Realizacja robót budowlanych w świetle obowiązujących przepisów

Transkrypt

Realizacja robót budowlanych w świetle obowiązujących przepisów
REALIZACJA
ROBÓT
BUDOWLANYCH
W ŚWIETLE
OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW
PRAWA BUDOWLANEGO
Prowadzenie: mgr inż. Krzysztof Piątek
Styczeń 2012 r.
Spis treści:
A.
Czynności przygotowawcze poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych
1. Ostateczność i wykonalność decyzji o pozwoleniu na budowę
4
2. Wybieranie i zakładanie dzienników budowy
6
3. Powoływanie kierownika budowy
7
4. Projekty wykonawcze
8
5. Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowie
9
6. Powoływanie inspektora nadzoru inwestorskiego
14
7. Nadzór autorski
18
8. Zawiadomienie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych
18
B.
Rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych
1. Przejęcie placu budowy
20
2. Prace przygotowawcze
20
3. Realizacja robót
21
4. Tablica informacyjna budowy
24
5. Ogłoszenie w sprawie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia
25
6. Prowadzenie dziennika i dokumentacji budowy
26
7. Stosowanie wyrobów budowlanych
28
8. Wprowadzanie zamian w stosunku do zatwierdzonego
projektu budowlanego
31
9. Organy kontrolujące prawidłowość realizacji budowy
C.
32
Odbiór i zakończenie robót budowlanych
1. Odbiory częściowe
33
2. Odbiór końcowy
34
3. Dokumentacja powykonawcza
34
4. Zawiadomienie o zakończeniu budowy
35
2
5. Pozwolenie na użytkowanie
36
6. Kontrola obowiązkowa
38
7. Pozwolenia częściowe i warunkowe
40
8. Przekazywanie obiektu do użytkowania
40
9. Konsekwencje błędów i nieprzestrzegania przepisów.
41
Załączniki:
1. Spis obowiązujących aktów prawnych
43
2. Zawiadomienie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych
45
3. Oświadczenie kierownika budowy o przyjęciu obowiązków
46
4. Oświadczenie inspektora nadzoru inwestorskiego o przyjęciu obowiązków 47
5. Zawiadomienie o zakończeniu budowy
48
6. Wniosek o pozwolenie na użytkowanie
49
7. Oświadczenie kierownika budowy o zakończeniu robót
50
8. Oświadczenie inwestora o zakończeniu robót
51
9. Wzór protokołu kontroli obowiązkowej
52
10. Tabela kategorii obiektów budowlanych
56
3
A.
CZYNNOŚCI PRZYGOTOWAWCZE POPRZEDZAJĄCE
ROZPOCZĘCIE ROBÓT BUDOWLANYCH:
1. Ostateczność i wykonalność decyzji o pozwoleniu na budowę
Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o
pozwoleniu na budowę (art. 28. ust 1 Prawa budowlanego)
Zgodnie z Kpa decyzja o pozwoleniu na budowę staje się ostateczna, jeżeli w ciągu
14 dni od dnia jej doręczenia stronom nie wniesiono odwołania lub została wydana w II
instancji. Przepisy dotyczące doręczeń stanowią, że awizowana przesyłka oczekuje na
odbiór w urzędzie pocztowym przez okres 14-tu dni i dopiero po tym terminie uważa się
ją za doręczoną. W związku z powyższym samodzielne ustalenie przez inwestora daty
uzyskania przez decyzję waloru ostateczności jest niemożliwe.
Ostateczność decyzji może stwierdzić tylko organ, który ją wydał, na podstawie
znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji przez strony
postępowania. Potwierdzenie ostateczności decyzji przybiera najczęściej formę adnotacji
na jej kopii lub zaświadczenia.
Stronom przysługuje prawo wniesienia skargi na decyzję ostateczną do
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Decyzja ostateczna podlega wykonaniu niezależnie od tego, czy została zaskarżona
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego czy nie.
Zgodnie z art. 35a ustawy Prawo budowlane:
„1. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu
na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić
od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu
wstrzymania wykonania decyzji.
2. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega
zwrotowi.
4
3. W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń
inwestora.
4. W sprawach kaucji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego
o zabezpieczeniu roszczeń.”
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego można zaskarżyć do Naczelnego
Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę kasacyjną musi przygotować adwokat lub
radca prawny.
Tryb i zasady postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje ustawa z
dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami).
UWAGA!
Jeżeli inwestycja będzie realizowana w oparciu o decyzję wydaną na podstawie:
- Ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340)
- Ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity: D z. U. Nr 193 z 2008 r., poz.
1194 z późniejszymi zmianami)
to taka decyzja może mieć nałożony na wniosek inwestora tzw. rygor natychmiastowej
wykonalności.
Natomiast jeżeli inwestycja będzie realizowana w oparciu o decyzję wydaną na podstawie
ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy
w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. Nr 173, poz. 1219z późniejszymi zmianami),
to taka decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 34 ust. 1 w/w ustawy).
W powyższych przypadkach można rozpoczynać realizację inwestycji niezależnie od
wniesionych odwołań.
5
W przypadku realizacji inwestycji w oparciu o decyzję wydaną na podstawie powyższych
ustaw oraz ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jednolity: Dz.
U. nr 16 z 2007 r. poz. 94 z późniejszymi zmianami) czyli tak zwanych „specustaw”
terminy zaskarżania tych decyzji do WSA, a także ograniczenia w możliwości ich
uchylania lub stwierdzania nieważności określone są w tych ustawach.
2. Wybieranie i zakładanie dzienników budowy
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w
sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia
zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108,
poz. 953 z późn. zm.):
„§ 3. 1. Dziennik budowy prowadzi się odrębnie dla każdego obiektu budowlanego,
wymagającego pozwolenia na budowę.
2. Dla obiektów liniowych lub sieciowych dziennik budowy prowadzi się odrębnie dla
każdego wydzielonego odcinka robót.
3. Przy wykonywaniu obiektu budowlanego metodą montażu dodatkowo prowadzi się
dziennik montażu.
4. Jeżeli odrębne przepisy nakładają obowiązek prowadzenia specjalnego dziennika robót,
fakt jego prowadzenia odnotowuje się w dzienniku budowy, a po zakończeniu robót
specjalny dziennik robót dołącza się do dziennika budowy.
§ 4. 1. Inwestor występuje do organu, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, o
wydanie dziennika budowy.
2. Organ, o którym mowa w ust. 1, wydaje dziennik budowy w terminie 3 dni od dnia, w
którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, za zwrotem kosztów
związanych z jego przygotowaniem.
§ 5. 1. Dziennik budowy ma format A-4, ponumerowane strony i jest zabezpieczony przed
zdekompletowaniem. Strony dziennika budowy przeznaczone do wpisów są podwójne oryginał i kopia z perforacją umożliwiającą łatwe jej wyrywanie.
2. Na poszczególne strony dziennika budowy organ wydający dziennik nanosi pieczęcie.
6
§ 6. 1. Na stronie tytułowej dziennika budowy organ, o którym mowa w § 4 ust. 1,
zamieszcza numer, datę wydania oraz liczbę stron dziennika, imię i nazwisko lub nazwę
(firmę) inwestora, rodzaj i adres budowy, rozbiórki lub montażu, numer i datę wydania
pozwolenia na budowę oraz pouczenie o sposobie prowadzenia dziennika i
odpowiedzialności określonej w art. 93 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo
budowlane.
2. Na pierwszej stronie dziennika budowy inwestor zamieszcza imię i nazwisko lub nazwę
(firmę) wykonawcy lub wykonawców oraz osób sprawujących kierownictwo budowy i
robót budowlanych, nadzór autorski i inwestorski, podając ich specjalności i numery
uprawnień budowlanych. Osoby te potwierdzają podpisem i datą przyjęcie powierzonych
im obowiązków.”
Nie ma ustawowo określonego wzoru dziennika budowy. W sprzedaży znajdują się
różne rodzaje dzienników budowy (początkowy, kontynuacyjny, dla małych obiektów, dla
obiektów liniowych itp.). Można wybrać dowolny rodzaj dziennika budowy odpowiedni
dla danego rodzaju i zaawansowania inwestycji pod warunkiem, że spełnia on wymagania
przepisów, o których była mowa powyżej.
3. Powoływanie kierownika budowy
Zgodnie z art. 18. ust 1. Prawa budowlanego:
„Do obowiązków inwestora należy zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem
zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a w szczególności
zapewnienie /między innymi/:
2) objęcia kierownictwa budowy przez kierownika budowy...”
Art. 42 Prawa budowlanego:
„1. Inwestor jest obowiązany zapewnić: objęcie kierownictwa budowy (rozbiórki) lub
określonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą
uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.”
7
Kierownikiem budowy może być każda osoba posiadająca uprawnienia budowlane
do kierowania budową w specjalności i zakresie adekwatnym do realizowanej inwestycji
oraz będąca członkiem Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Zaświadczenie o
aktualnym członkostwie w izbie zawodowej jest jednocześnie potwierdzeniem posiadania
przez tę osobę ubezpieczenia OC.
W przypadku realizacji inwestycji polegającej na prowadzeniu robót budowlanych
innych niż budowa obiektu budowlanego, takich jak remont, przebudowa, montaż czy
rozbiórka, kierownikiem budowy może być osoba posiadająca uprawnienia budowlane do
kierowania budową lub robotami budowlanymi.
Interpretacja rodzaju i zakresu posiadanych przez członków organów samorządu
zawodowego uprawnień budowlanych należy do kompetencji tych organów.
4. Projekty wykonawcze
Zgodnie z art. 18. ust 1. Prawa budowlanego:
„Do obowiązków inwestora należy zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem
zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a w szczególności
zapewnienie /między innymi/:
1) opracowania projektu budowlanego i, stosownie do potrzeb, innych projektów,”
Projekt wykonawczy nie jest zdefiniowany w przepisach prawa budowlanego i
jego wykonanie nie jest obowiązkowe.
Niemniej mając na uwadze dość ogólny charakter projektu budowlanego, którego
minimalna zawartość regulowana jest rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3
lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr
120, poz. 1133) należy stwierdzić, że w przypadku większości inwestycji istnieje potrzeba
wykonywania projektów wykonawczych.
Projekt wykonawczy może uszczegóławiać rozwiązania zawarte w zatwierdzonym
projekcie budowlanym oraz rozwiązywać problemy techniczne zauważone w wyniku
analizy projektu bądź powstałe w trakcie prowadzenia robót budowlanych.
8
Projekt wykonawczy nie może zawierać rozwiązań odmiennych lub sprzecznych w
stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego ani wykraczać poza jego zakres.
Projekt wykonawczy nie wymaga zatwierdzania przez organy administracji
budowlanej.
5. Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowie
Zgodnie z art. 18. ust 1. Prawa budowlanego:
„Do obowiązków inwestora należy zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem
zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a w szczególności
zapewnienie /między innymi/:
3) opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,”
art. 20. ust. 1. Prawa budowlanego stanowi:
„Do podstawowych obowiązków projektanta należy:(między innymi)
1b) sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na
specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa
i ochrony zdrowia;”
a art. 21a. Prawa budowlanego mówi:
„1. Kierownik budowy jest obowiązany, w oparciu o informację projektanta, sporządzić
lub zapewnić sporządzenie, przed rozpoczęciem budowy, planu bezpieczeństwa i ochrony
zdrowia, uwzględniając specyfikę obiektu budowlanego i warunki prowadzenia robót
budowlanych, w tym planowane jednoczesne prowadzenie robót budowlanych i produkcji
przemysłowej.
1a. Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowie sporządza się, jeżeli:
1) w trakcie budowy wykonywany będzie przynajmniej jeden z rodzajów robót
budowlanych wymienionych poniżej;
9
2) przewidywane roboty budowlane mają trwać dłużej niż 30 dni roboczych i
jednocześnie będzie przy nich zatrudnionych co najmniej 20 pracowników lub
pracochłonność planowanych robót będzie przekraczać 500 osobodni.”
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury dnia 23 czerwca 2003 r. w
sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu
bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 120, poz. 1126) plan bioz należy wykonać w
przypadku:
„§ 6. 1) robót budowlanych, których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia
stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia
ludzi, a w szczególności przysypania ziemią lub upadku z wysokości:
a)
wykonywanie wykopów o ścianach pionowych bez rozparcia o głębokości większej
niż 1,5 m oraz wykopów o bezpiecznym nachyleniu ścian o głębokości większej niż 3,0
m,
b)
roboty, przy których wykonywaniu występuje ryzyko upadku z wysokości ponad 5,0
m,
c)
rozbiórki obiektów budowlanych o wysokości powyżej 8 m,
d)
roboty wykonywane na terenie czynnych zakładów przemysłowych,
e)
montaż, demontaż i konserwacja rusztowań przy budynkach wysokich i
wysokościowych,
f)
roboty wykonywane przy użyciu dźwigów lub śmigłowców,
g)
prowadzenie robót na obiektach mostowych metodą nasuwania konstrukcji na
podpory,
h)
montaż elementów konstrukcyjnych obiektów mostowych,
i)
betonowanie wysokich elementów konstrukcyjnych mostów, takich jak przyczółki,
filary i pylony,
j)
fundamentowanie podpór mostowych i innych obiektów budowlanych na palach,
k)
roboty wykonywane pod lub w pobliżu przewodów linii elektroenergetycznych, w
odległości liczonej poziomo od skrajnych przewodów, mniejszej niż:
–
3,0 m - dla linii o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1 kV,
10
–
5,0 m - dla linii o napięciu znamionowym powyżej 1 kV, lecz nieprzekraczającym
15 kV,
–
10,0 m - dla linii o napięciu znamionowym powyżej 15 kV, lecz
nieprzekraczającym 30 kV,
–
15,0 m - dla linii o napięciu znamionowym powyżej 30 kV, lecz
nieprzekraczającym 110 kV,
l)
m)
roboty budowlane prowadzone w portach i przystaniach podczas ruchu statków,
roboty prowadzone przy budowlach piętrzących wodę, przy wysokości piętrzenia
powyżej 1 m,
n)
roboty wykonywane w pobliżu linii kolejowych;
2) robót budowlanych, przy prowadzeniu których występują działania substancji
chemicznych lub czynników biologicznych zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu
ludzi:
a)
roboty prowadzone w temperaturze poniżej -10°C,
b)
roboty polegające na usuwaniu i naprawie wyrobów budowlanych zawierających
azbest;
3) robót budowlanych stwarzających zagrożenie promieniowaniem jonizującym:
a)
roboty remontowe i rozbiórkowe obiektów przemysłu energii atomowej,
b)
roboty remontowe i rozbiórkowe obiektów, w których były realizowane procesy
technologiczne z użyciem izotopów;
4) robót budowlanych prowadzonych w pobliżu linii wysokiego napięcia lub czynnych
linii komunikacyjnych:
a)
roboty wykonywane w odległości liczonej poziomo od skrajnych przewodów,
mniejszej niż 15,0 m - dla linii o napięciu znamionowym 110 kV,
b)
roboty wykonywane w odległości liczonej poziomo od skrajnych przewodów,
mniejszej niż 30,0 m - dla linii o napięciu znamionowym powyżej 110 kV,
c)
budowa i remont:
–
linii kolejowych (roboty torowe i podtorowe),
–
sieci trakcyjnej i linii zasilającej sieć trakcyjną i urządzenia elektroenergetyczne,
–
linii i urządzeń sterowania ruchem kolejowym,
–
sieci telekomunikacyjnych, radiotelekomunikacyjnych i komputerowych,
związane z prowadzeniem ruchu kolejowego,
11
d)
wszystkie roboty budowlane, wykonywane na obszarze kolejowym w warunkach
prowadzenia ruchu kolejowego;
5) robót budowlanych stwarzających ryzyko utonięcia pracowników:
a)
roboty prowadzone z wody lub pod wodą,
b)
montaż elementów konstrukcyjnych obiektów mostowych,
c)
fundamentowanie podpór mostowych i innych obiektów budowlanych na palach,
d)
roboty prowadzone przy budowlach piętrzących wodę, przy wysokości piętrzenia
powyżej 1 m;
6) robót budowlanych prowadzonych w studniach, pod ziemią i w tunelach:
a)
roboty prowadzone w zbiornikach, kanałach, wnętrzach urządzeń technicznych i w
innych niebezpiecznych przestrzeniach zamkniętych,
b)
roboty związane z wykonywaniem przejść rurociągów pod przeszkodami metodami:
tunelową, przecisku lub podobnymi;
7) robót budowlanych wykonywanych przez kierujących pojazdami zasilanymi z linii
napowietrznych - roboty przy budowie, remoncie i rozbiórce torowisk;
8) robót budowlanych wykonywanych w kesonach, z atmosferą wytwarzaną ze
sprężonego powietrza - roboty przy budowie i remoncie nabrzeży portowych i przepraw
mostowych;
9) robót budowlanych wymagających użycia materiałów wybuchowych:
a)
roboty ziemne związane z przemieszczaniem lub zagęszczaniem gruntu,
b)
roboty rozbiórkowe, w tym wykonywanie otworów w istniejących elementach
konstrukcyjnych obiektów;
10) robót budowlanych prowadzonych przy montażu i demontażu ciężkich elementów
prefabrykowanych - roboty, których masa przekracza 1,0 t.”
Zgodnie z w/w rozporządzeniem:
§ 3. 1. Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zwany dalej "planem bioz", zawiera:
1) stronę tytułową;
2) część opisową;
3) część rysunkową, sporządzoną na kopii projektu zagospodarowania działki lub
terenu, jeżeli jest wymagany zgodnie z przepisami ustawy - Prawo budowlane.
12
2. Strona tytułowa zawiera:
1) nazwę i adres obiektu budowlanego;
2) imię i nazwisko lub nazwę inwestora oraz jego adres;
3) imię i nazwisko oraz adres kierownika budowy, sporządzającego plan bioz, a w
przypadku gdy plan bioz sporządzany jest przez inną osobę - również imię i nazwisko
oraz adres tej osoby lub nazwę i adres podmiotu sporządzającego plan bioz.
3. Część opisowa zawiera w szczególności:
1) zakres robót dla całego zamierzenia budowlanego oraz kolejność realizacji
poszczególnych obiektów;
2) wykaz istniejących obiektów budowlanych podlegających adaptacji lub rozbiórce;
3) wskazanie elementów zagospodarowania działki lub terenu, które mogą stwarzać
zagrożenie bezpieczeństwa i zdrowia ludzi;
4) informacje dotyczące przewidywanych zagrożeń występujących podczas realizacji
robót budowlanych, określające skalę i rodzaje zagrożeń oraz miejsce i czas ich
wystąpienia;
5) informację o wydzieleniu i oznakowaniu miejsca prowadzenia robót budowlanych,
stosownie do rodzaju zagrożenia;
6) informację o sposobie prowadzenia instruktażu pracowników przed przystąpieniem
do realizacji robót szczególnie niebezpiecznych, w tym:
a)
określenie zasad postępowania w przypadku wystąpienia zagrożenia,
b)
konieczność stosowania przez pracowników środków ochrony indywidualnej,
zabezpieczających przed skutkami zagrożeń,
c)
zasady bezpośredniego nadzoru nad pracami szczególnie niebezpiecznymi przez
wyznaczone w tym celu osoby;
7) określenie sposobu przechowywania i przemieszczania materiałów, wyrobów,
substancji oraz preparatów niebezpiecznych na terenie budowy;
8) wskazanie
środków
technicznych
i
organizacyjnych,
zapobiegających
niebezpieczeństwom wynikającym z wykonywania robót budowlanych w strefach
szczególnego zagrożenia zdrowia lub w ich sąsiedztwie, w tym zapewniających
bezpieczną i sprawną komunikację, umożliwiającą szybką ewakuację na wypadek pożaru,
awarii i innych zagrożeń;
13
9) wskazanie miejsca przechowywania dokumentacji budowy oraz dokumentów
niezbędnych do prawidłowej eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych.
4. Część rysunkowa, opracowana na kopii projektu zagospodarowania działki lub terenu,
jeżeli jest wymagany zgodnie z przepisami ustawy - Prawo budowlane, zawiera dane
umożliwiające łatwe odczytanie części opisowej, a w szczególności:
1) czytelną legendę;
2) oznaczenie czynników mogących stwarzać zagrożenie;
3) rozmieszczenie urządzeń przeciwpożarowych wraz z parametrami poboru mediów,
punktami czerpalnymi, zaworami odcinającymi, drogami dojazdowymi;
4) rozmieszczenie sprzętu ratunkowego (w tym pływającego, jeżeli jest to uzasadnione
rodzajem robót), niezbędnego przy prowadzeniu robót budowlanych;
5) rozmieszczenie i oznaczenie granic obszarów wewnętrznych i zewnętrznych stref
ochronnych, wynikających z przepisów odrębnych, takich jak strefy magazynowania i
składowania materiałów, wyrobów, substancji oraz preparatów niebezpiecznych, strefy
pracy sprzętu zmechanizowanego i pomocniczego;
6) rozmieszczenie placów produkcji pomocniczej, takich jak węzły produkcji betonu
cementowego i asfaltowego, prefabrykatów;
7) przedstawienie rozwiązań układów komunikacyjnych, transportu na potrzeby budowy
oraz ogrodzenia terenu;
8) lokalizację pomieszczeń higieniczno-sanitarnych.
§ 4. W planie bioz nie zamieszcza się danych dotyczących obiektów lub części tych
obiektów służących obronności lub bezpieczeństwu, które mogą ujawnić charakter,
przeznaczenie i nazwę tych obiektów. Zakres wyłączenia określa inwestor zgodnie z
przepisami o ochronie informacji niejawnych.
6. Powoływanie inspektora nadzoru inwestorskiego
Zgodnie z art. 18. ust 1. Prawa budowlanego:
„Do obowiązków inwestora należy zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem
zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a w szczególności
zapewnienie:
14
5) w
przypadkach
uzasadnionych
wysokim
stopniem
skomplikowania
robót
budowlanych lub warunkami gruntowymi, nadzoru nad wykonywaniem robót
budowlanych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych.
2. Inwestor może ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego na budowie.
Art. 19. 1. Właściwy organ może w decyzji o pozwoleniu na budowę nałożyć na
inwestora obowiązek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego, a także obowiązek
zapewnienia nadzoru autorskiego, w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem
skomplikowania obiektu lub robót budowlanych bądź przewidywanym wpływem na
środowisko.”
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w
sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane
ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. Nr 138, poz. 1554):
„§ 2. 1. Ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego jest wymagane przy budowie
obiektów budowlanych:
1) użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego o kubaturze 2.500 m3 i większej,
2) wpisanych do rejestru zabytków, w zakresie przebudowy, rozbudowy oraz
wykonywania rekonstrukcji lub remontów,
3) budynków i budowli:
a)
o wysokości nad terenem 15 m i większej,
b)
zawierających pomieszczenie zagrożone wybuchem w rozumieniu przepisów
przeciwpożarowych,
c)
wymagających uwzględnienia ruchów podłoża, w tym spowodowanych wpływem
eksploatacji górniczej,
d)
z zainstalowaną mocą elektryczną 1.000 kW i większą,
e)
technicznych o kubaturze ponad 2.500 m3, związanych z obiektami budowlanymi, o
których mowa w pkt 12,
4) budowli mostowych wszelkich typów, w tym wiaduktów, estakad i innych
podobnych obiektów budowlanych,
15
5) zapór ziemnych i wałów przeciwpowodziowych o wysokości 3 m i większej lub
chroniących miasta, wsie, obszary rolne i leśne o powierzchni powyżej 1.000 ha oraz
budowli technicznych związanych z tymi obiektami budowlanymi,
6) budowli piętrzących o różnicy poziomów lustra wody 3 m i większej oraz ścian
oporowych o wysokości 3 m i większej,
7) budowli zbiornikowych naziemnych i podziemnych na materiały stałe, płynne i
gazowe:
a)
niebezpieczne dla ludzi, mienia i środowiska,
b)
o wysokości lub zagłębieniu 5 m i większych,
8) ujęć i przepompowni wód śródlądowych o wydajności powyżej 300 m3/h lub
głębokości 100 m i większej,
9) stacji uzdatniania wody i oczyszczania ścieków o wydajności 50 m3/h i większej,
10) służących do składowania i usuwania, wykorzystywania lub unieszkodliwiania
odpadów,
11) linii elektroenergetycznych o napięciu 110 kV i większym oraz stacji
elektroenergetycznych, rozdzielczych i przetwórczych z nimi związanych,
12) linii
telekomunikacyjnych
przewodowych
i
radiowych
-
dalekosiężnych
(międzynarodowych, międzymiastowych i wewnątrzstrefowych) oraz linii pomiędzy
centralami,
13) sieci gazowych:
a)
gazociągów o ciśnieniu nominalnym 5 kPa i większym,
b)
gazociągów o ciśnieniu nominalnym do 5 kPa i średnicach przewodów większych niż
150 mm, z wyjątkiem przyłączy gazowych o ciśnieniu nie większym niż 400 kPa,
c)
obiektów tłoczni gazu,
d)
obiektów stacji gazowych, wyposażonych co najmniej w dwa ciągi redukcyjne,
14) rurociągów oraz obiektów i urządzeń z nimi związanych:
a)
ciepłowniczych:
–
tradycyjnych o średnicy 310 mm i większej,
–
preizolowanych o średnicy 200 mm i większej,
b)
wodociągowych o średnicy 200 mm i większej oraz kanalizacyjnych o średnicy 400
mm i większej,
16
c)
innych transportujących czynnik płynny lub gazowy niebezpieczny dla ludzi, mienia i
środowiska,
15) dróg krajowych, wojewódzkich i powiatowych oraz związanych z nimi bezpośrednio
obiektów budowlanych, w tym tuneli drogowych i innych budowli,
16) kanałów żeglugi śródlądowej oraz melioracyjnych,
17) sieci melioracyjnych na obszarze powyżej 100 ha,
18) kanałów energetycznych,
19) dróg szynowych, wraz z przeznaczonymi do prowadzenia ruchu budynkami,
budowlami i urządzeniami,
20) urządzeń transportowych linowych i linowo-terenowych służących do publicznego
przewozu osób w celach turystyczno-sportowych,
21) budowli pola naziemnego ruchu lotniczego na lotniskach.
2. Ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego jest wymagane także przy realizacji
obiektów budowlanych, niewymienionych w ust. 1, podlegających ocenie oddziaływania
na środowisko, określonych w przepisach o zagospodarowaniu przestrzennym oraz o
ochronie i kształtowaniu środowiska.
§ 3. Ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego jest wymagane również przy
realizacji obiektów budowlanych lub ich części, które zawierają:
1) ustroje konstrukcyjne, takie jak powłoki, łupiny, tarcze, łuki i kopuły oraz linowe
wiszące bez względu na ich rozpiętość, a także fundamenty inne niż proste ławy i stopy
fundamentowe posadowione bezpośrednio na stabilnym gruncie nośnym,
2) elementy konstrukcyjne:
a)
o rozpiętości 12 m i większej, wysięgu 3 m i większym lub o wysokości jednej
kondygnacji 6 m i większej,
b)
poddane obciążeniu użytkowemu 5 kN/m2 i większemu, obciążeniu zmiennemu
ruchomemu, a także zwymiarowane z uwzględnieniem wpływów dynamicznych,
termicznych, skurczów materiałowych lub ruchów podpór,
c)
sprężane na budowie lub na miejscu ich wbudowania w obiekcie budowlanym, a
także poddane zabezpieczeniu cięgien sprężających i ich urządzeń kotwiących.”
17
Zgodnie z art. 24 ustawy Prawo budowlane łączenie funkcji kierownika budowy i
inspektora nadzoru inwestorskiego nie jest dopuszczalne. Przepis ten dotyczy także
kierownika robót.
Zgodnie z art. 27 ustawy Prawo budowlane przy budowie obiektu budowlanego,
wymagającego ustanowienia inspektorów nadzoru inwestorskiego w zakresie różnych
specjalności, inwestor wyznacza jednego z nich jako koordynatora ich czynności na
budowie.
7. Nadzór autorski
Do podstawowych obowiązków projektanta należy między innymi:
„Art. 20. 1. 4) sprawowanie nadzoru autorskiego na żądanie inwestora lub właściwego
organu w zakresie:
a)
stwierdzania w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z
projektem,
b)
uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do
przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub
inspektora nadzoru inwestorskiego.”
Projektant obiektu nie może odmówić pełnienia nadzoru autorskiego, natomiast
istnieje możliwość zmiany, za zgodą inwestora, projektanta sprawującego nadzór autorski.
8. Zawiadomienie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych
Art. 41 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że:
„Inwestor jest obowiązany zawiadomić o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót
budowlanych, na które jest wymagane pozwolenie na budowę, właściwy organ oraz
projektanta sprawującego nadzór nad zgodnością realizacji budowy z projektem, co
najmniej na 7 dni przed ich rozpoczęciem, dołączając na piśmie:
1) oświadczenie kierownika budowy (robót), stwierdzające sporządzenie planu
bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz przyjęcie obowiązku kierowania budową
18
(robotami budowlanymi), a także zaświadczenie o aktualnym członkostwie we właściwej
izbie samorządu zawodowego inżynierów budownictwa;
wzór oświadczenia – załącznik nr 3
2) w przypadku ustanowienia nadzoru inwestorskiego - oświadczenie inspektora nadzoru
inwestorskiego, stwierdzające przyjęcie obowiązku pełnienia nadzoru inwestorskiego nad
danymi robotami budowlanymi, a także zaświadczenie aktualnym członkostwie we
właściwej izbie samorządu zawodowego inżynierów budownictwa;
wzór oświadczenia – załącznik nr 4
3) informację zawierającą dane zamieszczone w ogłoszeniu o bezpieczeństwie pracy i
ochrony zdrowia.”
Druk zawiadomienia – zał. Nr 2
19
B.
ROZPOCZĘCIE I PROWADZENIE ROBÓT BUDOWLANYCH
1. Przejęcie placu budowy
Art. 22. Prawa budowlanego stanowi:
„Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy:
1) protokolarne przejęcie od inwestora i odpowiednie zabezpieczenie terenu budowy
wraz ze znajdującymi się na nim obiektami budowlanymi, urządzeniami technicznymi i
stałymi punktami osnowy geodezyjnej oraz podlegającymi ochronie elementami
środowiska przyrodniczego i kulturowego;”
Art. 41 ust. 5 Prawa budowlanego stanowi, że:
„Rozpoczęcie dostaw energii, wody, ciepła lub gazu na potrzeby budowy może nastąpić
jedynie po okazaniu wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.”
2. Prace przygotowawcze
Art. 41 ustawy Prawo budowlane
„1. Rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie
budowy.
2. Pracami przygotowawczymi są:
1) wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie;
2) wykonanie niwelacji terenu;
3) zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów;
4) wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy.
3. Prace przygotowawcze mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem
na budowę lub zgłoszeniem.”
Zgodnie z ustawą Prawo budowlane:
20
„Art. 22. 1. Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy{między
innymi):
3) zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu ...
Art. 43. 1. Obiekty budowlane wymagające pozwolenia na budowę oraz obiekty, o
których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, podlegają geodezyjnemu wyznaczeniu w terenie,
Wytyczenie
geodezyjne
inwestycji
powinno
być
wykonane
zgodnie
z
rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego
1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz
czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U. nr 25, poz. 133):
„§ 10. 1. Geodezyjne wytyczenie obiektów budowlanych w terenie służy przestrzennemu
usytuowaniu tych obiektów zgodnie z projektem budowlanym, a w szczególności
zachowaniu przewidzianego w projekcie położenia wyznaczanych obiektów względem
obiektów istniejących i wznoszonych oraz względem granic nieruchomości.
2. Wytyczeniu w terenie i utrwaleniu na gruncie, zgodnie z wymaganiami projektu
budowlanego, podlegają geodezyjne elementy określające usytuowanie w poziomie oraz
posadowienie wysokościowe budowanych obiektów, a w szczególności:
1) główne osie obiektów budowlanych naziemnych i podziemnych,
2) charakterystyczne punkty projektowanego obiektu,
3) stałe punkty wysokościowe - repery.
§ 11. Wykonawca prac geodezyjnych stwierdza wykonanie czynności, o których mowa w
§ 10, przez dokonanie odpowiedniego wpisu w dzienniku budowy.”
3. Realizacja robót
Zgodnie z ustawą Prawo budowlane:
„Art. 20. 1. Do podstawowych obowiązków projektanta należy:(między innymi)
3) wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań;
21
„Art. 21. Projektant, w trakcie realizacji budowy, ma prawo:
1) wstępu na teren budowy i dokonywania zapisów w dzienniku budowy dotyczących
jej realizacji;
2) żądania wpisem do dziennika budowy wstrzymania robót budowlanych w razie:
a)
stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia,
b)
wykonywania ich niezgodnie z projektem.
Art. 22. Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy:
2) prowadzenie dokumentacji budowy;
3) …. kierowanie budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem i
pozwoleniem na budowę, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz przepisami
bezpieczeństwa i higieny pracy;
3a) koordynowanie realizacji zadań zapobiegających zagrożeniom bezpieczeństwa i
ochrony zdrowia:
a)
przy opracowywaniu technicznych lub organizacyjnych założeń planowanych robót
budowlanych lub ich poszczególnych etapów, które mają być prowadzone jednocześnie
lub kolejno,
b)
przy planowaniu czasu wymaganego do zakończenia robót budowlanych lub ich
poszczególnych etapów;
3b) koordynowanie działań zapewniających przestrzeganie podczas wykonywania robót
budowlanych zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zawartych w przepisach, o których
mowa w art. 21a ust. 3, oraz w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;
3c) wprowadzanie niezbędnych zmian w informacji, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt
1b, oraz w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wynikających z postępu
wykonywanych robót budowlanych;
3d) podejmowanie niezbędnych działań uniemożliwiających wstęp na budowę osobom
nieupoważnionym;
4) wstrzymanie robót budowlanych w przypadku stwierdzenia możliwości powstania
zagrożenia oraz bezzwłoczne zawiadomienie o tym właściwego organu;
5) zawiadomienie inwestora o wpisie do dziennika budowy dotyczącym wstrzymania
robót budowlanych z powodu wykonywania ich niezgodnie z projektem;
6) realizacja zaleceń wpisanych do dziennika budowy;”
22
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w
sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia
zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108,
poz. 953 z późn. zm.):
„§ 5. Kierownik budowy, wprowadzając w części opisowej i w części rysunkowej planu
bioz zmiany, zamieszcza adnotację określającą przyczyny ich wprowadzenia.”
Prawo budowlane mówi:
„Art. 23. Kierownik budowy ma prawo:
1) występowania do inwestora o zmiany w rozwiązaniach projektowych, jeżeli są one
uzasadnione koniecznością zwiększenia bezpieczeństwa realizacji robót budowlanych lub
usprawnienia procesu budowy;
2) ustosunkowania się w dzienniku budowy do zaleceń w nim zawartych.
Art. 25. Do podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego należy:
1) reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności jej
realizacji z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy
technicznej;
2) sprawdzanie jakości wykonywanych robót i wbudowanych wyrobów budowlanych, a
w szczególności zapobieganie zastosowaniu wyrobów budowlanych wadliwych i
niedopuszczonych do stosowania w budownictwie;
/…/
4) potwierdzanie faktycznie wykonanych robót oraz usunięcia wad, a także, na żądanie
inwestora, kontrolowanie rozliczeń budowy.
Art. 26. Inspektor nadzoru inwestorskiego ma prawo:
1) wydawać kierownikowi budowy lub kierownikowi robót polecenia, potwierdzone
wpisem do dziennika budowy, dotyczące: usunięcia nieprawidłowości lub zagrożeń,
wykonania prób lub badań, także wymagających odkrycia robót lub elementów zakrytych,
23
oraz przedstawienia ekspertyz dotyczących prowadzonych robót budowlanych i dowodów
dopuszczenia do stosowania w budownictwie wyrobów budowlanych oraz urządzeń
technicznych;
2)
żądać od kierownika budowy lub kierownika robót dokonania poprawek bądź
ponownego wykonania wadliwie wykonanych robót, a także wstrzymania dalszych robót
budowlanych w przypadku, gdyby ich kontynuacja mogła wywołać zagrożenie bądź
spowodować niedopuszczalną niezgodność z projektem lub pozwoleniem na budowę.
Art. 42. 4. Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane
przygotowanie zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada
kierownik budowy, inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót
w danej specjalności.
Art. 44. 1. Inwestor jest obowiązany bezzwłocznie zawiadomić właściwy organ o
zmianie:
1) kierownika budowy lub robót,
2) inspektora nadzoru inwestorskiego,
3) projektanta sprawującego nadzór autorski,
podając, od kiedy nastąpiła zmiana.
2. Do zawiadomienia należy dołączyć oświadczenia osób, wymienionych w ust. 1, o
przejęciu obowiązków.”
4. Tablica informacyjna budowy
Art. 42 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego:
„Kierownik budowy (robót) jest obowiązany umieścić na budowie lub rozbiórce, w
widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące
bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia; nie dotyczy to budowy obiektów służących
obronności i bezpieczeństwu państwa oraz obiektów liniowych;”
24
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w
sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia
zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108,
poz. 953 z późn. zm.):
„§ 13. 1. Tablica informacyjna zawiera:
1) określenie rodzaju robót budowlanych oraz adres prowadzenia tych robót,
2) numer pozwolenia na budowę oraz nazwę, adres i numer telefonu właściwego organu
nadzoru budowlanego,
3) imię i nazwisko lub nazwę (firmę), adres oraz numer telefonu inwestora,
4) imię i nazwisko lub nazwę (firmę), adres i numer telefonu wykonawcy lub
wykonawców robót budowlanych,
5) imiona, nazwiska, adresy i numery telefonów:
a)
kierownika budowy,
b)
kierowników robót,
c)
inspektora nadzoru inwestorskiego,
d)
projektantów,
6) numery telefonów alarmowych Policji, straży pożarnej, pogotowia,
7) numer telefonu okręgowego inspektora pracy.
2. Tablica informacyjna ma kształt prostokąta o wymiarach 90 cm x 70 cm. Napisy na
tablicy informacyjnej wykonuje się w sposób czytelny i trwały, na sztywnej płycie koloru
żółtego, literami i cyframi koloru czarnego, o wysokości co najmniej 4 cm.
3. Tablicę informacyjną umieszcza się w miejscu widocznym od strony drogi publicznej
lub dojazdu do takiej drogi, na wysokości umożliwiającej jej odczytanie.”
5. Ogłoszenie w sprawie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia
Art. 42 ust.3a Prawa budowlanego stanowi, że
„ogłoszenie w sprawie bioz stosuje się do budowy lub rozbiórki, na której przewiduje się
prowadzenie robót budowlanych trwających dłużej niż 30 dni roboczych i jednoczesne
zatrudnienie co najmniej 20 pracowników albo na których planowany zakres robót
przekracza 500 osobodni.”
25
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w
sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia
zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108,
poz. 953 z późn. zm.):
„§ 14. 1. Ogłoszenie, o którym mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, umieszcza się na terenie budowy, w sposób trwały i zabezpieczony
przed zniszczeniem.
2. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) przewidywane terminy rozpoczęcia i zakończenia wykonywania robót budowlanych,
2) maksymalną liczbę pracowników zatrudnionych na budowie w poszczególnych
okresach,
3) informacje dotyczące planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.”
6. Prowadzenie dziennika i dokumentacji budowy
Art. 22 Prawa budowlanego:
„ Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy /między innymi/:
2) prowadzenie dokumentacji budowy.”
Art. 3 pkt 13 ustawy Prawo budowlane:
„Dokumentacja budowy to: pozwolenie na budowę wraz z załączonym projektem
budowlanym, dziennik budowy, protokoły odbiorów częściowych i końcowych, w miarę
potrzeby, rysunki i opisy służące realizacji obiektu, operaty geodezyjne i książkę
obmiarów, a w przypadku realizacji obiektów metodą montażu - także dziennik montażu.”
Art. 45 Prawa budowlanego.
„1. Dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz
zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót i jest wydawany
odpłatnie przez właściwy organ.
26
2. Przed rozpoczęciem robót budowlanych należy dokonać w dzienniku budowy wpisu
osób, którym zostało powierzone kierownictwo, nadzór i kontrola techniczna robót
budowlanych. Osoby te są obowiązane potwierdzić podpisem przyjęcie powierzonych im
funkcji.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do prowadzenia dzienników: montażu i
rozbiórki.”
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w
sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia
zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108,
poz. 953 z późn. zm.):
„§ 2. 1. Dziennik budowy jest przeznaczony do rejestracji, w formie wpisów, przebiegu
robót budowlanych oraz wszystkich zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku ich
wykonywania i mających znaczenie przy ocenie technicznej prawidłowości wykonywania
budowy, rozbiórki lub montażu.
2. Dziennik budowy prowadzi się w taki sposób, aby z dokonywanych w nim wpisów
wynikała kolejność zdarzeń i okoliczności, o których mowa w ust. 1.
§ 6. 3. Kolejne strony dziennika budowy przeznacza się na wpisy dotyczące przebiegu
robót budowlanych. Każdy wpis oznacza datą i podpisuje osoba dokonująca wpisu, z
podaniem imienia, nazwiska, wykonywanej funkcji i nazwy jednostki organizacyjnej lub
organu, który reprezentuje.
4. Jeżeli w trakcie wykonywania robót budowlanych następuje zmiana kierownika
budowy, kierownika robót, inspektora nadzoru inwestorskiego lub projektanta
sprawującego nadzór autorski, w dzienniku budowy dokonuje się wpisu określającego
stan zaawansowania i zabezpieczenia przekazywanej budowy, rozbiórki lub montażu.
Wpis ten potwierdza się datą i podpisami osoby przekazującej i przejmującej obowiązki.
5. Pod każdym wpisem w dzienniku budowy osoby, których wpis dotyczy, potwierdzają
podpisem i datą zapoznanie się z jego treścią.
6. Kierownik budowy stwierdza wpisem w dzienniku budowy fakt zamknięcia dziennika
lub jego kontynuację w następnym, kolejno numerowanym tomie.
27
§ 7. 1. Wpisów w dzienniku budowy dokonuje się w sposób trwały i czytelny na
oryginałach i kopiach stron, zamieszczając je w porządku chronologicznym, w sposób
uniemożliwiający dokonanie późniejszych uzupełnień.
2. W razie konieczności wprowadzenia poprawek do dokonanych już wpisów, należy
niewłaściwy tekst skreślić w sposób umożliwiający jego odczytanie i wprowadzić
właściwą treść, z uzasadnieniem wprowadzonej zmiany. Skreślenia i poprawki są
dokonywane w formie wpisu do dziennika budowy.
3. Dokonywanie wpisów na odwrocie ponumerowanych stron jest zabronione.
§ 9. 1. Do dokonywania wpisów w dzienniku budowy upoważnieni są:
1) inwestor,
2) inspektor nadzoru inwestorskiego,
3) projektant,
4) kierownik budowy,
5) kierownik robót budowlanych,
6) osoby wykonujące czynności geodezyjne na terenie budowy,
7) pracownicy organów nadzoru budowlanego i innych organów uprawnionych do kontroli
przestrzegania przepisów na budowie - w ramach dokonywanych czynności kontrolnych.
§ 11. 1. Dziennik budowy znajduje się na stałe na terenie budowy lub rozbiórki i jest
dostępny dla osób upoważnionych, o których mowa w § 9 ust. 1. Dziennik budowy należy
przechowywać w sposób zapobiegający uszkodzeniu, kradzieży lub zniszczeniu.
2. Za właściwe prowadzenie dziennika budowy, jego stan oraz właściwe przechowywanie
na terenie budowy jest odpowiedzialny kierownik budowy.”
7. Stosowanie wyrobów budowlanych
Stosowanie wyrobów budowlanych w budownictwie reguluje ustawa z dnia 16
kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881), obowiązująca od
dnia 1 maja 2004 r.;
Zgodnie z ww ustawą:
28
„Art. 2 pkt 1) wyrób budowlany - należy przez to rozumieć rzecz ruchomą, bez względu
na stopień jej przetworzenia, przeznaczoną do obrotu, wytworzoną w celu zastosowania w
sposób trwały w obiekcie budowlanym, wprowadzaną do obrotu jako wyrób pojedynczy
lub jako zestaw wyrobów do stosowania we wzajemnym połączeniu stanowiącym
integralną całość użytkową i mającą wpływ na spełnienie wymagań podstawowych, o
których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.
U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 41);
„Art. 5. 1. Wyrób budowlany nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót
budowlanych, jeżeli jest:
1) oznakowany CE, albo
/.../
3) oznakowany znakiem budowlanym B
29
Art. 10. 1. Dopuszczone do jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym są
wyroby budowlane wykonane według indywidualnej dokumentacji technicznej,
sporządzonej przez projektanta obiektu lub z nim uzgodnionej, dla których producent
wydał oświadczenie, że zapewniono zgodność wyrobu budowlanego z tą dokumentacją
oraz z przepisami.
2. Indywidualna dokumentacja techniczna, o której mowa w ust. 1, powinna zawierać opis
rozwiązania konstrukcyjnego, charakterystykę materiałową i informację dotyczącą
projektowanych właściwości użytkowych wyrobu budowlanego oraz określać warunki
jego zastosowania w danym obiekcie budowlanym, a także, w miarę potrzeb, instrukcję
obsługi i eksploatacji.
3. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać:
1) nazwę i adres wydającego oświadczenie;
2) nazwę wyrobu budowlanego i miejsce jego wytworzenia;
3) identyfikację dokumentacji technicznej;
4) stwierdzenie zgodności wyrobu budowlanego z dokumentacją techniczną oraz
przepisami;
5) adres obiektu budowlanego (budowy), w którym wyrób budowlany ma być
zastosowany;
6) miejsce i datę wydania oraz podpis wydającego oświadczenie.”
Art. 14. 1. Do obowiązków Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego należy:/między
innymi/
1) prowadzenie Krajowego Wykazu Zakwestionowanych Wyrobów Budowlanych;”
Zgodnie z art. 20 ust 1 ustawy Prawo budowlane:
„Do podstawowych obowiązków projektanta należy:(między innymi)
„3a) sporządzanie lub uzgadnianie indywidualnej dokumentacji technicznej, o której
mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U.
Nr 92, poz. 881);”
30
8. Wprowadzanie zamian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego
Zgodnie z art. 36a ustawy Prawo budowlane:
„1. Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków
pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie
pozwolenia na budowę.
/.../
5. Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków
pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i
jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy:
1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu,
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni
zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
/…/
5) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby
niepełnosprawne,
6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
7) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o
warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów,
wymaganych przepisami szczególnymi.
6. Projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia oraz jest obowiązany
zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące
odstąpienia, o którym mowa w ust. 5.”
9. Organy kontrolujące prawidłowość realizacji budowy
Do kontroli zgodności realizacji budowy z przepisami Prawa budowlanego
upoważnione są organy państwowego nadzoru budowlanego. W obecnym stanie prawnym
takimi organami są to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, Wojewódzki
Inspektor Nadzoru Budowlanego i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
31
Zgodnie z art. 81a prawa budowlanego:
„1. Organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia mają prawo
wstępu: /między innymi/
2) na teren budowy:
2. Czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru
budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót,
kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich
upoważnionych /.../
3. W razie nieobecności osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach,
czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego
świadka.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w
sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia
zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108,
poz. 953 z późn. zm.):
„§ 9. 1. Do dokonywania wpisów w dzienniku budowy upoważnieni są:
/…/
7) pracownicy organów nadzoru budowlanego i innych organów uprawnionych do
kontroli przestrzegania przepisów na budowie - w ramach dokonywanych czynności
kontrolnych.
§ 10. Pracownicy organów nadzoru budowlanego potwierdzają każdorazowo, wpisem do
dziennika budowy, swoją obecność na budowie.”
Poza państwowym nadzorem budowlanym budowę mogą kontrolować upoważnieni
przedstawiciele innych organów kontrolnych, takich jak między innymi Państwowa
Inspekcja Pracy, Inspekcja Ochrony Środowiska, Państwowa Straż Pożarna, itp.
32
C.
ODBIÓR I ZAKOŃCZENIE ROBÓT BUDOWLANYCH
1. Odbiory częściowe
Ustawa Prawo budowlane stanowi:
„Art. 22. Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy /między innymi/:
7) zgłaszanie inwestorowi do sprawdzenia lub odbioru wykonanych robót ulegających
zakryciu bądź zanikających oraz zapewnienie dokonania wymaganych przepisami lub
ustalonych w umowie prób i sprawdzeń instalacji, urządzeń technicznych i przewodów
kominowych przed zgłoszeniem obiektu budowlanego do odbioru;
Art. 25. Do podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego należy
/między innymi/:
4) sprawdzanie i odbiór robót budowlanych ulegających zakryciu lub zanikających,
uczestniczenie w próbach i odbiorach technicznych instalacji, urządzeń technicznych
i przewodów kominowych ….”
Art. 43. 3. Obiekty lub elementy obiektów budowlanych, ulegające zakryciu,
wymagające inwentaryzacji, o której mowa w ust. 1, podlegają inwentaryzacji przed ich
zakryciem.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w
sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia
zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108,
poz. 953 z późn. zm.):
„§ 8. 1. Protokoły związane z budową lub sporządzane w trakcie wykonywania robót
budowlanych wpisuje się do dziennika budowy.
2. Dopuszcza się sporządzanie protokołów, o których mowa w ust. 1, na oddzielnych
arkuszach. Arkusze te należy dołączyć w sposób trwały do oryginału dziennika budowy i
jego kopii lub zamieścić w oddzielnym zbiorze, dokonując w dzienniku budowy wpisu o
fakcie ich prowadzenia.”
33
2. Odbiór końcowy
Ustawa Prawo budowlane stanowi:
„Art. 22. Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy/między innymi/:
9) zgłoszenie obiektu budowlanego do odbioru odpowiednim wpisem do dziennika
budowy oraz uczestniczenie w czynnościach odbioru i zapewnienie usunięcia
stwierdzonych wad, a także przekazanie inwestorowi oświadczenia, o którym mowa w art.
57 ust. 1 pkt 2.
Art. 25. Do podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego należy/między
innymi/:
3)….. przygotowanie i udział w czynnościach odbioru gotowych obiektów budowlanych
i przekazywanie ich do użytkowania;
4) potwierdzanie faktycznie wykonanych robót oraz usunięcia wad, a także, na żądanie
inwestora, kontrolowanie rozliczeń budowy.”
3. Dokumentacja powykonawcza
Art. 3 pkt 14 ustawy Prawo budowlane stanowi:
„dokumentacja powykonawcza to: dokumentacja budowy z naniesionymi zmianami
dokonanymi
w
toku
wykonywania
robót
oraz
geodezyjnymi
powykonawczymi.”
Zgodnie z art. 22 Prawa budowlanego:
„Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy/między innymi/:
8) przygotowanie dokumentacji powykonawczej obiektu budowlanego;”
34
pomiarami
4. Zawiadomienie o zakończeniu budowy
Zgodnie a ustawą Prawo budowlane:
„Art. 54. Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane
pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu
właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia
doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
Art. 57. 1. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o
udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:
1) oryginał dziennika budowy;
2) oświadczenie kierownika budowy:
a)
o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami
pozwolenia na budowę oraz przepisami,
b)
o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie
korzystania - drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu;
wzór oświadczenia – załącznik nr 7
3)
oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli
eksploatacja
wybudowanego
obiektu
jest
uzależniona
od
ich
odpowiedniego
zagospodarowania;
wzór oświadczenia – załącznik nr 8
4) protokoły badań i sprawdzeń;
5) inwentaryzację geodezyjną powykonawczą;
6) potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy;
7) kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, z zastrzeżeniem art. 5 ust
7.
2. W razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub
warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do
zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących
w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie
potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w
35
ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru
inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony.
Druk zawiadomienia – zał. Nr 5
3. Inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku, o którym mowa w ust. 1, oświadczenia
o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56.
4. Inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w ust. 1-3, jeżeli, w
wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ, okaże się, że są one niekompletne lub
posiadają braki i nieścisłości.
5. Pozwolenie na użytkowanie
Prawo budowlane stanowi:
„Art. 55. Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać
ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:
1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on
zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX,
Podział obiektów budowlanych na kategorie – załącznik nr 10
2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;
3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem
wszystkich robót budowlanych.
Art. 56. 1. Inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na
użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością
wynikającą z przepisów szczególnych, organy:
1) /skreślony/,
2) Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
3) /skreślony/,
4) Państwowej Straży Pożarnej
36
- o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego
użytkowania. Organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu
budowlanego z projektem budowlanym.
2. Niezajęcie stanowiska przez organy, wymienione w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia
otrzymania zawiadomienia, traktuje się jak niezgłoszenie sprzeciwu lub uwag.
Art. 57 ust. 6. Wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie
właściwego organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art.
59a.
Art. 59. 7. Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie
inwestor.”
Wniosek o pozwolenia na użytkowanie powinien zawierać te same dokumenty, które
wymagane są przy zawiadomieniu o zakończeniu budowy, ponadto inwestor jest
obowiązany dołączyć do wniosku oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony
organów wymienionych w art. 56.
Druk wniosku – zał. Nr 6
UWAGA!
Jeżeli inwestycja drogowa prowadzona jest w oparciu o decyzję wydaną na podstawie
ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity: dz. U. Nr 193 z 2008 r., poz.
1194 z późniejszymi zmianami), to:
Art. 32. 1. Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w
odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o pozwoleniu na
użytkowanie drogi na zasadach i w trybie przepisów Prawa budowlanego, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2. W przypadku decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydanej dla drogi
posiadającej co najmniej dwie jezdnie, przy czym każdą z nich przeznaczoną dla jednego
kierunku ruchu, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta
37
w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, na wniosek inwestora, wydają decyzję o
pozwoleniu na użytkowanie w odniesieniu do jezdni lub jej odcinka, na którym
zakończono budowę.
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do drogowych obiektów inżynierskich, objętych
decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Wojewodowie i starostowie mogą zawierać porozumienia odpowiednio z WINB
lub PINB, na mocy których przekażą swoje kompetencje w zakresie wydawania pozwoleń
na użytkowanie dróg organom nadzoru budowlanego.
6. Kontrola obowiązkowa
Kontrola obowiązkowa zakończonej budowy obiektu budowlanego wymagającego
na postawie art. 55 ustawy Prawo budowlane uzyskania pozwolenia na użytkowanie,
przeprowadzana jest przez upoważnionych przedstawicieli właściwego organu nadzoru
budowlanego. Ma na celu sprawdzenie zgodności wykonanego obiektu z zatwierdzonym
projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę i przepisami oraz potwierdzić
zdatność obiektu do użytku.
Zgodnie z art. 59a. ust. 2. Prawa budowlanego kontrola obowiązkowa obejmuje
sprawdzenie:
„1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;
2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w
zakresie:
a)
charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy,
wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
b)
wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu
budowlanego,
c)
geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),
d)
wykonania urządzeń budowlanych,
38
e)
zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających
użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem,
f)
zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby
niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich - w stosunku
do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego;
3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i
bezpieczeństwa pożarowego;
4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących
obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych
obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki
określony w pozwoleniu;
5) uporządkowania terenu budowy.”
Prawo budowlane stanowi:
Art. 59c. 1. Właściwy organ przeprowadza obowiązkową kontrolę przed upływem 21 dni
od dnia doręczenia wezwania inwestora. O terminie obowiązkowej kontroli organ
zawiadamia inwestora w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.
2. Inwestor jest obowiązany uczestniczyć w obowiązkowej kontroli w wyznaczonym
terminie.
Art. 59d. 1. Właściwy organ, po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, sporządza
protokół w trzech egzemplarzach. Jeden egzemplarz protokołu doręcza się inwestorowi
bezzwłocznie po przeprowadzeniu kontroli, drugi egzemplarz przekazuje się organowi
wyższego stopnia, a trzeci pozostaje we właściwym organie.
1a. Dopuszcza się przekazanie protokołu organowi wyższego stopnia w formie
elektronicznej. W takim przypadku sporządza się dwa egzemplarze protokołu.
2. Protokół, o którym mowa w ust. 1, przechowuje się przez okres istnienia obiektu
budowlanego.
Kontroli obowiązkowej nie podlegają obiekty, dla których pozwolenie na budowę
wydano przez dniem 11 lipca 2003 r.
39
Wzór protokołu obowiązkowej kontroli wprowadzony rozporządzeniem Ministra
Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzoru protokołu obowiązkowej
kontroli (Dz. U. Nr 132, poz. 1231) stanowi załącznik nr 9.
7. Pozwolenia częściowe i warunkowe
Art. 59 ustawy Prawo budowlane:
„2. Właściwy organ może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić
warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w
oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych.
3. Jeżeli właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w ust.
1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych
związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin
wykonania tych robót.
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska.
4a. Inwestor jest obowiązany zawiadomić właściwy organ o zakończeniu robót
budowlanych prowadzonych, po przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego, na
podstawie pozwolenia na użytkowanie.”
8. Przekazywanie obiektu do użytkowania
Art. 60 ustawy Prawo budowlane:
„Inwestor, oddając do użytkowania obiekt budowlany, przekazuje właścicielowi lub
zarządcy obiektu dokumentację budowy i dokumentację powykonawczą. Przekazaniu
podlegają również inne dokumenty i decyzje dotyczące obiektu, a także, w razie potrzeby,
instrukcje obsługi i eksploatacji: obiektu, instalacji i urządzeń związanych z tym
obiektem.”
Od tego momentu właściciel lub zarządca obiektu zobowiązany jest założyć
Książkę Obiektu Budowlanego, przeprowadzać kontrole okresowe stanu technicznego i
prowadzić dokumentację utrzymania obiektu budowlanego.
40
9. Konsekwencje błędów i nieprzestrzegania przepisów
Prawo budowlane stanowi:
„Art. 50. 1. /…/ właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót
budowlanych wykonywanych:
/…/
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź
zagrożenie środowiska, lub
/…/
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na
budowę bądź w przepisach.
Art. 59f. 1. W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości
w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki
opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości
obiektu budowlanego (w).
2. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł.
3. Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości
obiektu określa załącznik do ustawy.
4. W przypadku, gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego
jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma
kar obliczonych dla różnych kategorii.
5. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a
ust. 2, karę oblicza się odrębnie za każdą stwierdzoną nieprawidłowość. Karę stanowi
suma tak obliczonych kar.
6. W przypadku wymierzenia kary właściwy organ, w drodze decyzji, odmawia wydania
pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie, o
którym mowa w art. 51.
Art. 57. 7. W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego
lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z
41
tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się
odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka
opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.”
Ponadto uczestnicy procesu budowlanego w przypadkach naruszenia przepisów
mogą ponosić odpowiedzialność karną, zawodową i cywilną za swoje czyny.
42
Załącznik 1
Spis obowiązujących aktów prawnych
niezbędnych przy realizacji procesu budowlanego
1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 243 z
2010 r., poz. 1623 z późniejszymi zmianami)
2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz.
881);
3. Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i
realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z
późniejszymi zmianami)
4. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie
rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane
ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. Nr 138, poz. 1554)
5. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie
informacji
dotyczącej
bezpieczeństwa
i
ochrony
zdrowia
oraz
planu
bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 120, poz. 1126)
6. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie
dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia
zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr
108, poz. 953 z późn. zm.)
7. Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21
lutego 1995 r. w sprawie rodzajów i zakresu opracowań geodezyjnokartograficznych oraz czynności geodezyjne obowiązujące w budownictwie (Dz.
U. Nr 25, poz. 133)
8. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie
bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U.
Nr 47, poz. 401)
9. Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jednolity: Dz. U. nr
16 z 2007 r. poz. 94 z późniejszymi zmianami)
43
10. Ustawa z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i
realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz.
340)
11. Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw
Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. Nr 173, poz. 1219z
późniejszymi zmianami)
44
Załącznik 2
.................................... , dnia ....................
...............................................................
...............................................................
...............................................................
...............................................................
(nazwa inwestora, adres)
.................................................................
(właściwy organ nadzoru budowlanego)
Zawiadomienie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych
Zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2004 roku – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010
roku Nr 243, poz. 1623 z późniejszymi zmianami) zawiadamiam, że z dniem
................................................................. w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę nr .....................................
z
dnia
.........................................,
zamierzam
rozpocząć
roboty
budowlane
………
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
na nieruchomości położonej w .................................................... przy ul. ..........................................................
dz. nr ..........................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................................
Funkcje techniczne na budowie wykonywać będą:
1.Kierownik budowy:
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
2.Inspektor nadzoru inwestorskiego:
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
............................................
(podpis)
W załączeniu:
1. Oświadczenie kierownika budowy (robót) stwierdzające sporządzenie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz przyjęcie
obowiązku kierowania budową (robotami budowlanymi), a także zaświadczenie o przynależności do izby inżynierów
budownictwa,
2. W przypadku ustanowienia nadzoru inwestorskiego – oświadczenie inspektora (ów) nadzoru inwestorskiego, stwierdzające
przyjęcie obowiązku pełnienia nadzoru inwestorskiego nad robotami budowlanymi, a także zaświadczenie o przynależności do
izby inżynierów budownictwa,
3. Informacja zawierająca dane zamieszczone w ogłoszeniu o bezpieczeństwie pracy i ochronie zdrowia na terenie budowy, którym
mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
45
Załącznik 3
__________________________
miejscowość i data
OŚWIADCZENIE
kierownika budowy
Ja, niżej podpisany/a ………………………………………………………..………………...
zamieszkały/a …………………………………………………………………………………
przy ul. …………………………………………………………………………………………
zgodnie z art. 12 ust. 2 i 7, art. 41 ust. 4 pkt 1 oraz art. 21a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. –
Prawo Budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 roku Nr 243, poz. 1623 z późniejszymi zmianami).
OŚWIADCZAM
1. Przyjmuję obowiązki kierownika budowy (robót*): ………………………………...……..
……………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………….
na nieruchomości stanowiącej własność …..……………….……………………………….
……………………………………………………………………………………………….
położonej w …………………....…….... przy ul. …………….…………………………….
2. Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia został sporządzony zgodnie z Rozporządzeniem
Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1126) /
sporządzenie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia nie jest wymagane z uwagi na art. 21a
ust. 1a ustawy Prawo budowlane*
3. Posiadam uprawnienia budowlane do wykonywania funkcji kierownika budowy (robót*)
określone ................................................................................................................................
.………………………………………………………………………………………………
(wymienić rodzaj i zakres posiadanych uprawnień / w przypadku dostarczenia potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii decyzji o
nadaniu uprawnień w pkt.3 należy wpisać „wg załącznika”)
udzielone mi decyzją…………………………………………………………………..........
……………………………………………………………………………………………….
z dnia ……………………………………. znak …………………………………………..
…………………………………….
(podpis i pieczęć kierownika budowy)
* niepotrzebne skreślić
46
Załącznik 4
__________________________
miejscowość i data
OŚWIADCZENIE
inspektora nadzoru inwestorskiego
Ja, niżej podpisany/a ………………………………………………………..………………...
Zamieszkały/a …………………………………………………………………………………
przy ul. …………………………………………………………………………………………
zgodnie z art. 12 ust. 2 i 7, art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo Budowlane
(tekst jednolity: Dz. U. z 2010 roku Nr 243, poz. 1623 z późniejszymi zmianami).
OŚWIADCZAM
4. Przyjmuję obowiązki inspektora nadzoru inwestorskiego przy budowie (robotach
budowlanych *) ……………………………………………………………..……………....
……………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………….
na nieruchomości …………………….. …..……………….……………………………….
……………………………………………………………………………………………….
położonej w …………………....…….... przy ul. …………….…………………………….
5. Posiadam
uprawnienia
budowlane
do
wykonywania
funkcji
inspektora
nadzoru
inwestorskiego określone .......................................................................................................
.………………………………………………………………………………………………
.………………………………………………………………………………………………
(wymienić rodzaj i zakres posiadanych uprawnień / w przypadku dostarczenia potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii decyzji o
nadaniu uprawnień w pkt.3 należy wpisać „wg załącznika”)
udzielone mi decyzją…………………………………………………………………..........
……………………………………………………………………………………………….
z dnia ……………………………………. znak …………………………………………..
…………………………………….
(podpis i pieczęć inspektora nadzoru)
* niepotrzebne skreślić
47
Załącznik 5
.................................... , dnia ....................
...............................................................
...............................................................
...............................................................
(nazwa inwestora, adres)
.................................................................
(właściwy organ nadzoru budowlanego)
Zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego
Zgodnie z art. 54 i 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst
jednolity: Dz. U. z 2010 roku Nr 243, poz. 1623 z późniejszymi zmianami) zawiadamiam
o zakończeniu budowy ……………......................................................................................
.................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
na
działce/kach
położonej/ych
w
nr
ewid..............................................................................................
..............................................................................................................,
wybudowanego na podstawie o decyzji o pozwoleniu na budowę ……................
............................................ z dnia ........................................ wydanej przez ..................
.................................................................................................................................................
Do zawiadomienia dołączam*:
1) oryginał dziennika budowy - ...... tomów,
2) oświadczenie kierownika budowy,
3) oświadczenie inwestora o zagospodarowaniu terenów przyległych,
4) inwentaryzację geodezyjną powykonawczą,
5) protokoły badań i sprawdzeń - ...... szt.,
6) potwierdzenia odbioru wykonanych przyłączy - ...... szt.
7) kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku,
8) kopie rysunków z naniesionymi zmianami,
9) pełnomocnictwo osoby działającej w imieniu inwestora.
............................................
(podpis)
* niepotrzebne skreślić
48
Załącznik 6
.................................... , dnia ....................
...............................................................
...............................................................
...............................................................
(nazwa inwestora, adres)
.................................................................
(właściwy organ nadzoru budowlanego)
WNIOSEK
o wydanie pozwolenia na użytkowanie
Zgodnie z art. 55 pkt 1, 2, 3 * i 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo
budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 roku Nr 243, poz. 1623 z późniejszymi
zmianami) wnoszę o udzielenie pozwolenia na użytkowanie …………………………..
………………………………….............................................................................................
.................................................................................................................................................
...............................................................................................................................
na działce/kach nr ewid. ..............................................................................................
położonej/ych
w
..............................................................................................................,
wybudowanego na podstawie o decyzji o pozwoleniu na budowę nr ..............
............................................ z dnia ........................................ wydanej przez ..................
...........................................................................................................................................
Do wniosku dołączam*:
1) oryginał dziennika budowy - ...... tomów,
2) oświadczenie kierownika budowy,
3) oświadczenie o zagospodarowaniu terenów przyległych,
4) oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów,
o których mowa w art. 56 ustawy - …… szt.
5) inwentaryzację geodezyjną powykonawczą,
6) protokoły badań i sprawdzeń - ...... szt.,
7) potwierdzenia odbioru wykonanych przyłączy - ...... szt.
8) kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku,
9) kopie rysunków z naniesionymi zmianami,
10) pełnomocnictwo osoby działającej w imieniu inwestora.
............................................
(podpis)
* niepotrzebne skreślić
49
Załącznik 7
__________________________
miejscowość i data
OŚWIADCZENIE
kierownika budowy
Niniejszym o ś w i a d c z a m, że budowany/e* na podstawie o decyzji o pozwoleniu na
budowę nr ……................................ z dnia ........................................ wydanej przez
.......................................................................................................................................................
obiekt/y*........................................................................................................................................…
………………………………………………………………………………..……………….
……….…………..………………………………………………………………………………
(określić rodzaj całego zamierzenia budowlanego, rodzaj obiektu lub zespołu obiektów budowlanych)
został/y* wykonany/e* zgodnie z:
1. projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami*
2. następującymi zmianami w stosunku do rozwiązań i ustaleń pozwolenia na budowę
wprowadzonych do realizacji w trakcie wykonywania robót*:
…………………………………………………………………………………..……………….
…………………………………………………………………………………..……………….
……….…………..………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………..……………….
……….…………..………………………………………………………………………………
……….…………..………………………………………………………………………………(wym
ienić każdą ze zmian, dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby
także uzupełniający opis)
Jednocześnie s t w i e r d z a m, że doprowadzono do należytego stanu i porządku teren budowy,
a także:
…………………………………………………………………………………..……………….
…………………………………………………………………………………..……………….
(wymienić ulicę, sąsiednią nieruchomość, budynek lub lokal sąsiada w przypadku korzystania z nich w trakcie budowy)
ª………………………….… ª………….……………….
(podpis i pieczęć projektanta)
(podpis i pieczęć inspektora nadzoru)
….………………………….
(podpis i pieczęć kierownika budowy)
* niepotrzebne skreślić
ª w przypadku zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu oświadczenie powinno być potwierdzone przez
projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego
50
Załącznik 8
________________________________________________________
inwestor
miejscowość i data
______________________________
______________________________
adres
OŚWIADCZENIE
Niniejszym o ś w i a d c z a m, że zawiadomiłem o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia
do użytkowania:
……………………………………………………………………...................................…...…
…………………..……………………………………..………………………….…………….
……….…………..………………………………………………………………………………
(określić rodzaj całego zamierzenia budowlanego, rodzaj obiektu lub zespołu obiektów bądź robót budowlanych)
właściwe organy wymienione w art. 56 Prawa budowlanego , które w ustawowym terminie nie
wniosły sprzeciwu lub uwag.
Jednocześnie s t w i e r d z a m, że właściwie zagospodarowano tereny przyległe:
…………………………………………………………………………………..……………….
…………………………………………………………………………………..……………….
(wymienić jakie - jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich właściwego zagospodarowania)
……………….………………………….
(podpis inwestora lub osoby przez niego upoważnionej)
51
Załącznik 9
..................................dnia.......................
.................................................................
(właściwy organ nadzoru budowlanego)
PROTOKÓŁ
KONTROLI OBOWIĄZKOWEJ
zakończonej budowy obiektu budowlanego
przeprowadzonej na podstawie art. 59a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
(Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.).
1. Inwestor: ......................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................
(imię i nazwisko lub nazwa oraz adres inwestora)
2. Kategoria/-e obiektu budowlanego i rodzaj/-e obiektu budowlanego: ........................................
...........................................................................................................................................................
3. Adres (lokalizacja) obiektu budowlanego: .................................................................................
...........................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................
4. Data przeprowadzenia kontroli:
....................................................................................................................................................
5. Kontrolę przeprowadził:
.......................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................
(organ nadzoru budowlanego, imię i nazwisko kontrolującego/-ych)
6. W kontroli uczestniczyli:
1) inwestor- ............................................................................................................................
(imię i nazwisko inwestora albo osoby uprawnionej do reprezentowania osoby prawnej)
przy udziale:
2) inspektora nadzoru inwestorskiego
..........................................................................................................................................
(imię i nazwisko, specjalność, nr uprawnień bud., przynależność do izby samorządu zawodowego - nazwa)
3) kierownika budowy
..........................................................................................................................................
(imię i nazwisko, specjalność, nr uprawnień bud., przynależność do izby samorządu zawodowego - nazwa)
4) projektanta
..........................................................................................................................................
52
(imię i nazwisko, specjalność, nr uprawnień bud., przynależność do izby samorządu zawodowego - nazwa)
7. Wezwanie do przeprowadzenia kontroli z dnia ............................ znak ....................................
wpłynęło do organu nadzoru budowlanego w dniu .......................................................... nr rej
........................................................................................................................................................
8. Ustalenia kontroli
8. l. Zgodność obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu:
...............................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
8.2. Zgodność obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym,
w zakresie:
a) charakterystycznych parametrów technicznych obiektu budowlanego:
— kubatury x/: ......................................................................................... ,
— pow. zabudowy x/: ............................................................................ ,
— wysokości, długości i szerokości x/: ................................................. ,
— liczby kondygnacji x/: ........................................................................ ,
— inne: ..................................................................................................... ,
b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu
budowlanego:
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych):
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
d) wykonania urządzeń budowlanych:
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
e) wykonania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego
zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem:
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez
osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego
wielorodzinnego:
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
53
8.3. Wyroby budowlane (wbudowane w zakończony obiekt budowlany), szczególnie istotne
dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego, posiadają dokumenty
potwierdzające ich dopuszczenie do obrotu i powszechnego albo jednostkowego
stosowania w budownictwie:
.........................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................
8.4. Wypełniony został obowiązek dokonania rozbiórki istniejących obiektów budowlanych
lub obiektów tymczasowych (w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę):
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
8.5. Wykonane zostały wszystkie roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę i
projektem budowlanym, umożliwiające oddanie obiektu do użytkowania:
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
Nie została wykonana część robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych,
związanych, z obiektem budowlanym - obiekt spełnia warunki do wydania pozwolenia na
użytkowanie (określić zakres i termin ich wykonania):
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
8.6. Stwierdzono istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych
warunków pozwolenia na budowę:
.....................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................
8.7. Stwierdzono nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych
warunków pozwolenia na budowę:
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
8.8. Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części przed wykonaniem
wszystkich robót budowlanych, zgodnie z art. 55 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo
budowlane:
a) obiekt budowlany lub jego część przeznaczona do użytkowania:
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................
54
........................................................................................................................................................
b) roboty budowlane pozostałe do wykonania: ..........................................................................
............................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................
8.9. Uporządkowanie i właściwe zagospodarowanie terenu budowy oraz terenów przyległych:
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
9. Wnioski końcowe:
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
10. Uwagi zgłoszone przez osoby uczestniczące w kontroli (wymienione w pkt 6):
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
Protokół sporządzono w trzech jednobrzmiących egzemplarzach, które po odczytaniu
podpisano bez uwag/z uwagami x/
Osoby uczestniczące w kontroli: Kontrolujący:
(wymienione w pkt 6)
1...................................
l..................................
2.....................................
2....................................
3.....................................
4....................................
x/
Niepotrzebne skreślić
55
Załącznik 10
Kategorie obiektów budowlanych
Kategoria I — budynki mieszkalne
jednorodzinne
Kategoria II — budynki służące
gospodarce rolnej, jak: produkcyjne,
gospodarcze, inwentarsko-składowe
Kategoria III — inne niewielkie budynki,
jak: domy letniskowe, budynki
gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk
włącznie
Kategoria IV — elementy dróg
publicznych i kolejowych dróg
szynowych, jak: skrzyżowania i węzły,
wjazdy, zjazdy, przejazdy, perony, rampy
Kategoria V - obiekty sportu i rekreacji,
jak: stadiony, amfiteatry, skocznie i
wyciągi narciarskie, kolejki linowe,
odkryte baseny, zjeżdżalnie
Kategoria VI - cmentarze
Kategoria VII - obiekty służące nawigacji
wodnej, jak: dalby, wysepki cumownicze
Kategoria VIII - inne budowle
Współczynnik
Współczynnik wielkości
kategorii
obiektu (w)
obiektu (k)
2,0
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
5,0
1,0
10,0
1,0
8,0
1,0
7,0
1,0
5,0
1,0
Współczynnik wielkości
obiektu (w)
(kubatura w m3)
>
>
>
≤
2.500- 5.00010.000
2.500
5.000 10.000
Kategoria IX - budynki kultury, nauki i
oświaty, jak: teatry, opery, kina, muzea,
galerie sztuki, biblioteki, archiwa, domy
kultury, budynki szkolne i przedszkolne,
internaty, bursy i domy studenckie,
4,0
laboratoria i placówki badawcze, stacje
meteorologiczne i hydrologiczne,
obserwatoria, budynki ogrodów
zoologicznych i botanicznych
Kategoria X - budynki kultu religijnego,
jak: kościoły, kaplice, klasztory, cerkwie,
6,0
zbory, synagogi, meczety oraz domy
pogrzebowe, krematoria
Kategoria XI - budynki służby zdrowia,
4,0
opieki społecznej i socjalnej, jak: szpitale,
56
1,0
1,5
2,0
2,5
1,0
1,5
2,0
2,5
1,0
1,5
2,0
2,5
sanatoria, hospicja, przychodnie,
poradnie, stacje krwiodawstwa, lecznice
weterynaryjne, żłobki, domy pomocy i
opieki społecznej, domy dziecka, domy
rencisty, schroniska dla bezdomnych oraz
hotele robotnicze
Kategoria XII - budynki administracji
publicznej, budynki Sejmu, Senatu,
Kancelarii Prezydenta, ministerstw i
urzędów centralnych, terenowej
administracji rządowej i samorządowej,
sądów i trybunałów, więzień i domów
poprawczych, zakładów dla nieletnich,
zakładów karnych, aresztów śledczych
oraz obiekty budowlane Sił Zbrojnych
Kategoria XIII - pozostałe budynki
mieszkalne
Kategoria XIV - budynki zakwaterowania
turystycznego i rekreacyjnego, jak: hotele,
motele, pensjonaty, domy
wypoczynkowe, schroniska turystyczne
Kategoria XV - budynki sportu i rekreacji,
jak: hale sportowe i widowiskowe, kryte
baseny
Kategoria XVI - budynki biurowe i
konferencyjne
Kategoria XVII - budynki handlu,
gastronomii i usług, jak: sklepy, centra
handlowe, domy towarowe, hale targowe,
restauracje, bary, kasyna, dyskoteki,
warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi
pojazdów, myjnie samochodowe, garaże
powyżej dwóch stanowisk, budynki
dworcowe
Kategoria XVIII - budynki przemysłowe,
jak: budynki produkcyjne, służące
energetyce, montownie, wytwórnie,
rzeźnie oraz obiekty magazynowe, jak:
budynki składowe, chłodnie, hangary,
wiaty, a także budynki kolejowe, jak:
nastawnie, podstacje trakcyjne,
lokomotywownie, wagonownie, strażnice
przejazdowe, myjnie taboru kolejowego
Kategoria XIX - zbiorniki przemysłowe,
jak: silosy, elewatory, bunkry do
magazynowania paliw i gazów oraz
innych produktów chemicznych
5,0
1,0
1,5
2,0
2,5
4,0
1,0
1,5
2,0
2,5
15,0
1,0
1,5
2,0
2,5
9,0
1,0
1,5
2,0
2,5
12,0
1,0
1,5
2,0
2,5
15,0
1,0
1,5
2,0
2,5
10,0
1,0
1,5
2,0
2,5
10,0
1,0
1,5
2,0
2,5
Współczynnik wielkości
obiektu (w)
57
(powierzchnia w m2)
>
>
>
≤
1.000- 5.00010.000
1.000
5.000 10.000
1,0 1,5
2,0
2,5
Kategoria XX - stacje paliw
15,0
Kategoria XXI - obiekty związane z
transportem wodnym, jak: porty,
przystanie, sztuczne wyspy, baseny, doki, 10,0
falochrony, nabrzeża, mola, pirsy,
pomosty, pochylnie
Kategoria XXII - place składowe,
postojowe, składowiska odpadów,
8,0
parkingi
1,0
1,5
2,0
2,5
1,0
1,5
2,0
2,5
Współczynnik wielkości
obiektu (w)
(powierzchnia w ha)
> 10> 20
≤ 1 > 1-10
20
Kategoria XXIII - obiekty lotniskowe,
jak: pasy startowe, drogi kołowania, płyty
10,0
lotniskowe, place postojowe i
manewrowe, lądowiska
Kategoria XXIV - obiekty gospodarki
wodnej, jak: zbiorniki wodne i
9,0
nadpoziomowe, stawy rybne
1,0
1,5
2,0
2,5
1,0
1,5
2,0
2,5
Współczynnik wielkości
obiektu (w)
(długość w km)
> 10≤ 1 > 1-10
20
Kategoria XXV - drogi i kolejowe drogi
1,0
szynowe
Kategoria XXVI - sieci, jak:
elektroenergetyczne, telekomunikacyjne,
8,0
gazowe, ciepłownicze, wodociągowe,
kanalizacyjne oraz rurociągi przesyłowe
> 20
1,0
1,5
2,0
2,5
1,0
1,5
2,0
2,5
Współczynnik wielkości
obiektu (w)
(długość w m)
> 20- > 100> 500
≤ 20
100
500
Kategoria XXVII - budowle
hydrotechniczne piętrzące, upustowe i
9,0
regulacyjne, jak: zapory, progi i stopnie
wodne, jazy, bramy przeciwpowodziowe,
1,0
58
1,5
2,0
2,5
śluzy wałowe, syfony, wały
przeciwpowodziowe, kanały, śluzy
żeglowne, opaski i ostrogi brzegowe,
rowy melioracyjne
Kategoria XXVIII - drogowe i kolejowe
obiekty mostowe, jak: mosty, estakady,
kładki, przejścia podziemne, wiadukty,
przepusty, tunele
5,0
1,0
1,5
2,0
2,5
Współczynnik wielkości
obiektu (w)
(wysokość w m)
> 20- > 50≤ 20
50
100
Kategoria XXIX - wolno stojące kominy i
10,0
maszty
1,0
1,5
2,0
> 100
2,5
Współczynnik wielkości
obiektu (w)
(wydajność w m3/h)
> 50- > 100> 500
≤ 50
100
500
Kategoria XXX - obiekty służące do
korzystania z zasobów wodnych, jak:
ujęcia wód morskich i śródlądowych,
8,0
budowle zrzutów wód i ścieków,
pompownie, stacje strefowe, stacje
uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków
1,0
59
1,5
2,0
2,5