Włoska biżuteria high tech

Ekwipunek: test Campagnolo Super Record
Włoska biżuteria
high tech
W komputerowych procesorach wyścig na gigaherce już dawno zamienił się w pojedynki na ilość rdzeni i energooszczędność. Nikt już nie pamięta, że zegarek z 5 melodyjkami był
zdecydowanie lepszy niż taki z 3, a zimna wojna skończyła się
przed urodzeniem sporej części czytelników bB.
Wydawałoby się, że wyścig w dziedzinie osprzętu rowerowego, oprócz obniżania wagi, idzie w kierunku nowych
interfejsów użytkownika (przełomowe manetki SRAM
i elektryczny Dura-Ace), ale Campagnolo dalej idzie na
ilość zębatek w kasecie. W czerwcu, po
ośmiu latach na dziesiątce, Włosi na
75. urodziny swojej firmy zaszachowali
rywali jedenastoma. Mieliśmy okazję
pojeździć i sprawdzić, czy
ten wyścig prowadzi do
rozwinięcia technologii kosmicznych, czy
raczej do globalnego kataklizmu.
Oprócz podwyższenia stawki,
Campa obudziła
także legendę
śpiącą od ponad
20 lat - markę
Super Record. Grupa
pod tą nazwą została wycofana w czasach zegarmistrzowskiej technologii hamulców
Delta - 1985-87 - patrz bB #5/2005.
W wersji na 2009 Campa będzie
serwować aż 3 grupy (Super Record,
Record i Chorus) z 11-zębatkowymi
kasetami i nowymi klamko-manetkami.
Różnią się wyłącznie materiałami użytymi
do produkcji. Ogólnie rzecz ujmując - im
niżej, tym mniej carbonu i ceramiki.
Jakość wykończenia Super Recorda 11 jest niewiarygodnie wysoka. Włosi zaparli się i nie przenieśli
produkcji 3 topowych grup na Daleki Wschód. Dzięki
stereotypowemu wręcz zamiłowaniu tej nacji do fizycznego piękna, świat może podziwiać osprzęt, którego nie
powstydziłaby się żadna jubilerska półka.
Klamki Ergopower Ultra-Shift, oprócz obsługi 11 przełożeń, nie zmieniły się w podstawowej koncepcji mechanicznej. Nadal można prawą manetką skoczyć naraz o 5
przełożeń w dół (twardziej) i o 3 w górę (na „mięcej”).
Obniżono jedynie o 18% siłę potrzebną do przesunięcia
w górę przedniej przerzutki i o 13% tylnej. Zmienił się za
to kształt korpusu - teraz ma znacznie wyższy i pochylony
32
bi k eB oar d #1 0 październik 2008
do wewnątrz guz, który ma poprawiać aerodynamikę,
oraz dźwignie, które łatwiej dosięgnąć z górnego chwytu,
w którym kolarze spędzają większość czasu. Dźwignie
mają też otwory dla zmniejszenia wagi. To pierwszy raz,
kiedy widzimy, że producent uważa, że carbonowe klamki
trzeba dodatkowo odchudzać. Korpusy klamek powleczone są hipoalergiczną, odporną na UV gumą o dwóch
gęstościach - u góry miększą, dodatkowo karbowaną dla
tłumienia wibracji, z boków i od dołu twardszą dla lepszego chwytu. Przemodelowano też prowadzenie pancerzy,
dzięki temu lepiej układają się pod owijką.
Tylna przerzutka oferowana jest w wersji z krótkim i średnim wózkiem. Wykonana została z kutego i anodowanego
aluminium oraz carbonu z główną śrubą i osią sprężyny
napinacza z tytanu. Jest podobno o 150% sztywniejsza
niż poprzedni model. Zgodnie z obowiązującą modą
zewnętrzna płytka wózka wykonana jest również ze spektakularnego carbonu. Bardziej miękkie, tłumiące wibracje
kółeczka wózka obracają się na ceramicznych łożyskach
(dolne kulkowe, górne ślizgowe - w Recordzie oba ślizgowe, w Chorusie brak ceramiki).
Prowadnica przedniej przerzutki została usztywniona, a jej
zewnętrzna płytka wykonana jest z carbonu. Mimo że
powiększony prześwit prawie wystarcza na pełne koszenie
łańcucha bez ocierania, przydaje się jednak mikroregulacja w lewej klamce.
Grupa Super Record nie ma specjalnych piast. Campagnolo zaleca te od „zwykłego” Recorda. Przy wzrastającej
popularności kół sprzedawanych jako komplety nie jest to
element grupy, na który zwraca się obecnie wiele uwagi.
Zupełnie niestereotypowa dla Włochów jest jakość wykonania Super Recorda i precyzja podania specyfikacji.
Podwyższanie parametrów opisywane jest hiper-poprawnie punktami procentowymi, a nie relatywnymi procentami, a np. waga łańcucha podawana jest per ogniwo
(2,12g). To oddaje podejście do produktu. Nic dziwnego,
Vicenza leży zaledwie 250 km od granic Szwajcarii.
Nowa, 11-zębatkowa kaseta oferowana jest w 4 zestawieniach: 11-23, 11-25, 12-25, 12-27. 5 mniejszych
zębatek wykonanych jest z powlekanej niklem i chromem
stali, 6 większych z tytanu. Tytanowe zębatki są osadzone w 2 grupach po 3 na aluminiowych, trójramiennych
„pająkach”. Zakrętka jest oczywiście aluminiowa. Każda
zębatka ma po jednej „bramce” o kształcie płetwy rekina,
ułatwiającej przejście łańcucha.
Campagnolo nie zmieniło koncepcji hamulców.
Przedni ma podwójną oś obrotu dla zwiększenia
siły hamowania, tylny pojedynczą - dla zmniejszenia masy. Super Record i Record mają łożyska kulkowe, Chorus ślizgowe. Śruby w wyższych modelach
wycięto z tytanu.
Nie za wiele zmieniło się w korbach. Tak jak w kończącym się sezonie modelowym, są wykonane z jednokierunkowych pasm włókien węglowych (które, mimo że piękne
same w sobie, nieco odstają od estetyki pozostałych
elementów grupy). Przednia, większa tarcza ma dwa
typy stref tranzytowych dla łańcucha, osobne dla wejścia
i zejścia łańcucha, każdy typ ma po dwie naprzeciwstawne strefy. Nowe i rewolucyjne są za to łożyska suportu
- CULT. Ceramiczne kulki toczą się w nich po bieżniach
z egzotycznego i zarezerwowanego dla Campa na 3 lata
stopu stali Cronitect. Ponieważ ceramika jest nieczuła na
zabrudzenia, a kosmiczne bieżnie odporne na korozję,
zbędny jest smar i uszczelki. Jedynym powodem, dla którego zalecane jest podlewanie ich rzadkim olejem jest ich
wyciszenie. Łożyska są o 1/3 lżejsze i o 40% trwalsze od
ich stalowych odpowiedników stosowanych przez Campa.
Podobno są też bardziej efektywne.
Łańcuch jest kluczowym elementem nowej grupy. Jego
zwężenie o kolejne ponad 7% do 5,5 mm ma swoje
konsekwencje. Żeby go bezpiecznie złączyć, trzeba mieć
specjalne narzędzie, a instrukcja jak należy to poprawnie
zrobić ma 20 stron. Rozpiąć i spiąć łańcuch wolno tylko
34
bi k eB oar d #1 0 październik 2008
dwa razy przed koniecznością wymiany na nowy. Nawet Shimano zaczęło
już stosować spinkę w 10-biegowym łańcuchu. W Campa trzeba używać
specjalnego pinu. Wykonany został z nowego stopu stali, który ma być wg
producenta o 20% wytrzymalszy na rozciąganie niż poprzedni - 10-biegowy
o szerokości 5,9 mm.
Żeby przekonać sceptyków, Campagnolo wydłużyło gwarancję na 3 topowe
grupy z 11-rzędowymi kasetami ze swoich standardowych 3 do 4 lat. Nie znamy jeszcze polskich cen, ale słyszeliśmy przecieki o niewielkiej obniżce cen
Recorda i utrzymaniu niezmienionej ceny Chorusa na zachodnich rynkach.
Jazda
Po latach spędzonych na sprzęcie Shimano, przeskoczenie na topowe wyposażenie Campa spowodowało u mnie lekkie poczucie zagubienia w ergonomii. Osobiście uważam, że system zmiany biegów Japończyków jest bardziej
ergonomiczny, bo trudno w Campie operować cynglem do zrzucania na
twardsze przełożenia w dolnym chwycie, ale z pewnością jest bardzo wielu,
Ekwipunek
MARZOCCHI ROCO
AIR 3PL
Cena: 1800 zł
Roco ma olbrzymią komorę
powietrzną. Tłok o średnicy 32 mm (tyle samo co
Budowa
Działanie
4
4
1,3
Uwaga! Tekst jest integralną częścią testu. Wnioskowanie tylko na
podstawie punktacji może prowadzić do błędów w interpretacji
którzy uważają, że koncepcja 1 dźwignia - 1
funkcja jest najlepsza. Jedna rzecz stała się
dla mnie jasna już na samym początku. Jeśli
chodzi o precyzję działania manetek, Campa zostawia, tańszego wprawdzie o kilkaset
Euro, Dura-Ace (nawet najnowszego) w tyle.
Elektryczny Di2 to inna historia (dosłownie
- polecam osobny artykuł na str. 38), ale
w linkowym sterowaniu Super Record jest niedościgniony. Skok manetek jest krótki, głośny
trzask i wyczuwalne tyknięcie pod palcami
jasno przekazują informację o zmianie nawet
jeśli różnica jednego ząbka nie jest tak łatwo
wyczuwalna przy spokojnej jeździe.
Pod pełnym obciążeniem system działa dokładnie tak samo. Łańcuch podróżuje między
zębatkami dość głośno, ale bardzo pewnie,
nawet przy wykorzystaniu pełnego skoku manetek. Początkowo bałem się nieco rozerwania
cieniutkiego łańcucha przez zbytnią niefrasobliwość przy zmianie biegów, ale myśl o generujących ponad kilowat mocy sprinterach, którzy
testowali ten sprzęt na Giro, Tourach i Vueltach
szybko wypchnęła tę pychę ze świadomości.
Przy pełnym wciśnięciu cyngla (5 niżej - twardziej) trzeba lekko odpuścić przed daniem całej
pary, bo inaczej chrobot kasety aż boli. Szybkość zmian z przodu jest zupełnie niezwiązana
z przykładaną siłą i przyspieszyć lub spowolnić
może je jedynie kadencja pedałowania.
Nowy, asymetryczny kształt klamek z wysokimi
guzami jest świetny i pozwala na nowy, nieco
szerszy chwyt z dłońmi z mniejszym zgięciem
w nadgarstkach. Szkoda, że nie ma regulacji
długości korpusu albo większej wersji, bo ze
swoimi szerokimi łapami w rękawiczkowym
rozmiarze 10 lepiej czułbym się na nieco
dłuższych korpusach. Podejrzewam, że 80%
populacji poczuje się na nich w sam raz.
Różnica w gęstości pokrywającej korpusy gumy
nie jest za bardzo wyczuwalna. Hamulce są
świetne, ale bez efektu opadu szczęki, jak
przy zmianie biegów. Dura-Ace hamuje bardzo
porównywalnie.
No więc kosmos czy zagłada? Czy ten wyścig na
zębatki ma jakiś sens? Moim zdaniem: nie. To
marketingowy chwyt „my mamy więcej”. Może
kilkuset zawodowców pierwszej światowej ligi
wykorzysta bardziej liniowy przebieg przełożeń,
ale dla reszty to kwiatek do kożucha. Super
Record jest rewelacyjnym sprzętem nie dlatego,
że ma 22 teoretyczne biegi, tylko z powodu
kosmicznej precyzji wykonania, dekad doświadczeń i pięknego designu. 11 rzędów do efekt
uboczny. Jak to ujął PR-owiec Campa: „bo można”. W końcu z tego samego powodu zdobyto
Tekst: Maciek Machowski
Czomolungmę…
np. DHX Air od Foxa) wsuwa się w potężny cylinder. Oprócz
Opłacalność
naprężenia wstępnego (pompką), regulować można jeszcze
Ocena
tłumienie powrotu i blokadę skoku. Według producenta jest
3,5
końcowa
jeszcze trójpozycyjna regulacja tłumienia wolnej kompresji.
Czyli coś w rodzaju platformy znanej z Foxów.
liniowa charakterystyka pracy
Nowy powietrzny damper Marcoka jest nieodrodnym synem
niedziałający system 3 PL
wysoka masa
włoskiego producenta. Roco 3PL działa wyśmienicie na zjazdach, jest czuły i oferuje fantastyczną niemal liniową charakterystykę ugięcia. Testowany w degresywnym zawieszeniu S.C. Heckler pozwalał stosować niewielkie ciśnienie w komorze
(~100 PSI dla jeźdźców w granicach 70-80 kg), był czuły na małe nierówności, w środku spektrum ugięcia spisywał się
dobrze i fantastycznie obchodził się z najgłębszymi wychyłami wahacza. Lekko przestawialny lewarek blokady skoku jest poręczny i - dzięki długości -łatwo włącza blokadę. So far so good. Ale to koniec uśmieszków i poklepywania po plecach. Czemu
regulator tłumienia powrotu jest praktycznie niedostępny i tak ciężko chodzi, że do zmiany ustawienia potrzebny jest śrubokręt? Czemu Roco 3PL waży 359 g (200 mm), czyli zdecydowanie więcej niż porównywalne konstrukcje. Ale najważniejsze
pytanie to - dlaczego tytułowe „3PL” w ogóle nie działa? Ruch czerwoną dźwigienką ma włączać i wyłączać blokadę skoku.
Srebrna ma umożliwiać wybór trybu blokady. W skrajnym ustawieniu srebrnego przełącznika powinna być to pełna blokada,
w środkowym Roco miałby umożliwiać znaczne zwiększenie tłumienia kompresji i usztywnienie pracy wahacza, a w trzecim
tylko nieznaczne włączenie tłumienie kompresji. Teoretycznie. W praktyce srebrny przełącznik klika pięć razy, ale amortyzator
Roco pozwala cieszyć się tylko pełnym otwarciem tłumika albo pełną blokadą. Wysyłanie do serwisu i włoscy mechanicy nie
pomogli. Zresztą nie spotkaliśmy takiego 3PL, który działałby w zgodzie z przedstawionym wyżej opisem. I gdyby tylko Włosi
zapomnieli zamontować tę cholerną srebrną dźwignią, pewnie wszyscy cmokali by z uznaniem mówiąc: „ciężki, ale za to jak
działa!” A tak byliśmy zmuszeni drastycznie obniżyć ocenę za działanie.
Tekst: Miłosz Kędracki
MODELE PORÓWNYWALNE
DT SWISS XM180
Cena 1199 zł
powietrzny damper z regulowanym tłumieniem
hydraulicznym, elastomerowa sprężyna negatywna, blokada skoku z opcjonalną manetką,
masa 170-206 g*
MANITOU EVOLVER ISX-1 AIR
Cena 1420 zł
sprężyna powietrzna, hydrauliczny system tłumienia
SFS Shim z regulacją, elastomerowa sprężyna
negatywna, masa 320 g*
/* dane producentów
Więcej na www.bikeBoard.pl.
Korba (170 mm, 53/39 z osią korbowodu oraz
miskami z łożyskowaniem): 646 g
Klamkomanetki: 331 g
Tylna przerzutka (krótki wózek): 172 g
Przednia przerzutka (na hak): 72 g
Hamulce (przód i tył): 275 g
Kaseta (11-23, 11-rzędowa): 177 g
Łańcuch (114 ogniw): 252 g
www.mtbmarathon.com.pl
Masy (wg producenta)
Dobiegł końca sezon maratoński 2008 w Polsce. Za nami ostatnie zawody
z serii Powerade MTB Marathon w Krynicy, MIO Fujifilm BikeMaraton
w Polanicy Zdroju i Skandia MTB Maraton w Gdańsku. Emocji było co
nie miara, uczestnicy dawali z siebie wszystko, mając wciąż w głowie
myśl, że to ostatni start w danej serii i ostatnia możliwość na zdobycie
punktów dla swojej drużyny. Było słońce wymieszane z deszczem, błoto
połączone z krwią i łzami, radość zwycięzców i chęć dalszej walki wśród
pokonanych. Na poprawę będzie możliwość w przyszłym roku. Tymczasem
szczegółowe opisy tego, jak było na ostatnich w tym sezonie maratonach
w Polsce, przeczytacie na naszej stronie internetowej. Znajdziecie tam
pełne relacje naszych zawodników i zdjęcia z poszczególnych edycji. (woj)
bi k e Boa rd # 10 p a ź d z ie r n ik 2 0 0 8
35