Nowelizacja

SAMORZ¥DY WOBEC PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH
Nowelizacja
Ustawy o wychowaniu w trzeŸwoœci
Kolejna – choæ zapewne nie ostatnia – nowelizacja Ustawy
o wychowaniu w trzeŸwoœci i przeciwdzia³aniu alkoholizmowi z 27 kwietnia
2001 roku przynios³a co prawda pewien wy³om w zakazie reklamowania
napojów alkoholowych, ale jednoczeœnie przyzna³a Pañstwowej Agencji
Rozwi¹zywania Problemów Alkoholowych i samorz¹dom gminnym prawo
podejmowania interwencji oraz wystêpowania przed s¹dem w charakterze
oskar¿yciela publicznego w sprawach o nielegaln¹ reklamê alkoholu
i sprzeda¿ alkoholu nieletnim. Aby jednak z tego prawa korzystaæ,
trzeba dok³adnie wiedzieæ, co ono oznacza w praktyce.
Najwiêcej emocji, komentarzy i dyskusji budzi³y wprowadzone przez Sejm zmiany dotycz¹ce reklamy i promocji napojów
alkoholowych, ale zapewne dlatego dzisiaj,
po kilku miesi¹cach od nowelizacji, w³aœnie
one budz¹ najmniej w¹tpliwoœci. Poprzednio ustawa zabrania³a reklamy i promocji
na obszarze kraju napojów alkoholowych,
teraz wprowadzono wyj¹tek: pod warunkami dok³adnie okreœlonymi w art. 131 dozwolona jest reklama i promocja piwa. Oto
te warunki:
• reklama nie mo¿e byæ kierowana do
ma³oletnich lub prowadzona poprzez budowanie skojarzeñ z atrakcyjnoœci¹ seksualn¹, wypoczynkiem, sportem, nauk¹, prac¹
i sukcesem zawodowym ani zdrowiem i sukcesem ¿yciowym;
• tylko pomiêdzy 23.00 a 6.00 rano mo¿na w radio, telewizji, kinach i teatrach reklamowaæ piwo bez udawania, ¿e chodzi o
napój wprawdzie mocny, ale bezalkoholowy;
• w gazetach i czasopismach reklamy tak¿e s¹ dozwolone, chocia¿ z wy³¹czeniem ich
ok³adek;
• ¿adnych napojów alkoholowych nie wolno reklamowaæ na billboardach oraz na innych sta³ych lub ruchomych powierzchniach
reklamowych;
• niedopuszczalna jest reklama i promocja
towarów oraz us³ug, których nazwa, znak towarowy, kszta³t graficzny lub opakowanie wykorzystuj¹ podobieñstwo b¹dŸ s¹ to¿same z
oznaczeniem napoju alkoholowego. Z tego
wzglêdu na przyk³ad reklama WTK „Soplica”,
która ostatnio powróci³a i do telewizji, i na bill-
Niektóre zmiany w ustawie
Art. 21. U¿yte w ustawie okreœlenia oznaczaj¹:
1) najbli¿sza okolica punktu sprzeda¿y napojów
alkoholowych – obszar mierzony od granicy obiektu, zamkniêty trwa³¹ przeszkod¹ o charakterze faktycznym, tak¹ jak krawêdŸ jezdni, zabudowa, która ze wzglêdu na swój charakter uniemo¿liwia
dostêp oraz kontakt wzrokowy i g³osowy, mur bez
przejϾ oraz ciek wodny bez bliskich przepraw,
2) promocja napojów alkoholowych – publiczn¹ degustacjê napojów alkoholowych, rozdawanie rekwizytów zwi¹zanych z napojami alkoholowymi, organizowanie premiowanej sprzeda¿y
napojów alkoholowych, a tak¿e inne formy publicznego zachêcania do nabywania napojów al-
koholowych z wy³¹czeniem konkursów opartych
na zakupie napojów alkoholowych,
3) reklama napojów alkoholowych – publiczne
rozpowszechnianie znaków towarowych napojów
alkoholowych lub symboli graficznych z nimi zwi¹zanych, a tak¿e nazw i symboli graficznych przedsiêbiorców produkuj¹cych napoje alkoholowe, nieró¿ni¹cych siê od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych, s³u¿¹ce popularyzowaniu
znaków towarowych napojów alkoholowych; za
reklamê nie uwa¿a siê informacji u¿ywanych do
celów handlowych pomiêdzy przedsiêbiorcami zajmuj¹cymi siê produkcj¹, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi,
17
Ä
SAMORZ¥DY WOBEC PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH
4) sponsorowanie – bezpoœrednie lub poœrednie finansowanie lub wspó³finansowanie dzia³alnoœci osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadaj¹cych osobowoœci prawnej dla upowszechniania, utrwalania
lub podniesienia renomy nazwy, producenta lub
dystrybutora, znaku towarowego lub innego
oznaczenia indywidualizuj¹cego przedsiêbiorcê,
jego dzia³alnoœæ, towar lub us³ugê,
5) informowanie o sponsorowaniu – prezentowanie informacji zawieraj¹cej nazwê sponsora lub jego
znak towarowy w zwi¹zku ze sponsorowaniem,
Art. 131. 1. Zabrania siê reklamy i promocji na
obszarze kraju napojów alkoholowych, z wyj¹tkiem piwa, którego reklama i promocja jest dozwolona, pod warunkiem i¿ nie jest kierowana
do ma³oletnich lub prowadzona poprzez budowanie skojarzeñ z:
1) atrakcyjnoœci¹ seksualn¹,
2) relaksem lub wypoczynkiem,
3) sportem,
4) nauk¹, prac¹ lub sukcesem zawodowym,
5) zdrowiem lub sukcesem ¿yciowym.
2. Reklama i promocja piwa, o której mowa w
ust.1, nie mo¿e byæ prowadzona:
1) w telewizji, radiu, kinie i teatrze miêdzy godzin¹ 6.00 a 23.00,
2) na kasetach wideo i innych noœnikach,
3) w prasie m³odzie¿owej i dzieciêcej,
4) na ok³adkach dzienników i czasopism,
5) na s³upach, tablicach oraz innych sta³ych i
ruchomych powierzchniach wykorzystywanych
do reklamy,
6) przy udziale ma³oletnich.
3. Zabrania siê reklamy, promocji produktów i
us³ug, których nazwa, znak towarowy, kszta³t graficzny lub opakowanie wykorzystuje podobieñstwo lub jest to¿same z oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem obiektywnie
odnosz¹cym siê do napoju alkoholowego.
4. Zabrania siê reklamy i promocji przedsiêbiorców oraz innych podmiotów, które w swoim
wizerunku reklamowym wykorzystuj¹ nazwê,
znak towarowy, kszta³t graficzny lub opakowanie zwi¹zane z napojem alkoholowym, jego producentem lub dystrybutorem.
5. Zabrania siê informowania o sponsorowaniu przez producentów i dystrybutorów napojów
zawieraj¹cych do 18% alkoholu imprez sporto-
18
wych, koncertów muzycznych oraz innych imprez masowych w bilecie, plakacie lub tablicy
informacyjnej zwi¹zanej z okreœlon¹ imprez¹
nazwy lub znaku towarowego producenta lub
dystrybutora, z zastrze¿eniem ust.6.
6. Informowanie, o którym mowa w ust.5, mo¿e
byæ prowadzone w radiu i telewizji pod warunkiem,
i¿ bêdzie ograniczone wy³¹cznie do podania nazwy
producenta lub dystrybutora napojów zawieraj¹cych
do 18% alkoholu, a informacja ta nie bêdzie prezentowana w telewizji przez osobê fizyczn¹ lub z
wykorzystaniem wizerunku postaci ludzkiej.
7. Zabrania siê informowania o, innym ni¿
okreœlone w ust.5, sponsorowaniu przez producentów i dystrybutorów napojów zawieraj¹cych
do 18% alkoholu oraz informowania o sponsorowaniu przez producentów i dystrybutorów napojów zawieraj¹cych powy¿ej 18% alkoholu.
8. Zakaz okreœlony w ust.1 dotyczy równie¿ wydawnictw promocyjno-reklamowych przekazywanych przez producentów, dystrybutorów lub handlowców napojów alkoholowych klientom detalicznym.
9. Zakazy okreœlone w ust.1-8 nie obejmuj¹
reklamy i promocji napojów alkoholowych prowadzonej wewn¹trz pomieszczeñ hurtowni lub
punktów prowadz¹cych wy³¹cznie sprzeda¿ napojów alkoholowych oraz wewn¹trz punktów
prowadz¹cych sprzeda¿ napojów alkoholowych
do spo¿ycia w miejscu sprzeda¿y.
10. Zakazy okreœlone w ust.1-8 dotycz¹ osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadaj¹cych osobowoœci prawnej,
które uczestnicz¹ w prowadzeniu reklamy w charakterze zleceniodawcy, zleceniobiorcy i realizatora niezale¿nie od sposobu i formy jej prezentacji.
Art. 452. 1. Kto wbrew postanowieniom zawartym w art. 131 prowadzi reklamê lub promocjê napojów alkoholowych lub informuje o sponsorowaniu imprezy masowej, z zastrze¿eniem art.
131 ust. 5 i 6, podlega grzywnie od 10.000 do
500.000 z³otych.
2. Orzekanie w sprawach o czyn wymieniony
w ust.1 nastêpuje na podstawie przepisów o postêpowaniu karnym.
3. Je¿eli czyn okreœlony w ust.1 zosta³ pope³niony w zakresie dzia³alnoœci przedsiêbiorcy, za
sprawcê czynu zabronionego uznaje siê osobê
odpowiedzialn¹ za zlecenie lub prowadzenie reklamy napojów alkoholowych.
SAMORZ¥DY WOBEC PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH
boardy, stanowi ewidentne naruszenie prawa, za które grozi kara grzywny od 10 000
do 500 000 z³otych.
Samorz¹d oskar¿ycielem
publicznym
Samorz¹dy gminne oraz Pañstwowa Agencja Rozwi¹zywania Problemów Alkoholowych
uzyska³y ustawowe prawo do podejmowanie
interwencji oraz wystêpowanie przed s¹dem
w charakterze oskar¿yciela publicznego w
sprawach przeciwko podmiotom reklamuj¹cym napoje alkoholowe, a tak¿e w sprawach z
art. 15 ustawy, który zabrania sprzeda¿y i podawania napojów alkoholowych: osobom, których zachowanie wskazuje, ¿e znajduj¹ siê w
stanie nietrzeŸwoœci, osobom do lat 18, a tak¿e na kredyt lub pod zastaw. Czyny takie nie
s¹ ju¿ bowiem wykroczeniem, ale przestêpstwem. W ustawie znalaz³ siê tez zapis, ¿e w
przypadku w¹tpliwoœci, czy nabywca jest pe³noletni, osoba sprzedaj¹ca lub podaj¹ca napoje alkoholowe jest uprawniona do ¿¹dania okazania dokumentu stwierdzaj¹cego jego wiek. Te
zapisy ustawy da³y samorz¹dom bardzo wa¿ne
narzêdzie, a jego w³aœciwe wykorzystanie mo¿e
znacznie ograniczyæ dostêpnoœæ alkoholu dla
nieletnich i skutecznie przeciwdzia³aæ nielegalnym ju¿ teraz podstêpom reklamodawców.
Jakie zatem dzia³ania powinien podj¹æ
samorz¹d gminny po stwierdzeniu, ¿e na
jego terenie ³amane jest prawo, na przyk³ad
niefrasobliwy sprzedawca nie interesuje siê
Ä
Ekspertyza prawna przygotowana na zlecenie PARPA
[...] Spot reklamowy WTK „Soplica” przedstawia grupê pêdz¹cych na koniach jeŸdŸców koñcz¹cych galop piciem nieznanego napoju (naczynie jest anonimowe). Wczeœniej eksponowane s¹
bryzgi wody, przez któr¹ pêdz¹ konie. Na koniec
ukazuje siê napis, w którym zawarta jest informacja o WTK „Soplica”. Emisja tego napisu jest
jednak zbyt krótka, aby przeciêtny telewidz by³
w stanie j¹ przeczytaæ. Formalnie wiêc bior¹c ma
to byæ reklama klubu jeŸdzieckiego.
Reklama prezentowana na billboardach przedstawia zdjêcie jeŸdŸców na koniach i wielki napis WTK „Soplica”. Pierwszy plan reklamy to równie¿ bryzgi klarownie czystej wody i przedmiot
o barwie granatowej, pozornie nie maj¹cy ¿adnego logicznego zwi¹zku z treœci¹ zdjêcia.
Moim zdaniem obie te reklamy s¹ ukryt¹ reklam¹ wódki czystej o nazwie „Soplica”.
Obie opisane wy¿ej reklamy wykorzystuj¹ nazwê, znak towarowy i po czêœci elementy graficzne u¿yte na opakowaniach tej wódki. Poza nazw¹ „Soplica” i znakiem towarowym na etykiecie, ponad nazw¹ wódki umieszczono wizerunek
jeŸdŸca na koniu w stroju historycznym, a na tylnej etykiecie napisano „wódka ze z³otego zbo¿a
polskiego do wieczerzy czy tañca weso³ego b¹dŸ
kompanów towarzystwa szlachetnego”.
Spot telewizyjny wykorzystuje wiêc nazwê
wódki pisan¹ niemal identycznym krojem pisma,
motyw jeŸdŸców i „kompanii”. Dodano jedynie
bryzgi klarownie czystej wody, która ma siê kojarzyæ z czyst¹ wódk¹. Informacja o siedzibie klubu trwa tak krótko, poniewa¿ p³ac¹cemu za emisjê tych reklam nie chodzi w rzeczywistoœci o reklamê klubu oferuj¹cego jazdê konn¹. Spora liczba emitowanych spotów w TV i jej czas to olbrzymi koszt, którego nie móg³by ponieœæ ¿aden
klub sportowy czy towarzyski w Polsce.
Reklama z billboardu wykorzystuje ten sam
schemat skojarzeñ. Tajemniczy granatowy przedmiot w centrum pierwszego planu na dole zdjêcia jest tu niczym innym jak stylizowan¹ zakrêtk¹ butelki.
Zawartoœæ etykiet opakowania wódki „Soplica” i treœæ obu reklam zawieraj¹ tak wiele elementów wspólnych, ¿e w pe³ni zasadny wydaje
siê wniosek, i¿ stanowi¹ one efekt ³¹cznie zaprojektowanej kampanii reklamowo-promocyjnej
wódki „Soplica” przy jednoczesnym stwarzaniu
pozorów, które pozwoli³yby unikn¹æ konsekwencji prawnych wynikaj¹cych z Ustawy o wychowaniu w trzeŸwoœci.
Ostatecznym dowodem, którego nie mogê
przeprowadziæ we w³asnym zakresie, a którego
pozytywny wynik przes¹dzi³by – niezale¿nie od
podanych wy¿ej przes³anek – ¿e mamy do czynienia z reklam¹ alkoholu, mog³oby byæ sprawdzenie formalnej (pozornej) oferty WTK „Soplica”, a wiêc zakresu oraz skali i realnoœci oferowanej us³ugi – jazd konnych.
19
Ä
SAMORZ¥DY WOBEC PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH
m³odym wiekiem kupuj¹cych piwo lub pojawi³ siê billboard reklamuj¹cy alkohol?
Najistotniejszym zadaniem jest zainicjowanie dochodzenia i dostarczenie dowodów.
Wprawdzie przepisy ustawy o wychowaniu
w trzeŸwoœci nie precyzuj¹, na jakiej podstawie wszczyna siê postêpowanie przygotowawcze w sprawie, w której jako oskar¿yciel
publiczny wystêpuje osoba desygnowana
przez Zarz¹d Gminy, ani kto je prowadzi, ale
stosuje siê tutaj (podobnie jak przy orzekaniu) przepisy Kodeksu postêpowania karnego (kpk). Postêpowanie przygotowawcze
prowadzi policja na wniosek oskar¿yciela publicznego wymienionego w tej ustawie.
Konieczne jest z³o¿enie pisemnego wniosku
– z powo³aniem siê na podstawê prawn¹, czyli
art.4 ust.1 p.1 Ustawy o wychowaniu w trzeŸwoœci – o przeprowadzenie dochodzenia w
okreœlonej sprawie. Oskar¿ycielem publicznym powinien byæ ktoœ niekarany, o nieskazitelnej opinii, ponadto nie mo¿e byæ krewnym
ani powinowatym ¿adnej ze stron uczestnicz¹cych w sprawie (warunki przewidziane w
art.40 p.1 kpk), a tak¿e – co istotne – nie mo¿e
byæ ani œwiadkiem czynu, o który sprawa siê
toczy, ani bieg³ym lub uczestnikiem postêpowania przygotowawczego. Zw³aszcza w pocz¹tkowym okresie korzystne mo¿e okazaæ siê
wyznaczanie do tej roli adwokata lub radcy
prawnego. Gdy wp³ynie taki wniosek, policja
ma obowi¹zek wszcz¹æ dochodzenie z zastosowaniem trybu uproszczonego.
Tryb uproszczony postêpowania dotyczy
spraw, w których zagro¿enie nie przekracza
3 lat pozbawienia wolnoœci. Policja powinna powiadomiæ gminê i prokuraturê o wszczêciu postêpowania, a po jego zakoñczeniu
sporz¹dza projekt aktu oskar¿enia. Nale¿y
jednak pamiêtaæ, ¿e w przypadku trybu
uproszczonego dochodzenie nie mo¿e trwaæ
d³u¿ej ni¿ dwa miesi¹ce, a w razie przekroczenia tego terminu postêpowanie toczy siê
w trybie zwyczajnym. Rol¹ gminy jest zatem dopilnowanie sprawnego dzia³ania policji: jako oskar¿yciel publiczny sprawuje
bowiem nadzór nad postêpowaniem przygotowawczym i ma prawo domagaæ siê informowania o jego przebiegu.
Istnieje niebezpieczeñstwo, ¿e policja z
ró¿nych przyczyn mo¿e postêpowanie umorzyæ. Aby tego unikn¹æ, gmina mo¿e za¿¹20
daæ, ¿eby policja po zakoñczeniu dochodzenia przes³a³a akta sprawy do dyspozycji
oskar¿yciela publicznego. Oznacza to jednak, ¿e wówczas na nim spoczywa ciê¿ar
sporz¹dzenia aktu oskar¿enia lub wniosku
do s¹du o umorzenie postêpowania. Nawet
przy trybie uproszczonym akt oskar¿enia
musi spe³niaæ minimalne wymogi, m.in. zawieraæ oprócz danych oskar¿onego:
• dok³adne okreœlenie zarzucanego mu
czynu ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okolicznoœci jego pope³nienia;
• wskazanie przepisów ustawy, które zarzucany czyn ³amie;
• listê œwiadków oraz
• uzasadnienie oskar¿enia – fakty i dowody, na których siê ono opiera.
Je¿eli akt oskar¿enia sporz¹dza sam oskar¿yciel publiczny, decyzjê o umorzeniu sprawy mo¿e podj¹æ ju¿ tylko s¹d. Oddzieln¹
spraw¹ jest polityka ¿¹dania kar – tu trzeba uwzglêdniaæ spo³eczn¹ szkodliwoœæ czynu, ale równie¿ warunki i sytuacjê oskar¿onego, zachowuj¹c pewn¹ jednolitoœæ
¿¹dañ i niezbêdny realizm. Jakie bêdzie
orzecznictwo, poka¿e czas.
Nowe gminne komisje,
nowe op³aty za zezwolenia
Zmiany w Ustawie o wychowaniu w trzeŸwoœci dotycz¹ równie¿ trybu powo³ywania
oraz form dzia³ania nowych gminnych komisji rozwi¹zywania problemów alkoholowych. Organem powo³uj¹cym komisje by³a
dotychczas Rada Gminy, od wrzeœnia zadanie to przej¹³ Zarz¹d Gminy, który jest jednoczeœnie odpowiedzialny za realizacjê
Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwi¹zywania Problemów Alkoholowych. PARPA
spodziewa siê, i¿ dziêki tej zmianie w komisjach znajd¹ siê osoby kompetentne, bêd¹ce
rzeczywiœcie ekspertami w ró¿nych dziedzinach rozwi¹zywania problemów alkoholowych, a osoby nieprzygotowane bêd¹ podlegaæ weryfikacji i mog¹ zostaæ przez zarz¹d
odwo³ane. Mo¿na równie¿ mieæ nadziejê, ¿e
komisje w nowej formule stan¹ siê bardziej
elastyczne oraz ¿e – przynajmniej w czêœci
przypadków – zredukuj¹ swoj¹ liczebnoœæ.
Bezpoœredni wp³yw na podwy¿szenie op³aty za korzystanie z zezwoleñ na sprzeda¿ na-
SAMORZ¥DY WOBEC PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH
pojów alkoholowych ma zwiêkszenie liczby
progów okreœlaj¹cych wielkoœæ sprzeda¿y tych
napojów przez poszczególne punkty. Ustawa
wprowadza dwa nowe progi: pierwszy podnosi op³atê podstawow¹ o 300% w przypadku, gdy
wartoœæ sprzeda¿y przekroczy³a 60 000 euro,
drugi – o 500% po przekroczeniu 100 000 euro.
Zmiana ta wyraŸniej ni¿ dotychczas ró¿nicuje
ma³e, œrednie i wielkie przedsiêbiorstwa zajmuj¹ce siê sprzeda¿¹ napojów alkoholowych,
a zarazem powoduje wzrost uzyskiwanych
przez gminy œrodków z op³at za zezwolenia.
Przypomnijmy, ¿e ustawa w sposób jednoznaczny stanowi, i¿ œrodki te mog¹ byæ wykorzystane wy³¹cznie na realizacjê celów okreœlonych w Gminnym Programie PRPA i tym
samym ucina wszelkie dyskusje na ten temat.
[na podstawie informacji PARPA oraz wyk³adu Jaros³awa Polanowskiego na konferencji w Ryni 26-27 listopada 2001 oprac. Ewa Jastrun]
ROZMYŒLANIA
Coœ o ¿alu
Pamiêtam, jak w 1987 roku po raz pierwszy w ¿yciu uczestniczy³em w mityngu AA.
Pamiêtam swoje podekscytowanie, podnios³y nastrój, pal¹c¹ siê œwieczkê, splecione
spocone d³onie, modlitwê. Nie bardzo pamiêtam, o czym wtedy mówiono, ale ci, co
zabierali g³os, wydawali mi siê wyj¹tkowi:
zazdroœci³em im swobody wypowiedzi, odwagi, szczeroœci. Ja wówczas przebywa³em
„na odwyku”, choæ nazywanie tego terapi¹
by³oby pomy³k¹. Nie wyobra¿a³em sobie, jak
mo¿na wytrzymaæ bez picia rok, a trzy!? Oni
mówili o tym zwyczajnie, bez œladu pychy
czy zarozumia³oœci. „Dlaczego oni mówi¹ o
sobie «alkoholicy», skoro nie pij¹ po kilka
lat?” – zastanawia³em siê, s³uchaj¹c ich
wypowiedzi. Wygl¹dali na zdrowych, zadowolonych z ¿ycia facetów, umiej¹cych nie
tylko mówiæ o sprawach trudnych i bolesnych, ale te¿ szczerze siê œmiaæ i ¿artowaæ,
czego doœwiadczy³em w czasie przerwy. Przy
tym byli serdeczni, przyjacielscy i czu³em, ¿e
nie robili tego na pokaz.
„Ja te¿ chcê taki byæ – pomyœla³em. –
Mam ju¿ dwa miesi¹ce abstynencji, niebawem bêdzie pó³ roku, potem rok. Zostanê
AA-owcem!” Odwyk siê skoñczy³, trzeba by³o
zmierzyæ siê z rzeczywistoœci¹. Wydawa³o mi
siê, ¿e jak przestanê piæ, to wszystko siê jakoœ
u³o¿y, znikn¹ k³opoty, ¿ycie stanie siê pasmem
radoœci, bêdzie czym podzieliæ siê z kolegami z AA. Jednakowo¿ rzeczywistoœæ okaza³a
siê nie tak ró¿owa. Nie pi³em wprawdzie, ale
stale by³em poirytowany, k³opotów nie uby³o, wszystko by³o szare i nijakie, wiêc chwaliæ siê nie by³o czym. I tu pojawi³ siê ¿al –
¿al, ¿e nie jestem „normalnym” facetem i nie
mogê siê napiæ tak, jak inni. No bo przecie¿
ja jestem podobno alkoholikiem, a mam zostaæ rasowym AA-owcem, wiêc nie wypada
mi piæ, nawet w tajemnicy przed innymi.
Coœ zaczê³o zgrzytaæ w moich zamierzeniach: zacz¹³em zauwa¿aæ, ¿e wypowiedzi
kolegów na mitingach nie podobaj¹ mi siê
ju¿ tak jak kiedyœ, s¹ „na jedno kopyto”, zalatuj¹ kiczem, a i szczeroœæ ich jest taka jakaœ „odpustowa”. ¯al za utracon¹ mo¿liwoœci¹ napicia siê stawa³ siê coraz g³êbszy, a¿
osi¹gn¹³ g³êbokoœæ Rowu Mariañskiego i
z³ama³em abstynencjê po 14 miesi¹cach
niepicia. W krótkim czasie znalaz³em siê w
tym samym piekie³ku, z którego tak mozolnie i z takim trudem ledwo siê wygrzeba³em. To bolesne doœwiadczenie nauczy³o
mnie jednego: bez wzglêdu na to, co siê bêdzie dzia³o, nie mogê rozwi¹zywaæ swoich
problemów z pomoc¹ alkoholu. Ponowi³em
próbê, lecz tym razem przesta³em byæ zapatrzony w AA, choæ bardzo ceniê ludzi zaanga¿owanych w ruchu, i zosta³em cz³onkiem klubu abstynenta.
Przesta³em liczyæ dni mojej abstynencji,
zaanga¿owa³em siê w dzia³alnoœæ klubow¹
i ró¿ne zajêcia terapeutyczne. Zacz¹³em
pracowaæ nad sob¹ – poznawaæ siebie. Sk³ama³bym, gdybym napisa³, ¿e pozby³em siê
¿alu jak znoszonej jesionki. O nie. D³ugo
jeszcze pojawia³ siê i nie pozwala³ mi zaakceptowaæ siebie ze swoj¹ now¹ to¿samoœci¹.
By³ jak kulki naftaliny: nawet kiedy ju¿
wydawa³o mi siê, ¿e go nie ma, czu³em go
jeszcze. A¿ w koñcu znikn¹³ i to by³a moja
granica miêdzy abstynencj¹ a trzeŸwieniem.
£UKASZ
21
Ä