Rola dyrektora szkoły

Janusz Szklarczyk
Odpowiedzialność porządkowa i dyscyplinarna
nauczycieli.
Procedury postępowania dyscyplinarnego oraz rola
i zadania dyrektora szkoły.
Szczyrzyc, 2 kwietnia 2014
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 83
Każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 87
1. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej
są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz
rozporządzenia.
2. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej
są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa
miejscowego.
Art. 72
1. Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo
żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą,
okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją.
2. …
Podstawy prawne
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.
U. z 2014 r. poz. 191)
Rozdział 10 Odpowiedzialność dyscyplinarna
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22
stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla
nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U.
Nr 15, poz. 64)
Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia
18 maja 2011 r. III PZP 1/11.
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z
1998 r. Nr 21, poz. 94 z późniejszymi zmianami)
Przedmiot odpowiedzialności dyscyplinarnej
i porządkowej
Popełnienie czynu stanowiącego uchybienie:
 godności zawodu nauczyciela lub
 obowiązkom, o których mowa w art. 6 Karty Nauczyciela
[art. 75 ust. 1 Karty Nauczyciela;
§ 1 Rozporządzenia MEN z dnia 22 stycznia 1998r. w sprawie
komisji dyscyplinarnych …]
 przeciwko porządkowi pracy, w rozumieniu art. 108 Kodeksu
pracy
[art. 75 ust. 2 Karty Nauczyciela]
Przepisy prawa
5





Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
(Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 z późniejszymi zmianami)
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela
(Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późniejszymi zmianami)
Konwencja o Prawach Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne
Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. zostało
ratyfikowane przez Polskę 30 września 1991r. i opublikowana w Dz. U.
z 1991r. Nr 120, poz. 526 z późniejszymi zmianami)
Ustawa z dnia 26 października 1982r. o postępowaniu
w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2010r. Nr 33, poz. 178 z późniejszymi
zmianami)
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w
rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493 z późniejszymi zmianami)
Przepisy prawa
6



Ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu
narkomanii (Dz. U. z 2012, poz. 124)

rozporządzenie MENiS z dnia 31 stycznia 2003r. w sprawie
szczegółowych form działalności wychowawczej i
zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych
uzależnieniem (Dz. U. Nr 26 poz. 226)

PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI I METODY WSPÓŁPRACY SZKÓŁ Z
POLICJĄ, W SYTUACJACH ZAGROŻENIA DZIECI I MŁODZIEŻY
PRZESTĘPCZOŚCIĄ I DEMORALIZACJĄ
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U.
z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późniejszymi zmianami)
Ustawa o dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych
osobowych (Dz. U. z 2002r. Nr 101, poz. 926 z późniejszymi
zmianami)
Przepisy prawa
7



Rozporządzenie MEN z dnia 21 maja 2001r. w sprawie ramowych
statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U.
Nr 61, poz. 624 z późniejszymi zmianami)
Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie
warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania
uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i
egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562 z
późniejszymi zmianami)
Rozporządzenie MEN z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie
kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu
postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu
powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1538)
Przepisy prawa
8



Rozporządzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie
bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych
szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003r. Nr 6, poz. 69 z
późniejszymi zmianami)
Rozporządzenie MENiS z dnia 8 listopada 2001r. w sprawie
warunków i sposobu organizowania przez publiczne
przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki
(Dz. U. Nr 135, poz. 1516)
inne przepisy wykonawcze do ustaw
Przepisy prawa



Powszechna Deklaracja Praw Człowieka przyjęta
i proklamowana rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ
w dniu 10 grudnia 1948r.
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. kodeks pracy (Dz. U. z
1998 r. Nr 21, poz. 94 z późniejszymi zmianami)
 regulamin pracy
Statut szkoły, placówki, zespołu
 Regulaminy wewnętrzne, wynikające z przepisów prawa np.
regulamin działalności rady pedagogicznej, regulaminy
pracowni, regulamin wycieczki.
Prawa ucznia z Konwencji o prawach dziecka
10












Art. 12 – prawo do swobodnego wyrażania myśli.
Art. 13 – prawo do swobodnej wypowiedzi.
Art. 14 – prawo do swobody myśli, sumienia i wyznania.
Art. 15 – prawo do swobodnego zrzeszania się oraz wolności pokojowych
zgromadzeń.
Art. 16 – prawo do wolności od ingerencji w sferę życia prywatnego.
Art. 17 – prawo dostępu do informacji.
Art. 19 – prawo do ochrony przed wszelkimi formami przemocy fizycznej
bądź psychicznej.
Art. 24 – prawo do najwyższego poziomu zdrowia.
Art. 28 – prawo do nauki na zasadzie równych szans.
Art. 31 – prawo do wypoczynku i czasu wolnego.
Art. 33 – prawo do ochrony przed nielegalnym używaniem środków
narkotycznych i substancji psychotropowych.
Art. 34 – prawo do ochrony przed wszelkimi formami wyzysku seksualnego
i nadużyć seksualnych
Obowiązki nauczyciela
Przykłady obowiązków w ustawach,
rozporządzeniach i w statucie szkoły lub
placówki
Obowiązki nauczyciela – kodeks pracy
Rozdział II
Obowiązki pracownika
Art. 100
§ 1. Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować
się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z
przepisami prawa lub umową o pracę.
§ 2. Pracownik jest obowiązany w szczególności:
1)
przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy;
2)
przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku;
3)
przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także
przepisów przeciwpożarowych;
4)
dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy
informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę;
5)
przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach;
6)
przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.
Obowiązki nauczyciela – kodeks pracy
Art. 211
Przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest
podstawowym obowiązkiem pracownika. W szczególności pracownik jest
obowiązany:
1) znać przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, brać udział w
szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym
egzaminom sprawdzającym,
2) wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami
bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych w tym
zakresie poleceń i wskazówek przełożonych,
3) dbać o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek
i ład w miejscu pracy,
4) stosować środki ochrony zbiorowej, a także używać przydzielonych środków
ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich
przeznaczeniem,
Obowiązki nauczyciela – kodeks pracy
Art. 211
Przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest
podstawowym obowiązkiem pracownika. W szczególności pracownik jest
obowiązany:
5) poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym
badaniom lekarskim i stosować się do wskazań lekarskich,
6) niezwłocznie zawiadomić przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy
wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec
współpracowników, a także inne osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia,
o grożącym im niebezpieczeństwie,
7) współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.
Obowiązki nauczyciela – Karta Nauczyciela
Art. 6
Nauczyciel obowiązany jest:
1) rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem
oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawcza i
opiekuńczą w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa
uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę;
2) wspierać każdego ucznia w jego rozwoju;
3) dążyć do pełni własnego rozwoju osobowego;
4) kształcić i wychowywać młodzież w umiłowaniu Ojczyzny, w poszanowaniu
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w atmosferze wolności sumienia i
szacunku dla każdego człowieka;
5) dbać o kształtowanie u uczniów postaw moralnych i obywatelskich zgodnie z
ideą demokracji, pokoju i przyjaźni między ludźmi różnych narodów, ras i
światopoglądów.
Obowiązki nauczyciela – Karta Nauczyciela
Art. 9
1. Stanowisko nauczyciela, z zastrzeżeniem ust. 1a, może zajmować
osoba, która:
1) posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem
pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli
i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające
kwalifikacje;
2) przestrzega podstawowych zasad moralnych;
3) spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu.
1a. …
Obowiązki nauczyciela – ustawa o systemie oświaty
Art. 4
Nauczyciel w swoich działaniach dydaktycznych, wychowawczych
i opiekuńczych ma obowiązek kierowania się dobrem uczniów,
troską o ich zdrowie, postawę moralną i obywatelską z
poszanowaniem godności osobistej ucznia.
Obowiązki nauczyciela – ustawa o systemie oświaty
Art. 43
1. …. .
2. ….. .
3. Osoby biorące udział w zebraniu rady pedagogicznej są
obowiązane do nieujawniania spraw poruszanych na zebraniu
rady pedagogicznej, które mogą naruszać dobra osobiste
uczniów lub ich rodziców, a także nauczycieli i innych
pracowników szkoły lub placówki.
Obowiązki nauczyciela
Ramowy statut gimnazjum
§ 13
Statut gimnazjum określa zakres zadań nauczycieli oraz innych
pracowników, w tym zadań związanych z zapewnieniem
bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez
gimnazjum, z uwzględnieniem przepisów § 14-17.
Analogicznie jest w ramowych statutach pozostałych szkół.
Obowiązki nauczyciela
Statut szkoły
§ 59
1.
Nauczyciel prowadzi pracę dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, jest
odpowiedzialny za jakość tej pracy i powierzonych jego opiece uczniów.
2.
Do zadań i obowiązków nauczyciela należy:
1) dbanie o życie, zdrowie i bezpieczeństwo uczniów;
2) uczestniczenie w szkoleniach w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
organizowanych przez szkołę;
3) przestrzeganie zapisów statutowych;
4) zapoznawanie się z aktualnym stanem prawnym w oświacie;
5) egzekwowanie przestrzegania regulaminów w pracowniach, zwłaszcza
w pracowniach o zwiększonym ryzyku wypadkowości;
Obowiązki nauczyciela
§ 59
2. Do zadań i obowiązków nauczyciela należy:
6) używanie w salach gimnastycznych i na boiskach sportowych tylko
sprawnego sprzętu;
7) kontrolowanie obecności uczniów na każdej lekcji;
8) pełnienie dyżurów zgodnie z opracowanym harmonogramem;
9) przygotowanie i posiadanie planu dydaktyczno – wychowawczego;
10)przygotowywanie się do zajęć dydaktycznych i wychowawczych;
11)dbanie o poprawność językową uczniów;
12)przestrzeganie warunków i sposobu oceniania uczniów określonych w
statucie;
13)bezstronne i obiektywne ocenianie uczniów oraz sprawiedliwe traktowanie
wszystkich uczniów;
14)…. ;
Obowiązki nauczyciela
Rozporządzenie MEN z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu
dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz
składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1538)
§2
Dyrektor szkoły dokonuje oceny pracy nauczyciela, uwzględniając w szczególności:






prawidłowość realizacji innych zadań zawodowych wynikających ze
statutu szkoły,
kulturę i poprawność języka,
pobudzanie inicjatywy uczniów, zachowanie odpowiedniej dyscypliny
uczniów na zajęciach,
współpracę z rodzicami,
wspomaganie wszechstronnego rozwoju ucznia, z uwzględnieniem jego
możliwości i potrzeb,
przestrzeganie porządku pracy (punktualność, pełne wykorzystanie
czasu lekcji, właściwe prowadzenie dokumentacji)
Obowiązki nauczyciela
Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i
sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy
oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach
publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562 z późniejszymi zmianami)







określenie wymagań edukacyjnych [§ 4 ust. 1 pkt 1];
jawne ocenianie i uzasadnianie oceny [§ 5 ust. 1 i 2];
ustalanie śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych w terminie
określonym w statucie szkoły [§ 3 ust. 3 pkt 3; § 11];
informowanie uczniów i rodziców (prawnych opiekunów) o
przewidywanych rocznych ocenach klasyfikacyjnych z
obowiązkowych i dodatkowych zajęć [§ 11 ust. 9];
informowanie przez wychowawcę o przewidywanie rocznej ocenie
klasyfikacyjnej zachowania [§ 11 ust. 9];
przeprowadzanie egzaminów klasyfikacyjnych;
…
Obowiązki nauczyciela
Rozporządzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie
bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i
placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69 ze zmianami)
§ 14
1.
Przerwy w zajęciach uczniowie spędzają pod nadzorem nauczyciela.
2.
Jeżeli pozwalają na to warunki atmosferyczne, umożliwia się uczniom
przebywanie w czasie przerw w zajęciach na świeżym powietrzu
§ 19
1. Jeżeli pomieszczenie lub inne miejsce, w którym mają być prowadzone zajęcia, lub
stan znajdującego się w nim wyposażenia stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa
niedopuszczalne jest rozpoczęcie zajęć.
2. Jeżeli stan zagrożenia powstanie lub ujawni się w czasie zajęć - niezwłocznie się je
przerywa i wyprowadza się z zagrożonych miejsc osoby powierzone opiece szkoły
lub placówki.
Obowiązki nauczyciela
Rozporządzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie
bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i
placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69 ze zmianami)
Rozdział 3
Wychowanie fizyczne, sport i turystyka
§ 30
W czasie zawodów sportowych organizowanych przez szkołę lub
placówkę uczniowie nie mogą pozostawać bez opieki osób do tego
upoważnionych.
Obowiązki nauczyciela
§ 31
1. Stopień trudności i intensywności ćwiczeń dostosowuje się do
aktualnej sprawności fizycznej i wydolności ćwiczących.
2. Uczestnika zajęć uskarżającego się na dolegliwości zdrowotne
zwalnia się w danym dniu z wykonywania planowanych ćwiczeń,
informując o tym jego rodziców (opiekunów).
3. Ćwiczenia są prowadzone z zastosowaniem metod i urządzeń
zapewniających pełne bezpieczeństwo ćwiczących.
4. Bramki i kosze do gry oraz inne urządzenia, których przemieszczenie
się może stanowić zagrożenie dla zdrowia ćwiczących, są mocowane
na stałe.
Obowiązki nauczyciela
§ 31
5. Stan techniczny urządzeń i sprzętu sportowego jest sprawdzany
przed każdymi zajęciami.
6. W salach i na boiskach oraz w miejscach wyznaczonych do
uprawiania ćwiczeń fizycznych, gier i zabaw umieszcza się tablice
informacyjne określające zasady bezpiecznego użytkowania
urządzeń i sprzętu sportowego.
7. Prowadzący zajęcia zapoznaje osoby biorące w nich udział z
zasadami bezpiecznego wykonywania ćwiczeń oraz uczestniczenia
w grach i zabawach.
Obowiązki nauczyciela
§ 32
1.
Przy organizacji zajęć, imprez i wycieczek poza terenem szkoły lub
placówki liczbę opiekunów oraz sposób zorganizowania opieki ustala się,
uwzględniając wiek, stopień rozwoju psychofizycznego, stan zdrowia i
ewentualną niepełnosprawność osób powierzonych opiece szkoły lub
placówki, a także specyfikę zajęć, imprez i wycieczek oraz warunki, w
jakich będą się one odbywać.
2.
Kryteria, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się również przy ustalaniu
programu zajęć, imprez i wycieczek.
§ 33
1.
Opiekun wycieczki sprawdza stan liczbowy jej uczestników przed
wyruszeniem z każdego miejsca pobytu, w czasie zwiedzania, przejazdu
oraz po przybyciu do punktu docelowego.
2.
Niedopuszczalne jest realizowanie wycieczek podczas burzy, śnieżycy i
gołoledzi.
Obowiązki nauczyciela
§ 34
1.
Jeżeli specyfika wycieczki tego wymaga, jej uczestników zaznajamia się z
zasadami bezpiecznego przebywania nad wodą.
2.
Osoby pozostające pod opieką szkoły lub placówki mogą pływać oraz
kąpać się tylko w obrębie kąpielisk i pływalni w rozumieniu przepisów
określających warunki bezpieczeństwa osób przebywających w górach,
pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne.
3.
Nauka pływania może odbywać się tylko w miejscach specjalnie do tego
celu wyznaczonych i przystosowanych.
4.
Uczącym się pływać i kąpiącym się zapewnia się stały nadzór ratownika
lub ratowników i ustawiczny nadzór opiekuna lub opiekunów ze strony
szkoły lub placówki.
Obowiązki nauczyciela
§ 35
1.
Kajaki i łodzie, z których korzystają uczestnicy wycieczek, wyposaża się w
sprzęt ratunkowy.
2.
Ze sprzętu pływającego korzystają jedynie osoby przeszkolone w zakresie
jego obsługi oraz posługiwania się wyposażeniem ratunkowym.
§ 36
Niedopuszczalne jest używanie łodzi i kajaków podczas silnych wiatrów.
§ 37
Niedopuszczalne jest urządzanie ślizgawek i lodowisk na rzekach, stawach,
jeziorach i innych zbiornikach wodnych.
§ 38
Przed przystąpieniem do strzelania z broni sportowej uczniów zaznajamia się z
zasadami korzystania ze strzelnicy i bezpiecznego obchodzenia się z bronią.
Obowiązki nauczyciela
Rozporządzenie MENiS z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i
sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki
krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. Nr 135, poz. 1516)
§ 12
Kierownik wycieczki lub imprezy w szczególności:
1) opracowuje program i harmonogram wycieczki lub imprezy;
2) opracowuje regulamin i zapoznaje z nim wszystkich uczestników;
3) zapewnia warunki do pełnej realizacji programu i regulaminu wycieczki
lub imprezy oraz sprawuje nadzór w tym zakresie;
4) zapoznanie uczestników z zasadami bezpieczeństwa oraz zapewnienia
warunki do ich przestrzegania;
5) określa zadania opiekuna w zakresie realizacji programu, zapewnienia
opieki i bezpieczeństwa uczestnikom wycieczki i imprezy;
Obowiązki nauczyciela
Rozporządzenie MENiS z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i
sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki
krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. Nr 135, poz. 1516)
§ 12
Kierownik wycieczki lub imprezy w szczególności:
6) nadzoruje zaopatrzenie uczestników w sprawny sprzęt i ekwipunek
oraz apteczkę pierwszej pomocy;
7) organizuje transport, wyżywienie i noclegi dla uczestników;
8) dokonuje podziału zadań wśród uczestników;
9) dysponuje środkami finansowymi przeznaczonymi na organizację
wycieczki lub imprezy;
10) dokonuje podsumowania, oceny i rozliczenia finansowego wycieczki lub
imprezy po jej zakończeniu.
Obowiązki nauczyciela
Rozporządzenie MENiS z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i
sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki
krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. Nr 135, poz. 1516)
§ 13
1.
2.
Opiekunem wycieczki lub imprezy może być nauczyciel albo, po uzyskaniu
zgody dyrektora szkoły, inna pełnoletnia osoba.
Opiekun w szczególności:
1) sprawuje opiekę nad powierzonymi mu uczniami;
2) współdziała z kierownikiem w zakresie realizacji programu i
harmonogramu wycieczki lub imprezy;
3) sprawuje nadzór nad przestrzeganiem regulaminu przez uczniów, ze
szczególnym uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa;
4) nadzoruje wykonywanie zadań przydzielonych uczniom;
5) wykonuje inne zadania zlecone przez kierownika.
Obowiązki nauczyciela
Rozporządzenie MEN z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy
programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego
w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2012 r. poz. 977)
Cele kształcenia - wymagania ogólne
Bezpieczne uczestnictwo w aktywności fizycznej o charakterze rekreacyjnym i
sportowym ze zrozumieniem jej znaczenia dla zdrowia:
1) udział w aktywności fizycznej ukierunkowanej na zdrowie, wypoczynek i
sport;
2) stosowanie zasad bezpieczeństwa podczas aktywności fizycznej;
3) poznawanie własnego rozwoju fizycznego i sprawności fizycznej oraz
praktykowanie zachowań prozdrowotnych.
Obowiązki nauczyciela
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy
w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493 z późniejszymi zmianami)
Art. 12
Osoby, które w związku z wykonywaniem swoich obowiązków
służbowych powzięły podejrzenie o popełnieniu przestępstwa z użyciem
przemocy wobec członków rodziny, powinny niezwłocznie zawiadomić o
tym Policję lub prokuratora.
Ustawa nakłada na nauczycieli, dyrektorów szkół i placówek ustawowy
obowiązek powiadamiania Policji lub prokuratora, gdy w związku z
wykonywaniem zadań służbowych powzięli podejrzenie o
popełnieniu przestępstwa z użyciem przemocy wobec dziecka [na
podstawie obserwacji, wywiadów, pism, skarg, rozmów itd.]
Ukrywanie informacji o popełnionych przestępstwach jest naruszeniem
ustawy.
Uchybienia przeciwko porządkowi pracy
Zgodnie z Kodeksem pracy pracownik jest zobowiązany do
przestrzegania:

ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy,

przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,

przepisów przeciwpożarowych,

przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w
pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy,

nie opuszczania pracy bez usprawiedliwienia,

stawiania się do pracy w stanie trzeźwości oraz zakazu
spożywania alkoholu w czasie pracy.
Przedmiot odpowiedzialności porządkowej
Ustalony porządek pracy może być określony przez:


regulamin pracy,
regulaminy wewnętrzne (regulamin działalności rady
pedagogicznej, regulamin wycieczek szkolnych)

statut,

rozporządzenia,



wypełnianie dokumentacji (wpisywanie tematów lekcji,
wypełnianie arkuszy ocen, wpisywanie ocen)
zarządzenia kierownika jednostki, np. organizacja dyżurów
międzylekcyjnych, opieka podczas imprez, organizacja
zastępstw, porządek zebrań rady,
organizacja egzaminu zewnętrznego.
Przedmiot odpowiedzialności porządkowej
Ustalony porządek pracy może być określony przez:
Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów
przeciwpożarowych

regulaminy pracowni,

zabezpieczenie środków chemicznych,

korzystanie z urządzeń elektrycznych,

organizacja wycieczek i turystyki
Potwierdzanie przybycia i obecności w pracy oraz
usprawiedliwianie nieobecności w pracy

zgodnie z regulaminem pracy,

zgodnie z kodeksem pracy.
Uchybienia przeciwko porządkowi pracy









Nieobecność nieusprawiedliwiona w pracy,
Spóźnianie się do pracy, na lekcje, wychodzenie z lekcji,
Nieobecność nieusprawiedliwiona na zebraniu rady pedagogicznej,
Niewypełnienie dokumentacji szkolnej (wpisów tematów, wypełnianie
arkuszy ocen itp.)
Niepełnienie dyżurów podczas przerw międzylekcyjnych,
Odmowa sporządzenie protokołu z zebrania rady pedagogicznej,
Nieustalanie przewidywanych śródrocznych i rocznych ocen
klasyfikacyjnych w terminie określonym w statucie,
Brak poprawy prac kontrolnych w terminie określonym w statucie,
…
Uchybienia przeciwko obowiązkom nauczyciela oraz
godności zawodu
Karta Nauczyciela
Art. 6
Nauczyciel obowiązany jest:
1) rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem
oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawcza i
opiekuńczą w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa
uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę;
2) wspierać każdego ucznia w jego rozwoju;
3) dążyć do pełni własnego rozwoju osobowego;
4) kształcić i wychowywać młodzież w umiłowaniu Ojczyzny,
w poszanowaniu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka;
5) dbać o kształtowanie u uczniów postaw moralnych i obywatelskich
zgodnie z ideą demokracji, pokoju i przyjaźni między ludźmi różnych
narodów, ras i światopoglądów.
Obowiązki i konsekwencje ich nieprzestrzegania
41
Konsekwencją nieprzestrzegania i zaniedbywania przez
nauczycieli obowiązków jest podejmowanie przez osoby do
tego uprawnione dopuszczalnych środków
dyscyplinujących do kar włącznie. Konieczne jest wskazanie
tych środków, łącznie ze środkami zewnętrznymi.
Osobami uprawnionymi do stosowania środków dyscyplinujących
wobec nauczycieli, w tym kar, są:
dyrektor szkoły,
komisja dyscyplinarna dla nauczycieli oraz
Sądy.
Negatywna ocena pracy lub nienaliczenie wynagrodzenia za
nieobecność nieusprawiedliwioną w pracy nie są karami.
Odpowiedzialność nauczyciela
Odpowiedzialność i konsekwencje
nieprzestrzegania obowiązków
Kary za uchybienia przeciwko porządkowi pracy
Podjęcie decyzji w sprawie ukarania poprzedzone jest
postępowaniem wyjaśniającym. Przed ukaraniem pracodawca
jest obowiązany wysłuchać pracownika.
Za uchybienie przeciwko porządkowi pracy kierownik zakładu
pracy (dyrektor szkoły lub placówki) stosuje kary porządkowe
przewidziane w art. 108 Kodeksu pracy, tj. kara upomnienia lub
kara nagany oraz karę pieniężną.
Kary stosuje się za konkretne naruszenie przez pracownika
ustalonego porządku pracy.
Kary porządkowej nie można zastosować po upływie 14 dni od
daty powzięcia informacji o wykroczeniu. Okres zwolnienia
lekarskiego nie jest wliczany do okresu 14 dni, o którym mowa
wyżej.
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
44
Art. 108
§ 1. Za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji
i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny
pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu
potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania
nieobecności w pracy, pracodawca może stosować:
1) karę upomnienia;
2) karę nagany.
§ 2. Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa
i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczania pracy
bez usprawiedliwienia, stawienia się do pracy w stanie nietrzeźwości
lub spożywanie alkoholu w czasie pracy – pracodawca może również
stosować karę pieniężną.
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela
45
Art. 26
1. Stosunek pracy nauczyciela wygasa z mocy prawa odpowiednio w razie:
1) prawomocnego ukarania w postępowaniu dyscyplinarnym karą dyscyplinarną
zwolnienia z pracy oraz karą dyscyplinarną zwolnienia z pracy z zakazem
przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczycielskim w okresie trzech
lat od ukarania lub karą wydalenia z zawodu nauczycielskiego;
2) prawomocnego skazania na karę pozbawienia praw publicznych albo prawa
wykonywania zawodu lub utraty pełnej zdolności do czynności prawnych;
3) prawomocnego skazania za przestępstwo popełnione umyślnie;
4) upływu trzymiesięcznego okresu odbywania kary pozbawienia wolności;
5) stwierdzenia, że nawiązanie stosunku pracy nastąpiło na podstawie fałszywych
lub nieważnych dokumentów albo zostało dokonane z naruszeniem warunków
określonych w art. 10 ust. 5 pkt 1–5, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 9.
2. Wygaśnięcie stosunku pracy w przypadkach określonych w ust. 1 stwierdza dyrektor
szkoły, a w stosunku do dyrektora szkoły – organ prowadzący szkołę.
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela
46
Rozdział 10
Odpowiedzialność dyscyplinarna
Art. 75
1.
Nauczyciele podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za uchybienia
godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom, o których mowa w art. 6.
2.
Za uchybienia przeciwko porządkowi pracy, w rozumieniu art. 108
Kodeksu pracy, wymierza się nauczycielom kary porządkowe zgodnie z
Kodeksem pracy.
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela
47
Art. 76
1.Karami dyscyplinarnymi dla nauczycieli są:
1) nagana z ostrzeżeniem;
2) (uchylony);
3) zwolnienie z pracy;
3a) zwolnienie z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy
w
zawodzie nauczycielskim w okresie 3 lat od ukarania;
4) wydalenie z zawodu nauczycielskiego.
2.Kary dyscyplinarne wymierza komisja dyscyplinarna.
3.Wymierzenie kary dyscyplinarnej określonej w ust. 1 pkt 4 jest równoznaczne
z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczycielskim.
4.(uchylony).
5.….. .
Kary za uchybienia przeciwko obowiązkom nauczyciela
oraz godności zawodu
48
Najczęstsze wykroczenia dyscyplinarne:


uchybienie godności zawodu,
brak zapewnienie bezpieczeństwa, pozostawienie uczniów bez opieki
podczas prowadzonych zajęć lub bez należytej opieki,

naruszanie godności ucznia, przemoc fizyczna, kary cielesne

naruszenie obowiązku trzeźwości w szkole i poza szkołą

przestępstwa popełnione umyślnie


brak prawidłowego nadzoru mad przebiegiem egzaminów
zewnętrznych
czyny nierządne, molestowanie nieletnich, pornografia z udziałem
nieletnich
Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli
Molestowanie seksualne
Przemoc fizyczna
„Słowami można zniszczyć człowieka tak, że nawet nie będzie
zdawał sobie sprawy z tego, że zastosowano wobec niego
brutalną – lecz zakamuflowaną – przemoc”
„Słowa zabijają jak kule, tylko wolniej i bardziej podstępnie”
KRYTYCYZM
zdarza się każdemu
bywa go niekiedy nadmiar
jest agresywny
jest nawet złośliwy
INCYDENTALNOŚĆ
emocje,
czujemy przesadę,
czujemy coś złego
MA CHARAKTER STAŁY
I UPORCZYWY
OSOBA NIE MA ŻADNYCH
WĄTPLIWOŚCI
TERRORYZM EMOCJONALNY
(MOLESTOWANIE MORALNE)
uporczywe dokuczanie, upokarzanie,
ironiczne uwagi, gesty,
wpędzanie innych w poczucie winy lub niższości,
zniechęcanie, odbieranie wiary w siebie
Zadania dyrektora
Procedury postępowania dyscyplinarnego
oraz rola i zadania dyrektora szkoły
Powzięcie informacji o naruszeniu obowiązków lub
godności zawodu nauczyciela
Źródło informacji:

spostrzeżenia z obserwacji pracy nauczyciela i wychowawcy,

sporządzana dokumentacja,

pisma lub skargi rodziców, uczniów i innych osób,

zawiadomienia z Policji, Prokuratury, Sądu, w tym odpisy wyroków
sądowych,

ankiety, wywiady,

..
Formułowanie zarzutu
Na podstawie powziętej informacji o naruszeniu obowiązków nauczyciela
lub godności zawodu dyrektor określa zarzut.
Na tym etapie zarzut nie zawsze udaje się sprecyzować, np. uczeń Adam
B. został przez nauczyciela Jerzego Z. kilkakrotnie wyszarpany za
ucho i znieważony wyzwiskami w obecności innych uczniów.
Doprecyzowanie zarzutu może nastąpić w wyniku postępowania
wyjaśniającego (badania sprawy) przez dyrektora szkoły.
W niektórych przypadkach nie powinien prowadzić postępowania
wyjaśniającego, ale po rozeznaniu skierować sprawę do właściwych
instytucji (np. w sytuacji powzięcia informacji lub podejrzenia, że
wobec ucznia stosowana jest przemoc, czy też jest ono molestowane
czy też wykorzystywane seksualnie)
Postępowanie wyjaśniające
Dyrektor jest obowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.
Postępowanie wyjaśniające należy dobrze zaplanować i rzetelnie
przeprowadzić.
Szczególnej uwadze i rzetelności postępowania podlegają sprawy
związane z naruszeniem praw i dobra dziecka.
Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego ma na celu
uwiarygodnienie zarzutu czy też zarzutów bądź stwierdzenie, iż zarzut
nie został potwierdzony.
Z nauczycielem, któremu postawiono zarzut uchybienia obowiązkom lub
godności zawodu nauczyciela, zwłaszcza dotyczącego naruszenia
praw i dobra dziecka, rozmawia się na zakończenie postępowania.
Dziecko podlega szczególnej ochronie jako świadek zdarzenia.
Postępowanie wyjaśniające
Rzetelność przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jest
podstawą do zgromadzenia dowodów, które pozwolą na
podjęcie działań dyscyplinujących, w wyniku których:


nauczyciel może być ukarany karą porządkową lub
może zostać skierowany wniosek o wszczęcie postępowania
dyscyplinarnego
albo odstąpienie od stosowania kar lub składania wniosku o
postępowanie dyscyplinarne.
Dowody z postępowania wyjaśniającego
Dowodami w postępowaniu wyjaśniającym mogą być:
 wypisy z dokumentacji szkolnej (protokoły z zebrań rady
pedagogicznej, notatki służbowe, pisma, świadectwa, dzienniki
lekcyjne, skargi, prace kontrolne, sprawdziany, …),
 ankiety i wywiady, w tym z uczniami, rodzicami,
 rozmowy z uczniami,
 notatki służbowe,
 pisma urzędowe,
 listy,
 nagrania z monitoringu, zdjęcia, filmy,
 inne nagrania,
 zeszyty uczniowskie,
 szkice z miejsc zdarzenia,
Dowody z postępowania wyjaśniającego
Dowodami w postępowaniu wyjaśniającym mogą być:
 oświadczenia,
 informacje prasowe,
 wydruki internetowe, np. facebooka,
 wyjaśnienia na piśmie, w tym składane przez obwinianego
nauczyciela,
 zaświadczenia lekarskie, karty szpitalne,
 …
Dowody szczególne:
 wyroki sądowe,
 zawiadomienia prokuratorskie i policyjne,
 wyciągi bankowe,
 pisma Rzecznika Praw Dziecka,
 ....
Świadkowie zdarzenia
Świadkami w sprawie mogą być osoby, które uczestniczyły w
zdarzeniu, widziały zdarzenie, są osobami poszkodowanymi.
Szczególnymi świadkami są uczniowie.
Z uczniami niepełnoletnimi prowadzone są rozmowy w obecności
rodziców lub pedagoga szkolnego albo wychowawcy. Z
rozmowy z uczniem sporządzana jest notatka. Uczeń może
także składać wyjaśnienia na piśmie.
Świadkami nie powinny być osoby, które znają sprawę
„z opowiadania”, które nie były przy zdarzeniu.
Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego
Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, a w
rzeczywistości postępowania wyjaśniającego, może być złożony
przez:
 dyrektora szkoły lub placówki w stosunku do nauczyciela,
 organ prowadzący w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki
albo wynikać np. z:
 przekazanego wyroku sądowego, informacji o postępowaniu
prokuratorskim, ustaleń z badania skargi.
Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego
Pisemny wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego
powinien zawierać konkretny zarzut, a także dowody
uzasadniające zarzut uchybienia obowiązkom nauczyciela lub
godności zawodu nauczyciela.
Do wniosku powinny być dołączone dokumenty potwierdzające
zarzut (dowody). Dokumenty te powstały w wyniku czynności
wyjaśniających podjętych przez dyrektora lub organ
prowadzący.
Dowodami są zwłaszcza wyroki sądowe za przestępstwa karne,
w tym przestępstwa popełniane umyślnie oraz pisma o
wszczętych lub prowadzonych postępowaniach wyjaśniających
przez prokuraturę albo Policję.
Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego
Z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego dyrektor
szkoły lub placówki występuje do Małopolskiego Kuratora
Oświaty.
Po otrzymaniu wniosku Kurator podejmuje decyzję o:
 wszczęciu postępowania wyjaśniającego i kieruje sprawę do
Rzecznika Dyscyplinarnego lub
 odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego.
Nauczyciel może być zawieszony w pełnienia obowiązków
nauczyciela, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne
lub złożony został wniosek o wszczęcie postępowania
dyscyplinarnego.
Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego
Dyrektor szkoły zawiesza w pełnieniu obowiązków nauczyciela, a
organ prowadzący – dyrektora szkoły, jeżeli wszczęte
postępowanie karne lub złożony wniosek o wszczęcie
postępowania dyscyplinarnego dotyczy naruszenia praw i dobra
dziecka. [art. 83 ust. 1a Karty Nauczyciela]
Decyzję o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków przekazuje się
do Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie.
Od decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków przysługuje
nauczycielowi prawo do odwołania. Odwołanie składa się do
Komisji Dyscyplinarnej.
Kary za uchybienia obowiązkom nauczyciela oraz
godności zawodu
Zastosowanie wobec nauczyciela kary porządkowej przewidzianej
Kodeksem pracy wyklucza możliwość wszczęcia postępowania
dyscyplinarnego.
[Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia z dnia
22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla
nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. Nr 15,
poz. 64)
§ 4. 1. Nie wszczyna się postępowania dyscyplinarnego, a wszczęte
umarza, gdy:
3) za popełnione przewinienie nauczyciel został ukarany karą
porządkową zgodnie z art. 108 Kodeksu pracy,
4) ….;]
Kary za uchybienia obowiązkom nauczyciela oraz
godności zawodu
W przypadku spraw sądowych lub postępowań prokuratorskich
postępowanie dyscyplinarne może być prowadzone
równolegle lub może być zawieszone do czasu ich
zakończenia.
Niezależnie od wyroku sądowego, z wyjątkiem uniewinnienia,
nauczyciel może ponieść także konsekwencje dyscyplinarne.
Za przestępstwo popełnione umyślne (wyrok sądowy z Kodeksu
karnego) z nauczycielem wygasa z mocy prawa stosunek
pracy [art. 26 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela].
Najczęstsze naruszenia obowiązków w ostatnim czasie
Niezapewnienie bezpieczeństwa uczniom wynikające z
nieprzestrzegania lub lekceważenia obowiązków
 pozostawienie dzieci lub uczniów bez opieki podczas
wycieczek, wyjść na zewnątrz, zajęć;
 obrażanie słowne uczniów,
 szarpanie za ucho, trącanie, zamykanie w ubikacji, straszenie,
 wyłudzanie i przywłaszczanie pieniędzy rodziców lub wręcz
kradzieże,
 nieobyczajne zachowania.
WYCIECZKI!!!