Moneta świadkiem historii

skiej nauki i techniki we wspó³pracy europejskiej. S¹dzê, ¿e wa¿nym
sk³adnikiem kultury europejskiej
jest troska o cz³owieka i wynikaj¹ce
z niej starania o wykorzystanie postêpu techniki dla pomocy tym,
którzy tego szczególnie potrzebuj¹. Wyrazem tego jest spontaniczna i masowa pomoc w sytuacjach
kataklizmów przyrodniczych, czy
katastrof ekologicznych. Piêknym
przejawem humanizacji techniki
jest rozwijana w AGH akcja u³atwiania kszta³cenie osób niepe³nosprawnych.
mgr in¿. Stanis³aw O¿ana – Wydzia³ GiG
dr in¿. Andrzej Jan Siwek – Wydzia³ EAIiE
Moneta œwiadkiem historii
Prezes Klubu Numizmatycznego im. T. Ka³kowskiego w Krakowie, jako pracownik AGH zwróci³
siê do W³adz Uczelni z propozycj¹
utworzenia na jej terenie zbioru numizmatycznego, uzyskuj¹c akceptacjê pomys³u przez JM Rektora
AGH i przychylnoϾ Kierownika
Muzeum Historii AGH.
do badañ mog¹ spowodowaæ nowe odkrycia monet, wynikaj¹ce
z prowadzonych w kraju ró¿nego
typu inwestycji, szczególnie dla komunikacji i transportu (np. autostrady).
Pragnê tutaj zacytowaæ wstêp
do dzie³a Tadeusza Ka³kowskiego
– Tysi¹c lat monety polskiej – „Ty-
Dzia³alnoœæ Uczelni w kierunkach górnictwo, hutnictwo i metalurgia, które od samego pocz¹tku
na ziemiach polskich jak i na ca³ym
œwiecie zawsze œciœle ³¹czy³o siê
z mennictwem, szczególnie predysponuj¹ nasz¹ Uczelnie do tworzenia takiego w³aœnie zbioru.
W placówkach naukowych spotyka
siê mniejsze czy wiêksze zbiory,
przyk³adowo zbiór monet i medali
istnieje w Bibliotece PAN w Gdañsku.
Zbiór numizmatów bêdzie nobilitowa³ Uczelnie. Daje mo¿liwoœæ
nowych badañ i dzia³añ dydaktycznych w tym przedmiocie, zw³aszcza ¿e ostanie wyk³ady z numizmatyki by³y wyg³aszane w Uniwersytecie Jagielloñskim w 1956 r. Okazjê
si¹cletnia droga Pañstwa Polskiego usiana jest obficie monet¹ polsk¹. W niej, jak w zwierciadle
utrwali³ siê obraz minionych wieków i spraw – lata chwa³y i upadków naszego kraju, dzieje dzielnic
odrywanych od macierzy i innych
do niej przy³¹czanych, czasy wojen
i lata spokojnego dobrobytu, drapie¿na chciwoœæ panuj¹cych i ¿a³osne ubóstwo ludu. Monety polskie, te najmniejsze ze wszystkich
zabytki historyczne, gromadzone
w muzeach i prywatnych zbiorach,
dotrwa³y do naszych czasów, chocia¿ bezlitoœnie niszczy³y je wojny,
czêstsze na naszych ziemiach ni¿
gdzie indziej.
Niestety dawna moneta polska jest prawie nie znana nasze-
BIP 113 – styczeñ 2003 r.
Problematyka zwi¹zana z ró¿nymi aspektami integracji europejskiej dla trwa³ego rozwoju, a tak¿e
wspó³pracy dotycz¹cych globalnych problemów œrodowiskowych;
jest systematycznie popularyzowana równie¿ w ramach Technicznego Uniwersytetu Otwartego AGH
(vide artyku³ J. W. Dobrowolskiego 12 lat dzia³alnoœci Technicznego Uniwersytetu Otwartego AGH
a popularyzacja wykorzystania postêpu nauki i techniki dla poprawy
jakoœci ¿ycia – BIP AGH 106/107,
2002 r.).
S¹dzê,¿e na nasze dzia³ania jako wspólnoty akademickiej wraz
z kolegami z innych instytucji naukowych w Polsce oraz z Poloni
mo¿e nie tylko przyczyniæ siê do
docenienia polskiego wk³adu dla
rozwijania i obrony tych wartoœci,
które decyduj¹ o to¿samoœci europejskiej i jej presti¿u w œwiecie, ale
tak¿e mog¹ pomóc w bardziej skutecznych staraniach siê o uzyskanie œrodków pomocowych z Unii
Europejskiej dla rozwoju zarówno
prac naukowo-dydaktycznych, badañ jak te¿ gospodarki.
mu spo³eczeñstwu. Numizmatyczny ruch zbieracki, tak bujny na
prze³omie XIX i XX wieku, z³amany
wypadkami pierwsze wojny œwiatowej, nie odrodzi³ siê w okresie miêdzywojennym tak szeroko, by móg³
zap³odniæ mi³oœnictwem dawnej
monety nasze ostatnie lata, pe³ne
trudów przy odbudowie zniszczeñ
zadanych przez drug¹ wojnê œwiatow¹”.
Tak wiêc zbiór monet i medali
w AGH móg³by odegraæ równie¿
rolê dodatkow¹ pokazuj¹c nasz¹
historiê. Prezentacja zbioru monet
mo¿e byæ atrakcj¹ przy ró¿nych
uroczystoœciach w AGH. W naszej
Uczelni jest ma³a grupka wytrawnych numizmatyków, którzy z pewnoœci¹ s³u¿yliby pomoc¹ przy organizacji takiego zbioru.
Na koniec pragnê jeszcze dodaæ, ¿e marsza³ek Józef Pi³sudski,
który otworzy³ Akademiê Górnicz¹,
by³by pewnie zadowolony z tej dodatkowej roli Uczelni jako popularyzatora historii materialnej Polski.
Na dobry pocz¹tek Stanis³aw
O¿ana przekaza³ dla muzeum 30
szt. monet cesarskich austriackich
i austro-wêgierskich, jakie by³y
w obiegu na ziemiach polskich
(Galicji), przed i tu¿ po I wojnie
œwiatowej, na poczet powstaj¹cego okaza³ego zbioru. Do akcji do-
³¹czy³ siê numizmatyk, kolega
z AGH, Andrzej Jan Siwek, ofiarowuj¹c zbiór 53 szt. wspó³czeœnie
emitowanych 2 z³otowych monet
kolekcjonerskich ze stopu tzw.
Nordic Gold.
Równoczeœnie apelujemy do
kolegów z AGH numizmatyków jak
i pracowników o wspieranie akcji
przez kolejne darowizny monet
i medali oraz literatury numizmatycznej, wzglêdnie mo¿na dokonywaæ wp³at na zakup tych¿e na konto AGH – BHP PBK S.A. IV O / Kraków Nr 10601389 – 320000468005
z dopiskiem w rubryce tytu³em –
„Tysi¹c lat monety Polskiej” – darowizna dla Muzeum Historii AGH lub
numeru rachunku w AGH przewidzianego na ten cel – nr 720 470
8600, darowizna dla Muzeum Historii AGH.
Fotografie na stronie przedstawiaj¹ monety jakie by³y w obiegu
na ziemiach polskich w okresie
przed i po powstaniu Akademii
Górniczej – monety Cesarstwa Austriackiego oraz pieni¹dz zastêpczy wystawiany (emitowany) przez
urzêdy, firmy, spó³dzielnie wojskowe i osoby prywatne oraz pierwsze
emisje monet Rzeczpospolitej Polskiej.
Kraków 17.12.2002
fot. Z. Sulima
94 roku oraz Nowego Roku 1995 –
BIP AGH grudzieñ 1994 r.). Mog¹
nasuwaæ siê refleksje czy wystarczy, ¿eby polscy historycy w wiêkszym ni¿ dot¹d stopniu zajêli siê
badaniem wk³adu Polaków w proces integracji europejskiej. Upowszechnienie tej wiedzy (obawiam
siê ¿e nieznanej prowadz¹cym rokowania przedstawicielom Unii Europejskiej) mo¿e wp³yn¹æ korzystnie na atmosferê rokowañ dotycz¹cych uzgodnieñ wielu wa¿nych dla
naszego kraju kwestii w przysz³oœci w tym zwiêkszenia udzia³u pol-
19