Generuj PDF - KPP Nowy Tomyśl

KPP NOWY TOMYŚL
Źródło:
http://nowy-tomysl.policja.gov.pl/w15/informacje/w-godzinach-sluzby/78107,Z-kart-historii-nowotomyskiej-komendy.html
Wygenerowano: Czwartek, 2 marca 2017, 10:35
Z KART HISTORII NOWOTOMYSKIEJ KOMENDY.
W dniu 13 kwietnia 1943 roku radio Berlin podało wiadomość o odkryciu masowych
grobów oficerów Wojska Polskiego w Rosji koło Smoleńska. Związek Radziecki przez kilkadziesiąt lat oskarżał o
spowodowanie zbrodni hitlerowskich Niemcy. Dopiero 13 kwietnia 1990 roku radio Moskwa podało, że zbrodnię popełniły
radzieckie organy NKWD wiosną 1940 roku. Stronie polskiej przekazano pudła z materiałami potwierdzającymi zbrodnię
NKWD na polskich oficerach wśród których byli również policjanci z nowotomyskiego powiatu.
Śledztwo w sprawie zbrodni katyńskiej prowadziła przez 14 lat rosyjska prokuratura wojskowa. Jednak we
wrześniu 2004r. zostało umorzone i nikomu nie postawiono zarzutów. Nadal Rodziny Katyńskie domagają się od
władz Rosji, by ujawniły miejsca pochówku ponad 7 tys. Polaków pomordowanych wiosną 1940 r. przez NKWD.
Działania wojenne w obronie Polski toczyły się: od 1 września 1939 roku z wojskami niemieckimi i słowackimi, a
od 17 września z wojskami sowieckimi.
Na kresach wschodnich dochodziło do sporadycznych starć z Armią Czerwoną. Po 17 września 1939 roku na tych
obszarach obok oddziałów Korpusu Ochrony Pogranicza, znajdowały się liczne wojskowe ośrodki zapasowe, w
tym z Wielkopolski, jednostki tyłowe, szpitale i magazyny oraz ewakuowani państwowi pracownicy cywilni i ich
rodziny, a także rodziny żołnierzy zawodowych, w tym z Poznańskiego. Jednak wkroczenie 17 września 1939
roku – na wschodnie kresy Polski – Armii Czerwonej oraz szybki przebieg na zachodzie niemieckich działań
bojowych spowodowały, że żołnierze tych polskich oddziałów zakończyli wojnę, trafiając na ogół do niewoli
sowieckiej, walcząc z Rosjanami bądź nie podejmując walki. Ponadto jeńcami stali się wojskowi i funkcjonariusze
wycofujący się na wschód przed napierającymi jednostkami niemieckimi.
Już 3 października 1939 roku Ławrentij Beria rozkazał wyselekcjonować z jeńców oficerów Wojska Polskiego,
Korpusu Ochrony Pogranicza, funkcjonariuszy policji państwowej, pracowników wywiadu, sądownictwa i
zgrupować ich w obozach specjalnych Kozielska, Starobielska i Ostaszkowa.
Ogółem w niewoli znalazło się około 230 tysięcy żołnierzy w tym ponad 8 tysięcy oficerów służby stałej, rezerwy
i w stanie spoczynku, a także 6 tysięcy policjantów.
Zagarnięci przez Armię Czerwoną Polacy we wrześniu 1939 roku - oficerowie, policjanci i funkcjonariusze służby
granicznej w liczbie około 15 tysięcy wojennych jeńców - mieli być poddani masowej eksterminacji. Popełnienie
zbrodni, wiosną 1940 roku, było dziełem rosyjskiego NKWD.
W dniu 5 marca 1940 roku podjęto wobec nich decyzję o rozstrzelaniu.
Jeńców z Kozielska zaczęto wywozić wiosną 1940 roku do Katynia, ze Starobielska do Charkowa, a z Ostaszkowa
do Tweru. Początkowo mordowano ich w potylicę, tuż nad dołami śmierci. Później egzekucje z lasu przeniesiono
do piwnic. Na polecenie ówczesnych władz radzieckich w Katyniu, Charkowie i Miednoje oraz w innych nieznanych dotychczas miejscach - zostało zamordowanych ok. 22 tys. polskich jeńców wojennych w większości
oficerów, policjantów. Wśród nich wielu było nauczycieli, lekarzy, profesorów i duchownych.
Kwiecień i pierwsza połowa maja 1940 r. były dniami dokonywania zbrodni na jeńcach trzech największych na
terenie ZSRR obozów, w których przetrzymywano polskich jeńców - oficerów WP i policji oraz niezliczoną grupę
osób cywilnych. Katyń koło Smoleńska, Derkacze i przyległe do nich miejscowości jak Piatichatka, Bezludówka,
Ługańsk i Budy k. Charkowa, Jamok, teren mało zaludnionej ówcześnie osady koło Miednoje, w pobliżu Kalinina
(dziś Tweru) - to miejsca, gdzie spoczywają szczątki zamordowanych strzałem w tył głowy tysięcy Polaków w
zielonych i granatowych mundurach z obozów w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku.
Z siedmiu zbiorczych mogił w Katyniu wydobyto 4143 zwłoki, z których około 3700 zidentyfikowano. Później
odkryto ósmą mogiłę, z której wydobyto tylko 13 zwłok.
Wśród rozpoznanych znajdowały się zwłoki Jana Rożka który we wrześniu 1939 roku pełnił funkcję Komendanta
Posterunku Policji Państwowej w Nowym Tomyślu.
ROŻEK Jan (1886-1940), dowódca kompanii lwóweckiej. Urodził się 6 października 1886
w Wąsowie (pow. nowotomyski), w rodzinie rolnika Jana i Marii z Pawlików. W latach 1893-1901 uczęszczał do
szkoły powszechnej w Wąsowie. W 1903 r. wyjechał do Lipska, gdzie podjął naukę jako brukarz. Do czynnej
służby wojskowej powołany został do 22 baonu saperów w mieście Risa (Saksonia). Następnie pracował jako
konduktor w Lipsku. Podczas I wojny światowej przebywał w armii niemieckiej (22 baon saperów) na froncie
zach. (Francja). W listopadzie 1918 r. uciekł do Wielkopolski, gdzie obok S. Łąckiego był współorganizatorem
kompanii powstańczej we Lwówku. Na jej czele w pierwszych dniach stycznia 1919 r. rozbroił niemieckich kolonistów (w Wąsowie, Kuślinie, Władysławowie, Chraplewie i Głuponiach) oraz obsadził Lwówek i okolice. Zajął
okolice Miedzichowa i przerwał tor kolejowy Trzciel-Lwówek (6 i 7 stycznia 1919). 6 stycznia sformował z roczników niepoborowych we Lwówku kompanię liczącą 120 ochotników. 9 stycznia uderzył na Sempolno i
Miedzichowo, a 16 stycznia na Lewice, odnosząc poważne sukcesy. W lutym 1919 r. walczył przeciwko Niemcom
pod Grudną i Blakami, zdobywając dwa ciężkie kulomioty. Pierwszego kwietnia przydzielony do 7 Pułku Piechoty
(późniejszy 61 Pułk Piechoty), pełnił funkcję dowódcy 6 kompanii do kwietnia 1920 r. W grudniu 1920 r. wstąpił
do Policji Państwowej. Po odbyciu kursu szkolnego w Poznaniu, początkowo pełnił służbę w Nowym Tomyślu, a
następnie w Buku. We wrześniu 1939 r. dotarł do Brześcia, gdzie go internowano. Został zamordowany w
Twerze (ZSRR) przez NKWD, ostatni spoczynek znalazł w Miednoje. Był odznaczony Krzyżem Niepodległości,
Krzyżem Walecznych, Medalem Pamiątkowym za Wojnę, Medalem Odzyskania Niepodległości (opracowanie na
podstawie archiwaliów Z. Kościański).
Czekała na niego żona Katarzyna z domu Olejnik dzieci: Mieczysław, Leonard oraz Irena.
Polska Wojskowa Komisja Archiwalna wyszukiwała w Moskwie, na początku lat osiemdziesiątych XX wieku,
dokumenty dotyczące żołnierzy polskich - jeńców z 1939 roku, oraz szeroko rozumianej sprawy katyńskiej.
Nie ma jak dotąd w Polsce oryginalnych dokumentów polskich zagarniętych przez Rosjan po 17 września 1939r.
W chwili obecnej w Centralnym Państwowym Archiwum Specjalnym w Moskwie na ulicy Wyborskaja 3 znajdują
się akta z 74 zespołów akt naczelnych i centralnych organów władzy i administracji II Rzeczypospolitej, w tym
materiały pochodzące z dawnego powiatu nowotomyskiego, i tak są to akta: Komendy Powiatowej Policji
Państwowej m. Nowy Tomyśl (23 jednostki archiwalne) oraz Starostwa Powiatowego w Nowym Tomyślu (15
jednostek archiwalnych)
Wiele rodzin poszukuje nadal miejsca pochówku swoich bliskich, m.in. na początku lat dziewięćdziesiątych
rodzina zamordowanego w Miednoje - Przodownika Policji Państwowej Wincentego SIODŁO (ur. 17 VII 1899 roku
w m. Ludomy) otrzymała w dniu 27 maja 1996 roku z Generalnej Prokuratury Rosyjskiej Federacji dokument
informujący o rozstrzelaniu ich bliskiego przez NKWD w rejonie wsi Miednoje.
Obóz OSTASZKóW - miejsce kaźni MIEDNOJE
1. B¡K Wojciech, st. posterunkowy Policji Państwowej, ur. 20 IV 1894 Zielęcin. We wrześniu 1939 posterunek we
Lwówku.
2. JANOWSKI Józef, posterunkowy Policji Państwowej, ur. 1902 Cieńcisk. Przed wybuchem wojny na posterunku
PP we Lwówku.
3. K¡KOL Piotr, posterunkowy Policji Państwowej, ur. 30 V 1890 Mirosław. Do czerwca 1939 w Zbąszyniu,
następnie skierowany do województwa poleskiego.
4. KEMPA Władysław, przodownik Policji Państwowej, ur. 4 VI 1886 Antonin. Do IX 1939 posterunek w Nowym
Tomyślu.
5. KRZYŻANIAK Józef, przodownik Policji Państwowej, komendant posterunku w Bukowcu, ur. 5
III 1896 Słowienko.
6. KUCZYÑSKI Piotr, posterunkowy Policji Państwowej, ur. 26 IV 1888 Smolice. W policji od 1920.
We wrześniu 1939 posterunek Boruja Kościelna(w 1939 r. Boruja Stara)
7. MAKOWSKI Adam, posterunkowy Policji Państwowej, ur. 16 XII 1895 Kotunia. W chwili wybuchu wojny
posterunek PP Opalenica.
8. OSOWSKI Józef, posterunkowy Policji Państwowej, ur. 19 I 1905 Zambrów. Od 21 XI 1933 w PP na terenie
Wielkopolski - Zbąszyń, Poznań.
9. PIETRZYK Ignacy, st. posterunkowy Policji Państwowej, ur. 22 VII 1893 Michałów. Służbę pełnił
na posterunku w Opalenicy.
10. RINGWELSKI Feliks, przodownik Policji Państwowej, ur. 1901 Kanoszyny. W 1939,
komendant posterunku w Opalenicy.
11. ROŻEK Jan, przodownik PP, ur. 6 X 1886 Wąsowo. W I wojnie w armii niemieckiej. Uczestnik
powstania wielkopolskiego. W policji służył od grudnia 1920. We wrześniu 1939 komendant posterunku PP w
Nowym Tomyślu. Odznaczony m. in. Krzyżem Niepodległości i Krzyżem Walecznych.
12. SZEL¡G vel SCHELLONG Piotr Feliks, posterunkowy Policji Państwowej, ur. 17 III 1903 Szopienice. Przed IX
1939 posterunek PP w Zbąszyniu.
13. ŻMUDZIÑSKI Feliks, przewodnik Policji Państwowej ur. 16 XI 1900 Niewólna. W policji od
16 VI I924. Początkowo pełnił służbę w woj. poleskim - w 1925 w Brześciu n. Bugiem. We wrześniu 1939 w
Komendzie Powiatowej PP Nowy Tomyśl.
(Źródło: „O tych Wielkopolanach nie wolno było pamiętać” Zdzisław Kościański.)
Mapa Województwa Poznańskiego z dnia 1 kwietnia 1938r. z zaznaczonym powiatem Nowy Tomyśl
Komenda Powiatowa Policji w Nowym Tomyślu zwraca się z uprzejmą prośbą do osób, które dysponują
informacjami, czy dokumentami dotyczącymi zamordowanych w 1940 roku przez NKWD policjantów powiatu
nowotomyskiego, o kontakt telefoniczny pod nr 061-4426209 z Rzecznikiem Prasowym Komendanta
Powiatowego Policji w Nowym Tomyślu sierż. Pawłem Głódź.
Ponadto zwracamy się z ogromną prośba do rodzin poległych policjantów powiatu nowotomyskiego
(wymienionych powyżej), aby również nawiązali kontakt z naszą komendą.
Zdobyte w ten sposób informację pozwolą wesprzeć inicjatywę powstania na terenie Poznania obiektu pamięci z
nazwiskami pomordowanych Policjantów, który pozwoli na oddanie należytego hołdu ofiarom zbrodni i przywróci
pamięć o ich tragicznych losach.
Odsłona obiektu jest planowana na wiosnę 2010 roku. Gośćmi honorowymi uroczystości mają zostać członkowie
rodzin zamordowanych policjantów, a do osiągnięcia tego celu niezbędny jest ich kontakt z Rzecznikiem
Prasowym Komendanta Powiatowego Policji w Nowym Tomyślu.
Ocena: 0/5 (0)
Tweetnij