Bank Drugiej Ręki, Warszawa

ATLAS DOBRYCH PRAKTYK
EKONOMII SPOŁECZNEJ
Warszawa
Bank Drugiej Ręki
nie lubi marnotrawstwa
12
ATLAS DOBRYCH PRAKTYK EKONOMII SPOŁECZNEJ
Ten tytuł wymaga kilku słów wyjaśnienia
Co to jest ekonomia społeczna?
Pojęcie ekonomii społecznej jest bardzo szerokie. Do Atlasu włączyliśmy instytucje, które
z jednej strony uczestniczą w systemie ekonomicznym, ale z drugiej strony kieruje nimi
silne poczucie odpowiedzialności za los osób i społeczności zaangażowanych w działania. Innymi słowy są to przedsięwzięcia, których celem jest działalność społeczna,
a narzędziem – nie zawsze jedynym – rynek. Oznacza to podejmowanie wysiłków, aby
konkretne osoby, organizacje czy wspólnoty mogły w większym stopniu niż dotychczas
podejmować suwerenne decyzje co do celu i form swojej działalności.
W pojęcie ekonomii społecznej wpisują się instytucje zarówno tzw. starej ekonomii społecznej (takie jak spółdzielnie), jak i nowej (np. spółdzielnie socjalne), a także ekonomizujące
się instytucje trzeciego sektora. To co je łączy to fakt, że starają się przy użyciu instrumentów ekonomicznych bezpośrednio lub pośrednio przeciwdziałać zjawiskom wykluczenia
społecznego i działać na rzecz szerzej rozumianego rozwoju społeczności lokalnych.
Dlaczego te dobre praktyki są dobre?
Celowo i świadomie używamy tego określenia dla prezentowanych w Atlasie działań.
Znalazły się tu przedsięwzięcia, które w naszym przekonaniu z powodzeniem zmieniają na lepsze życie zaangażowanych w nie ludzi i społeczności. Są to też w większości
przedsięwzięcia funkcjonujące już od jakiegoś czasu i sprawdzone w działaniu. Mamy
świadomość, że istnieje wiele dobrych praktyk, które nie znalazły się jeszcze w Atlasie.
Dlatego będziemy go stopniowo uzupełniać. Mamy nadzieję, że przedsięwzięcia opisane
już w Atlasie przy pewnej dozie determinacji i gotowości do wspólnego działania mogą
stać się inspiracją dla innych, a tym samym przyczynić się do rozwoju ekonomii społecznej w Polsce.
Redakcja Atlasu
Bank Drugiej Ręki nie lubi marnotrawstwa
Dla organizacji pozarządowych posiadanie komputera i odpowiedniego
oprogramowania do niego jest tak samo ważne, jak posiadanie telefonu:
jeśli nie korzystają z komputerów i Internetu, mają mniejsze szanse
na przetrwanie, zdobywanie potrzebnych informacji i rozwój.
Kontekst przedsięwzięcia
Nazwa organizacji:
Stowarzyszenie Bank Drugiej Ręki
Choć 80 proc. organizacji pozarządowych twierdzi, że korzysta z Internetu,
to tylko około 60 proc. ma własny komputer. Dla wielu organizacji, szczegól-
Adres:
ul. Księcia Ziemowita 51a,
03-885 Warszawa
tel. (0 22) 678 86 70, 678 24 22
fax. (0 22) 433 51 22
Osoba kontaktowa:
Dżemila Sulkiewicz-Nowicka,
prezes zarządu
Misja przedsięwzięcia
e-mail:
[email protected]
Bank Drugiej Ręki służy trzeciemu sektorowi pośrednicząc pomiędzy nim
a biznesem. Wspiera organizacje pozarządowe i inicjatywy działające na rzecz
pożytku publicznego pomagając w zdobyciu sprzętu i oprogramowania, a także mebli biurowych i rzeczy użytkowych.
BDR tak opisuje swoją działalność: „Stowarzyszenie odbiera od firm rzeczy, które
nie są im już potrzebne, ale tylko te, które są jeszcze sprawne i w dobrym stanie.
Zaczynaliśmy od komputerów, potem
pojawiły się także inne dary. BDR pełni
rolę pośrednika, który w sprawny sposób
może rozdać dużą liczbę rzeczy właściwym odbiorcom. Celem tego działania
jest zapobieganie marnotrawstwu”. Ważną częścią tej misji służenia innym organizacjom jest funkcja edukacyjna dla firm
i obywateli.
Rodzaj działalności:
pomoc organizacjom pozarządowym
w pozyskiwaniu sprzętów, przede wszystkim
komputerów oraz legalnego oprogramowania.
Rok powstania: 2000
www: www.bdr.org.pl
www.technologie.org.pl
www.daryrzeczowe.pl
nie małych, jest on za drogi, tak jak zbyt
kosztowne jest oprogramowanie do niego. A jednocześnie te, które nie mogą korzystać z komputerów i z Internetu, mają
mniejsze szanse na przetrwanie, na zdobywanie informacji potrzebnych do rozwoju, na kontakt z ewentualnymi darczyńcami. Zaznajomienie się z nowoczesnymi
technologiami pomaga w prowadzeniu
księgowości, w sprawnym organizowa-
Wiola Bielińska – koordynator i p.o. Dyrektora Biura
niu swojej działalności, otwiera na świat
zewnętrzny. Nie ogranicza organizacji do
czerpania tylko z zasobów najbliższego
otoczenia.
Cele
 służebność wobec organizacji pozarządowych
 pozyskiwanie i redystrybucja darów
rzeczowych (głównie komputerów
i mebli biurowych) od firm i instytucji
dla organizacji pozarządowych
 ułatwianie dostępu do technologii
(sprzedaż oprogramowania za niewielką odpłatnością, działania edukacyjne)
Historia
Powódź w 1997 roku wyzwoliła wielki ruch
wzajemnej pomocy. Ludzie i instytucje,
także firmy spieszyły z przekazywaniem
darów. Ten ruch obywatelski uzmysłowił,
jak często trudno jest zarządzać przekazywaniem darów dla powodzian. – Raz było
ich za dużo w określonym miejscu, gdzie
indziej okazywało się, że nie ma gdzie ich
przechowywać. Bywały sytuacje, iż trudno było szybko odszukać potrzebujących
– opowiada Dżemila Sulkiewicz-Nowicka,
prezes Stowarzyszenia Bank Drugiej Ręki.
Przy Fundacji Batorego powstał więc program zajmujący się koordynacją przekazywania darów rzeczowych dla organiza-
Dżemila Sulkiewicz-Nowicka, prezes zarządu, „kobieta-piorun” jak mówią o niej współpracownicy
cji pozarządowych. – Szczególnie ważne
było dla nas, by pomagać organizacjom
w znalezieniu dla nich komputerów, rozwiązań teleinformatycznych i nowych
technologii.
Stowarzyszenie Bank Drugiej Ręki (BDR)
rozpoczęło działalność w czerwcu 2000
roku z inicjatywy Polskiej Akcji Humanitarnej, Stowarzyszenia Klon/Jawor i Fundacji
im. Stefana Batorego. Wśród inicjatorów
znalazły się między innymi osoby zainteresowane nowoczesnymi technologiami,
gdyż od początku ideą BDR było wprowadzanie tych technologii do organizacji pozarządowych.
Stowarzyszenie ruszyło jako program Fundacji Batorego i przez nią było na początku utrzymywane. Z czasem zaczęło zdobywać dotacje z urzędu miasta, z urzędu
wojewódzkiego oraz startowało w konkursach o granty i programy amerykańskie
i przedakcesyjne, a teraz Wspólnotowe.
Po półtora roku nastąpił regres w przekazywaniu sprzętu komputerowego. Szybko
okazało się też, że komputery używane
w biurach, ze swoim „standardowym”
oprogramowaniem nie przydają się
w świetlicach, szkołach. Organizacje potrzebowały innych programów, a te wciąż
były dla nich zbyt drogie – opowiada Dżemila Sulkiewicz-Nowicka.
– To nie jest organizacja, która gdzieś osiadła i robi cały czas to samo. Tutaj stale trzeba
trzymać rękę na pulsie i widzieć nowe potrzeby i wyzwania
Dżemila Sulkiewicz-Nowicka
Brakowało programów księgowych, graficznych, pozwalających na rysowanie,
rozwijanie umiejętności konstrukcyjnych.
Na razie więc ograniczono tę formę działalności, tym bardziej, iż organizacje zaczęły
nieśmiało pytać o inne dary.
BDR zaczął więc pozyskiwać od firm nie
tylko komputery, ale także środki czystości i higieny, artykuły biurowe czy meble.
Wszystko to, co firmom nie jest już potrzebne, a jest na tyle sprawne i użyteczne, że może przydać się organizacjom pozarządowym i placówkom non-profit.
Niekiedy rodzaj otrzymanych darów skłaniał Bank do przeprowadzania specjalnych
akcji. I tak w 2002 roku przeprowadzili akcję „Torebka”. Ponad 2400 dzieci z jednego z mazowieckich powiatów otrzymało
torebki wielkości A4 wypełnione artykułami szkolnymi, książeczkami, zabawkami
i słodyczami.
Niekiedy stowarzyszeniu proponowano
taki sprzęt, którego zbycie, jak się wszystkim wydawało, na pewno będzie kłopotliwe. Tak było na przykład z rzędami krzeseł
z upadającego kina „Polonia” w Warszawie. A jednak okazało się, że są na Ma-
Stowarzyszenie
Bank Drugiej Ręki
zowszu organizacje, które potrzebują kilkunastu spiętych za sobą nierozerwalnie
krzeseł i udało się wszystkie przekazać.
Wkrótce okazało się, że chociaż firmy chętnie pozbywają się sprzętu biurowego i różnych przedmiotów, chcą jednak, by je od
nich zabrać prawie natychmiast. A trudno
jest w krótkim czasie znaleźć potrzebującą
organizację. Bank zdecydował się więc na
własny magazyn sprzętów. Ściśle współpracował wtedy z Bankami Żywności, bo
okazało się, że organizacje, które regularnie korzystają z pomocy BŻ potrzebują też
pomocy BDR.
Bank założył, że pośredniczy pomiędzy
biznesem a organizacjami. Nie zajmuje się
zaś darami od osób indywidualnych. Jednak po to, by organizacje mogły korzystać z darów prywatnych osób, w sierpniu
2006 r. BDR powołał serwis internetowy
www.daryrzeczowe.pl łączący darczyńców i potrzebujących, którymi są organizacje pozarządowe i placówki non-profit.
ski, takich jak: ośrodki pomocy społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie,
domy dziecka, domy pomocy społecznej itp.
Serwis powstał, aby umożliwiać osobom
prywatnym przekazywanie używanych,
ale wciąż sprawnych rzeczy organizacjom i placówkom non-profit z całej Pol-
Darczyńcą w serwisie może być każdy osoba prywatna, firma. Potrzebującym natomiast może być jedynie organizacja nonprofit. Przekazywać można w zasadzie
Komputery, komputery, komputery – zajmują cały magazyn BDR
wszystko co zbywa, jest w dalszym ciągu
sprawne i może okazać się przydatne.
W 2009 roku BDR zmodernizował serwis www.daryrzeczowe.pl. Prowadzi także
kampanię społeczną mającą na celu zmniejszenie produkcji odpadów wielkogabarytowych i elektronicznych, oraz wsparcie
sektora NGO poprzez promocję serwisu.
Finanse
Koszt inwestycji
Jednak kłopoty różnych organizacji z dostosowaniem odpowiedniego dla siebie
oprogramowania komputerowego nie
dawały BBR spokoju: – Zaczęliśmy się zastanawiać, jak przekonać firmy komputerowe, by przekazywały bezpłatnie lub za
minimalną cenę organizacjom pozarządowym nowe oprogramowanie – opowiada
Sulkiewicz-Nowicka.
Na uruchomienie działalności stowarzyszenie w 2000 r. uzyskało
dotację w wysokości 78 tys. zł od Fundacji im. Stefana Batorego,
Ambasady USA i Banku Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych.
Oddzielnie traktować należy koszty rozruchu działalności gospodarczej związanej z dystrybucją oprogramowania. Te koszty pokrywane były z wpłat za dokonywanie zakupów.
Koszt działalności
bieżącej rocznie
W 2008 roku przychód z działalności gospodarczej wyniósł
227 tys. zł. Koszt miesięcznej działalności BDR-u wynosi ok. 35 tys.
zł. Cały zysk z działalności gospodarczej przeznaczany jest na
działalność statutową.
Inwestorzy
Brak
Sponsorzy prywatni
Brak
Udział środków
publicznych w uruchomieniu i prowadzeniu
działalności
W działalności gospodarczej brak udziału środków publicznych,
na działalność Stowarzyszenia przyznano dotacje:
BDR zaczął rozmowy z Microsoftem na temat użyczenia starych wersji oprogramowania, jednak różne przeszkody natury formalnej nie pozwoliły wtedy na porozumienie
w tej kwestii. Dopiero nawiązanie kontaktu
z amerykańską fundacją Compumentor (w
2008 roku zmieniła nazwę na Techsoup Global), która w ramach programu TechSoup
zajmuje się dystrybucją oprogramowania
firm komputerowych dla organizacji pozarządowych pozwoliło na rozpoczęcie w BDR
programu Technologie non-profit.
2005 r.
Urząd Miasta Stołecznego Warszawy – 75 tys. zł
Mazowiecki Urząd Wojewódzki – 22 tys. zł
Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego – 8 tys. zł
Fundusz Inicjatyw Obywatelskich – 14 560 zł
2006 r.
Fundusz Phare 2003 – 143 959,21 zł
Urząd Miasta Stołecznego Warszawy – 78 tys. zł
Mazowiecki Urząd Wojewódzki – 7 tys. zł
Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego – 23 900 zł
2007 r.
Urząd Miasta Stołecznego Warszawy – 78 769 zł
Mazowiecki Urząd Wojewódzki – 30 tys. zł
Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego – 12 tys. zł
Program ten daje organizacjom pozarządowym szansę na pozyskanie legalnego oprogramowania oraz sprzętu sieciowego za niewielką odpłatnością, a także
pozwala korzystać z wiedzy i praktycznych rozwiązań – dostępnych w serwisie
www.nt.ngo.pl.
2008 r.
Urząd Miasta Stołecznego Warszawy – 79550 zł
Mazowiecki Urząd Wojewódzki – 28 000 zł
2009 r.
Urząd Miasta Stołecznego Warszawy – 81 354 zł
Stopień ekonomicznej
samowystarczalności
Przebieg projektu
BDR dąży do osiągnięcia samodzielności. Obecnie działalność gospodarcza (sprzedaż oprogramowania) pozwala pokryć koszty jej
prowadzenia (bezpośrednie i pośrednie), a także wygospodarować nadwyżkę na razie na poziomie ok. 4 tys. zł miesięcznie. Kwota ta zasila koszty bieżącej działalności.
Nawiązanie kontaktu z Compumentorem i Microsoftem zbiegło się w czasie
z coraz większym zainteresowaniem oddawaniem sprzętu ze strony firm i przedsiębiorstw, które zaczęły znów coraz chętniej wymieniać komputery.
Fundacja Compumentor w ramach programu TechSoup dystrybuuje oprogramowania takich firm, jak: Microsoft,
Symantec czy Adobe, a także sprzęt sieciowy CISCO dla organizacji pozarządowych. Sprzedaje im oprogramowanie za
niewielki procent jego wartości. Ale pieniądze nie trafiają do producentów, którzy przekazują oprogramowanie za darmo, tylko przeznaczane są na obsługę
tego programu przez fundację. BDR znalazł się w pierwszej grupie organizacji
spoza Stanów Zjednoczonych, z którymi Compumentor nawiązał współpracę.
Do współpracy zaangażowano również
innych producentów oprogramowania.
Program powstał we wrześniu 2006 i nosi
nazwę Technologie non-profit. Organizacje pozarządowe otrzymują systemy operacyjne, pakiety biurowe, jak np. Microsoft
Office, oprogramowanie do przygotowywania publikacji czy produkty serwerowe. Jedynym kosztem dla nich jest opłata administracyjna, pokrywająca koszty
obsługi programu, która stanowi około 415% wartości rynkowej oprogramowania.
Pieniądze te są dzielone pomiędzy BDR
i Compumentor (lub producenta oprogramowania) w różnych proporcjach,
w zależności od etapu projektu.
Na początku współpracy Compumentor
zgodził się, aby cały przychód ze sprzedaży prowadzonej w ramach programu „Technologie non-profit” pozostawał do dyspozycji BDR. Obecnie średnio
60 proc. przychodu przeznaczane jest
na potrzeby Banku, 40 proc. dla Compumentora.
Współpraca z Compumentorem (Techsoup Global) jest bardzo ważnym elementem pracy BDR-u. Dzięki niej w 2008
roku uruchomili nową wersję sklepiku
internetowego obsługującego program
„Technologie-non-profit”, która w bardzo dużym stopniu usprawniła operacje
związane z dystrybucją oprogramowania
i sprzętu.
Podobne platformy wykorzystywane są
w innych krajach przez lokalnych partnerów Techsoup.
Obecnie w ramach Technologii non-profit
działają następujące programy:
 Cisco dla non-profit (sprzęt sieciowy)
 Lefthand dla NGO (oprogramowanie księgowe i CRM)
 Microsoft dla non-profit (oprogramowanie)
 MKS dla NGO (oprogramowanie antywirusowe)
 Ubuntu Linux (wolne oprogramowanie Linux)
Stowarzyszenie
Bank Drugiej Ręki
 MAR - Microsoft Authorized Refubrisher (oferta bez płyt instalacyjnych)
Większość z programów w ramach Technologii dla non-profit jest dostępna dla
organizacji z całej Polski. Wyjątkowy jest
program MAR, polegający na instalowaniu systemów operacyjnych w używanych komputerach pozyskanych przez
organizacje (np. otrzymanych w ramach
darowizny lub kupionych na wtórnym
rynku). Wiąże się to z koniecznością przywiezienia komputera do siedziby BDR,
gdzie jest instalowany system. Korzystają
z niego zatem głównie organizacje z Mazowsza.
Bank Drugiej Ręki próbuje stworzyć sieć
organizacji w całej Polsce. Do tej pory
nawiązał współpracę z trzema lokalnymi organizacjami, które pod jego auspicjami zajmują się przekazywaniem organizacjom ze swoich regionów darów
rzeczowych, głównie komputerów wraz
z zainstalowanym systemem operacyjnym. Są to:
 Towarzystwo Integracji Społecznej
w Zielonej Górze
 Centrum Promocji i Rozwoju Inicjatyw Obywatelskich „OPUS” w Łodzi
 Centrum Pomocy Bliźniemu w Gnieźnie Caritas Archidiecezji Gnieźnieńskiej
Rafał Gołoś – zbiera, rozwozi i wydaje z magazynu dary
Dodatkowo, w 2005 i 2006 roku Bank prowadził projekt nieodpłatnej pomocy informatycznej („helpdesk”) dla mazowieckich
organizacji pozarządowych. W 2006 roku
był dofinansowywany przez Fundację im.
Stefana Batorego w ramach grantu instytucjonalnego Programu Kuźnia. Polegał na organizowaniu wolontariuszy i praktykantów
– najczęściej studentów lub hobbystów informatyki – po to, by wspierali organizacje
swoją wiedzą technologiczną. W 2006 roku
zorganizowano – dzięki dodatkowemu
wsparciu z dotacji Departamentu Edukacji
Publicznej i Sportu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego – szkolenia na temat użytkowania komputerów
i wykorzystania Internetu w 6 mazowieckich powiatach. W 2008 roku BDR przeprowadził pilotażowy projekt „Diagnoza potrzeb w zakresie technologii oraz wsparcie
technologiczne organizacji i placówek działających w obszarze pomocy społecznej
w województwie mazowieckim”. Projektem objęto 10 organizacji z 3 gmin wiejskich
woj. mazowieckiego. Projekt uzyskał wparcie Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w wysokości 28 tys. zł.
Współpraca z innymi
Bank na stałe współpracuje z kilkoma dużymi firmami w przyjmowaniu od nich
darów rzeczowych. Agora, wydawca
„Gazety Wyborczej” przekazała BDR ponad 1000 komputerów. Stałymi partnerami są także: Bank PKO S.A., Fortis Bank,
czy Ambasada USA w Polsce. Współpraca z dużymi i znanymi firmami oraz status
organizacji pożytku publicznego uwiarygodnia go w oczach innych potencjalnych
darczyńców. Z raportów rocznych wynika,
że rocznie około 100 – 120 firm przekazuje Bankowi dary rzeczowe.
Przy realizacji programów IT współpracują
z Bankiem cztery firmy z branży informatycznej. Stałymi partnerami są: Cisco (producent wysokiej klasy sprzętu sieciowego,
LeftHand Sp. z o. o. (producent oprogramowania księgowego oraz CRM. Firma
specjalizuje się w oprogramowaniu działającym na wolnym systemie Linux), MKS
Sp. z o. o. (polski producent najbardziej powszechnego w kraju oprogramowania antywirusowego) oraz w najszerszym zakresie Microsoft (najbardziej znany na świecie
producent oprogramowania komputerowego o bardzo szerokim zastosowaniu).
Za realizację m.in. tego projektu Microsoft
otrzymał tytuł „Darczyńca roku 2006”. Przyznanie nagrody uzasadniono tak: „za realizowaną od wielu lat strategię zwalczania
wykluczenia informatycznego poprzez ułatwianie dostępu do wiedzy i umiejętności
z zakresu obsługi komputera tym osobom,
które do tej pory nie miały możliwości ich
zdobyć oraz za udzielanie wsparcia technologicznego organizacjom społecznym”.
Organizacja stara się też współpracować
z samorządami lokalnymi po to, by otrzymywać od nich dotacje (na przykład na prowadzenie magazynu) lub brać udział w konkursach na granty i programy. BDR na co dzień
Zespół pracowników BDR
współpracuje też z Federacją Organizacji
Służebnych MAZOWIA, Fundacją Bank Żywności SOS, portalem organizacji pozarządowych www.ngo.pl oraz z Siecią Wspierania
Organizacji Pozarządowych SPLOT.
Uczestnicy projektu
Bank Drugiej Ręki to stowarzyszenie, do
którego należy około dwudziestu osób. Dodatkowo w samym biurze i magazynie pracuje 6 osób. Gdy Bank realizuje określone
projekty społeczne angażuje dodatkowo
wolontariuszy, przede wszystkim studentów. Wspólnie z trzema lokalnymi organizacjami tworzy Sieć Banków Drugiej Ręki.
Rezultaty projektu
Przez siedem lat istnienia BDR dary rzeczowe (głównie sprzęt komputerowy i meble)
otrzymało ponad 1000 organizacji pozarządowych. Tylko w 2008 roku Bank przekazał dary rzeczowe 135 organizacjom
i placówkom na terenie całego kraju,
o łącznej wartości ok. 760 tys. zł. W programie Technologie non-profit uczestniczyło
już ok. 1000 organizacji.
Rynek sprzedaży towarów
i usług
Organizacje pozarządowe i placówki nonprofit (w zależności od programu).
roku jest Dżemila Sulkiewicz-Nowicka.
Jak sama mówi – Moją misją jest robienie
tego, czego inni nie robią.
BDR półżartem nazywa „nieatrakcyjną organizacją” - Pomagamy innym organizacjom non-profit, nie zajmujemy się więc
czymś co „chwyta za serce”, powoduje tak
głębokie wzruszenia, że ludzie natychmiast
decydują się na wsparcie finansowe.
Muszą więc wciąż być aktywni i przygotowani na reagowanie zmieniających się warunków. – Przepłynęliśmy już przez najtrudniejszą wodę – mówi Dżemila. – Udało się
nam wtedy, kiedy to było potrzebne zmienić
profil działalności. Wróciliśmy do idei przybliżania IT organizacjom pozarządowym.
Dla niej Bank jest miejscem, gdzie nie
można się nudzić. – To nie jest organizacja, która gdzieś osiadła i robi cały czas to
samo. Tutaj stale trzeba trzymać rękę na
pulsie i widzieć nowe potrzeby i wyzwania – opowiada spokojnym głosem.
Dżemila Sulkiewicz-Nowicka
Plany na przyszłość,
marzenia
Stowarzyszenie zamierza zwiększyć rozpoznawalność marki swojej organizacji,
a także stworzyć sieć BDR-ów, umożliwiającą sprawniejsze wspieranie inicjatyw
pożytku publicznego. Dąży do osiągnięcia samowystarczalności finansowej, teraz
Stowarzyszenie
Bank Drugiej Ręki
wciąż korzysta z dotacji i grantów. Przymierza się do rozpoczęcia nowego rodzaju działań – do recyklingu zużytego sprzętu komputerowego.
Lider
Jak trafiła do BDR? – Jak zwykle przez przypadek. Jestem socjologiem, zawsze interesowałam się organizacjami pozarządowymi, a gdy się zaczęłam tym zajmować na co
dzień, trzeba było poradzić sobie z zarządzaniem darami – tłumaczy uśmiechnięta.
Liderem, prezesem i osobą, która zaangażowała się w powstawanie BDR od 2000
Dżemila z łatwością, chyba tylko jej daną,
potrafi spojrzeć na działalność BDR-u
w wyjątkowo kompleksowy sposób. Wie,
jak natchnąć pracowników, aby podchodzili do pracy w sposób pragmatyczny,
koncentrowali się na konkretach, a jed-
ESENCJA PROJEKTU
Nazwa przedsięwzięcia
Stowarzyszenie „Bank Drugiej Ręki”
Misja / cel działania
Stowarzyszenie BDR wspiera organizacje i inicjatywy działające na rzecz pożytku publicznego. Zapewnia skuteczne funkcjonowanie takich organizacji
poprzez wsparcie rzeczowe oraz zwiększenie dostępu do technologii.
BDR pozyskuje dary rzeczowe od firm
a następnie przekazuje je organizacjom non-profit. Umożliwia im również
dostęp do pozyskania legalnego oprogramowania i sprzętu za niewielką odpłatnością.
Grupy beneficjentów
Beneficjentami są organizacje pozarządowe. BDR nie zajmuje się darami od
osób indywidualnych. Jednak po to, by
organizacje mogły korzystać z darów
prywatnych osób, w sierpniu 2006 został powołany serwis internetowy daryrzeczowe.pl.
Forma prawna
Stowarzyszenie
Zasięg terytorialny działania
Pozyskane od firm dary są przekazywane organizacjom z terenu Mazowsza.
Program Technologie non-profit oraz
serwis daryrzeczowe.pl są projektami
ogólnopolskimi.
nocześnie nie zapominali o całościowym
aspekcie podejmowanych działań. Aby
przez realizację konkretnych celów wypełniali misję, jaką BDR ma do spełnienia
w sektorze NGO.
Opinie o projekcie
Jan Bazyl szef „Federacja Mazowia”:
– Bank Drugiej Ręki prowadzi bardzo potrzebną działalność. Nikt inny tego nie
robi. A oni działają bardzo dobrze, prężnie
i z pomysłem. To świadoma organizacja,
często korzystają z naszych szkoleń. Bank
jest jednym z członków Federacji Mazowia, bardzo czynnie działa na rzecz wspólnoty organizacji pozarządowych.
dzania i edukacyjną, bo uczy zachowań
na rzecz wykorzystywania przedmiotów,
a nie ich wyrzucania. Programy, jakie realizuje Bank, pokazują na czym polega obywatelski wymiar państwa, także w znaczeniu ekonomicznym.
Krzysztof Więckiewicz, Dyrektor Departamentu Pożytku Publicznego w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej:
– To bardzo ważna inicjatywa, która zawiera w sobie trzy funkcje: społeczną, bo
angażuje się w pozyskiwanie dóbr materialnych; ekonomiczną, bo przez to pozyskiwanie wprowadza formułę oszczę-
ne, legalne oprogramowanie Microsoft
na potrzeby naszej organizacji i naszych
podopiecznych. Już są efekty. Sprawniej
działa nasza administracja, a nam jest wygodniej. Nie moglibyśmy sobie na to pozwolić, gdybyśmy mieli zapłacić komercyjną cenę za oprogramowania.
Zofia Jaroszuk z Fundacji „Szczęśliwe
Dzieciństwo”:
– Skorzystaliśmy z programu „Microsoft
dla non-profit” prowadzonego przez Stowarzyszenie Bank Drugiej Ręki. Dostaliśmy
za stosunkowo niewielką kwotę oryginal-
WNIOSKI
Mocne strony projektu
 unikalność świadczonych usług
 waga i szeroki zakres problemu, jaki rozwiązuje BDR
 sprawne reagowanie na zmieniające się
potrzeby otoczenia i możliwości darczyńców
 zaangażowanie i determinacja zespołu
Największe sukcesy
 namówienie firm komputerowych do
przekazywania oprogramowania
 współpraca z Fundacją Compumentor
(USA) oraz włączenie się do ich projektu
Największe porażki
 kłopoty ze stworzeniem sieci BDR
 problemy ze zorganizowaniem grupy
wolontariuszy, którzy w ciągu roku akademickiego mogliby w terenie pomagać
w sprawach IT małym organizacjom
 BDR nie udało się niestety nawiązać
skutecznej współpracy z administracją
publiczną w celu otrzymywania od niej
sprzętu komputerowego i mebli. W jednym ze sprawozdań organizacja zaznaczyła: „Wychodzimy z założenia, że ten
sektor [publiczny – przyp. red.] powinien
świecić przykładem w dziedzinie racjonalnego gospodarowania zasobami,
zwłaszcza, że jest to dobro publiczne”.
konieczność kupowania sprzętu za „symboliczną złotówkę” oraz rejestrację prowadzenia działalności gospodarczej.
Czynniki sukcesu
 wyczucie wagi problemu, z jakim zamierzała się zmierzyć organizacja
 w trudnych momentach organizacja wykazywała elastyczność, kładąc nacisk na
różne aspekty swojej działalności
 determinacja w realizacji założonych celów
 wsparcie różnych partnerów – publicznych i prywatnych
Problemy w realizacji
Najwięcej kłopotów sprawiają wciąż bariery prawne. Dla organizacji pozarządowych
kłopotem są przepisy dotyczące podatku
VAT, szczególnie to, iż instytucja oddająca
dary rzeczowe (sprzęt biurowy, komputery)
musi zwrócić VAT odliczony przy zakupie
tego sprzętu. To wymusza na sektorze NGO
Wnioski na przyszłość
Konieczne jest zbudowanie sieci lokalnych
organizacji zajmujących się pozyskiwaniem
darów rzeczowych od firm oraz promowaniem nowoczesnych technologii w środowi-
10
sku organizacji pozarządowych na swoim terenie. W innej sytuacji sam przyjazd po dary
czy instalacja oprogramowania (program
MAR) stanie się dla małych organizacji, z odległych rejonów barierą nie do pokonania ze
względów logistycznych i finansowych.
Replikacja: kto może realizować taki
projekt?
Powinna to być organizacja już istniejąca,
najlepiej „zakotwiczona” w danym regionie.
Co trzeba „mieć”, żeby angażować się
w takie przedsięwzięcie?
 własny magazyn lub możliwość składowania przedmiotów w „zaprzyjaźnionym” magazynie
 możliwość transportu darów od firm
 biuro z dostępem do Internetu
Wydanie II
Warszawa, 2009
Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych
www. fise.org.pl
Projekt graficzny: Frycz | Wicha
Skład graficzny: rzeczyobrazkowe.pl
Redakcja: Aleksandra Fandrejewska, Ewa Rościszewska
Korekta językowa: Anna Kreutz
Zdjęcia: Mikołaj Grynberg
Dane zbierane w listopadzie 2007 roku, uaktualnione w 2009 roku.
ISBN 978-83-85928-09-6 całość
ISBN 978-83-85928-84-3 t. 12
Czym jest Atlas Dobrych Praktyk Ekonomii Społecznej?
Atlas Dobrych Praktyk powstał z myślą o promocji polskich przedsięwzięć ekonomii społecznej, czyli tych, które realizację celów społecznych starają się
połączyć ze skutecznym działaniem na rynku.
Takich przedsięwzięć jest w Polsce wiele. Każde z nich ma swoją specyfikę, własną historię, liderów. Każde jest niepowtarzalne. Łączy je determinacja,
zaangażowanie, poświęcenie ludzi, którzy mimo przeszkód chcą zrobić coś dobrego, chcą, żeby było lepiej.
Na potrzeby Atlasu wybraliśmy różne formy działania, o różnym zasięgu, skierowane do różnych grup społecznych. Mamy nadzieję, że staną się one
inspiracją dla innych.
Obecne wydanie Atlasu zawiera opis następujących przedsięwzięć:
1.Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Gminy Bałtów „Bałt”
2.Bielskie Stowarzyszenie Artystyczne Teatr Grodzki
3.Spółdzielnia Socjalna Usługowo-Handlowo-Produkcyjna w Byczynie
4.Habitat for Humanity
5.Stowarzyszenie Niepełnosprawni dla Środowiska EKON
6.Pracownia Rzeczy Różnych SYNAPSIS
7.Fundacja „Nasz Dom”
8.Stowarzyszenie Pomocy Wzajemnej „Być Razem”
9.Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy „Flandria”
10.Stowarzyszenie Emaus w Lublinie
11.Pensjonat i Restauracja „U Pana Cogito”
12.Bank Drugiej Ręki
1 3.EKO „Szkoła Życia”
14.Stowarzyszenia na rzecz Rozwoju wsi Sokołowo
15.Wspólnota Chleb Życia
16.Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Gminy Debrzno
17.Grudziądzkie Centrum CARITAS
18.Ośrodek Wspierania Rodziny Caritas w Korytowie
19.Lokalne Centrum Integracji Społecznej Piątkowo
20.Fundusz Lokalny Masywu Śnieżnika
21.Stowarzyszenie Regionalny Ośrodek dla Ludzi i Środowiska CIS
22.Fundacja „Sławek”
23.Spółdzielnia Socjalna „Szansa i Wsparcie”
Więcej informacji na temat ekonomii społecznej na stronie www.ekonomiaspoleczna.pl
Zeszyty od numeru 1 do 12 powstały w ramach projektu „W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej”, a zeszyty nr 13-23 – w ramach projektu „Promes – Promocja Ekonomii Społecznej”.
Oba projekty realizowane były przy udziale środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL.