Nowe dyrektywy VAT

Nowe dyrektywy VAT
Wpisany przez Artur Ratajczak
Dyrektywy te dotyczą miejsca świadczenia usług oraz zasad zwrotu podatku podatnikom
zagranicznym.
W Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej L nr 44/11 z dnia 20 lutego 2008 r., opublikowana
została dyrektywa 2008/8/WE z dnia 12 lutego 2008 r. zmieniająca dyrektywę 2006/112/WE w
odniesieniu do miejsca świadczenia usług, natomiast w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
L nr 44/23 z dnia 20 lutego 2008 r. zamieszczona została inna dyrektywa 2008/9/WE z dnia 12
lutego 2008 r. określająca szczegółowe zasady zwrotu podatku od wartości dodanej,
przewidzianego w dyrektywie 2006/112/WE, podatnikom niemającym siedziby w państwie
członkowskim zwrotu, lecz mającym siedzibę w innym kraju członkowskim.
Dyrektywa 2008/8/WE
Jak czytamy w preambule tej dyrektywy, ze względu na utworzenie rynku wewnętrznego UE,
globalizację, deregulację i zmiany technologiczne, jakie przyczyniły się do powstania
ogromnych zmian w wielkości i strukturze świadczonych usług, w coraz większym zakresie
możliwe jest świadczenie usług na odległość. Na przestrzeni lat podejmowano tylko
fragmentaryczne działania w odpowiedzi na te zmiany, dlatego też powstała potrzeba
nowelizacji dyrektywy 2006/112/WE w odniesieniu do przepisów dotyczących miejsca
świadczenia usług. Potrzeba ta wynika także ze strategii Komisji Europejskiej dotyczącej
modernizacji i uproszczenia działania wspólnego systemu VAT.
Cele dyrektywy 2008/8/WE
1/6
Nowe dyrektywy VAT
Wpisany przez Artur Ratajczak
1. Miejscem opodatkowania każdego świadczenia usług co do zasady powinno być miejsce
rzeczywistej konsumpcji.
2. W przypadku świadczenia usług na rzecz podatników podstawą ogólnej zasady
dotyczącej miejsca świadczenia usług powinno być miejsce, w którym siedzibę ma
usługobiorca, a nie miejsce, w którym siedzibę ma usługodawca.
3. Do celów wyznaczenia reguł określających miejsce świadczenia usług oraz w celu
zminimalizowania obciążeń dla przedsiębiorstw, podatnicy prowadzący również działalność
niepodlegającą opodatkowaniu powinni być traktowani jak podatnicy dla wszystkich usług
świadczonych na ich rzecz. Podobnie osoby prawne niebędące podatnikami zidentyfikowane do
celów VAT powinny być uznawane za podatników. Przepisy te, zgodnie ze zwykłymi zasadami,
nie powinny dotyczyć świadczenia usług na rzecz podatników z przeznaczeniem do ich
osobistego użytku lub do użytku ich personelu.
4. W przypadku gdy usługi są świadczone na rzecz osób niebędących podatnikami, zasadą
ogólną powinna nadal być zasada, zgodnie z którą miejscem świadczenia usług jest miejsce, w
którym usługodawca ma siedzibę swojej działalności gospodarczej.
5. Gdy podatnik jest odbiorcą usługi świadczonej przez osobę niemającą siedziby w tym
samym państwie członkowskim, obowiązkowo w określonych przypadkach powinien być
zastosowany mechanizm odwrotnego obciążenia (ang. the reverse charge mechanizm), co
oznacza, że podatnik powinien sam naliczyć odpowiednią kwotę VAT z tytułu nabytej usługi.
6. W celu uproszczenia zobowiązań ciążących na podmiotach gospodarczych
prowadzących działalność w państwach członkowskich, w których nie mają one siedziby, należy
ustanowić system umożliwiający im posiadanie jednego punktu kontaktu elektronicznego do
celów identyfikacji i deklaracji VAT. Do czasu ustanowienia takiego systemu należy korzystać z
systemu wprowadzonego w celu ułatwienia przestrzegania zobowiązań podatkowych przez
podatników niemających siedziby na terytorium Wspólnoty.
7. Celem zapewnienia prawidłowego stosowania dyrektywy każdy podatnik zidentyfikowany
do celów VAT powinien składać informację podsumowującą zawierającą zestawienie
podatników i osób prawnych niebędących podatnikami zidentyfikowanych do celów VAT, na
rzecz których świadczył podlegające opodatkowaniu usługi objęte mechanizmem odwrotnego
obciążenia.
Terminy
2/6
Nowe dyrektywy VAT
Wpisany przez Artur Ratajczak
Na podstawie nowelizującej dyrektywy 2008/8/WE zmiany do dyrektywy 2006/112/WE będą
wprowadzane sukcesywnie począwszy od 1 stycznia 2009 r. do 1 stycznia 2015 r. z tym, że
najważniejsza zmiana dotycząca bezpośrednio miejsca świadczenia usług, będzie
wprowadzona z dniem 1 stycznia 2010 r.
Co z tego wynika
Obecnie zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 43 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie
wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, miejscem świadczenia usług, co do zasady,
jest miejsce, w którym usługodawca ma siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce
prowadzenia działalności gospodarczej, z którego świadczy usługę lub, w przypadku braku
takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, stałe miejsce
zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu. Podobnie miejsce świadczenia usług definiuje polska
ustawa o VAT w przepisie art. 27.
Na podstawie dyrektywy 2008/8/WE powyższe zasady mają się wkrótce zmienić, co z
pewnością spowoduje niewątpliwe korzyści dla podatników. Przedsiębiorcy nabywający usługi
od zagranicznego usługodawcy nie będą już musieli płacić podatku za granicą. Wprawdzie
odzyskanie tak naliczonego podatku przez nabywcę z innego państwa jest możliwe, ale często
bywa czasochłonne i kosztowne - podatek odzyskiwany jest po wielu miesiącach, a nawet
latach. Jednakże nic za darmo - ułatwienia dotyczące zmiany definicji miejsca świadczenia
usług okupione zostaną dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi, dotyczącymi składania
informacji podsumowującej.
Dyrektywa 2008/9/WE
3/6
Nowe dyrektywy VAT
Wpisany przez Artur Ratajczak
Przyczyną wprowadzenia nowej dyrektywy 2008/9/WE jest uznanie, że zarówno dla władz
administracyjnych państw członkowskich, jak i dla podmiotów gospodarczych, poważny
problem stanowi zwrot podatku od wartości dodanej podatnikom niemającym siedziby na
terytorium kraju, lecz mającym siedzibę w innym państwie członkowskim.
Cele dyrektywy 2008/9/WE
1. Zmiana terminu, w jakim podmioty gospodarcze są powiadamiane o decyzjach
dotyczących wniosków o zwrot VAT.
2. Obowiązek przedstawiania odpowiedzi w określonych terminach; dotyczy to także
podatników.
3. Uproszczenie i unowocześnienie procedury zwrotu poprzez wykorzystanie
nowoczesnych technologii - internet.
4. Poprawienie sytuacji podmiotów gospodarczych, poprzez zobowiązanie państw
członkowskich do wypłaty odsetek, jeżeli zwrot został zrealizowany z opóźnieniem oraz
wzmocnienie prawa podatników do odwołania.
5. Uchylenie dyrektywy 79/1072/EWG - dotychczas harmonizującej ustawodawstwa państw
członkowskich odnoszące się do zwrotu podatku VAT podatnikom niemającym siedziby na
terytorium kraju (z zastrzeżeniem koniecznych środków przejściowych w odniesieniu do
wniosków o zwrot złożonych przed 1 stycznia 2010 r.).
Terminy
4/6
Nowe dyrektywy VAT
Wpisany przez Artur Ratajczak
Dyrektywa 2008/9/WE ma zastosowanie do wniosków o zwrot złożonych po 31 grudnia 2009 r.
Dyrektywę 79/1072/EWG uchyla się ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2010 r., jej przepisy mają
jednak w dalszym ciągu zastosowanie do wniosków o zwrot złożonych przed 1 stycznia 2010 r.
Państwa członkowskie zostały zobowiązane do wprowadzenia w życie przepisów niezbędnych
do wykonania dyrektywy 2008/9/WE ze skutkiem od 1 stycznia 2010 r.
Co z tego wynika
Wniosek o zwrot VAT będzie można składać w formie elektronicznej w państwie członkowskim,
w którym się o niego ubiegamy, za pośrednictwem portalu internetowego kraju, w którym mamy
siedzibę. W tej samie formie będą mogły być przesyłane kopie faktur lub dokumentów
importowych. Jednakże fiskus będzie mógł od nas żądać przesłania tych dokumentów jedynie
wtedy, gdy podana na nich kwota wynosi 1000 EUR lub więcej, a w przypadku gdy faktura
dotyczy paliwa - 250 EUR. Jednakże w sytuacji, gdy organ będzie miał uzasadnione
wątpliwości co do ważności lub rzetelności konkretnego wniosku, będzie uprawniony do
zażądania przedstawienia oryginału lub kopii stosownej faktury bądź dokumentu importowego.
W takim przypadku powyższe progi kwotowe nie będą już miały zastosowania.
Dyrektywa 2008/9/WE wprowadza także precyzyjne określenie ram czasowych, w jakich
dokonywane są poszczególne czynności w ramach procedury zwrotu, i to zarówno dla
podatnika, jak i dla organu podatkowego. Co do zasady zwrot podatku będzie musiał być
dokonany w ciągu ośmiu miesięcy. W przypadku niedotrzymania terminu zwrotu, fiskus będzie
zobowiązany do wypłaty odsetek.
5/6
Nowe dyrektywy VAT
Wpisany przez Artur Ratajczak
Zmiany, które przynoszą nowe dyrektywy należy ocenić pozytywnie. Pierwsza z nich
(2008/8/WE) niewątpliwie przyczyni się do uproszczenia i zmniejszenia obciążeń w systemie
podatku VAT dla przedsiębiorców, natomiast druga (2008/9/WE) oprócz powyższych zalet
powinna doprowadzić do sytuacji, w której podmiot zagraniczny żądający zwrotu podatku nie
będzie już czekał w nieskończoność, aby otrzymać swoje pieniądze.
6/6