stan na 08.03.2010 r.)
Lp. Miejscowość
Ludność ogółem
Kobiety
Mężczyźni
(osoby)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
Bartoszówek
Goczałków
Goczałków Górny
Godzieszówek
Granica
Graniczna
Grochotów
Jaroszów
Kostrza
Międzyrzecze
Modlęcin
Morawa
Olszany
Rogoźnica
Rusko
Skarżyce
Stanowice
Stawiska
Tomkowice
Wieśnica
Żalazów
Żółkiewka
Razem wsie
Miasto Strzegom
Ogółem
Źródło: Urząd Miejski w Strzegomiu
214
1.370
256
138
238
143
98
2.089
725
269
316
195
925
733
380
76
1.054
72
343
97
193
334
10.258
17.068
27.326
104
687
137
68
113
80
49
1.060
375
139
149
90
473
352
189
39
540
35
164
46
96
165
5.150
8.888
14.038
110
683
119
70
125
63
49
1.029
350
130
167
105
452
381
191
37
514
37
179
51
97
169
5.108
8.180
13.288
17
Tabela nr 4. Ludność wg ekonomicznych grup wieku
Lp.
Wiek
1
2
3
przedprodukcyjny
produkcyjny
poprodukcyjny
Razem
(osoby)
4.816
17.617
4.237
Miasto
Kobiety
Mężczyźni
1.434
1.469
5.256
5.659
1.982
798
Obszar wiejski
Kobiety
Mężczyźni
937
976
3.078
3.624
1.058
399
Źródło: GUS 2009
Tabela nr 5. Struktura wieku ludności (stan na 08.03.2010 r.):
Lp.
1
2
3
4
5
6
7
Wiek
0-6 lat
7-15 lat
16-19
20-60
20-65
powyżej 60
powyżej 65
Kobiety
899
1.177
729
8.365
2.868
-
Razem
1.820
2.413
1.472
8.365
9.253
2.868
1.135
Mężczyźni
921
1.236
743
9.253
1.135
Źródło: Urząd Miejski w Strzegomiu
Tabela nr 6. Saldo migracji wewnętrznych i zagranicznych
Razem
(osoby)
Miasto
Obszar wiejski
2005
-91
-58
-23
2006
-97
-40
-57
2007
-86
-62
-24
2008
-100
-47
-53
2009
-7
-50
43
Rok
Źródło: GUS 2009
Według powyższych danych stwierdza się, iż w latach 2005 - 2008 odpływ ludności
z terenu gminy był bardzo wysoki. W stosunku do lat poprzednich w roku 2009 ogólny
wskaźnik salda migracji wskaźnik ma tendencje malejące i wynosi on -7.
Najliczniejszą grupę mieszkańców stanowią osoby w wieku produkcyjnym tj.17.617 osób.
Jakość życia mieszkańców
O poziomie życia mieszkańców oprócz możliwości pracy i zarobkowania świadczy
również stan mieszkalnictwa oraz szkolnictwa, służby zdrowia i kultury.
- mieszkalnictwo:
Zabudowa mieszkaniowa jest zlokalizowana jest na terenie miasta Strzegom,
a także na terenach wiejskich, które ze względu na bliskie sąsiedztwo miast i dostępności
komunikacyjnej stanowią atrakcyjne miejsca dla lokalizacji zabudowy mieszkaniowej (np.
Stanowice, Jaroszów, Olszany, Rogoźnica). Zjawisko lokalizacji nowej zabudowy
mieszkaniowej w ostatnim okresie się nasila.
Ponadto na terenach wiejskich przeważa zabudowa mieszkaniowa zlokalizowana
w zagrodach.
18
Tabela nr 7. Mieszkania zamieszkane wg okresu budowy budynku:
Okres budowy
przed 1918
1918-1944
1945-1970
1971-1978
1979-1988
1989-2002
Razem
Miasto
mieszkania
pow. użytk.
%
liczba
%
m2
1.696
29,5
93 002,0
27,0
1.468
25,5
90 277,0
26,6
522
9,1
22 858,0
6,7
690
12,0
35 958,0
10,5
838
14,5
53 345,0
15,7
542
9,4
45 836,0
13,5
5 756
100
338 276,0 100
Obszar wiejski
mieszkania
pow. użytk.
liczba
%
m2
%
1 236
41,5
89 967,0
41,9
1 036
34,8
80 840,0
37,6
199
6,7
10 228,0
4,8
77
2,6
5.199,0
2,4
333
11,2
20 726,0
9,7
97
3,2
7.826,0
3,6
2 978
100
214 786
100
Źródło: GUS 2002 r.
Tabela nr 8. Wyposażenie mieszkań w instalacje:
Miasto
Wyposażenie mieszkań
Obszar wiejski
liczba
%
liczba
%
mieszkania ogółem
5.759
100
2.985
100
mieszkania wyposażone w wodociąg
w tym – z sieci
– lokalny
5.737
5.690
47
99,6
98,8
0,8
2.876
2.579
297
96,3
86,4
9,9
mieszkania wyposażone w kanalizację
w tym – z odprowadzeniem do sieci
– z odprowadzeniem do urządzenia lokalnego
5.220
5.095
125
90,6
88,5
2,1
2.142
122
2.020
71,7
4,1
67,6
mieszkania wyposażone w instalację gazową z sieci
5.335
92,6
-
-
mieszkania wyposażone w centralne ogrzewanie
w tym – zbiorowe
– lokalne
4.264
1.786
2.478
74,0
31,0
43,0
1.986
283
1.703
66,5
9,5
57,0
Źródło: GUS 2002 r.
Tabela nr 9. Zasoby mieszkaniowe
Forma własności
osoby fizyczne
spółdzielnie mieszkaniowe
gmina
zakłady pracy
pozostałe podmioty
Razem
Miasto
mieszkania
pow. użytk.
liczba
%
m2
%
2.395
40,2 174.475 49,5
1.248
21,0
65.811
18,7
1.967
33,1
94.092
26,7
332
5,6
17.449
5,0
8
0,1
481
0,1
5.950
100 352.308 100
Obszar wiejski
mieszkania
pow. użytk.
liczba
%
m2
%
2.059
65,7 172.727 76,4
262
8,4
14.494
6,4
660
21,0
30.049
13,3
144
4,6
8.036
3,6
9
0,3
787
0,3
3.134
100 226.093 100
Źródło: GUS 2002 r.
Zasoby mieszkaniowe na terenie miasta Strzegomia wynosiły, wg danych ze spisu
powszechnego w 2002 r., 5.950 mieszkań, które zamieszkiwało ponad 17 tys. osób. Główną
część zasobów mieszkaniowych, bo aż 55%, stanowią budynki realizowane przed 1945 r.
Na obszarach wiejskich, mieszkań było 3.134 zamieszkiwanych przez ponad 10 tys.
osób. Podobnie jak na terenie miasta w przeważającej części jest to zabudowa przedwojenna
stanowi ona aż 76,3% całości zabudowy.
19
Właścicielami podstawowej części zasobów mieszkaniowych na terenie gminy są
osoby fizyczne oraz gmina. Mieszkania są wyposażone w podstawowe instalacje, takie jak
energia elektryczna, woda i kanalizacja. Szczegółowe dane przedstawiono w powyższych
tabelach dotyczących budynków mieszkalnych. Wynika z nich, iż na terenie gminy przeważa
stara, wyeksploatowana zabudowa wymagająca dużych nakładów finansowych na jej
rewaloryzację.
- usługi:
• oświata:
Ilość przedszkoli i szkół o różnym poziomie kształtowania przedstawia się
następująco:
a) przedszkola
- ilość - 5, w tym 2 oddziały przedszkolne przy
szkołach podstawowych
b) szkoły podstawowe
- ilość - 8
c) gimnazja
- ilość - 4
d) licea ogólnokształcące
- ilość - 1
e) średnie techniczne i zawodowe - ilość - 1
• służba zdrowia:
Na terenie miasta znajdują się dwa Niepubliczne Zakłady Opieki Zdrowotnej
świadczące usługi zdrowotne dla mieszkańców z całej gminy Strzegom.
• kultura:
W mieście działa Strzegomskie Centrum Kultury. Jest 1 biblioteka publiczna wraz ze
swoją filią w mieście i 5 filii we wsiach: Jaroszów, Goczałków, Żelazów, Stanowice,
Kostrza.
Rynek pracy
Zgodnie z danymi GUS z roku 2007 w gminie dominowały branże:
- K – obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności
gospodarczej
- G – handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz
artykułów użytku osobistego i domowego,
- D – przetwórstwo przemysłowe
- F – budownictwo.
Głównym ośrodkiem zatrudnienia mieszkańców gminy jest miasto Strzegom.
Podstawowym źródłem zatrudnienia jest górnictwo oraz przetwórstwo z nim związane,
a także zakłady pracy zlokalizowane na terenie miasta.
Znaczenie na rynku pracy mają również instytucje administracyjne i usługowe
zlokalizowane na terenie miasta i gminy.
20
Tabela nr 10. Ilość przedsiębiorstw w latach 2004 - 2010 przedstawia się następująco:
Rok
Ogółem
Sektor publiczny
Sektor prywatny
2004
2.653
272
2.381
2005
2.631
278
2.353
2006
2.672
281
2.391
2007
2.716
282
2.434
2008
2.761
220
2.541
2009
2.684
225
2.459
2010
tendencje
2.795
229
2.566
↓↑
↑↓
↓↑
Źródło: GUS 2010 r.
2.6.
Zagrożenie bezpieczeństwa ludności i jej mienia
Istotnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa ludzi i ich mienia występującym na terenie
gminy jest brak zabezpieczeń powodziowych.
Główne zagrożenie powodziowe stanowi rzeka Strzegomka (przepływająca przez
południową i centralną część gminy) i rzeka Pełcznica (przepływająca wzdłuż wschodniej
granicy gminy). Brak urządzeń przeciwpowodziowych powoduje niedostateczną ochronę
terenów do nich przyległych.
Czynnikiem wpływającym na uciążliwość funkcjonowania i stwarzającym zagrożenie dla
mieszkańców jest duże natężenie ruchu samochodowego (głównie przez centrum miasta) na
drogach, które nie posiadają odpowiednich parametrów technicznych.
2.7.
Potrzeby i możliwości rozwoju gminy
Charakter gminy i jego położenie określają możliwości rozwoju funkcjonalno –
przestrzennego.
Czynnikami wpływającymi na rozwój są:
- warunki przyrodnicze tj. wysoka jakość gleb generująca wysoki poziom produkcji rolnej,
- występowanie surowców mineralnych głównie granitu, iłów i kaolinu, stanowiącego
podstawę przemysłu wydobywczego i przetwórstwa tych surowców,
- wykształcony wielofunkcyjny ośrodek jakim jest miasto Strzegom, który posiada duże
perspektywy rozwoju w oparciu o bazę surowcową, a także istniejące powiązania
komunikacyjne kolejowe oraz połączenia drogowe,
- rozwój funkcji mieszkaniowej na terenie miasta i gminy,
- rozwinięta infrastruktura techniczna w zakresie zaopatrzenia w wodę, gaz, energię
elektryczną.
Zakładany rozwój warunkowany jest:
- poprawą układu komunikacyjnego, w tym planowane obejście miasta i wsi Wieśnica oraz
obejście wsi Jaroszów,
- rozbudową sieci infrastruktury technicznej, w tym głównie sieci kanalizacyjnej na
terenach wiejskich,
21
-
-
2.8.
przygotowanie nowych terenów pod zainwestowanie - rozbudowa strefy ekonomicznej
w Strzegomiu, a także przygotowanie nowych terenów pod zainwestowanie miejskie
i usługi,
rewaloryzacja istniejącej zabudowy wiejskiej, w tym przede wszystkim obiektów
zabytkowych.
Stan prawny gruntów
Tabela nr 11. Struktura własności gruntów dla obszaru wiejskiego
Lp. Forma własności
Powierzchnia ogółem
1
Grunty Skarbu Państwa,
w tym:
- grunty wchodzące w skład Zasobu Własności
Rolnej SP
- grunty w zarządzie PGL
- pozostałe
2
Grunty Skarbu Państwa przekazane w wieczyste
użytkowanie
3
Grunty spółek Skarbu Państwa,
przeds.państwowych i innych państwowych osób
prawnych
4
Grunty wchodzące w skład gminnego zasobu
nieruchomości
5
Grunty gminne przekazane w wieczyste
użytkowanie
6
Grunty osób fizycznych,
w tym:
- grunty wchodzące w skład gospodarstw rolnych
- pozostałe
7
Grunty spółdzielni (mieszkaniowe)
8
Grunty kościołów i związków wyznaniowych
9
Grunty powiatów
10 Grunty województw
11 Pozostałe grunty w tym spółek prawa
handlowego
Powierzchnia w ha
12.343
2.813
%
100,0
22,8
1.324
1.266
223
10,7
10,3
1,8
851
6,9
491
4,0
551
4,5
47
6.194
0,4
50,2
5.641
553
670
8
114
43
45,7
4,5
5,4
0,1
0,9
0,3
561
4,5
Źródło: Starostwo powiatowe 01.01.2011 r.
Tabela nr 12. Struktura własności gruntów dla obszaru miejskiego
Lp. Forma własności
Powierzchnia ogółem
1
2
3
Grunty Skarbu Państwa,
w tym:
- grunty wchodzące w skład Zasobu Własności
Rolnej SP
- grunty w zarządzie PGL
- pozostałe
Grunty Skarbu Państwa przekazane
w wieczyste użytkowanie
Grunty wchodzące w skład gminnego zasobu
Powierzchnia w ha
%
2.050
100,0
188
9,2
102
5,0
56
30
2,7
1,5
157
7,7
22
nieruchomości
Grunty gminne przekazane w wieczyste
użytkowanie
Grunty osób fizycznych,
w tym:
- grunty wchodzące w skład gospodarstw rolnych
- pozostałe
Grunty spółdzielni (mieszkaniowe)
Grunty kościołów i związków wyznaniowych
Grunty powiatów
Grunty województw
Pozostałe grunty w tym spółek prawa
handlowego
4
5
6
7
8
9
10
293
14,3
171
874
8,3
42,7
709
165
269
2
3
7
34,6
8,1
13,1
0,1
0,1
0,3
86
4,2
Źródło: Starostwo powiatowe 01.01.2011 r.
W strukturze władania gruntów głównymi udziałowcami są:
• na terenie obszaru wiejskiego:
- osoby fizyczne (50,2 %)
- Skarb Państwa (22,8 %),
• na terenie obszaru miejskiego:
- osoby fizyczne (42,7%),
- gmina (14,3%),
- spółdzielnie (13,1 %),
Grunty Skarbu Państwa na terenach wiejskich to głównie grunty wchodzące w skład
Zasobu Własności Rolnej SP, natomiast na terenie miasta w znacznym stopniu są to grunty
zasobu rolnego oraz w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego.
Zasób gminny na w obszarze wiejskim i miejskim tworzą głównie:
- tereny zabudowane (przede wszystkim drogi gminne oraz zabudowa mieszkaniowa
i rekreacyjno-wypoczynkowa),
- użytki rolne (w znacznej części grunty orne).
Własność osób fizycznych to w przeważającej mierze tereny gospodarstw rolnych,
a w niewielkiej części zabudowa mieszkaniowa.
2.9.
Występowanie obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów
odrębnych
W gminie Strzegom występują obszary i tereny chronione na podstawie przepisów
odrębnych tj.:
- ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, są to:
• stanowiska archeologiczne (załącznik nr 2),
• obszary objęte strefami konserwatorskimi,
• obiekty ujęte w rejestrze zabytków i gminnej ewidencji zabytków (załączniki nr 5 i 6),
- ustawy o ochronie przyrody – pomniki przyrody ożywionej (załącznik nr 7). Ponadto
część obszaru gminy znajduje się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu „Góra
Krzyżowa”,
- ustawy Prawo górnicze i geologiczne – tereny udokumentowanych złóż, zgodnie
z oznaczeniem na rysunku studium,
- ustawy Prawo wodne – są to oznaczone na rysunku studium:
23
• tereny bezpośredniego zagrożenia powodzią dla rzeki Strzegomki i Pełcznicy,
• tereny wymagające ochrony przed zalaniem z uwagi na ich zagospodarowanie, wartość
gospodarczą lub kulturową dla rzeki Strzegomki i Pełcznicy,
• tereny potencjalnego zagrożenia powodzią dla rzeki Strzegomki,
• tereny ochrony ujęć wód podziemnych, dla których ustanowione zostały strefy
ochronne:
- ujęcia komunalnego w Olszanach, decyzją 10/07 (znak ROŚ-6223/3/07) Starostwa
Powiatowego w Świdnicy z dnia 15.03.2007 r.,
- ujęcia w Rusku, decyzją (znak ROŚ-6223/13/251/00) Starostwa Powiatowego
w Świdnicy z dnia 23.05.2000 r.,
- ujęcia w Żelazowie, decyzją (znak ROŚ-6223/9/241/00) Starostwa Powiatowego
w Świdnicy z dnia 22.05.2000 r.,
Ponadto fragment gminy objęty jest strefą ochronną ujęcia wody powierzchniowej
w Przybkowie dla miasta Legnicy ustanowioną decyzją (znak OŚ.III.6210-2/56/95)
Wojewody Legnickiego z dnia 28.08.1995 r.
Gmina Strzegom jest miejscem migracji i żerowania ptaków oraz nietoperzy. Tereny te
oznaczone są na rysunku studium jako: obszary wysokiego ryzyka lokalizacji elektrowni
wiatrowych (zagrożone-kat.II) oraz obszary dużego ryzyka lokalizacji elektrowni wiatrowych
(niebezpieczne-kat.III).
2.10. Występowanie obszarów naturalnych zagrożeń geologicznych
Na terenie gminy nie ma obszarów istotnych zagrożeń geologicznych.
2.11. Występowanie udokumentowanych złóż kopalin oraz zasobów wód podziemnych
Na obszarze gminy Strzegom w rejonie wsi: Olszany, Rusko i Żelazów stwierdzono
występowanie wód podziemnych, eksploatowanych obecnie dla potrzeb zaopatrzenia w wodę
miasta Strzegom (Olszany) oraz zaopatrzenie wsi na terenie całej gminy.
Istotne uwarunkowania wiążą się także z istniejącymi zasobami naturalnymi. Na
obszarze gminy występują i są wydobywane kopaliny pospolite. Największe złoża granitów
występują w Strzegomiu, Grabinie, Granicznej, Żółkiewce, Kostrzy i Rogoźnicy.
W okolicach Jaroszowa, Ruska, Godzieszówka,Tomkowic i Stanowic występują surowce
ogniotrwałe, natomiast w okolicach Grochotowa, Stanowic i Olszan występują złoża kopalin
pospolitych.
Istnieją również możliwości przyszłej eksploatacji surowców na obszarach tzw.
perspektywicznych zlokalizowanych w sąsiedztwie już eksploatowanych i udokumentowanych złóż.
Ochrona złóż mineralnych na obszarze gminy stanowi ograniczenie dla rozwoju innych
inwestycji, które mogłyby utrudniać przyszłą eksploatację złóż.
Rozwój działalności gospodarczej w oparciu o wzrost eksploatacji surowców
naturalnych wiąże się jednak z dużą ingerencją i degradacją walorów przyrodniczych.
Dotyczy ona obszarów ochrony gruntów rolnych, zlewni rzeki Strzegomki, wód
głębinowych, a także ma duży wpływ na zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego.
24
2.12. Występowanie terenów górniczych wyznaczonych na podstawie przepisów
odrębnych
Gmina Strzegom jest największym w Polsce obszarem zasobów i eksploatacji skał
granitowych oraz glin ogniotrwałych. Zlokalizowane tu przedsiębiorstwa działają w oparciu
o Prawo Górnicze i geologiczne w miejscach gdzie zostały ustanowione obszary i tereny
górnicze.
Szczegółowy wykaz obszarów i terenów górniczych występujących w gminie Strzegom,
opracowany na podstawie dokumentacji uzyskanej z Okręgowego Urzędu Górniczego
w Wałbrzychu oraz Państwowego Instytutu Geologicznego – MIDAS stanowi załącznik
nr 8 do tekstu studium.
2.13. Stan systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, w tym stopień
uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej, energetycznej oraz gospodarki
odpadami
System komunikacji i infrastruktury technicznej przedstawiono w ppkt 2.1 opracowania.
2.14. Zadania służące realizacji ponadlokalnych celów publicznych
W trakcie sporządzania projektu Studium nie zgłoszono wniosków dotyczących
ponadlokalnych celów publicznych.
Dla określenia zadań służących realizacji ponadlokalnych celów publicznych
wykorzystano w znacznym stopniu projekt Planu Zagospodarowania Przestrzennego
Województwa Dolnośląskiego – zmiana z 2010 r., w którym wymieniono:
Ogólne cele – ustalenia strategiczne:
- w odniesieniu do polityki ochrony kształtowania przestrzeni przyrodniczej Plan
Zagospodarowania Przestrzennego Województwa wyznacza strefy zintegrowanej
ochrony walorów środowiska przyrodniczego, kulturowego i krajobrazowego oraz
obszarów najważniejszej ochrony, w obrębie której wyodrębniono obszary objęte
europejskimi i krajowymi prawnymi formami ochrony przyrody o znaczeniu krajowym
i regionalnym wraz z propozycjami połączenia ich siecią korytarzy ekologicznych.
Na obszarze gminy wyznaczono korytarz ekologiczny wzdłuż rzeki Strzegomki.
- rozwój sieci osadniczej oraz tworzenie nowoczesnych rozwiązań funkcjonalnych przy
zachowaniu walorów przyrodniczych, kulturowych i krajobrazowych,
- ochrona zasobów naturalnych poprzez ich racjonalne wykorzystanie,
- poprawa jakości powietrza atmosferycznego,
- poprawa jakości wód powierzchniowych i podziemnych, ich ochrona oraz ochrona ich
zlewni,
- zapewnienie ochrony przeciwpowodziowej i zwiększenie retencji wód, w szczególności
poprzez zapewnienie realizacji „Programu dla Odry - 2006”,
- poprawa ładu przestrzennego i harmonijności struktur przestrzennych, w tym:
• adaptacja i zagospodarowanie obiektów zabytkowych na cele turystyczne i kulturalne,
• poprawa stanu zabytków wpisanych do rejestru zabytków i ochrona dziedzictwa
kulturowego oraz kształtowanie atrakcyjnych form różnych zespołów zabudowy, w tym
rewitalizacja obszarów zdegradowanych,
25
-
restrukturyzacja i wielofunkcyjny rozwój wsi poprzez:
• rozwój funkcji usługowej,
• poprawa stanu wyposażenia wsi w infrastrukturę społeczną i techniczną,
• racjonalne wykorzystanie zasobów rolniczej przestrzeni produkcyjnej, w tym zwłaszcza
gleb o wysokiej bonitacji,
• wspieranie rozwoju gospodarstw specjalistycznych i rolnictwa ekologicznego.
Zadania
a) sfera przyrodniczo – kulturowa
- zachowanie i odnowa walorów i cech krajobrazu kulturowego,
- ochrona i poprawa stanu technicznego obiektów zabytkowych,
- ochrona, uzupełnienia i rozbudowa terenów zielonych oraz zalesianie gruntów niskiej
jakości lub zdegradowanych,
- racjonalna gospodarka zasobami kopalin,
- ochrona powietrza atmosferycznego, zasobów wód oraz zasobów leśnych;
b) sfera osadnicza
- rozwój przestrzenny terenów zabudowy mieszkaniowej i aktywności gospodarczej,
- poprawa spójności wewnętrznej terenów zabudowanych oraz ich zewnętrznych
powiązań,
- kształtowanie zabudowy w formie spójnych, całościowych i kompletnych zespołów
urbanistycznych,
- zachowanie charakterystycznych cech krajobrazu oraz eksponowanie historycznie
ukształtowanych dominant i panoram,
- wspólne planowanie rozwoju pomiędzy miastami będącymi ośrodkami aktywizacji
gospodarczej (Strzegom) i terenami ich oddziaływania;
c) sfera transportu i infrastruktury technicznej
Projekt planu zakłada kształtowanie spójnego systemu powiązań komunikacyjnych oraz
sieci infrastruktury technicznej poprzez:
- planowanie i przebudowa systemów komunikacji, ze szczególnym uwzględnieniem
zasobów środowiska przyrodniczego i kulturowego,
- poprawę wewnętrznej dostępności komunikacyjnej,
- dostosowanie parametrów technicznych dróg do obowiązujących wymogów,
- ograniczenie ruchu kołowego na obszarach zabudowanych, zwłaszcza w centrum
miasta – budowa obwodnicy Strzegomia w ciągu drogi wojewódzkiej nr 374 i drogi
krajowej nr 5,
- modernizację linii kolejowych,
- wspieranie wykorzystania odnawialnych źródeł energii,
- rozbudowę i modernizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (gaz, energia,
woda, oczyszczanie ścieków).
- przebudowę drogi krajowej nr 5 na odcinku Kostomłoty - Strzegom (obejście wsi
Jaroszów – w trakcie realizacji).
26
3. KIERUNKI ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO
W oparciu o rozpoznanie uwarunkowań, a w szczególności:
1) dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania terenu, ładu przestrzennego, stanu
środowiska charakteryzującego stan rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkości
i jakości zasobów wodnych oraz wymogów ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu,
2) stanu dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, warunków
i jakości życia mieszkańców, zagrożeń bezpieczeństwa ludności i jej mienia,
3) potrzeb i możliwości rozwojowych gminy, stanu prawnego gruntów, występowania
obiektów i terenów chronionych, występowania złóż kopalin oraz zasobów wód,
występowania terenów górniczych,
4) infrastruktury technicznej w tym systemów komunikacji, funkcjonowanie gospodarki
ściekowej, energetycznej i gospodarki odpadami,
5) zadań służących realizacji ponadlokalnych celów publicznych określonych w Planie
Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Dolnośląskiego oraz projekcie jego
zmiany,
6) wnioski do studium złożone na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, przez mieszkańców gminy oraz zainteresowane
instytucje oraz informacje składane na podstawie art. 11 pkt 2 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, przez instytucje i organy właściwe do uzgadniania
i opiniowania projektu studium.
ustalono kierunki zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom.
3.1.
Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów
Studium ustala rodzaj i strukturę zagospodarowania przestrzennego gminy na okres
perspektywiczny w zakresie zagospodarowania i przeznaczenia terenu, w szczególności:
- zachowanie i rozwój wykształconych podstawowych funkcji dla poszczególnych
obszarów oraz jednostek osadniczych:
• rozwój miasta Strzegomia jako wielofunkcyjnego ośrodka mieszkaniowego,
przemysłowego i usługowego – centrum gminy,
• zachowanie i aktywizacja obecnej funkcji rolniczo – przemysłowej i mieszkaniowej
we wsiach: Żółkiewka, Kostrza, Rogoźnica, Goczałków, Graniczna, Rusko, Jaroszów,
• rozwój jednostek osadniczych na terenach o przewadze funkcji rolniczej
z uzupełniającą funkcją mieszkaniową tj. Wieśnica, Żółkiewka, Goczałków Górny,
Bartoszówek, Żelazów, Godzieszówek, Tomkowice, Ganiczna, Stawiska, Modlęcin,
Olszany, Stanowice, Grochotów, Morawa, Skarzyce,
• utrzymanie dodatkowej funkcji usługowej w Rogoźnicy i Stanowicach,
- uzupełnienie przestrzeni produkcyjno-rolniczej o nowy element zagospodarowania
przestrzennego – elektrownie wiatrowe,
- powiększenie obszaru miasta Strzegomia w kierunku północnym i południowym
z przeznaczeniem pod zabudowę produkcyjno - usługową oraz zabudowę mieszkaniową,
- modernizacja i zmiana układu komunikacyjnego.
-
Wynikiem opisanych działań projektowany jest:
przyrost terenów przeznaczonych pod zabudowę produkcyjno – usługową (głównie na
terenie miasta),
zwiększenie terenów pod zabudowę mieszkaniową w mieście Strzegomiu
i poszczególnych wsiach,
27
-
3.2.
pozyskiwanie nowych terenów pod działalność gospodarczą, w tym przemysłową
i usługą, a także działalność górniczą,
powiększenie terenów leśnych, głównie w wyniku rekultywacji terenów pokopalnianych
i nieużytków,
zagospodarowanie obszarów wymagających przekształceń i rehabilitacji tj. zespołów
pałacowo – folwarcznych i byłych ośrodków produkcji rolnej.
Kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów,
w tym tereny wyłączone spod zabudowy
Obecne studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
Strzegom zachowuje wykształconą historycznie strukturę przestrzenną gminy obejmującą
miasto Strzegom oraz wiejskie jednostki osadnicze, umożliwiając ich rozwój terytorialny oraz
lokalizację nowych funkcji przyczyniających się do ich rozwoju.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy
ustala funkcjonowanie elementów struktury funkcjonalno – przestrzennej w obszarze całej
gminy oraz ustala sposób i warunki zagospodarowania poszczególnych jej obszarów.
Ustalenia tekstowe studium dotyczące obszaru całej gminy formułowane są
w korelacji z rysunkiem studium w skali 1:10000 pt. „Kierunki zagospodarowania
przestrzennego”.
Wyznaczone za rysunku studium linie rozgraniczające dla poszczególnych funkcji mają
charakter orientacyjny i dopuszcza się ich korektę. Szczegółowy przebieg linii
rozgraniczających ustalony będzie w miejscowych planach zagospodarowania
przestrzennego. Przebieg sieci infrastruktury technicznej jest również orientacyjny.
Wyróżniono następujące formy zagospodarowania przestrzennego: obszary
zainwestowania i podlegające zainwestowaniu, obszary przyrodniczo czynne (z zakazem
zabudowy, z wyłączeniem elektrowni wiatrowych), urządzenia i obiekty komunikacji oraz
infrastruktury technicznej.
Ze względu na specyfikę gminy oddzielnie przedstawiono tereny górnictwa
odkrywkowego w powiązaniu z występowaniem złóż mineralnych.
W studium uwzględniono również tereny podlegające ochronie na podstawie
przepisów szczególnych.
Nowym elementem w zagospodarowaniu przestrzennym są elektrownie wiatrowe.
W studium przedstawiono propozycję możliwości ich lokalizacji wraz ze strefami
ochronnymi.
1) obszary zainwestowane (istniejące i przewidziane do zainwestowania):
a) zabudowa usługowo – mieszkaniowa centrum miasta - obejmuje swoim zasięgiem
historyczne centrum miasta Strzegomia. W studium zachowuje się dotychczasową jego
wielofunkcyjność z możliwością zamiany funkcji poszczególnych obiektów,
a w szczególności zamiany funkcji mieszkaniowej na usługową. Zachowuje się również
jego historyczny układ przestrzenny. Obszar centrum podlega szczególnej ochronie
konserwatorskiej, objęty jest strefą „A” ścisłej ochrony konserwatorskiej. Każda
działalność inwestycyjna na tym obszarze podlega kontroli i nadzorowi konserwatora
28
zabytków. Wymogi zagospodarowania zawarte są w wytycznych konserwatorskich do
studium (załącznik nr 1).
b) zabudowa mieszkaniowa miejska i usługowa o wysokiej intensywności. Obejmuje
tereny istniejącej zabudowy wielorodzinnej o wysokiej intensywności wraz z usługami
oraz tereny przeznaczone pod ten rodzaj zabudowy. Na terenach tych dopuszcza się
lokalizację obiektów usługowych, które nie stwarzają uciążliwości dla zabudowy
mieszkaniowej oraz swą formą i wielkością nie stworzą dysonansu.
Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do pięciu kondygnacji
naziemnych przy uwzględnieniu przepisów szczególnych, w tym wytycznych
konserwatorskich.
Intensywność zabudowy (tj. stosunek powierzchni ogólnej zabudowy do powierzchni
terenu) nie powinna przekroczyć wskaźnika 1,2.
W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę
minimum 30% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie
czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia).
Liczba miejsc parkingowych przypadających na jedno mieszkanie powinna wynosić
minimum 1,5. Natomiast dla zabudowy usługowej zlokalizowanej na tym terenie, liczba
miejsc postojowych winna być określona indywidualnie w planach miejscowych
w zależności od rodzaju i wielkości usług.
c) zabudowa mieszkaniowa i usługowa z dopuszczeniem produkcji nieuciążliwej obejmuje w przeważającej części tereny istniejącej zabudowy: mieszkaniowej
wielorodzinnej o niskiej intensywności, mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usługowej
zlokalizowanej na terenie miasta Strzegomia. Nowa zabudowa winna nawiązywać
charakterem i formą do istniejącej. Na terenach tych dopuszcza się lokalizację
nieuciążliwej zabudowy produkcyjnej.
Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do trzech kondygnacji
naziemnych.
Intensywność zabudowy (tj. stosunek powierzchni ogólnej zabudowy do powierzchni
terenu) nie powinna przekroczyć wskaźnika 1,0.
W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę
minimum 30% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie
czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia).
Liczba miejsc parkingowych przypadających na jedno mieszkanie – 2. Dla
zabudowy usługowej zlokalizowanej na tym terenie, liczba miejsc postojowych winna
być określona indywidualnie w planach miejscowych w zależności od rodzaju i wielkości
usług.
d) zabudowa mieszkaniowa o niskiej intensywności tj. zabudowa mieszkaniowa
z przewagą zabudowy jednorodzinnej oraz z dopuszczeniem wielorodzinnej o niskiej
intensywności. W granicach tej zabudowy możliwa jest lokalizacja usług w formie
obiektów wbudowanych lub wolnostojących,
Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do trzech kondygnacji
naziemnych.
Intensywność zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (tj. stosunek powierzchni
ogólnej zabudowy do powierzchni terenu) nie powinna przekroczyć wskaźnika 0,8.
Minimalna powierzchnia działki pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną nie
mniejsza niż 800 m2.
29
W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę
minimum 40% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie
czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia, uprawy ogrodnicze).
Liczba miejsc parkingowych przypadających na jedno mieszkanie – 2.
e) zabudowa wiejska zagrodowo-mieszkaniowa oraz usługowa. Obejmuje istniejącą
zabudowę zagrodową przewidzianą do zachowania i projektowaną zabudowę: zagrodową,
mieszkaniową jednorodzinną i usługową,
Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do dwóch kondygnacji
naziemnych.
Minimalna powierzchnia działki pod zabudowę zagrodową – 2000 m2, natomiast pod
zabudowę mieszkaniową jednorodzinną – 1000 m2.
W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę
minimum 40% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie
czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia, uprawy ogrodnicze).
Liczba miejsc parkingowych przypadających na jedno mieszkanie – 2. Natomiast dla
zabudowy usługowej zlokalizowanej na tym terenie, liczba miejsc postojowych winna
być określona indywidualnie w planach miejscowych w zależności od rodzaju i wielkości
usług.
f) zabudowa usługowa miejska oraz ważniejsze usługi na terenach wsi. Podstawowe
przeznaczenie terenu – zabudowa usługowa. Dopuszcza się w ograniczonym zakresie
działalność produkcyjną oraz zabudowę mieszkaniową,
Niezależnie od usług zlokalizowanych w obszarze zabudowy mieszkaniowej,
wyznaczono również tereny dla zabudowy usługowej, których lokalizacja nie jest
wskazana w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej np. obsługa ruchu lub większe obiekty
handlowe.
Obiekty usługowe mogą stanowić dominanty architektoniczne lub urbanistyczne.
Lokalizacja obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2
dopuszczalna jest na terenach oznaczonych na rysunku studium.
Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do trzech kondygnacji
naziemnych.
Intensywność zabudowy (tj. stosunek powierzchni ogólnej zabudowy do powierzchni
terenu) nie powinna przekroczyć wskaźnika 1,0.
W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę
minimum 40% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie
czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia).
Liczba miejsc parkingowych przypadających na jedno mieszkanie – 2. Natomiast dla
zabudowy usługowej zlokalizowanej na tym terenie, liczba miejsc postojowych winna
być określona indywidualnie w planach miejscowych w zależności od rodzaju i wielkości
usług
g) zabudowa usługowo-produkcyjna z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej związanej
z prowadzoną działalnością. Przeznaczenie terenu pod zabudowę o charakterze
usługowym z nieuciążliwą działalnością produkcyjną. Dopuszcza się na tych terenach
lokalizację funkcji mieszkaniowej w powiązaniu z zakładami usługowymi lub
produkcyjnymi.
Lokalizacja obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2
dopuszczalna jest na terenach oznaczonych na rysunku studium,
30
Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do trzech kondygnacji
naziemnych.
Intensywność zabudowy (tj. stosunek powierzchni ogólnej zabudowy do powierzchni
terenu) nie powinna przekroczyć wskaźnika 1,0.
W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę
minimum 40% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie
czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia).
Liczba miejsc parkingowych - nie mniejszej niż jedno stanowisko na czterech
zatrudnionych.
h) zabudowa produkcyjno – usługowa. Podstawowa funkcja terenu – działalność
produkcyjna (przemysłowa), uzupełniająca – usługowa. Wyklucza się lokalizację
zabudowy mieszkaniowej.
Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do trzech kondygnacji
naziemnych.
Intensywność zabudowy (tj. stosunek powierzchni ogólnej zabudowy do powierzchni
terenu) nie powinna przekroczyć wskaźnika 1,0.
W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę
minimum 40% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie
czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia, uprawy ogrodnicze).
Liczba miejsc parkingowych - nie mniejszej niż jedno stanowisko na czterech
zatrudnionych.
i) tereny usług sportu i rekreacji. Obejmuje tereny usług sportowych i rekreacyjnych (np.
boisko sportowe, kempingi, baseny otwarte, itp.),
j) obszary wymagające przekształceń i rehabilitacji (zespoły pałacowo – folwarczne
oraz ośrodki produkcji rolniczej). Obejmują one swoim zasięgiem ukształtowaną
zabudowę zespołów pałacowo - folwarcznych, objętych ochroną konserwatorską oraz
inne zespoły zabudowy związane z obsługą produkcji rolnej.
k) ogrody działkowe. Obejmują tereny ogrodów działkowych przewidzianych do
zachowania,
l) tereny ośrodków produkcji ogrodniczej. Obejmuje istniejące tereny ośrodków
produkcji ogrodniczej do zachowania;
2) strefa przyrodniczo czynna
Obejmuje tereny, które winny być zachowane w obecnym stanie, a także tereny przewidziane
pod zagospodarowanie przyrodniczo czynne. Do tych terenów zalicza się:
a) tereny zieleni (parki, zieleń izolacyjna, zieleń towarzysząca, itp.),
b) tereny cmentarzy (czynnych oraz zamkniętych),
c) lasy i zadrzewienia oraz tereny przewidziane do zalesienia,
d) tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej,
e) wody powierzchniowe,
f) tereny rekultywowane;
31
3) układ komunikacyjny
Na podstawowy układ komunikacyjny składają się:
a) droga krajowa nr 5,
b) drogi wojewódzkie nr 374, 382 i 345,
c) drogi powiatowe,
d) drogi gminne,
e) linie kolejowe.
Studium określa potrzebę modernizacji podstawowego układu komunikacyjnego i jego
przebudowy, a w szczególności realizację obwodnicy wsi Jaroszów w ciągu drogi krajowej
nr 5 oraz budowa obwodnicy Strzegomia w ciągu drogi wojewódzkiej nr 374 i drogi krajowej
nr 5. Wzdłuż tych dróg projektowane są pasy zieleni izolacyjnej mające zapewnić ochronę dla
projektowanej zabudowy od niekorzystnego oddziaływania dróg. Zieleń ta winna być
bilansowana łącznie z terenami przyległymi do tych dróg.
Pas zieleni izolacyjnej określony w studium ma charakter orientacyjny oraz wyznacza
jednocześnie nieprzekraczalną linię zabudowy. Faktyczną odległość zabudowy od dróg
należy ustalić w planach miejscowych w oparciu o przeprowadzone analizy.
Niezbędna jest modernizacja układu dróg powiatowych i gminnych oraz realizacja sieci
dróg transportu rolnego zgodnie z ustaleniami Planu urządzeniowo – rolnego, a także
realizacja dróg transportu urobku z kopalni.
Wzdłuż istniejących i projektowanych dróg zaleca się sukcesywną realizację ścieżek
rowerowych.
4) obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej:
a) tereny urządzeń infrastruktury technicznej (oczyszczalnia ścieków,
elektroenergetyczna, stacje redukcyjno – pomiarowe gazu, itp.),
b) przebieg linii elektroenergetycznych wysokiego napięcia 110kV,
c) przebieg gazociągów wysokiego i średniego podwyższonego ciśnienia,
d) tereny, na których dopuszcza się lokalizację elektrowni wiatrowych,
e) zasięg stref ochronnych od terenów lokalizacji elektrowni wiatrowych.
rozdzielnia
5) górnictwo odkrywkowe
Na rysunku studium oznaczono istniejące i projektowane tereny pod działalność
górniczą wraz ze strefami ochronnymi (istniejące i projektowane granice terenów
górniczych).
Na terenach przeznaczonych pod zainwestowanie wiejskie możliwa jest lokalizacja
obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej związanej z obsługą tych terenów.
Sprecyzowanie szczegółowych wskaźników zabudowy i zagospodarowania terenów
winno nastąpić w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego w oparciu
o aktualne potrzeby oraz warunki wynikające z obowiązujących przepisów szczególnych.
Projektowana zabudowa swoją formą winna nawiązywać do wykształconej historycznie
zabudowy regionalnej w zakresie wysokości, formy i rodzaju dachów, a także wystroju
elewacji. Pożądana jest również dobrej klasy architektura współczesna.
32
3.3.
Obszary oraz zasady ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody,
krajobrazu kulturowego i uzdrowisk
Obszary oraz tereny chronione przedstawiono w ppkt 2.9 opracowania.
3.4.
Obszary i zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury
współczesnej
W celu prowadzenia skutecznej ochrony wartości kulturowych, wyznaczono strefy
ochronne i określono zasady ochrony w tych strefach.
„A” ścisłej ochrony konserwatorskiej
Wyznaczona została w miejscowościach:
- dla stanowisk archeologicznych:
• Bartoszówek,
• Goczałków,
• Jaroszów,
• Rusko,
• Skarżyce,
- dla obozu koncentracyjnego Gross Rosen w Rogoźnicy,
- dla centrum miasta Strzegom.
Działania konserwatorskie w strefie „A" zmierzają do:
− zachowania historycznego układu przestrzennego, tj. rozplanowania dróg, linii zabudowy
i kompozycji zieleni,
− konserwacji zachowanych głównych elementów układu przestrzennego, szczególnie:
nawierzchni, cieków i zbiorników wodnych,
− zachowania sposobu użytkowania gruntów,
− zachowania historycznych wnętrz urbanistycznych,
− dostosowania nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie
sytuacji, skali, bryły, podziałów architektonicznych, proporcji powierzchni muru
i otworów oraz nawiązanie formami współczesnymi do lokalnej tradycji architektonicznej,
− sukcesywnego usuwania lub przebudowy obiektów dysharmonizujących.
„B” ochrony konserwatorskiej
Wyznaczona została w miejscowościach:
- Bartoszówek,
- Goczałków,
- Goczałków Górny,
- Granica,
- Jaroszów,
- Kostrza,
- Międzyrzecze,
- Morawa,
-
Olszany,
Rogoźnica,
Rusko,
Skarżyce,
Stanowice,
Tomkowice,
Żelazów,
Żółkiewka,
33
Działania konserwatorskie w strefie „B" zmierzają do:
− zachowania zasadniczych elementów historycznego rozplanowania, w tym przede wszystkim układu dróg, linii zabudowy, podziału działek i sposobu zagospodarowania działek,
− restauracji i modernizacji technicznej obiektów o wartościach kulturowych
z dostosowaniem współczesnej funkcji do wartości obiektów,
− dostosowania nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie skali i
ukształtowania brył budynków, przy założeniu harmonijnego współistnienia elementów
kompozycji historycznej i współczesnej.
„K” ochrony krajobrazu kulturowego
Wyznaczona została w miejscowościach:
- Bartoszówek,
- Goczałków,
- Jaroszów,
- Morawa,
- Olszany,
- Rogoźnica,
- Tomkowice,
Działania konserwatorskie w strefie „K" zmierzają do:
− zachowania i wyeksponowania elementów historycznego układu przestrzennego
i kompozycji zieleni,
− dostosowania nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej
w zakresie rozplanowania, skali i bryły przy założeniu harmonijnego współistnienia
elementów kompozycji historycznej i współczesnej oraz nawiązywać formami
i materiałami do lokalnej
− uwzględniania istniejących już związków przestrzennych i planistycznych przy działalność
inwestycyjna,
− przyznania pierwszeństwa działaniom odtworzeniowym i rewaloryzacyjnym zarówno
w przypadku przyrodniczych elementów krajobrazu, jak i w stosunku do historycznej
struktury technicznej, instalacji wodnych, sieci komunikacyjnych oraz obiektów
zabytkowych znajdujących się w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków,
− preferowania inwestycji, które stanowią rozszerzenie lub uzupełnienie już istniejących
form zainwestowania terenu, przy założeniu maksymalnego zachowania i utrwalenia
istniejących już relacji oraz pod warunkiem, iż nie kolidują one z historycznym
charakterem obiektu,
− ukierunkowania form zainwestowania na harmonijne wpisanie ich w otaczający krajobraz,
wyłączając możliwość realizacji inwestycji dużych, wielkopowierzchnio-wych oraz
wymagających znacznych przeobrażeń krajobrazu,
− utrzymania krajobrazu przyrodniczego związanego przestrzennie z historycznym
założeniem urbanistycznym, uwolnienia jego obszaru od elementów dysharmonizujących,
rekultywowania terenów zniszczonych, a w przypadku wprowadzenia nowych elementów
podnoszenia estetycznych wartości tych terenów i podkreślenia ich związku
przestrzennego z historycznym założeniem urbanistycznym,
34
„E” ochrony krajobrazu
Wyznaczona została w miejscowościach:
- Goczałków,
- Graniczna,
- Jaroszów,
- Rusko,
- Stanowice
Działania konserwatorskie w strefie „E" zmierzają do właściwego eksponowania zespołów
lub obiektów zabytkowych o szczególnych walorach krajobrazowych.
„W” ochrony archeologicznej
Obejmuje stanowisko archeologiczne w Skarżycach 2/67/83-23
„OW” obserwacji archeologicznej
- Bratoszówek,
- Granica,
- Graniczna,
- Jaroszów,
- Kostrza,
- Międzyrzecze,
- Modlęcin,
- Morawa,
-
Olszany,
Rogoźnica,
Rusko,
Skarżyce,
Stanowice,
Tomkowice,
Wieśnica,
Żółkiewka
W strefie „W” ochrony archeologicznej i „OW” obserwacji archeologicznej wszelkie
zamierzenia inwestycyjne na tym obszarze związane z pracami ziemnymi należy uzgodnić
z właściwymi służbami konserwatorskimi, co do konieczności prowadzenia prac
archeologicznych i za pozwoleniem właściwych służb konserwatorskich.
Rejestr zabytków architektury i budownictwa
Wymieniony został w „Studium wartości kulturowych do miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego części miasta Strzegom, obręb staromiejski”
i „Wytycznych konserwatorskich do planu zagospodarowania przestrzennego gminy
Strzegom”. Obiekty, zespoły i obszary wpisane do rejestru zabytków, objęte są wszelkimi
rygorami prawnymi wynikającymi z treści odpowiednich aktów prawnych, w tym przede
wszystkim ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Odnośnie obiektów zabytkowych obowiązuje bezwzględny priorytet wymagań i ustaleń
konserwatorskich nad względami wynikającymi z działalności inwestycyjnej.
Wszelkie działania podejmowane przy zabytkach wymagają pisemnego pozwolenia
właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Ewidencja zabytków architektury
Dla obiektów budowlanych ujętych w ewidencji zabytków architektury obowiązują
następujące wymogi konserwatorskie:
- zachować ich bryłę, kształt i geometrię dachu oraz zastosowane tradycyjne materiały
budowlane,
- utrzymać, a w przypadku zniszczenia odtworzyć historyczny detal architektoniczny,
35
zachować kształt, rozmiary i rozmieszczenie otworów zgodnie z historycznym
wizerunkiem budynku, należy utrzymać lub odtworzyć oryginalną stolarkę okien i drzwi,
- w przypadku konieczności przebicia nowych otworów, należy je zharmonizować z
zabytkową elewacją budynku,
- stosować kolorystykę i materiały nawiązujące do tradycyjnych lokalnych rozwiązań,
w tym ceramiczne lub tynkowe pokrycie ścian zewnętrznych; zakazuje się stosowania
okładzin ściennych typu „siding”,
- należy stosować historyczny rodzaj pokrycia dachowego (dachówka ceramiczna
w kolorze ceglanym),
- elementy elewacyjne instalacji technicznych należy montować z uwzględnieniem
wartości zabytkowych obiektów,
- prowadzenie prac budowlanych przy obiektach zabytkowych należy poprzedzić
uzyskaniem wytycznych konserwatorskich.
Dla obiektów ujętych w ewidencji zabytków a znajdujących się w strefach ochrony
konserwatorskiej dodatkowo obowiązują ustalenia sformułowane dla poszczególnych stref.
-
Rejestr zabytków i ewidencja zabytków architektury zawarta w „Studium wartości
kulturowych.....” i „Wytyczne konserwatorskie...” podczas opracowania studium zostały
zaktualizowane i uzupełnione oraz dołączone do tekstu studium jako załączniki nr 5 i 6.
Stanowiska archeologiczne
W obrębie chronionych stanowisk archeologicznych, znajdujących się na terenie
gminy, oraz ich bezpośrednim sąsiedztwie wszelkie zamierzenia inwestycyjne wymagają
przeprowadzenia ratowniczych badań archeologicznych.
Obszary stanowisk należy wyłączyć spod ewentualnego zalesienia.
Wykazy: stanowisk archeologicznych wpisanych do rejestru zbytków, faktów
osadniczych oraz obszarów zabytkowych i zabytków archeologicznych stanowią załączniki
nr 2, 3 i 4 do tekstu studium.
3.5.
Kierunki rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej
Komunikacja – usprawnienie komunikacji kołowej poprzez jej modernizację, przebudowę
oraz realizację nowych inwestycji:
- budowa obwodnicy Strzegomia w ciągu drogi wojewódzkiej nr 374 i drogi krajowej nr 5
- przebudowa drogi krajowej nr 5 na odcinku Kostomłoty – Strzegom (obejście wsi
Jaroszów),
- modernizacja i przebudowa dróg powiatowych w celu uzyskania parametrów dróg
zbiorczych oraz lokalnych,
- modernizacja i budowa nowych dróg gminnych w powiązaniu z zagospodarowaniem
nowych terenów,
- budowa tras rowerowych o charakterze turystycznym i rekreacyjnym wykorzystując drogi
gminne, polne i leśne odpowiednio przystosowując je do ruchu rowerowego,
- wyposażenia miasta w parkingi i miejsca postojowe,
- lokalizacja stacji paliw wraz z obiektami obsługi podróżnych,
- modernizacja linii kolejowej Legnica – Jaworzyna Śląska przy jednoczesnym zwiększeniu
częstotliwości i komfortu przejazdu (zwłaszcza dla potrzeb ruchu turystycznego
i pracowniczego) oraz zachowanie nieczynnych linii kolejowych w celu wznowienia na
nich ruchu
36
Infrastruktura techniczna
-
zaopatrzenie w wodę
ustala się modernizację istniejącej sieci wodociągowej. Ponadto wymagana jest ochrona
ujęć wód podziemnych poprzez wymogi ustalone w decyzjach dotyczących ich ochrony,
opisane szczegółowo opisane w ppkt 2.9
-
odprowadzanie ścieków
docelowo ustala się skanalizowanie całego obszaru gminy poprzez wykorzystanie rezerw
istniejącej oczyszczalni ścieków. Przewiduje się wariantowe rozwiązania gospodarki
wodno – ściekowej poprzez podłączenie do istniejącego systemu kanalizacyjnego
większości wsi względnie realizację systemów lokalnych. Lokalizacja oczyszczalni
lokalnych względnie przepompowni winna być wskazana w planach miejscowych.
-
elektroenergetyka
wzrost zapotrzebowania na energię wymusza modernizację istniejącej sieci
energetycznej. Przewiduje się rozbudowę sieci 110kV, w tym budowę napowietrznej lub
kablowej linii dwutorowej 110kV (ze stacji R-Graby w Strzegomiu lub od istniejącej linii
110kV S-215/216) na potrzeby planowanego terenu inwestycyjnego zlokalizowanego
w Strzegomiu w rejonie drogi krajowej nr 5, ul. Armii Krajowej, ul. Morskiej.
Wzdłuż linii elektroenergetycznych obowiązuje pas technologiczny, dla którego
obowiązują ograniczenia w zagospodarowaniu i użytkowaniu jego terenu. Szerokości
pasa technologicznego wzdłuż linii elektroenergetycznych wynosi odpowiednio:
- 110 kV – szerokość 40,0 m (po 20,0 m od osi linii w obu kierunkach),
- 20 kV – szerokość 22,0 m (po 11,0 m od osi linii w obu kierunkach).
Na obszarze gminy przewiduje się tereny, na których możliwa jest lokalizacja
urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł o mocy przekraczającej 100 kW
oraz ich strefami ochronnymi związanymi z ograniczeniami w zabudowie,
zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu.
Lokalizacja urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł wymaga
przeprowadzenia pełnego monitoringu ptaków i nietoperzy, uwzględniającego m.in.
miejsca gniazdowania i żerowania ptaków, inwentaryzację chiropterologiczną oraz trasy
przelotów w okresie migracji obu grup zwierząt, którego wyniki pozwolą rozstrzygnąć
kwestię możliwości realizacji farm wiatrowych we wskazanych w studium lokalizacjach.
-
gazownictwo
ustala się rozwój sieci rozdzielczej gazowej w powiązaniu z warunkami ekonomicznymi.
Stosowanie gazu jako rozwiązania alternatywnego mającego na celu poprawę środowiska
atmosferycznego
-
gospodarka cieplna
w zakresie gospodarki cieplnej tworzenie warunków technicznych i ekonomicznych
powodujących zmianę nośników energii na mniej uciążliwe dla środowiska oraz
37
realizację korzystniejszych źródeł energii, przede wszystkim w gospodarstwach
domowych
-
gospodarka odpadami
na obszarze gminy zlokalizowane jest składowisko odpadów w Jaroszowie, ponadto
gmina Strzegom posiada Plan Gospodarki Odpadami, w którym wyznaczyła główne cele
tj:
• zwiększenie udziału odzysku, w szczególności odzysku energii z odpadów
• zmniejszenie ilości odpadów w gminie poprzez ich segregację w miejscu wytworzenia
-
łączność
w ramach zintegrowanego systemu telekomunikacyjnego i teleinformacyjnego
przewiduje się:
możliwość lokalizacji sieci telekomunikacyjnych zarówno tradycyjnych jak
i w nowych technologiach, w tym budowy, rozbudowy i modernizacji infrastruktury
światłowodowej
objąć teren gminy zintegrowanym systemem telekomunikacyjnym, połączonym
z systemami sieci internetowych: wojewódzkiej i krajowej
rozwijać
systemy
telekomunikacyjne
i
teleinformacyjne
(przewodowe
i bezprzewodowe) stosownie do wzrostu zapotrzebowania na usługi
telekomunikacyjne i teleinformatyczne w gminie i w regionie.
3.6.
Obszary, na których
o znaczeniu lokalnym
rozmieszczone
będą
inwestycje
celu publicznego
Ze względu na pokrycie całego obszaru gminy planami miejscowymi, które zawierają
również tereny przeznaczone pod inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym
w studium nie określa się ich lokalizacji.
3.7.
Obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego
o znaczeniu ponadlokalnym, zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania
przestrzennego województwa i ustaleniami programów, o których mowa w art.
48 ust. 1 ustawy
Nie zgłoszono inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym
w programach, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym.
3.8.
Obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów odrębnych,
w tym obszary wymagające przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości,
a także obszary rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży
powyżej 2000 m2 oraz obszary przestrzeni publicznej oraz obszary, dla których
gmina zamierza sporządzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego,
w tym obszary wymagające zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na
cele nierolnicze i nieleśne
38
Dla obszaru całej gminy sporządzono i uchwalano miejscowe plany
zagospodarowania przestrzennego w latach 2001 - 2004. W związku z tym plany te są
w przeważającej części aktualne, w miarę potrzeby przeprowadza się bieżące aktualizacje
tych planów.
Dla nowych terenów ujętych w studium a przeznaczonych pod zabudowę obowiązuje
sporządzenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego rozstrzygających
kompleksowo: układ przestrzenny zawierający zabudowę z wydzieleniem terenów
publicznych, usług podstawowych oraz terenów zieleni publicznej.
Wykonanie planów miejscowych obowiązuje również dla terenów przeznaczonych pod
lokalizację elektrowni wiatrowych wraz ze strefami ochronnymi.
3.9.
Kierunki i zasady kształtowania rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej
Na obszarach rolniczej przestrzeni produkcyjnej wyznacza się zakaz lokalizacji
zabudowy, z wyłączeniem zabudowy zagrodowej oraz obiektów i urządzeń infrastruktury
technicznej.
Pod zalesienie powinny być przeznaczone tereny rolne o niskiej bonitacji gleb (klasa
V i VI), o dużym nachyleniu stoków, narażone na erozję lub nieużytków.
Istniejące na terenie gminy lasy mają charakter ochronny. Należy dążyć do utrzymania
tego kierunku gospodarki leśnej oraz do powiększenia obszarów leśnych.
3.10.
Obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi i osuwania się mas ziemnych
W studium określono tereny zalewowe rzeki Pełcznicy i Strzegomki. Tereny te
przewidziane są do wyłączenia spod zabudowy. Ze względu na szczególny charakter takich
terenów należy opracować dla nich odrębny plan zagospodarowania przestrzennego.
-
-
Na rysunku studium przedstawiono:
obszary wymagające ochrony przed zalaniem z uwagi na ich zagospodarowanie, wartość
gospodarczą lub kulturową (p=1%) dla rzeki Strzegomki i Pełcznicy,
obszary służące przepuszczaniu wód powodziowych, zwane dalej „obszarami
bezpośredniego zagrożenia powodzią”(p=1%) dla rzeki Strzegomki i Pełcznicy,
zdefiniowane jako tereny między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub
naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego,
a także wyspy i przymuliska oraz strefę przepływów wezbrań powodziowych określoną
w planie zagospodarowania przestrzennego na podstawie studium, o którym mowa w art.
79 ust. 2 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r.,
obszary potencjalnego zagrożenia powodzią dla rzeki Strzegomki, zdefiniowane jako
tereny narażone na zalanie w przypadku: przelania się wód przez koronę wału
przeciwpowodziowego, zniszczenia lub uszkodzenia wałów przeciwpowodziowych,
zniszczenia lub uszkodzenia budowli piętrzących albo budowli ochronnych pasa
technicznego.
Na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią zabrania się lokalizowania
inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko,
gromadzenia ścieków, odchodów zwierzęcych, środków chemicznych, a także innych
39
materiałów, które mogą zanieczyścić wody, prowadzenia odzysku lub unieszkodliwiania
odpadów, w tym w szczególności ich składowania, jeżeli nie powoduje to zagrożenia dla
jakości wód w przypadku wystąpienia powodzi. Na obszarach bezpośredniego zagrożenia
powodzią zabrania się wykonywania robót oraz czynności, które mogą utrudnić ochronę
przeciwpowodziową, w szczególności:
- wykonywania urządzeń wodnych oraz wznoszenia innych obiektów budowlanych,
- sadzenia drzew lub krzewów, z wyjątkiem plantacji wiklinowych na potrzeby regulacji
wód oraz roślinności stanowiącej element zabudowy biologicznej dolin rzecznych lub
służącej do wzmacniania brzegów i obwałowań,
- zmiany ukształtowania terenu, składowania materiałów oraz wykonywania innych robót,
z wyjątkiem robót związanych z regulacją lub utrzymywaniem wód, a także
utrzymywaniem lub odbudową, rozbudową lub przebudową wałów przeciwpowodziowych
wraz z ich infrastrukturą.
Na obszarach potencjalnego zagrożenia powodzią, dyrektor regionalnego zarządu
gospodarki wodnej może, w drodze aktu prawa miejscowego, wprowadzić zakazy,
o których mowa w art. 40 ust. 1 pkt 3, o ile jest to uzasadnione potrzebą ochrony wód, lub
zakazy, o których mowa w art. 82 ust.2, o ile jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa
ludzi i mienia.
Działania na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią, obszarach
potencjalnego zagrożenia powodzią oraz obszarach wymagających ochrony przed zalaniem
z uwagi na ich zagospodarowanie, wartość gospodarczą lub kulturową, wymagają
uzgodnienia z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej i winny być uwzględniane
w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.
3.11.
Obiekty lub obszary, dla których wyznacza się w złożu kopaliny filar ochronny
Na terenie gminy nie wyznacza się filarów ochronnych.
3.12.
Obszary pomników zagłady i ich stref ochronnych oraz obowiązujące na nich
ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów
zagłady
Na terenie gminy nie występują obszary pomników zagłady zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady.
3.13.
Obszary wymagające przekształceń, rehabilitacji lub rekultywacji
Na terenie gminy zlokalizowanych jest kilka nieczynnych wyrobisk związanych
z eksploatacją kopalin. Po zaprzestaniu działalności wydobywczej większość z nich została
zrekultywowana w kierunku leśnym lub wodno-leśnym np. dawna kopalnia kaolinu.
Obszary przeznaczone do rehabilitacji to głównie zabudowa powstała przed 1945 r.,
która obejmuje zabudowę mieszkaniową, usługową oraz poprodukcyjną i stanowi 66,2%
istniejącej na terenie gminy zabudowy, a w szczególności tereny zabudowy centrum miasta
znajdującego się w granicach strefy „A” ścisłej ochrony konserwatorskiej.
40
−
−
−
−
−
−
−
Do najważniejszych działań rehabilitacyjnych należą:
porządkowanie układu przestrzennego poprzez odpowiednie zagospodarowywanie pustych
przestrzeni w harmonii z otoczeniem,
remont lub przebudowa elewacji, fasad i dachów budynków,
prace konserwatorskie, odnowienie fasad i dachów oraz renowacja budynków o wartości
architektonicznej i znaczeniu historycznym znajdujących się w rejestrze zabytków wraz
z zagospodarowaniem przyległego terenu przyczyniająca się do tworzenia stałych miejsc
pracy
remont lub przebudowa infrastruktury publicznej związanej z rozwojem funkcji
turystycznych, rekreacyjnych, kulturalnych;
adaptacja, przebudowa lub remonty budynków i przestrzeni użyteczności publicznej wraz
z przyległym otoczeniem;
rehabilitacja i zabudowywanie pustych przestrzeni publicznych, w tym remont lub
przebudowa: placów, parkingów, placów zabaw dla dzieci, małej architektury, miejsc
rekreacji, terenów zielonych (zieleń wysoka, niska i trawniki) oraz prace restauracyjne na
terenie istniejących parków;
poprawa funkcjonalności ruchu kołowego, ruchu pieszego i estetyki przestrzeni
publicznych rewitalizowanego terenu.
3.14.
Granice terenów zamkniętych i ich stref ochronnych
Lokalizację i granice terenów zamkniętych (terenów kolei) przedstawiono na rysunku
studium. Tereny te nie posiadają stref ochronnych. Należy jednak unikać lokalizowania
zabudowy mieszkaniowej (poza już istniejącą) w bezpośrednim sąsiedztwie linii kolejowych.
Preferuje się wprowadzenie zieleni na terenach graniczących z terenami kolei, jednak w taki
sposób, aby nie kolidowały one z przeznaczeniem tych terenów w studium (np. pasy zieleni
izolacyjnej).
3.15.
Inne obszary problemowe, w zależności
zagospodarowania występujących w gminie.
od
uwarunkowań
i
potrzeb
Na terenie gminy nie występują inne obszary problemowe niż omówione
w powyższym tekście studium.