nr 137 12.2000

grudzieñ 2000
1
2
nr 137
3
grudzieñ 2000
Wyst¹pienie
prof. Henryka Hawrylaka
podczas uroczystoœci nadania mu
doktoratu honoris causa
(15 listopada 2000 r.)
Eminencjo, Czcigodny Ksiê¿e Kardynale, Panie Ministrze Nauki, Panie Wojewodo naszej Dolnoœl¹skiej Ziemi, Magnificencje, Wysoki Senacie, Szanowni, Drodzy
Pañstwo,
Wœród uczuæ, które w tej uroczystej dla
mnie chwili doznajê, dominuje uczucie
wdziêcznoœci dla:
• Jego Magnificencji,
• Wysokiego Senatu mojej Alma Mater,
• Pana Promotora,
• Dziekana i Rady Wydzia³u Mechanicznego – mojego Wydzia³u.
Serdeczne podziêkowania kierujê do Panów Recenzentów:
• prof. Adama Moreckiego i Wysokiego
Senatu Politechniki Warszawskiej,
• prof. Macieja Zarzyckiego i Wysokiego Senatu Politechniki Œl¹skiej,
• prof. Zdzis³awa Samsonowicza, kolegi, wspó³pracownika i przyjaciela od pierwszych dni na naszej Uczelni.
Te wszystkie serdeczne i zaszczytne s³owa wypowiedziane pod moim adresem nie
s¹ moj¹ zas³ug¹. To Opatrznoœæ sprawi³a,
¿e mia³em wyj¹tkowe szczêœcie, ¿e los da³
Pismo Informacyjne
Politechniki Wroc³awskiej
Politechnika Wroc³awska
Wybrze¿e Wyspiañskiego 27
50-370 Wroc³aw
mi sw¹ szansê. W trudnym powojennym
okresie tu – nad Odr¹ – znalaz³em siê w zespole znakomitych ludzi. Takich, którzy byli
gotowi posiadan¹ wiedzê przekazywaæ i
tych, którzy pragnêli byæ tej wiedzy odbiorcami. S¹dzê, ¿e sprawdzi³a siê w moim przypadku maksyma: „Zawsze i wszêdzie szukaj ludzi uczonych, ucz¹cych siê, s³uchaj¹cych i kochaj¹cych wiedzê. Zginiesz, jeœli
nie bêdziesz pi¹tym wœród tych czterech”.
Otrzyma³em dzisiaj nie tylko najwy¿sze
akademickie wyró¿nienie, ale i nagrodê.
Nagrod¹ t¹ jest dar – najbardziej wartoœciowy, jaki cz³owiek mo¿e otrzymaæ – dar zaufania i ludzkiej przyjaŸni.
Proszê, pozwólcie mi Pañstwo na chwilê refleksji i wspomnieñ. Czas i miejsce, a
mo¿e ju¿ i mój wiek w jakiœ sposób to uzasadniaj¹.
Obchodzimy Œwiêto Politechniki Wroc³awskiej, 55. rocznicê pierwszego polskiego wyk³adu w jej murach. Przed nami medal wybity 5 lat temu z okazji pó³wiecza
otrzymania studenckiego indeksu. Kole¿anki i Koledzy z pamiêtnego 1945 roku dziêkuj¹ Panu Profesorowi Andrzejowi Wiszniewskiemu, Rektorowi naszej Uczelni w
latach 1990-1996 za ten dowód pamiêci.
W lipcu tego roku, w Roku Milenijnym,
odby³ siê Zjazd Absolwentów pierwszego
rocznika. Nast¹pi³ akt odnowienia dyplomów, co swoim podpisem zaœwiadcza Jego
Magnificencja prof. Andrzej Mulak.
To by³a teraŸniejszoœæ, wróæmy do pocz¹tków. Oto dekret Krajowej Rady Narodowej z dnia 24 sierpnia 1945 roku o przekszta³ceniu Uniwersytetu Wroc³awskiego i
Politechniki Wroc³awskiej na Polskie Pañstwowe Szko³y Akademickie. Proszê zwróciæ uwagê na s³owo „przekszta³cenie” w tytule dekretu i art. 1.
Dokoñczenie na stronie 24
Sk³ad redakcji: Maria Kisza (red.nacz.),
Adam Kisielnicki, Maria Lewowska, Hanna Waœkowska
Redakcja mieœci siê w bud D-5, pok. 2, 3 i 22
tel.320-22-89 (red.nacz.) i 320-21-17, telefax 320-27-63
e-mail: [email protected]
http://www.pwr.wroc.pl/politechnika/pryzmat/
Opr.graf.,red. techniczna, DTP, sk³ad i ³amanie: Adam Kisielnicki
Druk: Drukarnia Oficyny Wydawniczej PWr
Nak³. 1500 egz.
Profesor na medal – Adam Zaleski
Szanowni Pañstwo,
„Wiek X lX gas³, jak gasn¹ gazowe
latarnie £odzi” – napisa³ Broniewski,
Pozostaje pytanie, jak gaœnie wiek XX.
Jak gaœnie nasze tysi¹clecie? Czy jak
wyczerpana bateria alkaliczna, jak
zresetowany komputer, a mo¿e jak
szalona krowa? Not with a bang but a
whimper? W ka¿dym razie myœl, ¿e
grudniowy „Pryzmat” trafi do niektórych z Pañstwa ju¿ w nowym tysi¹cleciu, nape³nia nas lêkiem. Czy aby do
tego czasu wiadomoœci siê nie zdezaktualizuj¹?
Bie¿¹cy numer przynosi kilka dobrych wiadomoœci o nagrodach i wyró¿nieniach, jakie przypad³y pracownikom i absolwentom Politechniki Wroc³awskiej. Informuje o pierwszych
przymiarkach do kolejnego festiwalu
nauki, który bêdzie ju¿ mia³ regionalny
charakter. Zawiera te¿ nieco materia³ów zwi¹zanych z minionym Œwiêtem
Nauki. Polecamy Pañstwa uwadze
sylwetki osób uhonorowanych Medalem Politechniki i wyst¹pienie prof.
H.Hawrylaka z okazji nadania mu doktoratu honoris causa.
Od nowego roku zacznie obowi¹zywaæ niektóre nowe przepisy: wejdzie
w ¿ycie znowelizowana ustawa o
KBN, poszerzy siê te¿ lista uczelni
podleg³ych Ministerstwu Edukacji
Narodowej. Zmieni siê równie¿ (niestety na niekorzyœæ) sposób naliczania
kosztów uzyskania przychodu z tytu³u
praw autorskich. Na szczeblu uczelni
czeka nas bardziej restrykcyjny system zakupów komputerów. Warto zapoznaæ siê z odpowiednimi pismami
okólnymi.
Ale przede wszystkim warto wykorzystaæ œwi¹teczne dni na wypoczynek
i relaks, czego wszystkim Pañstwu bardzo serdecznie ¿yczy
Redakcja
4
nr 137
R
O
Z
ZMIANA USTAWY O JBR
Z data 27 listopada 2000 r. ukaza³ siê
Dziennik Ustaw RP Nr 103. Pod pozycja
1100 zamieszczono tekst ustawy z dnia 26
paŸdziernika 2000 r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych. Ustawa
wejdzie w ¿ycie po up³ywie trzech miesiêcy od dnia og³oszenia. Tekst ustawy dostêpny jest m. in. na stronie http://www.abc.com.
pl/serwis/du/2000/1100.htm
DOKTORAT
HONORIS CAUSA NA UWR
Z okazji Œwiêta Nauki Wroc³awskiej
Uniwersytet Wroc³awski przyzna³ doktorat
honoris causa niemieckiemu historykowi
prof. Hansowi Adolfowi Jacobsenowi.
Hans Adolf Jacobsen jest profesorem historii wspó³czesnej i nauk politycznych. Jest
orêdownikiem dialogu i porozumienia miêdzy Wschodem i Zachodem oraz wspó³pracy naukowej miêdzy Polsk¹ a RFN. Jest
cenionym w kraju i za granic¹ naukowcem.
W swojej pracy naukowej zajmuje siê badaniem narodowego socjalizmu i polityki
zagranicznej Niemiec, historii niemieckiej
myœli politycznej, pokoju i konfliktów miêdzynarodowych. Przez wiele lat by³ doradc¹ niemieckich organizacji rz¹dowych i pozarz¹dowych.
KOMISJA AKREDYTACYJNA
Na posiedzeniu Konferencji Rektorów
Polskich Uczelni Technicznych przyjêto
podstawowe zasady dzia³ania systemu
akredytacji. W celu ich praktycznego
wdro¿enia powo³ana zosta³a Komisja
Akredytacyjna Uczelni Technicznych. Jej
sekretariat bêdzie siê mieœci³ zapewne
w Krakowie.
Rektorzy uczelni technicznych podkreœlili zas³ugi prorektorów, którzy na swoich
konferencjach wypracowali wiêkszoœæ przyjêtych zasad. Jednym z najaktywniej dzia³aj¹cych na tym polu jest prorektor PWr
prof. Jerzy Œwi¹tek.
Planuje siê, ¿e umowa o przyjêciu zasad
akredytacji przez uczelnie techniczne nast¹pi 10 lutego 2001 w Opolu.
STUDENTKA ROKU 2000
Katarzyna £ubniewska, studentka II roku
prawa na Uniwersytecie Wroc³awskim,
zwyciê¿y³a w VII edycji ogólnopolskiego
konkursu „Studentka Roku 2000”, którego
M
A
I
T
O
fina³ zorganizowano 11 listopada we wroc³awskim Teatrze Polskim. Jurorzy, wœród
których byli rektorzy i prorektorzy wroc³awskich uczelni, artyœci i przedstawiciele mediów, oceniali nie tylko wdziêk i urodê kandydatek, ale te¿ ich walory intelektualne.
Œ
C
I
WITAMY W MEN
Od nowego roku akademie wychowania
fizycznego bêd¹ podlega³y MEN.
Miejmy nadziejê, ¿e oznacza to równie¿
wiêksz¹ iloœæ pieniêdzy dla tego resortu.
Z okazji
Œwiat Bo¿ego Narodzenia
a tak¿e
Nowego Roku,
Nowego Wieku,
Nowego Tysi¹clecia
sk³adamy najserdeczniejsze ¿yczenia
wszelkiej pomyœlnoœci
i licznych powodów do zadowolenia
ze swojej pracy zawodowej.
Niech nadchodzacy rok przynosi same mi³e niespodzianki
Redakcja
5
grudzieñ 2000
Z
S
XIV POSIEDZENIE SENATU
(23.11.2000)
Senat rozpatrzy³ 11 wniosków osobowych pozytywnie zaopiniowanych przez
komisjê ds. rozwoju kadry naukowej.
• Wyra¿ono zgodê na mianowanie na stanowisko profesora zwyczajnego prof. dr
hab. in¿. W³adys³awa Tomczaka (IZ), prof.
dr hab. in¿. Mieczys³awa Gastomczyka
(ME) i prof. dr hab. in¿. Jerzego Zabrzeskiego (ME). Poparcie dla tej ostatniej kandydatury zg³osi³ równie¿ dziekan Wydz.
Chemicznego.
• Zatwierdzono wnioski o mianowanie na
stanowisko profesora nadzwyczajnego: dr
hab. in¿. Piotra Dro¿d¿ewskiego (Chem.),
dr hab. in¿. Jacka Machnikowskiego
(Chem.), dr hab. in¿. Zygmunta Sadowskiego (Chem.), dr hab. in¿. Jacka Kaczmara (Mech.) i dr hab. in¿.Marka Rybaczuka (Mech.).
• Podjêto te¿ decyzjê o ponownym mianowaniu na stanowisko profesora nadzwyczajnego dr hab. in¿. Krzysztofa Sachsego
(El-ka), dr hab. in¿. Wojciecha Ciê¿kowskiego (Górn.) i dr hab. Jana Waszkiewicza (IZ).
• Pozytywnie zaopiniowano propozycjê
powo³ania dr in¿. Stanis³awa Balickiego na
kierownika Studium Nauk Humanistycznych. Pe³ni³ on dot¹d obowi¹zki kierownika SNH, w wyniku balota¿u zyska³ poparcie pracowników Studium.
• Prof. Jerzy Œwi¹tek omówi³ proponowane zasady rekrutacji na studia na PWr na
rok akademicki 2001/02. Uczelnia zamierza zrezygnowaæ z prowadzenia egzaminu
wstêpnego z jêzyka obcego (ze wzglêdu na
ma³¹ liczbê zainteresowanych). Nowoœci¹
bêdzie mo¿liwoœæ sk³adania przez kandydatów dokumentów tak¿e w filiach oraz mo¿liwoœæ przenoszenia kandydata miêdzy filiami lub do Wroc³awia, o ile liczba kandydatów w danym oœrodku by³aby za ma³a do
prowadzenia zajêæ na jakimœ kierunku. Ponadto prorektor przyj¹³ jako autopoprawki
uwagi senackiej komisji ds. dydaktyki.
Prof. A.Mulak przypomnia³ stanowisko
KRASP, by ograniczaæ skalê zjawiska premiowania wstêpem na studia zwyciêzców
olimpiad, poniewa¿ jest to powodem mno¿enia siê w¹skotematycznych olimpiady s³u¿¹ce tylko temu celowi.
Senat przyj¹³ dokument wraz z poprawkami (55:0:1).
• Senat wyrazi³ zgodê (54:1:0) na przyst¹pienie Politechniki Wroc³awskiej do spó³ki akcyjnej „Wroc³awskie Zintegrowane
E
N
A
Centrum Logistyczne”. Spó³kê tworzy 13
podmiotów, wœród nich Gmina Wroc³aw,
PKO BP, dwie spó³ki spedycyjne, KOGENERACJA S.A. Udzia³ PWr, który wyniesie 10 tysiêcy z³, ma daæ uczelni pewien
wp³yw na decyzje WZCL. Centrum deklaruje zainteresowanie mo¿liwoœci¹ kszta³cenia na PWr specjalistów z dziedziny logistyki.
Prof. J.ZwoŸdziak przedstawi³ pozytywn¹ opiniê komisji ds. ekonomiczno-finansowych.
• Prorektor L.Jankowski przedstawi³
wniosek o wyra¿enie przez Senat zgody na
sprzeda¿ gruntu przy ul. Wroñskiego.
Uprzednio Senat (29 czerwca) wyrazi³ zgodê na podjêcie rozmów z nieujawnionym
inwestorem, który by³ zainteresowany postawieniem tam obiektu mog¹cego pe³niæ
rolê komercyjnego domu akademickiego.
Powierzchnia obiektu ma wynieϾ 3000
m.kw., powierzchnia mieszkalna – 2500
m.kw., wartoœæ inwestycji – 17 mln z³. Prorektor zak³ada, ¿e charakter inwestycji zostanie zastrze¿ony odpowiedni¹ klauzul¹ w
umowie sprzeda¿y.
Komisja ds. ekonomiczno-finansowych
zaopiniowa³a pozytywnie wniosek. Jednak¿e czêœæ cz³onków Senatu odnios³a siê do
propozycji krytycznie. Prof. M.Piekarski
uzna³, ¿e proponowany teren powinien byæ
wykorzystany pod budowê nowych obiektów samej uczelni, zw³aszcza sal dydaktycznych (studenci mog¹ mieszkaæ na Wittiga
czy Psim Polu). Przedstawiciel studentów
J.Kowalczyk zapyta³ „Którzy studenci bêd¹
tam mieszkaæ?”. Prof. E.Kubica zaniepokoi³ siê, czy zwiêkszenie liczby osób mieszkaj¹cych w rejonie budynków D nie zwiêkszy ju¿ i tak du¿ego t³oku na parkingach.
Prof. K.Bartoszewski wyrazi³ obawê, ¿e w
praktyce bêd¹ trudnoœci z wyegzekwowaniem zastrze¿onego charakteru inwestycji.
Prof. W.Kollek by³ zdania, ¿e skala 500
miejsc dla studentów nie jest wystarczaj¹cym rozwi¹zaniem. In¿. S.Kobia³ka oceni³,
¿e koszt inwestycji 17 mln z³ jest zani¿ony.
Prof. R.Grz¹œlewicz prosi³, by sprecyzowaæ: kto jest partnerem rozmów, jakim
dysponuje kapita³em, jaka jest jego wiarygodnoœæ i jak jego propozycja wygl¹da na
tle ewentualnych innych ofert.
Prorektor L.Jankowski by³ zdania, ¿e ze
wzglêdu na poufnoœæ takich informacji mo¿e
tylko podaæ, ¿e partnerem jest spó³ka z o.o.,
która zarz¹dza kilkoma tysi¹cami mieszkañ we
Wroc³awiu, a wskaŸnikiem wiarygodnoœci jest
fakt, ¿e ma szansê uzyskania bankowego kredytu (o ile bêdzie w³aœcicielem gruntu).
T
U
W g³osowaniu Senat odrzuci³ wniosek
(17:32:7).
• Natomiast ¿yczliwie odniesiono siê do
propozycji nabycia autobusu (37:3:12). Kryterium cenowe zmusza w³adze rektorskie do
uzyskania zgody Senatu na taki zakup. Najtañszy autobus kosztuje 600.000, zaœ pojazd
o przyzwoitym standardzie – 0,8 do 1,5 mln
z³. Przepisy nie daj¹ mo¿liwoœci dofinansowania zakupu z funduszu socjalnego.
Dyrektor administracyjny A.Kaczkowski
szeroko uzasadni³ koniecznoœæ inwestycji:
posiadane 3 autobusy s¹ bardzo wyeksploatowane, obs³uguj¹ filie i liczne wycieczki;
wspó³czynnik wykorzystania wynosi 85%.
• JM Rektor poinformowa³, ¿e w ostatnim okresie odby³a siê w ministerstwie narada rektorów podleg³ych resortowi edukacji narodowej i konferencja KRASP w Radomiu, a planowane jest posiedzenie
KRASP w Koszalinie. Bie¿¹ce, choæ dalekie od ostatecznych, wiadomoœci o podziale œrodków w nowym bud¿ecie sk³ania³y do
umiarkowanego optymizmu: w stosunku do
pierwszych propozycji œrodki na badania
w³asne powinny wzrosn¹æ o 10%, a œrodki
na dzia³alnoœæ statutow¹ – zmaleæ o 6%.
Œrodki z KBN s¹ kierowane g³ównie na
granty, co oznacza ograniczenie funduszy
na inwestycje.
Od nowego roku akademie wychowania
fizycznego bêd¹ podlega³y MEN, zatem
przyznana pula pieniêdzy bêdzie dzielona
na wiêksz¹ liczbê uczelni.
MEN przypomnia³ te¿ o zapomnianej
przez niektóre uczelnie zasadzie, ¿e liczba
studentów zaocznych nie mo¿e przekroczyæ
liczby studentów stacjonarnych. Pozostaje
dyskusyjne, czy oblicza siê ten wskaŸnik w
skali ca³ej uczelni, czy tak¿e poszczególnych wydzia³ów. Wiadomo bowiem, ¿e s¹
kierunki szczególnie popularne, które przekraczaj¹ wielokrotnie zalecane proporcje.
Œrednio w Polsce na uczelniach MEN 52%
studentów to zaoczni, a 48% – stacjonarni.
– Prace na ustaw¹ o szkolnictwie wy¿szym mog¹ doprowadziæ do uchwalenia
ustawy cz¹stkowej. Przewidywane s¹ w tej
sprawie kontakty miêdzy KRASP i KRUN.
– Na posiedzeniu KRPUT przyjêto prawne ramy systemu akredytacji. Powstanie
Komisja Akredytacyjna Uczelni Technicznych.
– JM Rektor wyrazi³ nadziejê, ¿e w
przysz³ych latach uda siê wypracowaæ nieco inn¹, mniej obci¹¿aj¹c¹ formê Œwiêta
Nauki Wroc³awskiej. Mo¿na np. obchodziæ
akademicki dzieñ pamiêci.
Dokoñczenie na stronie 6
6
nr 137
Z
S
Dokoñczenie ze strony 5
– Nie wiadomo jeszcze, jakie bêdzie stanowisko min. Wittbrodta w sprawie emerytur równoleg³ych. Za czasów poprzedniego
ministra zwyciê¿a³a tendencja by je znieœæ.
– JM Rektor wyrazi³ dezaprobatê dla
dezinformuj¹cych og³oszeñ pojawiaj¹cych siê we Wroc³awiu: instytucja o nazwie „Akademicki Instytut Naukowy”
zachêca do udzia³u w kursach przygotowuj¹cych do egzaminów na studia, m.in.
na Politechnikê.
K³amliwe, nastawione na sensacjê s¹
te¿ rozprowadzane przez Gazetê Wyborcz¹ plakaty („Politechnika w polu”) i artyku³y prasowe.
E
N
A
• Prorektor L.Jankowski zapowiedzia³,
¿e w przysz³ym roku zakup komputerów
PC bêdzie mo¿liwy tylko w trybie przetargu. Przetargi zostan¹ zorganizowane w
trzech terminach og³oszonych w piœmie
okólnym. Uzasadnieniem tej decyzji jest
nadu¿ywanie przez pracowników obowi¹zuj¹cych zasad nabywania sprzêtu przez
sztuczne dzielenie zamówieñ. Ra¿¹ce przypadki sk³oni³y w³adze uczelni do wprowadzenia ww. zasad.
• Prof. J.Biernat poinformowa³ o przyk³adach nieliczenia siê przez wiele uczelni
z zaleceniami Rady G³ównej dotycz¹cymi
trybu otwierania specjalnoœci dydaktycznych. Nie jest to dobry prognostyk dla powstaj¹cej komisji Akredytacyjnej. Prorek-
T
U
tor L.Jankowski wyrazi³ przypuszczenie, ¿e
omawiane zjawisko wi¹¿e siê z ustawowym
uprawnieniem wy¿szych szkó³ zawodowych
do tworzenia kierunków bez zewnêtrznych
uzgodnieñ.
• W zwi¹zku z nowelizacj¹ Ustawy o
ochronie praw autorskich dr Z.Smalec
zwróci³ siê o uœciœlenie zasad nabywania
przez PWr licencji na oprogramowanie komputerowe.
Nawi¹zuj¹c do tego problemu dyr.
A.Kaczkowski poinformowa³, ¿e w rozumieniu przepisów oprogramowanie free
domain jest darowizn¹, od której nale¿y
odprowadzaæ podatek!
Nastêpne posiedzenie Senatu: 21 grudnia 2000, godz. 14.00.
(mk)
Zarz¹dzenia,Okólniki, Og³oszenia
W ostatnim czasie ukaza³y siê nastêpuj¹ce zarz¹dzenia wewnêtrzne i pisma
okólne:
• Zarz¹dzenie wewnêtrzne 46/2000 z dnia
21.11.2000 r. w sprawie wydzielenia czêœci
budynku T-19 przy ul. Wittiga 8;
• Pismo okólne 28/2000 z dnia 21.11.2000
r. w sprawie powo³ania Studenckiej Odwo³awczej Komisji Stypendialnej:
JM Rektor powo³a³ Studenck¹ Odwo³awcz¹ Komisjê Stypendialn¹ w sk³adzie: Justyna Chmiel (W-8), Damian Drwiêga
(W-2), Wojciech Maj (W-10), Bogdan
Mikoda (W-11), Kamil Wiœniewski (W3), Micha³ Janicki (Filia Jelenia Góra)
i Rafa³ Nowakowski (W-4).
Zadaniem Komisji jest rozpatrywanie odwo³añ studentów od rozstrzygniêæ podjêtych przez studenckie komisje stypen-
dialne na wydzia³ach i filiach. Po wszystkich posiedzeniach, na których rozpatrywano odwo³ania studentów, Komisja sporz¹dza protokó³ zawieraj¹cy zestawienie
podjêtych rozstrzygniêæ i przedstawia go
prorektorowi ds. studenckich. W sprawach, w których na mocy Regulaminu
pomocy materialnej decyduje Rektor,
Komisja przedstawia prorektorowi ds.
studenckich wniosek o podjêcie decyzji.
Komisja og³osi sta³y termin dy¿urów, w
czasie których bêd¹ przyjmowane odwo³ania. Dy¿ury te bêd¹ pe³nione w siedzibie Samorz¹du Studenckiego;
Komisja zosta³a powo³ana na czas trwania roku akademickiego 2000/2001.
• Pismo okólne 29/2000 z dnia 24.11.2000 r.
w sprawie udzielania zamówieñ na sprzêt
komputerowy klasy PC w roku 2001:
W roku 2001 dostawy sprzêtu komputerowego klasy PC dla jednostek organizacyjnych PWr bêd¹ realizowane w ramach trzech przetargów nieograniczonych. Wnioski nale¿y sk³adaæ w terminach: do 1.03.2001 r., do 2.07.2001 r.
oraz do 10.10.2001 r. Udzielenie zamówienia poza przetargami jest mo¿liwe
jedynie w wyj¹tkowych przypadkach, za
zgod¹ Prorektora ds. Ogólnych;
• Pismo okólne 30/2000 z dnia 4.12.2000 r.
w sprawie realizacji zamówieñ publicznych
o wartoœci poni¿ej 3000 euro:
Aby zapobiec nieuzasadnionemu dzieleniu zamówieñ, JM Rektor ustali³, ¿e
zastosowanie trybu zamówienia z wolnej rêki jest mo¿liwe jedynie w przypadku uzyskania zgody Prorektora ds.
Ogólnych. 
Dzia³ Wspó³pracy Miêdzynarodowej informuje
W listopadowym numerze Biuletynu Informacyjnego Dzia³u Wspó³pracy Miêdzynarodowej znaleŸliœmy ofertê stypendialn¹
Uniwersytetu Technicznego w DreŸnie.
Ju¿ w 1999 r. TU Drezno zaproponowa³
partnerskim uczelniom z Polski, Bu³garii,
Republiki Czeskiej i Wêgier udzia³ w 5-letnim projekcie, którego celem jest uaktywnienie dotychczasowej wspó³pracy. Na rok
akademicki 2000/2001 przyznano Politech-
nice Wroc³awskiej dwa stypendia studenckie i jedno badawcze.
Bli¿sze informacje i formularze mo¿na
uzyskaæ w Dziale Wspó³pracy Miêdzynarodowej, bud. A-1, pok. 147.
Podania o przyjêcie na studia oraz wymagane dokumenty nale¿y sk³adaæ w DWM
do dnia 31.12.2000 r.
Wstêpna kwalifikacja zostanie przeprowadzona przez prof. Joachima Potrykusa –
opiekuna projektu ze strony PWr oraz kierownika DWM – mgr Krystynê Galiñsk¹.
Ostatecznej kwalifikacji dokona komisja, w sk³ad której wchodzi przedstawiciel Fundacji i trzech nauczycieli akademickich z Uniwersytetu Technicznego w
DreŸnie.
Zakwalifikowani kandydaci bêd¹ mogli
rozpocz¹æ studia od 1.10.2001 r.
(dwm)
7
grudzieñ 2000
Wspomnienie
PROFESOR ZBIGNIEW ŒWIECKI
9 grudnia 2000 roku na cmentarzu
œw. Rodziny we Wroc³awiu licznie zebrane grono wspó³pracowników, wychowanków i przyjació³ po¿egna³o profesora dra hab. in¿. Zbigniewa Œwiêckiego
Profesor Zbigniew Œwiecki urodzi³
siê 22 kwietnia 1921 roku w Kielcach,
w cenionej w mieœcie rodzinie: dziadek
– Stanis³aw by³ w³aœcicielem drukami,
ojciec – W³odzimierz, in¿ynierem górnikiem. W Kielcach uczêszcza³ do gimnazjum im. Stefana ¯eromskiego, a po
przeniesieniu siê rodziny na Œl¹sk kontynuowa³ naukê w liceum
im. Miko³aja Kopernika w Katowicach i tam uzyska³ w 1939 roku
œwiadectwo dojrza³oœci
Lata wojny i okupacji spêdzi³ w Warszawie i jej okolicach. Jako
¿o³nierz AK bra³ czynny udzia³ w Powstaniu Warszawskim. Po
jego upadku zosta³ wywieziony do obozu jenieckiego w Niemczech.
W roku 1945 powróci³ do kraju i rozpocz¹³ w gronie pierwszych
s³uchaczy studia na Wydziale Hutniczym Politechniki Wroc³awskiej.
Po zlikwidowaniu tego Wydzia³u, kontynuowa³ studia na Wydziale
Chemii Technicznej Politechniki Wroc³awskiej. W roku 1950 jako
jeden z pierwszych absolwentów Uczelni, po zdaniu publicznego
egzaminu i przedstawieniu pracy eksperymentalnej wykonywanej
pod kierownictwem profesora W³odzimierza Trzebiatowskiego,
uzyska³ dyplom magistra in¿yniera.
Pracê nauczyciela akademickiego rozpocz¹³ profesor Œwiêcki
jeszcze przed zakoñczeniem studiów (ju¿ w1948 roku) na stanowisku zastêpcy asystenta; pocz¹tkowo w Katedrze Mineralogii i Petrografii Uniwersytetu Wroc³awskiego, a nastêpnie w Katedrze
Chemii Nieorganicznej Politechniki. Po zakoñczeniu studiów kontynuowa³ pracê naukow¹ i dydaktyczn¹. Pocz¹tkowo (pod kierownictwem profesora Zbigniewa Tokarskiego) w Katedrze Ceramiki,
a póŸniej Zak³adzie Ceramiki Instytutu Technologii Nieorganicznej i Nawozów Mineralnych Politechniki Wroc³awskiej, którymi
kierowali profesorowie W³odzimierz Bobrownicki i Jerzy Schroeder. Prowadzi³ tam zajêcia dydaktyczne zwi¹zane ze specjalizacj¹
w zakresie technologii ceramiki, zgodnie z opracowanym przez
Niego programem, oraz pe³ni³ funkcjê kierownika zak³adu.
Od roku 1976 pracowa³ w Instytucie Budownictwa Politechniki
Wroc³awskiej jako kierownik Zak³adu Materia³oznawstwa i Ceramiki. W latach 1981–1986 przebywa³ w Oranie w Algierii prowadz¹c zajêcia dydaktyczne na tamtejszych uczelniach.
Rozwój naukowy prof. Œwieckiego przebiega³ kolejno poprzez:
uzyskanie w 1958 roku stopnia kandydata nauk (doktora), w latach
1959/60 pracowa³ naukowo w Anglii w laboratoriach Uniwersytetu w Sheffield. W roku 1963 zakoñczyl przewód habilitacyjny. W
1964 uzyska³ tytu³ docenta, w 1971 roku profesora nadzwyczajnego i w 1979 roku profesora zwyczajnego.
Profesor zajmowa³ siê pocz¹tkowo podstawami fizykochemicznymi technologii ceramiki, nastêpnie do³¹czy³ do nich równie¿
problematykê reologii ceramicznej, a póŸniej zagadnienia zwi¹zane ze zniszczeniem materia³ów kruchych i wytwarzaniem kompozytów. Bardzo du¿o inwencji wykaza³ przy wytwarzaniu i stosowaniu biomateria³ów, co poci¹gnê³o za sob¹ wieloletni¹ wspó³pracê z
Katedr¹ i Klinik¹ Chirurgii Wydzia³u Medycyny Weterynaryjnej
AR we Wroc³awiu i z Akademi¹ Medyczn¹ we Wroc³awiu.
Posiada³ szczególn¹ umiejêtnoœæ nawi¹zywania kontaktów miêdzyludzkich, które czêsto owocowa³y wspó³prac¹ z innymi oœrodkami naukowymi, a tak¿e przemys³owymi. Swoj¹ pracê naukow¹
wi¹za³ zawsze z poszukiwaniem nowych rozwi¹zañ technicznych.
Wspó³pracuj¹c z innymi badaczami, równie¿ z przemys³u, uzyska³
kilkanaœcie patentów, z których kilka by³o realizowanych. By³ koreferentem 21 projektów obiektów przemys³owych , przewa¿nie
zak³adów materia³ów budowlanych . W ramach dzia³alnoœci tech-
nicznej pracowa³ w zespole pod kierownictwem profesora Jerzego
Schroedera w Indiach przy nietypowych próbach uzyskiwania wapna z odpadu przemys³owego.
Du¿o uwagi poœwiêci³ Profesor rozwojowi kadry naukowej. By³
promotorem 23 zrealizowanych przewodów doktorskich, z których
wiêkszoœæ zosta³a wyró¿niona. Napisa³ ponad 40 recenzji prac doktorskich i habilitacyjnych. W latach 1969–1976 by³ kierownikiem
studium doktoranckiego oraz zastêpc¹ dyrektora ds. Rozwoju Kadry Naukowej w Instytucie Technologii Nieorganicznej i Nawozów Mineralnych, a od 1978 roku ponownie pe³ni³ tê funkcjê w
Instytucie Budownictwa.
Opublikowane prace Jego autorstwa lub wspó³autorstwa to ponad 100 artyku³ów w pismach krajowych i zagranicznych, a wœród
nich dwa skrypty i szeœæ ksi¹¿ek o szerokiej tematyce: od „Ceramiki w technice wysokich napiêæ” po „Bioceramikê w ortopedii”.
Swoje i wspó³pracowników prace wielokrotnie prezentowa³ na licznych konferencjach krajowych i zagranicznych.
Bra³ czynny udzia³ w ¿yciu naukowym i technicznym kraju. By³
cz³onkiem Komisji Materia³oznawstwa PAN we Wroc³awskim Towarzystwie Naukowym, a w ostatnich latach cz³onkiem Sekcji
Materia³ów Ceramicznych Komitetu Nauki o Materia³ach PAN. Bra³
udzia³ w pracach Rad Naukowych: Instytutu Materia³ów Ogniotrwa³ych, Instytutu Szk³a i Ceramiki, Oœrodka Badawczo Rozwojowego Ceramiki Elektrotechnicznej, czynnie uczestniczy³ w dzia³alnoœci Naczelnej Organizacji Technicznej (SiTPMB i SEP).
Po przejœciu na emeryturê utrzymywa³ kontakty z uczelniami
wroc³awskimi i swoimi wspó³pracownikami. Na bie¿¹co œledzi³
œwiatowe wydarzenia naukowe, sk¹d czerpa³ pomys³y oryginalnych
prac, pisa³ projekty grantów i inspirowa³ wspó³pracowników do
dzia³alnoœci naukowej. Chêtnie dzieli³ siê wyszukanymi informacjami z ka¿dym zainteresowanym. By³ kierownikiem wielu Grantów finansowanych przez KBN. Po kilku latach podj¹³ ponownie
pracê w Instytucie Szk³a i Ceramiki w Warszawie w charakterze
doradcy dyrektora.
Wyrazem uznania osi¹gniêæ prof. Zbigniewa Œwiêckiego s¹ liczne nadane Mu odznaczenia pañstwowe, stowarzyszeniowe i regionalne z Krzy¿em Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski na czele.
Wielokrotnie otrzymywa³ Nagrodê Rektora PWr za osi¹gniêcia
naukowe, wspó³pracê z przemys³em i dzia³alnoœæ dydaktyczn¹,
przyznano Mu Z³ot¹ Odznakê Politechniki Wroc³awskiej, a tak¿e
Z³ot¹ Odznakê IMO. W roku 1999 wraz z zespo³em zosta³ wyró¿niony Nagrod¹ Prezesa Rady Ministrów za wybitne krajowe osi¹gniêcia naukowo-techniczne.
Rodzinny dom Profesora by³ zawsze otwarty dla jego uczniów,
doktorantów i wspó³pracowników. Lubi³ rozwi¹zywaæ wa¿ne zagadnienia w zaciszu w³asnego domy, gdzie czu³ siê najlepiej. St¹d
te¿ liczne spotkania u pañstwa Œwiêckich przy fili¿ance herbaty
lub kawy i pysznym cieœcie domowej roboty.
Profesor Zbigniew Œwiecki postrzegany by³ zawsze jako cz³owiek ¿yczliwy, pe³en pomys³ów z pogranicza wielu dziedzin nauki
i ci¹gle aktywny nie tylko intelektualnie, ale i fizycznie. Niezwykle ciekawy œwiata, wiek nie by³ dla niego przeszkod¹ w licznych
podró¿ach i wycieczkach, o czym chêtnie opowiada³ i zachêca³
swoich wspó³pracowników do czynnego wypoczynku.
Mimo swego wieku, odszed³ od nas zbyt wczeœnie, nie zd¹¿ywszy zrealizowaæ wszystkich swoich planów. Pozostanie w naszej
pamiêci zawsze uœmiechniêty, pe³en optymizmu i m³odzieñczej
werwy, chêtny do s³u¿enia rad¹ i pomoc¹ w rozwi¹zywaniu problemów nie tylko naukowych ale i tych prywatnych. Pozostawi³
puste miejsce w pokoju i przy biurku, ale nie pozostawi³ pustki w
naszych umys³ach.
Profesor dr hab. in¿. Zbigniew Œwiêcki zmar³ 6 grudnia 2000 roku.
Genowefa Rosiek, Bogus³awa Werner,
Instytut Budownictwa Politechniki Wroc³awskiej
&
nr 137
Posiedzenie
16 listopada 2000 r.
• Komitet zmieni³ uchwa³ê nr 1/2000 przyznaj¹c¹ œrodki na DOT
w roku 2000. Zwiêkszy³ o 300.000 z³ œrodki na DOT Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – do kwoty 1.770.000 z³ zmniejszaj¹c œrodki nierozdzielone bêd¹ce w dyspozycji Ministra Nauki
do kwoty 5.756.045 z³.
• Zaaprobowano zmianê uchwa³y 4/99 dotycz¹cej zasad wynagradzania za recenzje naukowe i kontrole merytoryczne wykonania zadañ finansowanych ze œrodków ustalonych w bud¿ecie pañstwa na naukê. Zmiana uchwa³y wprowadza zasadê wyznaczania
wynagrodzenia za uczestniczenie w ka¿dym dniu posiedzenia.
• Komitet rozpatrzy³ wnioski o ustanowienie projektów celowych zamawianych, zg³oszonych do XXIII konkursu. Wyrazi³ aprobatê w odniesieniu do piêciu z piêtnastu przedstawionych wniosków (patrz tabela poni¿ej).
• Wg opinii Departamentu Wspó³pracy z Zagranic¹ i Integracji
Europejskiej sumaryczna kwota dofinansowania ze œrodków KBN
polskich zespo³ów badawczych uczestnicz¹cych w 5. PR UE wynosi obecnie 10.806.570 z³. Otrzyma³o j¹ ³¹cznie 76 jednostek.
Cztery dalsze zg³oszenia na kwotê 312.200 z³ s¹ rozpatrywane.
• Min. Ma³gorzata Koz³owska omówi³a przed³o¿enie rz¹dowe
projektu bud¿etu na rok 2001. Oczekuje siê wzrostu nominalnego
o 8,9% przy realnym wzroœcie o 1,6% w stosunku do ustawy bud¿etowej 2000 r. (udzia³ w PKB spadnie z 0,45% w roku bie¿¹cym
do 0,42% w roku 2001). Zwrócono równie¿ uwagê na nowe ujêcie
wydatków na projekty badawcze – na wszystkie ich rodzaje w ujêciu podporz¹dkowanym dziedzinom nauki. Wydatki te zosta³y objête preferencj¹ finansow¹ (wzrost œrodków o ok. 28% w porównaniu z rokiem 2000).
Tabela
numer
wniosku
PCZ 02/23
Minister Œrodowiska
PCZ 12/23
Wojewoda Pomorski
PCZ 06/23
Rz¹dowe Centrum Studiów
Strategicznych wraz z
Ministrem Pracy i Polityki
Socjalnej, Ministrem
Edukacji Narodowej i
G³ównym Urzêdem
Statystycznym
Marsza³ek Województwa
Wielkopolskiego
PCZ 10/23
PCZ 09/22
wnioskodawca
Komendant G³ówny Policji
• Min. Koz³owska omówi³a poniesione wydatki bud¿etowe (dzia³
77 – Nauka) wg stanu z 31 paŸdziernika br.
• Cz³onkowie Komitetu zapoznali siê ze stanowiskiem Ministra
Nauki na temat trybu ustalania, czy prace realizowane przez jednostki naukowe maj¹ charakter us³ug badawczo-rozwojowych (wg
znowelizowanej ustawy o KBN z 15 wrzeœnia 2000 r.), co ma znaczenie przy ustalaniu zobowi¹zañ podatkowych. Zdaniem Ministra
Nauki kwalifikacja prac z punktu widzenia zgodnoœci z definicj¹
oraz klasyfikacj¹ dzia³alnoœci powinna byæ dokonywana wy³¹cznie w poszczególnych jednostkach sfery nauki lub u przedsiêbiorców, którzy prowadz¹ badania naukowe, prace rozwojowe lub dzia³alnoœæ innowacyjn¹ na podstawie wewnêtrznych regulacji prawnych, wydawanych przez odpowiednie organy tych podmiotów.
Stanowisko to zawarte jest w piœmie adresowanym do Ministra
Finansów i stanowi propozycjê wyk³adni dla izb i urzêdów skarbowych (tekst dostêpny jest pod adresem http://www.kbn.gov.pl/finauki98/list_27102000.html).
• Nastêpne posiedzenie Komitetu Badañ Naukowych odbêdzie
siê 21 grudnia 2000 roku.
Ostatnie
posiedzenie
komisji KBN
W dniach 6 i 7 grudnia br. odby³o siê wspólne, a zarazem ostatnie posiedzenie KBP i KBS, poniewa¿ wchodz¹ca w ¿ycie 1 stycznia 2001 r. nowelizacja ustawy nie przewiduje dalszego istnienia
komisji Komitetu.
• Komisje zmieni³y podzia³
œrodków na DOT pomiêdzy podtytu³ projektu
mioty dzia³aj¹ce na rzecz nauki.
W zwi¹zku z rezygnacj¹ niektóOpracowanie i praktyczne sprawdzenie koncepcji
rych zleceniobiorców z realizacji
zrównowa¿onego rozwoju leœnictwa wielofunkcyjnego w
zadañ oraz odst¹pieniem przez
regionie uprzemys³owionym
urz¹d KBN od podpisania trzech
System zarz¹dzania kryzysowego w sytuacjach zagro¿enia
umów (ze wzglêdu na nierozlipowodzi¹ dla potrzeb województwa pomorskiego
czenie umów z lat ubieg³ych)
(opracowanie modelowego systemu wczesnego
ostrzegania przeciwpowodziowego na obszarze ¯u³aw
zmniejszono ³¹czn¹ kwotê o
Gdañskich i Gdañska)
297.250 z³.
System prognozowania popytu na pracê w Polsce
• Zapoznano siê z danymi na
temat dofinansowania czasopism
naukowych za œrodków dzia³u
Nauka w 1999 roku. W Polsce
ukazuje siê oko³o 1950 tytu³ów o
charakterze naukowym i popularnonaukowym. Ponad 700 z nich
Opracowanie systemu zbiórki i unieszkodliwiania
jest dofinansowywanych kwot¹
opakowañ po pestycydach i pilota¿owe wdro¿enie go w
ponad 9 mln z³ ze œrodków przewojewództwie wielkopolskim
Opracowanie systemu ochrony pracowników i
znaczonych na DOT. Komisje
funkcjonariuszy policji przed negatywnymi
przyjê³y projekt systemu oceny,
konsekwencjami stresu zawodowego
selekcji i dofinansowywania pol-
9
grudzieñ 2000
skich czasopism naukowych, który m.in. zobowi¹zuje urz¹d KBN
do og³oszenia informacji o systemie i mo¿liwoœciach sk³adania przez
wydawców wniosków o dotacjê oraz do rozpowszechnienia w Internecie informacji o procedurze i warunkach wprowadzania czasopism na tzw. listê filadelfijsk¹ (w latach 1998 i 1999 znajdowa³o
siê na niej 31 polskich tytu³ów). Komisje zapozna³y siê te¿ z danymi o odwo³aniach od postanowieñ KBP i KBS. Dotycz¹ one rozliczenia zadañ dofinansowywanych w roku 1998 i 1999 ze œrodków
na DOT.
• Komisje zapozna³y siê ze stanowiskiem Rady Ministrów na
temat uchwa³y Sejmu RP z 14 lipca 2000 r. Dotyczy ona budowania podstaw spo³eczeñstwa informacyjnego w Polsce i dokumentu
programowego „Cele i kierunki rozwoju spo³eczeñstwa informacyjnego w Polsce”. Rada Ministrów zobowi¹za³a tak¿e wszystkich
swych cz³onków do przygotowania do 31 stycznia 20001 r. planów
informatyzacji podleg³ych im urzêdów, zaœ Ministra Nauki - Przewodnicz¹cego KBN do monitorowania realizacji zadañ oraz przedk³adania odpowiednich informacji co kwarta³ Radzie Ministrów
(wszystkie wspomniane dokumenty s¹ dostêpne na stronie http://
www.kbn.gov.pl/cele/).
• Chc¹c zagospodarowaæ niewykorzystane œrodki bud¿etu nauki
przyznane na rok 2000 komisje zaaprobowa³y wnioski zespo³ów o
zwiêkszenie dotacji podmiotowej na dzia³alnoœæ statutow¹. Szanse
na realizacjê tych wniosków s¹ jednak nik³e z uwagi na zapowiedŸ
decyzji Ministra Finansów zmniejszaj¹cej o 3,5% przyznane œrodki finansowe na Naukê w roku bie¿¹cym. W tej sytuacji komisje
uchwali³y protest.
• Przeprowadzono merytoryczn¹ dyskusjê nad tezami dokumentów:
– wstêpne za³o¿enia do przepisów wykonawczych przewidzianych w znowelizowanej ustawie o Komitecie Badañ Naukowych
(referowa³ prof. Bogdan Ney),
– ramowe zasady oceny i kategoryzacji placówek naukowych
w latach 2002 - 2005 (referowa³ prof. Maciej ¯ylicz).
• Po wprowadzeniu poprawek dokumenty te zosta³y przyjête wraz
z uchwa³¹ o roli KBN w koordynacji i finansowaniu wspó³pracy
naukowej i technicznej z zagranic¹.
• Komisje wys³ucha³y równie¿ wyst¹pienia min. Ma³gorzaty
Koz³owskiej na temat:
– dochodów i wydatków w czêœci 28 - Nauka w projekcie ustawy bud¿etowej na rok 2001,
– wydatków bud¿etu nauki wed³ug stanu z 30 listopada br.,
– œrodków pozostaj¹cych do zagospodarowania w rozdziale dotacje celowe.
• Ponadto komisje:
– wystosowa³y list do Ministra Finansów z apelem o zaniechanie poboru podatku dochodowego wymaganego od Fundacji na
Rzecz Nauki Polskiej,
– zapozna³y siê z wynikami obiegowego g³osowania dotycz¹cego systemu informatycznego uKBN. Na pytanie „Czy chcia³by
(chcia³aby) Pan (Pani) Profesor zapoznawaæ siê z dokumentami
rozsy³anymi na posiedzenia gremiów Komitetu w formie elektronicznej czy w formie dotychczasowej?”25 osób wybra³o formê elektroniczn¹, a 33 – dotychczasow¹.
Podziêkowanie za wspó³pracê z³o¿y³ Sekretarz KBN min. dr Jan
Krzysztof Fr¹ckowiak oraz przewodnicz¹cy obu komisji. (tz)
Uchwa³a
Komisji KBN
Zgromadzeni 6 grudnia 2000 r. na wspólnym posiedzeniu wybrani przez œrodowisko naukowe cz³onkowie Komisji Badañ Podstawowych Komitetu Badañ Naukowych oraz Komisji Badañ Stosowanych Komitetu Badañ Naukowych zdecydowanie wystêpuj¹
przeciw zapowiedzianej decyzji Ministra Finansów odbieraj¹cej
nauce polskiej 3,5% przyznanych jej i tak ¿enuj¹co niskich œrodków finansowych.
Decyzja Ministra Finansów bêdzie oznaczaæ, ¿e wszystkie
oœwiadczenia rz¹du Rzeczpospolitej Polskiej o roli nauki w rozwoju kraju s¹ jedynie pustymi frazesami.
Przewodnicz¹cy oraz cz³onkowie Komisji Badañ Podstawowych i cz³onkowie Komisji Badañ Stosowanych KBN
Warszawa, 6 grudnia 2000 r.
Zmierzamy
ku spo³eczeñstwu
informacyjnemu
Sejm RP podj¹³ 14 lipca 2000 r. uchwa³ê w sprawie budowania
podstaw spo³eczeñstwa informacyjnego w Polsce. W nastêpstwie
tego Rada Ministrów na posiedzeniu 28 listopada 2000 roku przyjê³a stanowisko wraz z programem „Cele i kierunki rozwoju spo³eczeñstwa informacyjnego”.
Stanowisko rz¹du podkreœla znaczenie, jakie przywi¹zuje on do
transformacji spo³eczeñstwa przemys³owego w spo³eczeñstwo informacyjne. W strategicznych dokumentach („Koncepcja polityki
przestrzennego zagospodarowania kraju”, „Koncepcja œredniookresowego rozwoju gospodarczego kraju do roku 2002”, „D³ugookresowa strategia trwa³ego i zrównowa¿onego rozwoju - Polska 2025”)
przyjêtych przez Radê Ministrów, uwzglêdniano te problemy, wskazuj¹c na ich wagê, zarówno w sensie gospodarczym, jak i spo³ecznym.
Polska jako pañstwo aspiruj¹ce do Unii Europejskiej powinna
wype³niaæ m.in. postulat Deklaracji Ministrów, przyjêtej podczas
konferencji „Global Information Networks”, która odby³a siê
w 1997 r. w Bonn.
Rz¹d postanowi³::
• przedstawiæ Sejmowi dokument programowy „Cele i kierunki
rozwoju spo³eczeñstwa informacyjnego w Polsce”, który uwzglêdnia wszystkie zagadnienia wymienione w uchwale parlamentu,
• zobowi¹zaæ Radê Ministrów do przed³o¿enia do 31 maja 2001 r.
„Strategii rozwoju spo³eczeñstwa informacyjnego w Polsce na lata
2001-2006”, stworzonej na wzór podjêtej przez UE inicjatywy i zawieraj¹cej plan dzia³añ i oszacowanie skutków finansowych.
Tekst przyjêtego przez Radê Ministrów 28 listopada br. programu „Cele i kierunki rozwoju spo³eczeñstwa informacyjnego” wraz
z dokumentami towarzysz¹cymi dostêpny jest na stronie http://
www.kbn.gov.pl/cele/ 
10
nr 137
27. grudniowe
œwiêto chórów
W czasie pierwszego grudniowego
weekendu (1-3. XII. 2000) wroc³awscy
melomani mogli wys³uchaæ koncertów
27. Festiwalu Barbórkowego Chórów
Studenckich. Tê imprezê pod honorowym patronatem JM Rektora Politechniki Wroc³awskiej prof. dr hab. Andrzeja Mulaka w tym roku przygotowa³y: debiutuj¹ca w roli dyrektora artystycznego festiwalu Ma³gorzata Sapiecha-Muzio³ i dyrektor organizacyjny Anna Poderska. Obie Panie s¹ zawodowo zwi¹zane z nasz¹ uczelni¹ –
M. Sapiecha-Muzio³ od lutego 2000
prowadzi Akademicki Chór Politechni- Akademicki Chór Politechniki Wroc³awskiej oraz (na pierwszym planie) prodziekan Wydzia³u Górniczego
ki Wroc³awskiej, a A. Poderska ³¹czy
pracê na PWr z dzia³alnoœci¹ w Dolnoœl¹skim Oddziale Polskiego Zwi¹zku
Chórów i Orkiestr.
Po po³udniu 1.XII.2000 r. odby³ siê
w Sali Wielkiej Ratusza koncert inauguracyjny. Otwarcia festiwalu dokonali prorektor ds. studenckich prof. Ludwik Komorowski i prodziekan Wydzia³u Górniczego dr Stanis³aw Œlusarczyk. Po oficjalnych wyst¹pieniach g³os zabra³a
wspó³pracuj¹ca od wielu lat z festiwalem Iwona Klein-Polak. Prezentowa³a
ona publicznoœci wystêpuj¹ce zespo³y i
ich repertuar w czasie wszystkich koncertów. Jako pierwszy wyst¹pi³ zawodowy chór z Katowic „Camerata Silesia”
pod dyrekcj¹ Anny Szostak, który przedstawi³ utwory muzyki dawnej (msza B.
Pêkiela ze zbiorów Biblioteki Jagielloñskiej) i wspó³czesnej (dzie³a kompozyDyryguje Ma³gorzata Sapiecha-Muzio³
Chór Kameralny i Zespó³ Instrumentalny AM w £odzi
torów: K. Szymanowskiego, A. Pärta,
R. Augustyna). Radoœæ i swoboda muzykowania tego zespo³u oraz poczucie
humoru zaprezentowane w trzech bisach wprawi³y s³uchaczy koncertu w
znakomity nastrój.
Drugi koncert festiwalowy odby³
siê tego samego dnia wieczorem w
Muzeum Architektury. Wype³ni³y go
utwory chóralne wspó³czesnych kompozytorów wroc³awskich: P. Dro¿d¿ewskiego, T. Kulikowskiego, L. Laprusa, J. A. Wichrowskiego, R. Augustyna. i L. Wis³ockiego. Nowoœci¹ tegorocznego festiwalu by³o rozpoczêcie koncertu w formie prowadzonej
przez dr Annê Granat-Janki rozmowy
z obecnymi na sali twórcami, którzy
opowiedzieli o inspiracjach i okolicznoœciach powstania prezentowanych
11
grudzieñ 2000
utworów. Wykonawc¹ by³ Chór Kameralny Politechniki Wroc³awskiej „Consonanza” pod dyrekcj¹ Marty Kierskiej-Witczak.
Sobota 2.XII. 2000 r. by³a dniem
dwóch koncertów. Na pierwszym – odbywaj¹cym siê w koœciele Bo¿ego Cia³a
– Akademicki Chór Politechniki Wroc³awskiej pod batut¹ M. Sapiechy-Muzio³
zaprezentowa³ swój nowy repertuar, a
Akademicki Chór Politechniki Œl¹skiej w
Gliwicach (uczestnicz¹cy we wszystkich
dotychczasowych festiwalach) wykona³
pod dyrekcj¹ Czes³awa Freunda wspó³czesne utwory polskie przygotowane z
okazji przypadaj¹cego w bie¿¹cym roku
jubileuszu 55-lecia istnienia zespo³u. Na
zakoñczenie Bielski Chór Kameralny
(zdobywca Grad Prix i Pucharu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na tegoroczBielski Chór Kameralny. Dyryguje Beata Borowska.
nym Ogólnopolskim Turnieju Chórów
Soliœci koncertu fina³owego: Aneta Góral-Marks (mezzo sopran) i Rafa³ ¯urakowski (tenor) „Legnica Cantat 31”) prowadzony przez
Beatê Borowsk¹ przedstawi³ szeroki repertuar od dawnej muzyki polskiej poprzez muzykê cerkiewn¹ po amerykañskie
spirituals. W trakcie wieczornego koncertu w koœciele Œw. El¿biety przy ul. Grabiszyñskiej wyst¹pi³y dwa zespo³y. Wroc³awsk¹ Akademiê Muzyczn¹ im. K. Lipiñskiego reprezentowa³ Zespó³ Wokalny prowadzony przez Jolantê Szybalsk¹Matczak, który wykonaniem „Mszy góralskiej” T. Maklakiewicza wprowadzi³
s³uchaczy w nastrój zbli¿aj¹cych siê Œwi¹t
Bo¿ego Narodzenia. Zespo³owi towarzyszy³ na organach Piotr Rojek, sopranowe
solo wykona³a Agnieszka Dro¿d¿ewska.
Druga czêœæ koncertu poœwiêcona by³a
uczczeniu Roku Bachowskiego. Chór Kameralny pod batut¹ prof. Zygmunta Gzelli
i Zespó³ Instrumentalny Akademii Muzycznej w £odzi wykonali kantatê, fragment Mszy h-moll i motet J. S. Bacha.
Rozmowa Anny Granat-Janki z wroc³awskimi kompozytorami (od prawej): Tomasz Kulikowski, Jan
Niedzielnemu koncertowi fina³owemu
Antoni Wichrowski, Leszek Wis³ocki, Piotr Dro¿d¿ewski i Rafa³ Augustyn
kolejny raz u¿yczy³ goœcinnych progów
koœció³ Œw. Maksymiliana Marii Kolbego na G¹dowie. Wykonana zosta³a kantata „Najwy¿szy Dar – Eucharystia” wroc³awskiego kompozytora Miros³awa G¹sieñca opatrzona tekstem przez Janusza
Telejkê. Zespó³ wykonawców z³o¿ony z
wroc³awskich solistów: Anety GóralMarks (sopran), Rafa³a ¯urakowskiego
(tenor) i Mariusza Godlewskiego (baryton) oraz Akademickiego Chóru Politechniki Wroc³awskiej, Zespo³u Wokalnego
Akademii Muzycznej im K. Lipiñskiego
z Wroc³awia, Chóru Akademii Medycznej w Warszawie i Orkiestry Symfonicznej Zespo³u Szkó³ Muzycznych im S. Moniuszki w Wa³brzychu poprowadzi³a M.
Sapiecha-Muzio³.
Fot. S³awomir Szrek/SpAF
Melomanka
12
nr 137
VII Konferencja Naukowa „Technologia Elektronowa”
ELTE 2000
Polanica Zdrój, 18-22.09.2000
Od roku 1980 co trzy, cztery lata organizowane s¹ najwa¿niejsze ogólnopolskie konferencje naukowe z cyklu „Technologia Elektronowa” (wrzesieñ 1980 – Wroc³aw-Karpacz, czerwiec 1984 –
Warszawa-Rynia, czerwiec 1987 – Poznañ, wrzesieñ 1990 – Ksi¹¿,
kwiecieñ 1994 – Szczyrk, maj 1997 – Krynica). G³ównym organizatorem VII Konferencji Naukowej „Technologia Elektronowa”
ELTE 2000, która odby³a siê w Polanicy w okresie od 18 do 22
wrzeœnia 2000 r., by³ Instytut Techniki Mikrosystemów Politechniki Wroc³awskiej. Komitetowi Naukowemu przewodniczy³ prof. dr
in¿. Andrzej Ha³as, a Komitetowi Organizacyjnemu dr in¿. Janusz
Markowski, dyrektor Instytutu Techniki Mikrosystemów PWr.
Wspó³organizatorem konferencji by³o Polskie Towarzystwo Pró¿niowe. Odby³a siê ona pod auspicjami Sekcji Polskiej IEEE.
Mimo znanej kondycji finansowej nauki polskiej oraz odbywania siê wielu „konkurencyjnych” konferencji zagranicznych i krajowych chêæ uczestniczenia w ELTE 2000 wyrazi³o 340 osób. Ostatecznie wziê³o w niej udzia³ ³¹cznie 290 osób z takich miast jak:
Warszawa (np. 42 osoby z Instytutu Technologii Elektronowej, 32
uczestników z Instytutu Mikroelektroniki i Optoelektroniki Politechniki Warszawskiej i 18 osób z Instytutu Technologii Materia³ów Elektronicznych), Wroc³aw (56 uczestników z Instytutu Techniki Mikrosystemów Politechniki Wroc³awkiej), Kraków (Katedra
Elektroniki Akademii Górniczo-Hutniczej – 16 osób), Czêstochowa, Gdañsk, Gliwice, Kielce, Koszalin, Lublin, £ódŸ, Poznañ, Rzeszów, Toruñ i Zielona Góra. Chocia¿ konferencja mia³a charakter
krajowy goœciliœmy tak¿e kilku uczestników z zagranicy.
Konferencja rozpoczê³a siê od uczczenia minut¹ ciszy pamiêci
Prof. Bohdana Paszkowskiego, naukowca wielce zas³u¿onego dla
polskiej technologii elektronowej i jednego z inicjatorów cyklu konferencji ELTE, który zmar³ w sierpniu br.
Bardzo szerok¹ tematykê ELTE 2000 zgrupowano w szeœciu sekcjach:
• Sekcja Materia³y Elektroniczne obejmowa³a podstawy fizyczne
i chemiczne oraz in¿ynieriê warstw i materia³ów elektronicznych,
technologiê wytwarzania materia³ów i warstw oraz ich charaktery-
zacjê. W jej ramach wyg³oszono 6 referatów sekcyjnych i przedstawiono (podczas sesji plakatowej) 64 komunikaty z prac w³asnych.
• Sekcja Mikro- i Nanoelektronika obejmowa³a technologiê i
projektowanie uk³adów scalonych, modelowanie i diagnostykê
struktur pó³przewodnikowych, podstawy fizyczne i przyrz¹dy nanoelektroniki, wybrane uk³ady hybrydowe, przyrz¹dy du¿ej mocy
i wielkiej czêstotliwoœci oraz koncepcje nowych przyrz¹dów i uk³adów. Powy¿sz¹ tematykê reprezentowa³o 7 referatów sekcyjnych i
53 komunikaty.
• Do sekcji Fotonika przyporz¹dkowano prace zwi¹zane z materia³ami i elementami optoelektronicznymi oraz aplikacjami fotoniki w aparaturze i systemach. W jej ramach wyg³oszono 7 referatów sekcyjnych, zaœ w sesji plakatowej zaprezentowano 61 komunikatów.
• Sekcja Technika Pró¿ni i Technologie Pró¿niowe dotyczy³a
wytwarzania i pomiarów pró¿ni, wykorzystania wi¹zek elektronowych, jonowych i molekularnych w badaniach i procesach technologicznych, zastosowania plazmy w procesach technologicznych i
przyrz¹dach, pró¿niowych metod wytwarzania warstw cienkich, mikroelektroniki pró¿niowej oraz niekonwencjonalne zastosowania
techniki pró¿niowej. Tê tematykê reprezentowa³o 6 referatów sekcyjnych i 39 komunikatów.
• Sekcja Magnetoelektronika pomieœci³a prace dotycz¹ce magnetyków niskowymiarowych, cienkowarstwowych struktur magnetycznych i mieszanych, magnetycznych struktur granularnych oraz
ich zastosowañ. W jej ramach przedstawiono 4 referaty sekcyjne
i 12 komunikatów.
• Sekcja Mikrosystemy obejmowa³a problematykê czujników
i przetworników wielkoœci fizycznych i chemicznych, technologii
MEMS i LIGA oraz cienko- i grubowarstwowej, metod przetwarzania sygna³ów w mikrosystemach jak te¿ metod projektowania
komputerowego w technice mikrosystemów). W ramach tej sekcji
wyg³oszono 6 referatów sekcyjnych i zaprezentowano 42 komunikaty.
Nowe trendy œwiatowe i najbardziej spektakularne osi¹gniêcia,
ale tak¿e problemy nurtuj¹ce ca³e polskie œrodowisko szeroko rozumianej technologii elektronowej znalaz³y odzwierciedlenie w
9 referatach plenarnych i 1 referacie specjalnym przygotowanych
na zaproszenie Komitetu Naukowego. Wyg³osili je:
– prof. Daniel J. Bem, Multimedialne universum,
– prof. Andrzej Jakubowski, Mikroelektronika – kierunki, bariery
i granice rozwoju,
– prof. Sylwester Porowski, Azotek galu – pó³przewodnik
dla nowej generacji przyrz¹dów elektronicznych i fotonicznych
– prof. Leszek R. Jaroszewicz, Œwiat³owodowe czujniki
inteligentne – obecny stan rozwoju,
– prof. Andrzej Jeleñski, Materia³y elektroniczne nowej
generacji,
– prof. Andrzej Miniewicz, Polimery, ciek³e kryszta³y i
biomateria³y w fotonice i elektronice molekularnej,
– prof. G. Reiss, Spinelectronics and its applications,
– prof. Jerzy Ru¿y³³o, Rola procesów pró¿niowych w technologii mikroelektronicznej
– prof. Wac³aw Kasprzak, Prognozy rozwoju technologii.
Niestety, inne obowi¹zki nie pozwoli³y prof. Andrzejowi Wiszniewskiemu, ministrowi nauki osobiœcie poinformowaæ uczestników ELTE „Jak to naprawdê jest z nauk¹
polsk¹”. Nades³ane wyst¹pienie zosta³o przedstawione
przez prof. Jerzego Zdanowskiego.
Tak referaty plenarne, jak te¿ dyskusje prowadzone zasadniczo podczas sesji plakatowych pozwoli³y na integracjê uczestników konferencji.
Wa¿n¹ czêœci¹ konferencji by³ konkurs dla m³odych
grudzieñ 2000
13
pracowników nauki. Do nagród i wyró¿nieñ
kandydowa³o 57 prac prezentowanych podczas sesji plakatowych, których autorzy lub
g³ówni wspó³autorzy nie ukoñczyli 35 roku
¿ycia. Szeœcioosobowa komisja, z³o¿ona z
przewodnicz¹cych sekcji ELTE 2000 i kierowana przez prof. Jerzego Zdanowskiego
przyzna³a 3 nagrody i 6 wyró¿nieñ. Pierwsz¹ nagrodê otrzyma³ Jan Muszalski z Instytutu Technologii Elektronowej w Warszawie, wspó³autor pracy „Diody elektroluminescencyjne z mikrownêk¹ rezonansow¹ (RCLED) z InGaAs/GaAs”. Wœród wyró¿nionych znaleŸli siê m.in.
• Grzegorz Przybylski z Instytutu Techniki Mikrosystemów Politechniki Wroc³awskiej, wspó³autor komunikatu „Wp³yw rozpylania jonowego na morfologiê powierzchni stali nierdzewnej i tytanu”,
• Kamil Wiœniewski z Instytutu Techniki Mikrosystemów Politechniki Wroc³awskiej, wspó³autor pracy „Szybkie ¿ród³o
podczerwieni dla czujników gazu”,
Generalnie uczestnicy wysoko oceniono
aktualnoœæ tematyki oraz poziom prezentowanych referatów plenarnych, sekcyjnych
i prezentacji plakatowych. Chocia¿ obrady
odbywa³y siê ³¹cznie w piêciu miejscach,
zaœ uczestnicy zamieszkiwali w siedmiu hotelach lub pensjonatach strona organizacyjna ELTE równie¿ uzyska³a bardzo pozytywn¹ ocenê. Bardzo du¿y udzia³ w tym ma dr
in¿. Waldemar Oleszkiewicz – wiceprzewodnicz¹cy Komitetu Organizacyjnego,
który przez ponad rok rozwi¹zywa³ bie¿¹ce
prace organizacyjne tak du¿ego przedsiêwziêcia jakim by³a konferencja ELTE 2000.
W krótkich chwilach wolnych od obrad organizatorzy umo¿liwili uczestnikom m.in.
zasmakowanie w walorach uzdrowiskowych Polanicy, bli¿sze poznanie Kotliny
K³odzkiej oraz udzia³ w wycieczce do Czech
(Adršspaskie Skaly).
Bardzo obszerne materia³y pokonferencyjne (1338 stron) zawieraj¹ce pe³ne teksty zdecydowanej wiêkszoœci referatów plenarnych, sekcyjnych i komunikatów plakatowych zosta³y przygotowane w wersji elektronicznej ns CD-romie. Mimo krajowego
charakteru konferencji kilkadziesi¹t prac
zosta³o przygotowanych w jêzyku angielskim. Na wspomnianym CD-romie znalaz³a siê tak¿e dokumentacja fotograficzna
konferencji czyli oko³o 200 zdjêæ prezentuj¹cych przebieg sesji plenarnych i obradów sekcyjnych, sesje plakatowe, dyskusje
kuluarowe oraz uroczyst¹ kolacjê. Zainteresowanych materia³ami konferencji zapraszamy do kontaktu z organizatorami tj. Instytutem Techniki Mikrosystemów.
Organizatorem VIII Konferencji Naukowej „Technologia Elektronowa” ELTE 2003
bêdzie Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki Politechniki Warszawskiej. 
14
Królewskie Towarzystwo Fotograficzne doceni³o osi¹gniêcia naukowe profesora Adama Zaleskiego
PROGRESS MEDAL
Królewskie Towarzystwo Fotograficzne – The Royal Photographic Society – zosta³o za³o¿one w 1853 roku pod patronatem angielskiej królowej Wiktorii i ksiêcia Alberta. Dekretem z 1894 roku
uzyska³o prawo do okreœlenia „Królewskie”.
Od chwili swego powstania RPS realizuje misjê promowania
sztuki i wiedzy fotograficznej. Dzia³alnoœæ RPS jest bardzo bogata
i ró¿norodna. Wydawany jest The RPS Journal (rocznie 10 numerów prezentuj¹cych nowoœci, zastosowania i materia³y przegl¹dowe), organizowane wystawy ukazuj¹ce wspó³czesny i historyczny
dorobek s³awnych fotografów i cz³onków Towarzystwa, a tak¿e
warsztaty, kursy mistrzowskie i wyjazdy terenowe. Towarzystwo
dysponuje kolekcj¹ historycznych zbiorów zawieraj¹c¹ ponad 250
tysiêcy obiektów. Organizuje konkursy i festiwale miêdzynarodowe. Daje pole do dzia³ania specjalistycznym grupom zainteresowañ, które zajmuj¹ siê ró¿nymi aspektami fotografii: od archeologii po ¿urnale. To tylko czêœæ dzia³alnoœci Towarzystwa.
Najbardziej presti¿owym przejawem dzia³alnoœci RPS jest jednak
doroczna uroczystoœæ, podczas której przyznawane s¹ nagrody za dzia³alnoœæ na ró¿nych polach dotycz¹cych fotografii i zapisu obrazu. Przyznawane tu nagrody i medale dotycz¹ osi¹gniêæ ró¿nego typu Towarzystwo nadaje tak¿e honorowe cz³onkostwo RPS, którego jedynym
polskim posiadaczem by³ dotychczas tylko prof. Witold Romer.
Tegoroczna uroczystoœæ odby³a siê 2 listopada w Chartered Accountants’ Hall w londyñskim Moorgate.
Bardzo znacz¹cym zaszczytem dla naszej uczelni by³o nadanie
profesorowi Adamowi Zaleskiemu z Politechniki Wroc³awskiej
PROGRESS MEDAL – medalu za osi¹gniêcia naukowe przyczyniaj¹ce siê do postêpu w technice fotograficznej.
Prezydent RPS Raymond Clark przedstawi³ krótk¹ charakterystykê laureata. Przypomnia³, ¿e jego naukowa dzia³alnoœæ rozwinê³a siê w zespole kierowanym przez znanych w œwiecie naukowym
Zachodu profesorów Witolda Romera i W³adys³awa Markockiego,
którzy mimo barier politycznych umieli wnieœæ wiele do œwiatowej
wiedzy w swojej dziedzinie. Jako ich nastêpca prof. Adam Zaleski
jest autorem lub wspó³autorem 13 patentów i 82 znacz¹cych artyku³ów z dziedziny fotografii. Jego publikacje – wysoko ocenione
przez miêdzynarodowe œrodowisko naukowe – dotycz¹ w³asnoœci
Pani dr Halina Chudzyñska w rozmowie z dr Saundersem
nr 137
strukturometrycznych,
wp³ywu
struktury kryszta³ów na parametry
sensytometryczne,
obróbki, sensybilizacji i w³aœciwoœci
emulsji fotograficznych, modyfikatorów wzrostu
ziaren, obróbki fotograficznej i badañ nad starzeniem
siê materia³ów fotograficznych.
Podkreœlono równie¿, ¿e prof. Adam
Zaleski aktywnie
uczestniczy³ w
wielu konferencjach od Chin po
USA.
Laureat otrzyma³ ponadto honorowe cz³onkostwo RPS.
W ostatnich latach laureatami Progress Medal zostali Leo J.Thomas (1999), Emmett N.Leith (1998), dr Paul B.Gilman (1996), Thomas i John Knoll (1995), prof. J.W. Mitchell (1994) i Lennart Nilsson (1993).
(Jak przysta³o na imprezê Towarzystwa Fotograficznego, zebrani zobaczyli materia³ zdjêciowy dotycz¹cy laureata. Du¿e o¿ywienie publicznoœci wzbudzi³o zdjêcie prof. Zaleskiego trzymaj¹cego
model fullerenu otrzymany z okazji jubileuszu 70-lecia. „Fulleren”
by³ darem i dzie³em kolegów w Wydzia³u Chemicznego przyby³ych pod dowództwem dziekana Miros³awa Soroki.)
A oto inne tegoroczne nagrody RPS:
CENTENARY MEDAL zosta³ przyznany Rayowi K.Metzkerowi z USA – autorowi artystycznych fotografii wystawianych w licznych galeriach œwiatowych,
FENTON MEDAL przyznawany jest za znacz¹ce zas³ugi dla
dzia³alnoœci RPS; jego laureatami zostali pani Joan Wakelin i Jon
Richardson,
DAVIES MEDAL – otrzyma³ go Stephen Watt-Smith, który jako
chirurg z John Radcliffe Hospital w Oxfordzie wniós³ istotny wk³ad
do chirurgii rekonstrukcji twarzy przez utworzenie
systemu ³¹cz¹cego metody rentgenowskiej tomografii komputerowej z technikami cyfrowego przetwarzania obrazu (pozwalaj¹cymi skuteczniej planowaæ
chirurgiczn¹ strategiê) i metodami transmisji internetowej, a tak¿e za prace nad systemami cyfrowo sterowanych procesów s³u¿¹cych wytwarzaniu ludzkich
implantów u¿ywanych do rekonstrukcji twarzy.
SAXBY MEDAL przyznano prof. Tungowi
H. Jeongowi z Center for Photonic Studies, Lake Forest College, USA za prace z dziedziny holografii,
SELWYN AWARD (za osi¹gniêcia w obrazowaniu trójwymiarowym) przyznano pani Sophie Triantaphilidou (University of Westminster w Wlk. Brytanii) za prace z zakresu fotografii cyfrowej,
LUMIÉRE AWARD otrzyma³ Alan Parker, œwiatowej s³awy re¿yser angielski (m.in. Midnight
Express, Evita, The Commitments),
TERENCE DONOVAN AWARD przypad³a Tomowi Woodowi (Irlandczykowi dzia³aj¹cemu obecnie w USA) za fotograficzny dorobek artystyczny,
grudzieñ 2000
Prof. Adam Zaleski i prezydent RPS Raymond Clark
J.DUDLEY JOHNSTON AWARD nadano Colinowi Westerbeckowi za prace na temat historii fotografii i filmu,
VIC ODDEN AWARD otrzyma³a pani Harriet Logan za fotografiê dziennikarsk¹.
Ponadto 5 osób zosta³o honorowymi cz³onkami RPS: Anglicy
Jane Bown i Thurston Hopkins oraz Amerykanin David Doubilet
za prace fotograficzne, a za dzia³alnoœæ naukow¹ – Kevin Fitzpatrick z Anglii (specjalista z zakresu fotomikrografii) i O.P.Sharma
z Indii (pionier kszta³cenia w dziedzinie fotografii w swoim kraju,
a tak¿e fotograf i pisarz).
Uroczystoœæ zakoñczy³a siê spotkaniem towarzyskim, które
stworzy³o okazjê do wielu rozmów. Mo¿na by³o wymieniæ pogl¹dy z dr Davidem Fieldem – szefem dzia³u badañ w fabryce
¿elatyny Crawforda. Obecny by³ tu np. d³ugoletni pracownik
Kodaka dr Saunders, który wspó³pracowa³ tam swego czasu
z Selwynem od którego nazwiska pochodzi przyznawany przez
RPS medal za osi¹gniêcia w obrazowaniu trójwymiarowym. (W
tym samym laboratorium kierowanym przez Selwyna pracowa³
w czasie wojny prof. Witold Romer!) By³y równie¿ spotkania
bardziej prywatne, jak z uczestniczk¹ wroc³awskiego Pierwszego Wielkiego Zjazdu Fototechników (1998) pani¹ dr Halin¹ Chudzyñsk¹, absolwentk¹ PWr mieszkaj¹c¹ od lat w Londynie.
Pami¹tkowe zdjêcie z bankietu. Po lewej Director of Imaging Technology
Research Group (University of Westminster), prof. Ralph Jacobson.
15
Niewiele ponad dwa lata temu (25-26 wrzeœnia 1998) odby³ siê
Pierwszy Wielki Zjazd Fototechników po³¹czony z konferencj¹
„Naukowa i dydaktyczna dzia³alnoœæ Katedry i Zak³adu Fototechniki Politechniki Wroc³awskiej”. W programie zjazdu by³y równie¿ obchody jubileuszu 70-lecia prof. Adama Zaleskiego. Z tej
okazji zamieœciliœmy w numerze 111 „Pryzmatu” (paŸdziernik 1998)
liczne dane dotycz¹ce dorobku wroc³awskich fototechników z ich
mistrzem – prof. Witoldem Romerem na czele. Ten wybitny uczony (którego stulecie urodzin obchodzimy w tym roku!) odcisn¹³
silne piêtno nie tylko na rozwijanej przez siebie dziedzinie, ale tak¿e na tworzonym zespole naukowym. Do dziœ kr¹¿¹ legendy o tym,
jak dop³aca³ z w³asnej kieszeni dobrze wykwalifikowanym pracownikom technicznym, by nie rezygnowali z pracy na uczelni, a przez
to pozwolili mu utrzymaæ wysoki poziom prowadzonych przez Katedrê Fototechniki prac. Nietrudno wiêc zgadn¹æ, ¿e tym wiêksz¹
wagê przyk³ada³ do kszta³conej tu kadry naukowej.
Szczególny klimat ¿ywego zainteresowania dla nauki i zdolnoœci odnoszenia zawi³ych teoretycznych zagadnieñ do praktyki kontynuowali jego nastêpcy. Prof. W³adys³aw Markocki zajmowa³ siê
zjawiskami rozpraszania œwiat³a w halogenosrebrowych warstwach
fotograficznych, problemami uzyskiwania i uczulania emulsji j¹drowych i tzw. emulsjami modelowymi. Jego prace przynios³y
znaczne osi¹gniêcia utylitarne.
Prof. Adam Zaleski, jego nastêpca, napisa³ pod kierunkiem
prof. W.Romera pracê doktorsk¹ „Pomiar ziarnistoœci obrazów
fotograficznych oparty na zasadzie zrównywania deseni ziarnistych”. Do koñca lat 60. pracowa³ nad okreœlaniem fizycznych
cech warstw œwiat³oczu³ych i obrazów na nich uzyskanych. PóŸniejsze lata to g³ównie prace nad fizykochemi¹ i technologi¹ procesów fotograficznych, zw³aszcza zarodkowania i wzrostu kryszta³ów halogenków srebra, w³asnoœciami emulsji z kryszta³ami o
ró¿nej chemicznej strukturze wewnêtrznej i ró¿nych formach
zewnêtrznych. Ta wiedza pozwoli³a mu opracowaæ nowe technologie wytwarzania materia³ów œwiat³oczu³ych o ró¿nych w³aœciwoœciach i ró¿nym przeznaczeniu. Powsta³a w ten sposób technologia wytwarzania emulsji œwiat³oczu³ej stosowanej do holografii, jak i wykonane wspólnie z prof. Markockim opracowanie
technologii emulsji do b³on dla defektoskopii rentgenograficznej. Prof. Zaleski uczestniczy³ równie¿ w tworzeniu nowoczesnej (wdro¿onej w BZF „Foton”) technologii dwustrumieniowej
syntezy emulsji z monodyspersyjnymi kryszta³ami o modelowej
budowie przestrzennej. Kierowa³ te¿ zespo³em, który opracowa³ i wdro¿y³ do produkcji bardzo wówczas poszukiwany materia³ wprost-pozytywowy. W latach 1997-99 by³ konsultantem naukowym Bydgoskich Zak³adów Fotochemicznych i Rady Techniczno-Ekonomicznej przy Warszawskich Zak³adach Fotochemicznych „Foton” (1993-97). W latach 80. zosta³
cz³onkiem grupy badawczej Internationale Arbeitsgemeinschaft für Forschung der Gelatine z siedzib¹ we Freiburgu (Szwajcaria) i przedstawicielem Polski w International Comittee of the Photographic Science z siedzib¹ w
Londynie. W 1992 roku zosta³ cz³onkiem komitetu redakcyjnego Journal of Information Recording Materials wydawanego w Niemczech.
Po jego przejœciu na emeryturê kierownictwo Zak³adu obj¹³
przedstawiciel m³odego pokolenia dr Piotr Nowak.
Otwarcie siê kraju na nowe techniki i technologie, wœród
których ogromne znaczenie maj¹ techniki wizualizacji cyfrowej, kreuje nowe obszary badawcze Zespo³u. Jednoczeœnie rozwijaj¹cy siê rynek pracy dla fototechników stwarza
potencjalne mo¿liwoœci poszerzania oferty dydaktycznej.
Mo¿na oczekiwaæ, ¿e duch Katedry i Zak³adu Fototechniki
PWr nie zaginie, a wspania³a tradycja zostanie podtrzymana.
Maria Kisza
16
70-lecie
Profesora Kazimierza Urbanika
– doktora hc Politechniki Wroc³awskiej
W czasie minionych wakacji z Uniwersytetu Wroc³awskiego odszed³
na emeryturê jeden
z najwybitniejszych powojennych polskich matematyków – prof.
Kazimierz Urbanik. Gdy w listopadzie 1995 r. otrzymywa³ doktorat honoris causa Politechniki Wroc³awskiej, jego promotor prof. Tomasz
Byczkowski uzasadniaj¹c to wyró¿nienie napisa³:
„Wiêkszoœæ badañ
naukowych w dziedzinie probabilistyki i procesów stochastycznych prowadzonych
w Instytucie Matematyki PWr ma swoje Ÿród³o w dzia³alnoœci prof.
Kazimierza Urbanika, a pracownicy naukowi zajmuj¹cy siê t¹ dziedzin¹ wiele zawdziêczaj¹ kontaktom i inspiracji Profesora.”
Nazwisko prof. Urbanika jest uwiecznione na tablicy osób wybitnie zas³u¿onych dla PWr znajduj¹cej siê w gmachu g³ównym tej
uczelni. I w³aœnie te zwi¹zki Profesora z PWr s¹ jest jednym z powodów przypomnienia ¿ycia i dorobku naukowego Profesora w poni¿szym artykule.
Ale zacznijmy od pocz¹tku...
1. KAZIMIERZ URBANIK urodzi³ siê 5 lutego 1930 roku
w Krzemieñcu (jest to tak¿e miejsce urodzenia znanego nie tylko
w miêdzynarodowym œrodowisku matematycznym wybitnego polsko-amerykañskiego matematyka Marka Kaca, ¿yj¹cego w latach
1914-1984). Tam rozpocz¹³ naukê w tzw. Szkole Æwiczeñ przy s³ynnym Liceum Krzemienieckim. II Wojna Œwiatowa w dramatyczny
sposób wp³ynê³a na losy rodziny Urbaników. Po przesiedleniu
w 1945 roku na Dolny Œl¹sk i osiedleniu siê w Brzegu, w 1948
roku Kazimierz zda³ maturê.
W latach 1948-1952 studiowa³ matematykê i fizykê na Uniwersytecie Wroc³awskim. 1 paŸdziernika 1950 roku, jeszcze jako student, rozpocz¹³ pracê dydaktyczn¹ na stanowisku pomocnika asystenta. By³ równoczeœnie niezmiernie aktywnym uczestnikiem wielu
ró¿norodnych seminariów naukowych. Najbardziej jednak by³ zwi¹zany z poniedzia³kowym konwersatorium z teorii miary i prawdopodobieñstwa profesorów: Hugona Steinhausa i Edwarda Marczewskiego. Po ukoñczeniu studiów kontynuowa³ pracê naukowo-dydaktyczn¹ w Instytucie Matematycznym Uniwersytetu Wroc³awskiego oraz wspó³pracowa³ z Instytutem Matematycznym Polskiej
Akademii Nauk.
Tradycj¹ „przedwojennej polskiej szko³y matematycznej” by³y
aktywne zwi¹zki nauczyciela i ucznia, dzielenie siê problemami
naukowymi z innymi i wspólne ich rozwi¹zywanie. Powstawa³y
publikacje, przygotowywano odczyty, zaœ niejako spraw¹ wtórn¹
by³y stopnie naukowe i stanowiska akademickie. Gdy w roku 1956
K. Urbanik uzyska³ stopieñ kandydata nauk (doktorat) za pracê o
nr 137
procesach kaskadowych (procesach Markowa), by³ ju¿ autorem b¹dŸ
wspó³autorem 21 publikacji z ró¿nych dzia³ów matematyki i fizyki. By³y to zarówno prace czysto teoretyczne jak i aplikacyjne.
W roku 1957 zosta³ mianowany docentem w Katedrze Funkcji
Rzeczywistych, po trzech latach uzyska³ tytu³ profesora nadzwyczajnego, a maj¹c 34 lata, zosta³ 1 lipca 1964 r. profesorem zwyczajnym.
Rok póŸniej wybrano go na cz³onka korespondenta Polskiej Akademii Nauk. Cz³onkiem rzeczywistym PAN jest od 1973 roku.
2. Opisana powy¿ej wspania³a kariera akademicka prof. Urbanika wsparta jest Jego ogromnym dorobkiem naukowym, na który
sk³ada siê 181 publikacji naukowych, w tym bardzo wiele o fundamentalnym znaczeniu. Przedstawienie ich roli i pozycji w matematyce przekracza mo¿liwoœci tego opracowania. Dlatego ograniczê
siê do pobie¿nego i bardzo lakonicznego omówienia.
Pierwsza publikacja z 1953 roku (wspólna z prof. B. Knasterem) dotyczy³a topologii, a ostatnia z 2000 roku jest poœwiêcona
procesom stochastycznym. W³aœnie szeroko rozumianej teorii prawdopodobieñstwa, której nowoczesne podstawy poda³ w 1933 roku
A.N. Ko³mogorow, Profesor poœwiêci³ najwiêcej publikacji i pracy
badawczej.
W latach piêædziesi¹tych, by³y to prace dotycz¹ce twierdzeñ granicznych dla zmiennych losowych o wartoœciach w grupach topologicznych i procesów dystrybucyjnych. W latach szeœædziesi¹tych
prof. K. Urbanik stworzy³ teoriê prognozy i scharakteryzowa³ ci¹gi
harmonizowalne wprowadzaj¹c pojêcie ca³ki losowej. Jego teoria
by³a uogólnieniem s³ynnej teorii Wienera-Ko³mogorowa, a ponadto wykaza³a piêkne zastosowanie teorii przestrzeni Orlicza-Birnbauma. PóŸniej by³y operatorowe twierdzenia graniczne, prace dotycz¹ce pó³grup rozk³adalnoœci miar probabilistycznych, rozk³adów
samorozk³adalnych Paula Levy’ego i ich uogólnieñ oraz zastosowanie metody Choquet’a punktów ekstremalnych w probabilistyce. Lata dziewiêædziesi¹te to losowe transformaty Laplace’a oraz
funkcjona³y ca³kowe od procesów Levy’ego i ich nieskoñczona
podzielnoœæ. Wiele z wy¿ej wymienionych wyników inspirowa³o
badania w kraju i zagranic¹ oraz wesz³o do opracowañ monograficznych: (1) Ulfa Grenandera, Probabilities on algebraic structuers, New York, 1963; (2) Herberta Heyera, Probability measures
on locally compact groups, Berlin, 1977; (3) Zbigniewa J. Jurka i
J.Davida Masona, Operator –limit distributions in probability theory, New York, 1993; (4) S. Kwapienia i W.A. Woyczyñskiego,
Random series and stochastic integrals: single and multiple, Birkhauser, Boston, 1992.
Innym wybitnym osi¹gniêciem Profesora jest wprowadzenie i
szczegó³owe zbadanie algebr miarowych z tzw. splotem uogólnionym, rozpoczête prac¹ z 1964 roku, która by³a zainspirowana badaniami J.F.C. Kingmana z Cambridge. Ta tematyka jest kontynuowana do dzisiaj. Ostatnia z dwudziestu prac z tego zakresu zosta³a
opublikowana w 1999 roku.
Poza teori¹ prawdopodobieñstwa Profesor ma znacz¹ce osi¹gniêcia w innych dzia³ach matematyki. Wspomnimy tu tylko o trzech:
algebrach ogólnych, fizyce matematycznej i teorii informacji.
W latach 1958-1966 profesor Urbanik w cyklu prac rozstrzygn¹³ zagadnienie pe³nej charakteryzacji
algebr, w których pojêcie niezale¿noœci ma w³asnoœci niezale¿noœci liniowej. Warto przypomnieæ, ¿e algebry ogólne by³y wprowadzone i badane przez prof. Edwarda Marczewskiego i jego wspó³pracowników. Wiele z tamtych wyników jest w monografii George’a Gratzera Universal algebra, Springer-Verlag, New York, 1979.
W pracach z dziedziny fizyki matematycznej zawieraj¹cych
wyniki uzyskane m.in. w ramach wspó³pracy z fizykiem prof. Romanem S. Ingardenem, powsta³y podstawy informacyjnej termodynamiki, w której udowodniono prawo wzrostu entropii. W innej
publikacji profesor Urbanik opisa³ warunki konieczne i dostateczne komutowania obserwabli w mechanice kwantowej.
grudzieñ 2000
W 1957 roku Profesor wspólnie z G.S. Rubinsteinem rozwi¹za³
zagadnienie A.N. Ko³mogorowa o maksymalnej wartoœci informacji. Od 1961 roku kilkakrotnie podejmowa³ próby zdefiniowania
informacji bez u¿ycia pojêcia prawdopodobieñstwa, a w 1972 r.
wypracowa³ now¹ aksjomatykê opieraj¹c¹ siê na czterech aksjomatach, które maj¹ prost¹ fizyczn¹ interpretacjê.
Dorobek naukowy Profesora by³ dostrzegany i doceniany w spo³ecznoœci matematyków. Przypomnijmy, ¿e w 1963 roku na miêdzynarodowym kongresie matematyków w Moskwie, Profesor
wyg³osi³ „report on invitation”. W 1977 roku Jean Dieudonne w „A
panorama of pure mathematics, as seen by N. Bourbaki” Academic Press, New York, 1982, (wyd. angielskie) wymieni³ prof. K.
Urbanika wœród tych, którzy wnieœli istotny wk³ad do teorii prawdopodobieñstwa. Dla w³aœciwego zrozumienia tego wyró¿nienia
potrzeba wiedzieæ, ¿e Nicolas Bourbaki to pseudonim zmieniaj¹cej
siê w czasie grupy najwybitniejszych matematyków francuskich,
którzy od ok. 70 lat staraj¹ siê opisaæ stan wspó³czesnej matematyki i jej najwa¿niejsze kierunki.
3. Prof. Urbanik jest doskona³ym przyk³adem pogl¹du, ¿e najw³aœciwszym sposobem dydaktyki jest... praca naukowa. Zawsze
dzieli³ siê wynikami w³asnych badañ ze studentami. Jest wspania³ym dydaktykiem. Jasnoœæ rozumowañ, zwiêz³oœæ, skupienie siê na
istocie problemu i... czytelne pismo (co jest tak wa¿ne, gdy nie ma
dostêpu do podrêczników!) przyci¹ga³o wielu studentów. W 1968
roku Profesor powo³a³ we Wroc³awiu pierwsze ogólnopolskie studium doktoranckie z teorii prawdopodobieñstwa. Prowadzi³ regularnie dwa seminaria probablistyczne, tzw. poniedzia³ki i pi¹tki,
których uczestnikami by³o tak¿e wielu studentów i pracowników
naukowych PWr.
Przez wiele lat oprócz wyk³adów kursowych prowadzi³ wyk³ady monograficzne z ró¿nych dziedzin matematyki, np. z teorii prognozy, z niekomutatytwnego rachunku prawdopodobieñstwa, o
modelach matematycznych w biologii, z teorii informacji, o ca³ce
Ito i stochastycznych równaniach ró¿niczkowych.
£¹cznie na Uniwersytecie i w Polskiej Akademii Nauk wypromowa³ 17 doktorów, do których ma zaszczyt zaliczaæ siê tak¿e autor tego artyku³u. Doktoranci Profesora i byli uczestnicy jego zajêæ
pracuj¹ na wielu polskich i zagranicznych uniwersytetach. Profesor zawsze sprzyja³ wymianie miêdzynarodowej, nawet w trudnych
latach siedemdziesi¹tych i osiemdziesi¹tych.
Z niemniejszym zaanga¿owaniem prowadzi³ wyk³ady z matematyki na innych wydzia³ach i na Politechnice Wroc³awskiej, co
zaowocowa³o wspó³autorstwem podrêcznika z matematyki dla chemików. By³ wielkim zwolennikiem integracji naukowej wroc³awskiego œrodowiska matematycznego i realizowa³ tê ideê poprzez
wspólne seminaria oraz konferencje naukowe. Warto wspomnieæ o
jego inicjatywie i wspó³udziale w za³o¿eniu w 1980 roku nowego
miêdzynarodowego czasopisma matematycznego Probability and
Mathematical Statistics wydawanego wspólnie przez Politechnikê
i Uniwersytet. Profesor jest od pocz¹tku jego redaktorem naczelnym. W tym roku uka¿e siê ju¿ XX tom. By³ te¿ jednym z organizatorów Miêdzynarodowego Centrum Matematycznego im. Stefana Banacha w Warszawie, które istnieje ju¿ blisko 30 lat.
4. Do triady powinnoœci nauczycieli akademickich, oprócz nauki i kszta³cenia, zalicza siê te¿ praca organizatorska na rzecz uczelni
i œrodowiska naukowego. I na tej p³aszczyŸnie prof. Urbanik ma
imponuj¹ce dokonania. W wieku zaledwie 31 lat, w okresie 19611965, by³ prorektorem ds. m³odzie¿owych. W latach 1975-1981
sprawowa³ przez dwie kadencje funkcjê Rektora Uniwersytetu
Wroc³awskiego. Od 1967 do 1996 (z wy³¹czeniem okresu 197881, gdy nie mo¿na by³o ³¹czyæ tej funkcji z funkcj¹ rektora), by³
dyrektorem Instytutu Matematycznego.
Pracê organizatorsk¹ na Uniwersytecie Profesor ³¹czy³ z prac¹ w
Akademii Nauk, gdzie by³ wiceprezesem w okresie od 1984 do 1986 r.,
17
zaœ w latach 1969-80 i 1984-1989 by³ cz³onkiem Prezydium PAN.
Od 1972 r. do 1977 r. prezesowa³ Wroc³awskiemu Oddzia³owi PAN.
Last but not least przypomnijmy, ¿e od wielu lat prof. Urbanik jest
w Radzie Redakcyjnej znanego miesiêcznika dolnoœl¹skiego Odra.
Kiedyœ Profesor powiedzia³ o pracy uczonego, ¿e „ ...ma byæ
pasj¹. Nie wystarczaj¹ zdolnoœci. ... liczy siê twórczy krytycyzm i ...
poczucie humoru.” Wszyscy, którzy siê z nim zetknêli, widzieli go
takim przez te wszystkie lata.
5. Tak liczne i fundamentalne osi¹gniêcia naukowe, dydaktyczne i organizatorskie znalaz³y uznanie nie tylko w spo³ecznoœci matematyków, ale ca³ego œrodowiska naukowego i w³adz. Przynios³o
to prof. Urbanikowi wiele wyró¿nieñ i nagród. Otrzyma³ on: nagrodê Polskiego Towarzystwa Matematycznego im. Mazurkiewicza w 1956 roku, nagrody pañstwowe w 1964 i 1973 roku, nagrodê
Polskiej Akademii Nauk w 1972 roku, nagrodê Miasta Wroc³awia
w 1970, nagrodê Fundacji im. Jurzykowskiego (Nowy Jork) w 1989,
nagrodê Ministra Edukacji w 1994 roku i nagrodê Prezesa Rady
Ministrów w 1998 roku. Wymieñmy te¿ medale: im. W. Sierpiñskiego nadany przez PTM i Uniwersytet Warszawski, im. S. Banacha przyznany przez Prezydium PAN i im. W. Orlicza przyznany
przez Uniwersytet Poznañski.
Profesor zosta³ odznaczony odznaczeniami pañstwowymi: Krzy¿em Komandorskim z Gwiazd¹ Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Sztandaru Pracy I klasy i medalem Edukacji Narodowej. Za
granic¹ otrzyma³ Palmy Akademickie Akademii Francuskiej i Krzy¿
Oficerski Orderu Leopolda II (w Belgii).
Na szczególn¹ uwagê zas³uguje fakt przyznania Profesorowi
doktoratu honoris causa przez Uniwersytet w £odzi – w maju 1995 r.
i przez Politechnikê Wroc³awsk¹ – w listopadzie 1995 r.
Inn¹ form¹ wyra¿enia uznania i podziêkowania przez œrodowisko
naukowe by³o zorganizowanie w lutym 1995 roku Ogólnopolskiej Sesji
Naukowej dedykowanej Profesorowi. W sesji wziê³o udzia³ blisko 200
osób, w tym blisko 50 goœci z kraju i zagranicy. Bardzo szczególnym
wydarzeniem by³a Msza Œw. w intencji zdrowia Jubilata, któr¹ celebrowa³ o. Marek Pieñkowski, doktorant Profesora, a obecnie ojciec
Zakonu Dominikanów. W Sesji wziêli udzia³ cz³onkowie w³adz PAN,
Politechniki Wroc³awskiej i Uniwersytetu Wroc³awskiego; (zob. w Naszym Uniwersytecie nr 28, luty-marzec 1995 r.)
W maju 2000 roku odby³y siê Majowe poniedzia³ki probabilistyczne w Instytucie Matematycznym, w czasie których odczyty wyg³osili uczniowie i byli uczestnicy poniedzia³kowego Konwersatorium z
Analitycznych i Funkcjonalnych Metod Teorii Prawdopodobieñstwa,
którym Profesor Urbanik kieruje od ok. 30 lat (jednym z zaproszonych wyk³adowców by³ prof. Aleksander Weron z PWr.).
W dniach 5-10 czerwca 2000 w Poraju k/Czêstochowy odby³a
siê Konferencja z Probabilistyki dedykowana Profesorowi. Obecnie przygotowywany jest okolicznoœciowy tom dla Demonstratio
Mathematicae Politechniki Warszawskiej z publikacjami naukowymi uczestników konferencji i by³ych uczniów.
W sierpniu 2000 roku Walne Zgromadzenie Polskiego Towarzystwa Matematycznego przyzna³o prof. K. Urbanikowi tytu³ honorowego cz³onka PTM. Potwierdzeniem tego faktu by³o wrêczenie dyplomu w czasie odbywaj¹cej siê w dniu 1 grudnia 2000 r.
sesji naukowej z okazji siedemdziesiêciolecia Profesora. Uroczystoœæ tê uœwietnili JM Rektor UWr prof. Romuald Gelles oraz prorektor Józef Zió³kowski, którzy przekazali Jubilatowi Adres Senatu UWr. Uroczystoœæ po³¹czono ze spotkaniem towarzyskim, w którym wziê³o udzia³ tak¿e liczne grono przyjació³ i kolegów z Politechniki Wroc³awskiej.
6. Ju¿ wiemy, jakim jest prof. Urbanik uczonym i nauczycielem,
ale jakim jest cz³owiekiem? Zacytujemy w tym miejscu artyku³ profesorów E. Marczewskiego, Cz. Rylla-Nardzewskiego i W.A. Woyczyñskiego z Nauki Polskiej nr 1, 1974, Sylwetki Naukowe Cz³onków Polskiej Akademii Nauk, str 104: 
18
nr 137
„Ma talent ujmowania ludzi i wielk¹ umiejêtnoœæ wspó³¿ycia,
wspó³pracy i kierowania zespo³ami ludzi mu podlegaj¹cych. Jest
powszechnie lubiany dziêki swemu opanowaniu i pogodzie usposobienia; wyrozumia³y, ale zawsze stanowczy i wymagaj¹cy w sprawach zasadniczych. Budzi podziw jego refleks – umiejêtnoœæ b³yskawicznej analizy nowych zupe³nie sytuacji, zarówno w czysto
abstrakcyjnych poszukiwaniach badawczych, jak i w konkretnych
sytuacjach ¿yciowych. Potrafi szybko znaleŸæ w³aœciwe rozwi¹zanie i konsekwentnie je realizuje.”
Takim widziany by³ wówczas przez swoich kolegów i przyjació³ i takim pozosta³ do dzisiaj, a Jego wielki autorytet naukowy
oraz zasady etyczne i moralne by³y wielokrotnie podpor¹ ca³ego
œrodowiska naukowego.
7. Profesor Kazimierz Urbanik formalnie odszed³ na emeryturê,
ale nadal kontynuuje badania naukowe i redaguje „Probability and
Mathematical Statistics”, które wspólnie wydajemy, a wœród cz³onków redakcji i wspó³pracowników jest wielu profesorów Politechniki Wroc³awskiej.
I w takim zakresie zwi¹zki Profesora z Politechnik¹ Wroc³awsk¹ trwaj¹ nadal!
Zbigniew J. Jurek
 Autor artyku³u prof. Zbigniew J.Jurek jest pracownikiem Instytutu Matematycznego Uniwersytetu Wroc³awskiego.
Odznaczeni Medalem
Politechniki Wroc³awskiej
Prof. Wies³aw Barwicz
Prof. Wies³aw Barwicz urodzi³ siê w 1913 roku we Lwowie,
gdzie ukoñczy³ szko³ê œredni¹, a nastêpnie Politechnikê Lwowsk¹
(1937). Pracê zawodow¹ rozpocz¹³ w Zak³adach Philipsa w Warszawie (1938-44). Podczas wojny bra³ czynny udzia³ w ruchu oporu, a za dzia³alnoœæ w podziemnych strukturach AK odznaczony
zosta³ przez gen. Bora-Komorowskiego Srebrnym Krzy¿em Zas³ugi. Po wojnie czynnie uczestniczy³ w odbudowie polskiego przemys³u elektronicznego pracuj¹c kolejno na stanowiskach: dyrektora technicznego Fabryki Wzmacniaczy w £odzi (1945), dyrektora
technicznego, a nastêpnie naczelnego Pañstwowej Fabryki Lamp
Elektronowych w Dzier¿oniowie (1946-49) oraz g³ównego in¿yniera w Zak³adach Wytwórczych Lamp Elektrycznych w Warszawie (1949-55). W latach 1956-80 organizowa³ zaplecze naukowe
dla przemys³u elektronicznego. Z jego inicjatywy powsta³y takie
jednostki badawcze, jak Przemys³owy Instytut Elektroniki, Oœrodek Badawczo-Rozwojowy Elektroniki Pró¿niowej i Oœrodek Badawczo-Rozwojowy Techniki Telewizyjnej. Jako dyrektor Przemys³owego Instytutu Elektroniki stworzy³ oddzia³y zamiejscowe tego
Instytutu we Wroc³awiu i Toruniu oraz zak³ady doœwiadczalne w
Warszawie, Wroc³awiu (DOLAM) i Boles³awcu Œl¹skim (Zak³ad
Aparatury Pró¿niowej).
Prof. Barwicz rozpocz¹³ pracê na Politechnice Wroc³awskiej w
roku akademickim 1950/51 prowadz¹c wyk³ady z zakresu lamp elektronowych. W r. 1954 zorganizowa³ na ówczesnym Wydziale £¹cznoœci Katedrê Elektroniki i obj¹³ stanowisko kierownika tej katedry, a po jej przekszta³ceniu w Instytut Technologii Elektronowej
(1968 r.) pe³ni³ obowi¹zki dyrektora instytutu a¿ do koñca 1977 r.
Jako kierownik katedry, a póŸniej dyrektor instytutu prof. Barwicz
wychowa³ ca³e pokolenie technologów elektronowych, a siedmiu
spoœród jego wychowanków uzyska³o tytu³ naukowy profesora.
Uwa¿any te¿ jest powszechnie za twórcê wroc³awskiej szko³y technologii elektronowej. Jego dorobek naukowy i zawodowy obejmuje kilkadziesi¹t publikacji i patentów z zakresu lamp elektronowych
i zastosowañ wi¹zek elektronowych. Na szczególn¹ uwagê zas³uguj¹ tu monografie „Podstawy konstrukcji i technologii lamp elektronowych” (PWT, 1957), „Zastosowania optyki elektronowej”
(Wki£, 1969), „Zastosowanie wi¹zek elektronowych w przemyœle
i w badaniach naukowych” (UNITRA, 1974) oraz „Wi¹zka elektronowa w przemyœle” (WNT, 1989).
Prof. Wies³aw Barwicz jest cz³onkiem wielu stowarzyszeñ naukowych i technicznych, w tym równie¿ stowarzyszeñ o charakterze miêdzynarodowym (Senior Member of IEEE), jest laureatem
wielu nagród, w tym m.in. laureatem Nagrody Pañstwowej (1952),
Nagrody Ministra Szkolnictwa Wy¿szego (1967) i licznych Nagród
Rektora Politechniki Wroc³awskiej. Za sw¹ dzia³alnoœæ odznaczony zosta³ m.in. Krzy¿ami: Kawalerskim (1958) i Oficerskim (1974)
Orderu Odrodzenia Polski.
Prof. dr hab. in¿. Marian Cegielski
Prof. dr hab. in¿. Marian Cegielski zwi¹zany jest z Politechnik¹
Wroc³awsk¹ od przesz³o 50 lat. Tu studiowa³ od 1946 roku, tu przechodzi³ kolejne szczeble kariery, a¿ po wysokie osi¹gniêcia, tytu³y
i stanowiska. Szczególne zas³ugi prof. Mariana Cegielskiego dla
rozwoju Politechniki Wroc³awskiej i przysparzanie jej dobrego
imienia wi¹¿¹ siê przede wszystkim z okresem ostatniego æwieræwiecza. W latach 1975-78 pe³ni³ on funkcjê prodziekana, a nastêpnie przez dwie kadencje (1984-1990) funkcjê dziekana Wydzia³u
Elektrycznego. Przez ostatnie dwie kadencje (1994-2000) by³ cz³onkiem Centralnej Komisji ds. Tytu³u i Stopni Naukowych oraz cz³onkiem Komitetu Badañ Naukowych. By³ tak¿e cz³onkiem licznych
gremiów kwalifikuj¹cych do nagród, jak np. Nagrody Siemensa, w
których skutecznie promowa³ œrodowisko naukowe Politechniki
Wroc³awskiej.
Wa¿ne osi¹gniêcia prof. Mariana Cegielskiego w nauce to sto
kilkadziesi¹t publikacji w najpowa¿niejszych czasopismach i w
materia³ach z konferencji miêdzynarodowych oraz jako autora kilku wa¿nych ksi¹¿ek w dziedzinie systemów elektroenergetycznych.
By³ promotorem 12 rozpraw doktorskich oraz opiekunem 5 rozpraw habilitacyjnych, a jego 3 habilitantów ma tytu³y profesorów.
Stworzy³ znan¹ w kraju i na œwiecie szko³ê naukow¹ zwi¹zan¹ z
badaniami systemów elektroenergetycznych.
Prof. Marian Cegielski ma tak¿e wielkie zas³ugi dla rozwoju œrodowiska naukowego elektroenergetyków polskich. W czasie swojej d³ugoletniej kariery kierowa³ zak³adami naukowymi i seminariami na Politechnice Wroc³awskiej i w Instytucie Automatyki Systemów Energetycznych we Wroc³awiu. By³ przewodnicz¹cym Sekcji Systemów Elektroenergetycznych PAN, cz³onkiem Komitetu
Energetyki PAN oraz cz³onkiem rad naukowych wielu instytucji.
Jest cz³onkiem honorowym Stowarzyszenia Elektryków Polskich
oraz Polskiego Towarzystwa Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej.
Miar¹ i potwierdzeniem zas³ug prof. Mariana Cegielskiego dla
dobra spo³ecznego i dla przysporzenia dobrego imienia i chwa³y
Politechnice Wroc³awskiej, tak¿e za granic¹, s¹ wyró¿nienia i medale, które mu nadano. Wymieniæ tu trzeba przyznanie mu tytu³u
doktora honoris causa ukraiñskiego Pañstwowego Azowskiego
Uniwersytetu (Azov State Technical University) w Mariupolu, odznaczenie Krzy¿em Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Z³otym Krzy¿em Zas³ugi i
wielu innymi medalami i odznaczeniami.
Prof. dr hab. arch. Edmund Ma³achowicz
Prof. dr hab. arch. Edmund Ma³achowicz jest wybitn¹ postaci¹
w wielu dziedzinach pracy zawodowej, dzia³alnoœci naukowej i
pedagogicznej.
grudzieñ 2000
Urodzony w Wilnie, przed wojn¹ i w czasie okupacji uczêszcza³
do szko³y œredniej. By³ ¿o³nierzem Armii Krajowej i uczestnikiem
operacji „Ostra Brama”, po której wywieziony do Rosji zosta³ wcielony do Armii Radzieckiej.
Po wojnie osiedli³ siê we Wroc³awiu, gdzie po uzyskaniu matury podj¹³ studia na Wydziale Architektury Politechniki Wroc³awskiej, które ukoñczy³ w 1951 roku.
W ci¹gu ponad 20 lat pracy zawodowej, któr¹ rozpocz¹³ w 1948
roku w dziedzinie projektowania architektonicznego, jako g³ówn¹
specjalnoœæ wybra³ konserwacjê zabytków. Podj¹³ te¿ wkrótce pracê naukowo-badawcz¹ w tej dziedzinie oraz w historii architektury. W 1964 roku uzyska³ stopieñ naukowy doktora.
Po 8 katach pracy na stanowisku Konserwatora Zabytków Miasta Wroc³awia podj¹³ w 1972 roku pracê na Wydziale Architektury
Politechniki Wroc³awskiej, gdzie prowadz¹c zak³ad Konserwacji
Zabytków uzyska³ kolejne stopnie i tytu³ profesora zwyczajnego
(1989). Rozwin¹³ wówczas tematykê badawcz¹ w zakresie historii
i konserwacji architektury w grupach tematycznych historii architektury œredniowiecza, historii nowo¿ytnej architektury obronnej,
faktury i koloru w architekturze historycznej, konserwacji i rewaloryzacji zabytków oraz sztuki antycznej.
Rezultatem jego badañ s¹ m.in. liczne odkrycia wczesnoœredniowiecznej architektury sakralnej i rezydencji ksi¹¿êcych we Wroc³awiu oraz dzie³ i systemów architektury obronnej stanowi¹ce istotny wk³ad naukowy. Uzyskane wyniki zawarte s¹ w 90 publikacjach,
w tym w 16 wydanych ksi¹¿kach (3 dalsze w druku), a tak¿e w
trzykrotnie wydanym podrêczniku konserwacji zabytków.
Jego wybitna wiedza fachowa wynikaj¹ca m.in. z ogromnego
doœwiadczenia (wieloletnia praca przy badaniu i odbudowie architektury Wroc³awia) jest przekazywana kolejnym pokoleniom Jego
uczniów, m.in. dziêki temu podrêcznikowi.
Sentyment do kraju dzieciñstwa zaowocowa³ znacz¹cymi i wysoce cenionymi pozycjami ksi¹¿kowymi: „Cmentarz na Rossie w
Wilnie” (1993) i „Wilno – dzieje, architektura, cmentarze” (1996).
Wybitny dorobek stanowi¹ zw³aszcza prace naukowe poœwiêcone Wroc³awiowi – oprócz licznych publikacji tak¿e 48 niepublikowanych prac badawczych.
Jest równie¿ autorem 20 wa¿niejszych ekspertyz i opinii oraz 90
recenzji wydawniczych na stopnie i tytu³y.
Wœród projektantów zajmuje wyró¿niaj¹c¹ pozycjê jako autor 59
zrealizowanych projektów architektonicznych i konserwatorskich,
jego dzie³a kszta³tuj¹ m.in. oblicze Wroc³awia – zapisa³ siê na trwa³e
choæby swoim projektem he³mu wie¿ katedry wroc³awskiej.
Profesor Ma³achowicz jest równie¿ wybitnym pedagogiem.
By³ i jest aktualnie promotorem prac doktorskich i opiekunem
m³odszych pracowników nauki (na jego koncie znajduje siê kilkanaœcie wypromowanych prac doktorskich, jego wychowankowie
uzyskali kilkanaœcie doktoratów, 4 stopnie doktora habilitowanego
i 2 tytu³y profesora). Prowadzi³ wyk³ady na kilkunastu uczelniach
architektonicznych.
Jest cz³onkiem wielu organizacji i stowarzyszeñ krajowych i
zagranicznych, od 1994 roku cz³onkiem korespondentem Polskiej
Akademii Nauk i i przewodnicz¹cym Rady do spraw Ochrony Zabytków przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Od 1999 roku jest prezesem Oddzia³u Wroc³awskiego PAN, a
tak¿e cz³onkiem Prezydium PAN.
Jego udzia³em by³y liczne nagrody – wœród nich Rektora PWr,
Ministra Kultury i Sztuki, Ministra Budownictwa, Ministra Szkolnictwa Wy¿szego i miasta Wroc³awia.
Prof. dr hab. in¿. Edward W³odzimierz Mielcarzewicz
Prof. dr hab. in¿. Edward W³odzimierz Mielcarzewicz (pseudonim Budrys z okresu dzia³alnoœci w Armii Krajowej) jest zwi¹zany
z Politechnik¹ Wroc³awsk¹ od 55 lat.
19
Do Wroc³awia przyjecha³ w dniu 10 maja 1945 r. wraz z pierwsz¹ Grup¹ Naukowo-Kulturaln¹ rektora prof. dr Stanis³awa Kulczyñskiego, jako cz³onek Stra¿y Akademickiej. Bra³ pocz¹tkowo
udzia³ w zabezpieczaniu obiektów Uniwersytetu, a nastêpnie od lipca 1945 r. do stycznia 1946 r. – w odbudowie Politechniki Wroc³awskiej jako kierownik grupy remontowo-budowlanej.
Jest osob¹, która wspó³tworzy³a Wydzia³ In¿ynierii Œrodowiska.
W roku 1946 rozpocz¹³ studia na Wydziale Budownictwa Politechniki Wroc³awskiej, uzyskuj¹c w 1950 r. dyplom magistra in¿yniera budownictwa wodnego.
W roku 1951 podj¹³ pracê na Politechnice Wroc³awskiej na
Wydziale In¿ynierii Sanitarnej (obecnie Wydzia³ In¿ynierii Œrodowiska) w Katedrze Wodoci¹gów i Kanalizacji na stanowisku starszego asystenta, od 1954 r. adiunkta, a od 1967 r. – docenta.
Tytu³ naukowy profesora nadzwyczajnego nadany mu zosta³ przez
Radê Pañstwa w 1973 r., a profesora zwyczajnego – w 1983 r.
W latach 1951-1961, równolegle do pracy naukowej na Politechnice Wroc³awskiej, pracowa³ we wroc³awskich biurach projektów.
W 1968 r. obj¹³ kierownictwo Katedry Wodoci¹gów i Kanalizacji, a po reformie struktury organizacyjnej Politechniki – kierownictwo Zak³adu Zaopatrzenia w Wodê i Usuwania Œcieków (19681991). W latach 1968-1972 pe³ni³ funkcjê zastêpcy dyrektora Instytutu In¿ynierii Sanitarnej i Wodnej; po reorganizacji i przemianowaniu Instytutu na Instytut In¿ynierii Ochrony Œrodowiska pe³ni³ w nim funkcjê kierownika Studium Doktoranckiego (1972-75),
na nastêpnie zastêpcy dyrektora Instytutu (1975-78, 1980-84).
W latach 1984-90 pe³ni³ przez dwie kadencje funkcjê Dziekana
Wydzia³u In¿ynierii Œrodowiska.
W latach 1981-93 by³ wybranym cz³onkiem Senatu Politechniki
Wroc³awskiej.
Oprócz pracy na Politechnice Wroc³awskiej wykazywa³ du¿¹
aktywnoœæ w ró¿nych organizacjach naukowych i zawodowych.
W latach 1972-1996 by³ cz³onkiem Komitetu In¿ynierii L¹dowej i Wodnej PAN Sekcji In¿ynierii Sanitarnej (przewodnicz¹cy
sekcji 1975-1990), Komitetu In¿ynierii L¹dowej i Wodnej PAN i
jego prezydium, Komitetu In¿ynierii Œrodowiska PAN, Komisji
Budownictwa Oddzia³u PAN we Wroc³awiu.
Od 1956 r. jest cz³onkiem Polskiego Zrzeszenia In¿ynierów i
Techników Sanitarnych (cz³onek Zarz¹du G³ównego 1983-88), a
od 1962 r. – cz³onkiem Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej.
By³ cz³onkiem rad naukowych Instytutu Kszta³towania Œrodowiska, Centrum Oœrodka Badawczo-Projektowego Budownictwa
w Warszawie, Centralnego Oœrodka Badawczo-Rozwojowego Budownictwa In¿ynieryjnego „HYDROBUDOWA”.
Wa¿ne osi¹gniêcia w nauce to 178 publikacji, w tym 2 monografie, 7 ksi¹¿ek i podrêczników, 5 skryptów, 65 artyku³ów krajowych i zagranicznych, 83 referaty krajowe, 12 referatów zagranicznych. By³ promotorem 17 rozpraw doktorskich, autorem 26 recenzji prac doktorskich, 14 recenzji prac habilitacyjnych, 25 opinii do
wniosków awansowych, 140 prac dyplomowych.
Jest zas³u¿onym dydaktykiem. Stworzy³ wokó³ siebie aktywne
naukowo i dydaktycznie grono pracowników naukowych.
W uznaniu zas³ug prof. Edwarda Mielcarzewicza nadano mu
m.in. nastêpuj¹ce odznaczenia i medale: Krzy¿ Armii Krajowej
(1994), Krzy¿ Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1973), Medal 40-lecia Politechniki Wroc³awskiej, Medal KEN (1990), Medal
50-lecia Politechniki Krakowskiej (1995).
Jest wybitnie zas³u¿onym profesorem Politechniki Wroc³awskiej,
a Wydzia³u In¿ynierii Œrodowiska w szczególnoœci. Jego dzia³alnoœæ dla dobra spo³ecznego przyczyni³a siê do przysporzenia dobrego imienia i chwa³y Politechnice Wroc³awskiej, zarówno w kraju, jak i za granic¹.
 Prosimy te¿ ogl¹daæ zdjêcia na stronie 2 ok³adki
20
nr 137
Bank PKO BP
Oddzia³ Regionalny we Wroc³awiu
oraz
Politechnika Wroc³awska
Centrum im. Hugona Steinhausa
og³aszaj¹ konkurs na najlepsze prace dyplomowe z in¿ynierii finansowej i jej zastosowañ
zakoñczone w roku akademickim 1999/2000. Jury konkursu oceni zg³oszone prace i przyzna trzy nagrody ufundowane przez Bank PKO BP:
Nagroda pierwsza - 5.000 z³
Nagroda druga
- 3.000 z³
Nagroda trzecia - 2.000 z³
Uroczyste rozdanie nagród odbêdzie siê w siedzibie Oddzia³u Regionalnego PKO BP
we Wroc³awiu w marcu 2001 r.
Warunki konkursu: Na konkurs mog¹ byæ zg³aszane prace dyplomowe przyjête w terminie
do 30 wrzeœnia 2000 r., wykonane w szko³ach wy¿szych pañstwowych i prywatnych z zakresu
szeroko rozumianej in¿ynierii finansowej i jej zastosowañ.
Wymagane dokumenty:
1. egzemplarz pracy dyplomowej,
2. krótka opinia promotora,
3. zaœwiadczenie z dziekanatu potwierdzaj¹ce termin z³o¿enia i ocenê pracy,
4. aktualny adres, numer telefonu oraz adres e-mailowy kandydata.
Zg³oszenia z wymaganymi dokumentami nale¿y przes³aæ
w terminie do 15 stycznia 2001 r. na adres:
Centrum im.Hugona Steinhausa
Politechnika Wroc³awska
Wyspiañskiego 27
50-370 Wroc³aw
z dopiskiem „Konkurs PKO BP”.
grudzieñ 2000
Sukcesy
m³odych matematyków
Prace dyplomowe szeœciorga absolwentów Wydzia³u Podstawowych Problemów Techniki kierunku Matematyka zosta³y wysoko
ocenione przez jurorów trzech ró¿nych konkursów. W tegorocznym ogólnopolskim „Konkursie na najlepsz¹ pracê studenck¹ z
teorii prawdopodobieñstwa i zastosowañ matematyki” organizowanym od 1967 r. przez Oddzia³ Wroc³awski Polskiego Towarzystwa Matematycznego, a¿ czterej laureaci to reprezentanci Politechniki Wroc³awskiej, którzy ukoñczyli studia w roku akademickim 1999/2000. Nagrodzono nastêpuj¹ce prace magisterskie:
• Nagroda I stopnia – „O procesach decyzyjnych w warunkach niepewnoœci” – Anna
Jaœkiewicz
Praca napisana pod kierunkiem dr hab.
Andrzeja Nowaka. Rozwa¿ane s¹ w niej markowoskie i semi-markowoskie procesy decyzyjne z borelowsk¹ przestrzeni¹ stanów, spe³niaj¹ce pewne naturalne warunki stabilnoœci
stochastycznej. Za³o¿enia takie implikuj¹
uogólnion¹ geometryczn¹ ergodycznoœæ indukowanych przez prawdopodobieñstwa przejœcia i polityki stacjonarne. Pierwsza czêœæ pracy poœwiêcona jest semi-markowowskim
procesom decyzyjnym, dla których rozwa¿ano kryterium œredniego oczekiwanego kosztu na jednostkê czasu i rozwi¹zano równanie
optymalnoœci. Druga czêœæ zawiera dowód istnienia polityki 1-optymalnej dla markowowskich procesów decyzyjnych.
• Nagroda I stopnia – „Konstrukcja optymalnego portfela dla stochastycznych modeli
rynku finansowego z wykorzystaniem rachunku Malliarina” – £ukasz Krajna
Praca napisana pod kierunkiem dr hab.
Aleksandra Janickiego. Zawiera wyprowadzenie zamkniêtego wzoru na optymalny portfel
akcji, który maksymalizuje oczekiwan¹ u¿ytecznoœæ z kapita³u na koniec inwestycji. Dziêki zastosowaniu stochastycznego rachunku wariacyjnego otrzymano wyniki dla szerokiej klasy dyfuzyjnych modeli rynku finansowego, w których parametry modelu, takie jak np. zmiennoœæ (volatility) s¹ procesami stochastycznymi. W efekcie uzyskano iloœciowy opis wspó³czynników zabezpieczaj¹cych (hedging), postulowanych ju¿ w latach 70-tych.
• Nagroda I stopnia – „Gradient estimates
of harmonic function corresponding to symmetric stable process” – Adam Nowak
Praca napisana pod kierunkiem dr Tadeusza
Kulczyckiego. Otrzymano w niej oszacowania gradientu funkcji ?-harmonicznych, tzn.
harmonicznych wzglêdem symetrycznego, ?stabilnego procesu Lévy’ego.
Zawarto tu równie¿ kilka ciekawych zastosowañ uzyskanych wyników, w szczególnoœci oszacowania gradientowe dla funkcji q-harmonicznych zwi¹zanych z pó³grup¹ Feynmana-Kaca generowan¹ przez u³amkowy operator Laplace’a.
Funkcje ?-harmoniczne s¹ szczególnym zagadnieniem teorii
potencja³u procesów stabilnych. Ich w³asnoœci s¹ ostatnio szeroko
badane, a opisywana praca stanowi istotny wk³ad w rozwój tej problematyki.
21
• Nagroda II stopnia – „Zastosowanie metody bootstrap w analizie szeregów czasowych” – Kamila ¯ychaluk
Praca napisana pod kierunkiem dr hab. Jacka Leœkowa. Zawiera interesuj¹ce po³¹czenie
metod symulacji komputerowych z badaniem
stacjonarnoœci modeli losowych. Autorka zastosowa³a w pracy nowa technikê statystycznego próbkowania zwan¹ bootstrap (ang).
Dziêki tej technice mo¿liwe jest podawanie bardziej precyzyjnych
przedzia³ów ufnoœci dla badanych hipotez badawczych. G³ówn¹
rozwa¿an¹ hipotez¹ badawcz¹ by³a hipoteza stacjonarnoœci danych.
W II ogólnopolskim „Konkursie na prace magisterskie z dziedziny ubezpieczeñ”
organizowanym przez Wydzia³ Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego
oraz TU Allianz Polska II nagrodê przyznano absolwentce specjalnoœci Matematyka finansowa i ubezpieczeniowa – Ewie Gardoñ
za pracê „Wp³yw metody aproksymacji czasu ¿ycia na wielkoœæ sk³adki w ubezpieczeniach na ¿ycie” napisan¹ pod kierunkiem dr
Heleny Jasiulewicz.
W ubezpieczeniach ¿yciowych, model matematyczny pozwalaj¹cy wyznaczyæ sk³adkê ubezpieczeniow¹ bazuje na dwóch zmiennych
objaœniaj¹cych: czasie ¿ycia osoby ubezpieczonej i stopie procentowej lokat funduszu ubezpieczonego. Dziœ w praktyce aktuarialnej
rozk³ad ten szacuje siê w oparciu o tzw. tablice trwania ¿ycia. W
pracy przedstawiono konstrukcjê tych tablic i za³o¿enia dotycz¹ce
rozk³adu czasu trwania ¿ycia w ci¹gu roku. Przy zastosowaniu poszczególnych za³o¿eñ policzone zosta³y jednorazowe sk³adki netto
dla wybranych rodzajów ubezpieczeñ. G³ównym osi¹gniêciem pracy jest rzetelnie wykonane porównanie wartoœci powy¿szych sk³adek, oszacowanie ró¿nic pomiêdzy nimi oraz analiza ich zale¿noœci
od stopy procentowej. Wyliczone i stabelaryzowane mog¹ byæ szeroko wykorzystywane w sprzeda¿y ubezpieczeñ na ¿ycie.
Absolwent specjalnoœci Matematyka finansowa i ubezpieczeniowa – Andrzej Zacharewicz jest ju¿ pi¹tym przedstawicielem PWr
nagrodzonym w „Konkursie na prace magisterskie z matematyki finansowej” organizowanym przez Wydzia³ Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego i Bank Polska Kasa Opieki SA.
Otrzyma³ on II nagrodê za pracê „Analiza zale¿noœci d³ugoterminowej KGHM Polska
MiedŸ S.A.” zakoñczon¹ w roku akademickim 1998/99, której opiekunem by³ dr Rafa³ Weron.
Autor przedstawi³ analizê d³ugozasiêgow¹ szeregów czasowych
na podstawie empirycznych danych pochodz¹cych z sektora metali
nie¿elaznych, g³ównie KGHM Polska MiedŸ S.A. w Lubinie. W
kolejnych czêœciach pracy opisano teoretyczne podstawy tej doœæ
nowej ga³êzi analizy danych finansowych, a nastêpnie jej zastosowanie w przypadku najwiêkszego kombinatu miedziowego w naszej czêœci Europy. Porównano tak¿e wyniki KGHM z innymi podobnymi spó³kami dzia³aj¹cymi na ca³ym œwiecie. Aby umo¿liwiæ
wygodniejsz¹ analizê danych oraz odpowiedni¹ wizualizacjê autor
stworzy³ specjalizowany program komputerowy dzia³aj¹cy w œrodowisku Windows o nazwie Long Memory Analysis (LMA), przy
pomocy którego powsta³y wszystkie omawiane w pracy wyniki (jego
wersja demo jest dostêpna na stronie: http://www.im.pwr.wroc.pl/
~hugo/lma.html)
Wszystkim laureatom serdecznie gratulujemy i czekamy na sukcesy nastêpnych absolwentów! (hw)
22
nr 137
Po trzech latach organizowania Festiwalu Nauki we Wro c³awiu
œrodowisko akademickie odczuwa³o potrzebê zro bienia przerwy,
oderwania siê od poch³aniaj¹cych zajêæ przygotowawczych, a mo¿e
nawet spojrzenia na powsta³e zjawisko pod nieco innym k¹tem.
Sugerowano, ¿e festiwal móg³by siê odbywaæ co dwa lata. Okaza³o
siê jednak, ¿e wroc³awianie, a nawet dolnoœl¹zacy nie godz¹ siê z
tak¹ mo¿liwoœci¹. Chcieliby, ¿eby najbli¿szej jesieni to szczególne
œwiêto nauki odby³o siê ponownie. Zapad³a decyzja, ¿e Dolnoœl¹ski Festiwal Nauki – gdy¿ tak¹ nazwê przybierze – stanie siê imprez¹ bardziej zinstytucjonalizowan¹, koordynowan¹ przez Centralne Biuro DFN, w którym obok pani prof. Aleksandry Kubicz
bêdzie dzia³a³a dotychczasowa politechnicznego festiwalu – pani
prof. Kazimiera A.Wilk.
Politechniczny Sekretariat Festiwalu ma siê mieœciæ w Biurze
Promocji PWr kierowanym przez dr W.M.Barañskiego. Tu bêd¹
koordynowane dzia³ania wydawnicze i oprawa plastyczn¹ imprez,
mieszczamy obok.) Wa¿n¹ funkcjê ³¹cznika miêdzy Centralnym
Biurem, Sekretariatem i Koordynatorem bêdzie pe³ni³a pani Danuta Bugajna maj¹ca ju¿ doœwiadczenie z ostatniego festiwalu.
Obs³ugê finansow¹ Sekretariatu zapewni pani mgr Gerta Piechowicz.
Ten schemat nie uwzglêdnia oczywiœcie g³ównych bohaterów
imprez festiwalowych, czyli wyk³adowców, uczestników dyskusji panelowych i organizatorów pokazów, których chêæ dzia³ania,
entuzjazm i wyobraŸnia bêd¹ mia³y kluczowe znaczenie dla wyniku ca³oœci. Trosk¹ JM Rektora jest utrzymanie tego nastroju
spontanicznego wychodzenia do m³odych ludzi, którzy maj¹ wtedy rzadk¹ okazjê zapoznania siê nie tylko z nauk¹, ale i z pewnym
sposobem patrzenia na ¿ycie.
O tym wszystkim mówiono na spotkaniu, które odby³o siê w
gronie organizatorów tegorocznego i przysz³ego Festiwalu Nauki.
Pani prof. K.A.Wilk omówi³a zrealizowane dzia³ania i wymie-
Dolnoœl¹ski
Festiwal Nauki
tu za³atwiane bêd¹ sale, ich nag³oœnienie, gadgety etc. Sekretariat
bêdzie wspó³pracowa³ z Rad¹ Programow¹ i pozyskiwa³ fundusze od sponsorów.
Funkcji koordynatora na szczeblu uczelni podjê³a siê pani dr
hab. Halina Kwaœnicka (IZ). Jej zadaniem bêdzie opracowanie
koncepcji programu festiwalu, wspó³praca z dziekanami, powo³anie Rady Programowej i reprezentowanie uczelni na zewn¹trz.
(Jej wstêpne zamierzenia zwi¹zane z organizacj¹ festiwalu za-
ni³a szczególnie udane prezentacje.
Dziekan Wydzia³u Mechanicznego prof. W.Kollek przedstawi³ koncepcjê rozszerzenia programu festiwalu o inicjatywy
„otwartych drzwi”. Udostêpni³ nawet opracowanie s³u¿¹ce takiemu w³aœnie celowi. Zamieszczone w nim streszczenia festiwalowych referatów zwi¹zanych z profilem kszta³cenia na wydziale
zosta³y wzbogacone kopiami stron z paŸdziernikowego „Pryzmatu”, za co niniejszym wyra¿amy g³êbok¹ wdziêcznoœæ. 
We wrzeœniu 2001 roku odbêdzie siê kolejny Festiwal Nauki
Œrodowiska Wroc³awskiego. Wzorem lat poprzednich Politechnika Wroc³awska zamierza przedstawiæ spo³ecznoœci Wroc³awia bogat¹ ofertê, skierowan¹ do szerokiego krêgu odbiorców. Jest jeszcze za wczeœnie na podawanie dok³adnego planu politechnicznych
imprez festiwalowych, choæ prace nad jego koncepcj¹ ju¿ trwaj¹.
Has³em przewodnim Festiwalu bêdzie: Technika dla cz³owieka.
W pierwszym roku nowego wieku postaramy siê przybli¿yæ goœciom festiwalowym gdzie i jak technika mo¿e pomóc cz³owiekowi. Zaproponowana tematyka imprez festiwalowych wynika w naturalny sposób z charakteru naszej uczelni – jesteœmy wy¿sz¹ uczelni¹ techniczn¹. Zagro¿enia cywilizacyjne, wynikaj¹ce z szybkiego
rozwoju techniki, s¹ stosunkowo dobrze znane, s¹ czêsto porusza-
jako pomoc dydaktyczna powinny cieszyæ siê du¿¹ popularnoœci¹
zarówno wœród m³odzie¿y jak i nauczycieli.
Jak zwykle imprezy z zakresu fizyki, chemii, mechaniki, architektury, informatyki i in., bêd¹ pokazywaæ osi¹gniêcia poszczególnych dziedzin w kontekœcie ich u¿ytecznoœci dla wspó³czesnego
cz³owieka, czasami nawet wtedy, gdy zawodzi natura lub kiedy tê
naturê nale¿y wesprzeæ (np. protezy najnowszej generacji).
Mówi¹c o rozwoju cywilizacyjnym nie sposób pomin¹æ rozwoju komputerów. Mo¿na spodziewaæ siê, ¿e multimedialny pokaz
ilustruj¹cy Rozwój urz¹dzeñ licz¹cych, pocz¹wszy od najdawniejszych dziejów a¿ do wspó³czesnych i przysz³ych komputerów, by³by ciekaw¹ imprez¹ dla ka¿dego goœcia festiwalowego. Podobnym
zainteresowaniem mog³aby cieszyæ siê impreza pod has³em Cz³o-
Z Festiwalem Nauki
w nowe tysi¹clecie
nym tematem w mediach. Wydaje siê, ¿e rol¹ œrodowiska naukowego jest popularyzowanie osi¹gniêæ nauki i techniki oraz obiektywne przedstawienie zarówno zagro¿eñ jak i pozytywnych stron
rozwoju technologicznego. Postaramy siê, by nasze imprezy festiwalowe pokaza³y w jaki sposób technika pomaga cz³owiekowi w
ró¿nych dziedzinach ¿ycia. Bêd¹ to zarówno wyk³ady, jak i ciesz¹ce siê du¿¹ popularnoœci¹ pokazy w laboratoriach uczelni.
Postaramy siê nie pomin¹æ problemu edukacji. Pokaz np. gier
mened¿erskich jako elementu wspieraj¹cego nauczanie przysz³ych
mened¿erów, czy prezentacja specjalistycznego wyk³adu dla nauczycieli – byæ mo¿e po³¹czonego z pokazem – na temat Komputer
wiek w Internecie.
Z przedstawionej idei, przy ¿yczliwoœci i du¿ym zaanga¿owaniu w³adz naszej uczelni i w³adz poszczególnych wydzia³ów oraz
pracowników, którzy nie szczêdz¹ swojego czasu i si³ godz¹c przygotowanie imprez z innymi obowi¹zkami, wy³oni siê obraz Festiwalu na Politechnice Wroc³awskiej w roku 2001. Jak co roku liczymy na szerokie zaanga¿owanie siê i du¿¹ pomoc naszych studentów, zarówno poprzez organizacje i agendy studenckie, jak i indywidualnie.
dr hab. Halina Kwaœnicka
[email protected]
grudzieñ 2000
Spotkanie
Kolegium Prorektorów
ds. Nauki i Wspó³pracy
z Zagranic¹
3 listopada 2000 r. na Uniwersytecie Wroc³awskim obradowa³o
Kolegium Prorektorów ds. Nauki i Wspó³pracy z Zagranic¹ Uczelni Wroc³awia i Opola. Z inicjatywy Kolegium Rektorów prorektorzy podjêli próbê opracowania œrodowiskowego informatora o unikalnej aparaturze naukowej i technologiach stosowanych w badaniach naukowych. Taki informator zdo³ano ju¿ opracowaæ na Uniwersytecie Wroc³awskim i na Akademii Rolniczej. Prof. J.Zió³kowski, przewodnicz¹cy Kolegium, przedstawi³ propozycjê kryteriów
oceny aparatury i zakres zamieszczanych informacji. Przygotowane informatory zostan¹ rozpowszechnione na uczelniach Wroc³awia i Opola, by umo¿liwiæ wzajemne korzystanie z niedostêpnej
dotychczas aparatury. Docelowo informator œrodowiskowy bêdzie
dostêpny w Internecie.
Kolegium dyskutowa³o problemy pozyskiwania przez uczelnie
œrodków finansowych z Unii Europejskiej. Zaproszony na obrady
prof. Jan Koch kieruj¹cy Wroc³awskim Centrum Transferu Technologii przy PWr. przedstawi³ sieæ jednostek zajmuj¹cych siê wspó³prac¹ w ramach 5. Programu Ramowego UE, od regionalnych, lokalnych oraz bran¿owych punktów kontaktowych, po przedstawicieli KBN w tym zakresie i przedstawicieli pracuj¹cych w struktu-
23
rach Unii Europejskiej. Rektorzy uznali, ¿e niepe³na znajomoœæ
procedur z uwagi na ich skomplikowane zasady, a przede wszystkim brak szczegó³owych informacji ogranicza uczelniom dostêp do
europejskich programów badawczych i zwi¹zanych z tym unijnych
œrodków na badania. Przewodnicz¹cy zaproponowa³ wiêc zorganizowanie seminarium z udzia³em naukowców, których projekty zosta³y przyjête przez 5. PR. Rektorzy podzielili siê informacjami istotnymi dla skutecznego zdobywania grantów. Prof. S. Nowosielski
zaoferowa³ zaproszenie na seminaryjne spotkanie zespo³u z Akademii Ekonomicznej, który od czterech lat realizuje interdyscyplinarny projekt, by podzieli³ siê zdobytymi doœwiadczeniami. W opinii
prof. Kocha przemo¿na chêæ wdra¿ania pomys³u i innowacji powinna byæ dominuj¹ca, motywacje finansowe winny zejœæ na plan
drugi przy ubieganiu siê o fundusze na badania. Prof. J. Zdanowski
(PWr) zauwa¿y³, ¿e nik³e zainteresowanie polskich naukowców
krajowymi projektami celowymi œwiadczy niekorzystnie o mo¿liwoœciach ich szerszego zaanga¿owania siê w programy UE. Zwróci³ uwagê na zbyt ma³e zainteresowanie œrodowiska wroc³awskiego kontaktami z uczelniami zagranicznymi. Naukowcy warszawscy wyprzedzaj¹ nas znacznie w tym wzglêdzie. Aby uaktywniæ
zabieganie o unijne œrodki, a przy tym nawi¹zaæ kontakty z uczelniami za granic¹, prof. Zió³kowski powróci³ do propozycji
zorganizowania przy udziale prof. Kocha i zespo³ów AE seminarium „Jak skutecznie realizowaæ udzia³ w 5.PR”. Zapowiedzia³ kontynuowanie dyskusji na kolejnych spotkaniach na temat idei parków technologicznych, rozpowszechniania osi¹gniêæ naukowych i
rozwijania nowoczesnych technologii.
(na podstawie Przegl¹du Uniwersyteckiego)
„¯ycie Akademickie” nr 12/2000 donosi z AWF
Uczelniane
trzêsienie ziemi
Na prze³omie wrzeœnia i paŸdziernika wroc³awsk¹ Akademi¹
Wychowania Fizycznego porz¹dnie zatrzês³o. Epicentrum tego trzêsienia znalaz³o siê na ulicy Banacha, pomiêdzy rektoratem i dziekanatem. (...)
W epicentrum faluje w dalszym ci¹gu, a wypadki na Uczelni
tocz¹ siê w tak zawrotnym tempie, ¿e w ¿aden sposób nie mo¿emy
zamkn¹æ serwisu informacyjnego. (...)
Zarzewiem (...) sta³ siê spór pomiêdzy Rektorem a Dziekanem
Wydzia³u Wychowania Fizycznego na tle przyjêcia przez Rektora
na studia dziewiêciu sportowców, którzy z³o¿yli swoje dokumenty
po terminie i nie przeszli postêpowania kwalifikacyjnego Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej. Spór z ka¿dym dniem ulega³ eskalacji, a co gorsze, przebiega³ z naruszeniem prawa. Prawo naruszy³
bowiem Rektor przyjmuj¹c wy¿ej wymienionych studentów na studia, ale prawo naruszy³ tak¿e Dziekan, uchylaj¹c arbitralnie decyzjê swojego prze³o¿onego i skreœlaj¹c ich z listy studentów. Rektor
oburzony niezgodnym ze Statutem postêpowaniem podw³adnego,
z³o¿y³ dymisjê do UKFiS, której jednak Prezes Urzêdu nie przyj¹³.
Na Uczelniê wiêc powróci³ i niedosz³ych studentów ponownie przyj¹³. Nie zakoñczy³o to jednak sprawy, poniewa¿ Dziekan indeksów im nie wyda³ i tym razem, zgodnie z prawem, odwo³a³ siê do
Ministra Edukacji Narodowej.
Nie opowiadamy siê w tym sporze po ¿adnej ze stron, poniewa¿
nie jesteœmy pismem ani rektorskim, ani dziekañskim. Uwa¿amy
jednak, i¿ rozgrywki na szczytach uczelnianej w³adzy (z ca³¹ pewnoœci¹ ca³kowicie niezrozumia³e dla studentów) nadszarpnê³y z
pewnoœci¹ dobre imiê b¹dŸ co b¹dŸ pedagogicznej Uczelni. Wro-
c³awska prasa wziê³a nas bowiem na jêzyki i skrót AWF zaczê³a
rozwijaæ jako Akademia Wpadek i Fauli.
Kilkanaœcie dni temu w epicentrum ponownie zadr¿a³o. Zebra³ siê bowiem Senat Akademii Wychowania Fizycznego i
stwierdzi³, i¿ Rektorowi z powodu „niespe³niania wymogów ustawy lub statutu” wygas³ automatycznie mandat, którym obdarzyli
go jego wyborcy. Rektor zwróci³ siê z proœb¹ o wyk³adniê prawn¹ do prawników z Zak³adów: Prawa Cywilnego, Administracyjnego i Prawa Pracy Uniwersytetu Wroc³awskiego. Stwierdzili
oni jednoznacznie, i¿ uchwa³a Senatu nie ma ¿adnej podstawy
prawnej i opiera siê na b³êdnej interpretacji Statutu oraz ustawy
o szkolnictwie wy¿szym. W tej sytuacji i Rektor, dzia³aj¹c zreszt¹ zgodnie ze swoimi uprawnieniami, wspomnian¹ uchwa³ê zawiesi³ Musi j¹ teraz poddaæ ponownie pod obrady Senatu. Jeœli
Senat jej nie zmieni, winien przekazaæ j¹ w³aœciwemu ministrowi, od którego decyzji mo¿e jeszcze odwo³aæ siê do Naczelnego
S¹du Administracyjnego. Istnieje oczywiœcie statutowa mo¿liwoœæ, i¿ Senat sformu³uje wobec niego wotum nieufnoœci. Trafi
ono do Kolegium Elektorów, które podejmie ostateczn¹ decyzjê
w przedmiotowej sprawie. Istniej¹ w tym przypadku trzy mo¿liwoœci: Kolegium Elektorów mo¿e wotum nieufnoœci odrzuciæ,
mo¿e je podtrzymaæ, lub Rektor sam mo¿e z³o¿yæ dymisjê. W
pierwszym przypadku wszystko wróci do stanu dotychczasowego sprzed trzêsienia ziemi, zaœ w dwóch pozosta³ych doprowadzi
do nowych wyborów rektorskich. Bêdziemy o tym z pewnoœci¹
pisaæ w. numerze nastêpnym.
(ski)
24
nr 137
Wyst¹pienie
prof. Henryka Hawrylaka
podczas uroczystoœci nadania mu doktoratu honoris causa
(15 listopada 2000 r.)
Dokoñczenie ze strony 3
Przekszta³ca siê coœ, co ju¿ istnieje. Korzenie Uniwersytetu
Wroc³awskiego siêgaj¹ roku 1702, w którym powsta³a Kolegiata
Jezuicka, a za czasów pruskich przeniesiono do Wroc³awia Uniwersytet z Frankfurtu nad Odr¹.
Politechnika ma korzenie krótsze. Powsta³a w roku 1910 jako
Wy¿sza Szko³a Techniczna, decyzj¹ cesarza Wilhelma II.
Œrodowisko wroc³awskie i Dolnego Œl¹ska za niespe³na 2 lata
bêdzie obchodziæ 300-lecie Uniwersytetu. A za 10 lat nasza Politechnika bêdzie mia³a 100 lat.
Warunkiem koniecznym rozpoczêcia studiów wówczas, jak i
dzisiaj, jest przed³o¿enie œwiadectwa maturalnego. Poniewa¿ pochodzi³em z tzw. „œciany wschodniej”, jak wiêkszoœæ ówczesnych
wroc³awian, musia³em dostarczyæ œwiadectwo dojrza³oœci z mojego liceum im. Jana Zamojskiego w Zamoœciu.
Poniewa¿ w tamtych latach nie by³o mo¿na „wsi¹œæ do poci¹gu
byle jakiego”, ba, do ¿adnego, nie maj¹c odpowiedniego „Rozkazu
wyjazdu”, przedstawiam taki dokument w wersji polskiej i rosyjskiej.
Tamte trudne czasy charakteryzowa³a wzajemna ¿yczliwoœæ, chêæ
pomocy i wspó³pracy, wyrazem tego – utworzenie, a w³aœciwie
przed³u¿enie organizacji studentów Politechniki Lwowskiej „Bratnia Pomoc Studentów Uniwersytetu i Politechniki we Wroc³awiu”.
Co robi³ „BRATNIAK”? Pozwólcie, ¿e zacytujê ze „Wspomnieñ”
prof. Andrzeja Idzikowskiego:
„BRATNIAK organizowa³ ca³e pozauczelniane ¿ycie studenckie. By³ administratorem domów akademickich, sto³ówek, rozdziela³
stypendia i zapomogi, organizowa³ opiekê zdrowotn¹ i wypoczynek, ¿ycie kulturalne, sport i rozrywki, wydawa³ skrypty.
Prócz sta³ych czynnoœci by³y równie¿ akcje specjalne, jak zbieranie setek (a mo¿e i tysiêcy) talerzy, ³y¿ek, no¿y i widelców na
wyposa¿enie sto³ówek. Kupiæ nie by³o ani gdzie, ani za co, tote¿ w
sytuacjach awaryjnych og³aszano, ¿e studenci chc¹cy nabyæ abonament do sto³ówki musz¹ z³o¿yæ talerze i sztuæce. Akcje takie z
regu³y koñczy³y siê sukcesem.
Bratniakiem zarz¹dzali studenci. Pierwszy Zarz¹d, w którym
uczestniczy³em, wy³oni³ siê niejako samorzutnie ze Stra¿y Akademickiej, pod koniec wrzeœnia 1945 roku.
Nadzór Uczelni nad Bratniakiem polega³ na tym, ¿e Senat Uczelni
delegowa³ profesora bieg³ego w prawie, który jako kurator bra³
udzia³ w posiedzeniach Zarz¹du, czuwaj¹c nad praworz¹dnoœci¹
podejmowanych uchwa³.”
W roku 1948, po pó³dyplomie wed³ug programu Politechniki
Lwowskiej, otrzyma³em propozycjê pracy we wspó³organizowanej
Katedrze Maszyn DŸwigowych i Urz¹dzeñ Transportowych, któr¹
kierowa³ prof. Roman Sobolski – znakomity konstruktor, a dla mnie
wspania³y szef, nauczyciel i przyjaciel.
Czasy, mimo piêædziesiêciu kilku lat, niewiele siê zmieni³y, bo i
wówczas by³y z etatami spore k³opoty. Stosownie do decyzji Rektora Uniwersytetu i Politechniki prof. Stanis³awa Kulczyñskiego
by³em p³atny z etatów medycyny weterynaryjnej. Z czasem poj¹³em, dlaczego tak bardzo pokocha³em zwierzêta.
Potrzeby gospodarki by³y tak du¿e, ¿e ju¿ w roku 1949 powsta³
na naszej Uczelni, przy Katedrze, o której wspomnia³em, Instytut
Konstrukcji Mechanicznych jako Delegatura powo³anego w Warszawie G³ównego Instytutu Mechaniki.
Pracê zawodow¹ mo¿na podj¹æ z zainteresowania, z rozs¹dku, z
przyjemnoœci lub z nakazu. Ja otrzyma³em, po dyplomie w 1950
roku, nakaz pracy Nr 20 na Politechnice Wroc³awskiej i jestem tu
do dzisiaj.
Czym siê zajmowa³em przez to pó³wiecze? Maszynami górnictwa odkrywkowego, g³ównie do kopalñ wêgla brunatnego. S¹ to
najwiêksze obiekty mobilne poruszaj¹ce siê po ziemi.
Jak wiadomo, ziemia dolnoœl¹ska jest bogata w ró¿ne kopaliny,
w tym wêgiel brunatny i miedŸ. Ich pozyskiwanie wymaga budowy odpowiednich maszyn i urz¹dzeñ. Przyk³adem mo¿e byæ koparka typu „SKW”. SKW – to inicja³y konstruktorów, moich
uczniów: Sapkowski – Kanczewski – Wocka, którzy – korzystaj¹c
z podstaw teoretycznych i doœwiadczalnych opracowywanych na
naszej Uczelni – projektowali i projektuj¹ tego typu maszyny.
Nie wystarczy jednak wydobycie tej masy urobku, trzeba j¹ jeszcze przemieœciæ. Systemy transportu taœmowego, ³¹cz¹ce np. kopalniê z elektrowni¹, spe³niaj¹ to zadanie. Wspó³twórc¹ teorii, podstaw konstrukcji i eksploatacji tych urz¹dzeñ w kraju i poza nim
jest, od pocz¹tku studiów, mój serdeczny przyjaciel, prof. Tadeusz
¯ur, d³ugoletni dziekan Wydzia³u Górniczego. Dzisiaj, ze wzglêdu
na stan zdrowia, nie mo¿e – niestety – byæ z nami.
Szanowni Pañstwo!
Do zakresu zainteresowañ nauki nale¿y badanie tego, co ujawnia siê w up³ywie czasu, ale i tego, co stanowi ponadczasowe pod³o¿e ludzkiej cywilizacji.
Z drugiej strony nauka, jako racjonalnie zbudowany zespó³ prawdziwych i sprawdzalnych orzeczeñ o rzeczywistoœci, winna wypowiadaæ tylko zdania nowe, te tylko, które pomna¿aj¹ istniej¹cy stan
wiedzy lub przedstawiaj¹ jego nieznan¹ dotychczas interpretacjê.
Nauka jest procesem poznawczym; ka¿dy jej krok powinien prowadziæ na teren dotychczas nierozpoznany.
Czy praca naukowa, badawcza, odkrycie, wykazanie s³usznoœci
hipotezy spe³nia powy¿sze warunki, zazwyczaj wypowiadaj¹ siê
specjaliœci w danej dziedzinie i dyscyplinie naukowej.
Uczestnicz¹c od kilkunastu lat w pracach Centralnej Komisji ds.
Tytu³u Naukowego i Stopni Naukowych chcia³bym podzieliæ siê z
Pañstwem spostrze¿eniami dotycz¹cymi jakoœci prac naukowych.
Obserwuje siê obecnie ogromny wzrost zainteresowania edukacj¹ na poziomie wy¿szym: zawodowym, magisterskim, a tak¿e doktorskim. To ostatnie przedstawiam na wykresie.
Nale¿y postawiæ pytanie, czy te liczby prac naukowych tworz¹
now¹ jakoœæ. Tym bardziej, ¿e dysertacje doktorskie stanowi¹ podstawê dalszego rozwoju naukowego wyra¿anego u nas w kraju stopniem doktora habilitowanego i tytu³em naukowym.
Jakie czynniki przyk³adowo mog¹ wp³ywaæ na poziom prac naukowych?
• Jednym z powodów kwestionowania np. rozpraw habilitacyjnych jest brak dok³adnego sprecyzowania celu naukowego rozprawy oraz – je¿eli to mo¿liwe – przewidywanego celu o charakterze
utylitarnym.
• W pracach o charakterze doœwiadczalnym b³êdem bywa ograniczenie siê tylko do sprawozdania z pomiarów, uzupe³nionym
wyznaczeniem zale¿noœci funkcyjnych zachodz¹cych miêdzy badanymi wielkoœciami, uzyskanymi za pomoc¹ znanych metod pomiarowych.
• Spotyka siê nadu¿ywanie formalizmu matematycznego i wyszukanej terminologii. W skrajnych przypadkach dochodzi do ce-
grudzieñ 2000
25
lowego uwik³ania wywodów dla przykrycia s³aboœci uzyskanych
rezultatów.
Audytorami jakoœci prac naukowych winni byæ specjaliœci dokonuj¹cy ich oceny – recenzenci. Problem jest powa¿ny; mo¿na
powiedzieæ o zanikaniu krytyki naukowej na seminariach, obronach, kolokwiach i w recenzjach oraz pewnych schorzeniach w procesie nadawania tytu³u i stopni naukowych.
W sprawie tej wypowiada siê tak¿e Komitet Badañ Naukowych,
inspirowany przez Zespó³ ds. Etyki. Chodzi o wyeliminowanie b¹dŸ
ograniczenie z obszaru nauki plagiatów, fa³szowania wyników i
nierzetelnych opinii naukowych.
Opinie, w których recenzent gromadzi same zarzuty, nieraz bardzo powa¿ne, podwa¿aj¹ce wrêcz sens danej pracy naukowej, a
koñczy wywody doœæ nieoczekiwanie wnioskiem pozytywnym,
dyskwalifikuj¹ nie tyle pracê, ile samego recenzenta.
Bywaj¹ te¿ pseudopozytywne recenzje, polegaj¹ce na streszczeniu naukowej biografii kandydata.
Uznaj¹c wagê tych zagadnieñ, Komitet Badañ Naukowych, maj¹c poparcie Rady G³ównej Szkolnictwa Wy¿szego, wnioskuje o
uwzglêdnienie w programach studiów doktoranckich problemów
etyki badañ naukowych.
Stara³em siê podanymi przyk³adami zwróciæ uwagê na zagadnienia dobrych obyczajów i promowania w³aœciwych postaw, zachowañ i roli etyki w nauce.
Wielki to zaszczyt otrzymaæ doktorat honoris causa swojej Alma
Mater – miejsca, z którym zwi¹za³em ca³e swoje zawodowe ¿ycie.
To tu, na tej Uczelni, stara³em siê stworzyæ godne miejsce, w którym wielu mog³o znaleŸæ mo¿liwoœæ pracy. Gdzie w spokoju mogliœmy wspólnie poszukiwaæ prawdy naukowej, a przede wszystkim zastanowiæ siê nas ni¹ sam¹. Doskonaliæ sposoby jej odkrywania i przekazywania innym, m³odszym na Uczelni i tam, gdzie tworzono podstawy naszego materialnego bytu – gospodarki.
Z natury jestem optymist¹. Moj¹ nadziejê czerpa³em z ufnoœci
do wychowanków, wspó³pracowników – wszystkich tych, z którymi przysz³o mi pracowaæ.
Zawsze w takim momencie – w chwili uroczystej teraŸniejszoœci, gdy mówi siê o przesz³oœci, nasuwa siê pytanie o przysz³oœæ:
co dalej, kto i co po mnie? S¹ moi uczniowie, którzy pracuj¹ nad
tymi, co i ja niegdyœ i nowymi zagadnieniami, ale za pomoc¹ technologii XXI wieku:
·
problemy eksploatacji, diagnostyki, degradacji maszyn –
prof. Dionizy Dudek,
·
zagadnienia logistyki i systemów transportowych – prof.
Zbigniew Korzeñ,
·
metody CAD w projektowaniu i diagnozowaniu maszyn –
prof. Eugeniusz Rusiñski,
·
problemy in¿ynierii i automatyzacji maszyn mobilnych – dr
hab. in¿. Piotr Dudziñski, prof. PWr.
Im i wielu innym zawdziêczam te lata. Nie wiem, czy jest lepsza
okazja ni¿ dzisiejsza uroczystoœæ, aby wyraziæ swoj¹ wdziêcznoœæ
Uczelni – Politechnice Wroc³awskiej, tym wszystkim, którzy j¹
tworzyli i tworz¹ nadal.
To wyznanie by³em winien mojej Uczelni.
Pozwólcie Pañstwo ju¿ na ostatni¹, ale bardzo osobist¹ refleksjê.
W tej sali w sobotê 2 marca 1946 roku mia³a siê odbyæ Pierwsza
Reprezentacyjna Zabawa Studentów Politechniki Wroc³awskiej.
Jako wspó³organizator by³em odpowiedzialny za udekorowanie
auli i s¹siednich pomieszczeñ. Zwróci³em siê z proœb¹ pod w³aœciwy adres – do kole¿anek i kolegów z architektury. W poprzedzaj¹c¹ bal œrodê – jako odpowiedzialny – sprawdzi³em stan przygotowañ. By³ wysoce niezadawalaj¹cy, czemu da³em wyraz w rozmowie z kole¿ank¹ i kolegami.
W sobotê – tu¿ przed balem – zaskoczenie: aula i inne sale wspaniale wystrojone i oœwietlone. W tym stanie zachwytu spostrzegam
kole¿ankê architekta – wspó³autorkê tego dzie³a. Z za¿enowaniem
i obaw¹ podchodzê, dziêkujê i przepraszam.
I tak ju¿, Drodzy Pañstwo, przepraszam i dziêkujê przez blisko
55 lat.
„Nasza
Politechnika”
donosi…
wtedy by³y nielegalne. Promotor stwierdzi³: „By³ w tych latach Pan
Rektor Jan Kmita wzorem postêpowania i ostoj¹ dla wielu œrodowisk akademickich w Polsce. Cechowa³a go podziwu godna postawa obywatelska i patriotyczna, zw³aszcza w sytuacjach wymagaj¹cych ofiarnoœci i poœwiêcenia”. Wspomnia³ te¿, ¿e doktorant pe³ni³
wiele odpowiedzialnych funkcji w organizacjach naukowych (m.in.
PAN, Wroc³awskie Towarzystwo Naukowe, Centralna Komisja ds.
Tytu³u Naukowego i Stopni Naukowych).
Nastêpnie prof. Flaga przypomnia³ wieloletni¹ wspó³pracê prof.
Kmity z Politechnik¹ Krakowsk¹. Rozpoczê³a siê ona w 1958 r. od
nawi¹zania kontaktu z prof. Romanem Ciesielskim, a nastêpnie z
Katedr¹ Mostów i Katedr¹ Konstrukcji ¯elbetowych. Obecnie –
ju¿ od 23 lat – doktorant wspó³pracuje z Katedr¹ Budowy Mostów
i Tuneli PK. Zaowocowa³o to m.in. organizowaniem wspólnych
konferencji i seminariów oraz wzajemn¹ pomoc¹ w kszta³ceniu
kadry. Jednym z ostatnich przyk³adów tej wspó³pracy by³ wspólny
nadzór naukowy nad budow¹ mostu autostradowego przez Wis³ê.
„Sylwetka Doktoranta rysuje siê nam jako cz³owieka pe³nego
pasji twórczej, który przez systematyczn¹, wytrwa³¹ i konsekwentn¹ realizacjê wytyczonych celów i dzia³añ tworzy³ dzie³o ugruntowania wysokiej pozycji nauki w dziedzinie in¿ynierii l¹dowej.” –
stwierdzi³ rektor Politechniki Krakowskiej. Podkreœli³ te¿ rzetelnoœæ i obiektywnoœæ prof. Kmity, a tak¿e jego przyjacielskie odnoszenie siê do ludzi, s³u¿enie w ka¿dej sytuacji porad¹ i pomoc¹.
„Prof. Jan Kmita budowa³ nie tylko mosty materialne, ale i mosty
miêdzy ludŸmi” – powiedzia³ promotor. 
W piœmie Politechniki Krakowskiej „Nasza Politechnika” nr 4/
2000 znajdujemy obszerny fotoreporta¿ z uroczystoœci nadania doktoratu honoris causa PK prof. Janowi Kmicie. Uroczystoœæ odby³a
siê 28.06.2000 r. w auli Collegium Maius Uniwersytetu Jagielloñskiego. Promotorem przewodu doktorskiego by³ rektor Politechniki Krakowskiej, prof. Kazimierz Flaga.
Pismo zamieszcza tak¿e laudacjê wyg³oszon¹ przez promotora
w czasie uroczystoœci. Mówca przypomnia³ w niej dorobek naukowy prof. Jana Kmity w zakresie mostownictwa, a tak¿e liczne projekty mostów (m.in. Mostu Pokoju we Wroc³awiu). Podkreœli³ jednoczeœnie Jego zas³ugi w dziedzinie kszta³cenia kadry naukowej i
dydaktycznej oraz stworzenie we Wroc³awiu szko³y naukowej mostowców.
Prof. Flaga omówi³ dzia³alnoœæ doktoranta h.c. na polu organizacyjnym, zw³aszcza z okresu, gdy pe³ni³ On funkcjê rektora PWr
(1984-90): uruchomienie nowych kierunków studiów, starania o
dobr¹ wspó³pracê kierownictwa uczelni z senatem, o zapewnienie
mo¿liwoœci dzia³ania „Solidarnoœci” i NZS – organizacjom, które
26
5 projektów w 6 dni
Staro¿ytny gród Wi¹zów le¿¹cy w powiecie strzeliñskim bêdzie
w 2002 roku obchodzi³ 750-lecie nadania praw miejskich. Le¿y nad
O³aw¹, ma oko³o 3 tysiêcy mieszkañców. Z czasów prosperity zachowa³ siê obszerny rynek z ratuszem. Charakterystyczn¹ cech¹
otaczaj¹cych go niewysokich kamieniczek jest ich kalenicowy uk³ad
wzd³u¿ pierzei. Têdy przebiega ruch na Wroc³aw, O³awê i Strzelin.
Nieopodal znajduje siê barokowy koœció³. Poniewa¿ jednak los nie
zawsze sprzyja³ tej miejscowoœci, czêœæ budynków jest w kiepskim
stanie. Razi te¿ pawilon handlowy z lat 70-tych. W³adze lokalne
musz¹ rozwa¿nie gospodarowaæ pieniêdzmi, jakimi dysponuj¹, zatem dobrym pomys³em na niezbyt kosztowne opracowanie koncepcji
zagospodarowania rynku jest zaproszenie do wspó³pracy studentów architektury.
Burmistrz Wi¹zowa Zdzis³aw Szmigiel po rozmowach z dr in¿.
arch. Robertem Masztalskim wystosowa³ oficjaln¹ propozycjê do
dziekana Wydzia³u Architektury PWr. Zaoferowa³ zorganizowanie
warsztatów architektoniczno-urbanistycznych, które mog³yby doprowadziæ do realizacji nowej koncepcji zagospodarowania rynku.
Deklarowa³ pokrycie kosztów utrzymania studentów.
W nastêpstwie tych dzia³añ w dniach od 23 do 29 czerwca przebywa³o w Wi¹zowie 24 studentów, g³ównie ze starszych lat studiów. Przygotowywali projekty w 5 zespo³ach pod okiem opiekunów, którymi byli: dr in¿. arch. Robert Masztalski, dr in¿. arch.
Pawe³ Ogielski, mgr in¿. arch. Magdalena Belof, mgr in¿. arch.
Oleg Mycak i mgr in¿. Krzysztof Balcerek. W wyniku intensywnej
pracy powsta³o piêæ propozycji, które wzbudzi³y du¿e zainteresowanie wi¹zowian i lokalnych mediów. Wydarzenie to przyci¹gnê³o
równie¿ w³adze Wydzia³u Architektury. Na prezentacjê powsta³ych
prac do Wi¹zowa przyjechali: pani dziekan El¿bieta Trocka-Leszczyñska, prodziekani dr in¿.arch. Andrzej Poniewierka i dr in¿. arch.
Romuald Pustelnik. Obecna by³a te¿ pani Jadwiga TomaszewskaGabryœ z Wydzia³u Zagospodarowania Przestrzennego Urzêdu
Marsza³kowskiego. Radê Miasta i Gminy reprezentowa³ jej przewodnicz¹cy pan Kazimierz Berger.
nr 137
Ka¿dy z zespo³ów przedstawi³ odrêbn¹ koncepcjê, która dziêki
starannie wykonanym makietom i rysunkom stawa³a siê czytelna
nawet dla nie maj¹cych stycznoœci z projektowaniem. Du¿e wra¿enie robi³y oryginalne propozycje kolorystyczne, jak i proste pomys³y poprawiaj¹ce estetykê: kwiaty, nowe szyldy zak³adów us³ugowych itp.
Zwyciêski projekt C przyci¹ga uwagê spiralnym, dynamicznym
wzorem posadzki tworz¹cej zegar s³oneczny. Twórcy maj¹ nadziejê, ¿e ich projekt uczyni z wi¹zowskiego rynku serce miasta i miejsce, z którym mogliby siê identyfikowaæ jego mieszkañcy. (mk)
Zdjêcia na str. IV ok³adki:
1. Jesteœmy na rynku w Wi¹zowie
2. Od lewej: mgr Krzysztof Balcerek, mgr Ma³gorzata Belof, przewodnicz¹cy RMiG Kazimierz Berger, burmistrz Wi¹zowa Zdzis³aw
Szmigiel, dr Robert Masztalski, prof. El¿bieta Trocka-Leszczyñska,
dr Andrzej Poniewierka, dr Romuald Pustelnik, Emilia Kluzek (kier.
Referatu Budownictwa i Infrastruktury Urzêdu Gminy), Jadwiga
Tomaszewska-Gabryœ (Urz¹d Marsza³kowski), Danuta Moroz (inspektor ds. budownictwa w Urzêdzie Gminy)
3. Noc – godzina architektów.
4. Prezentacja
5. Makieta zwyciêskiego projektu C
6. Makieta projektu E
7. Zespó³ D z panami K.Bergerem, Z.Szmiglem i prodziekanem A.Poniewierk¹.
8. Uroczystoœæ wrêczenia nagród i dyplomów
Warsztaty
Rynek - Wi¹zów 2000
Inspiracj¹ do zorganizowania „Warsztatów Rynek – Wi¹zów
2000” by³a potrzeba uporz¹dkowania rynku Wi¹zowa – na 750lecie jego istnienia w 2002 roku.
Wydzia³u Architektury Politechniki Wroc³awskiej bardzo ceni
praktyczn¹ weryfikacjê wiedzy, tote¿
chêtnie skorzysta³ z oferty, by jego studenci zmierzyli siê z praktyk¹ projektow¹ i rzeczywistoœci¹ inwestycyjn¹
ma³ych gmin. Intencj¹ Urzêdu Miasta
i Gminy w Wi¹zowie by³o natomiast
uzyskanie przez w³adze miasta jak najtañszym kosztem wielu ciekawych i
ró¿norodnych rozwi¹zañ urbanistyczno – architektonicznych.
Tego typu warsztaty s¹ czêstym zjawiskiem na Wydziale Architektury. Organizuj¹ je jednostki organizacyjne
Wydzia³u albo poszczególne grupy
pracowników naukowo- dydaktycznych w oparciu o swoje zawodowe i
prywatne kontakty z w³adzami samorz¹dowymi. Dziêki temu poszerzaj¹ siê
kontakty przysz³ych architektów i urbanistów z realiami procesów inwestycyjnych. Do tej pory nastêpowa³o to
wy³¹cznie w czasie praktyk studenckich. W³adze Wydzia³u popieraj¹ tak¹
formê kszta³towania zawodowego
przysz³ych architektów i urbanistów
wiedz¹c, ¿e jak najwczeœniejsze „star-
27
grudzieñ 2000
cie oko w oko” z inwestorami jest nie tylko unikalnym doœwiadczeniem zawodowym, ale tak¿e korzyœci¹ dla przysz³ych projektantów.
Warsztaty w Wi¹zowie zorganizowane pod patronatem pani dziekan Wydzia³u Architektury prof. El¿biety Trockiej-Leszczyñskiej
Rozmowa z Magdalen¹ Bolanowsk¹,
studentk¹ Wydzia³u Architektury, uczestniczk¹
warsztatów Rynek – Wi¹zów 2000
Jesteœmy bardzo zadowoleni
– Jak wygl¹da praca nad projektami w czasie studiów? Czy robi
siê je indywidualnie, czy te¿ grupowo?
– Raczej indywidualnie, w domu przy desce. Rysuje siê korzystaj¹c z ksi¹¿ek, w których mo¿na znaleŸæ potrzebne dane, np. wymiary. Muszê powiedzieæ, ¿e pod tym wzglêdem atmosfera pracy
podczas warsztatów by³a zupe³nie inna. Wokó³ byli koledzy, z którymi mo¿na by³o wymieniæ pogl¹dy, zapytaæ o brakuj¹c¹ informacjê. Rzuca³o siê has³o i zaraz znajdowa³o siê odpowiedŸ.
– Czyli to, co Pañstwo robili, przypomina³o bardziej pracê zawodow¹ architekta. Biura to s¹ te¿ zwykle zespo³y.
– Tak, tak w³aœnie siê czuliœmy, zw³aszcza ¿e jeszcze dowiedzieliœmy siê o mo¿liwoœci realizacji najlepszego projektu. To bardzo
mobilizowa³o do wytê¿onej pracy. Staraliœmy siê nawi¹zaæ kontakt
z mieszkañcami Wi¹zowa. Dowiedzieliœmy siê od nich, czego by
oczekiwali od nas. Zapatrywali siê nieco sceptycznie na nasze pomys³y, ale bardzo mi³o nas przyjêli. Staraliœmy siê zrobiæ to, czego
oni by oczekiwali od nas.
– W jaki sposób nawi¹zywali Pañstwo kontakt z mieszkañcami?
– Chodziliœmy i pytaliœmy ludzi. Akurat dobrze siê z³o¿y³o, bo gdy
byliœmy w Wi¹zowie, na rynku odbywa³y siê artystyczne wystêpy i
mieliœmy mo¿liwoœæ bezpoœredniego kontaktu z mieszkañcami.
– Czy to znaczy, ¿e rynek to jest miejsce, na które wszyscy wi¹zowianie przychodz¹?
– Tak, tu odbywaj¹ siê wszystkie spotkania, te wa¿ne dla miasta,
ale tak¿e panów pij¹cych piwo, czy bawi¹cej siê m³odzie¿y. To jest
takie zespalaj¹ce.
– Pani jest na roku…
– ..obecnie trzecim.
prowadzi³o piêciu pracowników dydaktyczno - naukowych. Byli to: dr
in¿. arch. Robert Masztalski, dr in¿.
arch. Pawe³ Ogielski, mgr in¿. arch.
Magdalena Belof, mgr in¿. arch.
Oleg Mycak i mgr in¿. Krzysztof
Balcerek. Dwudziestu czterech studentów tworzy³o piêæ zespo³ów projektowych. Szeœciodniowy pobyt w
Wi¹zowie zaowocowa³ powstaniem
piêciu koncepcji zagospodarowania
przestrzennego Rynku przedstawionych na planszach graficznych oraz
na makietach. W³adze miasta jak¹
najciekawsz¹ wybra³y pracê zespo³u, który tworzyli: Anna Oœnicka,
Agnieszka Noskowicz, Agnieszka
Makie³a i Rafael Kozyrski. Wszystkie zespo³y zosta³y uhonorowane
dyplomami gratulacyjnymi i wydawnictwami albumowymi.
Prace projektowe maj¹ byæ kontynuowane, a ich ukoronowaniem ma byæ opracowanie projektowe
przeznaczone do realizacji. Uzgodnienia w tej sprawie s¹ w toku.
Robert Masztalski
– Czyli jeszcze przed Pani¹ spory kawa³ek studiów. Czy uwa¿a Pani,
¿e takie warsztaty przyda³y siê Pani ju¿ na tym etapie?
– Tak, to jest wrêcz bardzo wskazane. Powinno to byæ obowi¹zkowe. Mo¿liwoœæ pracy w zespole jest bardzo przydatna, zw³aszcza
¿e to by³o po sesji, byliœmy tacy rozgrzani, g³owa pe³na pomys³ów...
i w³aœnie tak jakby rozpêdem zajêliœmy siê projektem rynku w Wi¹zowie. Uwa¿am, ¿e uda³o nam siê stworzyæ naprawdê coœ fajnego.
Bardzo jesteœmy zadowoleni.
– Widzê, ¿e gdyby by³a taka mo¿liwoœæ, pojecha³aby Pani znowu.
– Tak, ja je¿d¿ê teraz na wszystkie mo¿liwe warsztaty, jakie siê
odbywaj¹ na uczelni. Wiem, ¿e znajomi, którzy s¹ teraz na pi¹tym
roku, maj¹ mniej mo¿liwoœci, bo zajmuj¹ siê bardziej dyplomami i
bardzo ¿a³uj¹, ¿e nie mog¹ skorzystaæ z takich wyjazdów. My jeszcze jesteœmy na tym etapie, ¿e mo¿emy poœwiêciæ siê rozwi¹zywaniu takich... ³amig³ówek, modelowych zagadnieñ. A oni musz¹ siê
skupiæ na zrobieniu dyplomu, zdobyciu pracy.
– Czy pracodawcy interesuj¹ siê takim praktycznym doœwiadczeniem studentów?
– Tak, przychodz¹c do biura oferuj¹cego pracê zwykle trzeba wykazaæ siê jak¹œ praktyk¹ czy prac¹ w biurze, jakimiœ sukcesami.
Dlatego myœlê, ¿e udzia³ w takich warsztatach, te¿ bêdzie premiowany, zw³aszcza ¿e istnieje perspektywa realizacji projektu.
– Z ilu osób sk³ada³ siê Pani zespó³?
– Z piêciu osób.
– Czy to by³y osoby, z którymi Pani wspó³pracowa³a na studiach?
– W ogóle siê nie znaliœmy. Zapisywaliœmy siê u dr Masztalskiego,
a on przydziela³ do zespo³ów, zupe³nie przez zaskoczenie. Nowi
ludzie, nowe kontakty. To te¿ bardzo wa¿ne, bo im wiêcej kontaktów na studiach, tym lepiej. Ja mam teraz du¿o znajomych na wy¿szych latach, tak ¿e zawsze mogê liczyæ na jakieœ podpowiedzi.
Bo na tych warsztatach ja by³am najm³odsza.
– Dziêkujê Pani za rozmowê.
Rozmawia³a Maria Kisza
28
nr 137
Bieg uliczny
Tradycyjnie ju¿ z okazji Œwiêta Nauki Wroc³awskiej 15 listopada odby³ siê bieg uliczny. Bra³o w nim udzia³ oko³o 100 osób. W
klasyfikacji generalnej zwyciê¿y³ Krzysztof Stefanowicz z AWF.
W kategorii studentów i pracowników PWr (mê¿czyzn) do 45 lat
triumfowa³ Mi³osz Wrzeszcz, a w kategorii pracowników PWr powy¿ej 45 lat I miejsce zaj¹³ Józef Uramowski.
Wszystkim uczestnikom biegu dopisywa³y humory, tym bardziej,
¿e mimo póŸnej jesieni pogoda by³a wyj¹tkowo piêkna.
Renifery i sanie zosta³y na granicy œniegu
Kto szybko daje, dwa razy daje. Ju¿ 2 grudnia w gmachu g³ównym PWr odby³a siê impreza miko³ajowa dla dzieci pracowników
uczelni. Uczestniczy³o w niej ok. 1.100 dzieci wraz z rodzicami.
(Sk¹d u nas tyle dzieci, skoro œrednia wieku adiunkta zbli¿a siê do
piêædziesi¹tki?) W czasie zabawy „pajacyki” czêstowa³y dzieci
cukierkami. Anio³ki pomaga³y Miko³ajowi w rozdawaniu paczek.
Tym razem zaanga¿owano do wystêpów grupê aktorów z warszawskiego teatru „Rampa”. Nag³oœnienie by³o (na nasz gust) a¿ za
dobre. Wiele dzieci zrobi³o sobie pami¹tkowe zdjêcia ze œw. Miko³ajem, który na szczêœcie nie podda³ siê szalej¹cej ostatnio modzie
i nie przebra³ siê za gigantycznego krasnoludka. I to nas cieszy!
Fot. S.Szrek/SpAW
Miko³aj na PWr
grudzieñ 2000
29
NAUKA – TECHNIKA – ŒRODOWISKO
W dniach 20-22 wrzeœnia 2000 r. obradowa³ we Wroc³awiu VII
Krajowy Zjazd Górnictwa Odkrywkowego. Jego organizatorami byli Zarz¹d Oddzia³u Wroc³awskiego SITG i Wydzia³ Górniczy
Politechniki Wroc³awskiej, a has³em przewodnim NAUKA – TECHNIKA – ŒRODOWISKO.
W sk³ad Komitetu Honorowego zjazdu weszli: Maciej P³a¿yñski – marsza³ek Sejmu RP (przewodnicz¹cy), Jerzy Steinhoff – wicepremier, minister gospodarki, W. Bradecki – Prezes WUG, Witold Krochmal – wojewoda dolnoœl¹ski, Andrzej Jaroch – wiceprezydent Wroc³awia, prof. Andrzej Mulak – rektor Politechniki Wroc³awskiej, T. Zygad³owicz – Prezes ZG SITG.
W VII Krajowym ZjeŸdzie wziê³o udzia³ grono 250 uczestników reprezentuj¹cych: zak³ady górnicze, przedstawiciele Wy¿szego i Okrêgowych Urzêdów Górniczych, wy¿sze uczelnie, firmy i
inne instytucje zwi¹zane z krajowych górnictwem odkrywkowym.
Na podstawie wyg³oszonych i opublikowanych w materia³ach konferencyjnych 35 referatów (Prace Instytutu Górnictwa – 91, seria:
Konferencje, nr 28) oraz owocnych wyst¹pieñ i dyskusji, sformu³owano wnioski:
• Rozwój kraju w najbli¿szych latach wymagaæ bêdzie pozyskiwania wêgla brunatnego, towarzysz¹cych surowców i innych eksploatowanych odkrywkowo kopalin skalnych.
• Rozwój ten wymaga m.in. dalszego doskonalenia i ustabilizowania prawnych podstaw dzia³alnoœci górniczej oraz uwzglêdnienia odrêbnoœci i wielkoœci przedsiêbiorstw górniczych.
Zgodnie z has³em przewodnim VII Zjazdu: NAUKA – TECHNIKA – ŒRODOWISKO, równolegle z obradami zorganizowa-
no wystawê i liczne prezentacje krajowych i zagranicznych firm
oferuj¹cych maszyny, urz¹dzenia, technologie, oprogramowanie
oraz us³ugi technologiczne dla potrzeb odkrywkowej eksploatacji górniczej.
Na zdjêciu u góry prorektor PWr Ludomir Jankowski, dziekan
Wydzia³u Górniczego PWr Monika Hardygóra i prezes WUG Jan
Szczerbiñski przeciêciem wstêgi otwieraj¹ wystawê.
Zgodnie z tradycj¹ zaproponowano, by nastêpny Zjazd Górnictwa Odkrywkowego odby³ siê w 2005 r. Gotowoœæ jego zorganizowania zadeklarowa³a spontanicznie Kopalnia Wêgla Brunatnego
Ba³chatów S.A.
(WG)
30
nr 137
WOLFSBURG ’2000
Kolejna grupa studentów Wydzia³u Mechanicznego (III i IV rok)
uda³a siê w dniu 23 paŸdziernika 2000 r. z wizyt¹ do Instytutu Budowy Pojazdów Braunschweig-Wolfenbuettel Fachhochschule
(BWFH), który ma sw¹ siedzibê w Wolfsburgu. To miasto powsta³o wokó³ fabryki Volkswagena. Olbrzymie logo VW umieszczone
na jednym z budynków koncernu i kominy fabryczne widoczne s¹
ju¿ przy zjeŸdzie z autostrady do centrum.
Polska grupa po zakwaterowaniu siê w miejscowym Schronisku
M³odzie¿owym (Jugendgaestehaus) i krótkim spacerze zosta³a powitana przez prof. Gerharta Rinne – patrona trwaj¹cej ju¿ trzeci
rok wspó³pracy.
Nastêpnego dnia zwiedzano wytwórniê silników spalinowych
VW w odleg³ym o oko³o 50 km Salzgitter. Piêciogodzinna wizyta
w trzeciej w œwiecie pod wzglêdem wielkoœci produkcji fabryce
silników rozpoczê³a siê projekcj¹ filmu i odwiedzeniem zak³adowego muzeum.
Fabryka przyt³acza wielkoœci¹. Przemieszczanie siê z hali do hali
jest u³atwione dziêki ³¹cznikom komunikacyjnym. Zaskakuj¹ca jest
iloœæ rowerów u¿ywanych do komunikacji wewnêtrznej. Zdumiewaj¹ sun¹ce bezszelestnie i mrugaj¹ce na zakrêtach kierunkowskazami bezobs³ugowe wózki transportowe. Najwiêksze zainteresowanie zwiedzaj¹cych wzbudzi³a jednak technologia „crack” stosowana przy obróbce korbowodów dla silnika wytwarzanego w firmie
Volkswagen Motor Polska w Polkowicach (pokrywa stopy korboW laboratorium silników spalinowych w Wolfenbuettel – stanowisko do
badañ bezpoœredniego wtrysku benzyny
„Rada starszych” na po¿egnalnej kolacji (od prawej: prof. H. Janssen,
prof. W. Huck, prof. G. Rinne, dr C. Kolanek)
wodu nie jest odcinana lecz odrywana, co zapewnia jednoznaczne
po³¹czenie monta¿owe tych elementów).
Goœci dopuszczono równie¿ do tajników laboratoriów, w których bada siê prototypy silników. Na koñcu zwiedzania – ogl¹danie linii monta¿u i zapoznanie siê z problemami wystêpuj¹cymi przy
kontroli jakoœci po tzw. gor¹cym teœcie.
W Wolfenbuettel znajduje siê „centrala” Wy¿szej Szko³y Zawodowej Braunschweig-Wolfenbuettel. Tam polsk¹ grupê przyj¹³ wicekanclerz szko³y prof. Winfried Huck, który przedstawi³ historiê,
organizacjê i zasady funkcjonowania uczelni. Gospodarze pokazali
równie¿ laboratorium podstaw konstrukcji maszyn, silników spalinowych oraz centrum komputerowe, dostêpne przez ca³¹ dobê w
ci¹gu ca³ego tygodnia.
Na œrodê 25 paŸdziernika przewidziano odwiedziny w centrali
koncernu VW w Wolfsburgu. W linii prostej to tylko 500 m od
Jugendgaestehausu, ale miasto oddziela od fabryki VW ¿eglowny
Kana³ Œródl¹dowy ³¹cz¹cy £abê z Wezer¹. Aby dostaæ siê do Centrum Badawczego na terenie fabryki, trzeba przekroczyæ most na
kanale i skorzystaæ z bramy towarowej. Wycieczkowiczów powita³
dr Christian Jelitto i zaprosi³ ich do sali konferencyjnej, gdzie dr
Hans-Joachim Oberg – szef grupy zajmuj¹cej siê agregatami silnikowymi przedstawi³ kierunki badañ prowadzonych w VW. Dr Jelitto zaprezentowa³ wyniki badañ i symulacji procesu bezpoœredniego wtrysku benzyny. Opiekunowie grupy otrzymali zestawy
materia³ów informacyjnych.
W ramach wizyty w fabryce VW zwiedzono zak³ad produkcji
samochodów golf i bora.
Jedn¹ z atrakcji by³o ogl¹danie mieszcz¹cej siê na terenie fabryki wystawy AUTOSTADT, która jest jednym z elementów wystawy EXPO’2000 w Hanowerze.
26 paŸdziernika by³ przeznaczony na wyjazd do Hanoweru i
zwiedzanie
œwiatowej wystawy EXPO’2000. Mimo ¿e dostanie siê do niektórych pawilonów wymaga³o odstania 3-godzinnej kolejki, uczestnicy wyjazdu znaleŸli czas na odwiedziny polskiego pawilonu, który
w tym dniu prezentowa³ Opolszczyznê.
W ostatnim dniu wizyty odby³o siê seminarium w Instytucie
Budowy Pojazdów. Otworzy³ je prof. Rinne. Pe³nomocnik dziekana ds. promocji Wydzia³u Mechanicznego PWr dr Zbigniew Sroka
przedstawi³ nasz¹ uczelniê oraz wydzia³, a nastêpnie polscy goœcie
wyg³osili wyk³ady „zamawiane” w ramach programu Socrates:
• dr C. Kolanek: Alternatywne napêdy dla pojazdów,
• dr Z. Sroka: Procesy zu¿ycia silnika w wyniku obci¹¿eñ mechanicznych, cieplnych i chemicznych,
• dr M. Reksa: Paliwa alternatywne np. RME,
• dr W. Walkowiak: Ekologiczne aspekty w silnikach spalinowych.
31
grudzieñ 2000
Prof. Heitland prezentuje swój program symulacyjny
Germanista mgr Jan Strach pod s³ynn¹ bociani¹ deklaracj¹ (kocham
Polskê) na EXPO’2000 w Hanowerze
1998 roku, w czasie pierwszej wyprawy niemieckich studentów w
ramach wspó³pracy PWr z BWFH.
Gromkim „Sto lat” podziêkowano prof. Rinnemu za zaproszenie
do Wolfsburga, i wcale nie ukrywano nadziei na nastêpn¹ wizytê.
Czes³aw Kolanek
Fot. Zbigniew Kêdzia
W seminarium uczestniczy³ m.in. znany z sympatii dla Polaków
prof. Herbert Heitland, emerytowany szef Centrum Badawczego
VW. Przedstawi³ on polskim studentom swój komputerowy program symuluj¹cy jazdê samochodem, który umo¿liwia testowanie
temperamentu kierowcy. Nastêpnie obdarowa³ ich swoj¹ ksi¹¿k¹,
do której do³¹czy³ dyskietkê z prezentowanym programem.
Wœród s³uchaczy byli równie¿ niemieccy studenci planuj¹cy odbycie czêœci studiów na naszej uczelni oraz student Wydzia³u Mechanicznego PWr, zaliczaj¹cy 1 semestr studiów w IBP w Wolfsburgu.
Po wyk³adach i zwiedzaniu laboratoriów prof. Rinne przedstawi³ kierunki studiów realizowanych w Wolfsburgu (techniki wytwarzania, zarz¹dzanie w s³u¿bie zdrowia, recykling).
Uroczysta kolacja w restauracji mieszcz¹cej siê w starym browarze by³a okazj¹ do podsumowania pracowitego dnia i ca³ego
pobytu. Oprócz polskiej grupy uczestniczyli w niej: wicekanclerz
prof. Winfried Huck, dyrektor IBP prof. Heinrich Holdack-Janssen, prof. Gerhard Rinne i prof. Herbert Heitland wraz z ma³¿onkami, a tak¿e czterej absolwenci IBP, którzy goœcili we Wroc³awiu w
Grupa w budynku
recepcyjnym
wystawy AUTOSTADT
32
Znacz¹cy
sukces fizyków
z Politechniki Wroc³awskiej
Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej i Towarzystwo Popierania i
Krzewienia Nauk wy³ania co roku najlepsze prace doktorskie z ró¿nych dziedzin. Co trzy lata poddawane s¹ ocenie prace z zakresu
fizyki – jest to presti¿owy Konkurs im. Grzegorza Bia³kowskiego.
W 1997 roku I nagrodê w tym konkursie obejmuj¹cym wtedy lata
1995-1997 otrzyma³ dr Piotr Sitko z Instytutut Fizyki Politechniki
Wroc³awskiej za pracê doktorsk¹ pt. „Teoria nadprzewodnictwa
anyonowego i uk³adów z³o¿onych fermionów” wykonan¹ pod kierunkiem prof. Lucjana Jacaka.
W nastêpnym, rozstrzyganym w tym roku Konkursie im. Grzegorza Bia³kowskiego obejmuj¹cym kolejne trzy lata wyró¿nienie
otrzyma³ dr Arkadiusz Wójs z Instytutu Fizyki Politechniki Wroc³awskiej za pracê doktorsk¹ pt. „Struktura elektronowa pó³przewodnikowych kropek kwantowych”, której promotorem by³ równie¿ prof. Lucjan Jacak. Wyró¿nienie to jest obok I nagrody drugim pod wzglêdem rangi honorem przyznanym przez Komisjê Konkursow¹. Trzeba podkreœliæ, ¿e konkurencja jest bardzo powa¿na.
W ci¹gu trzech lat w Polsce bronionych jest zwykle kilkaset doktoratów z zakresu fizyki, bowiem obok instytutów fizyki na Politechnikach, s¹ wielkie i znakomite instytuty fizyki na uniwersytetach
(nierzadko po dwa – fizyki teoretycznej i doœwiadczalnej) oraz kilka potê¿nych instytutów fizyki PAN.
Tak wiêc sukces w dwóch kolejnych Konkursach im G. Bia³kowskiego jest bezprecedensowym osi¹gniêciem zespo³u z Instytutu Fizyki Politechniki Wroc³awskiej.
Warto dodaæ, ¿e równie¿ w konkurencji prac magisterskich zespó³ ten legitymuje siê najwy¿szymi osi¹gniêciami: dwie prace dyplomowe wykonane pod kierunkiem prof. Lucjana Jacaka zosta³y
uznane przez Polskie Towarzystwo Fizyczne za najlepsze w kraju
prace magisterskie z fizyki w 1995 (praca dyplomowa w³aœnie dra
Arkadiusza Wójsa) i w 1999 (praca dyplomowa mgr Izabeli Szlufarskiej).
Uroczyste wrêczenie nagród laureatom Konkursu im. Grzegorza Bia³kowskiego odbywa siê w Pa³acu Staszica w Warszawie. Tym
razem mia³o miejsce w dniu 7 grudnia.
Dodajmy tak¿e, ¿e obaj laureaci dr Arkadiusz Wójs i dr Piotr
Sitko zamierzaj¹ w najbli¿szym czasie przedstawiæ swoje prace
habilitacyjne.
nr 137
Wywiad z dr in¿. Barbar¹ Bolkowsk¹,
dyrektorem Departamentu Badañ KBN
Cel РinnowacyjnoϾ gospodarki
Okazj¹ do przeprowadzenia rozmowy by³o posiedzenie
Opiniodawczo-Doradczego Zespo³u Ds. Projektów Celowych KBN odbywaj¹cym siê we Wroc³awiu 30 listopada
2000.
Zespó³ ds. projektów celowych dzia³a w sk³adzie:
• prof. Henryk Górecki (przewodnicz¹cy), PWr, cz³onek
KBN
• prof. Tadeusz Bo³d, Inst. Metalurgii ¯elaza im. S.Staszica, Gliwice, cz³onek KBN
• prof. Piotr Bykowski, Morski Instytut Rybacki, Gdynia
• prof. Monika Hardygóra, PWr
• prof. Krzysztof Jajuga, AE we Wroc³awiu , cz³onek KBN
• prof. Jan Koch, PWr
• prof. Zbigniew Œmieszek., Instytut Metali Nie¿elaznych
(Gliwice), i przew. RG JBR cz³onek KBN
Dr Piotr Sitko i dr Arkadiusz Wójs pozuj¹ do zdjêcia ze swoim promotorem
profesorem Lucjanem Jacakiem (w œrodku).
– Spotkanie Opiniodawczo-Doradczego Zespo³u KBN ds. Projektów Celowych odbywa siê tym razem we Wroc³awiu. Czy celowe
by³o podjêcie trudu wyjazdu z Warszawy?
– Uwa¿am, ¿e bardzo warto by³o tu przyjechaæ. Oprócz tego, ¿e
mo¿na by³o zapoznaæ siê z sytuacj¹ uczelni, czemu s³u¿y³o spotkanie z rektorem, zobaczyliœmy te¿ nowe pomieszczenia œwie¿o oddanego do u¿ytku Wroc³awskiego Centrum Transferu Technologii …
– …dofinansowanego przez KBN.
– Dofinansowanego, no tak. Ale nawet Nagroda Nobla zwi¹zana
jest z nazwiskiem naukowca, a nie sponsora badañ. Zas³ug¹ sponsora jest tylko sensowny dobór celu finansowania. Godzien pochwa³y jest przede wszystkim ten, kto wyszed³ z inicjatyw¹ i dokoñczy³
tego dzie³a.
33
grudzieñ 2000
– A jednak czynnik finansowy jest istotny.
– Sprawy finansowe musz¹ istnieæ, ale nie s¹ pierwszoplanowe,
jeœli chodzi o cel dzia³ania. Co do naszego spotkania we Wroc³awiu, chcê podkreœliæ, ¿e wybór miejsca obrad wynika tak¿e z jego
sk³adu osobowego. Ten bardzo wa¿ny zespó³ Komitetu Badañ Naukowych ma w swoim sk³adzie a¿ cztery osoby z Wroc³awia i dwie
z Gliwic.
– Czy to znaczy, ¿e Wroc³aw bêdzie sta³ym miejscem spotkañ zespo³u?
– Trudno to jeszcze przes¹dziæ. Póki nie obci¹¿a nas zbyt du¿a
liczba dokumentów, które s¹ oczywiœcie gromadzone w Warszawie, mo¿emy pozwoliæ sobie na sesje wyjazdowe. Poza tym bardzo
przyjemnie wystêpowaæ w roli goœcia, a nie gospodarza posiedzeñ.
– Jaki jest zakres dzia³ania powo³anych zespo³ów opiniodawczodoradczych?
– KBN powo³a³ trzy bardzo wa¿ne zespo³y opiniodawczo-doradcze, które maj¹ wspomagaæ Komitet i Ministra nauki w kszta³towaniu polityki naukowej i naukowo-technicznej pañstwa. Zespó³ do
Spraw Dzia³alnoœci Statutowej i Inwestycji bêdzie formu³owa³
politykê za³o¿eñ polityki finansowania dzia³alnoœci statutowej jednostek i polityki inwestycyjnej, a tak¿e bêdzie wskazywa³, jaki jest
uzasadniony udzia³ dotacji podmiotowej i dotacji celowej (na inwestycje) w œrodkach bud¿etowych przeznaczonych na naukê.
Z kolei Zespó³ do Spraw Projektów Badawczych bêdzie wskazywa³, jakie kierunki badañ
naukowych powinny byæ szczególnie rozwijane, np. w formie projektów badawczych zamawianych przez Komitet.
Zbieraj¹cy siê dziœ we Wroc³awiu Zespó³ do
Spraw Projektów Celowych bêdzie formu³owa³ propozycje kierunków badañ stosowanych i
prac rozwojowych szczególnie wa¿nych dla
wzrostu innowacyjnoœci gospodarki, a tak¿e jaka
powinna byæ proporcja nak³adów w bud¿ecie
nauki przeznaczonych na finansowanie projektów celowych i celowych zamawianych, aby ten
cel osi¹gn¹æ.
– Projekty celowe wyrastaj¹ na bazie kooperacji z przemys³em. Czy dzia³alnoœæ zespo³u obejmuje te¿ rozpoznawanie tego, co w przemyœle
wartoœciowe, w co warto inwestowaæ?
– Na pewno zespó³ bêdzie musia³ wykorzystywaæ i ekspertyzy, i materia³y istniej¹ce. Podstawê prac mo¿e stanowiæ program „Polska 2025”, który ju¿ nakreœla
tak¹ d³ugofalow¹ politykê czy strategiê
rozwoju Polski – jak to okreœla tytu³ opracowania. Mamy te¿ za³o¿enia polityki innowacyjnej do 2002 r.
– Ale wiele zale¿y te¿ od inicjatywy zak³adów przemys³owych.
– Przemys³ jest uwarunkowany czynnikami gospodarczymi i zró¿nicowany pod
wzglêdem w³asnoœciowym. To sprawia,
¿e trzeba stosowaæ wobec przedsiêbiorstw zró¿nicowane instrumenty dzia³ania. Generalnie jednak przedsiêbiorstwa
bêd¹ robi³y to, co im da zysk, co dla nich
bêdzie interesem. Podstaw¹ ich decyzji
bêd¹ oczekiwane efekty, które zreszt¹
mog¹ mieæ ró¿n¹ formê: lepszego produktu, ni¿szych kosztów wytwarzania, obni¿enia szkodliwoœci procesu produkcyjnego dla œrodowiska, a mo¿e jeszcze inn¹.
– Czy zak³adaj¹ Pañstwo, ¿e jednostka badawcza bêdzie inicjatorem tych kontaktów z przemys³em?
– Nie, d¹¿enie do nawi¹zania kontaktów powinno byæ obustronne.
– Jakie czynniki decyduj¹ wiêc o sukcesie?
– Oprócz woli wspó³dzia³ania potrzebna jest przede wszystkim
wymiana informacji. I to obustronna. Dlatego tak wa¿ne jest tworzenie centrów transferu technologii, takich miêdzy innymi, jak wroc³awskie.
– Wiem, ¿e przewodnicz¹cy Zespo³u do Spraw Projektów Celowych prof. Henryk Górecki jest dobrze zorientowany w praktycznych problemach przemys³u chemicznego, z którym ma bogate
kontakty.
– Tak, myœlê, ¿e mo¿na to powiedzieæ o wszystkich cz³onkach tego
zespo³u. Ka¿dy z nich jest œwietnie zorientowany w przemys³owych
aspektach reprezentowanej przez siebie dziedziny. Dzia³alnoœæ takiego zespo³u ju¿ wkrótce powinna przynieœæ konkretne owoce.
– Dziêkujê Pani za rozmowê.
Rozmawia³a Maria Kisza
34
nr 137
Sukces w Lyonie
– wygraliœmy „przed egzaminem”
W wakacyjnym numerze Pryzmatu (132133) pisaliœmy o prezentacjach studenckich
w Lyonie, w których uczestniczyli studenci
z Samorz¹du Studenckiego, Wydzia³ów
Architektury, Budownictwa L¹dowego
i Wodnego oraz cz³onkowie stowarzyszenia
fotografików SpAF.
CROUS Lyon - Saint Etienne umo¿liwi³
naszym studentom udzia³ w Œwiêcie Spo³ecznoœci Studenckich w Lyonie w maju br.
oraz prezentacje prac fotograficznych, rysunków, a tak¿e osi¹gniêæ kó³ naukowych.
Fotografie artystyczne studentów ze SpAFu tak zachwyci³y organizatorów z CROUS,
¿e zaprosili ich do udzia³u w miêdzynarodowym konkursie fotograficznym, w którym uczestniczyli studenci z Mediolanu,
Florencji, Coimbry i Monachium. Tematem
fotografii by³o ¿ycie studenckie w domach
akademickich.
Ostatnio dotar³y do nas mi³e wiadomoœci o finale konkursu. Przywioz³a je delegacja francuska przebywaj¹ca na Politechnice Wroc³awskiej z okazji obchodów 55lecia naszej Uczelni. W sk³ad delegacji
wchodzili: pani Stephanie Thomas reprezentuj¹ca Sekcjê Kultury w CROUS oraz panowie Denis Lambert – zastêpca dyrektora
CNOUS w Pary¿u i Jean-Pierre Coudour –
dyrektor CROUS Lyon - Saint Etienne.
Goœcie z Francji przywieŸli I nagrodê dla
pana Andrzeja Stafiniaka (SpAF) z Wydzia³u Elektrycznego za zdjêcie „Przed egzaminem”. Nagroda zosta³a wrêczona laureatowi w obecnoœci z JM Rektora prof. Andrzejea Mulaka i studentów, którzy w maju br.
uczestniczyli w Œwiêcie Spo³ecznoœci Stu-
wersyteckich, szczególnie w miastach francuskich dysponuj¹cych du¿ym doœwiadczeniem
w tym zakresie i nowymi technikami.
Nawi¹zane na 29. Francusko-Niemieckim
Seminarium w Trewirze w roku 1997 kontakty z CNOUS i CROUS przekszta³caj¹ siê
w konkretn¹ wspó³pracê. Mo¿na ¿ywiæ na-
denckich w Lyonie. W spotkaniu wziêli
udzia³ równie¿: prodziekan Wydzia³u Budownictwa L¹dowego
i Wodnego dr Krystyna
Szczeœniak, kierownik
Sekcji ds. Studenckich
mgr in¿. Andrzej OstojaSolecki, mgr Marian
Pawlak – trener koordynator sekcji wioœlarskiej
klubu AZS oraz kierownik Dzia³u Wspó³pracy
Miêdzynarodowej mgr
Krystyna Galiñska.
Dziêki goœcinnoœci
kierownika Zespo³u Domów Studenckich mgr Janusza Drozdowskiego Moment wrêczania nagrody panu Andrzejowi Stafiniakowi
goœcie zwiedzili równie¿
dziejê, i¿ w przysz³oœci bêd¹ to nie tylko sukosiedle studenckie przy ulicy Wittiga.
Wizyta we Wroc³awiu by³a dla delegacji cesy w konkursach fotograficznych.
francuskiej przede wszystkim okazj¹ do odKrystyna Galiñska
bycia rozmów z prorektorem ds. studenckich
Dzia³ Wspó³pracy Miêdzynarodowej
prof. L. Komorowskim, który zaproponowa³
podjêcie partnerskiej wspó³pracy miêdzy PoPan Andrzej Stafiniak jest doktorantem
litechnik¹ Wroc³awsk¹ a CROUS Lyon - Sa- na Wydziale Elektrycznym. W 1995 r. ukoñint Etienne w zakresie spraw studenckich. czy³ tu studia ze specjalnoœci¹ Przyrz¹dy i sysW podpisanym protokole uwzglêdniono pro- temy pomiarowe. Po dwóch latach asystentupozycjê przysz³ej wspó³pracy w dziedzinie ry podj¹³ studia doktoranckie. Tematem jego
kultury i sportu (udzia³ ekipy wioœlarzy PWr pracy przygotowywanej pod kierunkiem prof.
w regatach w Lyonie, rozszerzenie udzia³u w Zdzis³awa Nawrockiego jest „Metoda pomiakonkursie fotograficznym, udzia³ Politechni- ru impedancji pêtli zwarcia”.
Swoj¹ przygodê z fotografi¹ rozpocz¹³
ki w programie Culture-Action, obejmuj¹cym
wymianê miêdzynarodow¹ studentów). Na w dzieciñstwie. Od ojca nauczy³ siê obrabiaæ
uwagê zas³uguje równie¿ wymiana informa- czarno-bia³e zdjêcia. W okresie studiów nie
cji i wzajemne wizyty maj¹ce na celu pozna- poœwiêca³ temu zajêciu zbyt wiele czasu, z ponie nowych systemów obs³ugi sto³ówek uni- wodu jego braku. Udzia³ w Rajdach Elektry-
Rozmawiaj¹ panowie Denis Lambert – zastêpca dyrektora CNOUS w Pary¿u i Jean-Pierre Coudour –
dyrektor CROUS Lyon - Saint Etienne, pani mgr Krystyna Galiñska i rektor prof. Andrzej Mulak.
ka przyczyni³ siê do renesansu fotograficznego. Ich organizator – prodziekan Wydzia³u
Elektrycznego dr Zbigniew K³os zaprosi³ go
jako fotografa rajdowego.
Kontakty ze SpAFem sprawi³y, ¿e Andrzej
Stafiniak wzi¹³ udzia³ w konkursie organizowanym dla m³odzie¿y z kilku uczelni europejskich. Zaproszenie Polaków do prezentacji by³o wynikiem wysokiej oceny, jak¹ uzyska³a przedstawiana tam wiosn¹ wystawa Polska Fotografia Studencka.
Nasi studenci zostali zaproszeni do konkursu organizowanego przez cztery inne europejskie oœrodki akademickie: Lyon, Monachium, Florencjê i Coimbrê. Temat konkursu „Nasz campus” (maj¹cego obrazowaæ ¿ycie studentów) zosta³ okreœlony przez W³ochów, zaœ najlepsza praca zosta³a wybrana
przez studentów spoœród 30 prac, które znalaz³y siê w finale.
Przyznana nagroda nie jest tylko symboliczna. Wynosi 600 euro. Ten konkretny wymiar finansowy mo¿e dodatkowo zachêciæ
studentów do uczestnictwa w dalszych konkursach.
35
grudzieñ 2000
Warto tu zacytowaæ s³owa przedstawiciela
organizatorów pana Denisa Lamberta (CNOUS), który stwierdzi³, ¿e wszystkie polskie
prace, jakie przys³ano, œwietnie promuj¹ nasz¹ kulturê i wyrazi³ nadziejê na poszerzenie
kontaktów.
Nagrodzone zdjêcie powsta³o w czasie
przygotowywania polskiej ekspozycji na konkurs w Lyonie, choæ Andrzej Stafiniak nie zrobi³ go z myœl¹ o konkursie. Agnieszka, bohaterka zdjêcia, przygotowywa³a siê w³aœnie do
egzaminu. Po kilku dniach intensywnej nauki
i tu¿ przed egzaminem stan „upojenia” wiedz¹ osi¹ga³ apogeum. Ten w³aœnie moment
uda³o siê uchwyciæ fotografowi. Fakt, ¿e zd¹¿y³em wys³aæ to zdjêcie do Lyonu, zawdziêczam S³awkowi Szrekowi. – podkreœla autor. –
Zd¹¿yliœmy w ostatniej chwili.
Nie od razu zrozumia³em rady starszych od
siebie fotografów, ¿e trzeba przede wszystkim
rozwijaæ w³asn¹ spostrzegawczoœæ i wra¿liwoœæ. – mówi Andrzej Stafiniak – Z czasem
okaza³a siê, ¿e ta trudna prawda jest w stu
procentach prawdziwa! Minê³o sporo lat zanim nauczy³em siê „patrzeæ”. Jak to powiedzia³ jeden ze znawców problemu – ka¿da sytuacja ma swój punkt kulminacyjny, rol¹ fotografa jest umiejêtne wychwycenie tej chwili.
Inspiracj¹ dla moich zdjêæ by³o malarstwo
Zbigniewa Supersona i Stanis³awa Przew³ockiego, z którymi siê zaprzyjaŸni³em. Zbyszek
„Przed egzaminem”
tworzy obrazy bardzo symboliczne i precyzyjne, mocno na³adowane treœci¹. Malarstwo
Staszka, szczególnie to niekomercyjne, jest
bardzo emocjonalne. Wiele skorzysta³em te¿
z kontaktów z fotografikiem wroc³awskim
Zbyszkiem Stok³os¹. Zachêci³ mnie On do
dalszych bardziej kreatywnych poszukiwañ.
W dziedzinie techniki fotograficznej ciekawym forum do dyskusji i wymiany doœwiadczeñ jest grupa dyskusyjna pl.rec.foto . Tam
w³aœnie „spotka³em” Vacka którego szereg
uwag i rad na temat obróbki chemicznej negatywów, pozwoli³y mi znacz¹co podnieœæ
walory techniczne moich prac.
Andrzej Stafiniak od kilku lat nieformalnie wspó³pracuje ze SpAFem, a szczególnie
ze S³awomirem Szrekiem, zaœ od ponad roku
jest cz³onkiem Wroc³awskiego Towarzystwa
Fotograficznego.
Zachêcony efektami, próbuje „znaleŸæ” swoje
spojrzenie na wiele dziedzin i aspektów ¿ycia.
Im wiêcej fotografujê, tym bardziej dostrzegam
¿e nie jest to takie proste. – mówi.
Dziedziny, w których siê dobrze czuje, to
reporta¿ oraz szeroko rozumiany portret: ludzie, zwierzêta, ale tak¿e przedmioty, detale.
W krajobrazie interesuje go detal, w martwej
naturze – kompozycja, w cz³owieku – jego
emocje i wzajemne relacje. We wszystkim
istot¹ jest gra œwiat³a i cienia.
¯yczymy Mu nastêpnych sukcesów. 
NA WYDZIA£ACH
GÓRNICZY
18. 09. 2000 r. na posiedzeniu Rady
Wydzia³u:
• wyra¿ono zgodê na przed³u¿enie dr
in¿. R. Kabatowi urlopu bezp³atnego do
30.09.2001r.,
• poparto wniosek o zatrudnienie prof.
S. Dmitruka na rok akademicki 2000/
2001 na 1/4 etatu,
• wyra¿ono zgodê na wszczêcie przewodu doktorskiego Doroty Sobczyk nt.:
„Badania nad formowaniem odpadów
poflotacyjnych” i powo³ano prof. dr hab.
in¿. Jadwigê Wiêckowsk¹ na promotora
pracy doktorskiej,
• nadano Wojciechowi Sawickiemu
stopieñ naukowy doktora nauk technicznych.
19.09.2000 r. na posiedzeniu Rady
Wydzia³u:
• jednomyœlnie poparto wniosek o wyst¹pienie do uprawnionej Rady o wszczêcie postêpowania dla uzyskania tytu³u
profesora przez dr hab. in¿. Waltera Bartelmusa,
• zatwierdzono temat pracy dyplomowej Piotra Szmigla pt. „Koncepcja nowych systemów przeróbczych w Kopalni Gabra w S³upcu”,
• nadano Jackowi Szczepiñskiemu stopieñ naukowy doktora nauk technicznych
oraz zaopiniowano wniosek o przyznanie dr in¿. Jackowi Szczepiñskiemu nagrody za rozprawê doktorsk¹.
11.10.2000 r. na posiedzeniu Rady
Wydzia³u:
• wyra¿ono zgodê na wszczêcie przewodu doktorskiego mgr in¿. Sebastiana
Goli nt.: „Analityczna metoda oceny zaburzeñ pracy g³ównych wentylatorów
kopalnianych” oraz powo³ano prof. dr
hab. in¿. Andrzeja Strumiñskiego na promotora pracy doktorskiej,
• zatwierdzono kandydaturê dr Stanis³awa Œlusarczyka na kierownika Zak³adu Geologii Stosowanej, Odwadniania i
Ekologii w Instytucie Górnictwa PWr,
• wyra¿ono zgodê na przed³u¿enie zatrudnienia dr in¿. Haliny Martyniuk na
stanowisku adiunkta w I-11 na rok akademicki 2000/2001,
• zatwierdzono odbiór zlecenia Nr
341961 nt.: „Badanie nad zastosowaniem
kredy jeziornej z kopalni Be³chatów”.
31. 10. 2000 r. na posiedzeniu Rady
Wydzia³u jednomyœlnie poparto wniosek
o przed³u¿enie mianowania dr hab. in¿.
Dokoñczenie na stronie 44
36
nr 137
NA WYDZIA£ACH
Dokoñczenie ze strony 43
Wojciecha Ciê¿kowskiego na stanowisku profesora nadzwyczajnego PWr. na
czas nieokreœlony.
MECHANICZNO-ENERGETYCZNY
26 wrzeœnia na posiedzeniu Rady
Wydzia³u:
• Postanowiono zatrudniæ na stanowiskach profesorów nadzwyczajnych
dr. hab. in¿. Juliusza Gajewskiego i dr.
hab. in¿. Krzysztofa Jesionka.
• W wyniku rozstrzygniêcia konkursów powo³ano dr. in¿. Artura Jêdrusynê i dr. Marka Lewkowicza na stanowiska adiunktów.
• Postanowiono równie¿ zatrudniæ:
– dr. in¿. Ryszarda G³êbika w I-20 w
pe³nym wymiarze czasu pracy,
– dr. hab. Mieczys³awa Mieczyñskiego, prof. nadzw. i dr. hab. in¿. Janusza
Zaleskiego, prof. nadzw. na stanowiskach profesorów nadzwyczajnych na 1/
4 etatu,
– mgr in¿. Jacka Lamperskiego na
stanowisku asystenta w I-20 w pe³nym
wymiarze czasu pracy,
– mgr in¿. Gabrielê Konopkê i mgr.
in¿. Arkadiusza Wiœniewskiego na 1 etatów asystenckich w I-20.
• Jednomyœlnie przyjêto projekt
wniosku o utworzenie kierunku kszta³cenia Energetyka.
IN¯YNIERIA ŒRODOWISKA
20 wrzeœnia na posiedzeniu Rady
Wydzia³u dziekan wspomnia³ zmar³ego
dr. Józefa Januszewskiego. Jego pamiêæ
uczczono minut¹ ciszy.
• Dziekan podziêkowa³ za wieloletni¹ pracê odchodz¹cym na emeryturê:
mgr in¿. Adamowi Czmuchowskiemu,
in¿. Krystynie Koszelnik i dr in¿. Krystynie Syczewskiej.
• Dr hab. Andrzej Kotowski przedstawi³ propozycje zmian w planach i programach studiów.
• W wyniku konkursu powo³ano dr.
in¿. Wojciecha Mazurka na stanowisko
adiunkta w Katedrze Klimatyzacji i Ciep³ownictwa.
• Na stanowiskach asystentów w Katedrze Klimatyzacji i Ciep³ownictwa zatrudniono mgr in¿. Edytê Dudkiewicz i
mgr. in¿. Marka Szmagarê na okres 1
roku.
22 listopada na posiedzeniu Rady
Wydzia³u zaproponowano profile klas,
Dokoñczenie na stronie 45
Prof. Zbigniew Huzar, dr in¿. Urszula Markowska–Kaczmar, dr Ludwik KuŸniarz, prorektor (vicechancelor) szwedzkiej uczelni Per Eriksson, Maria Engelmark
Spotkanie z w³adzami
Uniwersytetu w Karlskronie
18 listopada odby³o siê spotkanie prorektora ds. nauczania PWr prof. Jerzego Œwi¹tka i przedstawicieli Wydzia³u Informatyki i
Zarz¹dzania w osobach prodziekana Urszuli
Markowskiej-Kaczmar i prof. Zbigniewa
Huzara z w³adzami Uniwersytetu w Karlskronie w Szwecji. Ze strony szwedzkiej w
rozmowach brali udzia³ prorektor (vice-chancelor) szwedzkiej uczelni Per Eriksson, Maria Engelmark odpowiedzialna za wspó³pracê zagraniczn¹ oraz dr Ludwik KuŸniarz, który jest zatrudniony przez tamtejszy uniwersytet na kontrakcie, pe³ni jednak równie¿
funkcjê ambasadora naszej szko³y.
Inicjatywa spotkania wysz³a ze strony
w³adz uniwersytetu w Karskronie. Z wstêpnej prezentacji wynika, ¿e uniwersytet ten
jest uczelni¹ m³od¹ i raczej ma³¹. Obecnie
kszta³ci siê tam oko³o 3000 studentów. Powsta³ w 1989 roku i obecnie kszta³ci studentów na 8 wydzia³ach, miêdzy innymi na
Wydzia³ach: In¿ynierii Oprogramowania i
Informatyki oraz Telekomunikacji i Przetwarzania Sygna³ów. Jednostki te poszukuj¹ partnerów do wspó³pracy, gdy¿ zamierzenia Szwedów w zakresie komputeryzacji i
rozwoju telekomunikacji s¹ bardzo ambitne. W ci¹gu najbli¿szych dziesiêciu lat
wszystkie mieszkania w Szwecji maj¹ byæ
pod³¹czone do Internetu. Pierwotnym zamys³em by³o stworzenie czegoœ w rodzaju fe-
deracji uniwersytetów nadba³tyckich. Jednak po zatrudnieniu dr KuŸniarza zainteresowano siê wspó³prac¹ z Politechnik¹ Wroc³awsk¹. Po tym pierwszym spotkaniu zosta³y okreœlone p³aszczyzny mo¿liwej
wspó³pracy, które mo¿na podzieliæ na trzy
obszary:
• edukacji (wymiana doœwiadczeñ w zakresie metodyki nauczania, wymiana pracowników w celu wyg³oszenia wyk³adów,
seminariów itp.),
• badañ (podejmowanie wspólnych projektów badawczych, organizowanie wspólnych konferencji, sympozjów etc.),
• wymiany studentów (stworzenie warunków do prowadzenia prac dyplomowych,
prac doktorskich w uczelniach partnerskich,
w przysz³oœci stworzenie specjalnego programu umo¿liwiaj¹cego studentom otrzymanie podwójnego dyplomu).
Nastêpnym krokiem powinno byæ podpisanie umowy o wspó³pracy pomiêdzy obu
uczelniami. Wymaga to jednak akceptacji
Senatu PWr. Oczekuje siê, ¿e odpowiednia
decyzja zapadnie jeszcze w bie¿¹cym roku,
a to pozwoli na wykonanie dalszych szczegó³owych ustaleñ w celu realizacji wspólnych zamierzeñ ku obopólnej korzyœci.
dr in¿. Urszula Markowska–Kaczmar prodziekan Wydz. IZ 37
grudzieñ 2000
28 stycznia 2001
UZUPE£NIAJ¥CE
WYBORY DO SENATU
W zwi¹zku z ust¹pieniem prof. Leona
Kieresa ze stanowiska senatora odbêd¹ siê
w naszym okrêgu (by³ym województwie wroc³awskim) wybory uzupe³niaj¹ce do Senatu
RP. Komitet Wyborczy Akcja Wyborcza „Solidarnoœæ” zg³osi³ jako swego kandydata
pracownika Politechniki Wroc³awskiej Marka Muszyñskiego. Poniewa¿ wybory uzupe³niaj¹ce charakteryzuj¹ siê z regu³y ma³¹ frekwencj¹ (ostatnie przyci¹gnê³y tylko ok. 5%
wyborców), mamy rzadk¹ szansê, by niemal
samymi g³osami pracowników Politechniki
wprowadziæ naszego przedstawiciela do
Senatu RP. W okresie prac nad Prawem o
szkolnictwie wy¿szym i bud¿etem pañstwa
posiadanie takiej reprezentacji mo¿e mieæ
dla œrodowiska akademickiego istotne znaczenie.
Marek MUSZYÑSKI, lat 53, fizyk, absolwent Uniwersytetu Wroc³awskiego, pracownik dydaktyczny Politechniki Wroc³awskiej, legendarny przywódca podziemnej
„Solidarnoœci”. Ju¿ w marcu 1968 roku by³
aresztowany i skazany na dwa lata wiêzienia w zawieszeniu za drukowanie ulotek. W
1980 roku by³ wspó³za³o¿ycielem „Solidarnoœci” na Politechnice Wroc³awskiej i wiceprzewodnicz¹cym Komisji Zak³adowej.
Po wprowadzeniu stanu wojennego dzia³a³
w konspiracji. Po aresztowaniach przywódców podziemnej „Solidarnoœci”, w 1983
roku odtworzy³ jej struktury i stan¹³ na czele RKS NSZZ „S”, którym kierowa³ do 1987
roku. Wybrany pos³em na Sejm z listy „Solidarnoœci” w 1991 roku. W Sejmie pracowa³ w Komisji Administracji i Spraw Wewnêtrznych oraz Komisji Odpowiedzialnoœci Konstytucyjnej. Od 1998 roku jest wiceprzewodnicz¹cym „Solidarnoœci” na Politechnice Wroc³awskiej oraz delegatem na
Zjazd Regionalny i Zjazd Krajowy.
Szanowni Pañstwo!
Zdecydowa³em siê kandydowaæ w wyborach uzupe³niaj¹cych do Senatu z trzech
powodów.
Po pierwsze, moj¹ kandydaturê wysunê³a „Solidarnoœæ”, a poparcia udzieli³ mi
dolnoœl¹ski AWS. Zarówno Zarz¹d Regionu NSZZ „Solidarnoœæ”, jak i Rada Regionalna AWS g³osowa³y w tej sprawie jednomyœlnie. To dla mnie bardzo wa¿ne. Zawsze
zwi¹zany by³em z „Solidarnoœci¹”, przez
ca³y czas dzia³a³em i nadal dzia³am w jej
strukturach i choæ czujê siê bardziej zwi¹zkowcem, ni¿ politykiem, cieszê siê, ¿e wokó³ mojej osoby nie by³o ¿adnych podzia-
NA WYDZIA£ACH
Dokoñczenie ze strony 44
które bêd¹ uznawane przez Wydzia³ow¹
Komisjê Rekrutacyjn¹ jako zawodowe.
• Rozpoczêto postêpowanie w sprawie
nostryfikacji dyplomu in¿ynierskiego
uzyskanego w Niemczech przez in¿. Renatê Kuziel.
• Og³oszono konkursy na stanowiska:
– adiunkta w Katedrze Klimatyzacji i
Ciep³ownictwa,
– 2 adiunktów w I-15,
– profesora zwyczajnego w Katedrze
Klimatyzacji i Ciep³ownictwa
i powo³ano komisje konkursowe.
• Na wniosek prof. Janusza Je¿owieckiego postanowiono ufundowaæ jedno
stypendium dla Polaka z Litwy.
³ów w dolnoœl¹skiej AWS. To dobry prognostyk na przysz³oœæ.
Po drugie, choæ do koñca obecnej kadencji parlamentu zosta³o zaledwie kilka
miesiêcy i w tym czasie nie da siê przeprowadziæ ¿adnej wa¿nej inicjatywy ustawodawczej, istnieje mo¿liwoœæ podejmowania
dzia³añ interwencyjnych. Jako senator RP
chcê upomnieæ siê o Wasze nieza³atwione
sprawy, zamierzam interweniowaæ wszêdzie
tam, gdzie ³amane jest prawo, zw³aszcza
wtedy, gdy wi¹¿e siê to z czyj¹œ krzywd¹, a
tak¿e tam, gdzie bezduszne prawo jest
sprzeczne z elementarnym poczuciem sprawiedliwoœci.
Po trzecie, uwa¿am, ¿e nawet kilka miesiêcy wystarczy, by pokazaæ inny styl dzia³ania. Inny styl to przede
wszystkim zdecydowanie,
konsekwencja i bezwzglêdna
uczciwoœæ, a tak¿e zaniechanie ja³owych k³ótni i sporów.
Chcia³bym, ¿eby wyborcy
zobaczyli nowe oblicze „Solidarnoœci”.
Szanowni Pañstwo!
Te wybory, dziêki Pañstwa poparciu, mog¹ odwróciæ niekorzystny bieg wydarzeñ, mog¹ pokazaæ, ¿e nie
wszystko jest przes¹dzone.
Rz¹dy postkomunistów mia³yby tragiczne konsekwencje
dla Polski. Chcia³bym, aby
okaza³o siê, ¿e nie musimy
byæ skazani na monopol
SLD.
W tych wyborach, przy
spodziewanej bardzo niskiej
frekwencji, nawet pojedynczy g³os mo¿e mieæ znaczenie.
Marek Muszyñski
38
nr 137
KSI¥¯KI, które polecamy...
Upór i trwanie
Wspomnienia
o Zbigniewie Herbercie
Wydawnictwo Dolnoœl¹skie
Wroc³aw 2000
cena 18,50 z³
Ta niewielkich rozmiarów ksi¹¿eczka zawiera osiem tekstów
wspomnieniowych o zmar³ym Poecie. Jak zwykle w takim przypadku, s¹ to teksty dosyæ zró¿nicowane, pokazuj¹ce twórcê w ró¿nych epokach ¿ycia i w sposób czasem wiêcej mówi¹cy o autorze
ni¿ o bohaterze.
Na tym tle wyró¿nia siê bardzo korzystnie tekst pani Jadwigi
Ruziewiczowej „Zbigniew Herbert – serdeczny przyjaciel mojego
mê¿a”.
Autorka jest wdow¹ po prof. Zdzis³awie Ruziewiczu, pracowniku Wydzia³u Chemicznego Politechniki Wroc³awskiej, a jednoczeœnie koledze Herberta z czasów lwowskich. Ich szkolna przyjaŸñ
przetrwa³a do œmierci. Prof. Ruziewicz zmar³ 22 grudnia 1997 roku,
pó³ roku przed Herbertem. Poeta nie chcia³ pogodziæ siê ze strat¹
przyjaciela. Jeszcze w czerwcu 1998 roku napisa³ na swojej ksi¹¿ce dedykacjê: „kochanym Jadzi i Zdzis³awowi Ruziewiczom poœwiêca stary wierny przyjaciel Zbigniew”.
Dziêki bliskoœci kontaktów miêdzy tymi dwoma ludŸmi mamy
mo¿liwoœæ poznaæ lepiej poetê, którego ¿yciorys by³ prawie nieznany w czasach PRL. Jest to jednoczeœnie okazja, by dowiedzieæ
siê czegoœ o naukowcu, który ¿y³ wœród nas. 
Oœrodek Seniorów
Z okazji Œwiêta nauki 15 listopada 2000 odby³o siê uroczyste
poœwiêcenie nowego Oœrodka Seniorów Wy¿szych Uczelni Wroc³awia przy ul. Olszewskiego 23 (donosiliœmy ju¿ o tym w numerze 136).
Idea utworzenia takiego oœrodka powsta³a w 1993 roku. Ju¿
w styczniu 1994 r. z myœl¹ o tym powo³ano Wroc³awsk¹ Miêdzyuczelnian¹ Fundacjê „Pro Homine” na Rzecz Emerytów i
Osób Niepe³nosprawnych. Jej za³o¿ycielami byli rektorzy szeœciu wroc³awskich uczelni: Uniwersytetu, Politechniki, Akademii Medycznej, Akademii Rolniczej, Akademii Ekonomicznej i
Akademii Wychowania Fizycznego oraz komisje zak³adowe
„Solidarnoœci” tych uczelni, ponadto KZ „S” przy ASP i KO
ZNP przy AR.
Zamierzeniem Rady by³o utworzenie oœrodka, w którym
mo¿na bêdzie ludziom samotnym i chorym ze œrodowiska akademickiego zorganizowaæ opiekê i pomoc w pokonywaniu trudnoœci codziennego ¿ycia, a równoczeœnie umo¿liwiæ im nieskrêpowan¹ egzystencjê w samodzielnych mieszkaniach.
Zgromadzenie powo³a³o Radê Fundacji z³o¿on¹ z przedstawicieli œrodowisk poszczególnych uczelni.
Podstawowym za³o¿eniem by³o to, by oœrodek trwale zachowa³ charakter placówki s³u¿¹cej rencistom i emerytom. Zatem,
choæ lokatorzy partycypowali w kosztach budowy (w wysokoœci
30%), uzyskane mieszkania maj¹ charakter spó³dzielczych lokali
lokatorskich. Jest to rozwi¹zanie analogiczne do systemu TBS.
Mieszkania nie mog¹ byæ zatem dziedziczone, a w momencie
zwolnienia siê któregoœ z lokali bêdzie on zasiedlony przez kolejnego kandydata.
Realizacja budowy by³a mo¿liwa dziêki uzyskaniu preferencyjnego kredytu z krajowego Funduszu Mieszkalnictwa oraz darowiznom sponsorów.
Najwiêkszy problem stanowi³o sfinansowanie czêœci socjalnej, ogólnodostêpnej, poniewa¿ pokrycie jej kosztów nie mieœci³o siê w mo¿liwoœciach by³ych pracowników sfery bud¿etowej.
Fundacja zabiega³a w ró¿ny sposób o pieni¹dze na ten cel. Uda³o
siê uzyskaæ ok. 200 tysiêcy z³otych z PFRON. W 1997 roku zabiegi o pieni¹dze sta³y siê szczególnie trudne ze wzglêdu na potrzebê pokrywania strat wynikaj¹cych z powodzi. Jednak¿e dziêki pewnej grupie pracowników Politechniki, Uniwersytetu i Akademii Ekonomicznej, a ostatnio tak¿e Akademii Medycznej, którzy zadeklarowali regularne wp³aty na Fundacjê, uzyskano w latach 1995–2000 kwotê 64.777,61 z³, z czego ok. 40.000 zgromadzi³a Politechnika Wroc³awska.
Fundatorzy (rektorzy i zwi¹zki zawodowe) równie¿ pomogli
finansowo przy realizacji inwestycji. Od 1995 r. do dziœ przeznaczyli na budowê oœrodka 161.650 z³. Jako wk³ad AR i PWr nale¿y równie¿ wymieniæ przekazan¹ Fundacji dzia³kê pod budowê.
Politechnika Wroc³awska wspiera³a te¿ prace poprzez udostêpnienie lokalu, w którym mieœci³a siê Fundacja „Pro Homine” i SM
„Wrzos”.
Zasiedlony ju¿ budynek przy ul. Olszewskiego 23 bêdzie
wkrótce dysponowa³ dodatkowym zapleczem. Ju¿ w styczniu
uruchomiona zostanie zapewne sto³ówka i gabinet lekarski (dwaj
lekarze rodzinni podpisz¹ kontrakt z Kas¹ Chorych). Na wiosnê
przewidziano uruchomienie czêœci s³u¿¹cej do rehabilitacji, na
pocz¹tek przynajmniej w podstawowym zakresie. Wtedy ogó³
pracowników uczelni bêdzie móg³ korzystaæ z zajêæ rekreacyjnych i rehabilitacji.
(mk)
Zarz¹d Fundacji „Pro Homine”
z okazji nadchodz¹cych Œwi¹t Bo¿ego Narodzenia
– tak zwi¹zanych w naszej tradycji z ciep³em domowego ogniska –
sk³ada Pracownikom Politechniki Wroc³awskiej
serdeczne ¿yczenia ³ask Bo¿ych i szczêœliwego Nowego 2001 Roku.
Jednoczeœnie przesy³amy gor¹ce podziêkowania wszystkim,
którzy do tej pory wspomagali Fundacjê swoimi sk³adkami.
grudzieñ 2000
39