Kontra nr 1/31 do pobrania

ISSN-1640-2367
Biuletyn Informacyjny Krajowego Centrum ds. AIDS
w numerze:
Oblicza HIV/AIDS w 2006 roku na
podstawie artyku³ów prasowych
Ma≥gorzata Olczyk
str. 1−3
Sytuacja epidemiologiczna
HIV/AIDS w 2006 r.
Redakcja
str. 4−5
Opowiadanie (zakończenie)
Darek
str. 6
Uczelnie Wolne od Uzale¿nieñ
szans¹ na ograniczenie
ryzykownych zachowañ
w œrodowisku akademickim
Ma≥gorzata Abramowska
str. 7−8
Aspekty
Ogólnopolski całodobowy
Telefon Zaufania AIDS
Magdalena Ankiersztejn
Nr 1 (31) / 2007
Oblicza HIV/AIDS w 2006 roku
na podstawie artyku³ów
prasowych
Problematyce HIV/AIDS poúwiÍca siÍ
coraz wiÍcej miejsca w publikacjach
prasowych, dziÍki czemu staje siÍ ona
waønym ürÛd≥em informacji w tym zakresie.
Publikacje te dostarczajπ wiedzy na temat
rÛønych wydarzeÒ, dzia≥aÒ, inicjatyw
rzπdowych i spo≥ecznych, ktÛrych g≥Ûwnym
celem jest zapobieganie i zwalczanie
HIV/AIDS. Nie bez znaczenia jest, øe sygnalizujπ takøe pojawienie siÍ nowych
zjawisk, waønych i istotnych na polu
profilaktyki HIV/AIDS. Wiele z nich
znalaz≥o odzwierciedlenie na ≥amach prasy
w 2006 roku.
Niniejsze opracowanie jest prÛbπ
podsumowania publikacji pojawiajπcych
siÍ w prasie w roku 2006 dotyczπcych
HIV/AIDS. Ze wzglÍdu na obszernoúÊ
tematu, ograniczÍ siÍ do poruszenia najwaøniejszych kwestii zwiπzanych z analizπ
iloúciowo-jakoúciowπ materia≥Ûw prasowych oraz przyjrzÍ siÍ najbardziej interesujπcym i godnym uwagi wydarzeniom,
o ktÛrych pisali dziennikarze w minionym
roku.
siÍ w grudniu. Tak duøa iloúÊ zwiπzana
by≥a z trwajπcπ kampaniπ spo≥ecznπ
ÑRodzina razem przeciw AIDSî oraz
obchodzonym 1 grudnia åwiatowym Dniem
Walki z AIDS. Kampania w 2006 roku
rozpoczÍ≥a siÍ juø 26 wrzeúnia. Znalaz≥o to
swÛj oddüwiÍk w znacznej iloúci publikacji
takøe we wrzeúniu, paüdzierniku i listopadzie.
Podobny wskaünik da siÍ zauwaøyÊ
w kwietniu, co zapewne jest wynikiem
dyskusji, jaka toczy≥a siÍ w tym miesiπcu
w prasie na temat stanowiska Stolicy
Apostolskiej w sprawie stosowania prezerwatyw. Najrzadziej temat HIV/AIDS poruszany by≥ w marcu i czerwcu.
W 2006 roku wiÍcej publikacji
zwiπzanych z problematykπ HIV/AIDS
ukaza≥o siÍ w prasie o zasiÍgu regionalnym.
Jest to zrozumia≥e ze wzglÍdu na wiÍkszπ
ogÛlnπ liczbÍ tytu≥Ûw prasy lokalnej.
Naleøy zaznaczyÊ, øe przewaønie by≥y to
krÛtkie teksty informujπce o bieøπcych
wydarzeniach dotyczπcych HIV/AIDS
(przede wszystkim o przebiegu kampanii
i åwiatowego Dnia Walki z AIDS).
Liczba doniesieñ prasowych na temat HIV/AIDS publikowanych w poszczególnych miesi¹cach 2006 roku.
190
200
180
160
120
100
80
60
(+22) 331 77 66
[email protected]
53
66
43
35
111
90
65
27
20
W ca≥ym roku 2006 najwiÍcej publikacji
prasowych dotyczπcych HIV/AIDS ukaza≥o
eń
paź
dzi
ern
ik
list
opa
d
gru
dzi
eń
esi
wrz
ń
rpie
sie
lipi
ec
ec
rwi
cze
j
ma
ień
iec
ec
ń
0
kw
Oœrodek Informacji o HIV/AIDS
40
cze
(+22) 621 33 67
poniedzia³ki, œrody w godz. 13:00-18:00
wtorki, czwartki i pi¹tki w godz. 10:00-16:00
40
sty
AIDS – Zielona Linia
92
92
ma
rz
(+22) 692 82 26
Lekarze specjaliœci dy¿uruj¹:
we wtorki i czwartki w godz. 17:00-19:00
140
luty
Całodobowy Telefon Zaufania AIDS
Ponad dwie trzecie publikacji na temat
HIV/AIDS ukaza≥o siÍ w dziennikach
Poradnia Internetowa HIV/AIDS
www.aids.gov.pl
Nr 1 (31) / 2007
www.aids.gov.pl
2
o rÛønym zasiÍgu. To oczywiste, gdyø jest to prasa
o najwiÍkszej liczbie wydaÒ w ciπgu roku. Pozosta≥a
ich czÍúÊ ukaza≥a siÍ w tygodnikach, miesiÍcznikach
i kwartalnikach. Publikowane materia≥y mia≥y
charakter notatki prasowej informujπcej o bieøπcym,
przysz≥ym lub przesz≥ym wydarzeniu odnoszπcym siÍ
do HIV/AIDS, artyku≥u poúwiÍconego bezpoúrednio
lub poúrednio kwestii HIV/AIDS, wywiadu, listu do
redakcji.
NajczÍúciej w publikacjach poruszana by≥a
tematyka spo≥eczno - obyczajowa, ktÛra obejmowa≥a
wszelkiego rodzaju dzia≥ania profilaktyczne (akcje,
kampanie zwiπzane z HIV), pomoc i wsparcie dla
osÛb øyjπcych z HIV, postawy wobec tych osÛb,
zwyczaje i øycie seksualne, procesy sπdowe
(zwiπzane z HIV), raporty z badaÒ przeprowadzonych
wúrÛd spo≥eczeÒstwa. Obok tematyki spo≥ecznoobyczajowej waøne miejsce zajmowa≥a tematyka
medyczna, a w niej informacje dotyczπce odkryÊ
naukowych, prac nad nowymi lekami i modyfikacjπ
dotychczas uøywanych terapii, budowy i mechanizmÛw dzia≥ania wirusa HIV, a takøe problemÛw
s≥uøby zdrowia w obszarze HIV/AIDS. Prasowe
doniesienia podawa≥y dane epidemiologiczne
obrazujπce rozmiar epidemii HIV/AIDS w kraju
i na úwiecie.
Analizujπc materia≥y prasowe z zakresu HIV/AIDS
ukazujπce siÍ w 2006 roku, warto przyjrzeÊ siÍ
wydarzeniom, ktÛrym dziennikarze poúwiecili
najwiÍcej publikacji i tym, ktÛre zapewne
w przysz≥oúci odbijπ siÍ szerokim echem na polu
walki z HIV/AIDS.
www.aids.gov.pl
Nr 1 (31) / 2007
Wydarzenia, które mog¹ stanowiæ
prze³om w leczeniu HIV/AIDS
W 2006 r. pojawi≥o siÍ wiele nowoúci na rynku
farmaceutycznym, ktÛre z pewnoúciπ wp≥ynπ
na jakoúÊ terapii HIV/AIDS. Za prze≥om w badaniach
dotyczπcych tej dziedziny naleøy uznaÊ opracowanie
w laboratoriach fiÒskiej firmy biotechnologicznej
FIT Biotech szczepionki przeciw AIDS. Pierwsze
testy przeprowadzone we Francji na ma≥pach i na 60
fiÒskich ochotnikach napawajπ optymizmem - øadna
z testowanych osÛb nie wesz≥a w etap choroby AIDS,
ze zwierzÍtami by≥o podobnie.
Prze≥omowym wydarzeniem w tej dziedzinie sπ
takøe pierwsze udane testy terapii genowej chorych
na AIDS. Przeprowadzono je w USA u 5 chorych
z zaawansowanym AIDS, u ktÛrych dotychczasowe,
konwencjonalne leczenie nie powstrzymywa≥o
rozwoju choroby. Kaødy z chorych otrzyma≥ zastrzyk
zawierajπcy wczeúniej zmodyfikowane genetycznie
przez naukowcÛw komÛrki uk≥adu odpornoúciowego,
tzw. limfocyty T. Badania wykaza≥y, øe komÛrki te
pozosta≥y w organizmie pacjentÛw wyjπtkowo d≥ugo
- przez kilka miesiÍcy, a nawet rok. Zanotowano
takøe duøy spadek iloúci wirusa HIV.
Wydarzenie, które wywo³a³o
najwiêcej dyskusji i komentarzy
NajwiÍcej opinii i komentarzy wúrÛd dziennikarzy
w roku 2006 wywo≥a≥o stanowisko Watykanu
w sprawie moøliwoúci dopuszczenia uøywania
prezerwatyw w kontekúcie HIV/AIDS. Papieø
Benedykt XVI zwrÛci≥ siÍ z proúbπ o przygotowanie
dokumentu Ñw sprawie uøywania prezerwatywy
przez osoby chore na AIDS i inne choroby zakaüneî.
Poinformowa≥ o tym kardyna≥ Barragan pe≥niπcy
funkcjÍ przewodniczπcego Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa S≥uøby Zdrowia. Do tej pory stanowisko
Stolicy Apostolskiej w tej sprawie by≥o nieprzejednane.
Wynika≥o z niego, øe walka z AIDS powinna polegaÊ
na wiernoúci i abstynencji seksualnej, ktÛre sπ nie
tylko zgodne z tradycjπ Koúcio≥a, ale takøe sπ jedynπ,
skutecznπ metodπ zapobiegania epidemii. Hierarchowie
koúcielni podzielili siÍ w tej sprawie na dwie grupy:
tych, ktÛrzy opowiedzieli siÍ za stosowaniem
prezerwatyw jako úrodka zapobiegawczego przeciwko
HIV/AIDS i tych, ktÛrzy przeciwstawiajπ siÍ takiemu
sposobowi zapobiegania chorobie. Ostatecznie przygotowany zosta≥ 200-stronicowy dokument na temat
naukowych i moralnych aspektÛw stosowania
prezerwatyw, ktÛry trafi≥ do Kongregacji Nauki
i Wiary. Po zaopiniowaniu przez grono wchodzπce
w jej sk≥ad, dokument zostanie przekazany papieøowi,
do ktÛrego naleøy podjÍcie ostatecznej decyzji.
Bez wzglÍdu na zakoÒczenie tej sprawy, juø dziú
obserwatorzy sπ zdania, øe fakt, iø w ogÛle sprawa
prezerwatyw zosta≥a poruszona, naleøy zaliczyÊ do
prze≥omowych momentÛw w historii Koúcio≥a.
Wydarzenie, któremu poœwiêcono
najwiêcej publikacji
zakaøonych dzieci. Bu≥garia przekaza≥a do tego
funduszu rÛwnowartoúÊ libijskiego d≥ugu.
Niewπtpliwie najwiÍcej miejsca w publikacjach
2006 roku poúwiÍcono zorganizowanej przez
Krajowe Centrum ds. AIDS kampanii spo≥ecznej,
ktÛra w tym roku przebiega≥a pod has≥em: ÑRodzina
razem przeciw AIDSî. Promowano w niej wartoúci
rodzinne, takie jak mi≥oúÊ, wiernoúÊ, zaufanie, ktÛre
zapewniajπ rodzinie bezpieczeÒstwo i zmniejszajπ
ryzyko zakaøenia HIV u jej cz≥onkÛw. Duøy nacisk
po≥oøono takøe na przygotowanie rodzicÛw, ktÛrzy
jako pierwsi powinni byÊ edukatorami swoich dzieci,
a przez to staÊ siÍ ürÛd≥em wiedzy na temat
HIV/AIDS. ZwrÛcono uwagÍ, øe to w≥aúnie rodzice
powinni rozmawiaÊ z dzieÊmi na tematy trudne,
do ktÛrych bez wπtpienia naleøy problem ludzkiej
seksualnoúci.
Prasa donios≥a, øe pojawi≥o siÍ w tej sprawie
úwiate≥ko nadziei. I choÊ przywÛdca Libii,
p≥k Muammar Kadafi odrzuca apele Zachodu
o u≥askawienie pielÍgniarek i lekarza, to juø jego
syn zapewni≥ ostatnio, øe Bu≥garki i PalestyÒczyk
nie zostanπ straceni.
Wydarzenie, które zbulwersowa³o
œwiat
åwiatowa opinia publiczna z przeraøeniem
przyjÍ≥a wyrok, jaki wyda≥ sπd w Trypolisie
w sprawie bu≥garskich pielÍgniarek i palestyÒskiego
lekarza, ktÛrzy zostali uznani winnymi úwiadomego
zakaøenia wirusem HIV 426 libijskich dzieci. Juø
raz, w maju 2004 r., skazano ich na úmierÊ przez
rozstrzelanie. W grudniu 2005 r. libijski Sπd
Najwyøszy dopatrzy≥ siÍ uchybieÒ procesowych
i odes≥a≥ sprawÍ do ponownego rozpatrzenia.
Niestety, sπd w Trypolisie nie wziπ≥ pod uwagÍ
argumentÛw obrony Bu≥garek, ktÛra dowodzi≥a,
øe pielÍgniarki zosta≥y zmuszone torturami do przyznania siÍ do winy i opinii specjalistÛw, øe powodem
zakaøenia dzieci by≥y z≥e warunki higieniczne
w szpitalu. Utrzyma≥ wyrok w mocy. W czasie trwania
procesu i po jego zakoÒczeniu Unia Europejska i ca≥a
spo≥ecznoúÊ miÍdzynarodowa nasili≥a dzia≥ania na
rzecz uwolnienia pielÍgniarek, powo≥ano nawet
miÍdzynarodowy fundusz zbierajπcy úrodki na leczenie
I jeszcze jedno wydarzenie, ktÛrego nie moøemy
pominπÊ, omawiajπc prasÍ 2006 roku w rÛønych
aspektach HIV/AIDS - to najwiÍksza suma, jaka do
tej pory zosta≥a przekazana na walkÍ z HIV/AIDS.
Fundacja Billa i Melindy GatesÛw przekaza≥a pÛ≥
miliarda dolarÛw na åwiatowy Fundusz Walki
z AIDS, Gruülicπ i Malariπ, dzia≥ajπcy pod auspicjami
ONZ. Zapowiedzia≥ teø, øe w 2010 roku przekaøe na
konto funduszu nastÍpne 100 mln dolarÛw. Ponadto
najwiÍkszy potentat komputerowy ofiarowa≥ 287 mln
dolarÛw na stworzenie miÍdzynarodowej sieci
szesnastu laboratoriÛw, w ktÛrych testowane bÍdπ
szczepionki na HIV.
To tylko wybrane wydarzenia dotyczπce problematyki HIV/AIDS, o ktÛrych pisano w 2006 roku.
Nie sposÛb odnieúÊ siÍ do wszystkich ukazujπcych
siÍ na ≥amach prasy. Warto zaznaczyÊ, øe dziennikarze
w swoich publikacjach dostarczali nam nie tylko
podstawowych informacji na temat HIV/AIDS (drÛg
zakaøenia, sposobÛw zapobiegania zakaøeniu),
ale takøe relacjonowali waøne wydarzenia i sygnalizowali o wielu nowoúciach na rynku farmaceutycznym i odkryciach naukowych. Wszystkie te materia≥y
prasowe dla wiÍkszoúci spo≥eczeÒstwa stanowi≥y
czÍsto jedyne ürÛd≥o wiedzy na temat HIV/AIDS,
co jest niewπtpliwie faktem godnym uwagi i úwiadczy
o tym, øe publikacje z tego zakresu majπ coraz
wiÍksze znaczenie edukacyjne.
3
Problematyce
HIV/AIDS
poœwiêca siê
coraz wiêcej
miejsca
w publikacjach
prasowych,
dziêki czemu
staje siê ona
wa¿nym
Ÿród³em
informacji
w tym zakresie.
Ma≥gorzata Olczyk
Zaka¿enia HIV i zachorowania na AIDS w Polsce
wg danych Pañstwowego Zak³adu Higieny
Grudzieñ 2006 − luty 2007
nowo wykryte zaka¿enia HIV
204
zaka¿enia w wyniku u¿ywania narkotyków drog¹ do¿yln¹
14
zaka¿enia drog¹ ryzykownych kontaktów heteroseksualnych
14
zaka¿enia drog¹ ryzykownych kontaktów homo i biseksualnych
9
Inne/zaka¿enia bez informacji o drodze zaka¿enia
167
Od wykrycia pierwszego przypadku zaka¿enia HIV w Polsce (1985 r.) do 28.02.2007 zarejestrowano:
zaka¿enia obywateli polskich
10 696
zaka¿enia w wyniku u¿ywania narkotyków drog¹ do¿yln¹
5 396
zachorowania na AIDS
1 884
zgony w wyniku AIDS
847
Nr 1 (31) / 2007
www.aids.gov.pl
4
Sytuacja epidemiologiczna HIV/AIDS
w 2006 r.
ŒWIAT
Szacuje siÍ, øe na úwiecie øyje 39,5 mln osÛb
zakaøonych HIV i chorych na AIDS, z czego 17,7 mln
(45%) stanowiπ kobiety. W 2006 roku odnotowano
4,3 mln nowych zakaøeÒ, z czego 2,8 mln (65%
wszystkich zakaøeÒ) mia≥o miejsce w Afryce
Subsaharyjskiej . W niektÛrych krajach w tym
regionie (np. w Zimbabwe) obserwuje siÍ spadek
liczby zakaøeÒ. Pomimo tego epidemia wciπø
rozprzestrzenia siÍ tam najszybciej. W Botswanie
i Suazi ponad 1/3 doros≥ych to osoby øyjπce
z HIV/AIDS, natomiast w Lesoto prawie 1/4.
Drugim regionem najbardziej dotkniÍtym epidemiπ
sπ Karaiby, gdzie AIDS jest g≥Ûwnπ przyczynπ
zgonÛw wúrÛd doros≥ych (15 - 44 lata). Jednoczeúnie,
mniej niø co czwarta osoba z tych, ktÛre wymagajπ
leczenia, otrzymuje leki antyretrowirusowe. Liczba
nowych zakaøeÒ spad≥a w miejskich obszarach Haiti
i na Bahamach. Sytuacja jest stabilna w Republice
Dominikany i na Barbados (uprzednio odnotowywano
tu dynamicznπ sytuacjÍ epidemiologicznπ).
Szacuje siÍ, øe w Ameryce £aciÒskiej 1,6 mln
osÛb øyje z HIV/AIDS, z czego nowe przypadki
zakaøeÒ to oko≥o 140 000 osÛb. Duøy wp≥yw na
poprawÍ sytuacji epidemiologicznej mia≥a poprawa
dostÍpnoúci leczenia ARV w takich krajach, jak
Argentyna, Brazylia, Chile, Kostaryka, Meksyk,
Panama, Urugwaj i Wenezuela. Niestety w biedniejszych krajach, szczegÛlnie w Ameryce Centralnej
i w regionie andyjskim, dostÍp do lekÛw antyretrowirusowych jest bardzo ograniczony.
Wed≥ug szacunkowych danych, w Oceanii liczba
nowych zakaøeÒ w 2006 roku wynios≥a 7 100, co
oznacza, øe obecnie øyje tu oko≥o 81 000 zakaøonych
HIV i chorych na AIDS, z czego 3/4 to mieszkaÒcy
Papui Nowej Gwinei. Zakaøenia w tym kraju wiπøπ
siÍ g≥Ûwnie z przenoszeniem wirusa drogπ seksualnπ.
Innym regionem, w ktÛrym nastÍpuje dynamiczny
wzrost liczby zakaøeÒ (od 2004 r. o oko≥o 15%
rocznie) jest po≥udniowa i po≥udniowo-wschodnia
Azja. W krajach takich, jak Kambodøa, Chiny, Indie,
Nepal, Pakistan, Tajlandia i Wietnam g≥Ûwnymi
czynnikami wp≥ywajπcymi na wzrost zakaøeÒ sπ
p≥atne kontakty seksualne bez zabezpieczenia i kontakty seksualne bez zabezpieczenia miÍdzy mÍøczyznami, ale takøe stosowanie doøylnych úrodkÛw
psychoaktywnych.
Znaczny wzrost liczby zakaøeÒ mia≥ takøe miejsce
w Europie Wschodniej i Azji årodkowej, gdzie wed≥ug
niektÛrych wskaünikÛw iloúÊ nowych przypadkÛw
HIV od 2004 r. wzrasta nawet o 50% rocznie. Na
Ukrainie i w Federacji Rosyjskiej odsetek osÛb
øyjπcych z HIV wynosi prawdopodobnie oko≥o 2%.
Niestety systemy surveilance'owe w wielu krajach
Europy Wschodniej i Azji Centralnej sπ niewystarczajπce, by moøliwe by≥o dok≥adne i szybkie okreúlenie
skali i trendÛw epidemii w tym regionie. Szacuje siÍ,
www.aids.gov.pl
Nr 1 (31) / 2007
øe w tym regionie nawet 30% wszystkich osÛb
øyjπcych z HIV/AIDS to kobiety. Nadal wysoki
odsetek zakaøonych stanowiπ osoby stosujπce
doøylne úrodki psychoaktywne (widaÊ to szczegÛlnie
w danych skumulowanych), jednak obserwuje siÍ
znaczπcy wzrost zakaøeÒ przenoszonych drogπ
kontaktÛw seksualnych, z przewagπ kontaktÛw
heteroseksualnych.
W Europie Zachodniej i årodkowej oraz Ameryce
PÛ≥nocnej dziÍki odpowiedniej i kompleksowej
opiece nad osobami øyjπcymi z HIV i chorymi na
AIDS poziom jakoúci øycia osÛb zakaøonych
osiπgnπ≥ poziom dobry. Leczenie antyretrowirusowe
przed≥uøa øycie do wieku naturalnej úmierci, chroni
przed chorobami i zakaøeniami oportunistycznymi.
Coraz wiÍkszej liczbie osÛb terapia umoøliwia
prowadzenie trybu øycia, ktÛry nie odbiega od stanu
sprzed zakaøenia. To niezwykle waøne osiπgniÍcie,
do ktÛrego dπøπ paÒstwa z innych czÍúci úwiata.
Liczba zgonÛw na skutek AIDS konsekwentnie
spada, w roku 2006 odnotowano w ca≥ym regionie
30 tys. przypadkÛw. W porÛwnaniu do 1993 r.
wskaünik úmiertelnoúci z powodu AIDS w USA
zmniejszy≥ siÍ o ponad 80%. Z drugiej strony rok
2006 przyniÛs≥ ok. 65 tysiÍcy nowych zakaøeÒ, co
sprawia, iø w Ameryce PÛ≥nocnej oraz Europie
Zachodniej i Centralnej z HIV øyje juø ponad 2 mln
osÛb (z czego 750 tys. w Europie a w USA
i Kanadzie 1,25 mln).
W Europie Zachodniej mamy do czynienia
z dwoma zjawiskami. Po pierwsze, przez ostatnie
osiem lat liczba nowych zakaøeÒ wzros≥a niemal
dwukrotnie (z 42 przypadkÛw na milion w 1998 r. do
74 obecnie). Statystycznie do wiÍkszoúci nowych
zakaøeÒ dochodzi poprzez kontakty seksualne
miÍdzy kobietπ i mÍøczyznπ. Wp≥ywa na to migracja
zewnÍtrzna - przybywanie do paÒstw Unii
Europejskiej osÛb z obszarÛw úwiata o wysokiej
prewalencji HIV, a takøe migracje wewnπtrz UE.
Po 2000 r. ÑpowrÛci≥yî inne zakaøenia i choroby
przenoszone drogπ p≥ciowπ, jak rzeøπczka, opryszczka
genitalna i inne. Sπ one czynnikiem zdecydowanie
zwiÍkszajπcym ryzyko zakaøenia HIV. W Europie
obserwowane jest takøe zjawisko ÑzmÍczenia zapobieganiemî, spada wiÍc np. odsetek osÛb regularnie
stosujπcych prezerwatywÍ.
Po drugie, epidemia HIV w Europie ma bardzo
zrÛønicowane oblicze. Sytuacja w nawet sπsiadujπcych ze sobπ paÒstwach moøe siÍ znacznie rÛøniÊ.
Skandynawia i Europa årodkowa, w tym takøe
Polska, pozostajπ obszarem o niskiej dynamice
epidemii HIV/AIDS, choÊ nowe zakaøenia dotyczπ
teraz g≥Ûwnie kontaktÛw seksualnych, a nie stosowania
úrodkÛw psychoaktywnych w iniekcji. Z drugiej
strony PaÒstwa Ba≥tyckie, przede wszystkim Estonia,
w sposÛb szczegÛlny pozostajπ dotkniÍte HIV/AIDS.
Na Zachodzie Europy najpowaøniejsza sytuacja
odnotowywana jest w Wielkiej Brytanii. W kilku
paÒstwach, m.in. w Niemczech, nastπpi≥ gwa≥towny
wzrost zakaøeÒ wúrÛd mÍøczyzn utrzymujπcych
kontakty seksualne z mÍøczyznami, g≥Ûwnie na skutek
masowego odejúcia od stosowania prezerwatyw.
W roku 2006 na úwiecie na choroby zwiπzane
z AIDS zmar≥o 2,9 mln osÛb.
POLSKA
Z danych PaÒstwowego Zak≥adu Higieny wynika,
iø w 2006 r. wykryto w Polsce 749 zakaøeÒ HIV.
12% to zakaøenia zwiπzane ze stosowaniem narkotykÛw doøylnych, pozosta≥e to zakaøenia innπ drogπ,
g≥Ûwnie kontaktÛw seksualnych. W 2006 r. zarejestrowano 120 przypadkÛw AIDS, 38 osÛb zmar≥o
z przyczyn zwiπzanych z HIV/AIDS.
PrzyjÍte w ostatnich latach deklaracje wspÛ≥pracy
miÍdzynarodowej podkreúlajπ, øe epidemia HIV/AIDS
dotyka w znacznym stopniu osoby m≥ode oraz kobiety.
W Polsce do koÒca 2006 r. zg≥oszono 2 476 (23%
ogÛ≥u) zakaøeÒ wúrÛd kobiet i 7 916 (75% ogÛ≥u)
wúrÛd mÍøczyzn (w pozosta≥ych zg≥oszeniach nie
podano p≥ci osoby). Odsetek kobiet wúrÛd osÛb
z nowo rozpoznanym zakaøeniem HIV stopniowo
wzrasta≥ od oko≥o 20% na poczπtku lat 90. do oko≥o
27% w latach 2000 - 2005. Najwyøszy odsetek kobiet
odnotowano w 2003 roku - 29%.
5
Zakażenia HIV i zachorowania na AIDS
odnotowane w roku 2006 wg płci
600
500
Główne drogi zakażenia HIV
800
HIV
mężczyźni
400
zakażenia w związku z używaniem narkotyków drogą dożylną
inne drogi zakażeń
700
600
500
300
200
400
HIV
kobiety
100
300
200
AIDS
mężczyźni
AIDS
kobiety
0
100
19
85
19
86
19
87
19
88
19
89
19
90
19
91
19
92
19
93
19
94
19
95
19
96
19
97
19
98
19
99
20
00
20
01
20
02
20
03
20
04
20
05
20
06
0
Od wprowadzenia rutynowego systemu nadzoru
epidemiologicznego (1986 r.) nad HIV/AIDS
w Polsce do koÒca 2006 r. zarejestrowano 10 543
zakaøeÒ HIV (wúrÛd nich 5 384, czyli 51% ogÛ≥u
zakaøonych poprzez wstrzykiwanie narkotykÛw,
666 wúrÛd mÍøczyzn homo- lub biseksualnych,
540 zakaøonych drogπ kontaktÛw heteroseksualnych,
100 dzieci matek zakaøonych HIV, 19 chorych
na hemofiliÍ i 3771, czyli 35,8% ogÛ≥u, dla ktÛrych
nie podano prawdopodobnej drogi zakaøenia), 1 845
zachorowaÒ na AIDS (wúrÛd nich 947, czyli 51%
ogÛ≥u zakaøonych poprzez wstrzykiwanie narkotykÛw,
363 wúrÛd mÍøczyzn homo- lub biseksualnych, 309
zakaøonych drogπ kontaktÛw heteroseksualnych,
41 dzieci matek zakaøonych HIV, 7 chorych na
hemofiliÍ i 169, czyli 9% ogÛ≥u, dla ktÛrych nie
podano prawdopodobnej drogi zakaøenia) oraz 835
zgonÛw chorych na AIDS (wúrÛd nich 424, czyli
51% ogÛ≥u, zakaøonych drogπ wstrzykiwania
narkotykÛw).
Od wdroøenia monitorowania HIV wykryto 6 255
zakaøeÒ HIV (62% ogÛ≥u) wúrÛd osÛb poniøej 30. r. ø.,
z tego 2 576 (26% ogÛ≥u) wúrÛd osÛb poniøej 25. r. ø.
åredni wiek osÛb, u ktÛrych stwierdzono zakaøenie
HIV, wzrasta≥ systematycznie - od 26 lat na poczπtku
lat 90. do 32 lat w roku 2006 (od 27,5 do 32,5 lat
wúrÛd mÍøczyzn i od 24 do 28,5 lat wúrÛd kobiet).
Szczyt wykrywanych zakaøeÒ wúrÛd kobiet przypada
na 22. r. ø., a wúrÛd mÍøczyzn na 24. r. ø. Ponadto
zakaøenia u kobiet stanowiπ aø 46% wszystkich
zakaøeÒ wykrytych u osÛb w wieku 15-19 lat, 25%
wúrÛd osÛb w wieku 20-29 lat, a jedynie 16% wúrÛd
osÛb w wieku 30 lat i starszych.
Zakażenie HIV (1985 - 2006) wg wieku
9%
4% 4%
50%
26%
4%
kontakty heteroseksualne
6%
2%
0%
40 - 49
>50
brak danych
0%
0%
12%
Redakcja
kontakty homo- i biseksualne
pomiędzy mężczyznami
zakażenia wertykalne
produkty krwiopochodne
(hemofilia)
transfuzje krwi (biorcy)
zakażenia jatrogenne
<20
20 - 29
30 - 39
Prawdopodobna droga zakażenia HIV w 2006 r.
inne / brak danych
stosowanie narkotyków
w iniekcjach
8%
èrÛd≥a: UNAIDS, PZH
76%
Nr 1 (31) / 2007
www.aids.gov.pl
Opowiadanie ñ zakoÒczenie
6
Opowiadanie
– zakończenie
.............................
Moja opowieúÊ nie jest
zbyt d≥uga i nie jest to
jakiú bestseller
wydawniczy.
Po prostu
øycie m≥odego
cz≥owieka,
choÊ nie zaprzeczam,
øe doúÊ barwne.
www.aids.gov.pl
By≥ maj.
Na poczπtku wychodzi≥em z dziewczynπ, teø pacjentkπ,
pÛüniej byliúmy opiekunami innych na spacerach. Kiedy
jednak ta dziewczyna wyjecha≥a, nie mia≥em z kim gadaÊ,
spacerowaÊ, wiÍc z nudÛw zaczπ≥em chodziÊ do parku.
Z poczπtku prÛbowa≥em wysÍpiÊ na loda lub coú s≥odkiego.
Zdarza≥o siÍ jednak, øe uzbiera≥em czasem na fajki, loda
i jeszcze zostawa≥o. KtÛregoú dnia podkusi≥o mnie, øeby
pojechaÊ na bajzel. Za wysÍpionπ kasÍ kupi≥em ÑdwÛjkÍî.
Stuknπ≥em i wrÛci≥em do szpitala. NastÍpnego dnia
zrobi≥em to samo. Pow≥Ûczy≥em siÍ trochÍ po parku, pogada≥em ze spotkanymi znajomymi i nim siÍ obejrza≥em
minÍ≥a piπta godzina mojej nieobecnoúci w szpitalu. Gdy
przyszed≥em na oddzia≥, pielÍgniarka sprawdzi≥a mi
reakcjÍ i od razu zadzwoni≥a do lekarza, øe wrÛci≥em przygrzany. Po obiedzie lekarz powiedzia≥ mi, øe wypisze mnie
ze szpitala. Nie chcia≥em wtedy wracaÊ na ulicÍ, wiÍc
wyprosi≥em, aby za≥atwili mi oúrodek albo jakiú dom
ciep≥a. Po kilku dniach przysz≥a moja renta i znÛw mi
odbi≥o. (...)
Po pewnym czasie znÛw zaczπ≥em mieszkaÊ na klatkach.
Po dalszych trzech miesiπcach, ktÛregoú dnia mia≥em
jechaÊ do opieki spo≥ecznej po pieniπdze. (Ö) Poszed≥em
na klatkÍ i zagrza≥em, zjecha≥em nieprzytomny tak jak
siedzia≥em: g≥owπ na lewe kolano. Rano, gdy siÍ ocknπ≥em,
wypi≥em ca≥y metadon. Mia≥em metadon zamiast grzania,
øeby wystarczy≥o mi na podrÛø do P. i na powrÛt.
Zapomnia≥em tylko, øe dzieÒ wczeúniej zarzuci≥em (Ö),
ktÛry zawsze potÍguje dzia≥anie grzania i metadonu.
Zjecha≥em znowu. Kiedy doszed≥em nastÍpnego dnia
wieczorem do siebie, nie mog≥em wstaÊ. Chcia≥em iúÊ, ale
nie mog≥em. Krok do przodu i ≥up. LeøÍ. Co siÍ dzieje?
ChcÍ wstaÊ, ale nie czujÍ lewej nogi. Kupi≥em dzia≥kÍ
i przygrza≥em na przystanku autobusowym, na úrodku bajzla.
Trzy dni i noce spÍdzi≥em na ≥awce na przystanku.
Przedostawa≥em siÍ tylko z ≥awki na ≥awkÍ, kiedy sÍpi≥em
albo kupowa≥em towar. W koÒcu mia≥em doúÊ, a lewa noga
zrobi≥a siÍ dwa razy grubsza i bola≥a. Nie mog≥em nawet
siedzieÊ. Poprosi≥em jakiegoú znajomego, øeby zadzwoni≥
na pogotowie. Kiedy przyjechali, zabrali mnie do ambulansu
i zawieüli do Chorzowa, do szpitala. Z poczπtku nie chcieli
mnie przyjπÊ. Lekarz stwierdzi≥, øe znÛw po kilku dniach
siÍ wypiszÍ. Ub≥aga≥em go, aby mnie przyjπ≥. Waøy≥em
39 kg i nie mia≥em nawet si≥y jeüdziÊ na wÛzku. Kiedy
opuchlizna z nogi zesz≥a zaczπ≥em chodziÊ przy balkoniku,
ale tylko do ≥azienki i úwietlicy. Kiedy przysz≥y wyniki
wymazu z rany okaza≥o siÍ, øe mam jakieú groüne bakterie
i dosta≥em zakaz chodzenia. (...) P≥akaÊ mi siÍ chcia≥o.
Chcia≥em z kimú pogadaÊ, ale nie by≥o z kim. Po jakimú
czasie, kiedy mia≥em z kim rozmawiaÊ, nie wiedzia≥em od
czego zaczπÊ. Kiedy lekarz pyta≥ jak siÍ czujÍ, ≥zy p≥ynÍ≥y
mi z oczu, g≥os mi siÍ ≥ama≥ i zaczyna≥em p≥akaÊ, mimo
øe nie chcia≥em. I tak leøa≥em, tydzieÒ, dwa, trzyÖ
Przesta≥em nawet chodziÊ do ≥azienki, aby siÍ wykπpaÊ.
My≥em siÍ w ≥Ûøku. Mia≥em doúÊ tych codziennych
opatrunkÛw, mycia i odpowiadania na g≥upie pytania typu:
ÑCo s≥ychaÊ?î. Chcia≥em umrzeÊ. Po prostu, chcia≥em, aby
mnie nikt nie dotyka≥, nie zajmowa≥ siÍ mnπ i w ogÛle. (...)
Po kilku tygodniach za≥atwiono mi hospicjum w Anielinie.
Z poczπtku by≥o mi bardzo ciÍøko. £apa≥em do≥y i p≥aka≥em
po nocach, zw≥aszcza przy muzyce. Zaczπ≥em jeüdziÊ
na wÛzku inwalidzkim. Ledwo jecha≥em, ale jakoú sz≥o.
W sumie nic siÍ nie dzia≥o. Rany powoli siÍ goi≥y, ja coraz
lepiej jeüdzi≥em na wÛzku i przybiera≥em na wadze.
I oczywiúcie co chwilÍ dostawa≥em jakieú uwagi od
Ñoddzia≥owejî. W wiÍkszoúci za ba≥agan na szafce. By≥em
bardzo zamkniÍty w sobie. Po pÛ≥ roku uda≥o mi siÍ
otworzyÊ i otwarcie porozmawiaÊ z siostrπ Graøynπ.
D≥ugo rozmawialiúmy. Powiedzia≥em takøe siostrze o tym,
øe w oúrodku w W. pisa≥em i øe mam kilka nowych
tekstÛw, ale nie mam zeszytu. Dosta≥em zeszyt i zaczπ≥em
Nr 1 (31) / 2007
pisaÊ. Z poczπtku wszystkie teksty by≥y mroczne i do≥ujπce,
o lÍkach, bezsensownoúci i tÍsknotach. Z biegiem czasu
stawa≥y siÍ coraz lepsze, coraz wiÍcej wraøeÒ odbija≥o siÍ
w tekstach. Siostra Graøynka zainteresowa≥a siÍ moimi
tekstem. Szybko skoÒczy≥ siÍ zeszyt, wiÍc podarowa≥a mi
na urodziny drugi razem z piÛrem i atramentem. Juø
wczeúniej mÛwi≥em, øe uwielbiam pisaÊ piÛrem, wiÍc
prezent by≥ úwietny. OprÛcz pisania tekstÛw, s≥uchania
muzyki i rehabilitacji mia≥em jeszcze jedno zajÍcie. Siostra
Graøyna prowadzi≥a terapiÍ ze mnπ i dwoma ch≥opakami
z sali obok. Kiedyú na zajÍciach terapii dosta≥em jako zadania
domowe polecenie wypisania swoich øali do ludzi i sytuacji,
o ktÛre mam øal. Napisa≥em to w formie opowiadania.
Kiedy siostra to przeczyta≥a bardzo jej siÍ to spodoba≥o.
CzÍúÊ tekstu trafi≥a do Krajowego Centrum ds. AIDS.
Spodoba≥o siÍ i zaproponowano mi napisanie artyku≥u do
Kontry. I tak zaczπ≥em pisaÊ. (...) Musia≥em jeszcze
wykonaÊ jednπ ciÍøkπ pracÍ. Od jakiegoú czasu przesta≥em
jeüdziÊ na wÛzku, zaczπ≥em uczyÊ siÍ chodziÊ o kulach.
∆wiczy≥em wspÛlnie z rehabilitantkπ.
Jest lepiej, bo zaczπ≥em otwieraÊ siÍ na ludzi. Z mojπ
matkπ mam juø teraz kontakt i to coraz lepszy. Z resztπ
rodziny teø, chociaø nie wiem czy wszyscy wiedzπ o moim
zakaøeniu. W kaødym bπdü razie dostajÍ od nich czÍsto
pozdrowienia, gdy dzwoni mama czy siostry. (...) Z moimi
siostrami teø jest dobrze. M≥odsza siostra przesy≥a mi p≥yty
i kasety, pisze listy, czasem dzwoni. Chcia≥bym w przysz≥oúci
wydaÊ moje wiersze. (...) To wszystko zaczyna mi siÍ
fajnie uk≥adaÊ. Z moim zdrowiem juø nie jest aø tak üle, ale
nie jest teø dobrze, wiÍc pewnie nied≥ugo wyúlπ mnie do
szpitala. Rehabilitacja trwa, chodzÍ juø o kulach, wczeúniej
by≥ chodzik. Moøe pÛjdÍ do jakiegoú domu ciep≥a, moøe
wrÛcÍ do domu, o ile rodzina siÍ zgodzi. Moøe podejmÍ
terapiÍ w oúrodku? Wiem, øe øycie zaczyna mi siÍ
podobaÊ, mimo øe jestem zakaøony HIV. To mnie akurat
nie martwi. Nie czujÍ siÍ z tego powodu napiÍtnowany czy
gorszy. Oczywiúcie, bÍdÍ musia≥ siÍ pilnowaÊ, nie grzaÊ,
braÊ leki, robiÊ badania, ale to kwestia fizyczna. Nie mam
blokad psychicznych w zwiπzku z chorobπ. Nikt nie musi
wiedzieÊ, øe jestem seropozytywny. MÛwiÍ o tym wy≥πcznie
z w≥asnej woli, na pogotowiu czy u dentysty, ale nie dlatego,
øe siÍ czujÍ winny, tylko po to, øeby nikogo nie zakaziÊ
i nie skrzywdziÊ. Z powodu HIV nie czujÍ siÍ jednak
gorszy. Sta≥o siÍ, trudno. Teraz trzeba z tym øyÊ. (...)
Owszem, co trzy miesiπce muszÍ robiÊ badania, nied≥ugo
wejdÍ w program antyretrowirusowy i bÍdÍ musia≥ pamiÍtaÊ o porach przyjmowania lekÛw i ewentualnej diecie, ale
to tylko tyle. ØyjÍ, ale staram siÍ nie robiÊ planÛw daleko
siÍgajπcych w przysz≥oúÊ. Stawiam sobie tylko priorytetowe dwa lub trzy cele i to wszystko. Uwaøam, øe bÍdÍ siÍ
martwi≥ i rozwiπzywa≥ problemy wtedy, kiedy przed nimi
stanÍ. Wyjπtkiem sπ narkotyki. PrÛbujÍ siÍ zabezpieczyÊ
na d≥ugo zanim nastπpi kryzys. Pobieram terapiÍ indywidualnπ, aby zwiÍkszyÊ swoje szanse w konfrontacji z sytuacjπ zagroøenia. Ale nie da siÍ cofnπÊ czasu. Przez narkotyki dorobi≥em siÍ okropnych ran, ktÛre jeszcze dziú siÍ
gojπ i dorobi≥em siÍ przykurczÛw miÍúni, zmieni≥a siÍ moja
psychika. Dawniej nie mia≥em problemÛw w kontaktach
z ludümi, zw≥aszcza kobietami. Obecnie mam jakieú
blokady i nie potrafiÍ sobie z tym poradziÊ. Przez narkotyki
dorobi≥em siÍ teø HIV i HCV i jeszcze kilku innych
chorÛb. Fakt, dziÍki narkotykom nie czu≥em bÛlu odejúcia
Tiny, ale pÛüniej nic juø nie czu≥em. Wiele doúwiadczy≥em.
Ktoú mi niedawno powiedzia≥, øe jestem przez te
doúwiadczenia bogatszy i mπdrzejszy. Problem w tym,
øeby w jakiú sposÛb tÍ ÑmπdroúÊî wykorzystaÊ i czerpaÊ
naukÍ z doúwiadczeÒÖ Chyba jednak sprÛbujÍ!
Darek
Uczelnie Wolne od Uzale¿nieñ szans¹
na ograniczenie ryzykownych
zachowañ w œrodowisku akademickim
OgÛlnopolska akcja antynarkotykowa ÑUczelnie
Wolne od NarkotykÛwî mia≥a swojπ inauguracjÍ
w roku 2001. W ramach akcji przy pomocy badaÒ
ankietowych prÛbowano dokonaÊ oceny natÍøenia
zjawiska uøywania przez studentÛw substancji
psychoaktywnych. Okaza≥o siÍ, øe narkotyki wúrÛd
studentÛw to niemal codziennoúÊ. WiÍkszoúÊ alkoholu
i narkotykÛw jest przyjmowana w czasie spotkaÒ
towarzyskich, ale okres Ñøniwî dla narkotykowych
dealerÛw to sesje egzaminacyjne na uczelniach.
Skala problemu wúrÛd studentÛw akademii
medycznych nie jest do koÒca poznana, ale nie odbiega
swoim zasiÍgiem od pozosta≥ych szkÛ≥ wyøszych.
Nawet co trzeci student medycyny mÛg≥ mieÊ kontakt
z narkotykami - tak wynika z badaÒ krakowskich.
W paüdzierniku i listopadzie 2006 r. przeprowadzono badania ankietowe w Akademii Medycznej
w Warszawie. Uczestniczy≥o w nim 1 010 studentÛw
I roku studiÛw. Oko≥o 35% badanych ma za sobπ
inicjacjÍ narkotykowπ w szkole úredniej. Problem
obecnoúci narkotykÛw na uczelniach istnieje, ale nie
towarzyszy mu atmosfera jednoczesnego potÍpienia
ze strony studentÛw. Powszechne jest przyzwolenie
dla picia alkoholu i przyjmowania innych substancji
psychoaktywnych. Jedynie jedna czwarta studentÛw
jest gotowa potraktowaÊ uøywanie substancji
psychoaktywnych za problem.
OprÛcz nielegalnych úrodkÛw, np. marihuany czy
amfetaminy, popularne sπ inne, powszechnie dostÍpne,
lecz przyjmowane w nadmiarze. Legendy krπøπ o iloúci
wypijanych syropÛw czy ≥ykanych tabletek zawierajπcych efedrynÍ, dekstrometorfan czy kodeinÍ. W nauce
Ñpomagajπî rÛwnieø kofeina, nikotyna czy tauryna
z Red Bulli. Istotny sta≥ siÍ problem naduøywania
lekÛw uspokajajπcych i nasennych. Niedostatek
wiedzy o substancjach psychoaktywnych, ich
dzia≥aniu i moøliwych konsekwencjach ich uøywania
i naduøywania u≥atwia kontakt z narkotykami.
W zwiπzku z narastajπcym zagroøeniem powstaje
wiele programÛw profilaktycznych i inicjatyw ze strony
w≥adz uczelni, skierowanych do studentÛw - m≥odych
doros≥ych, podatnych na ryzykowne zachowania.
W≥adze uczelni, dostrzegajπc powagÍ problemu
uzaleønieÒ, przejawiajπ inicjatywÍ integracji profilaktyki w szko≥ach wyøszych.
1
OgÛlnopolska SieÊ Uczelni Wolnych od UzaleønieÒ
(OSUWU) ma pomÛc w≥πczyÊ siÍ kolejnym szko≥om
w solidarne przeciwdzia≥anie rosnπcemu zagroøeniu.
W lutym 2005 r. powsta≥ Komitet Sterujπcy
OSUWU i podjπ≥ pracÍ nad sformu≥owaniem merytorycznych, finansowych i organizacyjnych standardÛw profilaktyki na uczelniach. Pojawi≥ siÍ portal
internetowy www.uwu.pl, a na uczelniach zaczeli
7
dzia≥aÊ pe≥nomocnicy ds. profilaktyki. Warszawskπ
AkademiÍ Medycznπ w tym gronie reprezentuje
dr Marcin Wojnar. Zawiπza≥a siÍ wspÛ≥praca z instytucjami centralnymi zajmujπcymi siÍ profilaktykπ:
PaÒstwowπ Agencjπ Rozwiπzywania ProblemÛw
Alkoholowych, Krajowym Biurem ds. Przeciwdzia≥ania Narkomanii, Krajowym Centrum ds. AIDS,
Komendπ G≥Ûwnπ Policji. Podejmowane dzia≥ania
objπ≥ honorowym patronatem prezydent RP Lech
KaczyÒski, a w poszczegÛlnych wojewÛdztwach
w≥adze samorzπdowe. Pojawi≥o siÍ wÛwczas dπøenie
do przekszta≥cenia Sieci w FederacjÍ i prowadzenie
niezaleønych dzia≥aÒ w regionach.
WojewÛdztwo Mazowieckie, ze swymi zasobami
i potencja≥em intelektualnym, ktÛry wyraøa siÍ m.in.
liczbπ ponad stu wyøszych uczelni paÒstwowych
i prywatnych, staje przed powaønym wyzwaniem.
Konieczna jest integracja dzia≥aÒ wielu instytucji
publicznych i organizacji pozarzπdowych, aby
przeciwdzia≥aÊ narastajπcej fali zjawiska naduøywania
substancji psychoaktywnych wúrÛd spo≥ecznoúci
studenckiej.
Na Mazowszu odby≥y siÍ w roku 2006 dwie
waøne konferencje zorganizowane przez Mazowieckie
Centrum Polityki Spo≥ecznej, objÍte honorowym
patronatem Marsza≥ka WojewÛdztwa Adama Struzika.
Pierwsza odby≥a siÍ w maju w Szkole G≥Ûwnej
Gospodarstwa Wiejskiego, druga w grudniu ubieg≥ego
roku w nowym Centrum Dydaktycznym Akademii
Medycznej w Warszawie. W wyniku tych spotkaÒ
zacieúni≥a siÍ koalicja szkÛ≥ wyøszych na Mazowszu,
a wiÍkszoúÊ decydentÛw uczelni wiodπcych w dzia≥aniach profilaktycznych potwierdzi≥o chÍÊ kontynuowania podjÍtych dzia≥aÒ.
Przeciwstawienie siÍ patologicznym zjawiskom
w úrodowisku studenckim to duøe wyzwanie, wymagajπce niestandardowych dzia≥aÒ skierowanych do
m≥odych doros≥ych.
Duøymi osiπgniÍciami w dzia≥aniach alternatywnych w profilaktyce uzaleønieÒ w úrodowisku
akademickim moøe poszczyciÊ siÍ Politechnika
Warszawska i g≥Ûwny animator tych dzia≥aÒ prof.
Andrzej Jakubiak.
Dzia≥alnoúÊ alternatywna w procesie profilaktyki
uzaleønieÒ to propozycja rÛønych form aktywnoúci
i rozwÛj pasji, ktÛre, angaøujπc uczestnikÛw, sπ kontrpropozycjπ do ucieczki w úwiat substancji psychoaktywnych i pozwalajπ atrakcyjnie spÍdziÊ wolny czas.
2
Studenci Akademii Medycznej w Warszawie
oczekujπ wprowadzenia programÛw profilaktycznych
oraz udzielania pomocy terapeutycznej na uczelni.
Wynika to z podsumowania przeprowadzonych
badaÒ ankietowych.
Nr 1 (31) / 2007
www.aids.gov.pl
8
Literatura:
Hodor J., Murmy≥o
M., StÍpieÒ E.,
Narkotyki w
Akademiach
Medycznych, Puls
Medycyny, 14(111)
2005
Janusz D. Raport Stan zagroøenia
narkomaniπ 2005 WojewÛdztwo
Mazowieckie Krajowe
Biuro ds.
Przeciwdzia≥ania
Narkomanii 2006
Niewiadomska I.,
Kalinowski M.
Integracja profilaktyki
w szko≥ach wyøszych
Remedium 11(153)
2005
Materia≥y pokonferencyjne Moja uczelnia
wolna od narkotykÛw
Maj 2006
Mazowieckie Centrum
Polityki Spo≥ecznej
Zaborowski P.,
Wojnar M., £adny M.
Uøywanie substancji
psychoaktywnych i
postawy studentÛw I
roku Akademii
Medycznej w
Warszawie - prezentacja wynikÛw badaÒ
Materia≥y z konferencji
- Profilaktyka
uzaleønieÒ na uczelniach mazowieckich
Krawczyk E.,
Uczelnie wolne od
uzaleønieÒ Serwis
Informacyjny
Narkomania, 4(35)
2006
Za≥oøenia dzia≥aÒ profilaktycznych uwzglÍdniajπ
dostosowanie programÛw studiÛw do potrzeb zwalczania narkomanii i leczenia osÛb uzaleønionych.
Blok zajÍÊ z Propedeutyki Medycyny UzaleønieÒ
wprowadzony dla studentÛw I roku Akademii
Medycznej w Warszawie dostosowany jest do specyfiki szko≥y wyøszej i s≥uøy rÛwnieø praktycznemu
przygotowaniu do przysz≥ego zawodu.
Studenci medycyny sπ tak samo naznaczeni problemem naduøywania substancji psychoaktywnych
jak kaøda inna grupa. Fakt eksperymentowania
z alkoholem, narkotykami, szczegÛlnie bogatπ gamπ
bardzo niebezpiecznych tzw. narkotykÛw klubowych,
niesie za sobπ niebezpieczeÒstwo ryzykownych
zachowaÒ. Te z kolei w konsekwencji prowadziÊ
mogπ do zakaøenia wirusem HIV.
Wiek studentÛw oraz rozpoczynany przez nich
nowy etap øycia zwiπzany z podjÍciem studiÛw
wydaje siÍ byÊ w≥aúciwym momentem na odbycie
zajÍÊ z profilaktyki HIV/AIDS. GotowoúÊ do
wykorzystania zdobytej wiedzy i zmiana postaw,
rÛwnieø w aspekcie prywatnego øycia, moøe
przeciwdzia≥aÊ ryzykownym zachowaniom, czÍsto
podejmowanym przez osoby z tej grupy wiekowej.
Waøne wydaje siÍ sprowokowanie weryfikacji
przekonania, øe w≥asnego zachowania nie naraøajπ
na zakaøenie.
W samym tylko WojewÛdztwie Mazowieckim
programem metadonowym objÍtych jest 27 studentÛw. Do programu leczenia metadonem kwalifikujπ
siÍ w wiÍkszoúci osoby przyjmujπce doøylnie opiaty.
W takich okolicznoúciach zwiÍksza siÍ iloúÊ
ryzykownych zachowaÒ. Sπ to skrajne przypadki,
wiemy jednak z danych epidemiologicznych, øe m≥odzi
ludzie w przedziale wieku 20-29 lat stanowiπ grupÍ
najbardziej naraøonπ na zakaøenie. Kierowanie zajÍÊ
z tematyki HIV/AIDS do studentÛw jest wiÍc bardzo
uzasadnione.
DziÍki otrzymywanym z Krajowego Centrum ds.
AIDS materia≥om dydaktycznym moøemy uczestnikom zajÍÊ przekazaÊ wiedzÍ rÛwnieø w formie
ulotek, broszur itp. Waøne mogπ okazaÊ siÍ informacje
praktyczne gdzie szukaÊ pomocy: numery telefonÛw
zaufania, adresy i telefony PunktÛw KonsultacyjnoDiagnostycznych itp.
W roku 2006 wúrÛd naszych studentÛw przeprowadzono ankietÍ dotyczπcπ postaw i przekonaÒ
wobec problematyki HIV/AIDS. Wyniki by≥y publikowane w numerze 2 i 3/2006 ÑKontryî. W opracowaniu sπ rÛwnieø ankiety ewaluacyjne z podstawowej
wiedzy dotyczπcej HIV/AIDS wúrÛd studentÛw
Akademii Medycznej. Podobnie jak w przypadku
innych zagadnieÒ z profilaktyki uzaleønieÒ, tak i tu,
wiedza studentÛw nie jest wystarczajπca.
Redakcja
Redaktor naczelna − Katarzyna Gajewska
Zastêpca redaktor naczelnej − Dorota Olszewska
Sekretarz redakcji − Maryla Rogalewicz
Wydawca
Krajowe Centrum ds. AIDS
www.aids.gov.pl
3
M≥odzi ludzie zdecydowanie czÍúciej niø kiedyú
siÍgajπ po úrodki psychoaktywne. Wynika to miÍdzy
innymi z przemian spo≥eczno-ekonomicznych
i socjokulturowych w naszym kraju. Zmiany te sπ
rÛwnieø zwiπzane z ≥atwym dostÍpem do úrodkÛw
odurzajπcych, ich duøπ atrakcyjnoúciπ i rÛønorodnoúciπ.
Bardzo istotnym, czÍsto ciπgle niedocenianym,
aspektem profilaktyki jest rozwÛj umiejÍtnoúci
øyciowych m≥odych doros≥ych. Oferujemy naszym
studentom moøliwoúÊ uczestniczenia w warsztatach
poúwiÍconych tej tematyce, a organizowanych przez
FundacjÍ C.E.L. (www.fundacja.cel.free.ngo.pl). Ma
ona wieloletnie doúwiadczenie w pracy z m≥odymi
doros≥ymi i w≥aúnie do nich kieruje swπ ofertÍ.
ZajÍcia typu ÑSpotkania z rzeczywistoúciπî np.
z narkomanami, alkoholikami majπ na celu poruszenie
i wywo≥anie g≥Íbszych refleksji. Sπ one przez odbiorcÛw wysoko oceniane.
Wielop≥aszczyznowe dzia≥anie i interdyscyplinarne podejúcie do problemu naduøywania substancji
psychoaktywnych wydaje siÍ byÊ s≥usznym
wyborem oddzia≥ywaÒ profilaktycznych. Staramy
siÍ, by nasze dzia≥ania prowadzi≥y do realizacji
za≥oøeÒ programu - Uczelnie Wolne od UzaleønieÒ.
Wymaga to czÍsto determinacji w dzia≥aniu,
úrodkÛw finansowych i wsparcia ze strony organizacji poøytku publicznego. Zawsze moøemy liczyÊ na
wspÛ≥pracÍ z Polskim Towarzystwem Zapobiegania
Narkomanii i jego przewodniczπcπ mgr Annπ
Kuciak. Nawet bez nak≥adÛw finansowych, dziÍki
dobrej woli, zrozumieniu problemu i spo≥ecznej
wraøliwoúci, teø moøna realizowaÊ wiele form
dzia≥aÒ inspirujπcych i ochraniajπcych m≥odych
ludzi.
Rozwaøana jest moøliwoúÊ powo≥ania Punktu
Konsultacyjnego dla studentÛw Mazowsza. Moøe
dalsze dzia≥ania Mazowieckiej Koalicji UWU
pozwolπ na realizacjÍ tych zamierzeÒ.
Tylko kompleksowe rozwiπzanie problemÛw prowadzenie dzia≥alnoúci edukacyjnej, profilaktycznej, diagnostycznej i leczniczej pozwoli przeciwstawiÊ siÍ narastajπcemu zagroøeniu.
Redakcja zastrzega sobie prawo adjustacji
i skracania artyku³ów.
Materia³ów zamówionych nie zwracamy.
Adres redakcji:
ul. Samsonowska 1, 02−829 Warszawa
tel. (+22) 331 77 69, fax (+22) 331 77 76
Nr 1 (31) / 2007
Ma≥gorzata Abramowska
e−mail: [email protected]
http://www.aids.gov.plwww.aids.gov.pl
Egzemplarz bezp³atny