nr 1 (8) - ENERGA
Transkrypt
nr 1 (8) - ENERGA
Bezp³atny magazyn Klientów Koncernu Energetycznego ENERGA SA styczeñ-luty 2007 nr z ENERG¥ ³atwiej 2-3 Nowe ceny energii elektrycznej Rozdaliœmy moc nagród ENERGA w Toruniu ENERGA w S³upsku ENERGA radzi 4-5 Energia dla firmy Oszczêdzaj œwiat³o! Jak¹ wybraæ zmywarkê do naczyñ? z ENERG¥ pewniej 6 Nie p³aæ za z³odzieja! ¯elazkowy zawrót g³owy ENERGA pyta 7 Swój œwiat odkrywa Katarzyna Dowbor w wolnej chwili Serce na Walentynki Mi³osna krzy¿ówka 8 1 ( 8) z ENERG¥ ³atwiej 2 Tytu³em wstêpu ocz¹tek roku jest czasem podsumowañ teP go, co za nami, jak i postanowieñ, ulepszeñ i ambitnych planów na najbli¿sze 365 dni. W tym numerze „Przyjaznej Energii” podpowiadamy Pañstwu, jak rozliczaæ energiê elektryczn¹ pobieran¹ na potrzeby prowadzonej w domu dzia³alnoœci gospodarczej. Zaliczenie zu¿ytej energii do firmowych kosztów nie jest trudne. Radzimy tak¿e, jak dokonaæ dobrego zakupu zmywarki: jaki wybraæ model i jak dostosowaæ j¹ do potrzeb naszej rodziny. Pokazujemy, jak wykryæ i przechytrzyæ z³odzieja energii elektrycznej oraz gdzie zg³osiæ nadu¿ycie i jaki wp³yw na cenê energii ma kradzie¿ pr¹du. Wiêksza œwiadomoœæ naszych klientów i mniejsza akceptacja tego procederu sprawi¹, ¿e zmaleje liczba nielegalnych odbiorców pr¹du. O mi³oœci do córki, ksi¹¿ek, koni i starych przedmiotów z „dusz¹” rozmawiamy ze znan¹ dziennikark¹ Katarzyn¹ Dowbor. Sk¹d siê wzi¹³ jeden z najpopularniejszych sprzêtów codziennego u¿ytku? Aby siê tego dowiedzieæ, zabieramy Pañstwa w historyczn¹ podró¿ z ¿elazkiem w roli g³ównej. Na deser przygotowaliœmy mi³osn¹ krzy¿ówkê i garœæ piêknych piernikowych serc – tych od Pañstwa. Mi³ej lektury! Gra¿yna Ruciñska Redaktor naczelna Nowe ceny energii Nowa Taryfa dla energii elektrycznej, obowi¹zuj¹ca od stycznia 2007 roku, to próba indywidualnego dopasowania cen do potrzeb ka¿dego Klienta. N owa taryfa zosta³a wprowadzona zgodnie z decyzj¹ Prezesa Urzêdu Regulacji Energetyki z 15 grudnia 2006 roku. W Taryfie dla energii elektrycznej znalaz³y swoje odzwierciedlenie uwarunkowania prawne i gospodarcze, które maj¹ bezpoœredni wp³yw na koszt wytworzenia i dostarczenia energii. Cena sprzeda¿y energii zawiera wartoœci zakupu energii elektrycznej i us³ug zwi¹zanych z jej dostarczeniem do Klienta. Sk³adaj¹ siê na ni¹ równie¿ wszelkie obci¹¿enia fiskalne, takie jak: VAT, akcyza, podatki gminne itp. Na cenê wp³ywa równie¿ Skorzystaj z taryfy G12w – weekendowej, a sobotnie porz¹dki zmniejsz¹ wysokoœæ rachunku za pr¹d Losowanie zwyciêzców odby³o siê 22 listopada 2006 r. w siedzibie Zakoñczy³a siê najwiêksza loteria promocyjna Koncernu Energetycznego ENERGA SA w Gdañw bran¿y energetycznej, skierowana do 2,4 miliona sku. Spoœród nades³aindywidualnych Klientów Koncernu Energetycznego nych 17 tysiêcy zg³oszeñ ENERGA SA. wy³oniono dwustu zwyrwaj¹ca od 10 kwietnia do 30 wrzeciêzców, po 25 z ka¿dego z oœmiu oddziaœnia 2006 roku loteria „MOC ENERGII ³ów ENERGI. – MOC NAGRÓD” by³a pierwsz¹ akcj¹ proLaureaci otrzymali cenne nagrody o ³¹czmocyjn¹ w sektorze energetycznym, skieronej wartoœci 200 tys. z³. Wœród nich by³y: zewan¹ do tak licznej grupy odbiorców. Jej stawy kina domowego, cyfrowe kamery i apauczestnicy musieli spe³niæ tylko trzy podstaraty, odtwarzacze DVD i telewizory. wowe warunki: W po³owie grudnia 2006 roku we wszystkorzystaæ z taryfy przeznaczonej dla kich siedzibach oddzia³ów ENERGI (Elbl¹gu, gospodarstw domowych (G), Gdañsku, Kaliszu, Koszalinie, Olsztynie, P³octerminowo op³acaæ rachunki za pr¹d, ku, S³upsku i Toruniu) odby³y siê uroczystodostarczyæ do swojego oddzia³u prawid³oœci, podczas których laureatom wrêczone zowo wype³niony i podpisany kupon zg³osta³y nagrody. Ka¿dy z oddzia³owych fina³ów szeniowy. by³ okazj¹ do spotkania z klientami, przekazania wyrazów uznania i podziêkowania za lojalnoœæ i rzetelnoœæ w regulowaniu rachunków za energiê elektryczn¹ a tak¿e przekazania im swego rodzaju „premii” w postaci loteryjnych nagród. Wszystkie uroczystoœci wypad³y znakomicie. Szczêœliwi laureaci, wœród podziêkowañ i ¿yczeñ, zgodnie deklarowali chêæ udzia³u w kolejnej edycji loterii. Rozdaliœmy moc nagród T Agnieszka Zalejska-Piotrowska Przyjazna Energia – bezp³atny magazyn Klientów Koncernu Energetycznego ENERGA SA koniecznoœæ zakupu zwiêkszonej iloœci dro¿szej energii ze Ÿróde³ odnawialnych i Ÿróde³ skojarzonych. W naszej ofercie Koncern Energetyczny ENERGA SA oferuje swoim Klientom indywidualnym trzy g³ówne warianty rozliczania pobieranej energii elektrycznej: G11 – taryfa dla Klientów pobieraj¹cych energiê g³ównie w ci¹gu dnia. Przez ca³¹ dobê obowi¹zuje jedna cena energii elektrycznej; G12 – taryfa, w której obowi¹zuj¹ dwie strefy czasowe: dzienna i nocna. W strefie nocnej (w godz. 13.00-15.00 i 22.00-06.00) cena energii elektrycznej jest ni¿sza. W strefie dziennej, w pozosta³ej czêœci doby, cena energii jest wy¿sza; G12w – przeznaczona dla Klientów zu¿ywaj¹cych du¿o energii elektrycznej w nocy i w weekendy. W taryfie obowi¹zuj¹ dwie strefy czasowe: dzienna i nocna (z tañszymi godzinami jak w taryfie G12) oraz strefa tañszych weekendów (od godz. 22.00 w pi¹tek do godz. 6.00 w poniedzia³ek). Nasi Klienci maj¹ prawo wyboru optymalnej dla ich gospodarstwa domowego grupy taryfowej. Wybrana grupa taryfowa obowi¹zuje przez co najmniej 12 miesiêcy. Rys. Dawn Hudson/123RF (1); Fot. Iwona Tarnawska (2) Szanowni Pañstwo, z ENERG¥ ³atwiej W tym numerze „Przyjaznej Energii” prezentujemy ostatnie dwa oddzia³y Koncernu Energetycznego ENERGA SA: w Toruniu i S³upsku. elektrycznej ENERGA w Toruniu Nie taki diabe³ straszny Miesiêczny koszt energii elektrycznej dla gospodarstwa domowego rozliczanego w najpopularniejszej grupie taryfowej G11, zu¿ywaj¹cego w tym czasie 125 kWh, nie powinien wzrosn¹æ w ci¹gu miesi¹ca o wiêcej ni¿ 2-3 z³. Klientom zu¿ywaj¹cym energiê elektryczn¹ do ogrzewania pomieszczeñ i wody ENERGA oferuje indywidualne rozwi¹zania, umo¿liwiaj¹ce racjonalne dopasowanie rozliczeñ za zu¿ycie energii elektrycznej do struktury jej faktycznego poboru. W dwustrefowych grupach taryfowych s¹ specjalne strefy czasowe, tzw. „pozaszczytowe” i „nocne”, w których pobierana energia jest tañsza. Korzystanie z urz¹dzeñ elektrycznych w wyszczególnionych godzinach lub w weekendy (np. wariant G12w) pozwala efektywnie obni¿yæ kwotê p³aconego rachunku. Jak dokonaæ wyboru? Pracownicy Biur Obs³ugi Klienta ENERGI pomagaj¹ wybraæ optymalny wariant rozliczeñ za energiê elektryczn¹. W samodzielnych analizach pomog¹ równie¿ specjalne kalkulatory zamieszczone na stronie www.energa.pl. U³atwiaj¹ one nie tylko okreœlenie przybli¿onej wartoœci rachunków za energiê, ale tak¿e wybór najkorzystniejszej dla siebie grupy taryfowej. W³aœciwy wybór taryfy, w której rozliczamy op³aty za energiê, ma du¿y wp³yw na wysokoœæ naszych rachunków. Dokonuj¹c prostej analizy, mo¿emy wybraæ najbardziej korzystn¹ grupê taryfow¹, pozwalaj¹c¹ na obni¿enie kosztów energii elektrycznej, z której korzystamy zarówno w domu, jak i w firmie. Polecamy tak¿e odwiedzenie na naszej stronie internetowej sekcji „Pozytywna energia” – energia elektryczna bez tajemnic. Zawarte tu praktyczne wskazówki u¿ytkowania domowych urz¹dzeñ elektrycznych pomog¹ w obni¿eniu rachunków za pr¹d. Aldona Niedzielak Szczegó³owe zmiany w taryfie dla energii elektrycznej na: www.energa.pl Podstawowe informacje o Oddziale w Toruniu Koncernu Energetycznego ENERGA SA: Obszar 9 634,4 km 2 7 Liczba klientów 430 000 Liczba Biur Obs³ugi Klienta D³ugoœæ linii napowietrznych 21 996 km Skontaktuj siê z nami! Koncern Energetyczny ENERGA SA Oddzia³ w Toruniu ul. Gen. Bema 128 87-100 Toruñ tel. (056) 659 51 00 faks (056) 659 53 90 www.torun.energa.pl e-mail: [email protected] Biura Obs³ugi Klienta Biura Obs³ugi Klientów Oddzia³ w Toruniu BOKi w Toruniu 87-100 Toruñ, Pl. Fr. Skarbka 7/9 87-100 Toruñ, ul. Gen. Bema 128 BOK w Grudzi¹dzu 86-300 Grudzi¹dz, ul. M. Curie-Sk³odowskiej 6/7 tel. (056) 451 61 00 Telefoniczne Centrum Obs³ugi Klienta tel. (056) 659 55 55 dla Klientów Torunia i Brodnicy tel. (054) 255 12 34 dla Klientów W³oc³awka, Rypina i Radziejowa BOK we W³oc³awku 87-800 W³oc³awek, ul. Duninowska 8 BOK w Rypinie 87-500 Rypin, ul. Piaski 31 BOK w Brodnicy 87-300 Brodnica, ul. 18 Stycznia 40 BOK w Radziejowie 88-200 Radziejów Kujawski, ul. Brzeska 19 ENERGA w S³upsku Podstawowe informacje o Oddziale w S³upsku Koncernu Energetycznego ENERGA SA: Obszar 7 453 km 2 4 Liczba klientów 170 000 Liczba Biur Obs³ugi Klienta Biura Obs³ugi Klientów Oddzia³ w S³upsku BOK w S³upsku 76-200 S³upsk, ul. Przemys³owa 114 tel. (059) 841 61 04 BOK w Cz³uchowie 77-300 Cz³uchów, ul. Koszaliñska 6 tel. (059) 841 62 04 BOK w Lêborku 84-300 Lêbork, ul. Krzywoustego 34 A tel. (059) 841 63 04 BOK w Bytowie 77-100 Bytów, ul. Mickiewicza 9 tel. (059) 841 64 04 D³ugoœæ linii napowietrznych 7 205 km Skontaktuj siê z nami! Koncern Energetyczny ENERGA SA Oddzia³ w S³upsku ul. Przemys³owa 114 76-200 S³upsk Biura tel. (059) 841 60 00 faks (059) 841 66 01, Obs³ugi Klienta (059) 841 66 02 www.slupsk.energa.pl e-mail: [email protected] nr 1 (8) styczeñ-luty 2007 3 ENERGA radzi 4 Energia dla firmy Jak rozliczyæ zu¿ycie pr¹du na potrzeby gospodarstwa domowego i prowadzonej w domu firmy? W iele osób prowadzi dzia³alnoœæ gospodarcz¹, jednak nie ka¿dego staæ na wynajmowanie lokalu. Dlatego tak du¿o osób decyduje siê na wykorzystanie czêœci powierzchni w³asnego mieszkania do celów biznesowych. Podpowiadamy, jak odró¿niæ zu¿ycie energii na cele gospodarstwa domowego, a jak na potrzeby prowadzonej dzia³alnoœci gospodarczej. Dwa liczniki Prowadzenie firmy w domu ma wiele zalet: niskie koszty, samodzielnoœæ, brak poœpiechu i czêstsze kontakty z rodzin¹ Oszczêdny kolor: bia³y Oszczêdzaj œwiat³o! To has³o towarzyszy³o nam przez dziesiêciolecia. Mimo ¿e ¿yjemy w innej epoce, nikt z nas nie lubi p³aciæ wysokich rachunków za pr¹d. Poznajmy sposoby oszczêdzania energii elektrycznej wykorzystywanej do oœwietlenia naszego mieszkania. zêsto nie zdajemy sobie sprawy, jak niewiele potrzeba, ¿eby zmniejszyæ koszty naszego codziennego utrzymania. Przyk³adem niech bêdzie oœwietlenie mieszkania – te wszystkie lampy i lampki, ¿yrandole i kinkiety, plafoniery i halogeny. Praktycznie w ka¿dym rogu ka¿dego pomieszczenia, pod sufitem, na œcianie, nad obrazem, sto³em, kuchennym blatem, w szafie. Czy mo¿na oszczêdziæ pieni¹dze na oœwietleniu mieszkania? Oczywiœcie, ¿e tak, wystarczy poznaæ kilka zasad dobrego i praktycznego oœwietlenia domu. C Na pocz¹tku by³o planowanie Oœwietlenie powinno byæ dostosowane do wielkoœci i funkcjonalnoœci pomieszczenia. Oœwietlenie ogólne o du¿ej mocy po- Nie bez znaczenia dla iloœci zu¿ytego pr¹du jest wystrój mieszkania. Jasne kolory œcian powoduj¹, ¿e w pomieszczeniu mo¿emy u¿yæ bardziej oszczêdnego oœwietlenia. Œciany i sufit pomalowane na bia³o odbijaj¹ a¿ 80 proc. œwiat³a dziennego. To sprawia, ¿e w takim pomieszczeniu mo¿emy przebywaæ d³u¿ej bez w³¹czania sztucznego oœwietlenia. ch³onie wiêcej energii elektrycznej ni¿ oœwie¯arówka ¿arówce nierówna tlenie punktowe o mniejszej mocy, roz³o¿one w kilku miejscach, tak¿e dlatego, ¿e moW pomieszczeniach, w których przebywa¿emy zapalaæ lampy w zale¿noœci od pomy najczêœciej, dobrze jest wymieniæ tradytrzeby – wszystkie albo wybrane. Im wiêkcyjne ¿arówki na energooszczêdne, zwane sza moc lampy, tym wiêksza jej wydajnoœæ. œwietlówkami kompaktowymi. Producenci Bardziej ekonomiczne od górnego jest ¿arówek podaj¹ zu¿ycie energii przez œwieoœwietlenie boczne. Œwietlówka kompaktowa Daje nie tylko bar- Tradycyjna ¿arówka iloœæ: 1 ¿arówka iloœæ: 10 sztuk o mocy dziej oszczêdne, ale o mocy 11 W 60 W ka¿da i lepsze œwiat³o. Tak czas œwiecenia: 10 000 h czas œwiecenia: 1000 h zwane œciemniacze (dotyczy jednej ¿arówki) oœwietlenia, które zu¿ycie energii: 110 kWh zu¿ycie energii: 600 kWh pozwalaj¹ na regucena ¿arówki: 25 z³ cena ¿arówki (10 sztuk): 12 z³ lacjê jego natê¿ekoszt energii: 43,20 z³ koszt energii: 235,62 z³ nia, równie¿ s³u¿¹ ³¹czny koszt (energii ³¹czny koszt (energii oszczêdzaniu eneri ¿arówki): 68,20 z³ i ¿arówek): 247,62 z³ gii elektrycznej. Źród³o: Koncern Energetyczny ENERGA SA; koszt energii zosta³ wyliczony na podstawie tegorocznej Taryfy dla energii elektrycznej dla oddzia³u w Gdañsku. W pozosta³ych oddzia³ach powy¿sze kwoty mog¹ nieznacznie siê ró¿niæ. Przyjazna Energia – bezp³atny magazyn Klientów Koncernu Energetycznego ENERGA SA Fot. Tomasz Trojanowski/123RF (1); Rys. Agape (2, 3); Fot. Amica (4, 5, 6) Aby precyzyjnie ustaliæ zu¿ycie energii elektrycznej na potrzeby dzia³alnoœci gospodarczej, powinniœmy zainstalowaæ w domu odrêbne liczniki, czyli wyst¹piæ o rozdzielenie instalacji na powierzchniê mieszkaln¹ oraz pomieszczenie s³u¿¹ce do prowadzenia dzia³alnoœci gospodarczej. Wi¹¿e siê to z podpisaniem dwóch odrêbnych umów na dostawê energii elektrycznej i przebudow¹ naszej dotychczasowej instalacji. Osobn¹ umowê podpisujemy na pomiar dla energii zu¿ytej na potrzeby firmy i osobn¹ dla energii spo¿ytkowanej na potrzeby gospodarstwa domowego. ENERGA radzi Na kogo zarejestrowaæ licznik? Ka¿dy z pomiarów musi byæ zarejestrowany na jakiœ podmiot – osobê fizyczn¹ lub firmê (spó³kê), na któr¹ bêd¹ wystawiane rachunki. W momencie rozdzielenia instalacji elektrycznej Klient powinien rozliczaæ siê za zu¿yt¹ energiê zarówno w taryfie G – na potrzeby gospodarstwa domowego, jak i C – na potrzeby prowadzonej w lokalu mieszkalnym dzia³alnoœci gospodarczej. Potrzebne dokumenty Ubiegaj¹c siê o rozdzielenie instalacji elektrycznej, Klient musi z³o¿yæ w Biurze Obs³ugi Klienta ENERGA SA wniosek o okreœlenie warunków przy³¹czenia. Powinien tak¿e przedstawiæ dokumenty potwierdzaj¹ce prowadzenie dzia³alnoœci gospodarczej, m.in.: tytu³ prawny do lokalu, dokumenty o nadaniu numerów NIP i Regon oraz wpis do ewidencji gospodarczej. Oprócz op³aty za zadeklarowan¹ moc przy³¹czeniow¹ ENERGA nie pobiera dodatkowych op³at za rozdzielenie instalacji elektrycznej. Prace zwi¹zane z przerobieniem instalacji Klient wykonuje jednak na w³asny koszt. W œwietle obowi¹zuj¹cych przepisów wykorzystanie w³asnego mieszkania do prowadzenia dzia³alnoœci gospodarczej wi¹¿e siê z oddzielnym rozliczaniem energii elektrycznej. Mamy nadziejê, ¿e omówiony sposób rozdzia³u instalacji pomo¿e wyjaœniæ w¹tpliwoœci, dziêki czemu prowadzenie firmy bêdzie dla Pañstwa Ÿród³em satysfakcji. Jak¹ wybraæ zmywarkê do naczyñ? Na co powinniœmy zwróciæ uwagê, kupuj¹c zmywarkê? Jak o ni¹ dbaæ, aby s³u¿y³a nam przez d³ugie lata? Z akup zmywarki to oszczêdnoœæ czasu i energii w³o¿onej w zmywanie naczyñ, ale nie tylko. System suszenia zapewnia, ¿e naczynia wyjmujemy bez plam i zacieków, a ekonomiczne programy, które wychodz¹ naprzeciw naszym codziennym potrzebom, oszczêdzaj¹c wodê i energiê, zmniejszaj¹ nasze domowe wydatki. Zmywarki zu¿yt¹ wodê wykorzystuj¹ efektywniej od cz³owieka. Podczas rêcznego zmywania temperatura wody wynosi oko³o 40°C, zmywarka umyje te same naczynia, nagrzewaj¹c mniejsz¹ iloœæ wody do wy¿szej temperatury, nawet do 70°C. sz¹ byæ wbudowane w kuchenny segment. W obu grupach wystêpuj¹ dwa typy: standardowy, o szerokoœci 60 cm, dla rodzin wiêkszych ni¿ trzyosobowe, o pojemnoœci 12 kompletów naczyñ i model zminimalizowany, o szerokoœci 45 cm i pojemnoœci 9 kompletów naczyñ, przeznaczony dla ma³ych rodzin. Wysokoœæ wiêkszoœci modeli wynosi oko³o 85 cm. Funkcjonalnoœæ wa¿na rzecz Wa¿n¹ kwesti¹ przy wyborze zmywarki jest zakres dostêpnych programów. Zastanówmy siê, ile spo¿ywamy posi³ków w domu, z jak¹ czêstotliwoœci¹, jak du¿o wykorzystujemy na- Ma³gorzata Szewczyk tlówki na poziomie 20-25 proc. zu¿ycia œwiec¹cych tak samo jasno ¿arówek tradycyjnych. Œwietlówka kompaktowa u¿ywana przez piêæ godzin dziennie bêdzie dzia³aæ przez oko³o cztery lata. Wydatek na tak¹ ¿arówkê zwraca siê ju¿ po roku. W rzadziej u¿ytkowanych wnêtrzach odpowiednie bêd¹ tradycyjne ¿arówki. Ich moc nale¿y dopasowaæ do miejsca – silniejsze w kuchni i ³azience, s³absze w sypialni czy przedpokoju. Gdy korzystamy z ¿yrandola, w którym mamy kilka ¿arówek, bardziej ekonomicznym rozwi¹zaniem jest wkrêcenie dwóch 60-watowych lub trzech o mocy 40 W ka¿da. Wyrobienie w sobie nawyku wy³¹czania œwiat³a w momencie opuszczania pomieszczenia, z wyj¹tkiem œwietlówek, którym czêste zapalanie i gaszenie nie s³u¿y, równie¿ ma wp³yw na stan naszego portfela. Mo¿emy ogl¹daæ telewizjê lub czytaæ ksi¹¿kê przy bocznej lampce. Zmiana przyzwyczajeñ pozwoli nam co miesi¹c zaoszczêdziæ kilka z³otych. Karolina Dulnik Wiêcej porad na temat oszczêdzania energii elektrycznej na: www.energa.pl Dla ma³ych i du¿ych Dostêpne na rynku modele zmywarek mo¿na podzieliæ na dwie grupy: „wolno stoj¹ce” i „do zabudowy”. Te pierwsze mog¹ funkcjonowaæ jako samodzielny mebel, drugie mu- Czy wiesz, ¿e? Zmywarka zu¿ywa trzy razy mniej wody ni¿ iloœæ, jak¹ wykorzystujemy podczas zmywania rêcznego. Mycie rêczne zwiêksza zu¿ycie energii elektrycznej o po³owê w porównaniu do energii pobieranej przez zmywarkê – p³acimy za energiê zu¿yt¹ do ogrzania wody i oœwietlenia miejsca zmywania. Zmywanie rêczne zajmuje nam œrednio 15 dni w ci¹gu roku. Zakup zmywarki oszczêdza ten czas. Nowoczesne zmywarki potrafi¹ same oceniæ stopieñ twardoœci wody, zabrudzenia naczyñ i dobraæ odpowiedni program zmywania. czyñ i jak czêsto je zmywamy. Zmywarki maj¹ trzy podstawowe programy myj¹ce: namaczanie, mycie normalne i mycie intensywne. Ka¿da zmywarka ma w wyposa¿eniu dwa mocowane na rolkach kosze na naczynia o ró¿nej wielkoœci: dolny i górny. Zmywarki maj¹ tak¿e wyjmowane koszyczki na sztuæce oraz nierzadko dodatkowe uchwyty na szklanki i kieliszki. Je¿eli chcemy, aby nasze naczynia po wyjêciu ze zmywarki by³y suche, bez zacieków i plam, powinniœmy wybraæ zmywarkê z funkcjami suszenia i wentylacji. W wyposa¿eniu ka¿dej zmywarki nie powinno zabrakn¹æ filtrów s³u¿¹cych do jej oczyszczania. Nagromadzone odpady mog¹ zapchaæ przewody doprowadzaj¹ce i odprowadzaj¹ce wodê. Pamiêtajmy zatem, by przy zakupie zmywarki zastanowiæ siê, jaki model spe³ni potrzeby naszej rodziny. Wówczas bêdziemy zadowoleni z zakupu i latami bêdziemy cieszyæ siê czystymi i suchymi naczyniami, przeznaczaj¹c zaoszczêdzony czas na przyjemnoœci. Ma³gorzata Szewczyk Jak dbaæ o zmywarkê? Zajrzyj na: www.energa.pl nr 1 (8) styczeñ-luty 2007 5 z ENERG¥ pewniej Nie p³aæ za ¯elazkowy zawrót g³owy z³odzieja! ¯elazko to jeden z podstawowych sprzêtów gospodarstwa domowego. Elektryczne ma ju¿ 125 lat. rudno wyobraziæ sobie ¿ycie bez wyprasowanych koszul, bluzek, spódnic itp. Nasi przodkowie radzili sobie z potrzeb¹ bycia eleganckim na miarê swoich mo¿liwoœci. T Z³odzieje energii elektrycznej wymyœlaj¹ wci¹¿ nowe sposoby, aby nie zap³aciæ za zu¿yty pr¹d. K radzie¿ energii elektrycznej to zjawisko zakrojone na szerok¹ skalê. Œwiadczy o tym chocia¿by liczba artyku³ów nag³aœniaj¹cych problem, od wielu lat pojawiaj¹cych siê w prasie, tak lokalnej, jak i ogólnopolskiej. Z tym procederem walcz¹ wszystkie zak³ady energetyczne w Polsce. Rocznie jako spo³eczeñstwo tracimy z tego powodu oko³o szeœciuset mln z³. Z roku na rok udaje siê wykryæ coraz wiêcej przypadków kradzie¿y pr¹du. Zdrowie i ¿ycie na szali Kradzie¿ pr¹du stwarza zagro¿enie dla ¿ycia i zdrowia zarówno z³odzieja, jak i jego otoczenia: wspó³mieszkañców, s¹siadów, osób postronnych. Proceder mo¿e doprowadziæ do pora¿eñ pr¹dem, poparzeñ i po¿arów, co mo¿e byæ przyczyn¹ kalectwa, a nawet œmierci. Do tragicznego wypadku dosz³o w 2004 r. na Œl¹sku, kiedy podczas kontroli instalacji elektrycznej, w której kontrolerom zak³adu energetycznego pomaga³a Stra¿ Po¿arna, zgin¹³ jeden ze stra¿aków. Przyczyn¹ by³o pora¿enie pr¹dem z nielegalnego przy³¹cza pr¹du. Kilkuletnia dziewczynka zosta³a z kolei ciê¿ko pora¿ona pr¹dem. Dziecko opar³o siê o ¿eliwn¹ rurê w piwnicy, gdy dosz³o do przebicia pr¹du z nielegalnie poprowadzonej instalacji. Na koszt s¹siada Z³odziej nie zdaje sobie sprawy, ¿e za skradzion¹ energiê i tak trzeba zap³aciæ. P³acimy za ni¹ my wszyscy, uczciwi odbiorcy – pozostali u¿ytkownicy sieci elektroenergetycznych. Straty spowodowane nielegalnym poborem energii s¹ wliczane w jej koszt. Dzia³ania „pa- Potrzeba matk¹ wynalazku jêczarzy”, czyli osób, którzy nielegalnie pod³¹czaj¹ siê do sieci elektroenergetycznej, odbywaj¹ siê zazwyczaj kosztem s¹siadów. Oszuœci buduj¹ prowizoryczne instalacje elektryczne, podpinaj¹c je do wewnêtrznych linii zasilaj¹cych, instalacji na klatce schodowej lub w piwnicy. Znany jest przypadek sprzed kilku lat, gdzie w jednej z katowickich kamienic wskutek rocznej dzia³alnoœci „pajêczarzy” pozostali mieszkañcy budynku musieli dop³aciæ oko³o 9 tysiêcy z³otych za pobrany nielegalnie pr¹d. Na takie ekstrawydatki nie ka¿dy z nas mo¿e sobie pozwoliæ, prawda? Gdzie zg³aszaæ przypadki kradzie¿y? Jeœli zauwa¿ymy nielegalne pod³¹czenie do sieci elektrycznej lub nasz¹ uwagê zwróci przerobiona instalacja elektryczna albo licznik to znak, ¿e ktoœ mo¿e niezgodnie z prawem pobieraæ energiê elektryczn¹. Zg³oœmy to na Policji, a tak¿e u dostawcy energii elektrycznej – w lokalnym Biurze Obs³ugi Klienta ENERGI. Oba podmioty zapewniaj¹ anonimowoœæ i podejmuj¹ kroki maj¹ce na celu zlikwidowanie nielegalnego punktu poboru pr¹du. Wiedz¹c, ¿e s¹siad umyœlnie kradnie pr¹d, sami stajemy siê uczestnikami kradzie¿y. To my, uczciwi odbiorcy zap³acimy za pobrany nielegalnie pr¹d! Czy warto pozwoliæ z³odziejowi, by czu³ siê bezkarny? Arkadiusz Kaliszczuk Jakie kary gro¿¹ z tytu³u kradzie¿y energii elektrycznej? Zajrzyj na: www.energa.pl Przyjazna Energia – bezp³atny magazyn Klientów Koncernu Energetycznego ENERGA SA ciê¿kiego ¿elaza z uchwytem ze skrêconego prêta. Niestety, nie by³ to zbyt praktyczny pomys³, gdy¿ ³atwo by³o w ten sposób spaliæ tkaninê lub siê poparzyæ. Uchwyt nagrzewa³ siê wraz z ¿elazem. Pierwszym pomys³em na prasowanie by³o zastosowanie przez Chiñczyków w VIII wieku rondli z rozpalonymi wêglami w œrodku. Wêgle jednak szybko styg³y, wiêc by prasowanie by³o skuteczne, wymaga³o ponownego ich rozgrzewa¯elazko z prze³omu XIX i XX w. Napêdzane dusz¹ ¯elazko elektryczne z I po³owy XX w. nia, przez co zajêcie stawa³o siê czasoch³onne i uci¹¿liwe. Na prze³omie XI i XII wieku w Holandii pojawi³y siê ¿elazka kute z ¿elaza, tzw. akumulacyjne. By³y nieestetycznie i nieporêczne – rozgrzewane na wolnym ogniu lub kuchennym blacie. W XIV wieku powsta³y ¿elazka ze stopu ¿eliwnego. A¿ do XVII wieku ubrania prasowano za pomoc¹ rozgrzanego na ogniu kawa³ka Czy wiesz, ¿e? Najwiêksz¹ kolekcjê ¿elazek w Europie mo¿emy obejrzeæ w Polsce, w Muzeum Sprzêtu Gospodarstwa Domowego w Ziêbicach (w po³udniowo-wschodniej czêœci województwa dolnoœl¹skiego). Kolekcja ¿elazek w ziêbickim muzeum liczy ponad 800 sztuk. W muzeum znajduje siê najstarsze ¿elazko w Polsce, pochodz¹ce z 1655 roku. Oko³o XIX wieku pojawi³y siê ¿elazka puste w œrodku, do których wlewano gor¹c¹ wodê lub wk³adano kawa³ek rozgrzanego metalu. Nazywano je ¿elazkami z dusz¹. Pozwala³y d³u¿ej utrzymaæ wysok¹ temperaturê prasowania, a przez to nie wymaga³y tak czêstego nagrzewania. Pierwsze ¿elazko na pr¹d Sytuacja zmieni³a siê dopiero w 1882 roku, kiedy Amerykanin Henry Seeley skonstruowa³ pierwsze ¿elazko elektryczne. Urz¹dzenie mia³o w œrodku drut rozgrzewaj¹cy siê na skutek przep³ywaj¹cego przez niego pr¹du. To rozwi¹zanie równie¿ by³o k³opotliwe, gdy¿ pr¹d elektryczny doprowadzony by³ wówczas do niewielu gospodarstw domowych. PóŸniej ¿elazko wyposa¿ono w termoregulator, pozwalaj¹cy na utrzymanie ¿¹danej temperatury, a tak¿e w nawil¿acz, który umo¿liwia³ prasowanie ró¿nego rodzaju tkanin. Pierwsze ¿elazko na parê wyprodukowa³a w 1926 roku firma Eldec z Nowego Jorku. Dziœ wybór ¿elazek jest ogromny, a prasowanie sta³o siê ³atwe, szybkie i co by nie mówiæ, nawet przyjemne… Agnieszka Madej Wiêcej informacji o historii ¿elazka szukaj na: www.energa.pl Rys. Agape (1); Fot. Muzeum Sprzêtu Gospodarstwa Domowego w Ziêbicach (2, 3), BE&W (4) 6 ENERGA pyta Byæ, zaistnieæ i zostaæ Temperamentna profesjonalistka o spo³ecznym zaciêciu. Szalenie kocha swoj¹ córkê, uwielbia konie, ksi¹¿ki i barokowy przepych... w wyposa¿eniu wnêtrz. Przed Pañstwem Katarzyna Dowbor. Zaanga¿owa³a siê Pani w profilaktykê raka szyjki macicy. Czy Polki s¹ bardzo nieœwiadome czyhaj¹cego na nie zagro¿enia? Katarzyna Dowbor: Zaanga¿owa³am siê w tê akcjê, gdy¿ dziennie na raka szyjki macicy umiera piêæ Polek! I nie chodzi o kobiety samotne, ale te, które s¹ matkami, ¿onami, babciami. Statystyki s¹ szokuj¹ce. O tym siê na co dzieñ nie mówi. „Macica” to trudne s³owo, które nikomu nie chce przejœæ przez gard³o. Sk¹d wyp³ywa niewiedza kobiet Katarzyna na temat tej choroby? Katarzyna Dowbor: Po pierwsze, to wstydliwy temat, bo s¹ to sprawy intymne. Po drugie, chodzi o nasz¹ zaœciankowoœæ. Mamy najwy¿szy wskaŸnik umieralnoœci w Europie z powodu raka szyjki macicy. To jest przera¿aj¹ce! Ten rodzaj raka mo¿emy, robi¹c badania cytologiczne – bezbolesne, bezinwazyjne – na tyle wczeœnie wykryæ, ¿e jest on ca³kowicie wyleczalny! Czy temat zostanie nag³oœniony medialnie? Katarzyna Dowbor: Liczê, ¿e problem uda siê nag³oœniæ na wiêksz¹ skalê, tak jak zrobi³y to Amazonki z akcj¹ Ró¿owej wst¹¿ki i profilaktyk¹ raka piersi. Dziêki prowadzonej od kilku lat kampanii informacyjnej umieralnoœæ na raka piersi w Polsce spad³a o po³owê. Jest Pani aktywn¹ kobiet¹. W ramach cyklu Ogólnopolskich Konferencji Kobiet Przedsiêbiorczych dzieli³a siê Pani swoimi sukcesami z innymi kobietami, pokazywa³a, jak mo¿na pogodziæ ¿ycie zawodowe z prywatnym. Jak Pani godzi te dwa œwiaty? Katarzyna Dowbor Urodzi³a siê 7 marca 1959 roku w Warszawie. Jest jedn¹ z najbardziej popularnych polskich dziennikarek i prezenterek telewizyjnych. Dzieciñstwo i m³odoœæ spêdzi³a w Toruniu. W czasie studiów pracowa³a w toruñskim radiowêŸle. Na pocz¹tku lat 80. XX w. przenios³a siê do Warszawy. Z Telewizj¹ Polsk¹ jest zwi¹zana od ponad 20 lat. Od wrzeœnia 2006 r. prowadzi w TVP2 teleturniej „Oto jest pytanie”. Mama Maæka i Marysi. Dowbor z córk¹ Marysi¹ Katarzyna Dowbor: To jest do pogodzenia, aczkolwiek jeden aspekt ¿ycia musi odbywaæ siê kosztem drugiego. Niestety. Kosztem dzieciñstwa mojego syna potoczy³a siê moja kariera zawodowa. Maciek potrzebowa³ uwagi, a ja nie mia³am czasu. On dopiero teraz zaczyna to rozumieæ, gdy jest na pocz¹tku swojej przygody z telewizj¹. Moje ¿ycie zmieni³o siê, gdy urodzi³am Marysiê. By³am dojrzalsza, spe³niona zawodowo, nie musia³am udowadniaæ, kim jestem. Poœwiêci³am siê wychowywaniu córki. Musia³a Pani przewartoœciowaæ swoje dotychczasowe ¿ycie? Katarzyna Dowbor: Zdecydowanie. Nie wyobra¿am sobie sytuacji, by nie by³o mnie na spektaklach szkolnych Marysi. Poœwiêcam Marysi bardzo du¿o czasu. Jeœli jeden tydzieñ jestem mocno zajêta, to nastêpny mam wolny tylko dla niej. Moje dziecko jest niezwykle przywi¹zane. Jak sama twierdzi, jest „nieodpêpniona”. Czego Pani nauczy³a siê od Marysi? Katarzyna Dowbor: Przede wszystkim cierpliwoœci. Znajomi nie mog¹ wyjœæ z os³upienia, ¿e po urodzeniu Marysi potrafiê nie podnosiæ g³osu, byæ spokojna i siê nie spieszyæ. Pracuje Pani w telewizji od ponad 20 lat. Jakieœ refleksje? Katarzyna Dowbor: Telewizja jest przedziwnym miejscem, którego siê z jednej strony nienawidzi, bo zabiera cz³owiekowi czas i duszê, a z drugiej strony bardzo siê je kocha. Jestem wdziêczna telewizji, ¿e moje 23 lata pracy by³y niezwykle barwne. Zwiedzi³am pó³ œwiata, pozna³am tysi¹ce ciekawych ludzi. Praca w telewizji ma tê zaletê, ¿e zawsze towarzyszy jej adrenalina, a czas p³ynie niebanalnie. Wiosn¹ w TVP2 planowane s¹ zmiany. Jeœli nast¹pi likwidacja funkcji prezenterek, czy ma Pani pomys³ na inne zajêcie? Katarzyna Dowbor: Prezenterów ma nie byæ od marca. Ludzie lubi¹, ¿eby ktoœ powiedzia³ do nich z ekranu „dzieñ dobry” i siê uœmiechn¹³. Wielkim b³êdem telewizji publicznej jest to, ¿e oddaje gwiazdy w prezencie konkurencyjnym stacjom. Zrobi³am wiele programów, reporta¿y i filmów dokumentalnych. Zobaczymy, czy moje nowe pomys³y zostan¹ zaakceptowane. Dzieciñstwo i m³odoœæ spêdzi³a Pani w Toruniu. Odwiedza Pani rodzinne miasto? Katarzyna Dowbor: Odwiedzam Toruñ, gdy¿ mieszka tam mój ojciec. Ze znajomymi ze szko³y spotkaæ jest siê ju¿ trudniej. Ka¿dy ma swoje ¿ycie i coraz mniej czasu. Toruñ jest miastem magicznym. Wszystkie miejsca, w których mieszka³am, tak jak i obecne, bior¹ siê z toruñskiego designu – kocham stare domy, pruski mur, meble gdañskie, eklektyczne. Z Torunia wynios³a Pani równie¿ zami³owanie do ruchu i sportu. Wci¹¿ znajduje Pani czas na jazdê konn¹, tenis, narty? Katarzyna Dowbor: Na ferie wyje¿d¿amy z córk¹ poszaleæ na nartach. Je¿d¿ê konno. Mam swojego konia, wiêc jest mi ³atwiej siê zmobilizowaæ. Staram siê znajdowaæ czas na aktywny wypoczynek. Czy do tego rodzaju wypoczynku zaliczyæ mo¿na czytanie ksi¹¿ek? Katarzyna Dowbor: Ksi¹¿ki czytam na ogó³ w poci¹gu. Nadrabiam zaleg³oœci czytelnicze tak¿e podczas urlopów. Chcia³abym przeczytaæ ksi¹¿ki autorów nominowanych do nagrody Nike. Przymierzam siê równie¿ do „Lali” Jacka Dehnela, tegorocznego laureata Paszportu „Polityki”. Dziêkujê za rozmowê. Agnieszka Madej Czy telewizja wychowuje? SprawdŸ na: www.energa.pl nr 1 (8) styczeñ-luty 2007 7 8 w wolnej chwili ostatnim numerze „Przyjaznej W Energii” og³osiliœmy konkurs, w którym prosiliœmy Pañstwa o wy- Serce na Walentynki konanie projektu walentynkowego serduszka. Za wszystkie nades³ane prace gor¹co dziêkujemy! Poni¿ej publikujemy piêkne serca, które postanowili Pañstwo podarowaæ bliskim na ³amach dwumiesiêcznika. Brajan Redzimski z Bobolic Maciek Mroczyñski ze Skêpego Barbara Stachelek z K³odawy Wydawca: Kinga Olejniczak z Sadlna MI£OSNA KRZY¯ÓWKA W krzy¿ówce wpisuj s³owa poziomo, pionowo lub po obwodzie. Litery z ponumerowanych pól utworz¹ rozwi¹zanie. Justyna Iwaszko z Olsztyna POZIOMO: PIONOWO: 7. biuro podró¿y 1. obchodzi imieniny 9. rodzaj ³opaty 5 lutego 10. zwój izolowanego 4. prymitywny p³ug przewodu elektrycznego 5. unika ¿yciowych uciech 11. kpina, z³oœliwoœæ 6. zu¿yta miot³a 8. sk³onny do wszczynania (w liczbie mnogiej) 12. sprawa s¹dowa bójki 13. metoda postêpowania 14. jest nim prostok¹t PO OBWODZIE: 2. Edyta …, piosenkarka i kwadrat 3. kwitnie wczesn¹ wiosn¹ Rozwi¹zanie wraz ze swoimi danymi adresowymi prosimy nadsy³aæ do 10 marca 2007 r. na adres Redakcji (z dopiskiem „Mi³osna krzy¿ówka”). Wœród osób, które nadeœl¹ prawid³owe odpowiedzi, rozlosujemy atrakcyjne upominki. ROZWI¥ZANIA KONKURSÓW I £AMIG£ÓWEK Nagrody za rozwi¹zanie „Krzy¿ówki z liœciem” z numeru 5 (6)/2006 wylosowali: Wies³awa Lange z Rypina, Czes³awa Wolañska z Torunia, Tadeusz Majewski z Soñska, Wojciech Wojnowski z Bytowa, Danuta Janke ze Szczytna. Koncern Energetyczny ENERGA SA Redakcja: Koncern Energetyczny ENERGA SA Oddzia³ w Toruniu Wydzia³ Marketingu ul. Gen. Bema 128, 87-100 Toruñ www.energa.pl Redaktor naczelna: Gra¿yna Ruciñska tel.: (056) 659 51 80 faks: (056) 659 59 91 e-mail: [email protected] Zespó³ redakcyjny: Agnieszka Zalejska-Piotrowska, Jerzy Giszczak, Janusz Wijtiwiak, Mariusz Wolf Przygotowanie redakcyjne i poligraficzne: Agape. Agencja doradcza i wydawnicza ul. Rêkodzielnicza 11, 02-267 Warszawa www.agape.com.pl Wszystkie teksty zamieszczone w „Przyjaznej Energii” znajd¹ Pañstwo na naszych stronach internetowych. Zapraszamy do lektury rozbudowanych artyku³ów: www.energa.pl Zdjêcie na ok³adce: © Paulus Rusyanto/123RF Gratulujemy zwyciêzcom i zapraszamy do udzia³u w kolejnych konkursach! Czekamy na Pañstwa opinie i propozycje tematów. Zapraszamy do wspó³tworzenia „Przyjaznej Energii”.