Autorski program nauczania - Zespół Szkół Specjalnych nr 6

Autorski program nauczania
na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012r. z późn. zm.
w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w
poszczególnych typach szkół
przedmiot: Muzyka
II etap edukacyjny
wymiar godzin: 95
autorki programu:
mgr Agata Herman-Kozicka,
mgr Agnieszka Nowicka
Ogólna charakterystyka programu
Program jest przeznaczony do realizacji na II etapie kształcenia dla przedmiotu muzyka w
klasach 4–6 szkoły podstawowej. Proponowane treści nauczania są zgodne z podstawą
programową przedmiotu. Program uwzględnia podstawowy zakres wiadomości
i umiejętności, niezbędny do ogólnego rozwoju ucznia i dalszego kształcenia. Treści
nauczania są ściśle powiązane z celami edukacyjnymi, a kryteria wymagań z systemem
oceniania osiągnięć. Program został dostosowany do obowiązujących standardów wymagań
oraz aktualnego prawa oświatowego.
Program propaguje aktywne uprawianie i odbiór muzyki. Realizacja materiału opiera się o
różne formy aktywności wzbogacające lekcję a dzięki stosowaniu wielu bodźców daje szansę
dotarcia do każdego ucznia. Formy aktywności muzycznej przewidziane na zajęciach to
śpiew, gra na instrumentach, ruch przy muzyce, słuchanie muzyki, zadania twórcze. W trakcie
nauczania wszystkie formy się przenikają i zazębiają pobudzając artystycznie młodych
odbiorców. Bardzo ważną rolę w realizacji programu odgrywa powtarzanie i utrwalanie
materiału. Zakładając ograniczenie do minimum ustnych czy pisemnych sprawdzianów, ale
poprzez realizowanie odpowiednio dobranego repertuaru do śpiewania i grania,
zaangażowanie ucznia w proces twórczy.
Cele zajęć artystycznych.
Głównym celem edukacji szkolnej jest wszechstronny rozwój ucznia. Edukacja muzyczna
powinna rozwijać przede wszystkim jego muzykalność i wrażliwość estetyczną, zachęcać do
aktywnego uprawiania i odbioru sztuki. Uczeń, poznając i uprawiając różne formy działań
muzycznych, rozwija kreatywność, cierpliwość
i wytrwałość. Edukacja
muzyczna polega na harmonijnej realizacji zadań w zakresie nauczania, kształcenia
umiejętności i wychowania.
Głównym celem zajęć jest:




zdobywanie podstawowych wiadomości z zakresu teorii muzyki
wykorzystywanie zdobytych umiejętności w praktyce- poprzez realizację i
odbiór dzieła muzycznego,
wielopoziomowa twórcza aktywność ucznia
kreatywna interpretacja tekstów kultury
Cele kształcące:
– poznawanie oraz prawidłowe stosowanie podstawowych pojęć i terminów z dziedziny
muzyki,
– utrwalenie wiadomości o podstawowych elementach i formach muzyki oraz tańca,
– poznanie zasad pisma nutowego,
– rozpoznawanie brzmienia najczęściej spotykanych instrumentów muzycznych,
– poznawanie kultury i obyczajów różnych regionów ze szczególnym uwzględnieniem
własnego,
– znajomość hymnu państwowego, godła i flagi Rzeczypospolitej Polskiej,
– znajomość różnego typu piosenek, pieśni patriotycznych, historycznych, religijnych i
obrzędowych,
– poznawanie literatury muzycznej rodzimej i obcej,
– utrwalenie wiadomości na temat wybitnych twórców,
– zaznajomienie się z wybitnymi dziełami muzycznymi różnych epok,
– zapoznanie się z nowymi technikami, przydatnymi w odbiorze muzyki nośnikami,
programami komputerowymi,
– poznawanie dziedzictwa kultury narodowej i europejskiej, a także wybranych dokonań w
muzyce światowej;
– posługiwanie się podstawowymi pojęciami z dziedziny muzyki,
– nabycie podstawowej umiejętności pisania i czytania nut,
– śpiewanie hymnu polskiego i pieśni patriotycznych,
– śpiewanie piosenek indywidualnie i w grupie,
– granie prostej melodii na instrumencie,
– współdziałanie w zespole,
– rozwiązywanie problemów w sposób twórczy,
- poszukiwanie, porządkowanie i wykorzystywanie informacji z różnych źródeł,
- umiejętność organizacji pracy;
Cele wychowawcze:
– rozwijanie zainteresowań,
– aktywne uczestniczenie w kulturze – udział w koncertach, konkursach, festiwalach itp.,
– kształcenie postaw przyszłych odbiorców muzyki,
– rozwijanie wrażliwości estetycznej, zainteresowań i uzdolnień muzycznych,
– kształtowanie wyobraźni i postawy twórczej w zakresie muzyki a także w dziedzinach
pozamuzycznych,
– rozbudzanie aktywności własnej poprzez muzykowanie indywidualne i zespołowe,
– kształcenie poczucia odpowiedzialności podczas współpracy z grupą,
– nabywanie umiejętności wybierania wartościowego repertuaru do słuchania z programów
telewizyjnych i radiowych,
– uczenie się szacunku dla wspólnego dobra,
– kształtowanie postawy otwartej na dialog.
PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA
(uwzględniający możliwości modyfikacji w zależności od sytuacji dydaktycznej
indywidualnej pracy z uczniem)
Formy i metody pracy:
Zróżnicowanie zajęć pobudza zainteresowania i aktywność, pomaga w utrzymaniu uwagi
zespołu klasowego. Stosowanie wielu form aktywności uczniów podczas lekcji nie tylko
ułatwi uczniom zdobywanie wiedzy, ale przede wszystkim wzmocni w nich pozytywne
nastawienie do odbioru sztuki artystycznej.
Najważniejszą formą wychowania muzycznego w klasach 4–6, tak jak
w poprzednich latach nauki, jest śpiew. Materiał piosenek stanowi punkt wyjścia do
poznawania muzyki i aktywnego uczestniczenia w niej. Wszystkie dzieci lubią i chcą
śpiewać, dlatego dostarczenie im atrakcyjnego repertuaru to sposób na umuzykalnianie klasy i
niebanalną realizację programu.
Kolejną wykorzystywaną formą pracy jest gra na różnego rodzaju instrumentach (Głównie
instrumentarium Orffa).
Atrakcyjność tej formy daje każdemu możliwość aktywnego uczestniczenia w zajęciach.
Instrumenty mogą być wykorzystywane w różny sposób:
− do grania gotowych partii w instrumentacjach i akompaniamentach,
− do grania rytmów ze słuchu i z nut,
− do tworzenia ilustracji muzycznych,
− do wzbogacania tekstów słownych, opowiadań i wierszy,
− do akompaniowania przy zabawach ruchowych,
− do zagadek słuchowych,
− do towarzyszenia niektórym utworom przeznaczonym do słuchania.
Dodatkowo instrumenty melodyczne dają możliwość grania melodii i akompaniamentów
– burdonów, ostinato, trójdźwięków.
Uczniowie mogą samodzielnie budować instrumenty będące "zapleczem" muzycznym klasy.
Zabawy twórcze i improwizacyjne to forma pracy rozwijająca aktywną postawę uczniów,
rozbudzająca ich inwencję, wyobraźnię i wrażliwość w ogólnym i muzycznym znaczeniu.
Zadania twórcze mogą dotyczyć:
− przygotowywania ilustracji dźwiękowych do zjawisk przyrody,
− układania melodii lub rytmów do gotowych tekstów,
− umuzyczniania wiersza,
− wymyślania własnych rozwiązań w zakresie form muzycznych,
− interpretowania piosenek i utworów.
Podczas słuchania muzyki rozbudzamy zainteresowanie utworem i koncentruje uwagę na
słuchanej muzyce. W celu ułatwienia percepcji, wskazane jest łączenie niektórych utworów z
ruchem, gestem, malowaniem lub nawet grą na instrumentach. Słuchanie towarzyszy każdej
podejmowanej podczas lekcji działalności. W zakres tej formy aktywności wchodzą odgłosy
otoczenia, przyrody, śpiew, gra na instrumentach, słuchanie nagrań oraz muzyki żywej.
Wszystko to wpływa na kształcenie wrażliwości słuchowej – wyczuwania różnic
dynamicznych, porównywania źródeł oraz wysokości dźwięków.
Ruch to forma bardzo przez dzieci lubiana, mająca swe źródło w naturalnych potrzebach
zwłaszcza młodszych uczniów. Przy piosenkach, słuchanych utworach czy zabawach dzieci
mogą wstawać, maszerować, skakać, okręcać się w miejscu, kołysać, wykonywać rękami
ruchy i gesty. Każdy, nawet niewielki element ruchu ożywia lekcję i pobudza zainteresowanie
uczniów. Wyrabia ich spostrzegawczość, uwagę i szybką reakcję. Ułatwia przyswojenie
elementów muzycznych, zwłaszcza tempa i rytmu. W zakres tej formy wchodzą zabawy ze
śpiewem, ilustracyjne, inscenizowane, taneczne, opowieści ruchowe i ćwiczenia rytmiczne.
Ruch może być traktowany jako jedna z form twórczości.
Realizując program wykorzystujemy aktywizujące metody nauczania - uczenia się,
uwzględniając możliwości modyfikacji w zależności od sytuacji dydaktycznej
i indywidualizacji pracy z uczniem zdolnym, uczniem o obniżonych możliwościach
intelektualnych.
a) Metoda problemowo –odtwórcza stosowana np. przy pracy nad piosenką bądź utworem
instrumentalnym. Istotą tej metody jest zaprezentowanie określonego wzoru wykonania oraz
przeprowadzenie analizy słuchowej, która ma rozwijać słuch i wyobraźnię muzyczną.
b) Metoda problemowo-twórcza zastosowana np. przy tworzeniu muzyki, improwizowaniu,
gdzie angażujemy myślenie i inwencję muzyczną dzieci do rozwiązywania określonego
zadania o charakterze twórczym.
c) Metoda problemowo – analityczna (np. przy słuchaniu muzyki). Przy pomocy tej metody
rozwija się zdolność dzieci do samodzielnego słuchania, rozumienia i analizowania utworów.
d) Metoda ekspozycji . Istotą tej metody jest umożliwienie dzieciom zetknięcia się z dziełem
muzycznym w sposób jak najbardziej bliski, pozwalający na pełne przeżycie go.
e) Metoda organizowania i rozwijania działalności muzycznych ucznia. Metoda ta jest
wykorzystywana przy prezentowaniu śpiewu, gry na instrumentach, ekspresji ruchowej,
tworzeniu i percepcji muzyki na forum szkolnym i pozaszkolnym (podczas konkursów itp.)
Podstawowym celem lekcji muzyki jest rozbudzenie zamiłowania do tej dziedziny sztuki,
uwrażliwienie na nią. Zajęcia powinny się więc opierać na różnych formach kontaktu z
muzyką. Dlatego też ważne jest zaplanowanie każdej jednostki lekcyjnej w taki sposób, aby
wystąpiło w jej trakcie jak najwięcej form aktywności muzycznej uczniów:
– śpiew,
– gra na instrumentach,
– percepcja muzyki,
– tworzenie muzyki,
– ruch przy muzyce,
– wiadomości o muzyce i kompozytorach.
indywidualizacja pracy w zależności od potrzeb i możliwości uczniów
Wybór metod i form pracy zależy od celu i tematyki zajęć, zainteresowań uczniów,
a także od inwencji prowadzącego. Ważne jest, aby nauczyciel dostosowywał wymagania do
poziomu uzdolnień i predyspozycji uczniów, wkładu pracy każdego ucznia oraz uwzględniał
indywidualizację realizowaną z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych.
Najlepszymi formami pracy z uczniami upośledzonymi w stopniu lekkim są
aktywności muzyczne takie, jak ruch przy muzyce, gra na instrumentach, śpiew. W pracy
z dziećmi o obniżonej inteligencji należy odwoływać się do konkretu, przykładu. Uczniowie
powinni mieć też więcej czasu na utrwalenie materiału. Polecenia powinny być krótkie,
dające możliwość wykonania zadania. Należy możliwie jak najczęściej przyprowadzać lekcje
poglądowe i wydłużać czas prezentacji. Warto stosować dużą ilość powtórek ćwiczeń
muzycznych. U tych dzieci zauważa się trudność w zapisywaniu i odczytywaniu nut. Za
wykonane tych czynności należy je więc często chwalić. Podczas oceniania trzeba brać
przede wszystkim pod uwagę stosunek ucznia do przedmiotu, jego chęci, wysiłek i
przygotowanie do lekcji.
W prowadzeniu zajęć muzycznych z uczniem autystycznym należy brać pod uwagę,
ewentualną nadwrażliwość lub niedowrażliwość na dźwięki (bodźce słuchowe). Nauczyciel
powinien więc podzielić ćwiczenie na fragmenty tak, aby uczeń mógł je wykonać
samodzielnie i poprawnie. Należy każdorazowo nagradzać dziecko za wykonane zadanie, a w
wypadku wystąpienia problemu pomóc poprzez podanie konkretnych wskazówek. Dziecko
autystyczne można posadzić z uczniem zdolnym, przy którego pomocy lub wspólnie wykona
ćwiczenie.
Mocną stroną uczniów z zespołem Aspergera jest zapamiętywanie faktów, dat,
postaci. Na lekcjach muzyki można powierzać im wykonanie opracowań dotyczących np.
życiorysów kompozytorów czy epok muzycznych. W codziennej pracy z takim uczniem
trzeba pamiętać o pochwałach słownych, które wzmacniają samoocenę. W ocenie należy brać
pod uwagę przede wszystkim cząstkowe efekty pracy ucznia, a także jego stosunek do
przedmiotu, jego chęci, wysiłek i przygotowanie do zajęć.
realizacja celów kształcenia i wychowania z uwzględnieniem warunków realizacji




możliwość wykonywania tego samego zadania na różnych poziomach trudności: np.
śpiew w grupie z akompaniamentem dla wszystkich uczniów i śpiew solo wybranych
fragmentów dla uczniów szczególnie uzdolnionych.
ocenianie różnych form aktywności uczniów: zaangażowanie, wiedza, śpiew, gra,
praca w grupach, przygotowanie do lekcji, drama, ćwiczenia twórcze, ruch przy
muzyce i taniec.
Stworzy to możliwość dostosowania oceniania ucznia zgodnie z orzeczeniem
o dostosowaniu warunków kształcenia, przygotowanym przez uprawnionych
specjalistów.
realizowanie zadań w grupach, ułatwiając znacząco realizację materiału przez
uczniów z różnymi deficytami.
docenienie kreatywności i wrażliwość uczniów - dla wielu uczniów z deficytami
rozwojowymi i niepełnosprawnością uczestnictwo w lekcjach przedmiotów
artystycznych może stać się źródłem pozytywnej samooceny i wiary we własne
możliwości.
.
Warunki realizacji programu
Lekcje muzyki powinny być urozmaicone. Usłyszaną muzykę uczniowie mogą namalować
(przekład intersemiotyczny) albo zatańczyć. Wspólnie przy pomocy nauczyciela mogą
tworzyć proste układy choreograficzne. Stąd na lekcji znajdą się również elementy rytmiki.
Należy także wspomnieć o warunkach, w których odbywają się zajęcia. Sala
muzyczna to m.in. miejsce do zabaw ruchowych, lustra do ćwiczeń emisyjnych i rytmiki,
wyposażenie w odpowiedni sprzęt do odtwarzania utworów oraz pomoce dydaktyczne:
– pianino lub inny instrument klawiszowy,
– instrumenty perkusyjne o określonej i nieokreślonej wysokości dźwięku1,
1
– kamerton,
– metronom,
– sprzęt DVD,
– komputer i rzutnik multimedialny,
– tablicę interaktywną,
– płyty CD z utworami muzycznymi, kasety wideo z fragmentami koncertów, przedstawień
itp.,
– tablicę z pięciolinią,
– tablice muzyczne (portrety kompozytorów, instrumenty muzyczne).
Podsumowując, celem nauczania muzyki jest przygotowanie ucznia do odbioru dzieł
muzycznych oraz korzystania z dóbr kultury narodowej i światowej.
Treści nauczania – wymagania szczegółowe
Śpiew i mowa
• śpiewanie ze słuchu (z akompaniamentem lub a cappella),
• śpiewanie ćwiczeń oddechowych i emisyjnych,
• kształcenie poprawnej intonacji,
• śpiewanie z obserwacją zapisu nutowego,
• śpiewanie ćwiczeń uwrażliwiających na tempo, dynamikę i artykulację,
• kształcenie dykcji poprzez poprawne artykułowanie głosek
i dźwięków,
• kształcenie umiejętności interpretacji piosenek,
• śpiewanie z taktowaniem,
• uwrażliwianie na prawidłowe akcentowanie,
śpiewanie gam w określonym rytmie i tempie,
• śpiewanie własnych melodii,
• śpiewanie tematów utworów literatury muzycznej,
• kształcenie poczucia wielogłosowości (śpiewanie ćwiczeń w kanonie, np. gamy, śpiewanie
współbrzmiących interwałów i trójdźwięków),
• śpiewanie z towarzyszeniem akompaniamentu instrumentów perkusyjnych,
• śpiewanie lub recytowanie ćwiczeń uwrażliwiających na budowę
formalną utworów (muzyczne pytania i odpowiedzi, AB, ABA,
rondo, wariacje),
• rytmizowanie tekstów - wykorzystanie różnych rytmów,
• recytowanie różnych tekstów z zastosowaniem elementów muzyki,
• dźwiękonaśladowcze wykorzystanie głosu przy tworzeniu muzycznych ilustracji.
Proponowany materiał:
− pieśni patriotyczne: Mazurek Dąbrowskiego i inne historyczne (np. Pałacyk Michla,
Przybyli ułani, Witaj, majowa jutrzenko, Dalej, chłopcy, dalej żywo),
− artystyczne: Stanisław Moniuszko Prząśniczka, Ludwig van Beethoven Oda do Radości z
IX Symfonii, K. Kurpiński Polonez rycerski,
− ludowe: kolędy i pastorałki, inne pieśni obrzędowe, regionalne, oparte na tańcach
narodowych, z elementami gwary, przysłowia i powiedzenia, pieśni innych narodów,
− wartościowe piosenki dziecięce i młodzieżowe
Gra na instrumentach
• akompaniowanie do piosenek,
• akompaniowanie do zabaw,
• granie ćwiczeń kształcących poczucie rytmu,
• granie ćwiczeń uwrażliwiających na tempo, dynamikę i artykulację,
• granie prostych utworów na dzwonkach,
• kształcenie umiejętności interpretacji wykonywanych utworów,
• granie gam i trójdźwięków i akordów,
• granie ćwiczeń uwrażliwiających na budowę formalną utworów
(muzyczne pytania i odpowiedzi, AB, ABA, rondo, wariacje),
• granie wybranych tematów z literatury muzycznej,
• improwizowanie na wybranych instrumentach,
• kształcenie wrażliwości na barwę dźwięku – poprzez poszukiwanie
ciekawych źródeł dźwięku,
• dźwiękonaśladowcze wykorzystanie instrumentów perkusyjnych
przy tworzeniu muzycznych ilustracji,
• wykorzystanie gestodźwięków (twórczość rytmiczna i w ilustracjach
muzycznych)
Proponowany materiał:
artystyczne: Fryderyk Chopin Preludium Des-dur op. 28 nr 15,
Stanisław Moniuszko fragm. Pieśni Halki, motywy utworów innych kompozytorów (J.S.
Bach, G.F. Händel, E. Grieg, L. van Beethoven, A. Dvořak, B. Smetana, A. Vivaldi,
− ludowe: kolędy i pastorałki, inne pieśni obrzędowe, regionalne, oparte na tańcach
narodowych,
− wartościowe piosenki dziecięce i młodzieżowe,
− rytmy polskich tańców narodowych,
Ruch
• zabawy ruchowe przy piosenkach,
• ruchowe towarzyszenie piosenkom (marsz, bieg, podskoki),
• ruchowa realizacja ćwierćnut (marsz), ósemek (bieg) i ósemki z kropką i szesnastki
(podskoki),
• podkreślanie ruchem zmian tempa, dynamiki, artykulacji,
• podkreślanie ruchem linii melodycznej,
• ruchowe zaznaczanie akcentu metrycznego,
• taktowanie podczas śpiewu i/lub słuchania utworu,
• ruchowe podkreślanie budowy formalnej utworów (muzyczne pytania i odpowiedzi, AB,
ABA, rondo, wariacje),
• interpretacja ruchowa utworów muzycznych,
• wyrażanie gestem i/lub mimiką nastroju – pantomima,
• wykonanie podstawowych kroków tanecznych polskich tańców narodowych,
• tańczenie wybranego tańca regionalnego.
Proponowany materiał:
− wartości rytmiczne nut i pauz,
− polskie tańce narodowe,
− tańce regionalne,
− utwory z literatury muzycznej o wyraźnej budowie formalnej lub nastroju.
Słuchanie muzyki
• słuchanie utworów z klasycznej literatury muzycznej,
• znajomość twórczości F. Chopina i S. Moniuszki,
• słuchanie fragmentów dużych form scenicznych – oper i baletów,
• poznawanie sylwetek wybitnych muzyków – wykonawców (wokaliści, instrumentaliści,
dyrygenci),
• słuchanie muzyki ludowej,
• rozpoznawanie rytmów polskich tańców narodowych w artystycznych opracowaniach,
• słuchanie utworów o tematyce patriotycznej i historycznej,
• wątki patriotyczne w muzyce artystycznej,
• słuchowe odróżnianie rodzajów muzyki (tzw. klasyczna, ludowa, popularna) oraz jej funkcji
(rytualno-obrzędowa, sygnalizacyjna, rozrywkowa),
• słuchanie podczas wspólnego wykonywania piosenek i grania utworów,
• uwrażliwianie na zjawiska akustyczne,
• percepcja elementów muzyki,
• wyczucie zmian tempa, metrum, dynamiki i artykulacji,
• kształcenie słuchu wysokościowego (odróżnianie wysokości dźwięków, kierunek linii
melodycznej),
• kształcenie słuchu harmonicznego (jednogłosowość i wielogłosowość, major i minor,
odróżnianie linii melodycznej od akompaniamentu),
• uwrażliwianie na barwę w muzyce (rodzaje głosów i instrumentów, zespoły wokalne
i wokalno-instrumentalne),
• interpretacja treści pozamuzycznych,
• określanie nastroju i charakteru.
Proponowany materiał:
utwory z klasycznej literatury muzycznej (np. W.A. Mozarta
Aria Królowej Nocy z opery Czarodziejski fl et, fragm. Eine kleine Nachtmusik,
część I, L. van Beethovena fragm. pt. Burza z VI Symfonii (zwanej Pastoralną),
Oda do Radości z finału IX Symfonii, J.S. Bacha Toccata d-moll BWV 565, A. Vivaldiego
wybrane fragm. koncertów Cztery pory roku, C. Debussego fragm. Arabeski ,
K. Pendereckiego Fluorescencje, K. Szymanowskiego Taniec zbójnicki (Harnasie), A chtóz
tam puka),
− muzyka F. Chopina: Polonez A-dur op. 40 nr 1, Etiuda c-moll op.10 nr 12,
Scherzo h-moll op. 20, Preludium Des-dur op. 28 nr 15, wybrane mazurki i polonezy,
− muzyka S. Moniuszki: wybrane pieśni i fragmenty oper – Mazur, Aria Miecznika,
Aria Skołuby,
− polskie tańce narodowe i ich artystyczne opracowania (np. H. Wieniawski Kujawiak,
L. Różycki Krakowiak, R. Twardowski Oberek),
− kolędy i pastorałki, inne pieśni obrzędowe, regionalne,
− hymn narodowy Mazurek Dąbrowskiego i inne pieśni historyczne (np. Pałacyk Michla,
Przybyli ułani, Witaj, majowa jutrzenko, Dalej, chłopcy, dalej żywo),
− wartościowe piosenki dziecięce i młodzieżowe.
Tworzenie muzyki
• tworzenie tematów rytmicznych,
• improwizowanie rytmu do tekstu,
Mazurek E-moll op. 17 nr 2 (F. Chopin) i Marsz turecki z Sonaty A- dur KV 331
Mazurek E-moll op. 17 nr 2 (F. Chopin) i Marsz turecki z Sonaty A- dur KV 331
• tworzenie krótkich melodii,
• improwizacja ruchowa do piosenek i utworów,
• układanie własnych akompaniamentów do piosenek (gestodźwięki, instrumenty, ruch),
• tworzenie ilustracji muzycznych do wierszy, opowiadań i różnych zjawisk,
• budowanie zdań muzycznych – tworzenie muzycznych pytań
i odpowiedzi, improwizowanie zakończenia melodii,
• układanie własnych kompozycji (improwizowanie na instrumentach,
głosem i za pomocą efektów dźwiękonaśladowczych),
• tworzenie własnych kompozycji w określonej formie – AB, ABA, ronda,
• opracowywanie wariantów tematu – swobodne przekształcanie i przetwarzanie,
• konstruowanie prostych instrumentów.
Proponowany materiał:
− repertuar do śpiewania,
− utwory z literatury muzycznej,
− wiersze, przysłowia, powiedzenia,
− materiał dźwiękowy w obrębie gam do dwu znaków chromatycznych,
− podstawowe wartości rytmiczne.
Wielcy kompozytorzy




porządkowanie chronologicznie nazwisk poznanych kompozytorów, Jan Sebastian
Bach, Józef Haydn, Wolfgang Amadeusz Mozart, Ludwig van Beethoven, Fryderyk
Chopin, Stanisław Moniuszko, Karol Szymanowski, Witold Lutosławski.
poznanie ważnych faktów z życia kompozytorów,
wymienianie ich dzieł,
słuchanie utworów charakteryzujących styl wybranych kompozytorów.
Opis założonych osiągnięć ucznia
Absolwent szkoły podstawowej ma elementarną wiedzę z zakresu muzyki, jest przygotowany
do odbioru dzieł muzycznych oraz uwrażliwiony na tę dziedzinę sztuki. Zna rodzimą kulturę
muzyczną oraz orientuje się w muzyce innych narodów. Muzykuje na instrumentach, jest
rozśpiewany, zna piosenki i pieśni na różne okazje.
Uczeń:
– śpiewa ze słuchu i z nut, poprawnie pod względem intonacji i dykcji poznane pieśni i
piosenki,
– śpiewa z pamięci Mazurka Dąbrowskiego i Odę do radości,
– śpiewa a cappella i z akompaniamentem,
– śpiewa w dwugłosie,
– zna formę kanonu,
– zna budowę aparatu głosowego i stosuje ćwiczenia emisyjne,
– wyjaśnia znaczenie i posługuje się podstawowymi pojęciami muzycznymi oraz skrótami
notacji muzycznej i rytmicznej,
– recytuje rytmicznie teksty z zastosowaniem różnych środków wyrazu muzycznego,
– rozpoznaje rytmy polskich tańców narodowych – poloneza, mazura, kujawiaka, oberka,
krakowiaka,
– porusza się w rytm muzyki i wykonuje kroki polskich tańców narodowych oraz wybranych
tańców towarzyskich,
– gra i śpiewa fragmenty ze słuchanej literatury muzycznej,
– gra solo i w zespole utwory w prostym układzie na flet i keyboard,
– zna elementy muzyki,
– stwarza struktury rytmiczne i komponuje proste melodie,
– ilustruje muzykę za pomocą wyrażania nastrojów, opowiadania treści, malowania,
– rozróżnia gatunki muzyczne,
– zna klasyfikację instrumentów muzycznych,
– rozpoznaje brzmienie poznanych instrumentów,
– wymienia skład orkiestry symfonicznej i kameralnej,
– rozpoznaje rodzaje głosów ludzkich,
– odróżnia muzykę homofoniczną od polifonicznej,
– zna i rozróżnia rodzaje muzyki rozrywkowej,
– rozpoznaje formę A, AB, ABA, ronda, wariacji,
– zna najważniejsze fakty z życia i twórczości kompozytorów oraz łączy poznane utwory
muzyczne z kompozytorem,
– charakteryzuje operę, operetkę, balet i musical,
– współdziała w grupie podczas zabawy muzycznej,
– dyskutuje na tematy związane z muzyką.
Przedmiotowy system oceniania.
Przedmioty artystyczne stanowią grupę przedmiotów w których system oceniania
stanowi problem złożony, trudny i często traktowany niejednoznacznie .
Należy wyjść z założenia, że ocena z zajęć artystycznych powinna być raczej
elementem zachęty niż egzekwowania wiadomości. Docenić należy fakt, iż uczeń podjął
temat oraz aktywnie uczestniczy w zajęciach.
Uwzględniając zarówno trudności okresu dojrzewania jak i specyfikę przedmiotu,
nauczyciel powinien indywidualizować oceny.
Oceniając uczniów należy pamiętać, że poziom ich umiejętności praktycznych oraz
wiedzy o sztuce może być bardzo zróżnicowany. Uzdolnienia muzyczne i wiedza o sztuce nie
zawsze muszą się pokrywać.
Stąd ocena ostateczna nie może być średnią arytmetyczną wyprowadzaną z ocen
działalności wokalnej, instrumentalnej i wiedzy o sztuce.
Na lekcjach bieżącej ocenie podlega:
-przygotowanie do lekcji,
-aktywne uczestnictwo w zajęciach,
-twórcze i samodzielne rozwiązywanie problemów.
Oceny wystawiane w trakcie roku szkolnego dotyczą następujących form pracy ucznia:
-praktyczne ćwiczenia muzyczne w zakresie śpiewu, gry na instrumentach, interpretacji
ruchowej
- aktywne słuchanie muzyki,
-motywacja do twórczej pracy,
-udział w konkursach plastycznych, muzycznych
-wypowiedzi ustne,
-zadania domowe,
-rozwijanie zainteresowań i zdolności przedmiotowych,
-aktywne uczestnictwo w życiu szkoły.
Propozycje metod sprawdzania osiągnięć uczniów
Najtrudniejszą do ocenienia formą pracy ucznia na zajęciach artystycznych jest ocena jego
pracy .W związku z tym należy zwrócić na tę właśnie kwestię szczególną uwagę .
Podsumowaniem pracy ucznia na zajęciach muzycznych jest ocena semestralna i roczna.
Ocena semestralna i roczna stanowi bilans działań uczniów i uwzględnia stopień rozwoju
artystycznego oraz nabytą wiedzę. Wynika ona z wewnątrzszkolnego oraz przedmiotowego
systemu oceniania.
Metodą sprawdzania będzie: sprawdzian nabytych umiejętności praktycznych: dyktando
rytmiczne, melodyczne, śpiewanie obowiązkowych i dodatkowych pieśni, gra na
instrumentach melodycznych, wypowiedź ustna, pisemna (sprawdzian wiadomości i
umiejętności) zadania domowe oraz dodatkowa aktywność artystyczna.
Kryteria oceny semestralnej i rocznej.
Ocena celująca:
-uczeń opanował zakres wiadomości i umiejętności przewidzianych na ocenę bardzo dobrą,
a poza tym:
-wykazał się zdobytą wiedzą i umiejętnościami wykraczającymi poza program nauczania,
-uczestniczył w konkursach przedmiotowych,
-twórczo posługiwał się zdobytą wiedzą,
-czynnie uczestniczył w artystycznym życiu szkoły,
-korzystał z
w praktyce,
instrukcji
nauczyciela,
potrafił
zastosować
wiedzę
teoretyczną
-poszukiwał nietypowych rozwiązań dla postawionego problemu,
Ocena bardzo dobra:
-uczeń opanował zakres wiadomości i umiejętności przewidzianych na ocenę dobrą, a poza
tym :
-aktywnie pracował indywidualnie i zespołowo,
-prawidłowo posługiwał się zdobytą widzą i nabytymi umiejętnościami,
-bardzo dobrze wywiązywał się powierzonych mu zadań.
Ocena dobra:
-uczeń opanował zakres wiadomości i umiejętności przewidzianych na ocenę dostateczną, a
poza tym:
- dbał o estetykę własną i otoczenia,
-pracował indywidualnie i zespołowo,
-wystarczająco opanował zakres wiedzy i umiejętności,
-dobrze wywiązywał się z powierzonych mu zadań.
Ocena dostateczna:
-uczeń opanował zakres wiadomości i umiejętności przewidzianych na ocenę dostateczna, a
poza tym:
-pracował niesystematycznie,
-uczestniczył w zajęciach , ale tylko sporadycznie,
-opanował elementarny zakres wiedzy i umiejętności, ale miał z tym problemy,
-wywiązywał się z powierzonych zadań.
Ocena dopuszczająca:
- uczeń opanował zakres wiedzy i umiejętności w stopniu nikłym, a poza tym:
-wykonywał najprostsze ćwiczenia z pomocą nauczyciela,
-działania artystyczne podejmował w znikomym stopniu,
-niechętnie uczestniczył w zajęciach
-miał problemy z przygotowaniem do zajęć.
Ocena niedostateczna:
-uczeń zupełnie nie opanował zakresu wiadomości i umiejętności przewidzianych w
programie nauczania a poza tym:
-lekceważąco odnosił się do przedmiotu,
-nie wykazywał minimalnego zaangażowania w działalność plastyczną na lekcji,
-nie wykonywał najprostszych ćwiczeń, nawet z pomocą nauczyciela,
-opuścił bez usprawiedliwienia znaczna ilość lekcji,
-nie wykazał chęci poprawy.