Nowoczesne administrowanie flotą
Transkrypt
Nowoczesne administrowanie flotą
Paliwa Dodatek specjalny Fot. Elżbieta Haber Polska Gazeta Transportowa | 23 maja 2012 r. | PGT nr 21 w dodatku: u Nowoczesne administrowanie flotą Przy stacjach paliwowych normą stają się parkingi Nowoczesne administrowanie flotą Karty paliwowe wygodnym narzędziem O Klaudiusz Madeja d dawna wiadomo, że karty paliwowe, wbrew swojej nazwie, nie służą już tylko do płacenia za paliwo. Spełniają coraz więcej funkcji. Czy nie znaczy to jednak, że wkrótce mogą zostać zastąpione przez bardziej wymyślne urządzenia... Gdy od połowy 2011 r. zaczął w Polsce obowiązywać elektroniczny system poboru opłat za wybrane odcinki dróg, wiele firm przewozowych postanowiło skorzystać z możliwości regulowania tych należności za pomocą swoich kart paliwowych, a właściwie flotowych. Wiadomo, że głównie duzi przewoźnicy podpisują umowy z sieciami stacji paliwowych lub operatorami niezależnymi na używanie plastikowego pieniądza, jak się popularnie mówi o kartach płatniczych wszelkiego rodzaju (także tych bankowych: kredytowych i debetowych). Jednak silna konkurencja na rynku sprawiła, że wszyscy emitenci mają również propozycje dla małych przedsiębiorstw, a minimalna ilość tankowanego miesięcznie paliwa nie jest wysoka, wynosi kilkaset litrów. Różne opcje. Przedsiębiorcy często podkreślają, że poza ryzykiem utraty gotówki, karty paliwowe doceniają za bardzo daleko posuniętą możliwość kontroli i przejrzystość wykonywanych nimi transakcji. Oczywiście przyczynił się do tego internet. Zarządzanie kartami tą drogą oznacza nowoczesne i innowacyjne podejście do administrowania flotą. Przynosi to wiele korzyści, wśród których wystarczy wymienić: l skuteczne monitorowanie dokonywanych wydatków, l pełny wykaz wszystkich transakcji, l narzędzia do raportowania, l alerty o nietypowych transakcjach, l blokowanie lub unieważnianie karty, l możliwość pełnej konfiguracji każdej w celu odzyskania należnego podatku. Dzięki tej usłudze oraz rozliczaniu się karty w zależności od potrzeb. metodą post paid (po zapłaceniu) co Ta ostatnia opcja pozwala ustawić dwa tygodnie lub co miesiąc (warunki limity kwotowe jeszcze przed wyjazdem ustalane indywidualnie), przedsiębiorw trasę oraz ograniczenia dotyczące stwo bardzo poprawia swoją płynność miejsca i pory tankowania. Można je finansową. ustalić na miesiąc (kalendarzowy), tyOczywiście, aby korzystać ze wszystdzień (od poniedziałku do niedzieli) lub kich wymienionych przywilejów, firma konkretny dzień. Limity można stosować również musi spełnić określone waruntakże poza granicami naszego kraju, ale ki. Wiadomo, że „na piękne oczy” nikt również istnieje możliwość ogranicze- nic nie daje. Liczy się wiele elementów, nia się do regionów (województw) lub a przede wszystkim kapitał i ewentualkonkretnych stacji. ne zabezpieczenie Ba, mogą to być np. Zarządzanie kartami przez jakiego przewoźtylko stacje autonik może udzielić. stradowe, bezob- internet oznacza nowoczesne Tu najłatwiej mają sługowe, miejskie firmy z dłuższą i innowacyjne podejście albo przy trasach historią lub twoprzelotowych. rzone jako spółki do administrowania flotą W tym wypadku córki dużych podchodzi o oszczędmiotów, a także ność czasu, a niekiedy także paliwa. te, które np. zmieniają operatora i poCo najważniejsze, wszelkiego rodzaju trafią się wykazać nieposzlakowaną ustawienia i ograniczenia można szybko przeszłością. zmieniać na swoim profilu w internecie. Trudniej jest oczywiście nowym, Czas reakcji systemu operatora na te zwłaszcza niewielkim przedsiębiorkorekty nie przekracza kilkunastu lub stwom. Jednak, po początkowym kilkudziesięciu minut. okresie, jeśli współpraca przebiega bezproblemowo, można się zwrócić Bogata baza danych pozwala rów- do przedstawiciela o wprowadzenie nież na łatwiejszą obsługę firmy od stro- korzystniejszych zapisów w umowie. ny formalnej. Wszelkie dane, raporty Patrząc na możliwości oferowane i faktury dostępne są 24 godziny na przez operatorów kart, można powiedobę. Podobnie jak faktura zbiorcza, dzieć, że przy ich pomocy da się zapłacić mają uprościć i przyspieszyć rozliczenia już niemal każdy rachunek. Właściwie z urzędem skarbowym. Tutaj właśnie jedynym, powszechnym ograniczeniem dochodzą wszystkie dodatkowe wy- jest u wszystkich zakaz płacenia za aldatki, takie jak myto, osobno płatne kohol, nawet na stacjach, co zresztą tunele, mosty, przeprawy, czy chociaż- nikogo nie dziwi. Ale świat idzie z poby nieprzewidziane naprawy. Ponadto stępem, co może wkrótce wprowadzić operatorzy kart sami rozliczają podatek małą rewolucję w tej dziedzinie. VAT, zarówno w kraju jaki i za granicą. Oznacza to, że przewoźnik ponosi Zamiast karty. Jest prawdopodobne, praktycznie tylko opłaty netto powięk- że prędzej czy później karty paliwowe szone o prowizję dla operatora karty, w obecnej postaci zaczną znikać i zoktóry sam wykonuje wszystkie czynności staną zastąpiono innym narzędziem. Zaczęło się od możliwości płacenia za niektóre usługi przy pomocy telefonów komórkowych. Dzisiaj próbują nas namawiać do korzystania z tej usługi operatorzy, ponieważ czerpią z tego tytułu korzyści w postaci prowizji. Czasem są to grosze, lecz przy dużej liczbie transakcji mają z tego spory zarobek. Nowym urządzeniem, które podbija świat są tablety, czyli coś pomiędzy smartfonem a przenośnym komputerem. Dla uproszczenia (ponoć...) pracy Sejmu, otrzymali je wszyscy posłowie. Ich urządzenia są oczywiście z tzw. wyższej półki. Tymczasem jedna z dużych sieci sklepów spożywczo-przemysłowych zaoferowała ostatnio takie urządzenia w cenie kilkuset złotych. O mniejszych możliwościach, ale niewiele ustępujące tym najlepszym. Obserwując pędzący postęp technologiczny i taniejącą szybko elektronikę użytkową, należy sądzić, że wkrótce ceny większości modeli staną się bardziej przystępne. I tutaj widać potencjalne możliwości także dla przewoźników. Niewielki, stosunkowo tani, łatwy do zabrania w trasę tablet lub smartfon może wkrótce spełnić wszystkie funkcje naraz: płatności, kontakt z centralą, nawigacja, kontrola i jeszcze wiele innych, m.in. związanych z rozrywką w postaci gier, filmów i internetu. Sprzyjają temu kolejne kroki zmierzające do ujednolicenia w przyszłości na terenie całej Unii Europejskiej stawek za korzystanie z telefonów komórkowych (likwidację roamingu), bo później pewnie przyjdzie czas na przesył danych, czyli internet. Czy to futurystyczna wizja? Chyba nie... Jeśli spojrzymy na możliwości naszych komórek sprzed paru lat i obecnie, albo na ceny laptopów wcześniej i teraz, to widzimy jak szybko zmienia się nasza rzeczywistość... Przedsiębiorcy często podkreślają, że poza ryzykiem utraty gotówki, karty paliwowe doceniają za bardzo daleko posuniętą możliwość kontroli i przejrzystość wykonywanych nimi transakcji. Oczywiście przyczynił się do tego internet. Zarządzanie kartami tą drogą oznacza nowoczesne i innowacyjne podejście do administrowania flotą. Przynosi to wiele korzyści – uważa Klaudiusz Madeja. Strona I u Przegląd kart paliwowych Jak co roku w maju, „Polska Gazeta Transportowa” zamieszcza przegląd kart paliwowych. I tym razem umieszczono w nim karty wydawane przez koncerny paliwowe i karty paliwowo-serwisowe wydawane przez niezależnych emitentów. Prawie każdy przewoźnik, zwłaszcza międzynarodowy, dysponuje przynajmniej jednym rodzajem karty, a wielu nawet całym zestawem, jeśli pozwala im to tylko zwiększyć korzyści i zoptymalizować koszty. Przy wyborze pakietu usług należy jednak uwzględnić wielkość floty, długość obsługiwanych tras i kondycję finansową przedsiębiorstw. A to oznacza, że karty dla „dużych” nie koniecznie muszą być atrakcyjne dla „małych”. Strony II i III u Jazda kontrolowana Polscy przewoźnicy coraz częściej sięgają po nowoczesne narzędzia do zarządzania transportem. Są one dostępne zarówno u producentów pojazdów, jak i firm wyspecjalizowanych w dostarczaniu systemów telematycznych. Przewoźnicy cenią głównie informacje o zużyciu paliwa. Niemniej ważne są jednak dane o sposobie w jaki eksploatowane są pojazdy. Dzięki nim można lepiej zaplanować obsługę oraz wcześniej reagować na nieprawidłowości. Skądinąd wiadomo, że niepokojący wzrost zużycia paliwa może świadczyć nie tylko o kierowcy, ale również o ciężarówce. Jest jednym z sygnałów niewłaściwego działania pojazdu. Dlatego największym zainteresowaniem cieszą się podstawowe warianty systemów telematycznych – pisze Michał Kij. Strona IV Paliwa II J ak co roku w maju, „Polska Gazeta Transportowa” zamieszcza przegląd kart paliwowych. I tym razem umieszczono w nim karty wydawane przez koncerny paliwowe i karty paliwowo-serwisowe wydawane przez niezależnych emitentów. W 1966 r., kiedy karta paliwowa została wprowadzona na rynek, można było nią płacić bezgotówkowo tylko za paliwa, i to na wybranych stacjach. Dziś za jej pomocą można regulować płatności prawie na każdej stacji, korzystając przy tym z rabatów. Można także uiszczać opłaty za przejazd drogami płatnymi, a nawet zarządzać firmą. Prawie każdy przewoźnik, zwłaszcza międzynarodowy, dysponuje przynajmniej jednym rodzajem karty, a wielu nawet całym zestawem, jeśli pozwala im to tylko zwiększyć koEH rzyści i zoptymalizować koszty. Aris Z usług sieci Aris, od 20 lat korzystają kierowcy z ponad 20 krajów Europy i Azji. Karta jest obsługiwana wyłącznie przez terminale elektroniczne w systemie online. W przypadku jej utraty można ją zablokować za pomocą esemesa. Usługi: Zakup paliwa lub innych towarów, zapłata za usługi i przejazd niektórymi autostradami. Usług dodatkowe: Rabaty na stacjach należących do ulgowej sieci, linia hot line (help line) czynna przez 24 godz. na dobę, monitoring. Usługi online: Możliwość sprawdzenia przez internet całej sieci stacji Aris, cen na poszczególnych stacjach, aktualnej informacji o tankowaniach realizowanych przez kierowców. Zasięg: Ponad 1000 stacji od Chin po Portugalię i od Szwecji po Bułgarię. Koszty obsługi: Brak. Sposób rozliczania: Formy płatności – kaucja, przedpłata, kredyt. Za paliwo i usługi klient może rozliczać się w wybranej przez siebie walucie. Fakturowanie dwa razy w miesiącu. Limity: Norma dobowa lub miesięczna ustawiana na życzenie klienta. Ważne: Można realizować opłaty za przejazd autostradą M1/E30 (Brześć – Mińsk – granica z Rosją). Opłata ta wynosi 25 dol. + 5% prowizji. Raz w roku firma wydaje dla klientów atlas drogowy Europy z zaznaczonymi punktami, w których można płacić kartą Aris. Więcej: www.ariscard.com. AS24 AS24 oferuje kartę umożliwiającą tankowanie oraz opłaty autostradowe. System podwójnych kart gwarantuje wysoki poziom bezpieczeństwa. Usługi: Tankowanie ON na ponad 600 stacjach AS24 w 27 krajach Europy i na ponad 12 tys. stacjach Total i partnerów (sieć Eurotrafic). Tankowanie AdBlue na ponad 400 stacjach AS24. Opłaty drogowe: TOLLCollect w Niemczech, Toll2GO w Austrii, VIAcard we Włoszech, viaTOLL w Polsce, Premid Dodatek specjalny Paliwa Polska Gazeta Transportowa | 23 maja 2012 r. | PGT nr 21 Przegląd kart paliwowych Plastikowe pieniądze dla przewoźników w Czechach, Myto na Słowacji, Passango we Francji i Hiszpanii, Eurovignette w krajach Beneluksu oraz w Skandynawii. Usługi dodatkowe: l CardAlert – kontrola nad nieprawidłowym lub niedozwolonym użyciem kart, Assistance drogowy; l Opłata mandatów; l Opłata za przejazd tunelem Fréjus i Mont Blanc; l PASSALERT – działa jako system powiadamiania w przypadku niepożądanego lub niestandardowego użycia urządzeń na autostradach w Francji oraz w Hiszpanii; l Usługa TAK & DRIVE pozwala na importowanie danych z tachografu pojazdu i dostarczanie ich klientowi w formie elektronicznej; l (Ekspres) odzyskiwanie podatku VAT za tankowanie poza granicami Polski. Usługi online: Dzięki szeroko rozbudowanej Strefie Klienta na stronie internetowej www.as24.com możliwe jest zarządzanie swoimi kartami i urządzeniami oraz szybki dostęp do danych. Berlio Usługi: Bezgotówkowe rozliczanie należności za paliwa, towary oraz usługi w sieci współpracujących z systemem stacji paliw oraz usługi agencji celnych, opłata za myjnie, parkingi. Na Białorusi kartą Berlio można płacić za drogi. Usługi dodatkowe: Planowanie trasy z doradcą na podstawie cen paliwa, nawigator mapowy, monitor cen. Usługi online: udostępnienie właścicielom sprawozdań z tankowań na stronie internetowej, możliwość monitoringu kierowców, aktualizacja danych raz na dobę w dni robocze, podgląd cen na stacjach i bieżących zmian w sieci, dostęp do spisu i stanu posiadanych kart. Zasięg karty: Około 1200 stacji: Białoruś 530, Rosja 530, Ukraina 75, Polska 50. Koszty obsługi: brak. Sposób rozliczania: Dwa razy w miesiącu bezgotówkowo. Limity: Norma dobowa lub miesięczna ustawiana na życzenie klienta. Ważne: Indywidualne podejście do klienta, możliwość aktywacji karty na kierowcę lub na samochód. Karta programowana na życzenie klienta. Więcej: www.berlio.by, www.krismar-berlio.pl BP Plus Redaktor odpowiedzialny: Elżbieta Haber Redakcja: Kazimierz Bachulski Krzysztof Koprowski DTP: Radosław Kieryłowicz Autorzy: Elżbieta Haber, Michał Kij, Klaudiusz Madeja Zdjęcia: Elżbieta Haber, Michał Kij, PGT Rysunek: Jacek Frankowski euroShell Usługi: Zakup paliwa i innych towarów na stacjach, zapłata za usługi i przejazd większością dróg i tuneli w Europie, autoryzowane myjnie, transport kolejowy ciężarówek, pomoc drogowa. Usług dodatkowe: Pośrednictwo w rozliczeniu elektronicznego poboru opłat, podatku drogowego, zakup winiet (m.in. na terenie Polski, Włoch, Niemiec, Austrii, Słowacji, Czech, Francji, Hiszpanii, Beneluksu, Skandynawii, Szwajcarii), opłaty za strzeżone parkingi (Francja). l EuropNet (Europejski Serwis Pomocy Drogowej) zapewnia ciężarówkom i autobusom pomoc drogową. l Combitraffic (transport kolejowy ciężarówek) – za pośrednictwem Schenker Fax Sernice nabycie biletów na 7 głównych połączeń Combitraffic/Ökombi/ Rollende Landstraße. l BP Toll Box: urządzenia do automatycznego poboru myta we Francji i Hiszpanii. l Licencjonowane myjnie dla przewoźników w Niemczech i Austrii. l Zwrot podatku VAT. Usługi online: BP Plus online umożliwia lepsze zarządzanie kartami. W jego skład wchodzą: BP e-Konto – możliwość administrowania kartami przez internet przez całą dobę oraz wgląd online do konta kart paliwowych i informacji o dokonanych transakcjach. l BP Raporty – zestaw gotowych raportów dotyczących funkcjonowania floty, w tym wykrywających nieprawidłowości w eksploatacji pojazdów. l BP Kontroler – możliwość wprowadzania limitów kwotowych i ograniczeń dotyczących miejsca lub pory tankowania. Zasięg: Ponad 18 tys. punktów w 36 krajach Europy. Porozumienie Routex obejmuje koncerny: BP, ARAL, Statoil, OMV, ENI (ze znakiem Routex), Q8 (wybrane stacje w Belgii oznaczone znakiem Routex), Automaty G&V (Belgia). W Polsce dostęp do usług na blisko 800 stacjach BP i Statoil, dostosowanych do samochodów ciężarowych. Koszty obsługi: Brak opłat za wystawienie, korzystanie lub wymianę karty. Do wyboru 2 pakiety do zarządzania kartami: a. Pakiet internetowy – klient dokonuje wszystkich operacji związanych z kartami wyłącznie za pomocą online. b. Pakiet pełny – obejmuje pełen zakres usług dostępnych zarówno online jak i poprzez Dział Obsługi Klienta. Opłaty zależne od liczby kart. Sposób rozliczania: Faktura zbiorcza 2 razy w miesiącu – podlega negocjacjom w oparciu o wolumen firmy. Limity: Poprzez aplikację BP można samodzielnie określić limity wydatków (dla poszczególnych kart lub wszystkich jednocześnie), wprowadzać ograniczenia pory i miejsca tankowania. Istnieje możliwość dokonywania w ciągu 20 min. korekt dotyczących limitu lub zniesienia ograniczeń oraz wykrywanie nieprawidłowości (karty posiadają alarmy wysyłane esemesem lub mailem). Więcej: www.bpplus.pl DKV Card Kartę paliwowo-serwisową DKV Card wydaje firma DKV Euro Service, która działa na rynku od 1934 r. Usługi skierowane są do firm transportowych i flot samochodowych. Jedną kartą można płacić za pełen pakiet usług w całej Europie, ich zakres wybierają klienci. Usługi: zakup paliwa i innych produktów na stacji, opłaty drogowe we wszystkich systemach w Europie – obecnie DKV bezpłatnie fakturuje płatności w polskim systemie viaTOLL i rozlicza bez prowizji opłaty w Niemczech w systemie TollCollect. Usługi dodatkowe: Zwrot zagranicznego podatku VAT (w trybie fakturowania netto), kalkulator opłat drogowych, usługi promowe i transportu kombinowanego, serwis pojazdów, pomoc drogowa przez 24 h, doradztwo. Usługi online: Specjalny portal dedykowany opłatom drogowym: www.infomyto.pl, mapy płatnych dróg w Polsce, darmowy program eReporting DKV do zarządzania transakcjami (ostrzeganie na e-mail o nietypowych transakcjach, automatyczne generowanie raportów), usługi internetowe do planowania tras i tankowań na podstawie cen paliwa, aktualne ceny paliwa na stacjach, kalkulator opłat drogowych. Zasięg: 90 tys. punktów akceptacji w Europie (ponad 45 tys. stacji i kilkanaście tysięcy punktów serwisowych), Afryce Północnej i Azji Środkowej. W Polsce – blisko 3400 stacji paliw oraz 150 warsztatów. Polska sieć obejmuje m.in. stacje PKN Orlen, Shell, BP, Statoil, Lukoil, Jet, Lotos i stacje prywatne. Koszty obsługi: Obsługa oraz wydanie karty bezpłatne. Limity: Wysokość limitów na firmę ustalana jest w zależności od potrzeb. Jeśli limit jest regularnie przekraczany, warunki współpracy są renegocjowane. Ważne: DKV oferuje rozliczenia w systemie opłat drogowych viaTOLL post-paid bez konieczności złożenia zabezpieczenia finansowego. DKV zapewnia rozliczanie niemieckiego e-myta w systemie TollCollect bez prowizji. Rabaty na olej napędowy zależne są od wielkości tankowań, u największych klientów są często bardziej korzystne niż stawki hurtowe. Więcej: www.dkv-euroservice.pl, www.info-myto.pl E100 Informacje na temat karty E100 można uzyskać pod numerem warszawskiego call center + 48 22 441 98 00 lub na stronie internetowej www.e100.eu. Karta wydawana na 2 lata. Usługi: Zakup oleju napędowego, AD blue, opłata za przejazd autostradami, za konwój, za usługi serwisów samochodowych, myjnie, parkingi. Usługi dodatkowe: Klub Pomocy na drogach świadczący kierowcom pomoc operacyjną. Zasięg usługi: europejska część Rosji, Białoruś, Ukraina, Mołdawia, Litwa, Łotwa, Estonia, Polska, Słowacja. Likwidacja skutków wypadków, odzyskiwanie skradzionych dokumentów, poszukiwanie zaginionych kierowców oraz inne rodzaje pomocy. Zwrot podatku VAT z państw Unii Europejskiej, faktury netto. Zasięg: Sieć E100 liczy 2200 stacji w 23 krajach Azji oraz Europy i wciąż się rozrasta. Stacje mogą zostać otwarte na prośbę klientów. Sposób rozliczania: Faktura 1 - 2 razy w miesiącu. Okres kredytowania – 30 lub 45 dni albo przedpłata. Opłacanie faktur – w dowolnej walucie, po kursie NBP, bez prowizji. Indywidualne zniżki zależnie od ilości tankowanego paliwa. Usługi online: Card Master – zarządzanie kartami przez internet, dostęp do aktualnych cen paliw na stacjach, szybki dostęp do faktur w wybranej postaci, monitoring przejazdu środków transportu od stacji do stacji – dane dotyczące tankowania dostępne na www.e100.eu już po 2-3 minutach od dokonania transakcji. E100 Alarm – elektroniczne narzędzie kontroli mogące prześledzić tysiące transakcji na sekundę, wychwycić podejrzane procesy i niezwłocznie poinformować o nich właściciela danego środka transportu. Codzienny e-mailowy raport z transakcji w ciągu poprzedniej doby. Koszty obsługi: Wydanie i użytkowanie karty oraz usługi informacyjne są bezpłatne. Co miesiąc klienci dostają gazetę „E100 News”. Limity: Dobowy, od 100 do 2500 l na kartę, zgodnie z życzeniem klienta. Ważne: E100 zapewnia bankowy poziom zabezpieczenia karty, a E100 Power hurtowe ceny na stacjach w Rosji, na Ukrainie, w Polsce i na Litwie. Natychmiastowa esemesowa blokada karty i kontrola nad jej dezaktywacją. Monitoring online stacji na stronie www.e100.eu. Kontrole pracy stacji i niezależne ekspertyzy jakości paliwa. Bonusy oraz bezpłatne posiłki dla użytkowników karty na stacjach E100. Więcej: www.e100.eu Karta w Europie od 1970 r. Usługi: Zakup paliwa, opłaty za przejazd drogami w całej Europie, za przeprawy promowe, myjnie i inne usługi. Opłaty i podatki drogowe w całej Europie (np. Toll Collect w Niemczech, TIS PL we Francji), jedno urządzenie Shell InterRoute do opłat drogowych. Usługi dodatkowe: Zwrot podatku VAT z 24 państw Europy. Usługi transportu kombinowanego ROLA. Za granicą pomoc drogowa przez 24 godz., naprawy w wybranych warsztatach, mycie samochodów, odprawa celna i ubezpieczenie. Możliwość regulowania mandatów drogowych w niektórych państwach (za zgodą upoważnionej osoby), możliwość blokowania kart 24/7 (obsługa w języku polskim). Usługi online: Dzięki internetowej aplikacji Shell Card Online możliwość sporządzania raportów ułatwiających zarządzanie flotą i kontrolowanie wydatków na paliwo oraz zamawianie i blokowanie kart w trybie online. E-invoicing – fakturowanie elektroniczne. Zasięg: 12 tys. stacji Shell i 8 tys. stacji partnerskich w 35 krajach Europy. 2,5 tys. spośród nich to stacje przystosowane do potrzeb transportu ciężkiego, zlokalizowane przy autostradach, głównych drogach tranzytowych, przejściach granicznych oraz w ośrodkach logistycznych. W Polsce z kart można korzystać na 375 stacjach Shell. Sposób rozliczania: Fakturowanie netto – zwrot podatku w ciągu 14 dni. Zwrot akcyzy z Francji, Włoch, Hiszpanii i Słowenii, Węgier i Belgii. Ważne: W wypadku przekroczenia przez kierowcę ustalonych kryteriów powiadomienie o nieprawidłowościach i podejrzanych transakcjach wysyłane na adres e-mailowy klienta (alerty e-mail). Więcej: www.euroshell.pl Karta Open Drive od PKN Orlen Dla przedsiębiorstw tankujących w Czechach, na Litwie, w Niemczech i w Polsce. Usługi: Zakup paliw, towarów i usług w tych 4 krajach. Usługi dodatkowe: Zwrot podatku VAT od tankowań zagranicznych, płatność za autostradę A2, możliwość rejestracji i opłat w systemie viaTOLL. Usługi online: Możliwość zarządzania kartami firmy przez internet przy pomocy portalu flotowego (flota.orlen.pl), wgląd w salda transakcji i w faktury za zakup paliw i usług. Możliwość generowania raportów z dokonanych transakcji. Zasięg: Czechy – 317 stacji Benzina i Benzina Plus, Litwa – 23 stacje Orlen, Niemcy – 539 stacji STAR, Polska – ok. 1700 stacji paliw sieci Orlen i Bliska. Sposób rozliczenia: Bezgotówkowe transakcje zbierane dwa razy w miesiącu w fakturę zbiorczą z odroczonym terminem płatności. Możliwość uproszczenia procesu dzięki e-fakturze. Koszt obsługi: Indywidualne warunki cenowe, pozwalające firmom na uzyskanie znaczących oszczędności. Limity: 6 kategorii pozwalających wybrać optymalne możliwości zakupowe dla każdego pojazdu w firmie. Można też zdefiniować dzienny limit wartościowy zakupionych produktów. Więcej: www.open-drive.eu Flota PKN Orlen Dedykowana przedsiębiorstwom transportowym, handlowym, produkcyjnym, usługowym i instytucjom publicznym. Usługi: zakup paliw, towarów i usług. Usługi dodatkowe: płatność za autostradę A2, możliwość rejestracji i opłat w systemie viaTOLL. Paliwa III Polska Gazeta Transportowa | 23 maja 2012 r. | PGT nr 21 Lotos EssoCard l Produkt firmy DAS, którego przedmio- tem ubezpieczenia są prawne interesy osoby ubezpieczonej związane z posiadaniem lub użytkowaniem pojazdu i ponoszenie kosztów ich ochrony prawnej. Nielimitowany dostęp do informacji prawnej i poradnictwa ubezpieczeniowego. l Program Moto-Flota – systemem zarządzania serwisem pojazdów samochodowych do 3,5 t. Szybkie naprawy, kompleksowy serwis mechaniczny oraz diagnostyka samochodów osobowych i dostawczych. Centrum Operacyjne zapewnia doradztwo, pomoc techniczną, optymalizację kosztów i koordynację działań związanych z przeglądami i naprawami samochodów. Pracę menedżera floty wspiera system informatyczny przeznaczony do rejestracji i autoryzacji zleceń serwisowych w trybie online. Usługi online: Możliwość zarządzania kartami firmy przez internet przy pomocy portalu flotowego (flota.orlen.pl). Wgląd w salda transakcji i w faktury za zakup paliw i usług. Możliwość generowania raportów z dokonanych transakcji. Zasięg: Około 1700 stacji paliw sieci Orlen i Bliska w Polsce. Na około 30 stacjach w Polsce możliwość tankowania AdBlue wprost z dystrybutora. Po podpisaniu osobnej umowy dostęp do sieci ponad 200 niezależnych i autoryzowanych serwisów. Sposób rozliczenia: Bezgotówkowe transakcje, zbierane dwa razy w miesiącu w fakturę zbiorczą z odroczonym terminem płatności. Możliwość uproszczenia procesu dzięki e-fakturze. Koszt obsługi: Indywidualne warunki cenowe, pozwalające firmom na uzyskanie znaczących oszczędności. Limity: karty są wyposażone w mikroprocesor, uniemożliwiający ich podrobienie, ale też pozwalający na indywidualną konfigurację możliwości zakupowych. Niektóre z dostępnych limitów to: liczba dziennych transakcji na stacji, ilości zakupionych paliw, wartość zakupionych produktów pozapaliwowych i usług. Na życzenie klienta (na karcie) mogą być uruchomione opcje obligujące kierowcę do podawania na stacji paliw stanu licznika lub numeru MPK. Limit przystąpienia do Programu Flota, to miesięczny zakup min. 1 tys. l dowolnego paliwa. Więcej informacji: www.flota.orlen.pl Lotos Biznes Karta paliwowa dla przewoźników międzynarodowych oferowana we współpracy z koncernem Esso. Usługi: Zakup paliwa i akcesoriów na stacjach paliw sieci Esso oraz stacjach partnerskich (dostęp do sieci ok. 15 tys. stacji). Opłaty autostradowe i drogowe w Niemczech, w Austrii, w Czechach, w Szwajcarii, we Francji – Eurowinieta. Opłaty za przejazdy wybranymi tunelami. Serwis naprawczy. Usługi dodatkowe: Zwrot zagranicznego podatku VAT. Rejestracja postpay w systemach opłat autostradowych w wybranych krajach UE. Usługi online: Autoryzacja każdej transakcji. Dostęp do indywidualnego, internetowego konta oferującego raporty zarządzania flotą, zarządzanie kartami (zamawianie, blokowanie) oraz kontrolę transakcji. Sposób rozliczania: Terminy płatności, rabat oraz forma zabezpieczeń ustalane są indywidualnie. Więcej: www.lotosbiznes.pl; www. lotos.pl MOYA FIRMA Serwis opłacania mandatów, odwołania się do nałożonych sankcji (można odzyskać częściową lub całkowitą kwotę zapłaconego mandatu) oraz serwis ogumienia na trasie. Usługi online: Każdy klient otrzymuje hasło dostępu, aby logując się na stronie internetowej www.redtortuga. com, miał dostęp do informacji na temat posiadanych kart, aktualnej ceny paliwa, wystawionych faktur, itp. Program lojalnościowy TRANSCARD, dla kierowców umożliwia korzystanie z wielu przywilejów, nagród i zniżek. Zasięg: Ponad 200 stacji w Hiszpanii, Francji, Luksemburgu, Belgii, Holandii i Słowenii, w tym największa stacja Europy: ALL4TRUCKS w Calais (Francja). Koszty obsługi: Karty wydawane są bezpłatnie, po podpisaniu umowy i ustaleniu warunków ekonomicznych z klientem (ustalane indywidualnie). Każda z nich zawiera nazwę firmy, numer identyfikacyjny oraz rejestrację pojazdu. Dodatkowo, aby zagwarantować bezpieczeństwo w ich użyciu, karty zabezpieczone zostały sekretnym kodem (PIN). Sposób rozliczenia: Elektroniczne raporty z transakcji do faktury. Możliwość otrzymania oryginalnych faktur pocztą, raz lub dwa razy w miesiącu. Limity: Trzykrotne użycie (max. 2000 euro) w czasie 24 godzin. Więcej: www.redtortuga.com. Diesel Card Recharge Program MOYA FIRMA wspiera zarządzanie firmowym taborem samochodowym. W zeszłym roku wprowadziła go ogólnopolska sieć stacji MOYA, należąca do jednego z największych dystrybutorów paliw w kraju – spółki ANWIM. Usługi: Zakup paliwa oraz produktów z logo MOYA. Usług dodatkowe: Sprofilowanie karty na określony rodzaj paliwa, możliwość rejestracji karty na osobę, numer rejestracyjny pojazdu, osobę i numer rejestracyjny lub na firmę. Zarządzający flotą może zastrzec każdorazowe podawanie stanu licznika lub innych danych. Usługi online: Dostęp online do faktur i raportów zbiorczych. Zasięg: Obecnie kartę MOYA FIRMA obsługuje 50 obiektów w całym kraju, w roku 2013 będzie ich już ponad 100. Koszty obsługi: Brak. Sposób rozliczania: Faktury zbiorcze, fakturowanie 4 razy w miesiącu, termin płatności negocjowane są z każdym klientem. Limity: Limity dobowe ustalane na poszczególne karty, limit globalny ustalony indywidualnie dla każdego klienta. Ważne: Warunki handlowe uczestnictwa w programie MOYA FIRMA podlegają indywidualnym ustaleniom z klientem. Karta występuje także w wersji gotówkowej. Więcej: www.MoyaStacja.pl Przedpłata na poczet tankowań. Można z niej korzystać na ponad 30 stacjach na terenie Hiszpanii. Zabezpieczenia, warunki, usługi online, sposób rozliczenia i limity j.w., przy czym faktury można otrzymać pocztą tylko raz w miesiącu. Statoil Firma i Statoil Europe Dwa rodzaje kart do dokonywania transakcji bezgotówkowych. Usługi: Rozliczanie zakupu paliwa. Bezpieczeństwo tankowań zwiększono m.in. poprzez podawanie numeru rejestracyjnego podczas transakcji. Usługi dodatkowe: Możliwość zapłaty za przejazdy autostradami. Usługi online: Bezpłatny, interaktywny serwis internetowy www.kartypliwowe. pl, zawierający raporty ułatwiające kontrolowanie i zarządzanie flotą firmową. Zasięg: Statoil Firma daje możliwość dokonywania bezgotówkowych zakupów w całej Polsce na ok. 700 stacjach działających w ramach porozumienia Routex. Dla tych, którzy podróżują poza granicami kraju, Statoil Poland przygotował kartę Statoil Europe, która pozwala tankować na ponad 20 tys. stacji w 36 krajach Europy. Więcej: www.statoil.pl Diesel Card PLATA Służy do zakupu paliwa w systemie gotówkowym (karta bankowa firmy, euro). Kierowca powinien zidentyfikować się przed zatankowaniem jako klient Diesel Card PLATA. Możliwość użycia karty na terenie Hiszpanii (przede wszystkim LA JONQUERA oraz IRUN). Opłaty za zatankowane paliwo dokonuje się zaraz po zarejestrowaniu tankowania kartą Diesel Card PLATA i odliczeniu upustu. Każdego miesiąca klient otrzyma szczegółowo rozpisaną fakturę, z wyszczególnieniem tankowań. Podatek VAT z Hiszpanii można odzyskać tylko na podstawie oryginalnych faktur. Diesel Card Gasoil Profesional Redtortuga Emitentem kart flotowych Biznes jest spółka Lotos Paliwa. Przeznaczone są one dla firm i instytucji użytkujących samochody ciężarowe, dostawcze i osobowe, do rozliczeń bezgotówkowych lub gotówkowych. Karty można dowolnie programować i dostosowywać do indywidualnych potrzeb klienta. Modyfikowane są pod kątem: identyfikacji użytkownika, dostępności poszczególnych grup towarowych możliwości wprowadzania limitów zakupów. Usługi: Zakup towarów i usług dostępnych na stacjach paliw Lotos. Usługi dodatkowe: l Atrakcyjne formy rabatowania; l Internetowy serwis transakcyjny, dający możliwość monitorowania realizowanych transakcji; l Internetowy portal umożliwiający zarządzanie (zamawianie/blokowanie) kartami bezpośrednio przez klienta; l Program lojalnościowy Navigator, w ramach którego gromadzone są punkty upoważniające do odbioru nagród. Zasięg: Ponad 320 stacji sieci Lotos. Sposób rozliczenia: Zbiorcze faktury wystawiane dwa razy w miesiącu, z odroczonym terminem płatności ustalanym indywidualnie. Możliwe spełnienie indywidualnych wymagań klienta w zakresie fakturowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi odliczeń podatku VAT. Jest to akcyzowa karta homologowana do rejestracji litrów ON zakupionego na terenie Hiszpanii, w celu odzyskania podatku akcyzowego. Informacja dotycząca zakupu oleju napędowego jest wysyłana automatycznie do urzędu skarbowego, przez emitenta karty. Wymagana jest rejestracja firm transportowych oraz hiszpański NIP (tzw. NIE). Funkcjonowanie karty zależy od jej typu (ORO, Recharge, PLATA). Pierwsza stacja tej sieci została otwarta w 1955 r., w La Jonquera, miejscowości oddalonej o 4 km od granicy francuskiej, gdzie dziennie przejeżdża ok. 450 ciężarówek. W celu zwiększenia kontroli użycia kart paliwowych na stacji wprowadzono system monitoringu, który pozwala zweryfikować numer rejestracyjny pojazdu przed tankowaniem i wyeliminować możliwości użycia karty, jeżeli przypisana jej rejestracja nie będzie identyczna. Obecnie są 4 typy kart Redtortuga. Transit Card International Największy międzynarodowy operator rozliczeń bezgotówkowych na rynku wschodnim. Ma ponad 8 tys. terminali na stacjach paliw w Rosji, na Ukrainie, Białorusi i w Kazachstanie. W ciągu 13 lat klientami TCI zostało ponad 1800 firm z Litwy, Łotwy, Estonii, Polski i Białorusi. Od czerwca 2008 r. właścicielem i partnerem strategicznym operatora jest amerykański gigant FleetCor. Usługi: Zakup paliwa. Usługi dodatkowe: TCI-Space – służba pomocy informacyjnej przewoźnikom. W wypadku nieuprawnionych działań służb transportowych, policji, urzędów celnych itp., klienci TCI otrzymują pomoc prawną. Mogą również skorzystać z konsultacji w zakresie pomocy drogowej, specjalistycznej lub serwisu. Kierowca, który jedzie nową trasą przez cały czas pozostaje w kontakcie z działem serwisowym, który go pilotuje, pomaga wybrać stacje lub serwisy. W Polsce nad współpracą z firmą przez cały czas czuwa menedżer regionalny. Rabaty dobierane są indywidualnie, w zależności od specyfiki firmy i wielkości floty. Usługi online: Klienci, którzy korzystają z kart online (sieć w Rosji, Belorusi i na Ukrainie) mogą stale kontrolować wydatki kierowców i liczbę tankowań. Dla klientów, którzy używają kart offline, sporządzane są raporty dobowe. Zasięg: Ponad 8 tys. stacji w Rosji (sieć bardzo rozległa), na terenie Białorusi, Ukrainy i Kazachstanu. Koszty obsługi: Brak. Sposób rozliczania: klienci mogą rozliczać się w formie przedpłaty lub na kredyt, w wybranej przez siebie walucie (euro, dolar, złoty lub rubel). Limity: Na życzenie klienta możliwe jest ustalenie limitów dobowych, tygodniowych lub miesięcznych. Ważne: Lista stacji, na których honorowane są karty TCI, dostępna jest na stronie internetowej transitcard.pl Więcej: transitcard.pl UTA Specjalistyczne karty dla samochodów ciężarowych, dostawczych, autobusów oraz flot samochodów osobowych. Usługi: Bezgotówkowy zakup paliwa, opłaty drogowe, opłaty za promy, tunele, autostrady, mosty, winiety, zakup akcesoriów niezbędnych do kontynuowania jazdy, takich jak olej silnikowy czy żarówka, naprawy serwisowe, odprawy graniczne, pomoc drogowa i mycie pojazdów. Usługi dodatkowe: Informacje o bieżących transakcjach i szczegółowe zestawienia, możliwość odzyskiwania podatku VAT w trybie standardowym oraz w trybie fakturowania netto. Profesjonalne doradztwo konsultantów. Usługi online: Szczegółowe zestawienia transakcji, informacje o wysokości faktur, aplikacje internetowe umożliwiające kontrolę kosztów, m.in. dostęp do Hit Listy, która zawiera aktualne ceny najtańszych stacji. Aplikacja Station Finder, która pozwala zaplanować optymalną trasę w oparciu o ceny paliwa lub dostępność punktów serwisowych. Zasięg: Ponad 50 tys. punktów w Europie oraz części Azji, z czego 31 tys. to stacje paliwowe. W Polsce karty akceptowane są na ponad 3,5 tys. stacji. Sposób rozliczania: Dwa razy w miesiącu faktury zbiorcze, z 30-dniowym terminem płatności. Ważne: System planowania połączony z indywidualnymi rabatami przyznawanymi na podstawie analizy wydatków oraz skali działalności użytkownika. Więcej: www.uta.pl Diesel Card ORO międzynarodowa firma oferująca Karta kredytowa Usługi: Zakup mikrofiltrowanego paliwa (od grudnia do marca zdatnego do użytku do -18 st. C). Usługi dodatkowe: Zakup AdBlue, biodiesla (B-30), odzyskiwanie podatku VAT w całej Europie oraz hiszpańskiej, belgijskiej, włoskiej, francuskiej, węgierskiej i słoweńskiej akcyzy na paliwo. Kartami można regulować opłaty za przejazd autostradami i tunelami na terenie EU, rezerwować promy oraz pociągi. ODZYSKIWANIE VAT-U I AKCYZY Z KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Q Q Q konkurencyjne prowizje odzyskiwanie VAT-u zarówno z faktur VAT jak i z paragonów fiskalnych doradztwo w kwestii zwrotu VAT-u z UE Skontaktuj się z nami: tel. 22-4142021, tel. kom.: 609 022 133 lub 609 003 240 lub 609 008 242 e-mail: [email protected] www.ebvat.eu 108/2012 Paliwa IV P Polska Gazeta Transportowa | 23 maja 2012 r. | PGT nr 21 Michał Kij olscy przewoźnicy coraz częściej sięgają po nowoczesne narzędzia do zarządzania transportem. Są one dostępne zarówno u producentów pojazdów, jak i firm wyspecjalizowanych w dostarczaniu systemów telematycznych. Przewoźnicy cenią głównie informacje o zużyciu paliwa. Niemniej ważne są jednak dane o sposobie, w jaki eksploatowane są pojazdy. Dzięki nim można lepiej zaplanować obsługę oraz wcześniej reagować na nieprawidłowości. Skądinąd wiadomo, że niepokojący wzrost zużycia paliwa może świadczyć nie tylko o kierowcy, ale również o ciężarówce. Jest jednym z sygnałów niewłaściwego działania pojazdu. Dlatego największym zainteresowaniem cieszą się podstawowe warianty systemów telematycznych. Każdy z nich jest w stanie diagnozować stan pojazdu i styl, w jakim prowadzi kierowca. Różnica pomiędzy rozwiązaniami różnych dostawców polega głównie na dokładności, z jaką system zbiera informacje oraz częstotliwości, z jaką je dostarcza do bazy. Tu przewagę mają układy powiązane z marką pojazdu, które umożliwiają dostęp do większej ilości danych zbieranych z układów elektronicznych ciężarówki. Pojazd musi być wyposażony w sieć CAN, aby w ogóle można było w nim założyć system telematyczny. Wiedza i wniosek. Rejestrowane jest zużycie paliwa, prędkość, przebieg, liczba zmian biegów, prędkość obrotowa silnika, poziom paliwa oraz częstotliwość i intensywność używania różnych typów hamulców: zasadniczego i pomocniczych. Czujniki mierzą również zużycie AdBlue oraz poziom emisji spalin. Zgromadzone dane są zwykle przesyłane zdalnie, choć spotyka się rozwiązania, gdy odbywa się to za pomocą przenośnej pamięci do komputerów firmowych, przy okazji przyjazdu samochodu do bazy. Najczęściej wraz z systemem telematycznym sprzedawcy oferują przeznaczone do obróbki danych oprogramowanie. Bywają również systemy, w których informacje można transferować do programów używanych w danej firmie. Dostęp do danych o pojeździe i kierowcy można mieć w wielu wypadkach za pośrednictwem bezpiecznej strony internetowej. Wówczas można sprawdzić, co się dzieje z określonym pojazdem i kierowcą w każdej chwili z dowolnego komputera. Obróbka danych nie musi być żmudną pracą. Systemy ułatwiają wychwycenie nieprawidłowości Skupiają się przede wszystkim na zużyciu paliwa i stylu jazdy kierowców. Niektóre komunikują się z użytkownikiem za pomocą kolorów: zielony – dobrze, żółty – uwaga, czerwony – źle. Wychwytują również tendencje, czyli zmiany zachodzące w dłuższym okresie. Dzięki temu można łatwo uzyskać informacje, który pojazd lub kierowca wymagają interwencji oraz jakie są skutki podejmowanych działań. Jazda kontrolowana Monitoring zużycia nie tylko paliwa jest, aby szkolenie nie było jednorazową akcją, ale było powtarzane, najlepiej stosownie do indywidualnych potrzeb pracowników. Z czasem bowiem stare nawyki za kierownicą wracają i potrzebne są powtórki, aby utrwalić umiejętności. Stąd przy korzystaniu z telematyki nieodzowne wydaje się również inwestowanie w szkolenia, a także prowadzenie polityki nie tyle piętnującej złych, co promującej najlepszych kierowców. Pełna integracja. Koszt montażu systemu i wymagane, najczęściej comiesięczne opłaty zrażają do używania rozbudowanych jego wersji. Ponadto Systemy telematyczne pomagają analizować dane, wskazując pojazdy, które mają niepokojąco wysokie zużycie paliwa. Mogą również wystawiać ocenę kierowcy. Fot. Michał Kij Jedną z ważniejszych funkcji systemu jest przypominanie o przeglądach. Dla pojazdu ma to takie samo znaczenie, jak planowanie pracy kierowcy na podstawie danych o godzinach jazdy i odpoczynku z jego karty. System pozwala zarazem na łączność z kierowcą, zwykle za pomocą komunikatów tekstowych, najczęściej przesyłanych siecią GSM. Miękkie metody. Zarówno kierowcy, którzy z obawy przed inwigilacją opierali się pracy z systemem telematycznym, jak i przewoźnicy, którzy spodziewali się, że problemy z nadmiernym zużyciem paliwa znikną jak ucięte nożem – rozczarowali się. W niektórych firmach system „oczyścił atmosferę”. Kierowcy, którzy byli zdarza się, że bazowy system jest darmowy, co zwiększa jego atrakcyjność i zniechęca do inwestowania w bogatszą wersję. Przynajmniej na początku. Pozytywne doświadczenia skłaniają niektórych użytkowników do rozbudowy systemu. Inni, zwłaszcza liczący tabor w setkach sztuk, od razu inwestują w pełne wersje urządzeń telematycznych. Różni dostawcy, różnie definiują zakres usług podstawowych i kolejne stopnie zaawansowania systemu także są różne u odmiennych oferentów. Niemniej ustalanie pozycji pojazdu, ustanawianie obszaru, którego nie może opuszczać (tzw. geo fencing) z powiadamianiem, gdy ciężarówka to uczyni oraz nawigacja dla kierowcy – uwzględniająca ograniczenia dotykające pojazdy użytkowe – dostępne jest najczęściej w bogatych wariantach systemów. Możliwe jest uzupełnienie tych usług o planowanie załadunków pojazdu i optymalizację jego wykorzystania z uwzględnieniem danych o czasie pracy, jakim dysponuje jeszcze kierowca. Samochód można na bieżąco śledzić na mapie, a kierowca ma możliwość wysyłania do bazy sygnału alarmowego w sytuacji zagrożenia. Dostawcy systemów oferują również urządzenia skanujące kod paskowy i usprawniające zarządzanie ładunkiem. Na wygodę użytkowania systemu ma wpływ szereg rozwiązań szczegółowych. Niektórzy producenci ciężarówek oferują układy telematyczne, które mogą być stosowane wyłącznie w ciężarówkach własnej marki. Inni nie czynią takich zastrzeżeń, choć z reguły system zamontowany w pojeździe innego producenta ma ograniczone możliwości odczytu danych z ciężarówki. Dotyczą one jednak bardziej zaawansowanych funkcji. Działa również szereg firm, które specjalizują się w systemach telematycznych, a niektóre z nich są nawet dostawcami „fabrycznych” rozwiązań, jakie proponują producenci samochodów ciężarowych. Frankowski komentuje niezadowoleni odeszli, robiąc miejsce nowym, bardziej skłonnym do współpracy. Z kolei właściciele firm przekonali się, że twarde metody zarządzania są nieefektywne. Nikogo nie można zmusić do podporządkowania się zaleceniom szefa, szczególnie gdy płace nie są szczególnie atrakcyjne. Lepiej jest wyjaśniać przyczyny zwiększonego zużycia paliwa i wspólnie z kierowcą podejmować próby rozwiązania sytuacji, a najlepszych – premiować. Wyciąganie wniosków to jedno, a praktyka – całkiem co innego. Sposobem skutecznego obniżenia zużycia paliwa we flocie oraz wypracowania oszczędności na obsłudze są szkolenia z ekonomicznej jazdy. Bardzo efektywne, o ile kierowcy mają motywację, aby zdobywać nowe umiejętności. Ważne REKLAMA W SĄSIEDZTWIE ARTYKUŁÓW TEMATYCZNYCH zwiększa szansę na dotarcie do właściwych adresatów. W najbliższym czasie ukażą się dodatki specjalne: DATA WYDANIA DODATEK SPECJALNY 06.06.2012 Kierunek Europa 13.06.2012 Bezpieczeństwo w transporcie 01-08.08.2012 Transport Lotniczy Szczegółowe informacje i zamawianie reklam: tel.: 22 620 92 04; faks: 22 890 98 33; e-mail: [email protected] 282/2011