14_Klasyfikacja klimatów

Ćwiczenie 14. Klasyfikacja klimatów.
Typy klasyfikacji klimatycznych:
- Genetyczne - sporządzone na podstawie czynników
radiacyjnych (np. bilansu promieniowania) i cyrkulacyjnych
np. Budyko, Alisow.
- Opisowe (rzeczywiste) - wynikające z rozkładu czasowego i
przestrzennego elementów klimatu, bądź ich kombinacji w
postaci różnych wskaźników np. Köppena.
- Krajobrazowe - podobieństwo krajobrazów roślinnych mówi
podobieństwie klimatów np. Berga.
- Według oznak i wskaźników hydrologicznych np.
Gorczyńskiego.
Klasyfikacja Alisowa
Podstawą wydzielenia stref klimatycznych przez Alisowa było
zastosowanie wskaźnika genetycznego jakim jest cyrkulacja
atmosferyczna. Wydzielił 4 strefy główne i 3 strefy przejściowe.
Cechą charakterystyczną strefy głównej jest przewaga w ciągu
całego roku tej samej masy powietrza, natomiast strefy
przejściowe charakteryzują się wyraźną sezonową zmianą mas
powietrza. Granice między strefami klimatycznymi prowadzi
Alisow na podstawie średniego położenia klimatologicznych
frontów atmosferycznych w lecie i w zimie.
Front klimatologiczny jest to średnie wieloletnie położenie
frontów głównych (oddzielających podstawowe rodzaje mas
powietrza na kuli ziemskiej) w poszczególnych porach roku.
- Front zwrotnikowy (równikowy) oddziela masy
powietrza zwrotnikowego niesione przez pasaty obu
półkul od mas powietrza równikowego tworzącego się w
równikowej strefie wiatrów zmiennych.
- Front polarny oddziela masy powietrza zwrotnikowego
i polarnego.
Geograficzny rozkład frontów klimatologicznych w styczniu i w
lipcu. 1 - front arktyczny, 2 - front polarny, 3 - front pasatowy, 4
- front zwrotnikowy.
-
-
Front arktyczny oddziela masy powietrza polarnego
i arktycznego.
Front pasatowy są to krańce frontów polarnych sięgające
daleko w głąb strefy zwrotnikowej. Oddziela on masy
zwrotnikowe świeże i stare.
Podział wg Alisowa.
I. Strefa równikowa (główna) - zasięg do 5-10° N i S, w ciągu
całego roku napływają masy równikowe.
II. Strefa monsunów zwrotnikowych (przejściowa) - północną
granicę stanowi położenie frontu zwrotnikowego. Lato przewaga mas równikowych, zima - przewaga mas
zwrotnikowych.
III. Strefa zwrotnikowa (gł.) północną granicę stanowi zimowe
położenie frontu polarnego, południową granicę stanowi
letnie położenie frontu zwrotnikowego. W ciągu całego roku
dominują masy powietrza zwrotnikowego.
IV. Strefa podzwrotnikowa (prz.) północną granicę stanowi letnie
położenie frontu polarnego, południową granicę stanowi
zimowe -położenie frontu polarnego. Lato - masy
zwrotnikowe, zima - masy polarne.
V. Strefa umiarkowana (gł.) północną granicę stanowi zimowe
położenie frontu arktycznego, południową granicę stanowi
letnie położenie frontu polarnego. W ciągu całego roku
dominują masy polarne.
VI. Strefa subpolarna (prz.) granicę północną stanowi letnie
położenie frontu arktycznego, a granicę południową zimowe
położenie tego frontu. Lato - masy polarne, zima - masy
arktyczne.
VII. Strefa polarna (gł.) - granicę południową stanowi letnie
położenie frontu arktycznego. W ciągu całego roku
przeważają masy arktyczne.
Klasyfikacja Köppena
Köppen wyodrębnił typy klimatów na podstawie stosunków
termicznych i stopnia uwilgocenia. Wydzielił 5 stref
klimatycznych i 11 typów klimatu.
A - strefa tropikalnych klimatów deszczowych
Af - typ klimatu wilgotnych lasów tropikalnych
Aw - typ klimatu sawann
B - strefa klimatów suchych
BS- typ klimatu stepów
BW- typ klimatu pustyń
C - strefa umiarkowanie ciepłych klimatów deszczowych
Cs - klimat umiarkowanie ciepły z suchym latem
Cf - klimat umiarkowanie ciepły o równomiernym rozkładzie
opadów w ciągu roku
D - strefa klimatu umiarkowanie chłodnego
Dw - klimat umiarkowanie chłodny z suchą zimą
Df - klimat umiarkowanie chłodny o równomiernym rozkładzie
opadów w ciągu roku.
E - strefa klimatów polarnych
ET - klimat tundry
EF - klimat wiecznego mrozu.
Klucz do oznaczania typów klimatu wg Köppena przedstawiono
w tabeli.
Zadanie.
Wykorzystując dane z ćwiczenia 3 oznacz typ klimatu dla każdej
stacji (wg Alisowa i Köppena).
1.
T najcieplejszego miesiąca:
2.
Roczne [cm] (sucha zima):
patrz
11
2
3
4
<10
>10
<2(T+1)
>2(T+1)
E
<2T
>2T
B
3
4
<2(T+7)
>2(T+7)
B
3
4
<(T+14)
>(T+14)
BW
BS
12
12
<T
>T
BW
BS
12
12
<<T+7)
>(T+7)
BW
BS
12
12
A
C
D
Af
5
8
8
B
(suche lato):
(opady niesezonowe):
3.
R roczne [cm] (sucha zima):
(suche lato):
(opady niesezonowe):
4.
T najzimniejszego miesiąca:
>18
-3<T<18 <-3
5.
Miesiąc z najmniejszymi opadami:
>60mm
<60mm
6.
7.
6
Pora sucha kompensowana przez
Am
wystarczające opady roczne:
nie kompensowana:
(pora sucha jest skompensowana, jeśli dla mies. z najmniejszymi R: 60 40 20 0 mm
R roczne wynoszą odpowiednio co najmniej: 100 150 200 250 cm
Pora sucha:
pojedyncza w zimowej połowie roku
-pora wilg. przesunięta na jesień
-długa pora sucha w zimie i krótka w lecie
pojedyncza w letniej połowie roku
-pora wilg. przesunięta na jesień
-długa pora sucha w zimie i krótka w lecie
8.
Miesiące z najmniejszymi R: w porze ciepłej
w porze chłodnej
9.
Miesiąc z najmniejszymi R sezonu letniego ma:
-mniej niż 1/3 R w mies. z najwyższym opadem w
sezonie zimowym i mniej niż 40mm
-więcej
Aw
Aw’
Aw”
As
As’
As’’
9
10
10. Miesiąc z najmniejszymi R sezonu zimowego ma:
-mniej niż 1/10 R w mies. z najwyższym opadem w
sezonie letnim i mniej niż 40mm
-więcej
Cs (Ds)
13
Cf(Df)
13
Cw (Dw) 13
Cf((Df)
11. R roczne (cm) - poniżej kryt. B (zgodne z Nr 2)
- powvżej
16
>18
<18
<18
h
k
k'
13. T najciepl. miesiąca:
>22
<22
a
4 lub więcej
0-3
>-38
<-38
b
>0
<0
>-3
<-3
<1500m
>1500m
ET
EF
ETC
15. T najzimniejszego miesiąca
16. T najcieplejszego miesiąca
17. T najzimniejszego miesiąca
18. Poziom morza
13
EB
12. T roczna
(najciepl. mies.>18)
(najciepl. mies.<18)
14. Miesiące z T> 10
7
14
15
c
d
17
18
ET
ETH