Nr 1

Dodatek
do „Czasu”
1
Postawy
1
Dodatek
do „Czasu”
Niezale¿ny periodyk kulturalno-oœwiatowy na tematy luŸno zwi¹zane z szeroko pojêt¹ kultur¹
18 kwietnia 2000
CZARODZIEJ
pierwszy, drugi kaprys równie¿
zachwyci³ profesora Massarta.
- Graj dalej - prosi³ niecierpliwie
nauczyciel i Henryk kontynuowa³
(w 120. rocznicê œmierci s³awnego skrzypka)
swój popis ku uciesze pozosta³ych
uczniów. Po dziesi¹tym kaprysie
Henryk Wieniawski ur. 10 VII 1835 r. w Lublinie, zm. 31 III 1880 r. w nauczyciel zapyta³ m³odego ucznia,
Moskwie. Polski skrzypek i kompozytor. Debiutowa³ w wieku 13 lat, odby³ czy zna wszystkie 24 kaprysy Pagaliczne podró¿e koncertowe po Europie i Stanach Zjednoczonych. Twórczoœæ niniego. OdpowiedŸ by³a twierdz¹ca.
Wieniawskiego ³¹czy siê œciœle z jego dzia³alnoœci¹ estradow¹ i obejmuje Henryk Wieniawski przebojem
skrzypcowe dzie³a o charakterze popisowym i lirycznym. Pierwsze z nich wszed³ do grona najlepszych studennawi¹zuj¹ do zdobyczy Paganiniego, drugie nale¿¹ do bujnie rozwijaj¹cej tów i przerós³ póŸniej nie tylko swoj¹
siê w okresie romantyzmu liryki instrumentalnej. W twórczoœci klasê, ale i wszystkich znanych MasWieniawskiego ¿ywe s¹ tradycje narodowe, o czym œwiadcz¹ m.in. dwa sartowi skrzypków. Tak zaczê³a siê
polonezy koncertowe, mazurki op. 12 i 19, oraz dwa kujawiaki, bêd¹ce legenda najwiêkszego polskiego
stylizacjami polskiej muzyki ludowej. Wieniawski komponowa³ równie¿ skrzypka-wirtuoza i kompozytora fantazje na tematy operowe, z których najlepsz¹ jest Fantazja koncertowa w 1845 r. w Pary¿u. Dziœ nikt ju¿ nie
na tematy z opery „Faust” Ch. Gounoda. Od 1935 r. odbywaj¹ siê co piêæ pamiêta imienia æwicz¹cego zgodnie
z przyjêt¹ norm¹ skrzypka, którego
lat Miêdzynarodowe Konkursy Skrzypcowe im. H. Wieniawskiego.
w paryskim Konserwatorium posta„Pan Wieniawski jest czarodziej, wiêc obowi¹zkowym by³ Rode i wiono Henrykowi za przyk³ad do
który nie to czyni z tob¹, co wolisz, jego etiudy. Pewnego razu w klasie naœladowania, a Wieniawski, który
ale sam co woli - a dziwne, ekscen- z³o¿onej ze swoich uczniów Massart oœmieli³ siê pójœæ w³asn¹, nie mniej
tryczne miewa zachcenia - jako wywo³a³ Henryka z zadaniem trudn¹, lecz jak¿e indywidualn¹
czarownik. Jeœli doczekacie, zaprezentowania jednej z etiud drog¹, wszed³ do anna³ów muzyki
spomnicie nasze s³owa - legendy Rode. Krzywi³ siê z dezaprobat¹ œwiatowej. Wygl¹da na to, ¿e ¿eby
pisaæ o nim bêd¹.” - Ruch Muzyczny, s³uchaj¹c „j¹kaj¹cego” wykonania poprawnie oceniæ cz³owieka, trzeba
4 VII 1860 r.
utworu i pragn¹c udowodniæ w to w³o¿yæ trochê wiêcej wysi³ku
m³odemu Henrykowi wartoœæ ni¿ przyrównaæ go do obiegowych,
codziennych wprawek, poprosi³ powszechnie obowi¹zuj¹cych, ale
du¿o starszego i pilniejszego studenta
o zagranie tej samej etiudy. Tym
Anne-Sophie Mutter
razem wykonanie spotka³o siê z
wyst¹pi w Warszawie
uznaniem
mistrza.
Ku
rozczarowaniu Massarta, sytuacja Dziewiêtnastego kwietnia w Warszapowtarza³a siê kilkakrotnie. W koñcu wie wyst¹pi œwiatowej s³awy skrzycierpliwoœæ profesora skoñczy³a siê. paczka Anne-Sophie Mutter. Koncert
- Jak ty siê nie wstydzisz. Inni ch³op- pod batut¹ Krzysztofa Pendereckiego
odbêdzie siê wOperze Narodowej w
cy wyprzedzaj¹ ciê, a ty?
- Nie æwiczy³em ostatnio Rode - Warszawie i sk³adaæ siê bêdzie z IV
Symfonii Beethovena i II Koncertu
odpowiedzia³ nieœmia³o Henryk.
- Dlaczego? - spyta³ Massart zdzi- skrzypcowego „Metamorfozy” Penwiony postaw¹ swojego najlepszego dereckiego, który jest dedykowany
artystce. Nagranie œwiatowego praucznia.
W wieku 8 lat Henryk Wieniawski - Pracujê nad kaprysami Paganiniego wykonania tego utworu z udzia³em
Anne-Sophie Mutter otrzyma³o dwie
przeprowadzi³ siê z matk¹ do Pary¿a - pad³a cicha odpowiedŸ.
i zacz¹³ lekcje skrzypiec w s³awnym - Co? - brwi mistrza podnios³y siê z nagrody Grammy’99: za najlepsz¹
kompozycjê i najlepsze solowe
Konserwatorium Paryskim. Pod niedowierzaniem.
okiem wielkiego Józefa Lamberta - Zostaw Paganiniego w spokoju! To wykonanie instrumentalne. AnneSophie Mutter otrzyma³a równie¿
Massarta Wieniawski doskonali³ za trudne dla ciebie! - Massart zdem.in. Order Zas³ugi RFN oraz Order
swoje umiejêtnoœci i mimo, ¿e by³ nerwowa³ siê nie na ¿arty.
Zas³ugi Bawarii i Badenii-Wirtemnajm³odszym uczniem w jego klasie, - Moge zagraæ? - jeszcze ciszej spyta³
bergii, a tak¿e Niemieck¹ Nagrodê
pocz¹tkuj¹cy skrzypek cieszy³ siê Henryk.
P³ytow¹, Record Academy Prize,
du¿ym uznaniem swojego nauczy- Mistrz pokrêci³ g³ow¹ i zgodzi³ siê Grand Prix du Disque, Miêdzyciela. Z tego okresu w³aœnie pocho- ani chwili nie wierz¹c, ¿e 10-letni narodow¹ Nagrodê P³ytow¹ i
dzi pewna opowieœæ zwi¹zana z skrzypek mo¿e poradziæ sobie z maj- Nagrodê Edisona, Z³ote i Platynowe
¿yciem póŸniejszego mistrza skrzy- stersztykami skrzypka z Genui. P³yty. Skrzypaczka by³a pierwsz¹
piec, porównywanego do wielkiego Pop³ynê³y dŸwiêki dzikiej, nie- wykonawczyni¹ wielu specjalnie dla
Niccolo Paganiniego i nazywanego okie³znanej muzyki Paganiniego. niej komponowanych utworów:
Chopinem skrzypiec. Lambert Mas- Oczy Massarta otwiera³y siê szerzej Witolda Lutos³awskiego, Krzysztofa
sart by³ wspania³ym nauczycielem i i szerzej.
Pendereckiego, Wolfganga Rihma,
docenia³ talent m³odego ucznia, by³ - Znasz mo¿e drugi kaprys? - wydu- Norberta Moreta i Sebastiana Curjednak zwolennikiem wyczerpuj¹- si³ z siebie mistrz po zakoñczeniu riera. Trzynaœcie lat temu artystka
cych i konsekwentnych æwiczeñ popisu ucznia.
utworzy³a stypendium im. Rudolfa
wed³ug ówczeœnie obowi¹zuj¹cych - Mogê spróbowaæ - odpar³ Henryk Eberle, wspieraj¹ce m³odych utalennorm w ksza³ceniu skrzypków. Tak i chocia¿ nie tak p³ynnie zagrany jak towanych skrzypków europejskich.
nie przez wszystkich akceptowanych
standardów. Massarta staæ by³o na to,
¿eby spojrzeæ trochê szerzej, a my?
Ilu takich Wieniawskich wt³aczanych jest dzisiaj w przyciasne czasem
normy ogólnie przyjêtego postêpowania?
Towarzystwo Muzyczne im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu
uczci³o 120. rocznicê œmierci
wybitnego skrzypka koncertem
Konstantego Kulki - skrzypce i
Waldemara Malickiego - fortepian.
Koncert odby³ siê 31 marca 2000 r.
w Sali Bia³ej Urzêdu Miasta Poznañ
i by³ transmitowany na ¿ywo w
internecie. W programie zaprezentowano Poloneza D-dur op.4,
Legendê op.17, Obertasa G-dur
op.19 nr 1, Kujawiaka a-moll i
Scherzo - Tarantellê op.16 Henryka
Wieniawskiego oraz Sonatê na fortepian i skrzypce op.24 (I. Largamento. Allegro moderato, III.
Scherzo. Allegro motto vivace e
giocoso, IV. Finale. Allegro appassionato ma non troppo presto) Józefa
Wieniawskiego.
Natalia Zieliñski
znów w czo³ówce
M³oda obiecuj¹ca skrzypaczka z
Winnipegu Natalia Zieliñski zajê³a
dwa 1-wsze i cztery 2-gie miejsca w
konkursach organizowanych przez
Junior Musical Club, Winnipeg Youth
Orchestra i Winnipeg Musical Competition Festival. Prezentowany przez
ni¹ repertuar obejmowa³ utwory
Brucha, Kreislera, Dworzaka i Sarasate`a. Wiêcej muzyki skrzypcowej
w wykonaniu Natalii Zieliñski bêdzie
mo¿na us³yszeæ 4 i 5 maja 2000 r. w
Art Galery gdzie zagra ona Kujawiaka Henryka Wieniawskiego.
Myœli z pogranicza snu i poezji
***
Chcia³bym ciê zmieœciæ w d³oni
Patrzeæ na ciebie z biciem serca
I czekaæ, a¿ moje ciep³o ogrzeje ciê na tyle
¯ebyœ przesta³a siê baæ
Mo¿e otworzysz skrzyde³ka
I poka¿esz mi swoje najintymniejsze kolory
Puszczê ciê wtedy i bêdê patrzy³
Jak kr¹¿ysz wko³o mnie
I bêdê zgadywa³ jakie miejsce wybierzesz
¯eby zatrzymaæ siê i wci¹gnaæ mnie w tê grê
Star¹ jak œwiat
Do utraty tchu
(eu-be)