studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
Transkrypt
studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
Załącznik nr 1 do uchwały Nr…....……… Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia ................................ STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY STRZEGOM (Projekt) Strzegom, sierpień 2011 r. 2 Spis treści 1. Wstęp 1.1. 1.2. 1.3. 1.4. 1.5. Studium jako element krajowego systemu planowania Studium jako element lokalnego systemu planowania Zadania studium Źródła informacji Podstawy prawne opracowania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom 1.6. Wykaz podstawowych źródeł informacji 1.7. Opracowania specjalistyczne 1.8. Informacje i wnioski zgłaszane w trakcie opracowania projektu zmiany studium 2. Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego 2.1. Dotychczasowe przeznaczenie, zagospodarowanie i uzbrojenie terenu 2.2. Stanu ładu przestrzennego i wymogi jego ochrony 2.3. Stan środowiska, w tym stan rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkości i jakości zasobów wodnych oraz wymogi ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego 2.4. Stan dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej 2.5. Warunki i jakość życia mieszkańców, w tym ochrona ich zdrowia 2.6. Zagrożenie bezpieczeństwa ludności i jej mienia 2.7. Potrzeby i możliwości rozwoju gminy 2.8. Stan prawny gruntów 2.9. Występowanie obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych 2.10. Występowanie obszarów naturalnych zagrożeń geologicznych 2.11. Występowanie udokumentowanych złóż kopalin oraz zasobów wód podziemnych 2.12. Występowanie terenów górniczych wyznaczonych na podstawie przepisów odrębnych 2.13. Stan systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, w tym stopień uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej, energetycznej oraz gospodarki odpadami 2.14. Zadania służące realizacji ponadlokalnych celów publicznych 3. Kierunki zagospodarowania przestrzennego 3.1. Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów 3.2. Kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy 3.3. Obszary oraz zasady ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody, krajobrazu kulturowego i uzdrowisk 3.4. Obszary i zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej 3.5. Kierunki rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej 3.6. Obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym 3 3.7. Obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa i ustaleniami programów, o których mowa w art. 48 ust. 1 3.8. Obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów odrębnych, w tym obszary wymagające przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości, a także obszary rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 oraz obszary przestrzeni publicznej oraz obszary, dla których gmina zamierza sporządzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w tym obszary wymagające zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne 3.9. Kierunki i zasady kształtowania rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej 3.10. Obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi i osuwania się mas ziemnych 3.11. Obiekty lub obszary, dla których wyznacza się w złożu kopaliny filar ochronny 3.12. Obszary pomników zagłady i ich stref ochronnych oraz obowiązujące na nich ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady 3.13. Obszary wymagające przekształceń, rehabilitacji lub rekultywacji 3.14. Granice terenów zamkniętych i ich stref ochronnych 3.15. Inne obszary problemowe, w zależności od uwarunkowań i potrzeb zagospodarowania występujących w gminie Załączniki do tekstu studium: Załącznik nr 1. Wytyczne konserwatorskie do studium – Pismo nr ZN-MKA-421-1/2010 z dnia 18.01.2010 r. z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu, Delegatura w Wałbrzychu ARCHEOLOGIA Załącznik nr 2. Wykaz stanowisk archeologicznych wpisanych do rejestru zabytków na terenie gminy Strzegom Załącznik nr 3.Wykaz faktów osadniczych w gminie Strzegom Załącznik nr 4.Wykaz obszarów zabytkowych i zabytków archeologicznych ZABYTKI ARCHITEKTURY I BUDOWNICTWA: Załącznik nr 5. Wykaz zabytków ujętych w rejestrze zabytków i ewidencji zabytków – GMINA Załącznik nr 6.Wykaz zabytków ujętych w rejestrze zabytków i ewidencji zabytków – MIASTO OCHRONA PRZYRODY Załącznik nr 7.Wykaz pomników przyrody ożywionej GEOLOGIA I GÓRNICTWO Załącznik nr 8.Wykaz obszarów i terenów górniczych 4 WSTĘP Do opracowania zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom przystąpiono na podstawie uchwały Nr 25/09 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 27 kwietnia 2009 r. Sporządzenie projektu zmiany studium poprzedziło opracowanie analizy i oceny zmian w zagospodarowaniu przestrzennym miasta i gminy, z której wynika potrzeba opracowania nowej redakcji studium dostosowanej do obecnego systemu prawnego, a także zawierającego aktualne potrzeby gminy w zakresie planowania przestrzennego. Studium składa się z części tekstowej oraz graficznej na mapie w skali 1 : 10 000. Integralną częścią studium jest prognoza oddziaływania na środowisko realizacji ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom. Z uwagi na podstawowe znaczenie studium dla zarządzania gospodarką przestrzenną w gminie ważny jest udział samorządu w jego opracowaniu. Wymaga to od jednostki urbanistycznej, jak i administracji przygotowania organizacyjnego, uściślenia podstawowych zadań jakie ma spełniać studium. Aktualność studium, zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest okresowo oceniana przez burmistrza, który dokonuje analizy zmian w zagospodarowaniu przestrzennym i ocenia postępy w opracowaniu planów miejscowych. Na podstawie analiz dokonanych przez burmistrza Rada Miejska podejmuje uchwałę o zmianie studium w całości lub w części. Przy podejmowaniu uchwały brana jest również pod uwagę konieczność zmiany studium wynikająca ze zmiany ustaw. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Strzegom, zatwierdzono uchwałą Nr 12/2000 Rady Miejskiej Gminy Strzegom z dnia 27 marca 2000 r. Obserwowany w ostatnich latach rozwój gospodarczy gminy oraz wejście w życie nowych ustaw, a także zmiana szeregu ustaw dotychczas obowiązujących powoduje potrzebę przeprowadzenia analizy i weryfikacji dotychczasowych opracowań urbanistycznych, a w szczególności studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Strzegom. 1.1. Studium jako element krajowego systemu planowania Charakter studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy wymusza potrzebę współdziałania z aktualnie sporządzanym studium zagospodarowania przestrzennego województwa. Ze strony studium wojewódzkiego samorząd oczekuje informacji określających zewnętrzne uwarunkowania rozwoju gminy. Uwarunkowania te mogą mieć decydujące znaczenie dla rozwoju gminy, szczególnie gdy dotyczą inwestycji ponadlokalnych. Powiązanie studium gminy z całym systemem planowania ma miejsce także w przypadku występowania obszarów objętych ochroną lub przewidzianych do takiej ochrony. 5 1.2. Studium jako element lokalnego systemu planowania Osiągnięcie efektów w sferze społeczno – gospodarczej uzależnione jest od dobrego rozpoznania przestrzeni, jej specyfiki, wartości, uwarunkowań, barier oraz instrumentów jakie gmina ma do dyspozycji w sferze gospodarki przestrzennej. Mając na uwadze, że samorząd gminny ma największą samodzielność w sferze gospodarki przestrzennej – należy więc dla celów społeczno – gospodarczych maksymalnie wykorzystać instrumenty gospodarki przestrzennej. Studium zawiera w swej treści zasadniczą część strategii rozwoju gminy; stanowi bazę wyjściową do formułowania programów: inwestycyjnych i przedsięwzięć publicznych, gospodarki gruntami, aktywizacji ekonomicznej, promocji gminy itp. Studium jest podstawą do opracowań i aktów o charakterze regulacyjnym, takich jak miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego i decyzje administracyjne, które służą bezpośrednio realizacji celów rozwoju i zadań określonych w studium. 1.3. Zadania studium Studium jest jedynym dokumentem planistycznym sporządzonym dla obszaru całej gminy, jest więc najważniejszym dokumentem określającym kierunki polityki przestrzennej w gminie. Przedmiotem studium jest: - rozpoznanie stanu zagospodarowania przestrzennego – czyli diagnoza aktualnej sytuacji gminy i uwarunkowań jej rozwoju, - określenie kierunków rozwoju przestrzennego i zasad polityki przestrzennej w gminie, - stworzenie podstaw do koordynacji planów miejscowych, - promocja gminy. Istnieje szereg warunków, jakie muszą być spełnione, aby studium odpowiadało wymogom. Ważniejsze z nich to: - wola polityczna władz samorządowych do sporządzenia dokumentu ukazującego koncepcję rozwoju przestrzennego gminy i sposobu jej realizacji, - dostępny zasób informacji o gminie i jej zewnętrznym otoczeniu, pozwalający na wiarygodne określenie uwarunkowań rozwoju, - lokalny system planowania rozwoju gminy, umożliwiający przeniesienie treści studium do opracowań o charakterze operacyjnym (programy) i regulacyjnym (plany zagospodarowania przestrzennego). Do opracowana zmiany studium przystąpiono z uwagi na zmieniające się uwarunkowania gospodarcze w regionie oraz prawne (zmiana ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz innych aktów prawnych). Uznano również za zasadne rozszerzenie terenów przeznaczonych pod zabudowę i zainwestowanie w gminie. Gmina stanęła przed szansą budowy swojej tożsamości w oparciu o walory środowiska przyrodniczego, zasoby kulturowe, potencjał gospodarczy i społeczność lokalną. Studium ma umożliwić realizację zamierzonych celów rozwoju społecznego i gospodarczego gminy. 6 1.4. Źródła informacji Zasadniczym warunkiem mającym istotny wpływ na sformułowanie prawidłowej diagnozy gospodarki przestrzennej w gminie jest dostępność i jakość informacji. Podstawowymi źródłami informacji były: informacje zawarte w dokumentacji planistycznej, tj. miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego gminy oraz studiach dotyczących zagospodarowania przestrzennego województwa, inwentaryzacja bezpośrednia obszaru miasta i gminy wykonana przez zespół projektowy w okresie grudzień 2009 r. – luty 2010 r. , inwentaryzacja pośrednia, tj. informacje uzyskane od użytkowników i zarządców komunalnych urządzeń sieciowych, wydawnictwa statystyczne Głównego Urzędu Statystycznego, plany i programy gminne, wytyczne i wnioski zgłaszane w trakcie opracowania studium. 1.5. Najważniejsze podstawy prawne opracowania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom - Uchwała Nr 25/09 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 27 kwietnia 2009 r. w sprawie przystąpienia do zmiany „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Strzegom”, Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późniejszymi zmianami), Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późniejszymi zmianami), Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150) – art. 71 i 72, Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 z późniejszymi zmianami), Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. 2009 r. Nr 151, poz. 1220), Ustawa z dnia 26 marca 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266, z późniejszymi zmianami), Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, z późniejszymi zmianami), Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 z późniejszymi zmianami), Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późniejszymi zmianami), Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo górnicze i geologiczne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz.1947 z późniejszymi zmianami), Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, z późniejszymi zmianami), Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późniejszymi zmianami), 7 - Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 z późniejszymi zmianami), Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675), Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U. nr 118, poz. 1233), Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz.430), 1.6. Wykaz podstawowych źródeł informacji Plan zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego uchwalony przez Sejmik Województwa Dolnośląskiego uchwałą nr XLVIII /873/2002 z dnia 30 sierpnia 2002 r., - Projekt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego, opracowany przez Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu - kwiecień 2010 r., - Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom, zatwierdzony uchwałą nr 89/94 Rady Miasta i Gminy Strzegom z dnia 28.11.1994 r., (utracił moc – art. 87 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), - Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Strzegom, zatwierdzony uchwałą nr 91/04 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 10 listopada 2004 r., - Plany miejscowe: • Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części miasta Strzegom, obejmującej obszar staromiejski, w granicach strefy ścisłej ochrony konserwatorskiej zatwierdzony uchwałą nr 116/2001 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 21 listopada 2001 r., • Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru wschodniej części gminy Strzegom, obejmującej obręby: Bartoszówek, Jaroszów, Rusko, Skarżyce, Morawa i Międzyrzecze, zatwierdzony uchwałą nr 81/04 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 18 października 2004 r., • Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszarów wiejskich gminy Strzegom dla części południowo-zachodniej obejmującej wsie: Stanowice, Grochotów, Olszany, Modlęcin, Granica, Stawiska, Tomkowice, Godzieszówek, zatwierdzony uchwałą nr 80/04 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 18 października 2004 r., • Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszarów wiejskich gminy Strzegom dla części północno-zachodniej, obejmującej wsie: Goczałków, Goczałków Górny, Rogoźnica, Graniczna, Wieśnica, Żółkiewka, Kostrza, Żelazów, zatwierdzony uchwałą nr 81/04 Rady Miejskiej w Strzegomiu z dnia 18 października 2004 r., • Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego zmieniające fragmenty obszaru gminy - Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Strzegom, zatwierdzono uchwałą Nr 12/2000 Rady Miejskiej Gminy Strzegom z dnia 27 marca 2000 r. - Plany i Programy Gminne: • Strategia rozwoju Lokalnego Gminy Strzegom na lata 2010-2020, - 8 • • • • Program Ochrony Środowiska Gminy Strzegom, 2004 r., Plan Gospodarki Odpadami Gminy Strzegom, 2004 r., Program Rozwoju gminy Strzegom, wrzesień 2008 r., Gminny Program Opieki nad zabytkami Gminy Strzegom na lata 2010-2013, październik 2010 r. 1.7. Opracowania specjalistyczne - - Studium historyczno-urbanistyczne miasta Strzegomia, Wrocław 1978, Wytyczne konserwatorskie do planu zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom, Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego we Wrocławiu - 1993, Studium wartości kulturowych do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta Strzegom, obręb staromiejski, Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego we Wrocławiu - 2000, Opracowanie ekofizjograficzne dla województwa dolnośląskiego – Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu, Wrocław, listopad 2005, Plan urządzeniowo-rolny, Dolnośląskie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych, Wrocław, lipiec 2003 r., Raport o stanie środowiska w województwie dolnośląskim w 2009 roku – Biblioteka Monitoringu Środowiska, Wrocław 2010, Przyroda Dolnego Śląska, PAN Odział we Wrocławiu – 2005 r., Informacje statystyczne zawarte w rocznikach statystycznych i publikacjach urzędu , Atlas Śląska Dolnego i Opolskiego - wydany przez Uniwersytet Wrocławski, Mapy ewidencji gruntów wraz z wypisami z ewidencji gruntów w układzie struktur własnościowych, Studium ochrony przed powodzią zlewni rzeki Bystrzycy, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Oddział we Wrocławiu - 2007, „Analiza zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy Strzegom”, październik 2008 r. 1.8. Informacje i wnioski zgłaszane w trakcie opracowania projektu zmiany studium: − wnioski składane na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez mieszkańców gminy oraz zainteresowane instytucje, − informacje składane na podstawie art. 11 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania projektu studium. 9 2. UWARUNKOWANIA ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO 2.1. Dotychczasowe przeznaczenie, zagospodarowanie i uzbrojenie terenu Ukształtowaną historycznie sieć osadniczą gminy na powierzchni 14.393 ha tworzą: miasto Strzegom - 2.050 ha i 22 jednostek wiejskich (Bartoszówek, Goczałków, Goczałków Górny Godzieszówek, Granica, Graniczna, Grochotów, Jaroszów, Kostrza, Międzyrzecze, Modlęcin, Morawa Olszany, Rogoźnica, Rusko, Skarżyce, Stanowice, Tomkowice, Wieśnica, Żalazów, Żółkiewka) - jednostek wiejskich o zróżnicowanych wzajemnych relacjach i związanych z nimi funkcjach. Zasadniczą rolę w strukturze osadniczej pełni miasto Strzegom - siedziba władz gminy i ośrodek przemysłowy w oparciu o eksploatację złóż granitu i zakłady obróbki kamienia. Obszar gminy graniczy z: - od północy z gminami: Mściwojów i Udanin, - od wschodu z gminami: Jaworzyna i Żarów, - od południa z gminą Świebodzice, - od zachodu z gminą Dobromierz. W strukturze użytkowania gruntów na terenach wiejskich przeważają tereny rolne (78,2 % powierzchni gminy). Tereny leśne obejmują 11,0%, tereny zainwestowane 8,9%, w tym przeważają tereny komunikacyjne (drogi – 3,84%), użytki kopalniane (2,16%); tereny zabudowy mieszkaniowej, tereny przemysłowe oraz usługowe zajmują mniejszą powierzchnię. W mieście użytkowanie gruntów przedstawia się następująco: tereny rolne (70,9% powierzchni miasta), tereny zabudowane i zurbanizowane (23,6%), w tym: tereny mieszkaniowe (6,1 %), tereny komunikacyjne (7,6 %), użytki kopalniane (3,5%), tereny przemysłowe (2,7 %). Nieznaczną powierzchnię miasta i gminy zajmują również wody powierzchniowe oraz nieużytki. Strukturę użytkowania gruntów wg stanu na 01.01.2011 r. dla obszaru wiejskiego przedstawia tabela nr 1 natomiast dla obszaru miasta tabela nr 2. Tabela nr 1. Struktura użytkowania gruntów dla obszaru wiejskiego Lp. Forma własności Powierzchnia ogółem 1 Użytki rolne w tym: - orne - łąki i pastwiska - pozostałe 2 Lasy i zadrzewienia 3 Grunty zabudowane i zurbanizowane w tym: - tereny mieszkaniowe - tereny przemysłowe - inne tereny zabudowane - zurbanizowane tereny niezabudowane - tereny rekreacyjne, wypoczynkowe - tereny komunikacyjne - drogi Powierzchnia w ha 12.343 9.648 % 100 78,2 8.073 1.137 438 1.362 1.094 65,4 9,2 3,5 11,0 8,9 97 80 55 2 37 556 475 0,8 0,62 0,5 0,02 0,3 4,5 3,84 10 4 5 - tereny kolejowe - inne - użytki kopalniane Wody Tereny różne i nieużytki 73 8 267 53 186 0,6 0,06 2,16 0,4 1,5 Tabela nr 2. Struktura użytkowania gruntów dla obszaru miasta Lp. 1 2 3 4 Forma własności Powierzchnia ogółem Użytki rolne, w tym: - orne - łąki i pastwiska - pozostałe Lasy i zadrzewienia Grunty zabudowane i zurbanizowane w tym: - tereny mieszkaniowe - tereny przemysłowe - inne tereny zabudowane - zurbanizowane tereny niezabudowane - tereny rekreacyjne, wypoczynkowe - tereny komunikacyjne - drogi - tereny kolejowe - użytki kopalniane Wody Tereny różne i nieużytki Powierzchnia w ha 2.050 1.454 % 100 70,9 1.276 123 55 71 484 62,2 6,0 2,7 3,5 23,6 126 55 49 7 20 156 120 36 71 8 33 6,1 2,7 2,4 0,3 1,0 7,6 5,8 1,8 3,5 0,4 1,6 Źródło: Starostwo Powiatowe w Świdnicy 01.01.2011 r. Komunikacja Układ komunikacyjny gminy tworzy droga krajowa nr 5 oraz droga wojewódzka nr 374 jak i sieć dróg powiatowych oraz gminnych, dających dogodne połączenie wewnątrz gminy oraz powiatem i województwem. Ogólna ich długość wynosi 218 km. Słabą stroną gminy jest nienajlepszy stan techniczny w/w dróg. Wymagają one modernizacji nawierzchni, podniesienia parametrów technicznych, (np. brak geometrii dróg, nienormatywność łuków). Ważną sprawą jest również korekta ich przebiegów wraz z wykonaniem niektórych obejść miejscowości (np. miasta Strzegom i wsi Wieśnica) oraz wybudowania bezpiecznych ciągów rowerowych i pieszych. Nasila się także uciążliwość związana z przejazdami kolejowymi dla ruchu pieszego i samochodowego w mieście. Oprócz sieci komunikacji samochodowej przez teren miasta i gminy przebiegają linie kolejowe relacji Legnica – Jaworzyna Śląska oraz już nieczynne relacji Strzegom-Marciszów i Strzegom-Malczyce. Uzbrojenie terenu - zaopatrzenie w wodę Źródłem zaopatrzenia w wodę są wody podziemne występujące w: 11 • piaskach i żwirach czwartorzędowych związanych z akumulacją rzeczną i fluwioglacjalną, • piaskach i żwirach występujących w obrębie skał ilastych formacji trzeciorzędowej, • zwietrzeliny oraz szczeliny i spękania w skałach krystalicznych podłoża paleozoicznego. Czwartorzędowe piętro wodonośne wykorzystywane jest do celów gospodarczych przez studnie kopane na terenach niezwodociągowanych. Trzeciorzędowe piętro wodonośne ma podstawowe znaczenie użytkowe, stanowią je osady piaszczysto – żwirowe, eksploatowane przez ujęcia wody we wsiach: Rusko i Olszany. Wody podziemne występujące w obrębie paleozoicznego piętra wodonośnego są eksploatowane we wsi Żelazów. Stanowią również obszar zasilania poziomów wodonośnych czwartorzędu i trzeciorzędu. Według informacji uzyskanych od zarządcy sieci wodociągowej tj. Wodociągi i Kanalizacja Strzegom, Spółka z o.o., miasto i gmina zaopatrywana jest z 12 studni głębinowych (ujęć wody) poprzez stacje uzdatniania wody w miejscowości Olszany, Żalazów i Jaroszów. Obszar miasta oraz wszystkie wsie na terenie gminy są zwodociągowane. Cała gmina objęta jest siecią wodociągową o łącznej długości 211,5 km, w tym • sieć rozdzielcza – 116,8 km • sieć przesyłowa –54 km, • przyłącza wodociągowe – 40,7 km. odprowadzanie ścieków Na terenie gminy znajdują się dwie oczyszczalnie ścieków w Strzegomiu i w Rusku. Siecią kanalizacyjną w całości objęte jest miasto Strzegom oraz miejscowości: Morawa, Międzyrzecze, Stanowice, Olszany i Graniczna. Ponadto częściowo skanalizowana jest wieś Rusko. Długość czynnej kanalizacji na terenie gminy wynosi 71,1 km. z czego 41,3 km na terenie miasta. Obecnie w trakcie kanalizowania są miejscowości: Jaroszów, Żółkiewka, Żelazów, Wieśnica, Goczałków, Kostrza, Rogoźnica, Tomkowice, Granica i Modlęcin Mały. Planowane do skanalizowania są wsie: Bartoszówek, Goczałków Górny, natomiast do skanalizowania późniejszym czasie pozostają: Grochotów, Stawiska, Skarżyce, Godzieszówek, Modlęcin. - elektroenergetyka Gmina Strzegom jest zelektryfikowana poprzez GPZ w Strzegomiu – stacja 110/20 kV R-Graby zlokalizowaną na obrzeżach miasta, powiązaną systemem elektroenergetycznym w Świebodzicach liniami 110 kV. Energia elektryczna jest dostarczana do odbiorców liniami średniego napięcia poprzez stacje transformatorowe. - gazownictwo Przez teren gminy przebiegają gazociągi wysokiego ciśnienia Ø150, Ø250 i Ø 300, z których gaz, poprzez stacje redukcyjno – pomiarowe I i II stopnia dostarczany jest do sieci miejskiej. Natomiast żadna z wsi nie jest zgazyfikowana. Gospodarstwa domowe zaopatrywane są bezprzewodowo, natomiast Jaroszowskie Zakłady Materiałów Ogniotrwałych (obecnie JARO S.A.) zaopatrywane są w gaz z kierunku Żarowa. - 12 gospodarka cieplna Największym komunalnym źródłem ciepła zasilającym miasto jest kotłownia miejska przy ul. Ofiar Katynia o mocy 4,8 MW, pracuje ona wyłącznie na potrzeby centralnego ogrzewania. Na terenie miasta funkcjonują ponadto kotłownie lokalne zaspokajające potrzeby cieplne odbiorców, 6 z nich posiada moc powyżej 1MW. Pozostałe kotłownie o mocy poniżej 1 MW pracują jako niskoparametrowe, opalane przeważnie węglem lub koksem. Obszary wiejskie zaopatrywane są z lokalnych źródeł ciepła. - gospodarka odpadami Obszar gminy w zakresie gospodarki odpadami obsługiwany jest przez składowisko odpadów zlokalizowane w Jaroszowie. - 2.2. Stan ładu przestrzennego i wymogi jego ochrony W gminie Strzegom występuje ukształtowana sieć osadnicza typowa dla obszaru Dolnego Śląska. Jest to przeważnie zabudowa zwarta posiadająca zachowany średniowieczny układ zabudowy. W skład zabudowy wiejskiej na terenie gminy wchodzi zabudowa zagrodowa, mieszkaniowa i folwarczna, występująca w większości jednostek osadniczych, oraz obiekty usługowe tj. kościół, szkoła, obiekty usługowo-handlowe. Nowo powstająca zabudowa na terenach wiejskich z reguły jest zabudową mieszkaniową jednorodzinną, realizowaną poza historycznym układem wiejskim tworzącą z nim jedną całość funkcjonalno-przestrzenną. Zmiany charakteru produkcji rolnej spowodowały, że część obiektów gospodarczych (np. stodoły, budynki inwentarskie, zespoły folwarczne, w tym pałace) przestały pełnić swoją pierwotną funkcję i stały się zbędne, a tym samym nieużytkowane popadają w ruinę. Obiekty te częściowo adaptowane są na inne cele np. mieszkaniowe, produkcyjne, usługowe. Zabudowa wiejska wraz z terenami stanowiącymi rolniczą przestrzeń produkcyjną i terenami leśnymi stanowi wykształcony krajobraz kulturowy podlegający ochronie. Specyfika gminy Żarów wynikająca z jej położenia w obszarze o dużych walorach krajobrazowych i kulturowych spowodowały, że poszczególne wsie wraz z przyległymi terenami tworzą kompleksy objęte ochroną. Nowa zabudowa winna nawiązywać do uwarunkowań kulturowych regionu i szanować środowisko przyrodnicze. Zagospodarowanie przestrzenne oraz forma i charakter zabudowy nie może stwarzać dysonansu z otoczeniem ale je wzbogacać. Istotnym zagadnieniem jest intensywność zabudowy. Nie należy wyznaczać zbyt małych działek pod zabudowę. Jako wielkość optymalną dla terenów wiejskich należy przyjąć wielkość działki nie mniejszą niż ca 1000 m². Nie zaleca się budownictwa szeregowego. Jednocześnie należy odrzucić możliwość wznoszenia wielopiętrowych budynków mieszkalnych. Dla zabudowy wielorodzinnej preferowane powinny być małe domy mieszkalne (kilkurodzinne). Budownictwo przemysłowe nie może być agresywne w stosunku do otoczenia, natomiast istniejące budownictwo przemysłowe winno być częściowo osłaniane szpalerami drzew. Nowa zabudowa mieszkaniowa, usługowa i zagrodowa nie powinna przekraczać wysokości dwóch kondygnacji, ani też stosować dachów płaskich lub niesymetrycznych. Może to być architektura inspirowana charakterem zabudowy regionalnej lub też dobrej klasy architektura współczesna, komponowana w nawiązaniu do otaczającego ją krajobrazu. 13 Na stan ładu przestrzennego ma wpływ, prowadzona na terenie gminy Strzegom, działalność górnicza związana z eksploatacją granitu oraz iłów, w wyniku której powstają zmiany w ukształtowaniu ziemi tj. wyrobiska (częściowo zamieniane w zbiorniki wodne) oraz hałdy. Wieloletnia działalność górnicza prowadzona na terenie gminy ma duży wpływ na zmianę naturalnego krajobrazu. Po zaprzestaniu wydobycia, w celu prawidłowego zagospodarowania terenów pokopalnianych, niezbędne będzie przeprowadzenie prac rekultywacyjnych. Miasto Strzegom jest jednym z najstarszych miast w Polsce, jego układ przestrzenny tworzył się na przestrzeni wielu lat, od miasta lokacyjnego obejmującego obszar starego miasta otoczony murami obronnymi z zachowanym układem przestrzennym i w przeważającej części układem funkcjonalnym do współczesnego kształtu miasta, w którym znalazła się zabudowa późniejsza głównie XIX i XX – wieczna wraz z zakładami przemysłowymi zlokalizowanymi w północno – zachodniej części miasta. W granicach miasta występują również tereny o charakterze zabudowy wiejskiej. Część terenów zlokalizowanych na obszarze miasta jest niezagospodarowana lub częściowo zagospodarowana, dotyczy to terenów położonych w centrum miasta, terenów poprzemysłowych oraz terenów po jednostkach wojskowych. Stanowią one atrakcyjną rezerwę pod zainwestowanie mieszkaniowe i produkcyjno – usługowe. Średniowieczny układ miejski objęty jest ścisłą ochroną konserwatorską również zabudowa późniejsza (do początku XX w.) objęta jest ochroną konserwatorską. Ochronie podlega układ przestrzenny miasta w granicach konserwatorskich stref ochronnych. Przy zagospodarowaniu tej części miasta obowiązują wymogi zawarte w „Studium wartości kulturowych do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta Strzegom, obręb staromiejski” opracowanym w 2000 roku przez Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego we Wrocławiu. Realizowana obecnie nowa zabudowa, głównie mieszkaniowa jednorodzinna, lokalizowana jest na obrzeżach miasta. Poza istniejącymi terenami zainwestowania miejskiego przewidziane są również nowe tereny produkcyjno – usługowe. Istotnym elementem ładu przestrzennego jest układ komunikacyjny, w szczególności układ dróg tranzytowych. Do poprawy układu komunikacyjnego przyczynić się może budowa obwodnicy Strzegomia w ciągu drogi wojewódzkiej nr 374, omijającej centrum miasta oraz przebudowa drogi krajowej nr 5 (obejście wsi Jaroszowa). 2.3. Stan środowiska, w tym stan rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkości i jakości zasobów wodnych oraz wymogi ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego Uwarunkowania przyrodnicze Według podziału fizyczno – geograficznego polski gmina Strzegom położona jest na w północno - zachodniej części Przedgórza Sudeckiego (wsie: Rogoźnica, Goczałków Górny, Goczałków, Kostrza, Żelazów, Żółkiewka, Wieśnica, Graniczna, Bartoszówek, Jaroszów, Rusko, Morawa, Skarżyce, Strzegom). Znajdują się tu granitowe i bazaltowe Wzgórza Strzegomskie z najwyższym wzniesieniem Górą Krzyżową (353 m n.p.m.) oraz z wzniesieniami: Górą św.Jerzego oraz Górą Bazaltową. Południowo - wschodni fragment gminy położony jest na Równinie Świdnickiej (Międzyrzecze, Stanowice, Grochotów, Olszany, Modlęcin, Stawiska) oraz fragment Obniżenia Podsudeckiego (Graniczna, Tomkowice, Godzieszówek). 14 Główną oś hydrograficzną gminy stanowi rzeka Strzegomka odwadniająca również wspomnianą powyżej jednostkę fizjograficzną oraz jej dopływ Pełcznica. Poza rzekami przez gminę przepływają potoki: Parowa, Cicha Woda, Pielasikowicki, Wierzbiak, Rogacz, Szymanówka, Olszański i Czarnucha. Wody powierzchniowe są w znacznej części zanieczyszczone, a głównym źródłem ich zanieczyszczeń są: - nieuregulowana gospodarka ściekowa wsi na terenie całej gminy, - produkcja rolno-hodowlana. Budowa geologiczna Budowę geologiczną w znacznej części gminy tworzy blok granitoidów (palezoik i prekambr) na powierzchni wykształcony jako Wzgórze Strzegomskie, fragmentami pokryty utworami trzeciorzędowymi (górny i środkowy miocen). Tworzące Wzgórza Strzegomskie granity eksploatowane są w 24 złożach rozmieszczonych wokół Strzegomia oraz północnej i zachodniej części gminy: Kostrza, Goczałków, Graniczna, Rogoźnica, Wieśnica, Żółkiewka, Żalazów oraz w południowo – wschodniej części gminy wsi Morawa. W przeszłości eksploatowany był również bazalt na Górze Krzyżowej – obecnie nieczynny kamieniołom. Granitom towarzyszą złoża kaolinu będącego produktem wietrzenia granitoidów. Utwory trzeciorzędowe składają się głównie z: piasków, iłów, mułków i węgla brunatnego. Iły eksploatowane są w kopalni „Stanisław” w Rusku jako surowiec do produkcji materiałów ogniotrwałych w Jaroszowie. Udokumentowane złoża kaolinu występują w Godzieszówku, natomiast złoża kruszyw naturalnych (piasek) występują w Międzyrzeczu, Grochotowie i Rogoźnicy Gleby. Przeważają gleby pseudobielicowe, brunatne, czarne ziemie właściwe i czarne ziemie zdegradowane, a w dolinach rzek Strzegomki i Pełcznicy występują mady rzeczne. Wskaźnik bonitacji gleb wynosi 74,2 co odpowiada średniej klasie bonitacyjnej IIIa. Użytki rolne zajmują łącznie około 11.102 ha terenu całej gminy, co stanowi 77,1 % jej powierzchni. Największą część stanowią grunty orne (9.349 ha) i łąki i pastwiska (1.260 ha). Natomiast nieużytki zajmują zaledwie 3,4% powierzchni całej gminy. Przeważają gleby o klasach bonitacyjnych IIIa i IIIb, prawnie chronione przed zmianą użytkowania. Niewielki areał stanowią gleby klasy IVb i V oraz klasy II. Lasy. Gmina Strzegom posiada bardzo skromny areał lasów. Zajmują one obszar 1.433 ha, co stanowi jedynie 10,0% powierzchni gminy. Największe kompleksy leśne obejmują wzgórza Strzegomskie (pomiędzy wsią Rogoźnica a wsią Wieśnica), obszar chronionego krajobrazu Góry Krzyżowej oraz okolice wsi: Goczałków, Graniczna, Grochotów, Kostrza. Dominującymi gatunkami leśnymi są: dąb, klon Jawor, jesion, sosna (mniej). Przeważają następujące siedliska leśne: lasy wilgotne oraz lasy świeże. - Z przedstawionej charakterystyki wynika, że: na terenie gminy występują korzystne warunki glebowe dla rolnictwa wysokotowarowego, gleby wysokiej jakości podlegają ochronie, a tym samym zmiana ich przeznaczenia na inne cele powinna być ograniczona, obserwuje się jeden z najniższych wskaźników zalesienia. Należy wykorzystywać pod zalesienia tereny mniej przydatne dla rolnictwa, a także tworzyć strefy zieleni na 15 terenach zainwestowanych (głównie przemysłowych i mieszkaniowych). Ochronie przed zabudową podlegają doliny cieków wodnych w powiązaniu z terenami towarzyszącymi, tworzące korytarze ekologiczne wzdłuż rzeki Strzegomka. W Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Dolnośląskiego dolinę rzeki Strzegomki zaliczono do rzecznego korytarza ekologicznego o znaczeniu ponadlokalnym wymagającym ochrony. Największe zanieczyszczenie atmosfery zauważa się w obrębie miasta Strzegom i w najbliższym jego otoczeniu. Głównymi przyczynami są zanieczyszczenia pochodzące z lokalnych ciepłowni oraz paleniska domowe tworząc tzw. niską emisję. Główny wpływ na w/w zanieczyszczenia mają: pyły, związki siarki, tlenki azotu i dwutlenku węgla oraz zapylenie szczególnie związane z działalnością górniczą. Również odprowadzanie ścieków bezpośrednio do rzek w gminie wpływa negatywnie na stan środowiska. Braki w zagospodarowaniu głównych rzek gminy (oraz ich dopływów) mają duży wpływ na degradację przylegających wzdłuż do nich terenów jak również stanowią niebezpieczeństwo związane z wylewami powodziowymi niszczącymi zabudowę, grunty rolne, infrastrukturę itp. 2.4. Stan dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej Pierwsze ślady pobytu człowieka na terenie gminy datowane są na okres dolnego paleolitu odkryte w 1992 r. na terenie wsi Rusko podczas badań ratunkowych na terenie kopalni Stanisław (w utworach plejstoceńskich). W okresie paleolitu (przed 4000 r. p.n.e.) oraz w neolicie (4000-1800 r. p.n.e) obszary te zamieszkiwane były okresowo. Z tego czasu pochodzą znaleziska ceramiki i narzędzi dokonane w okolicach Strzegomia, Jaroszowa, Kostrzy, Olszan, Rogoźnicy, Ruska, Stanowic, Wieśnicy oraz Morawy, Granicy i Żółkiewki. Ślady stałego osadnictwa pochodzą z końca epoki brązu i w okresie halsztackim osiągają najwyższy poziom rozwoju cywilizacyjnego. Ślady tego osadnictwa występują w okolicach większości wsi położonych na terenie gminy Strzegom. Połowę V i początek VI w. charakteryzuje regres osadnictwa na Śląsku w związku z najazdem koczowników scytyjskich. Ponowny wzrost zaludnienia nastąpił w VIII i IX w. Tereny te zostały zasiedlone przez Ślężan. Jednym z najwcześniejszych grodzisk wczesnośredniowiecznych był gród kasztelański w Strzegomiu. W 991 roku znalazł się w granicach Państwa Piastowskiego. Obecny podstawowy układ osadniczy gminy został ukształtowany w średniowieczu. Pierwsze osady powstawały pod koniec XII w. i na początku XIII w. Większość obszaru pokrywał w tym czasie las. Osadnictwo na tym terenie wystąpiło w drugiej połowie XIII. Według źródeł pisanych można przyjąć, że do początku XIV w. powstało większość istniejących obecnie wsie, w okresie późniejszym powstały: Goczałków Górny, Granica, Grochotów oraz przysiółki Rzędziny i Mały Modlęcin. Były to wsie utrzymujące się z rolnictwa i gospodarki leśnej, a także rzemiosła i przetwórstwa rolnego. Rozwój przemysłu w XIX i początku XX w. oraz połączenia kolejowe spowodowały rozwój miasta Strzegomia jako ośrodka przemysłowego, natomiast występowanie w tym okresie złóż surowców mineralnych, granitu, bazaltu oraz iłów przyczyniło się do rozwoju górnictwa i przemysłu związanego z górnictwem. 16 Obecny układ przestrzenny poszczególnych jednostek osadniczych jest w przeważającej części związany ze średniowiecznym rodowodem wsi. Układ ten z reguły objęty jest ochroną konserwatorską. Ochroną archeologiczną objęte są również ślady osadnictwa wcześniejszego. Na terenie gminy wyznaczono strefy ochrony konserwatorskiej: − „A” ścisłej ochrony konserwatorskiej, − „B” ochrony konserwatorskiej, − „K” ochrony krajobrazu kulturowego, − „E” ochrony ekspozycji układów zabytkowych, − „W” ochrony archeologicznej, − „OW” obserwacji archeologicznej. 2.5. Warunki i jakość życia mieszkańców, w tym ochrona ich zdrowia Ludność, struktura wieku Z danych uzyskanych z gminnego rejestru mieszkańców wynika, że wg. stanu na 08.03.2010 r. gminę Strzegom zamieszkiwało 27.326 osób (w tym miasto Strzegom – 17.068), z czego 14.038 kobiety (w tym miasto – 8.888), a 13.288 mężczyźni (w tym miasto 8.180). Gęstość zaludnienia na terenie całej gminy wynosi 190 osob/km2, z czego na obszarach wiejskich - 83 osoby/km2, w mieście wynosi ona 832 osoby/km2. Tabela nr 3. Ludność zamieszkująca na czas stały (stan na 08.03.2010 r.) Lp. Miejscowość Ludność ogółem Kobiety Mężczyźni (osoby) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Bartoszówek Goczałków Goczałków Górny Godzieszówek Granica Graniczna Grochotów Jaroszów Kostrza Międzyrzecze Modlęcin Morawa Olszany Rogoźnica Rusko Skarżyce Stanowice Stawiska Tomkowice Wieśnica Żalazów Żółkiewka Razem wsie Miasto Strzegom Ogółem Źródło: Urząd Miejski w Strzegomiu 214 1.370 256 138 238 143 98 2.089 725 269 316 195 925 733 380 76 1.054 72 343 97 193 334 10.258 17.068 27.326 104 687 137 68 113 80 49 1.060 375 139 149 90 473 352 189 39 540 35 164 46 96 165 5.150 8.888 14.038 110 683 119 70 125 63 49 1.029 350 130 167 105 452 381 191 37 514 37 179 51 97 169 5.108 8.180 13.288 17 Tabela nr 4. Ludność wg ekonomicznych grup wieku Lp. Wiek 1 2 3 przedprodukcyjny produkcyjny poprodukcyjny Razem (osoby) 4.816 17.617 4.237 Miasto Kobiety Mężczyźni 1.434 1.469 5.256 5.659 1.982 798 Obszar wiejski Kobiety Mężczyźni 937 976 3.078 3.624 1.058 399 Źródło: GUS 2009 Tabela nr 5. Struktura wieku ludności (stan na 08.03.2010 r.): Lp. 1 2 3 4 5 6 7 Wiek 0-6 lat 7-15 lat 16-19 20-60 20-65 powyżej 60 powyżej 65 Kobiety 899 1.177 729 8.365 2.868 - Razem 1.820 2.413 1.472 8.365 9.253 2.868 1.135 Mężczyźni 921 1.236 743 9.253 1.135 Źródło: Urząd Miejski w Strzegomiu Tabela nr 6. Saldo migracji wewnętrznych i zagranicznych Razem (osoby) Miasto Obszar wiejski 2005 -91 -58 -23 2006 -97 -40 -57 2007 -86 -62 -24 2008 -100 -47 -53 2009 -7 -50 43 Rok Źródło: GUS 2009 Według powyższych danych stwierdza się, iż w latach 2005 - 2008 odpływ ludności z terenu gminy był bardzo wysoki. W stosunku do lat poprzednich w roku 2009 ogólny wskaźnik salda migracji wskaźnik ma tendencje malejące i wynosi on -7. Najliczniejszą grupę mieszkańców stanowią osoby w wieku produkcyjnym tj.17.617 osób. Jakość życia mieszkańców O poziomie życia mieszkańców oprócz możliwości pracy i zarobkowania świadczy również stan mieszkalnictwa oraz szkolnictwa, służby zdrowia i kultury. - mieszkalnictwo: Zabudowa mieszkaniowa jest zlokalizowana jest na terenie miasta Strzegom, a także na terenach wiejskich, które ze względu na bliskie sąsiedztwo miast i dostępności komunikacyjnej stanowią atrakcyjne miejsca dla lokalizacji zabudowy mieszkaniowej (np. Stanowice, Jaroszów, Olszany, Rogoźnica). Zjawisko lokalizacji nowej zabudowy mieszkaniowej w ostatnim okresie się nasila. Ponadto na terenach wiejskich przeważa zabudowa mieszkaniowa zlokalizowana w zagrodach. 18 Tabela nr 7. Mieszkania zamieszkane wg okresu budowy budynku: Okres budowy przed 1918 1918-1944 1945-1970 1971-1978 1979-1988 1989-2002 Razem Miasto mieszkania pow. użytk. % liczba % m2 1.696 29,5 93 002,0 27,0 1.468 25,5 90 277,0 26,6 522 9,1 22 858,0 6,7 690 12,0 35 958,0 10,5 838 14,5 53 345,0 15,7 542 9,4 45 836,0 13,5 5 756 100 338 276,0 100 Obszar wiejski mieszkania pow. użytk. liczba % m2 % 1 236 41,5 89 967,0 41,9 1 036 34,8 80 840,0 37,6 199 6,7 10 228,0 4,8 77 2,6 5.199,0 2,4 333 11,2 20 726,0 9,7 97 3,2 7.826,0 3,6 2 978 100 214 786 100 Źródło: GUS 2002 r. Tabela nr 8. Wyposażenie mieszkań w instalacje: Miasto Wyposażenie mieszkań Obszar wiejski liczba % liczba % mieszkania ogółem 5.759 100 2.985 100 mieszkania wyposażone w wodociąg w tym – z sieci – lokalny 5.737 5.690 47 99,6 98,8 0,8 2.876 2.579 297 96,3 86,4 9,9 mieszkania wyposażone w kanalizację w tym – z odprowadzeniem do sieci – z odprowadzeniem do urządzenia lokalnego 5.220 5.095 125 90,6 88,5 2,1 2.142 122 2.020 71,7 4,1 67,6 mieszkania wyposażone w instalację gazową z sieci 5.335 92,6 - - mieszkania wyposażone w centralne ogrzewanie w tym – zbiorowe – lokalne 4.264 1.786 2.478 74,0 31,0 43,0 1.986 283 1.703 66,5 9,5 57,0 Źródło: GUS 2002 r. Tabela nr 9. Zasoby mieszkaniowe Forma własności osoby fizyczne spółdzielnie mieszkaniowe gmina zakłady pracy pozostałe podmioty Razem Miasto mieszkania pow. użytk. liczba % m2 % 2.395 40,2 174.475 49,5 1.248 21,0 65.811 18,7 1.967 33,1 94.092 26,7 332 5,6 17.449 5,0 8 0,1 481 0,1 5.950 100 352.308 100 Obszar wiejski mieszkania pow. użytk. liczba % m2 % 2.059 65,7 172.727 76,4 262 8,4 14.494 6,4 660 21,0 30.049 13,3 144 4,6 8.036 3,6 9 0,3 787 0,3 3.134 100 226.093 100 Źródło: GUS 2002 r. Zasoby mieszkaniowe na terenie miasta Strzegomia wynosiły, wg danych ze spisu powszechnego w 2002 r., 5.950 mieszkań, które zamieszkiwało ponad 17 tys. osób. Główną część zasobów mieszkaniowych, bo aż 55%, stanowią budynki realizowane przed 1945 r. Na obszarach wiejskich, mieszkań było 3.134 zamieszkiwanych przez ponad 10 tys. osób. Podobnie jak na terenie miasta w przeważającej części jest to zabudowa przedwojenna stanowi ona aż 76,3% całości zabudowy. 19 Właścicielami podstawowej części zasobów mieszkaniowych na terenie gminy są osoby fizyczne oraz gmina. Mieszkania są wyposażone w podstawowe instalacje, takie jak energia elektryczna, woda i kanalizacja. Szczegółowe dane przedstawiono w powyższych tabelach dotyczących budynków mieszkalnych. Wynika z nich, iż na terenie gminy przeważa stara, wyeksploatowana zabudowa wymagająca dużych nakładów finansowych na jej rewaloryzację. - usługi: • oświata: Ilość przedszkoli i szkół o różnym poziomie kształtowania przedstawia się następująco: a) przedszkola - ilość - 5, w tym 2 oddziały przedszkolne przy szkołach podstawowych b) szkoły podstawowe - ilość - 8 c) gimnazja - ilość - 4 d) licea ogólnokształcące - ilość - 1 e) średnie techniczne i zawodowe - ilość - 1 • służba zdrowia: Na terenie miasta znajdują się dwa Niepubliczne Zakłady Opieki Zdrowotnej świadczące usługi zdrowotne dla mieszkańców z całej gminy Strzegom. • kultura: W mieście działa Strzegomskie Centrum Kultury. Jest 1 biblioteka publiczna wraz ze swoją filią w mieście i 5 filii we wsiach: Jaroszów, Goczałków, Żelazów, Stanowice, Kostrza. Rynek pracy Zgodnie z danymi GUS z roku 2007 w gminie dominowały branże: - K – obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - G – handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego, - D – przetwórstwo przemysłowe - F – budownictwo. Głównym ośrodkiem zatrudnienia mieszkańców gminy jest miasto Strzegom. Podstawowym źródłem zatrudnienia jest górnictwo oraz przetwórstwo z nim związane, a także zakłady pracy zlokalizowane na terenie miasta. Znaczenie na rynku pracy mają również instytucje administracyjne i usługowe zlokalizowane na terenie miasta i gminy. 20 Tabela nr 10. Ilość przedsiębiorstw w latach 2004 - 2010 przedstawia się następująco: Rok Ogółem Sektor publiczny Sektor prywatny 2004 2.653 272 2.381 2005 2.631 278 2.353 2006 2.672 281 2.391 2007 2.716 282 2.434 2008 2.761 220 2.541 2009 2.684 225 2.459 2010 tendencje 2.795 229 2.566 ↓↑ ↑↓ ↓↑ Źródło: GUS 2010 r. 2.6. Zagrożenie bezpieczeństwa ludności i jej mienia Istotnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa ludzi i ich mienia występującym na terenie gminy jest brak zabezpieczeń powodziowych. Główne zagrożenie powodziowe stanowi rzeka Strzegomka (przepływająca przez południową i centralną część gminy) i rzeka Pełcznica (przepływająca wzdłuż wschodniej granicy gminy). Brak urządzeń przeciwpowodziowych powoduje niedostateczną ochronę terenów do nich przyległych. Czynnikiem wpływającym na uciążliwość funkcjonowania i stwarzającym zagrożenie dla mieszkańców jest duże natężenie ruchu samochodowego (głównie przez centrum miasta) na drogach, które nie posiadają odpowiednich parametrów technicznych. 2.7. Potrzeby i możliwości rozwoju gminy Charakter gminy i jego położenie określają możliwości rozwoju funkcjonalno – przestrzennego. Czynnikami wpływającymi na rozwój są: - warunki przyrodnicze tj. wysoka jakość gleb generująca wysoki poziom produkcji rolnej, - występowanie surowców mineralnych głównie granitu, iłów i kaolinu, stanowiącego podstawę przemysłu wydobywczego i przetwórstwa tych surowców, - wykształcony wielofunkcyjny ośrodek jakim jest miasto Strzegom, który posiada duże perspektywy rozwoju w oparciu o bazę surowcową, a także istniejące powiązania komunikacyjne kolejowe oraz połączenia drogowe, - rozwój funkcji mieszkaniowej na terenie miasta i gminy, - rozwinięta infrastruktura techniczna w zakresie zaopatrzenia w wodę, gaz, energię elektryczną. Zakładany rozwój warunkowany jest: - poprawą układu komunikacyjnego, w tym planowane obejście miasta i wsi Wieśnica oraz obejście wsi Jaroszów, - rozbudową sieci infrastruktury technicznej, w tym głównie sieci kanalizacyjnej na terenach wiejskich, 21 - - 2.8. przygotowanie nowych terenów pod zainwestowanie - rozbudowa strefy ekonomicznej w Strzegomiu, a także przygotowanie nowych terenów pod zainwestowanie miejskie i usługi, rewaloryzacja istniejącej zabudowy wiejskiej, w tym przede wszystkim obiektów zabytkowych. Stan prawny gruntów Tabela nr 11. Struktura własności gruntów dla obszaru wiejskiego Lp. Forma własności Powierzchnia ogółem 1 Grunty Skarbu Państwa, w tym: - grunty wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej SP - grunty w zarządzie PGL - pozostałe 2 Grunty Skarbu Państwa przekazane w wieczyste użytkowanie 3 Grunty spółek Skarbu Państwa, przeds.państwowych i innych państwowych osób prawnych 4 Grunty wchodzące w skład gminnego zasobu nieruchomości 5 Grunty gminne przekazane w wieczyste użytkowanie 6 Grunty osób fizycznych, w tym: - grunty wchodzące w skład gospodarstw rolnych - pozostałe 7 Grunty spółdzielni (mieszkaniowe) 8 Grunty kościołów i związków wyznaniowych 9 Grunty powiatów 10 Grunty województw 11 Pozostałe grunty w tym spółek prawa handlowego Powierzchnia w ha 12.343 2.813 % 100,0 22,8 1.324 1.266 223 10,7 10,3 1,8 851 6,9 491 4,0 551 4,5 47 6.194 0,4 50,2 5.641 553 670 8 114 43 45,7 4,5 5,4 0,1 0,9 0,3 561 4,5 Źródło: Starostwo powiatowe 01.01.2011 r. Tabela nr 12. Struktura własności gruntów dla obszaru miejskiego Lp. Forma własności Powierzchnia ogółem 1 2 3 Grunty Skarbu Państwa, w tym: - grunty wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej SP - grunty w zarządzie PGL - pozostałe Grunty Skarbu Państwa przekazane w wieczyste użytkowanie Grunty wchodzące w skład gminnego zasobu Powierzchnia w ha % 2.050 100,0 188 9,2 102 5,0 56 30 2,7 1,5 157 7,7 22 nieruchomości Grunty gminne przekazane w wieczyste użytkowanie Grunty osób fizycznych, w tym: - grunty wchodzące w skład gospodarstw rolnych - pozostałe Grunty spółdzielni (mieszkaniowe) Grunty kościołów i związków wyznaniowych Grunty powiatów Grunty województw Pozostałe grunty w tym spółek prawa handlowego 4 5 6 7 8 9 10 293 14,3 171 874 8,3 42,7 709 165 269 2 3 7 34,6 8,1 13,1 0,1 0,1 0,3 86 4,2 Źródło: Starostwo powiatowe 01.01.2011 r. W strukturze władania gruntów głównymi udziałowcami są: • na terenie obszaru wiejskiego: - osoby fizyczne (50,2 %) - Skarb Państwa (22,8 %), • na terenie obszaru miejskiego: - osoby fizyczne (42,7%), - gmina (14,3%), - spółdzielnie (13,1 %), Grunty Skarbu Państwa na terenach wiejskich to głównie grunty wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej SP, natomiast na terenie miasta w znacznym stopniu są to grunty zasobu rolnego oraz w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego. Zasób gminny na w obszarze wiejskim i miejskim tworzą głównie: - tereny zabudowane (przede wszystkim drogi gminne oraz zabudowa mieszkaniowa i rekreacyjno-wypoczynkowa), - użytki rolne (w znacznej części grunty orne). Własność osób fizycznych to w przeważającej mierze tereny gospodarstw rolnych, a w niewielkiej części zabudowa mieszkaniowa. 2.9. Występowanie obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych W gminie Strzegom występują obszary i tereny chronione na podstawie przepisów odrębnych tj.: - ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, są to: • stanowiska archeologiczne (załącznik nr 2), • obszary objęte strefami konserwatorskimi, • obiekty ujęte w rejestrze zabytków i gminnej ewidencji zabytków (załączniki nr 5 i 6), - ustawy o ochronie przyrody – pomniki przyrody ożywionej (załącznik nr 7). Ponadto część obszaru gminy znajduje się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu „Góra Krzyżowa”, - ustawy Prawo górnicze i geologiczne – tereny udokumentowanych złóż, zgodnie z oznaczeniem na rysunku studium, - ustawy Prawo wodne – są to oznaczone na rysunku studium: 23 • tereny bezpośredniego zagrożenia powodzią dla rzeki Strzegomki i Pełcznicy, • tereny wymagające ochrony przed zalaniem z uwagi na ich zagospodarowanie, wartość gospodarczą lub kulturową dla rzeki Strzegomki i Pełcznicy, • tereny potencjalnego zagrożenia powodzią dla rzeki Strzegomki, • tereny ochrony ujęć wód podziemnych, dla których ustanowione zostały strefy ochronne: - ujęcia komunalnego w Olszanach, decyzją 10/07 (znak ROŚ-6223/3/07) Starostwa Powiatowego w Świdnicy z dnia 15.03.2007 r., - ujęcia w Rusku, decyzją (znak ROŚ-6223/13/251/00) Starostwa Powiatowego w Świdnicy z dnia 23.05.2000 r., - ujęcia w Żelazowie, decyzją (znak ROŚ-6223/9/241/00) Starostwa Powiatowego w Świdnicy z dnia 22.05.2000 r., Ponadto fragment gminy objęty jest strefą ochronną ujęcia wody powierzchniowej w Przybkowie dla miasta Legnicy ustanowioną decyzją (znak OŚ.III.6210-2/56/95) Wojewody Legnickiego z dnia 28.08.1995 r. Gmina Strzegom jest miejscem migracji i żerowania ptaków oraz nietoperzy. Tereny te oznaczone są na rysunku studium jako: obszary wysokiego ryzyka lokalizacji elektrowni wiatrowych (zagrożone-kat.II) oraz obszary dużego ryzyka lokalizacji elektrowni wiatrowych (niebezpieczne-kat.III). 2.10. Występowanie obszarów naturalnych zagrożeń geologicznych Na terenie gminy nie ma obszarów istotnych zagrożeń geologicznych. 2.11. Występowanie udokumentowanych złóż kopalin oraz zasobów wód podziemnych Na obszarze gminy Strzegom w rejonie wsi: Olszany, Rusko i Żelazów stwierdzono występowanie wód podziemnych, eksploatowanych obecnie dla potrzeb zaopatrzenia w wodę miasta Strzegom (Olszany) oraz zaopatrzenie wsi na terenie całej gminy. Istotne uwarunkowania wiążą się także z istniejącymi zasobami naturalnymi. Na obszarze gminy występują i są wydobywane kopaliny pospolite. Największe złoża granitów występują w Strzegomiu, Grabinie, Granicznej, Żółkiewce, Kostrzy i Rogoźnicy. W okolicach Jaroszowa, Ruska, Godzieszówka,Tomkowic i Stanowic występują surowce ogniotrwałe, natomiast w okolicach Grochotowa, Stanowic i Olszan występują złoża kopalin pospolitych. Istnieją również możliwości przyszłej eksploatacji surowców na obszarach tzw. perspektywicznych zlokalizowanych w sąsiedztwie już eksploatowanych i udokumentowanych złóż. Ochrona złóż mineralnych na obszarze gminy stanowi ograniczenie dla rozwoju innych inwestycji, które mogłyby utrudniać przyszłą eksploatację złóż. Rozwój działalności gospodarczej w oparciu o wzrost eksploatacji surowców naturalnych wiąże się jednak z dużą ingerencją i degradacją walorów przyrodniczych. Dotyczy ona obszarów ochrony gruntów rolnych, zlewni rzeki Strzegomki, wód głębinowych, a także ma duży wpływ na zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego. 24 2.12. Występowanie terenów górniczych wyznaczonych na podstawie przepisów odrębnych Gmina Strzegom jest największym w Polsce obszarem zasobów i eksploatacji skał granitowych oraz glin ogniotrwałych. Zlokalizowane tu przedsiębiorstwa działają w oparciu o Prawo Górnicze i geologiczne w miejscach gdzie zostały ustanowione obszary i tereny górnicze. Szczegółowy wykaz obszarów i terenów górniczych występujących w gminie Strzegom, opracowany na podstawie dokumentacji uzyskanej z Okręgowego Urzędu Górniczego w Wałbrzychu oraz Państwowego Instytutu Geologicznego – MIDAS stanowi załącznik nr 8 do tekstu studium. 2.13. Stan systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, w tym stopień uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej, energetycznej oraz gospodarki odpadami System komunikacji i infrastruktury technicznej przedstawiono w ppkt 2.1 opracowania. 2.14. Zadania służące realizacji ponadlokalnych celów publicznych W trakcie sporządzania projektu Studium nie zgłoszono wniosków dotyczących ponadlokalnych celów publicznych. Dla określenia zadań służących realizacji ponadlokalnych celów publicznych wykorzystano w znacznym stopniu projekt Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Dolnośląskiego – zmiana z 2010 r., w którym wymieniono: Ogólne cele – ustalenia strategiczne: - w odniesieniu do polityki ochrony kształtowania przestrzeni przyrodniczej Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa wyznacza strefy zintegrowanej ochrony walorów środowiska przyrodniczego, kulturowego i krajobrazowego oraz obszarów najważniejszej ochrony, w obrębie której wyodrębniono obszary objęte europejskimi i krajowymi prawnymi formami ochrony przyrody o znaczeniu krajowym i regionalnym wraz z propozycjami połączenia ich siecią korytarzy ekologicznych. Na obszarze gminy wyznaczono korytarz ekologiczny wzdłuż rzeki Strzegomki. - rozwój sieci osadniczej oraz tworzenie nowoczesnych rozwiązań funkcjonalnych przy zachowaniu walorów przyrodniczych, kulturowych i krajobrazowych, - ochrona zasobów naturalnych poprzez ich racjonalne wykorzystanie, - poprawa jakości powietrza atmosferycznego, - poprawa jakości wód powierzchniowych i podziemnych, ich ochrona oraz ochrona ich zlewni, - zapewnienie ochrony przeciwpowodziowej i zwiększenie retencji wód, w szczególności poprzez zapewnienie realizacji „Programu dla Odry - 2006”, - poprawa ładu przestrzennego i harmonijności struktur przestrzennych, w tym: • adaptacja i zagospodarowanie obiektów zabytkowych na cele turystyczne i kulturalne, • poprawa stanu zabytków wpisanych do rejestru zabytków i ochrona dziedzictwa kulturowego oraz kształtowanie atrakcyjnych form różnych zespołów zabudowy, w tym rewitalizacja obszarów zdegradowanych, 25 - restrukturyzacja i wielofunkcyjny rozwój wsi poprzez: • rozwój funkcji usługowej, • poprawa stanu wyposażenia wsi w infrastrukturę społeczną i techniczną, • racjonalne wykorzystanie zasobów rolniczej przestrzeni produkcyjnej, w tym zwłaszcza gleb o wysokiej bonitacji, • wspieranie rozwoju gospodarstw specjalistycznych i rolnictwa ekologicznego. Zadania a) sfera przyrodniczo – kulturowa - zachowanie i odnowa walorów i cech krajobrazu kulturowego, - ochrona i poprawa stanu technicznego obiektów zabytkowych, - ochrona, uzupełnienia i rozbudowa terenów zielonych oraz zalesianie gruntów niskiej jakości lub zdegradowanych, - racjonalna gospodarka zasobami kopalin, - ochrona powietrza atmosferycznego, zasobów wód oraz zasobów leśnych; b) sfera osadnicza - rozwój przestrzenny terenów zabudowy mieszkaniowej i aktywności gospodarczej, - poprawa spójności wewnętrznej terenów zabudowanych oraz ich zewnętrznych powiązań, - kształtowanie zabudowy w formie spójnych, całościowych i kompletnych zespołów urbanistycznych, - zachowanie charakterystycznych cech krajobrazu oraz eksponowanie historycznie ukształtowanych dominant i panoram, - wspólne planowanie rozwoju pomiędzy miastami będącymi ośrodkami aktywizacji gospodarczej (Strzegom) i terenami ich oddziaływania; c) sfera transportu i infrastruktury technicznej Projekt planu zakłada kształtowanie spójnego systemu powiązań komunikacyjnych oraz sieci infrastruktury technicznej poprzez: - planowanie i przebudowa systemów komunikacji, ze szczególnym uwzględnieniem zasobów środowiska przyrodniczego i kulturowego, - poprawę wewnętrznej dostępności komunikacyjnej, - dostosowanie parametrów technicznych dróg do obowiązujących wymogów, - ograniczenie ruchu kołowego na obszarach zabudowanych, zwłaszcza w centrum miasta – budowa obwodnicy Strzegomia w ciągu drogi wojewódzkiej nr 374 i drogi krajowej nr 5, - modernizację linii kolejowych, - wspieranie wykorzystania odnawialnych źródeł energii, - rozbudowę i modernizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej (gaz, energia, woda, oczyszczanie ścieków). - przebudowę drogi krajowej nr 5 na odcinku Kostomłoty - Strzegom (obejście wsi Jaroszów – w trakcie realizacji). 26 3. KIERUNKI ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO W oparciu o rozpoznanie uwarunkowań, a w szczególności: 1) dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania terenu, ładu przestrzennego, stanu środowiska charakteryzującego stan rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkości i jakości zasobów wodnych oraz wymogów ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, 2) stanu dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, warunków i jakości życia mieszkańców, zagrożeń bezpieczeństwa ludności i jej mienia, 3) potrzeb i możliwości rozwojowych gminy, stanu prawnego gruntów, występowania obiektów i terenów chronionych, występowania złóż kopalin oraz zasobów wód, występowania terenów górniczych, 4) infrastruktury technicznej w tym systemów komunikacji, funkcjonowanie gospodarki ściekowej, energetycznej i gospodarki odpadami, 5) zadań służących realizacji ponadlokalnych celów publicznych określonych w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Dolnośląskiego oraz projekcie jego zmiany, 6) wnioski do studium złożone na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez mieszkańców gminy oraz zainteresowane instytucje oraz informacje składane na podstawie art. 11 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania projektu studium. ustalono kierunki zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom. 3.1. Kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów Studium ustala rodzaj i strukturę zagospodarowania przestrzennego gminy na okres perspektywiczny w zakresie zagospodarowania i przeznaczenia terenu, w szczególności: - zachowanie i rozwój wykształconych podstawowych funkcji dla poszczególnych obszarów oraz jednostek osadniczych: • rozwój miasta Strzegomia jako wielofunkcyjnego ośrodka mieszkaniowego, przemysłowego i usługowego – centrum gminy, • zachowanie i aktywizacja obecnej funkcji rolniczo – przemysłowej i mieszkaniowej we wsiach: Żółkiewka, Kostrza, Rogoźnica, Goczałków, Graniczna, Rusko, Jaroszów, • rozwój jednostek osadniczych na terenach o przewadze funkcji rolniczej z uzupełniającą funkcją mieszkaniową tj. Wieśnica, Żółkiewka, Goczałków Górny, Bartoszówek, Żelazów, Godzieszówek, Tomkowice, Ganiczna, Stawiska, Modlęcin, Olszany, Stanowice, Grochotów, Morawa, Skarzyce, • utrzymanie dodatkowej funkcji usługowej w Rogoźnicy i Stanowicach, - uzupełnienie przestrzeni produkcyjno-rolniczej o nowy element zagospodarowania przestrzennego – elektrownie wiatrowe, - powiększenie obszaru miasta Strzegomia w kierunku północnym i południowym z przeznaczeniem pod zabudowę produkcyjno - usługową oraz zabudowę mieszkaniową, - modernizacja i zmiana układu komunikacyjnego. - Wynikiem opisanych działań projektowany jest: przyrost terenów przeznaczonych pod zabudowę produkcyjno – usługową (głównie na terenie miasta), zwiększenie terenów pod zabudowę mieszkaniową w mieście Strzegomiu i poszczególnych wsiach, 27 - 3.2. pozyskiwanie nowych terenów pod działalność gospodarczą, w tym przemysłową i usługą, a także działalność górniczą, powiększenie terenów leśnych, głównie w wyniku rekultywacji terenów pokopalnianych i nieużytków, zagospodarowanie obszarów wymagających przekształceń i rehabilitacji tj. zespołów pałacowo – folwarcznych i byłych ośrodków produkcji rolnej. Kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy Obecne studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom zachowuje wykształconą historycznie strukturę przestrzenną gminy obejmującą miasto Strzegom oraz wiejskie jednostki osadnicze, umożliwiając ich rozwój terytorialny oraz lokalizację nowych funkcji przyczyniających się do ich rozwoju. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy ustala funkcjonowanie elementów struktury funkcjonalno – przestrzennej w obszarze całej gminy oraz ustala sposób i warunki zagospodarowania poszczególnych jej obszarów. Ustalenia tekstowe studium dotyczące obszaru całej gminy formułowane są w korelacji z rysunkiem studium w skali 1:10000 pt. „Kierunki zagospodarowania przestrzennego”. Wyznaczone za rysunku studium linie rozgraniczające dla poszczególnych funkcji mają charakter orientacyjny i dopuszcza się ich korektę. Szczegółowy przebieg linii rozgraniczających ustalony będzie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Przebieg sieci infrastruktury technicznej jest również orientacyjny. Wyróżniono następujące formy zagospodarowania przestrzennego: obszary zainwestowania i podlegające zainwestowaniu, obszary przyrodniczo czynne (z zakazem zabudowy, z wyłączeniem elektrowni wiatrowych), urządzenia i obiekty komunikacji oraz infrastruktury technicznej. Ze względu na specyfikę gminy oddzielnie przedstawiono tereny górnictwa odkrywkowego w powiązaniu z występowaniem złóż mineralnych. W studium uwzględniono również tereny podlegające ochronie na podstawie przepisów szczególnych. Nowym elementem w zagospodarowaniu przestrzennym są elektrownie wiatrowe. W studium przedstawiono propozycję możliwości ich lokalizacji wraz ze strefami ochronnymi. 1) obszary zainwestowane (istniejące i przewidziane do zainwestowania): a) zabudowa usługowo – mieszkaniowa centrum miasta - obejmuje swoim zasięgiem historyczne centrum miasta Strzegomia. W studium zachowuje się dotychczasową jego wielofunkcyjność z możliwością zamiany funkcji poszczególnych obiektów, a w szczególności zamiany funkcji mieszkaniowej na usługową. Zachowuje się również jego historyczny układ przestrzenny. Obszar centrum podlega szczególnej ochronie konserwatorskiej, objęty jest strefą „A” ścisłej ochrony konserwatorskiej. Każda działalność inwestycyjna na tym obszarze podlega kontroli i nadzorowi konserwatora 28 zabytków. Wymogi zagospodarowania zawarte są w wytycznych konserwatorskich do studium (załącznik nr 1). b) zabudowa mieszkaniowa miejska i usługowa o wysokiej intensywności. Obejmuje tereny istniejącej zabudowy wielorodzinnej o wysokiej intensywności wraz z usługami oraz tereny przeznaczone pod ten rodzaj zabudowy. Na terenach tych dopuszcza się lokalizację obiektów usługowych, które nie stwarzają uciążliwości dla zabudowy mieszkaniowej oraz swą formą i wielkością nie stworzą dysonansu. Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do pięciu kondygnacji naziemnych przy uwzględnieniu przepisów szczególnych, w tym wytycznych konserwatorskich. Intensywność zabudowy (tj. stosunek powierzchni ogólnej zabudowy do powierzchni terenu) nie powinna przekroczyć wskaźnika 1,2. W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę minimum 30% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia). Liczba miejsc parkingowych przypadających na jedno mieszkanie powinna wynosić minimum 1,5. Natomiast dla zabudowy usługowej zlokalizowanej na tym terenie, liczba miejsc postojowych winna być określona indywidualnie w planach miejscowych w zależności od rodzaju i wielkości usług. c) zabudowa mieszkaniowa i usługowa z dopuszczeniem produkcji nieuciążliwej obejmuje w przeważającej części tereny istniejącej zabudowy: mieszkaniowej wielorodzinnej o niskiej intensywności, mieszkaniowej jednorodzinnej oraz usługowej zlokalizowanej na terenie miasta Strzegomia. Nowa zabudowa winna nawiązywać charakterem i formą do istniejącej. Na terenach tych dopuszcza się lokalizację nieuciążliwej zabudowy produkcyjnej. Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do trzech kondygnacji naziemnych. Intensywność zabudowy (tj. stosunek powierzchni ogólnej zabudowy do powierzchni terenu) nie powinna przekroczyć wskaźnika 1,0. W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę minimum 30% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia). Liczba miejsc parkingowych przypadających na jedno mieszkanie – 2. Dla zabudowy usługowej zlokalizowanej na tym terenie, liczba miejsc postojowych winna być określona indywidualnie w planach miejscowych w zależności od rodzaju i wielkości usług. d) zabudowa mieszkaniowa o niskiej intensywności tj. zabudowa mieszkaniowa z przewagą zabudowy jednorodzinnej oraz z dopuszczeniem wielorodzinnej o niskiej intensywności. W granicach tej zabudowy możliwa jest lokalizacja usług w formie obiektów wbudowanych lub wolnostojących, Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do trzech kondygnacji naziemnych. Intensywność zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (tj. stosunek powierzchni ogólnej zabudowy do powierzchni terenu) nie powinna przekroczyć wskaźnika 0,8. Minimalna powierzchnia działki pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną nie mniejsza niż 800 m2. 29 W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę minimum 40% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia, uprawy ogrodnicze). Liczba miejsc parkingowych przypadających na jedno mieszkanie – 2. e) zabudowa wiejska zagrodowo-mieszkaniowa oraz usługowa. Obejmuje istniejącą zabudowę zagrodową przewidzianą do zachowania i projektowaną zabudowę: zagrodową, mieszkaniową jednorodzinną i usługową, Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do dwóch kondygnacji naziemnych. Minimalna powierzchnia działki pod zabudowę zagrodową – 2000 m2, natomiast pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną – 1000 m2. W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę minimum 40% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia, uprawy ogrodnicze). Liczba miejsc parkingowych przypadających na jedno mieszkanie – 2. Natomiast dla zabudowy usługowej zlokalizowanej na tym terenie, liczba miejsc postojowych winna być określona indywidualnie w planach miejscowych w zależności od rodzaju i wielkości usług. f) zabudowa usługowa miejska oraz ważniejsze usługi na terenach wsi. Podstawowe przeznaczenie terenu – zabudowa usługowa. Dopuszcza się w ograniczonym zakresie działalność produkcyjną oraz zabudowę mieszkaniową, Niezależnie od usług zlokalizowanych w obszarze zabudowy mieszkaniowej, wyznaczono również tereny dla zabudowy usługowej, których lokalizacja nie jest wskazana w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej np. obsługa ruchu lub większe obiekty handlowe. Obiekty usługowe mogą stanowić dominanty architektoniczne lub urbanistyczne. Lokalizacja obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 dopuszczalna jest na terenach oznaczonych na rysunku studium. Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do trzech kondygnacji naziemnych. Intensywność zabudowy (tj. stosunek powierzchni ogólnej zabudowy do powierzchni terenu) nie powinna przekroczyć wskaźnika 1,0. W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę minimum 40% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia). Liczba miejsc parkingowych przypadających na jedno mieszkanie – 2. Natomiast dla zabudowy usługowej zlokalizowanej na tym terenie, liczba miejsc postojowych winna być określona indywidualnie w planach miejscowych w zależności od rodzaju i wielkości usług g) zabudowa usługowo-produkcyjna z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej związanej z prowadzoną działalnością. Przeznaczenie terenu pod zabudowę o charakterze usługowym z nieuciążliwą działalnością produkcyjną. Dopuszcza się na tych terenach lokalizację funkcji mieszkaniowej w powiązaniu z zakładami usługowymi lub produkcyjnymi. Lokalizacja obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 dopuszczalna jest na terenach oznaczonych na rysunku studium, 30 Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do trzech kondygnacji naziemnych. Intensywność zabudowy (tj. stosunek powierzchni ogólnej zabudowy do powierzchni terenu) nie powinna przekroczyć wskaźnika 1,0. W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę minimum 40% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia). Liczba miejsc parkingowych - nie mniejszej niż jedno stanowisko na czterech zatrudnionych. h) zabudowa produkcyjno – usługowa. Podstawowa funkcja terenu – działalność produkcyjna (przemysłowa), uzupełniająca – usługowa. Wyklucza się lokalizację zabudowy mieszkaniowej. Projektowana zabudowa nie powinna przekraczać wysokości do trzech kondygnacji naziemnych. Intensywność zabudowy (tj. stosunek powierzchni ogólnej zabudowy do powierzchni terenu) nie powinna przekroczyć wskaźnika 1,0. W zagospodarowaniu działek przeznaczonych pod projektowaną zabudowę minimum 40% ich powierzchni należy przeznaczyć pod zagospodarowanie biologicznie czynne (zieleń przydomowa, zadrzewienia, uprawy ogrodnicze). Liczba miejsc parkingowych - nie mniejszej niż jedno stanowisko na czterech zatrudnionych. i) tereny usług sportu i rekreacji. Obejmuje tereny usług sportowych i rekreacyjnych (np. boisko sportowe, kempingi, baseny otwarte, itp.), j) obszary wymagające przekształceń i rehabilitacji (zespoły pałacowo – folwarczne oraz ośrodki produkcji rolniczej). Obejmują one swoim zasięgiem ukształtowaną zabudowę zespołów pałacowo - folwarcznych, objętych ochroną konserwatorską oraz inne zespoły zabudowy związane z obsługą produkcji rolnej. k) ogrody działkowe. Obejmują tereny ogrodów działkowych przewidzianych do zachowania, l) tereny ośrodków produkcji ogrodniczej. Obejmuje istniejące tereny ośrodków produkcji ogrodniczej do zachowania; 2) strefa przyrodniczo czynna Obejmuje tereny, które winny być zachowane w obecnym stanie, a także tereny przewidziane pod zagospodarowanie przyrodniczo czynne. Do tych terenów zalicza się: a) tereny zieleni (parki, zieleń izolacyjna, zieleń towarzysząca, itp.), b) tereny cmentarzy (czynnych oraz zamkniętych), c) lasy i zadrzewienia oraz tereny przewidziane do zalesienia, d) tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej, e) wody powierzchniowe, f) tereny rekultywowane; 31 3) układ komunikacyjny Na podstawowy układ komunikacyjny składają się: a) droga krajowa nr 5, b) drogi wojewódzkie nr 374, 382 i 345, c) drogi powiatowe, d) drogi gminne, e) linie kolejowe. Studium określa potrzebę modernizacji podstawowego układu komunikacyjnego i jego przebudowy, a w szczególności realizację obwodnicy wsi Jaroszów w ciągu drogi krajowej nr 5 oraz budowa obwodnicy Strzegomia w ciągu drogi wojewódzkiej nr 374 i drogi krajowej nr 5. Wzdłuż tych dróg projektowane są pasy zieleni izolacyjnej mające zapewnić ochronę dla projektowanej zabudowy od niekorzystnego oddziaływania dróg. Zieleń ta winna być bilansowana łącznie z terenami przyległymi do tych dróg. Pas zieleni izolacyjnej określony w studium ma charakter orientacyjny oraz wyznacza jednocześnie nieprzekraczalną linię zabudowy. Faktyczną odległość zabudowy od dróg należy ustalić w planach miejscowych w oparciu o przeprowadzone analizy. Niezbędna jest modernizacja układu dróg powiatowych i gminnych oraz realizacja sieci dróg transportu rolnego zgodnie z ustaleniami Planu urządzeniowo – rolnego, a także realizacja dróg transportu urobku z kopalni. Wzdłuż istniejących i projektowanych dróg zaleca się sukcesywną realizację ścieżek rowerowych. 4) obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej: a) tereny urządzeń infrastruktury technicznej (oczyszczalnia ścieków, elektroenergetyczna, stacje redukcyjno – pomiarowe gazu, itp.), b) przebieg linii elektroenergetycznych wysokiego napięcia 110kV, c) przebieg gazociągów wysokiego i średniego podwyższonego ciśnienia, d) tereny, na których dopuszcza się lokalizację elektrowni wiatrowych, e) zasięg stref ochronnych od terenów lokalizacji elektrowni wiatrowych. rozdzielnia 5) górnictwo odkrywkowe Na rysunku studium oznaczono istniejące i projektowane tereny pod działalność górniczą wraz ze strefami ochronnymi (istniejące i projektowane granice terenów górniczych). Na terenach przeznaczonych pod zainwestowanie wiejskie możliwa jest lokalizacja obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej związanej z obsługą tych terenów. Sprecyzowanie szczegółowych wskaźników zabudowy i zagospodarowania terenów winno nastąpić w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego w oparciu o aktualne potrzeby oraz warunki wynikające z obowiązujących przepisów szczególnych. Projektowana zabudowa swoją formą winna nawiązywać do wykształconej historycznie zabudowy regionalnej w zakresie wysokości, formy i rodzaju dachów, a także wystroju elewacji. Pożądana jest również dobrej klasy architektura współczesna. 32 3.3. Obszary oraz zasady ochrony środowiska i jego zasobów, ochrony przyrody, krajobrazu kulturowego i uzdrowisk Obszary oraz tereny chronione przedstawiono w ppkt 2.9 opracowania. 3.4. Obszary i zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej W celu prowadzenia skutecznej ochrony wartości kulturowych, wyznaczono strefy ochronne i określono zasady ochrony w tych strefach. „A” ścisłej ochrony konserwatorskiej Wyznaczona została w miejscowościach: - dla stanowisk archeologicznych: • Bartoszówek, • Goczałków, • Jaroszów, • Rusko, • Skarżyce, - dla obozu koncentracyjnego Gross Rosen w Rogoźnicy, - dla centrum miasta Strzegom. Działania konserwatorskie w strefie „A" zmierzają do: − zachowania historycznego układu przestrzennego, tj. rozplanowania dróg, linii zabudowy i kompozycji zieleni, − konserwacji zachowanych głównych elementów układu przestrzennego, szczególnie: nawierzchni, cieków i zbiorników wodnych, − zachowania sposobu użytkowania gruntów, − zachowania historycznych wnętrz urbanistycznych, − dostosowania nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie sytuacji, skali, bryły, podziałów architektonicznych, proporcji powierzchni muru i otworów oraz nawiązanie formami współczesnymi do lokalnej tradycji architektonicznej, − sukcesywnego usuwania lub przebudowy obiektów dysharmonizujących. „B” ochrony konserwatorskiej Wyznaczona została w miejscowościach: - Bartoszówek, - Goczałków, - Goczałków Górny, - Granica, - Jaroszów, - Kostrza, - Międzyrzecze, - Morawa, - Olszany, Rogoźnica, Rusko, Skarżyce, Stanowice, Tomkowice, Żelazów, Żółkiewka, 33 Działania konserwatorskie w strefie „B" zmierzają do: − zachowania zasadniczych elementów historycznego rozplanowania, w tym przede wszystkim układu dróg, linii zabudowy, podziału działek i sposobu zagospodarowania działek, − restauracji i modernizacji technicznej obiektów o wartościach kulturowych z dostosowaniem współczesnej funkcji do wartości obiektów, − dostosowania nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie skali i ukształtowania brył budynków, przy założeniu harmonijnego współistnienia elementów kompozycji historycznej i współczesnej. „K” ochrony krajobrazu kulturowego Wyznaczona została w miejscowościach: - Bartoszówek, - Goczałków, - Jaroszów, - Morawa, - Olszany, - Rogoźnica, - Tomkowice, Działania konserwatorskie w strefie „K" zmierzają do: − zachowania i wyeksponowania elementów historycznego układu przestrzennego i kompozycji zieleni, − dostosowania nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie rozplanowania, skali i bryły przy założeniu harmonijnego współistnienia elementów kompozycji historycznej i współczesnej oraz nawiązywać formami i materiałami do lokalnej − uwzględniania istniejących już związków przestrzennych i planistycznych przy działalność inwestycyjna, − przyznania pierwszeństwa działaniom odtworzeniowym i rewaloryzacyjnym zarówno w przypadku przyrodniczych elementów krajobrazu, jak i w stosunku do historycznej struktury technicznej, instalacji wodnych, sieci komunikacyjnych oraz obiektów zabytkowych znajdujących się w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków, − preferowania inwestycji, które stanowią rozszerzenie lub uzupełnienie już istniejących form zainwestowania terenu, przy założeniu maksymalnego zachowania i utrwalenia istniejących już relacji oraz pod warunkiem, iż nie kolidują one z historycznym charakterem obiektu, − ukierunkowania form zainwestowania na harmonijne wpisanie ich w otaczający krajobraz, wyłączając możliwość realizacji inwestycji dużych, wielkopowierzchnio-wych oraz wymagających znacznych przeobrażeń krajobrazu, − utrzymania krajobrazu przyrodniczego związanego przestrzennie z historycznym założeniem urbanistycznym, uwolnienia jego obszaru od elementów dysharmonizujących, rekultywowania terenów zniszczonych, a w przypadku wprowadzenia nowych elementów podnoszenia estetycznych wartości tych terenów i podkreślenia ich związku przestrzennego z historycznym założeniem urbanistycznym, 34 „E” ochrony krajobrazu Wyznaczona została w miejscowościach: - Goczałków, - Graniczna, - Jaroszów, - Rusko, - Stanowice Działania konserwatorskie w strefie „E" zmierzają do właściwego eksponowania zespołów lub obiektów zabytkowych o szczególnych walorach krajobrazowych. „W” ochrony archeologicznej Obejmuje stanowisko archeologiczne w Skarżycach 2/67/83-23 „OW” obserwacji archeologicznej - Bratoszówek, - Granica, - Graniczna, - Jaroszów, - Kostrza, - Międzyrzecze, - Modlęcin, - Morawa, - Olszany, Rogoźnica, Rusko, Skarżyce, Stanowice, Tomkowice, Wieśnica, Żółkiewka W strefie „W” ochrony archeologicznej i „OW” obserwacji archeologicznej wszelkie zamierzenia inwestycyjne na tym obszarze związane z pracami ziemnymi należy uzgodnić z właściwymi służbami konserwatorskimi, co do konieczności prowadzenia prac archeologicznych i za pozwoleniem właściwych służb konserwatorskich. Rejestr zabytków architektury i budownictwa Wymieniony został w „Studium wartości kulturowych do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta Strzegom, obręb staromiejski” i „Wytycznych konserwatorskich do planu zagospodarowania przestrzennego gminy Strzegom”. Obiekty, zespoły i obszary wpisane do rejestru zabytków, objęte są wszelkimi rygorami prawnymi wynikającymi z treści odpowiednich aktów prawnych, w tym przede wszystkim ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Odnośnie obiektów zabytkowych obowiązuje bezwzględny priorytet wymagań i ustaleń konserwatorskich nad względami wynikającymi z działalności inwestycyjnej. Wszelkie działania podejmowane przy zabytkach wymagają pisemnego pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Ewidencja zabytków architektury Dla obiektów budowlanych ujętych w ewidencji zabytków architektury obowiązują następujące wymogi konserwatorskie: - zachować ich bryłę, kształt i geometrię dachu oraz zastosowane tradycyjne materiały budowlane, - utrzymać, a w przypadku zniszczenia odtworzyć historyczny detal architektoniczny, 35 zachować kształt, rozmiary i rozmieszczenie otworów zgodnie z historycznym wizerunkiem budynku, należy utrzymać lub odtworzyć oryginalną stolarkę okien i drzwi, - w przypadku konieczności przebicia nowych otworów, należy je zharmonizować z zabytkową elewacją budynku, - stosować kolorystykę i materiały nawiązujące do tradycyjnych lokalnych rozwiązań, w tym ceramiczne lub tynkowe pokrycie ścian zewnętrznych; zakazuje się stosowania okładzin ściennych typu „siding”, - należy stosować historyczny rodzaj pokrycia dachowego (dachówka ceramiczna w kolorze ceglanym), - elementy elewacyjne instalacji technicznych należy montować z uwzględnieniem wartości zabytkowych obiektów, - prowadzenie prac budowlanych przy obiektach zabytkowych należy poprzedzić uzyskaniem wytycznych konserwatorskich. Dla obiektów ujętych w ewidencji zabytków a znajdujących się w strefach ochrony konserwatorskiej dodatkowo obowiązują ustalenia sformułowane dla poszczególnych stref. - Rejestr zabytków i ewidencja zabytków architektury zawarta w „Studium wartości kulturowych.....” i „Wytyczne konserwatorskie...” podczas opracowania studium zostały zaktualizowane i uzupełnione oraz dołączone do tekstu studium jako załączniki nr 5 i 6. Stanowiska archeologiczne W obrębie chronionych stanowisk archeologicznych, znajdujących się na terenie gminy, oraz ich bezpośrednim sąsiedztwie wszelkie zamierzenia inwestycyjne wymagają przeprowadzenia ratowniczych badań archeologicznych. Obszary stanowisk należy wyłączyć spod ewentualnego zalesienia. Wykazy: stanowisk archeologicznych wpisanych do rejestru zbytków, faktów osadniczych oraz obszarów zabytkowych i zabytków archeologicznych stanowią załączniki nr 2, 3 i 4 do tekstu studium. 3.5. Kierunki rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej Komunikacja – usprawnienie komunikacji kołowej poprzez jej modernizację, przebudowę oraz realizację nowych inwestycji: - budowa obwodnicy Strzegomia w ciągu drogi wojewódzkiej nr 374 i drogi krajowej nr 5 - przebudowa drogi krajowej nr 5 na odcinku Kostomłoty – Strzegom (obejście wsi Jaroszów), - modernizacja i przebudowa dróg powiatowych w celu uzyskania parametrów dróg zbiorczych oraz lokalnych, - modernizacja i budowa nowych dróg gminnych w powiązaniu z zagospodarowaniem nowych terenów, - budowa tras rowerowych o charakterze turystycznym i rekreacyjnym wykorzystując drogi gminne, polne i leśne odpowiednio przystosowując je do ruchu rowerowego, - wyposażenia miasta w parkingi i miejsca postojowe, - lokalizacja stacji paliw wraz z obiektami obsługi podróżnych, - modernizacja linii kolejowej Legnica – Jaworzyna Śląska przy jednoczesnym zwiększeniu częstotliwości i komfortu przejazdu (zwłaszcza dla potrzeb ruchu turystycznego i pracowniczego) oraz zachowanie nieczynnych linii kolejowych w celu wznowienia na nich ruchu 36 Infrastruktura techniczna - zaopatrzenie w wodę ustala się modernizację istniejącej sieci wodociągowej. Ponadto wymagana jest ochrona ujęć wód podziemnych poprzez wymogi ustalone w decyzjach dotyczących ich ochrony, opisane szczegółowo opisane w ppkt 2.9 - odprowadzanie ścieków docelowo ustala się skanalizowanie całego obszaru gminy poprzez wykorzystanie rezerw istniejącej oczyszczalni ścieków. Przewiduje się wariantowe rozwiązania gospodarki wodno – ściekowej poprzez podłączenie do istniejącego systemu kanalizacyjnego większości wsi względnie realizację systemów lokalnych. Lokalizacja oczyszczalni lokalnych względnie przepompowni winna być wskazana w planach miejscowych. - elektroenergetyka wzrost zapotrzebowania na energię wymusza modernizację istniejącej sieci energetycznej. Przewiduje się rozbudowę sieci 110kV, w tym budowę napowietrznej lub kablowej linii dwutorowej 110kV (ze stacji R-Graby w Strzegomiu lub od istniejącej linii 110kV S-215/216) na potrzeby planowanego terenu inwestycyjnego zlokalizowanego w Strzegomiu w rejonie drogi krajowej nr 5, ul. Armii Krajowej, ul. Morskiej. Wzdłuż linii elektroenergetycznych obowiązuje pas technologiczny, dla którego obowiązują ograniczenia w zagospodarowaniu i użytkowaniu jego terenu. Szerokości pasa technologicznego wzdłuż linii elektroenergetycznych wynosi odpowiednio: - 110 kV – szerokość 40,0 m (po 20,0 m od osi linii w obu kierunkach), - 20 kV – szerokość 22,0 m (po 11,0 m od osi linii w obu kierunkach). Na obszarze gminy przewiduje się tereny, na których możliwa jest lokalizacja urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł o mocy przekraczającej 100 kW oraz ich strefami ochronnymi związanymi z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu. Lokalizacja urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł wymaga przeprowadzenia pełnego monitoringu ptaków i nietoperzy, uwzględniającego m.in. miejsca gniazdowania i żerowania ptaków, inwentaryzację chiropterologiczną oraz trasy przelotów w okresie migracji obu grup zwierząt, którego wyniki pozwolą rozstrzygnąć kwestię możliwości realizacji farm wiatrowych we wskazanych w studium lokalizacjach. - gazownictwo ustala się rozwój sieci rozdzielczej gazowej w powiązaniu z warunkami ekonomicznymi. Stosowanie gazu jako rozwiązania alternatywnego mającego na celu poprawę środowiska atmosferycznego - gospodarka cieplna w zakresie gospodarki cieplnej tworzenie warunków technicznych i ekonomicznych powodujących zmianę nośników energii na mniej uciążliwe dla środowiska oraz 37 realizację korzystniejszych źródeł energii, przede wszystkim w gospodarstwach domowych - gospodarka odpadami na obszarze gminy zlokalizowane jest składowisko odpadów w Jaroszowie, ponadto gmina Strzegom posiada Plan Gospodarki Odpadami, w którym wyznaczyła główne cele tj: • zwiększenie udziału odzysku, w szczególności odzysku energii z odpadów • zmniejszenie ilości odpadów w gminie poprzez ich segregację w miejscu wytworzenia - łączność w ramach zintegrowanego systemu telekomunikacyjnego i teleinformacyjnego przewiduje się: możliwość lokalizacji sieci telekomunikacyjnych zarówno tradycyjnych jak i w nowych technologiach, w tym budowy, rozbudowy i modernizacji infrastruktury światłowodowej objąć teren gminy zintegrowanym systemem telekomunikacyjnym, połączonym z systemami sieci internetowych: wojewódzkiej i krajowej rozwijać systemy telekomunikacyjne i teleinformacyjne (przewodowe i bezprzewodowe) stosownie do wzrostu zapotrzebowania na usługi telekomunikacyjne i teleinformatyczne w gminie i w regionie. 3.6. Obszary, na których o znaczeniu lokalnym rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego Ze względu na pokrycie całego obszaru gminy planami miejscowymi, które zawierają również tereny przeznaczone pod inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym w studium nie określa się ich lokalizacji. 3.7. Obszary, na których rozmieszczone będą inwestycje celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa i ustaleniami programów, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy Nie zgłoszono inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym w programach, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. 3.8. Obszary, dla których obowiązkowe jest sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie przepisów odrębnych, w tym obszary wymagające przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości, a także obszary rozmieszczenia obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 oraz obszary przestrzeni publicznej oraz obszary, dla których gmina zamierza sporządzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w tym obszary wymagające zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne 38 Dla obszaru całej gminy sporządzono i uchwalano miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego w latach 2001 - 2004. W związku z tym plany te są w przeważającej części aktualne, w miarę potrzeby przeprowadza się bieżące aktualizacje tych planów. Dla nowych terenów ujętych w studium a przeznaczonych pod zabudowę obowiązuje sporządzenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego rozstrzygających kompleksowo: układ przestrzenny zawierający zabudowę z wydzieleniem terenów publicznych, usług podstawowych oraz terenów zieleni publicznej. Wykonanie planów miejscowych obowiązuje również dla terenów przeznaczonych pod lokalizację elektrowni wiatrowych wraz ze strefami ochronnymi. 3.9. Kierunki i zasady kształtowania rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej Na obszarach rolniczej przestrzeni produkcyjnej wyznacza się zakaz lokalizacji zabudowy, z wyłączeniem zabudowy zagrodowej oraz obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej. Pod zalesienie powinny być przeznaczone tereny rolne o niskiej bonitacji gleb (klasa V i VI), o dużym nachyleniu stoków, narażone na erozję lub nieużytków. Istniejące na terenie gminy lasy mają charakter ochronny. Należy dążyć do utrzymania tego kierunku gospodarki leśnej oraz do powiększenia obszarów leśnych. 3.10. Obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi i osuwania się mas ziemnych W studium określono tereny zalewowe rzeki Pełcznicy i Strzegomki. Tereny te przewidziane są do wyłączenia spod zabudowy. Ze względu na szczególny charakter takich terenów należy opracować dla nich odrębny plan zagospodarowania przestrzennego. - - Na rysunku studium przedstawiono: obszary wymagające ochrony przed zalaniem z uwagi na ich zagospodarowanie, wartość gospodarczą lub kulturową (p=1%) dla rzeki Strzegomki i Pełcznicy, obszary służące przepuszczaniu wód powodziowych, zwane dalej „obszarami bezpośredniego zagrożenia powodzią”(p=1%) dla rzeki Strzegomki i Pełcznicy, zdefiniowane jako tereny między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, a także wyspy i przymuliska oraz strefę przepływów wezbrań powodziowych określoną w planie zagospodarowania przestrzennego na podstawie studium, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r., obszary potencjalnego zagrożenia powodzią dla rzeki Strzegomki, zdefiniowane jako tereny narażone na zalanie w przypadku: przelania się wód przez koronę wału przeciwpowodziowego, zniszczenia lub uszkodzenia wałów przeciwpowodziowych, zniszczenia lub uszkodzenia budowli piętrzących albo budowli ochronnych pasa technicznego. Na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią zabrania się lokalizowania inwestycji zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gromadzenia ścieków, odchodów zwierzęcych, środków chemicznych, a także innych 39 materiałów, które mogą zanieczyścić wody, prowadzenia odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w tym w szczególności ich składowania, jeżeli nie powoduje to zagrożenia dla jakości wód w przypadku wystąpienia powodzi. Na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią zabrania się wykonywania robót oraz czynności, które mogą utrudnić ochronę przeciwpowodziową, w szczególności: - wykonywania urządzeń wodnych oraz wznoszenia innych obiektów budowlanych, - sadzenia drzew lub krzewów, z wyjątkiem plantacji wiklinowych na potrzeby regulacji wód oraz roślinności stanowiącej element zabudowy biologicznej dolin rzecznych lub służącej do wzmacniania brzegów i obwałowań, - zmiany ukształtowania terenu, składowania materiałów oraz wykonywania innych robót, z wyjątkiem robót związanych z regulacją lub utrzymywaniem wód, a także utrzymywaniem lub odbudową, rozbudową lub przebudową wałów przeciwpowodziowych wraz z ich infrastrukturą. Na obszarach potencjalnego zagrożenia powodzią, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może, w drodze aktu prawa miejscowego, wprowadzić zakazy, o których mowa w art. 40 ust. 1 pkt 3, o ile jest to uzasadnione potrzebą ochrony wód, lub zakazy, o których mowa w art. 82 ust.2, o ile jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi i mienia. Działania na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią, obszarach potencjalnego zagrożenia powodzią oraz obszarach wymagających ochrony przed zalaniem z uwagi na ich zagospodarowanie, wartość gospodarczą lub kulturową, wymagają uzgodnienia z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej i winny być uwzględniane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. 3.11. Obiekty lub obszary, dla których wyznacza się w złożu kopaliny filar ochronny Na terenie gminy nie wyznacza się filarów ochronnych. 3.12. Obszary pomników zagłady i ich stref ochronnych oraz obowiązujące na nich ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady Na terenie gminy nie występują obszary pomników zagłady zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady. 3.13. Obszary wymagające przekształceń, rehabilitacji lub rekultywacji Na terenie gminy zlokalizowanych jest kilka nieczynnych wyrobisk związanych z eksploatacją kopalin. Po zaprzestaniu działalności wydobywczej większość z nich została zrekultywowana w kierunku leśnym lub wodno-leśnym np. dawna kopalnia kaolinu. Obszary przeznaczone do rehabilitacji to głównie zabudowa powstała przed 1945 r., która obejmuje zabudowę mieszkaniową, usługową oraz poprodukcyjną i stanowi 66,2% istniejącej na terenie gminy zabudowy, a w szczególności tereny zabudowy centrum miasta znajdującego się w granicach strefy „A” ścisłej ochrony konserwatorskiej. 40 − − − − − − − Do najważniejszych działań rehabilitacyjnych należą: porządkowanie układu przestrzennego poprzez odpowiednie zagospodarowywanie pustych przestrzeni w harmonii z otoczeniem, remont lub przebudowa elewacji, fasad i dachów budynków, prace konserwatorskie, odnowienie fasad i dachów oraz renowacja budynków o wartości architektonicznej i znaczeniu historycznym znajdujących się w rejestrze zabytków wraz z zagospodarowaniem przyległego terenu przyczyniająca się do tworzenia stałych miejsc pracy remont lub przebudowa infrastruktury publicznej związanej z rozwojem funkcji turystycznych, rekreacyjnych, kulturalnych; adaptacja, przebudowa lub remonty budynków i przestrzeni użyteczności publicznej wraz z przyległym otoczeniem; rehabilitacja i zabudowywanie pustych przestrzeni publicznych, w tym remont lub przebudowa: placów, parkingów, placów zabaw dla dzieci, małej architektury, miejsc rekreacji, terenów zielonych (zieleń wysoka, niska i trawniki) oraz prace restauracyjne na terenie istniejących parków; poprawa funkcjonalności ruchu kołowego, ruchu pieszego i estetyki przestrzeni publicznych rewitalizowanego terenu. 3.14. Granice terenów zamkniętych i ich stref ochronnych Lokalizację i granice terenów zamkniętych (terenów kolei) przedstawiono na rysunku studium. Tereny te nie posiadają stref ochronnych. Należy jednak unikać lokalizowania zabudowy mieszkaniowej (poza już istniejącą) w bezpośrednim sąsiedztwie linii kolejowych. Preferuje się wprowadzenie zieleni na terenach graniczących z terenami kolei, jednak w taki sposób, aby nie kolidowały one z przeznaczeniem tych terenów w studium (np. pasy zieleni izolacyjnej). 3.15. Inne obszary problemowe, w zależności zagospodarowania występujących w gminie. od uwarunkowań i potrzeb Na terenie gminy nie występują inne obszary problemowe niż omówione w powyższym tekście studium.