odpowied prawnika

Transkrypt

odpowied prawnika

PRZEGL¥D LEGISLACYJNY
27
Kto ogłasza KONKURS NA STANOWISKO
PAŃSTWOWEGO powiatowego
INSPEKTORA SANITARNEGO
29
30
ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA NIEWYKONANIE
WYROKU SĄDU ADMINISTRACYJNEGO
32
POWIATOWA ADMINISTRACJA ZESPOLONA
33
EKSPERTYZA STANU
TECHNICZNEGO OBIEKTU
35
OPINIA służbowa O POLICJANCIE
Szczegółowe zasady i tryb opiniowania funkcjonariuszy
określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie opiniowania służbowego policjantów.
36
TRWAŁA ZMIANA SPOSOBU
KORZYSTANIA Z NIERUCHOMOŚCI
W takiej sytuacji organ zobowiązany jest wydać decyzję
o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej
przetworzonej, nie zaś umarzać postępowanie w tej sprawie.
2
SERWIS ADMINISTRACYJNO-SAMORZ¥DOWY
WNIOSEK O WSTRZYMANIE WYKONANIA
DECYZJI PRZEZ SĄD ADMINISTRACYJNY
Garaże stanowiące przedmiot odrębnej własności, usytuowane w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych,
należy opodatkować stawką dla tzw. budynków i ich
części pozostałych.
UMORZENIE ZALEGŁOŚCI W PODATKU OD
ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH
Wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe powinny być
odzwierciedleniem wyjątkowego położenia podatnika.
45
jak gmina powinna
REALIZować PROJEKT PO. KL 9.1
Błędne, niewłaściwe lub z uchybieniami realizowanie
projektu unijnego może spowodować daleko idące
dolegliwe konsekwencje finansowe dla gminy.
50
BURMISTRZ NIE przyznaje
NAUCZYCIELOM NAGRÓD
Zaskarżalność postanowień
w sprawie zawieszenia postępowania
38
KLAUZULA WYKONALNOŚCI
DECYZJI NIEOSTATECZNEJ
Warunkiem uzyskania przez decyzję administracyjną
waloru ostateczności jest upływ terminu do jej zaskarżenia
i niezłożenie w tym terminie środka zaskarżenia.
PAŹDZIERNIK 2012
Kiedy podział zamówienia
na części jest zgodny z prawem
Dokonywanie podziału zamówienia na części przez
zamawiających ma często na celu obejście prawa.
59
Jakie podjąć decyzje, gdy wykonawca
źle wykonał przedmiot umowy
Odbiór windy z innym napędem niż w SIWZ.
63
ZAMIESZANIE WOKÓŁ USTAWY O WYPŁACIE
NALEŻNOŚCI PODWYKONAWCOM
wzrost popularności
aukcji elektronicznych
W pierwszym półroczu 2012 r., w porównaniu z rokiem
2011, coraz większa liczba zamawiających systematycznie korzysta z udostępnianej bezpłatnie przez Urząd
Zamówień Publicznych platformy, umożliwiającej
prowadzenie aukcji oraz licytacji elektronicznych.
USTALANIE WSKAŹNIKA ZATRUDNIENIA
OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH
Od 1 stycznia 2012 r. osób niepełnosprawnych przebywających na urlopach bezpłatnych oraz osób niebędących
osobami niepełnosprawnymi m.in. „przebywających na
urlopach bezpłatnych, których obowiązek udzielenia określają odrębne ustawy” nie wlicza się w danym miesiącu dla celów obliczenia wskaźnika zatrudnienia.
54
57
ETYKIETA W URZÊDZIE
65
Przebieg przyjêcia siedzącego
Utrata wynagrodzenia
za pracę na zwolnieniu
Pracownik, który w czasie niezdolności do pracy orzeczonej zaświadczeniem lekarskim wykonuje pracę zarobkową, traci prawo do zasiłku chorobowego.
67
68
ORZECZNICTWO
WZORY
Numer zamkniêto: 17 października 2012 r.
Nakład: 3.050 egz.
ISSN 1426-112X
WYDAWCA: Skibniewski Media
REDAKTOR NACZELNY:
Dariusz Skibniewski;
Tel.: 790 779 232; [email protected]
SEKRETARIAT REDAKCJI:
Tel./faks (41) 275-60-60; kom. 537 330 338
[email protected]
REKLAMA:
Marzena Kwiatek
Tel./faks (41) 275-60-60; [email protected]
PORADY: [email protected]
PRENUMERATA 2013
SPIS TREŚCI
Czy regulacja spełnia swoje zadanie.
Przyznanie nagrody uzależnione jest wyłącznie od woli
pracodawcy, nie ma on prawnego obowiązku umotywowania decyzji o braku jej przyznania
52
BRAK PARAFY NIE DAJE PODSTAW
DO ODRZUCENIA OFERTY
Zamawiający może w treści SIWZ wymagać, aby
wszystkie zmiany w treści oferty były podpisane lub
zaparafowane przez osobę upoważnioną.
61
PRAWO PRACY
Zarządzenia nie mogą być wydawane przez sekretarza
w jego imieniu, ale wyłącznie w imieniu wójta gminy.
Od 11 kwietnia 2011 r., zgodnie z art. 101 § 2 k.p.a. na
postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo
odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy
stronie zażalenie.
Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „trwała zmiana sposobu
korzystania z nieruchomości”, co w praktyce rodzi szereg
wątpliwości i sporów.
WNIOSKODAWCA NIE WYKAZUJE SZCZEGÓLNIE
ISTOTNEGO INTERESU PUBLICZNEGO
41
JAKI PODATEK OD GARAŻU W BLOKU?
Podstawowa zasada wyrażona w art. 61 § 1 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi,
że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub
czynności.
FUNKCJONOWANIE SAMORZ¥DU
23
56
SEKRETARZ WYDAJE ZARZĄDZENIA
POSTÊPOWANIE ADMINISTRACYJNE
Inspektor nadzoru budowlanego może tego zażądać.
21
STRONA W POSTĘPOWANIU W SPRAWIE
UZGODNIENIA MIEJSCOWEGO PLANU
ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO
Aby zakreślić katalog stron postępowania na podstawie art.
28 k.p.a., właściwe organy muszą ustalić, że prowadzone
postępowanie jest postępowaniem administracyjnym.
decyzja sanepidu niezbędna
DO OTWARCIA sklepU spożywczEGO
Jakikolwiek sklep handlujący na rynku spożywczym nie może rozpocząć swojej działalności przed
uzskaniem decyzji o zatwierdzeniu lub warunkowym
zatwierdzeniu zakładu.
19
SPADKOBIERCY ZWRACAJĄ ZA OPIEKĘ
W Domu Pomocy Społewcznej
Art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej dotyczy
zwrotu kosztów pomocy społecznej jedynie w zakresie,
w jakim koszty te zostały nałożone na uprawnionego do
świadczeń lub członków jego rodziny.
Istotna część odpowiedzialności urzędników samorządowych wiąże się z wykonywaniem prawomocnych wyroków sądów administracyjnych,
które orzekały w sprawie administracyjnej, będącej
przedmiotem postępowania przed odpowiednim organem
samorządu terytorialnego.
18
KOLEJNA KADENCJA DYREKTORA CENTRUM
KULTURY BEZ KONKURSU?
Możliwość powołania dotychczasowego dyrektora samorządowej instytucji kultury na kolejną kadencję uzależniona jest od treści przepisów statutu instytucji kultury.
ODPOWIEDZIALNOŒÆ URZÊDNIKÓW
16
39
Dyrektor szkoły nie musi być nauczycielem.
Postępowanie kwalifikacyjne powinno być prowadzone
przez starostę, który powinien ogłosić otwarty nabór, z podaniem do wiadomości obligatoryjnych wymagań ustawowych oraz dodatkowych wskazanych przez ten organ.
13
KANDYDAT NA DYREKTORA NIE JEST
NAUCZYCIELEM SZKOŁY, KTÓRĄ MA KIEROWAĆ
ZAMÓWIENIA PUBLICZNE
FINANSE SAMORZĄDU
TEMAT MIESIĄCA
POWOWIATOWA ADMINISTRACJA ZESPOLONA
Biorąc pod uwagę treść art. 8 ust. 6 ustawy zmieniającej
należy przyjąć, że przepisy w żaden sposób nie modyfikują stosunku powołania dyrektora biblioteki publicznej,
który nadal może sprawować swoją funkcję przez czas
nieokreślony.
TEMAT MIESI¥CA
10
FUNKCJONOWANIE SAMORZĄDU
Przekazanie wykazu nieruchomości
w formie DOKUMENTU ELEKTRONICZNEGO
FINANSE SAMORZ¥DU
PRAWO PRACY
AKTUANOŚCI
5
6
BYć „BEZTERMINOWO”
DYREKTOREM BIBLIOTEKI
STALE WSPÓLPRACUJ¥:
Janusz Groñski, S³awomir PyŸlak, Monika Mikucka,
Monika Truksa, Micha³ Pêczkowski,
Micha³ Su³kowski, Anna Strmiska-Mietliñska,
Zbigniew Mietliñski, Marek Okniñski,
£ukasz Mackiewicz, Katarzyna Pazdyka, Edyta Partyn
Informujemy, ¿e przes³anie materia³ów prasowych - zamówionych lub napisanych z w³asnej
inwencji - do druku jest to¿same z udzieleniem bezwarunkowej zgody na ich publikacjê,
z jednoczesnym aprobowaniem obowi¹zuj¹cych w Skibniewski Media stawek honoraryjnych i zasad p³atnoœci. Jest to zarazem udzielenie Skibniewski Media licencji niewy³¹cznej
na wykorzystanie ww. materia³ów w druku w Serwisie Administracyjno-Samorz¹dowym,
w internecie i na innych noœnikach elektronicznych oraz we fragmentach w celach promocyjnych
i reklamowych Skibniewski Media.
Zastrzegamy sobie prawo do: adiustacji i skracania tekstów, zwrotu materia³ów zamówionych
a niezatwierdzonych do druku. Materia³ów niezamówionych nie zwracamy. Bez zgody
wydawcy zabraniamy: wykonywania kserokopii lub powielania innymi metodami, rozpowszechniania ca³oœci lub we fragmentach. Nie ponosimy odpowiedzialnoœci za treœæ reklam
i og³oszeñ ukazuj¹cych siê w Serwisie Administracyjno-Samorz¹dowym.
Artyku³y prezentowane na ³amach Serwisu s¹ poradami redakcyjnymi i nie mog¹
stanowiæ podstawy jakichkolwiek roszczeñ. Kontakt z autorami mo¿e odbywaæ siê
wy³¹cznie za poœrednictwem redakcji.
26
AKTUALNOŒCI
POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE
10/2012
W NUMERZE
BIURO OBS£UGI PRENUMERATORA: 27-200 Starachowice, ul. Murarska 11, Tel./faks (41) 275-60-60
[email protected]; Kierownik: Beata Lech; czynne: 7.30 – 16.00
Poradnik dla gmin, powiatów i województw
3
AKTUANOŚCI
Starostowie mają na to 18 miesięcy
Przekazanie wykazu
nieruchomości w formie
DOKUMENTU ELEKTRONICZNEGO
TEMAT MIESIĄCA
W dniu 2 października 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Administracji
i Cyfryzacji z dnia 13 września 2012 r. w sprawie uzupełnienia i uaktualnienia
zestawienia zbiorczego nieruchomości Skarbu Państwa i jednostek samorządu
terytorialnego dla obszaru całego kraju (Dz. U. z 2012 r. poz. 1056).
FINANSE SAMORZĄDU
Powyższy akt wydano na podstawie art. 4b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o ujawnieniu w księgach
wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego
(Dz. U. Nr 191, poz. 1365 ze zm.). Podstawowy przepis tej ustawy stanowi, że właściwi starostowie,
w terminie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, sporządzą i przekażą właściwym wojewodom,
marszałkom województw, wójtom, burmistrzom i prezydentom miast wykaz nieruchomości, które na
mocy odrębnych przepisów przeszły na własność Skarbu Państwa i stanowią jego własność albo własność
jednostek samorządu terytorialnego, a także niestanowiących własności Skarbu Państwa albo własności
jednostek samorządu terytorialnego i niepozostających w posiadaniu ich właścicieli, nieruchomości zabudowanych, w których lokale zajmowane są przez osoby objęte przepisami ustawy z dnia 21 czerwca
2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
SPIS TREŚCI
AKTUALNOŒCI
PRAWO PRACY
Rozporządzenie przewiduje, że starostowie przekażą uzupełnione wykazy w formie dokumentu
elektronicznego, wygenerowanego z wykorzystaniem infrastruktury teleinformatycznej. Przekazanie ma nastąpić z wykorzystaniem informatycznych nośników danych lub środków komunikacji
elektronicznej w postaci elektronicznych plików xls.
4
PAŹDZIERNIK 2012
PRENUMERATA 2013
5
JANUSZA GROÑSKIEGO
(Dz. U. z 2012 r. poz. 907)
TEMAT MIESIĄCA
Rozporządzenie wydano na podstawie art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy,
remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. Nr
84, poz. 906 oraz z 2010 r. Nr 149, poz. 996) i określa gminy, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy,
remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu. Wykaz
gmin poszkodowanych w wyniku działania powodzi, wiatru, intensywnych opadów atmosferycznych lub pożarów,
które miały miejsce w miesiącach od maja do lipca 2012 r., jest określony w załączniku do rozporządzenia
WAŁBRZYCH MIASTEM NA PRAWACH POWIATU
OBOWI¥ZUJE OD 9 SIERPNIA 2012
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2012 r. w sprawie przywrócenia miastu Wałbrzych statusu
miasta na prawach powiatu oraz ustalenia granic powiatu wałbrzyskiego
(Dz. U. z 2012 r. poz. 853)
Rozporządzenie wydano na podstawie art. 3 ust. 1 pakt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, z późn. zm.) i stanowi, że z dniem 1 stycznia 2013 r. w województwie
dolnośląskim przywraca się miastu Wałbrzych status miasta na prawach powiatu. Z dniem 1 stycznia 2013 r.
w województwie dolnośląskim ustala się granice powiatu wałbrzyskiego z siedzibą władz w Wałbrzychu, który
obejmuje gminy o statusie miasta: Boguszów-Gorce, Jedlina-Zdrój i Szczawno-Zdrój oraz gminy: Czarny Bór,
Głuszyca, Mieroszów, Stare Bogaczowice i Walim.
(Dz. U. z 2012 r. poz. 927)
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie wzoru formularza
wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego
(Dz. U. z 2012 r. poz. 925)
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 sierpnia 2012 r. w sprawie wzoru formularza wniosku
o uznanie za obywatela polskiego oraz fotografii dołączanej do wniosku
(Dz. U. z 2012 r. poz. 916)
EWIDENCJA LUDNOŚCI
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2012 r. w sprawie utworzenia, organizacji i trybu działania
Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Budowlanego
(Dz. U. z 2012 r. poz. 856)
Rozporządzenie wydano na podstawie art. 12a i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów
(Dz. U. z 2012 r. poz. 392) i stanowi, że przy ministrze właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej
i mieszkaniowej, tworzy się Komisję Kodyfikacyjną Prawa Budowlanego.
OBYWATELSTWO
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie określenia wzoru
formularza wniosku o wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego, wymogów dotyczących fotografii dołączanej do wniosku oraz wzoru zawiadomienia o treści postanowienia w sprawie wyrażenia zgody
na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego
(Dz. U. z 2012 r., poz. 928)
6
PAŹDZIERNIK 2012
Ustawa z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy
o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. z 2012 r. poz. 921)
Celem projektu było dostosowanie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych
oraz ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności do regulacji wynikających z ustawy z dnia 2 kwietnia
2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r. poz. 161). W ocenie twórców nowelizacji dostosowanie art. 14
ust. 4 pozwoli na rejestrację danych o zmianie obywatelstwa w zbiorze PESEL, a w konsekwencji i innych rejestrach
centralnych, oraz umożliwi unieważnianie, z urzędu, dowodów osobistych osób, które utraciły obywatelstwo polskie.
INSTYTUCJE KULTURY
KODYFIKACJA PRAWA BUDOWLANEGO
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie gmin, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, poszkodowanych w wyniku działania
żywiołu od maja do lipca 2012 r.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie określenia wzoru
formularza wniosku o nadanie obywatelstwa polskiego, wymogów dotyczących fotografii dołączanej do wniosku
oraz wzorów aktu nadania obywatelstwa polskiego i zawiadomienia o odmowie nadania obywatelstwa polskiego
FINANSE SAMORZĄDU
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 lipca 2012 r. w sprawie wykazu samorządowych Instytucji kultury, w których wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora następuje w drodze konkursu
PRAWO PRACY
Pomoc DLA POSZKODOWANYCH GMIN
(Dz. U. z 2012 r. poz. 889)
Rozporządzenie wydano na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2012 r. poz. 406) i określa wykaz samorządowych instytucji kultury, w których
wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora następuje w drodze konkursu, stanowiący załącznik do rozporządzenia.
POSTĘPOWANIE KARNE
AKTUANOŚCI
Dz. U. z 2012 poz. 840, 853, 856, 858, 886, 889, 892, 907, 908, 916, 920, 921, 925, 927, 928, 940, 941
Ustawa z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. z 2012 r., poz. 886)
Celem nowelizacji było dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2011 r.
(sygn. akt SK 39/09), stwierdzającego niezgodność art. 632 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania
karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z obecnym
brzmieniem art. 632b jeżeli w sprawach, o których mowa w art. 632 pkt 2, przyczyny umorzenia powstały w toku postępowania, sąd może orzec od Skarbu Państwa zwrot należności z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika.
PRENUMERATA 2013
SPIS TREŚCI
POD REDAKCJ¥
7
(Dz. U. z 2012 r. poz. 940)
(Dz. U. z 2012 r. poz. 920)
TEMAT MIESIĄCA
NIERUCHOMOŚCI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO
Ustawa z dnia 28 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności
nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego
(Dz. U. z 2012 r. poz. 840)
Nowelizacja powstała w związku z sygnałami dotyczącymi opóźnień w realizacji ustawy i potrzebą wydłużenia
terminów sporządzania wykazów nieruchomości i składania wniosków o ujawnienie prawa własności w księgach
wieczystych do sądów rejonowych, a także brakiem zabezpieczenia środków finansowych na realizację zadań.
Wprowadzenie art. 1a podyktowane jest koniecznością uzupełnienia informacji o nieruchomościach sektora
publicznego, dla zagwarantowania kompletności danych, których uzyskanie było istotnym celem nowelizowanej
ustawy. W związku z tym przepis przewiduje nowy, 66-miesięczny termin (liczony od dnia wejścia w życie ustawy
z dnia 7 września 2007 r., tj. od dnia 19 listopada 2007 r.) na uzupełnienie dotychczasowych wykazów nieruchomości i przekazanie ich właściwym organom. Dla usprawnienia procesu uzupełniania wykazów w art. 1a ust. 2
przewidziany został obowiązek współpracy marszałków województw, wójtów, burmistrzów i prezydentów miast
oraz innych niż starostowie organów reprezentujących Skarb Państwa ze starostami.
ZAKŁADY AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej
z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zakładów aktywności zawodowej
(Dz. U. z 2012 r. poz. 858)
Rozporządzenie wydano na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm. ) i określa:
szczegółowy sposób, tryb i warunki tworzenia, finansowania i działania zakładów aktywności zawodowej,
czas pracy i rehabilitacji osób zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności;
sposób tworzenia i wykorzystywania zakładowego funduszu aktywności.
PAŹDZIERNIK 2012
Rozporządzenie wydano na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
(Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm. ) i określa dystynkcje i wzór umundurowania służbowego Inspekcji
Transportu Drogowego oraz normy umundurowania, sposób i kryteria jego przydziału, zasady i sposób noszenia
oraz warunki jego używania.
SYSTEMY INFORMACJI OŚWIATOWEJ
SPIS TREŚCI
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Wodnej z dnia 31 lipca 2012 r.
w sprawie umundurowania Inspekcji Transportu Drogowego
szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i uczniom objętym Rządowym programem pomocy dzieciom i uczniom w formie zasiłku losowego na cele edukacyjne w 2012 r., ustanowionym uchwałą nr 130 Rady
Ministrów z dnia 14 sierpnia 2012 r. w sprawie Rządowego programu pomocy dzieciom i uczniom w formie
zasiłku losowego na cele edukacyjne w 2012 r.;
formy i zakres pomocy;
ryb postępowania w sprawie udzielania pomocy.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania
pomocy dzieciom i uczniom w formie zasiłku losowego na cele edukacyjne w 2012 r.
Rozporządzenie wydano na podstawie art. 90u ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
(Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) i określa:
8
MUNDURY INSPEKCJI TRANSPORTU DROGOWEGO
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2012 r. o zmianie ustawy o systemie informacji oświatowej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. z 2012 r. poz. 941)
FINANSE SAMORZĄDU
Ustawa zawiera przede wszystkim rozwiązania mające na celu zwiększenie poziomu anonimowości gromadzonych
w SIO danych dotyczących pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej przez przedszkola, szkoły i placówki
oświatowe, w tym poradnie psychologiczno-pedagogiczne.
ZAPOBIEGANIE CHOROBOM ZAKAŹNYM
OBOWI¥ZUJE OD 3 WRZEŚNIA 2012
Ustawa z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych
u ludzi oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
(Dz. U. z 2012 r. poz. 892)
PRAWO PRACY
POMOC DLA DZIECI
Nowelizacja dostosowuje przepisy ustawy w zakresie finansowania działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zmian
organizacji i finansowania Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które zostały wprowadzone z dniem 1 stycznia 2010 r., .
DZIAŁY ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ
OBOWI¥ZUJE OD 8 WRZEŚNIA 2012
Ustawa z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. z 2012 r. poz. 908)
AKTUANOŚCI
Nowelizacja ma na celu dokonanie zmian w zakresie organizacji administracji rządowej. Przede wszystkim, ze względu
na powołanie Ministra Administracji i Cyfryzacji zaszła potrzeba zmiany zakresu działu sprawy wewnętrzne przez
przekazanie m.in. zadań dotyczących przeciwdziałania skutkom klęsk żywiołowych i innych podobnych zdarzeń
zagrażających bezpieczeństwu powszechnemu oraz usuwania skutków klęsk żywiołowych i innych zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu powszechnemu, do działu administracja publiczna, podlegającego nowo powołanemu
ministrowi. Charakter przekazywanych zadań przemawia za przekazaniem ich ministrowi właściwemu do spraw
administracji publicznej
PRENUMERATA 2013
9
PYTANIE KIEROWNIKA REFERATU KADR URZĘDU MIASTA
Kto i w ramach jakiej procedury powinien wyłonić kandydata na stanowisko
państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (ustawa z dnia 14 marca 1985 r.
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - art. 11 ust. 3, ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r.
o działalności leczniczej - art. 49 ust. 1)? Czy w odniesieniu do państwowego powiatowego
inspektora sanitarnego ma zastosowanie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego
2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze
w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą (Dz. U 2012 Nr 182)?
Postępowanie kwalifikacyjne powinno być prowadzone przez starostę, który powinien ogłosić
otwarty nabór, z podaniem do wiadomości obligatoryjnych wymagań ustawowych oraz dodatkowych wskazanych przez ten organ, a po zakończeniu postępowania (etapu wstępnego
dotyczącego spełnienia wymogów formalnych, a następnie rozmów kwalifikacyjnych) przedstawić odpowiedniego kandydata wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu, celem wyrażenia
stanowiska w odpowiednim terminie. Po przekazaniu tego stanowiska lub upływu terminu do
jego zajęcia, starosta powołuje kandydata wyłonionego w drodze postępowania kwalifikacyjnego.
pisana w pytaniu kwestia budzi poważne
wątpliwości, zarówno co do zasad przeprowadzania konkursu, jak i prawidłowego ustalenia
zakresu kompetencji starosty i wojewody, będących
zwierzchnikami odpowiednio: powiatowych oraz
wojewódzkich inspektorów sanitarnych działających w zespoleniu w powiecie i województwie.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art.
13 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
(dalej: upis) do państwowych inspektorów sanitarnych
stosuje się przepisy dotyczące pracowników jednostek
budżetowych, będących podmiotami leczniczymi. Sto-
10
Wydawałoby się zatem, że powyższe przepisy
mają w pełni zastosowanie wobec kategorycznego
brzmienia literalnego art. 13 ust. 2 upis. Sprawa
jednak wywołuje daleko idące wątpliwości. Przede
wszystkim należy podkreślić, jak wskazano już wyżej,
że stosując treść art. 49 ust. 2 ustawy o działalności
leczniczej należy przyjąć, że konkurs na stanowisko
powiatowego inspektora sanitarnego przeprowadza
podmiot tworzący podmiot leczniczy. Tymczasem,
zgodnie z art. 10 ust. 4a upis, uprawnienia podmiotu
tworzącego w rozumieniu przepisów o działalności
leczniczej w stosunku do wojewódzkiej i powiatowej
stacji sanitarno-epidemiologicznej posiada wojewoda.
KONKURS PRZEPROWADZA WOJEWODA?
ODPOWIED PRAWNIKA
O
KTO JEST PODMIOTEM TWORZĄCYM?
sownie natomiast do treści art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy
o działalności leczniczej, w podmiocie leczniczym
niebędącym przedsiębiorcą przeprowadza się konkurs
na stanowisko kierownika. Konkurs na stanowisko
kierownika oraz zastępcy kierownika ogłasza podmiot
tworzący, a na pozostałe stanowiska - kierownik (art.
49 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej). Z treści
tych przepisów wynika, że na kierownika podmiotu
leczniczego przeprowadza się konkurs, który ogłasza
podmiot tworzący. Konsekwentnie również należałoby przyjąć, że zastosowanie znajdzie rozporządzenie
Ministra Zdrowia w sprawie sposobu przeprowadzaPAŹDZIERNIK 2012
W rezultacie przyjęcia takiej wykładni konieczne
staje się uznanie, że każdy konkurs na stanowisko,
zarówno państwowego wojewódzkiego inspektora
sanitarnego, jak i państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, ogłasza i przeprowadza wojewoda.
To wojewoda zatem byłby jedynym podmiotem
uprawnionym do przeprowadzenia procesu rekrutacyjnego kandydatów na stanowisko kierownika powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej i to bez
jakiegokolwiek udziału starosty (prezydenta miasta
na prawach powiatu).
OBOWIĄZEK STAROSTY
Po zakończeniu postępowania kwalifikacyjnego starosta powinien zwrócić się do
kierownika wojewódzkiej stacji sanitarno-epidemiologicznej o wyrażenie zgody na
powołanie określonego kandydata.
PRENUMERATA 2013
POWOŁUJE STAROSTA, ZA ZGODĄ
PAŃSTWOWEGO WOJEWÓDZKIEGO
INSPEKTORA SANITARNEGO
Tymczasem, zgodnie z art. 11 ust 3 upis, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego i jego zastępcę powołuje i odwołuje starosta, za zgodą państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Z treści
tego przepisu wynika wprawdzie obowiązek uzyskania
zgody państwowego wojewódzkiego inspektora
sanitarnego, niemniej jednak nabór na stanowisko
państwowego powiatowego inspektora sanitarnego
i jego powołanie, które stanowi podstawę nawiązania
stosunku pracy, dokonuje wyłącznie starosta.
Po zakończeniu postępowania kwalifikacyjnego starosta powinien zwrócić się do kierownika wojewódzkiej stacji sanitarno-epidemiologicznej o wyrażenie
zgody na powołanie określonego kandydata.
Przyjęcie wykładni wskazującej na konieczność
przeprowadzenia konkursu przez wojewodę niweczyłoby całkowicie sens art. 11 ust. 3 upis i konstrukcji
zespolenia administracji w powiecie. Odwracałoby
to również całkowicie proporcje udziału poszczególnych podmiotów w procesie wyłonienia kandydata
na stanowisko państwowego powiatowego inspektora
sanitarnego. W takim ujęciu to wojewoda zwracałby się jedynie do starosty o dokonanie czynności
o charakterze materialno-technicznym powołania, po
wcześniejszym przeprowadzeniu konkursu i niemalże
milczącej zgodzie kierownika wojewódzkiej stacji sanitarnoepidemiologicznej, której zwierzchnikiem jest
właśnie wojewoda w ramach zespolenia służb w województwie. Nietrudno dostrzec, że taka konstrukcja
pozostaje w sprzeczności z podziałem kompetencji
pomiędzy starostą i wojewodą i powoduje skrzyżowanie się poziomów administracji zespolonej powiatowej
i wojewódzkiej.
11
SPIS TREŚCI
Taka wykładnia pozostaje jednak w sprzeczności
nie tylko z brzmieniem art. 11 ust. 3 upis, ale także
z ideą zespolenia i zwierzchnictwa na poziomie zarówno województwa, jak i powiatu. Nie ulega bowiem
wątpliwości, że konkurs powinien dotyczyć osoby,
z którą podmiot tworzący chce nawiązać stosunek
pracy (na podstawie powołania lub umowy o pracę)
lub zawrzeć umowę cywilnoprawną (tak też: Maciej
Dercz, Komentarz do art.49 ustawy o działalności
leczniczej, LEX).
Kto ogłasza KONKURS NA
STANOWISKO PAŃSTWOWEGO
powiatowego INSPEKTORA
SANITARNEGO
nia konkursu na niektóre stanowiska kierownicze
w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą.
Rozporządzenie to określa nie tylko sposób przeprowadzania konkursu w podmiocie leczniczym niebędącym
przedsiębiorcą, ale również skład oraz tryb i warunki
powoływania oraz odwoływania komisji konkursowej,
a także ramowy regulamin przeprowadzania konkursu.
FINANSE SAMORZĄDU
STAROSTA CZY WOJEWODA
PRAWO PRACY
A N A LI ZA PRAWNA
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
TEMAT MIESI¥CA
12
oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre
stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym
niebędącym przedsiębiorcą.
Przyjęcie powyższej interpretacji nie stoi wcale
w sprzeczności z art. 13 ust. 2 upis, albowiem przepisy dotyczące pracowników jednostek budżetowych
będących podmiotami leczniczymi nadal mają zastosowanie do państwowych inspektorów sanitarnych,
z tym jednak zastrzeżeniem, że w zakresie naboru
i zatrudnienia obowiązywanie ich jest wyłączone
normą szczególną zawartą w art. 11 ust. 3 upis. Również wojewoda zachowuje uprawnienia podmiotu
tworzącego wobec powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej, jednakże z wyłączeniem uprawnień
do przeprowadzenia konkursu i zatrudnienia jego
kierownika - państwowego powiatowego inspektora
sanitarnego.
Janusz Groński
ZOBACZ: Wzór „Ogłoszenia o naborze na stanowisko
państwowego powiatowego inspektora sanitarnego” - str. 68

PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej
Inspekcji Sanitarnej
(Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.),
– Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności
leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654 ze zm.),
– Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego
2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą
(Dz. U. z 2012 r. poz 182),
– Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.)
PAŹDZIERNIK 2012
ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA
NIEWYKONANIE WYROKU
SĄDU ADMINISTRACYJNEGO
I
stotny jest nie tylko sam fakt wydania decyzji po
wyroku uchylającym zaskarżony wcześniej akt
administracyjny, ale także zastosowanie się organu do
wiążącej oceny prawnej i wytycznych co do dalszego
postępowania.
Ocena prawna i wytyczne
Zgodnie z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (dalej: ppsa) ocena
prawna i wskazania co do dalszego postępowania
wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten
sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność
było przedmiotem zaskarżenia. Natomiast stosownie
do treści art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże
nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również
inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach
w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Jak się powszechnie przyjmuje, ww. ocena prawna
może dotyczyć zarówno stanu faktycznego, wykładni
przepisów prawa materialnego i procesowego, czy
też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa
jako podstawy do wydania określonej decyzji. Ocena
prawna i wskazania co do dalszego postępowania
zawarte są w uzasadnieniu wyroku i w tym zakresie
uzasadnienie ma moc wiążącą. Organ zwolniony jest
z obowiązku podporządkowania się ocenie prawnej
oraz wytycznym zawartym w wyroku sądu administracyjnego, tylko w wypadku istotnej zmiany stanu
prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu
wyroku pierwotnego w drodze skargi kasacyjnej. Jak
się podkreśla w orzecznictwie sądowoadministracyj-
PRENUMERATA 2013
nym, oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed
organami administracji publicznej ma pierwszorzędne
znaczenie w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych
tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu
administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego obalenia zaskarżonego aktu
lub czynności i ewentualnie innych aktów i czynności
wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy (wyrok WSA
w Warszawie z dnia 5 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/
Wa 336/10, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 lutego
2010 r., sygn. akt II SA/Sz 1084/09).
Termin wykonania wyroku
Wykonywanie orzeczeń sądowych uregulowane
zostało w Dziale VIII ppsa. Zgodnie z art. 286 § 1
ppsa po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się
organowi administracji publicznej, załączając odpis
orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony
przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi
(art. 286 § 2 ppsa). W rezultacie to właśnie od momentu wpływu prawomocnego orzeczenia do organu
administracji publicznej liczone są terminy dla załatwienia sprawy administracyjnej, co z kolei ma wpływ
na zasadność ewentualnych zarzutów strony co do
opieszałości, czy bezczynności organu.
SPIS TREŚCI
Powiatowy inspektor sanitarny jest zespolony z administracją na szczeblu powiatowym
zarówno organizacyjnie, jak i osobowo, kompetencyjnie i wreszcie finansowo.
Istotna część odpowiedzialności urzędników samorządowych wiąże się
z wykonywaniem prawomocnych wyroków sądów administracyjnych,
które orzekały w sprawie administracyjnej, będącej przedmiotem
postępowania przed odpowiednim organem samorządu terytorialnego
13
FINANSE SAMORZĄDU
Zwierzchnictwo starosty wobec służb, inspekcji
i straży jest jedną z zasad ustrojowych wpisanych
w ustawę o samorządzie powiatowym (dalej: usp).
Zgodnie z art. 35 ust. 2 usp starosta jest kierownikiem starostwa powiatowego oraz zwierzchnikiem
służbowym pracowników starostwa i kierowników
jednostek organizacyjnych powiatu oraz zwierzchnikiem powiatowych służb, inspekcji i straży. Starosta,
sprawując zwierzchnictwo wobec powiatowych
służb, inspekcji i straży, powołuje i odwołuje kierowników tych jednostek (po uzgodnieniu z wojewodą),
a także wykonuje wobec nich czynności w sprawach
z zakresu prawa pracy, zatwierdza programy ich
działania, uzgadnia wspólne działania tych jednostek
na obszarze powiatu, w sytuacjach szczególnych
kieruje wspólnymi działaniami tych jednostek oraz
zleca w uzasadnionych przypadkach przeprowadzenie
kontroli (art. 35 ust. 3 usp).
Należy przy tym zaznaczyć, że powiatowy inspektor sanitarny jest zespolony z administracją na szczeblu
powiatowym zarówno organizacyjnie, jak i osobowo,
kompetencyjnie i wreszcie finansowo.
Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 3 upis, państwowy powiatowy inspektor sanitarny jest organem
rządowej administracji zespolonej w powiecie, jest
powoływany i odwoływany przez starostę (art.11 ust.
3 upis), zaś starosta może zlecać przeprowadzenie
kontroli. Dodatkowo, jak wynika z treści art. 12a ust.
3 upis, państwowy powiatowy inspektor sanitarny
przedstawia przynajmniej raz w roku radzie powiatu
informację o stanie bezpieczeństwa sanitarnego powiatu. Wszystkie te regulacje wskazują na ścisłe
powiązanie kierownika powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej i sprawującego nad nim
zwierzchnictwo starosty.
Przyjęcie w takiej sytuacji założenia, wskazującego
na konieczność zorganizowania postępowania konkursowego, które ogłasza i przeprowadza wojewoda,
stanowi wyłom w koncepcji ustrojowej funkcjonowania służb i inspekcji zespolonych na poziomie
powiatowym i wojewódzkim, zarówno w znaczeniu
organizacyjnym, jak i osobowym.
W rezultacie zasadne wydaje się przyjęcie tezy,
że do naboru na stanowisko państwowego powiatowego inspektora sanitarnego nie będą miały zastosowania przepisy ustawy o działalności leczniczej
ZESPOLENIE SŁUŻB W POWIECIE
PRAWO PRACY
ZWIERZCHNICTWO STAROSTY
WOBEC SŁUŻB, INSPEKCJI I STRAŻY
Czêœæ II
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
TEMAT MIESI¥CA
Zgodnie z art. 154 § 1 w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub
przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie
bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym
nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim
pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania
wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę
w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę wymierza się do wysokości
dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim,
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu
uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu
lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez
organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Stwierdzenie, że uchybienia organu miały miejsce
z rażącym naruszeniem prawa otwiera z kolei drogę
do ewentualnych roszczeń odszkodowawczych oraz
odpowiedzialności personalnej urzędnika winnego
zaniedbań za rażące naruszenie prawa.
Co istotne, wykonanie wyroku lub załatwienie
sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do
umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W rezultacie, nawet szybkie wydanie decyzji po złożeniu skargi
do sądu za pośrednictwem organu nie uchroni tego
organu przed merytoryczną oceną w wyroku sądowym,
a w konsekwencji ewentualną odpowiedzialnością.
UWAGA NA... ODSZKODOWANIE
Co więcej, w art. 154 § 4 ppsa ustawodawca wprost
wskazał, że osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywil-
14
Stan bezczynności w rozumieniu art. 154 § 1 ustawy
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ma miejsce wówczas, gdy organ w powtórnym postępowaniu prowadzonym na skutek wyroku sądu administracyjnego, mimo upływu terminu określonego w art.
35 kpa, nie rozpoznaje sprawy (nie wydaje stosownego
rozstrzygnięcia). Zgodnie z art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy
bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej
postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od
dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3). W przypadku
wyroku uchylającego decyzję administracyjną terminy
określone w art. 35 kpa zaczynają swój bieg od dnia
doręczenia organowi akt administracyjnych (art. 286 §
2 ppsa). Co istotne, wykonanie wyroku lub załatwienie
sprawy po wniesieniu skargi w trybie art. 154 § 1 ppsa
nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub
oddalenia skargi (art.154 § 3 ppsa).
Należy podkreślić, co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne, że częściowe wykonanie wyroku
przez organ nie powoduje, że przestaje on być w bezczynności, co może skutkować wymierzeniem grzywny.
Ponadto, z odpowiedzialności organu nie zwalnia fakt
wielokrotnego wysyłania stronie informacji o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy, na podstawie art. 36
§ 1 kpa. W orzecznictwie podkreśla się, że wyznaczony
przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub
BEZ ZBĘDNEJ ZWŁOKI
Organy administracji publicznej obowiązane są
załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie
sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu
miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej
- nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia
wszczęcia postępowania.
PAŹDZIERNIK 2012
Niewykonanie wytycznych sądu
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa stanowisko, że niewykonanie wytycznych Sądu
nie może być podstawą do wymierzenia grzywny
organowi w trybie art. 154 § 1 ppsa, gdy organ wydał
we właściwym terminie decyzję. Jak podnosiły sądy,
nierespektowanie oceny prawnej zawartej w wyroku
Sądu, powinno być podnoszone w postępowania instancyjnym lub sądowoadministracyjnym i ewentualnie stanowić podstawę uchylenia tego rodzaju decyzji
(np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2008 r.,
sygn. akt IV SA/Wa 409/08, WSA w Olsztynie z dnia
6 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 751/08). Sądy
niejednokrotnie unikają jakiejkolwiek oceny legalności decyzji podjętych przez organ stwierdzając, że
badają jedynie, czy decyzja została wydana.
Ochrona przed odpowiedzialnością
Niewątpliwie podstawowym sposobem na uniknięcie odpowiedzialności jest jak najszybsze wydanie
określonego aktu administracyjnego, po otrzymaniu
z sądu akt administracyjnych z odpisem prawomocnego wyroku. Sprawa powinna zostać niezwłocznie
przydzielona do referatu odpowiedniemu pracownikowi i objęta wzmożonym nadzorem w ramach spraw,
w stosunku do których orzekał już sąd administracyjny.
Należy pamiętać, że niektóre sprawy wymagają
przeprowadzenia odpowiedniego postępowania dowodowego stosownie do wytycznych, które zawarł sąd
w uzasadnieniu wyroku. W takim przypadku organ
powinien działać szybko przy wykorzystaniu odpowiednich środków i minimalizując odstęp czasu pomiędzy
poszczególnymi czynnościami procesowymi (np. nie
jest konieczne oczekiwanie na zwrotne potwierdzenie
odbioru zawiadomienia w każdym przypadku). Istotna
jest także wnikliwa analiza treści wyroku i szybkie
ustalenie priorytetów postępowania. W uzasadnieniu
PRENUMERATA 2013
SPIS TREŚCI
Kiedy bezczynność?
rozstrzygnięcia należy powołać się na ocenę prawną
i wytyczne sądu wskazując na sposób ich wykonania.
Taka decyzja nie tylko chroni przed odpowiedzialnością
z powodu pozostawania w stanie bezczynności ale także
ma wszelkie szanse utrzymać się w obrocie prawnym
z powołaniem na związanie prawomocnym wyrokiem
sądu stosownie do treści art. 153 ppsa.
W praktyce może się jednak okazać, że uzasadnienie wyroku sądu wydaje się skomplikowane, zawiłe,
nieczytelne, a co za tym idzie przysparzać urzędnikowi
poważnych problemów w zakresie właściwej interpretacji oceny prawnej oraz wiążących wytycznych.
Należy wziąć pod uwagę, że nie musi to wcale wynikać
z błędnego toku rozumowania pracownika organu,
lecz także z braków w samym uzasadnieniu wyroku.
WARTO Z TEGO KORZYSTAĆ
DOPRECYZOWANIE NIEJASNOŚCI
W TRYBIE WYSTĄPIENIA DO SĄDU
Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE
WĄTPLIWOŚCI CO DO TREŚCI WYROKU
W DRODZE ODPOWIEDNIEGO POSTANOWIENIA NA PODSTAWIE ART. 158 PPSA.
FINANSE SAMORZĄDU
Odpowiedzialność
za niewykonanie wyroku sądu:
GRZYWNA DO WYSOKOŚCI
DZIESIĘCIOKROTNEGO
PRZECIĘTNEGO WYNAGRODZENIA
podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona
i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 kpa,
a w konsekwencji, jeżeli orzeczenie sądu zobowiązuje
organ do wydania aktu w oznaczonym terminie, to zarówno niewydanie tego aktu w ogóle jak i wydanie go
po tym terminie oznacza, że organ nie wykonał wyroku
(wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2008 r.,
sygn. akt II SA/Lu 843/07).
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 141 § 4 ppsa
uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe
przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron,
podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi
sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ
administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Nie można wykluczyć, że uzasadnienie wyroku
nie odpowiada wymogom art. 141 § 4 ppsa
i zawiera określone braki. W takiej sytuacji nie
istnieje żadna przeszkoda, aby wystąpić do sądu
z wnioskiem o rozstrzygnięcie wątpliwości co do
treści wyroku w drodze odpowiedniego postanowienia na podstawie art. 158 ppsa.
Praktyka orzecznicza wskazuje, że organy
korzystają z tego instrumentu bardzo rzadko,
pozbawiając się w istocie możliwości ewentualnego doprecyzowania określonych niejasności.
PRAWO PRACY
nym. Odszkodowanie to przysługuje od organu, który nie
wykonał orzeczenia sądu. Jeżeli organ w terminie trzech
miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie
wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może
wnieść powództwo do sądu powszechnego.
Trzecia część cyklu w następnym numerze SAS.
Janusz Groński
15
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
P
owiatowy inspektor sanitarny ma kompetencje
do rejestracji oraz zatwierdzania, warunkowego
zatwierdzania, przedłużania warunkowego zatwierdzenia, zawieszania oraz cofania zatwierdzenia zakładów,
które m. in. produkują lub wprowadzają do obrotu
żywność pochodzenia niezwierzęcego.
Jakikolwiek sklep nie może rozpocząć swojej działalności przed uzyskaniem decyzji o zatwierdzeniu lub
warunkowym zatwierdzeniu zakładu. Zgodnie z art.
63 ust. 1a ubż, zatwierdzenie dokonywane jest na
podstawie wniosku podmiotu działającego na rynku
spożywczym prowadzącego zakład. Podmioty działające na rynku spożywczym lub na rynku materiałów
i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością
składają wniosek o wpis do rejestru zakładów albo
o zatwierdzenie zakładu i o wpis do rejestru zakładów,
w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia
planowanej działalności, w formie pisemnej, według
określonych wzorów (art. 64 ubż).
DECYZJA OKREŚLA TAKŻE ZAKRES DZIAŁALNOŚCI
Decyzja powiatowego inspektora sanitarnego nie
tylko zatwierdza zakład, ale również szczegółowo
określa zakres prowadzonej przez niego działalności.
16
To musi być we wniosku
Wniosek przedsiębiorcy powinien zawierać:
imię, nazwisko i numer PESEL, miejsce zamieszkania
i adres albo nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy,
numer identyfikacyjny REGON, jeżeli taki numer
posiada, oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP);
numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym
Rejestrze Sądowym albo w Centralnej Ewidencji
i Informacji o Działalności Gospodarczej, jeżeli
wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą;
numer identyfikacyjny w ewidencji gospodarstw
rolnych, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw
rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - w odniesieniu do podmiotów działających
na rynku spożywczym, prowadzących działalność
w zakresie dostaw bezpośrednich;
określenie rodzaju i zakresu działalności, która ma
być prowadzona w zakładzie, w tym rodzaju żywności, która ma być przedmiotem produkcji lub obrotu;
określenie lokalizacji zakładu lub miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.
PAŹDZIERNIK 2012
KARA:
Do wysokości trzydziestokrotnego
przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia
przewiduje określone sankcje w przypadku naruszenia
wymogów w zakresie dystrybucji i wprowadzenia
na rynek środków spożywczych. Przede wszystkim,
właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny
może cofnąć lub zawiesić zatwierdzenie zakładu
w przypadku, gdy odkryje poważne braki lub musi
wielokrotnie wstrzymywać produkcję w zakładzie,
a podmiot prowadzący przedsiębiorstwo paszowe lub
żywnościowe nie jest w stanie przedstawić odpowiednich gwarancji dalszej produkcji. Zgodnie z art. 66 ust.
2 ubż, decyzjom tym nadaje się rygor natychmiastowej
wykonalności.
prowadzi działalność w zakresie produkcji lub
obrotu żywnością bez złożenia wniosku o wpis
do rejestru zakładów lub o zatwierdzenie zakładu
i wpis do rejestru zakładów lub wbrew decyzji
o odmowie zatwierdzenia zakładu;
produkuje lub wprowadza do obrotu żywność
w zakresie niezgodnym z decyzją o zatwierdzeniu
zakładu;
prowadzi działalność w zakresie produkcji lub
obrotu żywnością wbrew decyzji o cofnięciu lub
zawieszeniu zatwierdzenia zakładu, lub wbrew
decyzji o czasowym zawieszeniu działania lub
zamknięciu całego lub części danego zakładu;
podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia
miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej “Monitor Polski”.
Na podstawie art. 104 ust. 2 ubż, ustalając wysokość
kary pieniężnej, właściwy państwowy wojewódzki
inspektor sanitarny uwzględnia stopień szkodliwości
czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku
spożywczym i wielkość produkcji zakładu.
Wniosek 14 dni przed
rozpoczęciem działalności
Podmioty działające na rynku spożywczym lub
na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością składają wniosek
o wpis do rejestru zakładów albo o zatwierdzenie
zakładu i o wpis do rejestru zakładów, w terminie
co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia
planowanej działalności, w formie pisemnej,
według określonych wzorów (art. 64 ubż).
PRENUMERATA 2013
SPIS TREŚCI
Zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia (dalej: ubż) każdy przedsiębiorca prowadzący placówkę handlową zajmującą się dystrybucją żywności musi wystąpić z wnioskiem o zatwierdzenie zakładu do właściwego terenowo państwowego, powiatowego inspektora sanitarnego.
Ponadto przedsiębiorca, który prowadzi działalność z naruszeniem warunków ustawowych
dotyczących zatwierdzenia zakładu, naraża się na
nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 103
ust. 1 pakt 4 -6 ubż. Ustawa stanowi bowiem, że
podmiot, który:
FINANSE SAMORZĄDU
decyzja sanepidu
niezbędna DO OTWARCIA
sklepU spożywczEGO
Co istotne, decyzja powiatowego inspektora sanitarnego nie tylko zatwierdza zakład, ale również
szczegółowo określa zakres prowadzonej przez niego
działalności. W rezultacie każda zmiana, polegająca
np. na powiększeniu wspomnianego zakresu prowadzonej działalności handlowej, powinna być poprzedzona uzyskaniem decyzji o zmianie. W art. 64 ust. 1a
ubż ustawodawca postanowił, że w przypadku zmiany
danych podmiot działający na rynku spożywczym lub
na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do
kontaktu z żywnością składa wniosek o dokonanie
zmian w rejestrze zakładów, w formie pisemnej według określonego wzoru, w terminie 30 dni od dnia
powstania zmiany.
PRAWO PRACY
Jakikolwiek sklep handlujący na rynku spożywczym nie może
rozpocząć swojej działalności przed uzyskaniem decyzji
o zatwierdzeniu lub warunkowym zatwierdzeniu zakładu
Janusz Groński

TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r.
o bezpieczeństwie żywności i żywienia
(Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.)
17
W
praktyce stosowania poszczególnych przepisów Prawa budowlanego powstała jednak
wątpliwość, co do zakresu zaskarżalności postanowień nakładających obowiązek przedstawienia tego
rodzaju dowodów. Problem ten jest o tyle istotny, że
nałożenie obowiązku sporządzenia i przedłożenia organowi fachowej ekspertyzy wiąże się niejednokrotnie
z poniesieniem przez adresata takiego postanowienia
wysokich kosztów. Problem dotyczy zatem prawa do
instancyjnej kontroli zasadności nałożenia obowiązku
przedłożenia ekspertyzy, a w konsekwencji prawa do
sądowej kontroli takiego władczego rozstrzygnięcia
organu nadzoru budowlanego.
Rola organu administracji
architektoniczno-budowlanej
Wątpliwości interpretacyjnych w powyższym
zakresie nie budzi podstawowy przepis stanowiący
środek dowodowy, a mianowicie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego brzmieniem organy
administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru
budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub
robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu
budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia,
obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen
i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Ustawa wprost stanowi w art. 81c ust. 3, że na ww.
18
postanowienie przysługuje zażalenie. Koresponduje
to zresztą z zasadą wyrażoną w art. 141 § 1 kodeksu
postępowania administracyjnego, zgodnie z którym na
wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Bez wątpienia,
zażalenie przysługuje również wówczas, gdy stanowi
tak szczególny przepis prawa materialnego.
W praktyce pojawiło się pytanie dotyczące możliwości zaskarżenia postanowienia organu nadzoru
budowlanego, wydanego na podstawie art. 62 ust. 3
Prawa budowlanego.
Zgodnie z tym przepisem właściwy organ - w razie
stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego
obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, a także może żądać przedstawienia
ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Janusz Groński

PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
(t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.)
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o Policji (dalej: up),
policjant podlega okresowemu opiniowaniu służbowemu
OPINIA służbowa O POLICJANCIE
Szczegółowe zasady i tryb opiniowania funkcjonariuszy określa rozporządzenie Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji w sprawie opiniowania służbowego policjantów. Stosownie do
treści § 2 tego aktu wykonawczego, opiniowanie policjanta ma w szczególności ustalać przydatność policjanta na zajmowanym stanowisku służbowym oraz przydatność do służby, motywować
policjanta do sprawnego wykonywania zadań i czynności służbowych, wyłaniać kandydatów do
mianowania lub powołania na wyższe stanowisko służbowe oraz na wyższy stopień policyjny
oraz wyznaczać kierunki rozwoju zawodowego i potrzeby szkoleniowe opiniowanego.
Wyrok NSA
Przepis ten nie przewiduje możliwości złożenia
zażalenia. Niemniej jednak pozytywną odpowiedź
na tak postawione pytanie udzielił Naczelny Sąd
Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010
r., sygn. akt II OSK 711/09, który uznał, że na postanowienie wydane na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa
budowlanego służy zażalenie. Sąd zwrócił uwagę, że
zakres stosowania art. 81c ust. 3 Prawa budowlanego
jest znacznie szerszy niż art. 62 ust. 3 tej ustawy, a hiPAŹDZIERNIK 2012
KIEDY OPINIA?
Opiniowanie przeprowadza się:
nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy w służbie kandydackiej, przygotowawczej i kontraktowej;
nie później niż na 30 dni przed mianowaniem policjanta na stałe, jeżeli od ostatniego opiniowania
minęły co najmniej 3 miesiące;
PRENUMERATA 2013
nie rzadziej niż raz na 24 miesiące w służbie stałej
do osiągnięcia przez policjanta 10 lat służby oraz
raz na 36 miesięcy w służbie stałej po osiągnięciu
przez policjanta 10 lat służby.
Ponadto, opiniowanie przeprowadza się w przypadku przeniesienia policjanta do innej jednostki
organizacyjnej Policji albo mianowania policjanta na
stanowisko służbowe w innej komórce organizacyjnej,
związanych ze zmianą właściwości wydającego opinię,
19
SPIS TREŚCI
EKSPERTYZA STANU
TECHNICZNEGO OBIEKTU
nowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia
ekspertyzy lub oceny technicznej dodano do art. 89
o ogólnym charakterze, to ustawodawcy chodziło o to,
aby to uprawnienie też miało charakter ogólny.
Biorąc pod uwagę powyższy wyrok należy jednak pamiętać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawiają się poglądy odmienne, co
powoduje brak pewności, co do stosowania art. 62
ust. 3 Prawa budowlanego przez organy nadzoru
budowlanego.
FINANSE SAMORZĄDU
INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO MOŻE TEGO ZAŻĄDAĆ
poteza wynikająca z tego drugiego przepisu zawiera
się w hipotezie wynikającej z art. 81c ust. 2 Prawa
budowlanego. W ocenie NSA zawieranie się zakresu
art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w zakresie art. 81c
ust. 2 tej ustawy powoduje w praktyce, że to od organu
administracji, w szczególności od tego, który z przepisów powoła w podstawie postanowienia, zależy
tak istotne dla stron postępowania administracyjnego
uprawnienie, jak możliwość wniesienia zażalenia.
Sąd wskazał także na elementy wykładni historycznej, podnosząc, że w tekście pierwotnym Prawa
budowlanego brak było przepisu, który przewidywałby
możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie
o charakterze dowodowym, którym zobowiązuje się
do przedłożenia ekspertyz lub ocen technicznych.
Analizując poszczególne etapy zmian w ustawie
Sąd doszedł do przekonania, że skoro więc przepis
przewidujący możliwość złożenia zażalenia na posta-
PRAWO PRACY
AKTUANOŚCI
TEMAT MIESIĄCA
W ramach działalności ustawowej organy nadzoru budowlanego,
wykonujące zadania z zakresu nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem
przepisów prawa budowlanego, dysponują możliwością pozyskania
określonych dowodów, w tym specjalistycznych ekspertyz.
Dotyczy to również utrzymywania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym
MOŻLIWE ODWOŁANIE
DO WYŻSZEGO PRZEŁOŻONEGO
Z oczywistych względów nie można oczekiwać, że
każda opinia będzie dla policjanta pozytywna i zawierać będzie ocenę korzystną dla przyszłej kariery funkcjonariusza. Z tego względu przewidziano możliwość
odwołania się od opinii służbowej przez policjanta.
Zgodnie z art. 35 ust. 2 up, policjant zapoznaje się
z opinią służbową w ciągu 14 dni od jej sporządzenia
i może on w terminie 14 dni od dnia zapoznania się
z opinią wnieść odwołanie do wyższego przełożonego.
Odwołanie wnosi się za pośrednictwem wydającego
opinię (§ 7 ust. 1 rozporządzenia), w związku z czym
wydający opinię może uwzględnić odwołanie opiniowanego w całości i wydać nową opinię (§ 8 ust. 1
rozporządzenia). Odwołanie, które wydający opinię
uzna za nieuzasadnione, przesyła w terminie 7 dni od
dnia jego otrzymania przełożonemu właściwemu do
rozpatrzenia odwołania, wraz z opinią i pisemnym
uzasadnieniem swojego stanowiska w sprawie, a także
z kompletem materiałów, będących podstawą wydania
20
OPINIA TO OŚWIADCZENIE WOLI
A NIE DECYZJA ADMINISTRACYJNA
Sąd podkreślił, że opinii służbowej nie
można traktować jako akt wywołujący
bezpośrednio skutki zewnętrzne w sferze
stosunku służbowego funkcjonariusza.
Opinia służbowa stanowi jedynie ocenę stan wiedzy bezpośredniego przełożonego
o określonych cechach opiniowanego. Jest
ona zatem oświadczeniem wiedzy nie zaś
oświadczeniem woli, za które powszechnie
uznaje się decyzję administracyjną.
samodzielność i inicjatywę,
terminowość,
rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji,
umiejętność współpracy,
kulturę osobistą oraz dyspozycyjność,
kompetencje kierownicze, w tym radzenie
sobie w sytuacjach kryzysowych.
Warto zaznaczyć, że opinia służbowa nie może
być - po wyczerpaniu drogi odwoławczej - zaskarżona przez policjanta do sądu administracyjnego.
Takie jednoznaczne stanowisko przyjął Naczelny Sąd
Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 stycznia
2012 r., sygn. akt I OSK 1797/11.
TRWAŁA ZMIANA
SPOSOBU KORZYSTANIA
Z NIERUCHOMOŚCI
OPIS SYTUACJI
Inwestor, który posiada ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego,
wystąpił do gminy o zmianę dotychczasowej 3% stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu na
stawkę wynoszącą 1%, uzasadniając to tym, że z dniem, w którym stała się ostateczna decyzja o wydaniu pozwolenia
na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, doszło do trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości.
PYTANIE INSPEKTORA
ODPOWIED PRAWNIKA
Przepis art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102,
poz. 651 z późn. zm.) stanowi, że jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi
trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości,
powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została
oddana, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się
stosownie do tego celu. Przy dokonywaniu zmiany stawki
...............................................................................................................................................
procentowej stosuje się tryb postępowania określony
w art. 78-81. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „trwała
zmiana sposobu korzystania z nieruchomości”, co w praktyce rodzi szereg wątpliwości i sporów.
Czy wniosek jest zasadny i czy
rzeczywiście samo uzyskanie
decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu
budowlanego jest równoznaczne z trwałą zmiana sposobu
korzystania z nieruchomości?
FINANSE SAMORZĄDU
BRAK MOŻLIWOŚCI
ZASKARŻENIA OPINII DO SĄDU
GOSPODARKA NIERUCHOMOŚCIAMI
PRAWO PRACY
PRZY OPINIOWANIU
TO TRZEBA WZIĄĆ POD UWAGĘ
opinii (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Przełożony, właściwy do rozpatrzenia odwołania, w terminie 14 dni od
dnia wpływu odwołania wraz z materiałami, powołuje
komisję do zbadania zaskarżonej opinii. W skład komisji nie może wchodzić przełożony, który wydał opinię,
od której wniesiono odwołanie, lub uczestniczył przy
jej wydawaniu (§ 8 ust. 3 rozporządzenia).
Janusz Groński

PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
(Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.)
– Rozporządzenie Ministra Spraw wewnętrznych
i Administracji z dnia 30 sierpnia 2010 r. w sprawie
opiniowania służbowego policjantów
(Dz. U. Nr 170, poz. 1145 ze zm.)
PAŹDZIERNIK 2012
W
wyroku z dnia 19 maja 2010 r. I CSK 591/09
(opubl. OSNC 2010/11/156, Biul.SN 2010/7/11)
Sąd Najwyższy rozważał, od kiedy można uznać, że
nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, na której powstawał budynek, w którym
miały być nie tylko lokale mieszkalne, ale także użytkowe. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów
z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz.
1316 ze zm.) budynek uważany jest za mieszkalny, gdy
PRENUMERATA 2013
przynajmniej połowa jego całkowitej powierzchni jest
wykorzystywana na cele mieszkaniowe.
Nie można wobec tego stwierdzić, że uzyskanie
pozwolenia na wybudowanie na danej nieruchomości
budynku, w którym mają znajdować się lokale mieszkalne, będzie równoznaczne z trwałą zmianą sposobu
korzystania z tego gruntu. Jeżeli bowiem w takim
budynku mają być lokale mieszkalne i użytkowe,
to brak wtedy po uzyskaniu zezwolenia na budowę
podstaw do uznania, że mamy do czynienia z trwałą
21
AKTUANOŚCI
TEMAT MIESIĄCA
jeżeli od ostatniego opiniowania minęło co najmniej
6 miesięcy. Czynności tej dokonuje się także w przypadku delegowania policjanta do czasowego pełnienia
służby albo powierzenia policjantowi obowiązków
służbowych na innym stanowisku, związanych ze
zmianą właściwości wydającego opinię, jeżeli okres
tego delegowania lub pełnienia obowiązków wyniesie
co najmniej 6 miesięcy.
SPIS TREŚCI
DECYDUJE OCENA
O tym, czy mamy do czynienia z trwałą
zmianą sposobu korzystania z gruntu decyduje ocena, jak w roku, za który użytkownik
stara się o zmniejszoną opłatę roczną, wygląda zaawansowanie tych prac.
Jeżeli są to planowo podejmowane działania zmierzające do zakończenia budowy domu mieszkalnego,
to uznać należy, że nastąpiła trwała zmiana sposobu
korzystania z gruntu. Natomiast o takiej zmianie,
pomimo wydania decyzji o pozwoleniu na budowę
nie można mówić, gdy roboty budowlane na gruncie
w ogóle nie zostały rozpoczęte, albo nastąpiła przerwa w ich realizacji trwająca dłużej niż rok. W takiej
sytuacji, chociaż można mówić o zmianie sposobu
korzystania z gruntu, to niewątpliwie nie ma ona
charakteru trwałego. Możliwość uzyskania opłaty
22
PAŹDZIERNIK 2012
WYMÓG TRWAŁOŚCI SPOSOBU KORZYSTANIA
Wymogu trwałości sposobu korzystania, o którym
mowa w art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie można jednak pojmować w sposób
Sławomir Pyźlak
JAK MA POSTĄPIĆ URZĄD
WNIOSKODAWCA NIE WYKAZUJE
SZCZEGÓLNIE ISTOTNEGO
INTERESU PUBLICZNEGO
PYTANIE INSPEKTORA
Wnioskodawca wystąpił o udostępnienie mu informacji publicznej przetworzonej, nie wykazując
jednak, jakiemu szczególnie istotnemu interesowi publicznemu ma służyć ta informacja. Urząd
wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie
istotnego interesu publicznego, zakreślając w tym
celu 14-dniowy termin. Wnioskodawca w ogóle nie
zareagował na to wezwanie. Czy w takiej sytuacji
organ powinien umorzyć postępowanie w sprawie,
czy też wydać decyzję o odmowie udostępnienia
żądanej informacji publicznej przetworzonej?
ODPOWIED PRAWNIKA
W przypadku, gdy wnioskodawca
wezwany do wykazania szczególnie
istotnego interesu publicznego dla
udostępnienia informacji publicznej
w ogóle nie odpowie na wezwanie
w tym zakresie, wówczas organ zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie
udostępnienia żądanej informacji publicznej przetworzonej, nie zaś umarzać
postępowanie w tej sprawie.
...............................................................................................................................................
PRENUMERATA 2013
SPIS TREŚCI
absolutny. Należy bowiem zauważyć, że także już
po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie budynku
mieszkalnego nie jest wykluczone, aby został zmieniony sposób korzystania z lokali, które znajdują
się w budynku i przeznaczenie więcej niż 50% jego
powierzchni na cele inne niż mieszkaniowe. Idąc tym
tropem, należałoby więc uznać, że nawet decyzja
o pozwoleniu na użytkowanie nie stwarza podstaw do
stwierdzenia, że grunt będzie trwale wykorzystywany
na cele mieszkaniowe.
Trwałą zmianę sposobu korzystania z gruntu
należy więc określać zawsze z uwzględnieniem
całokształtu okoliczności dotyczących tego, w jaki
sposób grunt ten jest wykorzystywany oraz ustalając, jaki jest stopień prawdopodobieństwa, że
wykorzystywanie gruntu na cele mieszkalne nie
ulegnie zmianie w przeciągu najbliższych lat.
ustawy wymaga tylko stwierdzenia, że w ciągu roku,
za który ma być liczona opłata z tytułu użytkowania
wieczystego według stawki obniżonej, rzeczywiście
grunt był już wykorzystywany na ten cel, stan taki
ma charakter trwały. W tych, zapewne wyjątkowych
wypadkach, gdyby pomimo podjęcia na podstawie
decyzji o pozwoleniu na budowę prace zmierzające
do ukończenia budynku mieszkalnego i jego zasiedlenia zostały wstrzymane na dłuższy czas, nie widać
przeszkód, aby właściciel po stwierdzeniu tego stanu
rzeczy uznał, iż nastąpiła trwała zmiana przeznaczenia gruntu i użytkownik wieczysty powinien zapłacić
opłatę roczną w wysokości 3%.
FINANSE SAMORZĄDU
rocznej w zmniejszonej wysokości pojawi się wtedy
dopiero po zakończeniu budowy i uzyskaniu decyzji
o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.
Taki sposób rozumienia określenia „trwała zmiana
sposobu korzystania z nieruchomości” odnajdujemy
w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2009
r. I CSK 109/09 (Lex nr 570111) oraz w wyroku Sądu
Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2010 r. V CSK 357/09
(OSNC 2010/11/152, Biul.SN 2010/7/9).
Wykładnia art. 73 ust. 2 ustawy o gospodarce
nieruchomościami, która zmierza do tego, aby oceny
użytych w tym przepisie określeń nie wiązać tylko
z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub pozwoleniu na użytkowanie budynku, ale brać pod uwagę
zachowanie użytkownika wieczystego oraz okoliczności konkretnej sprawy, znajduje uzasadnienie nie tylko
w literalnej wykładni tego przepisu, ale przemawiają
za nią również ważne względy celowościowe. Z art.
72 ust. 2 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami
wynika, że zmniejszona 1% stawka opłaty rocznej
z tytułu użytkowania wieczystego przysługuje za nieruchomości gruntowe oddane na cele mieszkaniowe.
Jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że przez
rok, za który użytkownik wieczysty stara się o opłatę
według stawki preferencyjnej, na podstawie decyzji
o pozwoleniu na budowę prowadzi on na gruncie prace
zmierzające do wybudowania budynku mieszkalnego
i nic nie wskazuje na to, że prace te zostaną przerwane, to istnieją pełne podstawy do uznania, iż nastąpiła
trwała zmiana sposobu korzystania z gruntu. Jest
on bowiem wykorzystywany na cele mieszkaniowe
i nic nie wskazuje na to, że stan ten ma ulec zmianie.
W takiej sytuacji odmowa przyznania użytkownikowi
wieczystemu opłaty rocznej w wysokości 1% do czasu, aż uzyska decyzje o pozwoleniu na użytkowanie
budynku, nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Z punktu widzenia sposobu, w jaki grunt jest wykorzystywany, nic się bowiem nie zmieniło przez czas,
w którym trwały prace przy budowie domu ze stanem,
kiedy użytkownik wieczysty uzyskał pozwolenie na
użytkowanie budynku. Wykorzystanie na cele mieszkaniowe gruntu nie może być utożsamiane z tym, czy
w budynku mieszkalnym mogą już zamieszkać mieszkańcy. Gdyby taka była wola ustawodawcy musiałoby
to znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w treści ustawy.
Z art. 72 ust. 2 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika zaś, że chodzi o przeznaczenie
gruntu na cele mieszkaniowe, zaś wg art. 73 ust. 2 tej
PRAWO PRACY
zmianą sposobu korzystania z gruntu. Fakt ten może
zostać stwierdzony w sposób niepodważalny dopiero
po zakończeniu budowy i wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 marca 2012 r.,
sygn. akt IV CSK 333/11 (Lex nr 1163990) stwierdził,
że powyższa reguła nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy na określonym gruncie użytkownik wieczysty
uzyskuje pozwolenie na budowę domu, w którym
mają być tylko lokale mieszkalne. Jeżeli oprócz tego
użytkownik wieczysty podejmuje na tym gruncie
prace związane z budową takiego domu, to fakty te
wskazują, że grunt ten jest już wykorzystywany na
cele mieszkalne.
Decyzja o pozwoleniu na budowę nie nakłada na
użytkownika wieczystego obowiązku przystąpienia do
robót budowlanych. Może ona również, w razie bezczynności użytkownika wieczystego, zgodnie z art. 37
ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.
U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), wygasnąć
po upływie dwóch lat od dnia, gdy roboty powinny
zostać rozpoczęte lub gdy zostały przerwane. Z tych
też względów dopiero zachowanie użytkownika wieczystego, który podjął na gruncie prace zmierzające do
realizacji zatwierdzonego decyzją projektu, wskazuje,
że grunt jest wykorzystywany na cele mieszkalne.
INF ORMA CJA P UBLIC ZN A
23
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
24
TO PODSTAWA DECYZJI O ODMOWIE
Brak ustawowej przesłanki udzielenia informacji publicznej przetworzonej, czyli niewykazanie
przez wnioskodawcę szczególnie uzasadnionego
interesu publicznego, jest podstawą decyzji
o odmowie udzielenia takiej informacji, na podstawie art. 16 ust. 1 tej ustawy (vide wyrok NSA
z dnia 08.02. 2011 r., sygn. akt I OSK 1938/10,
opubl. ONSAiWSA 2011/6/127).
Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn.
akt I OSK 976/11 (Lex nr 1068556).
Nie sposób zgodzić się również z poglądem, że
w przypadku, gdy wnioskodawca w ogóle nie odpowie
na wezwanie w przedmiocie wykazania szczególnie
istotnego interesu publicznego, to wówczas powinno
nastąpić umorzenie postępowania w oparciu o ogólną regulację z art. 105 k.p.a., zaś, jeśli cokolwiek
odpowie, wówczas organ powinien wydać decyzję
PAŹDZIERNIK 2012
z utrwaloną judykaturą przedmiotu, udostępnienie informacji publicznej (zarówno prostej, jak i przetworzonej) ma charakter czynności materialno-technicznej.
Udostępnienie wnioskowanej informacji nie wymaga
wydania decyzji administracyjnej, ponieważ ustawodawca zdecydował, że decyzja taka wydawana jest
jedynie w przypadku odmowy udostępnienia żądanej
informacji publicznej, bądź umorzenia postępowania
w trybie art. 14 ust. 2 analizowanej ustawy.
Reasumując, w przypadku, gdy wnioskodawca
wezwany do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego dla udostępnienia informacji
publicznej w ogóle nie odpowie na wezwanie w tym
zakresie, wówczas organ zobowiązany jest wydać
decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji
publicznej przetworzonej, nie zaś umarzać postępowanie w tej sprawie.
WAŻNE
W orzecznictwie sądów administracyjnych
utrwalił się pogląd, iż to na podmiotach
zobowiązanych do udostępnienia informacji
publicznej ciąży obowiązek wykazania braku u wnioskodawcy przesłanki ustawowej
koniecznej dla udzielenia informacji przetworzonej. Jeżeli więc wnioskodawca żądający
takiej informacji nie wykaże po wezwaniu
szczególnie istotnego interesu publicznego dla
jej udzielenia, podmiot zobowiązany powinien
wydać na podstawie art. 16 ust. 1 powyższej
ustawy decyzję odmawiającą udzielenia informacji, a w jej uzasadnieniu wykazać brak
szczególnego interesu publicznego.
UDOSTĘPNIENIE INFORMACJI PUBLICZNEJ
Za niedopuszczalnością zastosowania w analizowanym przypadku art. 105 § 1 k.p.a. przemawia ponadto
sposób udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie
PRENUMERATA 2013
Sławomir Pyźlak
SPIS TREŚCI
Zgodnie z utrwaloną literaturą i judykaturą przedmiotu, podmiot występujący z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, w momencie składania
tego wniosku nie musi zdawać sobie sprawy, że
informacja, o którą wystąpił ma charakter informacji
publicznej przetworzonej. W konsekwencji powyższego, jego wniosek nie będzie zawierał uzasadnienia,
wskazującego, że wnioskowana informacja publiczna
jest szczególnie istotna dla interesu publicznego.
W takiej sytuacji podmiot, do którego wystąpiono
z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej
przetworzonej, zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do wykazania, jakiemu szczególnie istotnemu
interesowi publicznemu służy wnioskowana informacja publiczna, zakreślając wnioskodawcy w tym celu
14-dniowy termin.
Wnioskodawca powinien w tym terminie wykazać
szczególnie istotny interes publiczny, któremu ma
służyć informacja publiczna przetworzona, o którą
wystąpił.
W wyniku tego wezwania wnioskodawca może
zachować się dwojako. Po pierwsze może odpowiedzieć na wezwanie. Po wtóre, z różnych względów,
może w ogóle nie zareagować na to wezwanie. Innymi
słowy, w owym 14-dniowym terminie nic nie odpowie podmiotowi (organowi administracji publicznej),
który wezwał go do wykazania szczególnie istotnego
interesu publicznego.
W pierwszym przypadku wnioskodawca może
podjąć próbę wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, bądź napisać cokolwiek (np. sami
sobie ustalcie…). W związku z powyższym powstaje
pytanie, czym różni się sytuacja prawna wnioskodawcy, który nawet nie podjął próby wykazania owego
szczególnie istotnego interesu publicznego od sytuacji
wnioskodawcy, który po prostu nie odpowiedział na
wezwanie w tym przedmiocie. W obu bowiem przy-
o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji.
Pogląd ten nie uwzględnia treści art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest także
sprzeczny z art. 105 k.p.a. Zgodnie z art. 105 § 1
k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny
stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego,
o której stanowi wyżej powołany przepis, oznacza, że
brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku
prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji
załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do
istoty (tak.: Kodeks postępowania administracyjnego
– komentarz, pod red. B.Adamiak i J. Borkowskiego,
wyd. C.H. Beck, wyd. 10 str. 391 i nast.).
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na dwie kwestie. Pierwsza bardzo ważna dotyczy samego udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z utrwaloną judykaturą przedmiotu, udostępnienie informacji publicznej,
zarówno prostej, jak i przetworzonej, ma charakter
czynności materialno-technicznej. Bezprzedmiotowość
może mieć charakter bezprzedmiotowości podmiotowej,
gdy przestał istnieć podmiot, który wystąpił z określonym żądaniem w ramach istniejącego systemu prawa,
lub bezprzedmiotowością przedmiotową, w przypadku,
gdy przestał istnieć przedmiot jego żądania. Innymi
słowy udostępnienie informacji publicznej nie wymaga
wydania aktu administracyjnego w postaci decyzji.
Druga kwestia dotyczy sytuacji prawnej w przypadku, gdy wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na
pismo organu, w którym wezwano go do wykazania
szczególnie istotnego interesu publicznego. W takim
przypadku brak jest również podstaw, że spełnione
zostały przesłanki określone w art. 105 § 1 k.p.a. Nie
przestał istnieć podmiot, który wystąpił z wnioskiem
o udostępnienie informacji publicznej (chyba że
z.p.o. wróciłoby z adnotacją „adresat nie żyje”), nie
przestał istnieć również przedmiot wniosku, ponieważ
wnioskowana informacja publiczna w zasadniczej
większości istnieje, a jedynie konieczne jest podjęcie
czynności mających na celu jej przygotowanie, zgodnie z wnioskiem.
FINANSE SAMORZĄDU
INFORMACJA PUBLICZNA PRZETWORZONA
padkach organ (podmiot), do którego wnioskodawca
wystąpił z wnioskiem o udostępnienie danej informacji
publicznej przetworzonej, powinien uznać zatem, że
nie wykazał on (wnioskodawca) szczególnie istotnego
interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie
tej informacji. W takim przypadku, zgodnie z art. 16
ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej,
organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Brak jest natomiast podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania
administracyjnego, ponieważ w takim przypadku nie
występują przesłanki określone w art. 14 ust. 2 ustawy
o dostępie do informacji publicznej.
W wypadku nieudzielenia informacji publicznej
przetworzonej decyzją kończącą postępowanie nie
może być decyzja o jego umorzeniu, wydana na
zasadzie art. 14 ust. 2 analizowanej ustawy. Przepis
ten bowiem przewiduje umorzenie postępowania,
jeżeli udostępnienie żądanej informacji w sposób
wskazany we wniosku nie jest możliwe, ponieważ
uniemożliwiają to środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany, a wnioskodawca
w zakreślonym terminie nie wskazał innej formy
udostępnienia żądanej informacji.
PRAWO PRACY
Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września
2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.
z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) rozróżnia
podział informacji publicznej na informację prostą oraz
informację przetworzoną. Zgodnie z tym przepisem
prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie
do informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim
jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
I N FO R MA C JA P U B LICZ NA
25
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
OPIS SYTUACJI
Uchwałą Rady Gminy z dnia 22 lutego 2007 r. utworzona została Gminna Biblioteka Publiczna w formie samorządowej instytucji kultury. Dyrektor biblioteki został powołany w drodze konkursu od 1 lipca 2007 r. na
czas nieokreślony - przed wejściem w życie ustawy zmieniającej z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy
o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. W związku z przepisem art. 8 ust. 4 ustawy zmieniającej
powstały wątpliwości.
PYTANIE ZASTĘPCY WÓJTA GMINY
Czy ta sama osoba może nadal pełnić funkcję dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej
przez okres kolejnych 3 lat, czy też do osoby
tej znajduje zastosowanie przepis art. 8 ust. 6
ustawy zmieniającej, zgodnie z którym
regulacji art. 8 ust. 3 i 4 nie stosuje się
do dyrektorów bibliotek?
ODPOWIED PRAWNIKA
Biorąc pod uwagę treść art. 8 ust. 6 ustawy
zmieniającej należy przyjąć, że przepisy ustawy zmieniającej w żaden sposób nie modyfikują stosunku powołania dyrektora biblioteki
publicznej, który nadal może sprawować
swoją funkcję przez czas nieokreślony.
...............................................................................................................................................
N
a wstępie warto zaznaczyć, że zgodnie z art. 18
ust. 3 ustawy o bibliotekach, biblioteka publiczna tworzona jest wyłącznie w formie samodzielnej
instytucji kultury lub wchodzi w skład innej instytucji
kultury. W związku z powyższym, zasady tworzenia i funkcjonowania bibliotek publicznych określa
ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności
kulturalnej (zwana dalej ustawą). Wskazana przez
pytającego ustawa z dnia 31 sierpnia 2011 r.
o zmianie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (zwana dalej ustawą
zmieniającą) zlikwidowała możliwość powoływania
dyrektorów instytucji kultury na czas nieokreślony.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy, dyrektora instytucji kultury powołuje się na czas określony od
trzech do siedmiu lat. W świetle art. 8 ust. 4 ustawy
zmieniającej, dyrektorzy samorządowych instytucji
26
kultury, które nie stają się z dniem wejścia w życie
ustawy instytucjami artystycznymi, powołani na te stanowiska przed dniem wejścia w życie ustawy na czas
nieokreślony, pozostają na zajmowanych stanowiskach
nie dłużej niż trzy lata od dnia wejścia w życie ustawy.
W terminie trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy
organizatorzy mogą powołać te osoby na stanowiska
dyrektorów na czas określony od trzech do siedmiu
lat, bez przeprowadzania konkursu. Niepowołanie na
stanowisko dyrektora na czas określony jest równoznaczne z odwołaniem dyrektora z upływem trzech lat
od dnia wejścia w życie ustawy.
Powyższy przepis ma na celu ograniczenie możliwości sprawowania funkcji w czasie, przy jednoczesnym umożliwieniu organizatorom powołania tych
samych osób na czas określony, przewidziany przez
przepisy obowiązujące obecnie. Stosownie jednak do
PAŹDZIERNIK 2012
PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 25 października 1991 r.
o organizowaniu i prowadzeniu działalności
kulturalnej (t.j.Dz.U.2012 Nr 406);
– Ustawa z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie
ustawy o organizowaniu i prowadzeniu
działalności kulturalnej oraz niektórych innych
ustaw (Dz.U.2011 Nr 207, poz. 1230).
Michał Pęczkowski
SPIS TREŚCI
DYREKTOR SZKOŁY NIE MUSI BYĆ NAUCZYCIELEM
KANDYDAT NA DYREKTORA NIE
JEST NAUCZYCIELEM SZKOŁY,
KTÓRĄ MA KIEROWAĆ
S!
EXPRES

A
PORAD
PYTANIE SEKRETARZA
Kandydat, który wygrał konkurs na dyrektora nie jest nauczycielem szkoły, którą ma
kierować. Zachodzi konieczność zatrudnienia przyszłego dyrektora na stanowisku
nauczyciela. Ustępujący dyrektor szkoły do
dnia 31 sierpnia 2012 r. nie podpisał umowy o pracę z nauczycielem, który wygrał
konkurs. Czy wójt gminy, jako organ prowadzący, ma prawo w takim przypadku zatrudnić powołanego dyrektora jako nauczyciela,
czy to zatrudnienie powinno nastąpić na
podstawie art. 10 ust.5 Karty Nauczyciela w związku z art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy
o samorządzie gminnym, czy ewentualnie
na podstawie innych przepisów?
ODPOWIED PRAWNIKA
W świetle tych przepisów dyrektorem szkoły
może zostać zarówno osoba mająca nadany
stopień awansu zawodowego nauczyciela
mianowanego lub dyplomowanego, zatrudniona w danej szkole, jak i niepołączona
stosunkiem pracy z tym pracodawcą, a także
osoba, która w ogóle nie posiada kwalifikacji
nauczycielskich. Podstawą nawiązania stosunku pracy z dyrektorem szkoły będzie art.
10 ust. 5 ustawy – Karta nauczyciela w zw.
z art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca
1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.
z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.
...............................................................................................................................................
PRENUMERATA 2013
27
FINANSE SAMORZĄDU

ESS!
A EXPR
PORAD

PRAWO PRACY
BYć „BEZTERMINOWO”
DYREKTOREM
BIBLIOTEKI
treści art. 8 ust. 6 ustawy zmieniającej, art. 8 ust. 4
nie stosuje się do dyrektorów bibliotek, domów oraz
ośrodków kultury.
Oznacza to, że w stosunku do dyrektorów bibliotek
ustawodawca nie przewidział czasowych ograniczeń
w sprawowaniu funkcji, opisanych w art. 8 ust. 4
ustawy zmieniającej. Tym samym należy przyjąć,
że jeżeli, w oparciu o przepisy ustawy w brzmieniu
sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej, dyrektor
biblioteki publicznej został powołany na stanowisko
na czas nieokreślony, to może on nadal sprawować
swoją funkcję bezterminowo, pomimo wprowadzenia
w ustawie zmian wyżej opisanych.
R E K R U TA C JA , K O NKURSY
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
28
CZYNNOŚCI Z ZAKRESU
PRAWA PRACY
OPIS SYTUACJI
Czynności zmierzające do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły mają charakter
czynności z zakresu prawa pracy, a kandydat
na stanowisko dyrektora szkoły, wyłoniony
w drodze konkursu, ma roszczenie o nawiązanie stosunku pracy na tym stanowisku.
Uchwałą Rady Gminy z dnia 22 lutego 2007 r. utworzona została instytucja pod nazwą „Samorządowe Centrum
Kultury, Turystyki i Rekreacji” działająca w formie samorządowej instytucji kultury, której organizatorem jest
gmina. Następnie uchwałą Rady Gminy z dnia 29 marca 2007 r. nadano statut ww. instytucji. W art. 8 § 2 statutu
postanowiono, że dyrektora powołuje i odwołuje wójt gminy. Wyłoniony w drodze konkursu dyrektor został
powołany na czas określony od 1 listopada 2011 r. do 31 grudnia 2012 r. W związku ze zmianą ustawy, zgodnie
z art. 8, ww. dyrektor pełni swoją funkcję do dnia, do którego został powołany, tj. do grudnia 2012 r.
ODPOWIED PRAWNIKA
PYTANIE ZASTĘPCY WÓJTA
Przy ocenie podstawy prawnej nawiązania stosunku pracy z nauczycielem niepozostającym uprzednio
w stosunku pracy z tą szkołą, w której powierzono
mu stanowisko dyrektora, należy uwzględnić to, że
zatrudnienie go na stanowisku nauczycielskim nie
jest wynikiem tego rodzaju potrzeby szkoły, lecz
konsekwencją powierzenia mu stanowiska dyrektora
szkoły, wymuszającą odpowiednie zmiany organizacji
nauczania w tej placówce.
Sławomir Pyźlak

PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
(Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.),
– Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. 97, poz. 674 z późn. zm.).
PAŹDZIERNIK 2012
ESS!
A EXPR
PORAD
Możliwość powołania dotychczasowego
dyrektora samorządowej instytucji kultury
na kolejną kadencję uzależniona jest od
treści przepisów statutu instytucji kultury,
dotyczących sposobu powoływania jej
...............................................................................................................................................
organów. W niniejszym przypadku zastosowania nie znajdą przepisy art. 8 ust. 3 i 4
ustawy o zmianie ustawy o organizowaniu
i prowadzeniu działalności kulturalnej
oraz niektórych innych ustaw. Regulacje
godnie z art. 15 ust. 1 zd. 1 ustawy o organizowate przewidują bowiem powołanie (bez
niu i prowadzeniu działalności kulturalnej (zwanej
konieczności przeprowadzenia konkursu)
dalej ustawą) dyrektora instytucji kultury powołuje
organizator na czas określony, z zastrzeżeniem ust. 3,
osób, które przed wejściem w życie ustawy
po zasięgnięciu opinii związków zawodowych dziazmieniającej pełniły funkcję dyrektorów
łających w tej instytucji kultury oraz stowarzyszeń
instytucji kultury bezterminowo (powołane
zawodowych i twórczych, właściwych ze względu
zostały na czas nieokreślony).
Czy w świetle zmiany wynikającej z art. 8
ust. 1 ustawy zmieniającej wójt gminy może
powołać bez konkursu na czas określony tę
samą osobę od 1 stycznia 2013 r.?
Z
na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję.
Odwołanie dyrektora następuje w tym samym trybie.
Zasięganie opinii związków zawodowych oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych nie jest konieczne
w przypadku wyłonienia kandydata na dyrektora
w drodze konkursu, o którym mowa w art. 16.
Art. 16 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, że
kandydata na stanowisko dyrektora instytucji
kultury można wyłonić w drodze konkursu. Ustawa pozostawia więc organizatorowi swobodę, co
PRENUMERATA 2013
do określenia sposobu wyboru dyrektora gminnej
instytucji kultury, przy czym wybór ten może być
dokonywany bezpośrednio przez organizatora lub
w drodze konkursu. Wyjątkiem są samorządowe
instytucje kultury należące do wykazu określonego
w rozporządzeniu Ministra Kultury z dnia 19 paździer-
SPIS TREŚCI

Kolejna kadencja
dyrektora centrum
kultury bez konkursu?
określony - okres zajmowania stanowiska dyrektora szkoły, chyba że z organizacji pracy szkoły
wynika potrzeba zatrudnienia tego nauczyciela na
okres dłuższy – czas nieokreślony (por. wyrok SN
z dnia 19.05.2011 r., sygn. akt I PK 267/10, opubl.
OSNP 2012/13-14/168).
FINANSE SAMORZĄDU
rzepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991
r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz.
2572 z późn. zm.) stanowi, że szkołą lub placówką
kieruje nauczyciel mianowany lub dyplomowany,
któremu powierzono stanowisko dyrektora. Organ
prowadzący daną placówkę oświatową może powołać
na stanowisko dyrektora tej placówki osobę niebędącą
nauczycielem, po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny (ust. 2).
W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego
przyjmuje się, że czynności zmierzające do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły mają charakter czynności z zakresu prawa pracy, a kandydat na stanowisko
dyrektora szkoły, wyłoniony w drodze konkursu, ma
roszczenie o nawiązanie stosunku pracy na tym stanowisku (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 3 lipca
2008 r,, III PK 10/08, OSNP 2009 nr 21-22, poz. 284
i z dnia 9 kwietnia 2009 r., I PK 212/08, OSNP 2010
nr 23-24, poz. 286).
Zgodnie z art. 36 a ust. 5 ustawy o systemie oświaty,
do czasu powierzenia stanowiska dyrektora, zgodnie
z ust. 2 lub 4 (osobie wybranej na to stanowisko
w drodze konkursu, a gdy nie uda się jej wybrać w tym
trybie – osobie ustalonej przez organ prowadzący),
organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach,
w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej
szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy.
Podstawą nawiązania stosunku pracy z osobą
posiadającą kwalifikacje nauczycielskie i stopień
awansu zawodowego nauczyciela mianowanego lub
dyplomowanego, która wygrała konkurs na stanowisko
dyrektora szkoły, jest w każdej sytuacji art. 10 ustawy
- Karta Nauczyciela, z tym że powierzenie stanowiska
dyrektora nauczycielowi zatrudnionemu dotychczas
w szkole jest tylko okresową zmianą dotychczasowych warunków zatrudnienia, zaś w odniesieniu do
osoby niepozostającej w stosunku pracy z daną szkołą,
powierzenie stanowiska dyrektora musi być poprzedzone nawiązaniem nauczycielskiego stosunku pracy,
jednakże przy uwzględnieniu, że taka potrzeba wynika
z powierzenia nauczycielowi stanowiska dyrektora na
czas określony.
Podstawą nawiązania stosunku pracy z nauczycielem niebędącym uprzednio pracownikiem szkoły, w której powierzono mu na okres 5 lat szkolnych
stanowisko dyrektora, jest umowa o pracę na czas
PRAWO PRACY
P
R E K R U TA C JA , K O NKURSY
29
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
Zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy, sposób powoływania organów zarządzających i doradczych instytucji kultury określa jej statut. Z brzmienia powyższego
przepisu wywieść należy, że to statut winien określać,
czy kandydata na stanowisko dyrektora powołuje
organizator czy wyłania się go w drodze konkursu
(podobnie WSA w Gliwicach w wyroku z 4 marca
2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1263/07, Lex nr 507861).
Odpowiedź na zadane pytanie zależy zatem wyłącznie od regulacji statutu, dotyczących sposobu
powoływania dyrektora instytucji kultury. Jeżeli,
zgodnie z treścią statutu, wyboru dyrektora dokonuje
organizator, to oczywiście możliwe jest ponowne powołanie na stanowisko osoby pełniącej je uprzednio.

Michał Pęczkowski
PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
(t.j.Dz.U.2012 Nr 406);
– Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 19 października 2004 r. w sprawie ustalenia listy samorządowych instytucji kultury, w których wyłonienie
kandydata na stanowisko dyrektora następuje
w drodze konkursu (Dz.U.2004 Nr 242, poz. 2422);
– Ustawa z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy
o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U.2011 Nr 207, poz. 1230).
SPADKOBIERCY ZWRACAJĄ ZA OPIEKĘ
W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ
PYTANIE KIEROWNIKA GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ
Proszę o dokonanie interpretacji art. 96 ust. 1 pkt
2 ustawy o pomocy społecznej. Czy na podstawie
komentowanego przepisu dopuszczalne jest żądanie
od spadkobiercy osoby korzystającej ze świadczeń
(umieszczonej w domu pomocy społecznej) zapłaty
różnicy pomiędzy opłatami wnoszonymi przez świadczeniobiorcę a rzeczywistym kosztem tych świadczeń,
czy też regulacja ta dotyczy tylko kosztów, którymi
uprawniony do świadczeń został obciążony w decyzji
ustalającej zakres odpłatności za te świadczenia?
ODPOWIED PRAWNIKA
Art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy
społecznej (zwanej dalej ustawą)
dotyczy zwrotu kosztów pomocy
społecznej jedynie w zakresie, w jakim
koszty te zostały nałożone na uprawnionego do świadczeń lub członków
jego rodziny, na podstawie ostatecznej decyzji ustalającej wysokość
odpłatności za te świadczenia.
..........................................................................................................................................................................................................................................
30
PAŹDZIERNIK 2012
Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy obowiązek zwrotu
wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa w pierwszej kolejności na osobie i rodzinie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej.
W przypadku śmierci osoby korzystającej ze świadczeń
koszty pomocy społecznej obciążają jego spadkobiercę,
przy czym odpowiedzialność spadkobiercy jest ograniczona do wysokości masy spadkowej (art. 96 ust. 1 pkt
2). Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 3 ustawy, jeżeli koszty
pomocy społecznej nie zostaną uiszczone przez osoby
wyżej wymienione, wówczas obowiązek ich pokrycia
spoczywa kolejno na małżonku, zstępnych oraz wstępnych osoby korzystającej ze świadczeń.
Aby udzielić wyczerpującej odpowiedzi na zadane
pytanie konieczne jest również dokonanie analizy
przepisów regulujących zasady ponoszenia odpłatności za umieszczenie uprawnionego w domu pomocy
społecznej. Zgodnie z zasadą ogólną, wyrażoną w art.
60 ust. 1 ustawy, pobyt w domu pomocy społecznej
jest odpłatny. Art. 61 ust. 1 ustawy określa podmioty
zobowiązane do uiszczania opłat za pobyt w domu
pomocy społecznej. Są nimi kolejno: mieszkaniec
domu pomocy społecznej, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,
małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina,
z której osoba została skierowana do domu pomocy
społecznej. Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 3, gmina
pokrywa wymienione wyżej opłaty w wysokości
różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu
pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez
osoby zobowiązane do ich uiszczania. Powyższy obowiązek gminy ma charakter gwarancyjny i powstaje
tylko wtedy, gdy osoba umieszczona w domu pomocy
społecznej nie może z własnych dochodów pokryć
w całości kosztów pobytu w placówce, i wówczas
ustala się jej obowiązek w części.
PRENUMERATA 2013
Art. 61 ust. 3 ustawy nakłada z kolei na gminę
obowiązek zastępczego uiszczania opłat w przypadku
niewywiązania się z nich przez mieszkańca domu lub
pozostałych osób zobowiązanych do ich pokrycia.
W takiej sytuacji gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków.
Należy przyjąć, że art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy
dotyczy zwrotu zaległych kosztów przypadających
na świadczeniobiorcę lub wymienionych w decyzji
członków jego rodziny. Przepis ten upoważnia gminę
do dochodzenia z masy spadkowej spłaty należności
za pobyt w domu pomocy społecznej do wysokości obciążającej świadczeniobiorcę lub członka jego rodziny
w sytuacji, gdyby koszty te nie zostały uiszczone. Regulacja ta nie daje natomiast podstaw do dochodzenia
ponoszonych przez gminę należności w sytuacji, gdy
uprawniony do świadczeń nie był zobowiązany do
ich uiszczenia na podstawie decyzji administracyjnej,
ustalającej zakres ponoszenia przez niego kosztów
w placówce (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24
listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 440/10, Centralna
Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
GMINA MOŻE DOCHODZIĆ NALEŻNOŚCI
Gmina jest upoważniona do dochodzenia z masy
spadkowej spłaty należności za pobyt w domu
pomocy społecznej do wysokości obciążającej
świadczeniobiorcę lub członka jego rodziny
w sytuacji, gdyby koszty te nie zostały uiszczone.
Michał Pęczkowski

PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.Dz.U.2009 Nr 175, poz. 1362).
SPIS TREŚCI
ROZSTRZYGAJĄCE ZAPISY W STATUCIE
ZASTĘPCZE UISZCZANIE OPŁAT PRZEZ GMINĘ
Art. 61 ust. 1 ustawy określa podmioty
zobowiązane do uiszczania opłat za pobyt
w domu pomocy społecznej. Są nimi kolejno: mieszkaniec domu pomocy społecznej,
a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,
małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz
gmina, z której osoba została skierowana
do domu pomocy społecznej.
FINANSE SAMORZĄDU
Jeżeli natomiast statut stanowi o konieczności wyłonienia dyrektora instytucji kultury w drodze konkursu
i nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków, to
powierzenie tego stanowiska osobie pełniącej je dotychczas będzie możliwe tylko w przypadku wygrania
konkursu przez tę osobę.
PRAWO PRACY
nika 2004 r. w sprawie ustalenia listy samorządowych
instytucji kultury, w których wyłonienie kandydata na
stanowisko dyrektora następuje w drodze konkursu.
W przypadku instytucji kultury wymienionych
w rozporządzeniu wybór ich dyrektora następuje
obowiązkowo w drodze konkursu.
P OMOC S P OŁEC ZN A
31
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
PYTANIE WÓJTA GMINY
ODPOWIED PRAWNIKA
Czy argumentacja spółki
jest zasadna? Czy może ona
występować w charakterze
strony już na etapie uzgodnień do planu miejscowego?
Jakie rozstrzygnięcie powinien wydać w tej sprawie
Minister Kultury?
Wymieniona przez pytającego spółka nie posiada przymiotu
strony w postępowaniu w sprawie uzgodnienia miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego. Jedynym podmiotem uprawnionym do kwestionowania postanowienia
o uzgodnieniu jest gmina. W tym stanie rzeczy, rozpoznając
zażalenie przedmiotowej spółki z o.o., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego powinien stwierdzić niedopuszczalność
zażalenia na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.
..........................................................................................................................................................................................................................................
N
a wstępie stwierdzić należy, że aby zakreślić
katalog stron postępowania na podstawie art. 28
k.p.a., właściwe organy muszą ustalić, że prowadzone
postępowanie jest postępowaniem administracyjnym.
Postępowaniem administracyjnym jest natomiast postępowanie, w którym organy administracji publicznej
w sposób władczy rozstrzygają w drodze decyzji ad-
32
ministracyjnych o prawach i obowiązkach podmiotów
indywidualnych (art. 1 k.p.a.). Charakteru takiego nie
ma z pewnością postępowanie w sprawie uzgodnień
do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które jest postępowaniem prawotwórczym, zaś
jego efektem końcowym jest uchwalenie aktu prawa
miejscowego w postaci planu zagospodarowania
PAŹDZIERNIK 2012
Michał Pęczkowski

SPIS TREŚCI
PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.Dz.U.2012 Nr 647);
– Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (t.j.Dz.U.2000 Nr 98, poz. 1071).
ZARZĄDZENIA NIE MOGĄ BYĆ WYDAWANE PRZEZ SEKRETARZA
W JEGO IMIENIU, ALE WYŁĄCZNIE W IMIENIU WÓJTA GMINY
SEKRETARZ WYDAJE
ZARZĄDZENIA
PYTANIE SEKRETARZA GMINY
ODPOWIED PRAWNIKA
Czy sekretarz gminy, w oparciu
o wydane przez wójta upoważnienie, ma legitymację do podpisywania zarządzeń i postanowień, a jeżeli tak, to gdzie należy
szukać podstawy prawnej?
Tak. Możliwość umocowania sekretarza gminy do
podpisywania zarządzeń i postanowień ma swoje
źródło w art. 33 ust. 4 oraz art. 39 ust. 2 ustawy
o samorządzie gminnym (usg).
..........................................................................................................................................................................................................................................
PRENUMERATA 2013
W naszej gminie trwa postępowanie w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W toku postępowania, działając na podstawie art. 17 pkt 6 lit. b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwróciłem się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków celem uzgodnienia projektu planu zagospodarowania
przestrzennego. Wojewódzki Konserwator Zabytków dokonał uzgodnienia, przedstawiając jednocześnie drobne uwagi
do planu. Niedługo potem na postanowienie o uzgodnieniu planu wniesione zostało zażalenie do Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego. Z zażaleniem wystąpiła spółka z o.o. z siedzibą znajdującą się na terenie, który zostanie
objęty planem zagospodarowania przestrzennego. W zażaleniu spółka argumentowała, że posiada interes prawny
w zaskarżeniu przedmiotowego postanowienia o uzgodnieniu. Ponadto, w zażaleniu wskazano także, że zgodnie z art.
24 ust. 1 zd. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. Zgodnie
zaś z art. 106 § 5 k.p.a. uzgodnienie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Tym samym, zdaniem spółki, nie powinien budzić niczyich wątpliwości fakt, że spółka ta jest stroną postępowania uzgodnieniowego.
24 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym (patrz wyrok NSA z dnia 17.04.2012
r., sygn. akt II OSK 827/12, postanowienie WSA
w Warszawie z dnia 17.04.2012 r., sygn. akt IV
SA/Wa 567/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów
Administracyjnych).
Mając powyższe na uwadze Minister Kultury
i Dziedzictwa Narodowego, rozpoznając zażalenie
wskazanej przez pytającego spółki z o.o., powinien
stwierdzić jego niedopuszczalność.
FINANSE SAMORZĄDU
OPIS SYTUACJI
przestrzennego. Do tego postępowania nie stosuje
się k.p.a. Art. 24 ust. 1 zd. 2 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym nakazuje, co
prawda, stosowanie w postępowaniu uzgodnieniowym stosowanie art. 106 k.p.a., lecz przepisów
tych nie stosuje się wprost, a jedynie odpowiednio.
Art. 106 k.p.a. ma w tym przypadku zastosowanie
do formy, w której następuje uzgodnienie (tak NSA
w Postanowieniu z dnia 25.07.2012 r., sygn. akt II
OSK 1765/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie
sądów administracyjnych, nie budzi wątpliwości
fakt, że stronami postępowania uzgodnieniowego są
jedynie gmina i organ uzgadniający. Stronami takiego postępowania nie będą właściciele nieruchomości objętych projektem planu, czy też studium
(por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.
Komentarz, pod red. prof. Z. Niewiadomskiego,
C.H.Beck., wyd. 6, Warszawa 2011, str. 230).
Tylko gmina, jako organ sporządzający projekt
planu miejscowego, jest więc uprawniona do wniesienia zażalenia z art. 106 § 5 kpa w związku z art.
PRAWO PRACY
STRONA W POSTĘPOWANIU
W SPRAWIE UZGODNIENIA
MIEJSCOWEGO PLANU
ZAGOSPODAROWANIA
PRZESTRZENNEGO
WÓJT - S E K RETAR Z
33
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
34
ART. 33 UST. 4 ORAZ ART. 39 UST. 2 USG
Możliwość umocowania sekretarza gminy
do podpisywania zarządzeń i postanowień
ma swoje źródło w art. 33 ust. 4 oraz art. 39
ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym (usg).
Janusz Groński

PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.)
PAŹDZIERNIK 2012
WNIOSEK O WSTRZYMANIE
WYKONANIA DECYZJI PRZEZ
SĄD ADMINISTRACYJNY
P
odstawowa zasada wyrażona w art. 61 § 1 ustawy
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: ppsa) stanowi, że wniesienie skargi nie
wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
W konsekwencji decyzja, która podlega kontroli
w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami
prawa, podlega – jako ostateczna – wykonaniu i odpowiedniemu postępowaniu egzekucyjnemu. Skarżący
może jednak wnieść o zastosowanie środka ochrony
tymczasowej przez sąd, do którego trafiła skarga. Sąd
administracyjny może bowiem wstrzymać wykonanie
zaskarżonego aktu, zaś tymczasowość tego wstrzymania wynika z faktu, że rozstrzygnięcie zapadłe w tym
zakresie, niezależnie od jego treści, upada w momencie
wydania wyroku przez ten sąd.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że
celem tej regulacji jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu wydania wyroku przez sąd.
Przesłanki wstrzymania zaskarżonego orzeczenia
określone zostały w art. 61 § 3 ppsa. Zgodnie z tym
przepisem, po przekazaniu sądowi skargi sąd może, na
wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub
czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych
do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa
miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa
szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub
czynności przez organ nie pozbawia skarżącego
złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów
wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
PRENUMERATA 2013
Zakres stosowania
Istotny problem dotyczy interpretacji ostatniego
zdania ww. przepisu, a w rezultacie zakresu stosowania instytucji wstrzymania wykonania przez sąd.
Problem ten ma szczególne znaczenie dla postępowań
nadzwyczajnych, które prowadzone są w stosunku do
decyzji wydanych we wcześniejszym postępowaniu
(zwykłym) i sprowadza się do pytania: czy możliwość wstrzymania aktów wydanych lub podjętych
we wszystkich postępowaniach, prowadzonych
w granicach tej samej sprawy, oznacza także możliwość wstrzymania decyzji wydanych w poprzednim
postępowaniu zwykłym?
Praktyczna doniosłość tej wątpliwości objawia się
chociażby w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji
zawierającej niekorzystne rozstrzygnięcie dla strony
(nakaz rozbiórki, kara pieniężna itd.). Czy w takim
przypadku sąd administracyjny, kierując się regulacją
art. 61 § 3 in fine może wstrzymać wykonanie nie tylko
decyzji wydanej w postępowaniu nieważnościowym,
ale także „właściwej” decyzji zawierającej niekorzystne rozstrzygnięcie, czy też będzie to wykraczało poza
granice sprawy? Innymi słowy, czy granice tej samej
sprawy wyznaczone są określonym trybem postępowania (zwykłym, nadzwyczajnym), czy też są szersze
i obejmują szeroko pojętą sprawę administracyjną
w rozumieniu materialnoprawnym?
Odpowiedź na tak postawione pytania nie jest jednoznaczna, ze względu na rozbieżności interpretacyjne.
Część autorów wskazuje, że w razie wniesienia skargi
na decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym dopusz-
35
FINANSE SAMORZĄDU
Stosownie do treści art. 33 ust. 4 usg wójt może
powierzyć prowadzenie określonych spraw gminy
w swoim imieniu zastępcy wójta lub sekretarzowi
gminy. Z treści powołanego przepisu wynika, że ustawa wprost wskazuje sekretarza gminy jako jednego
z pracowników samorządowych, któremu wójt może
powierzyć prowadzenie spraw gminy.
Pod pojęciem „prowadzenia spraw” należy rozumieć wykonywanie funkcji przypisanych wójtowi
jako organowi wykonawczemu gminy. Dodatkowo,
po wejściu w życie nowej ustawy o pracownikach samorządowych przyjmuje się, że rola sekretarza gminy
zbliża się ustrojowo do pozycji dyrektora generalnego
urzędu, odpowiedzialnego przede wszystkim za politykę kadrową i zasoby pracownicze. Sekretarz zatem
może prowadzić przede wszystkim sprawy związane
właśnie z zarządzaniem kadr, w tym prowadzeniem
naborów czy szkoleniem pracowników.
Oczywiście nie istnieją żadne ograniczenia ustawowe do powierzenia prowadzenia innych spraw, np.
związanych z informatyzacją urzędu, czy ochroną
danych osobowych.
W zakresie prowadzenia spraw mieści się także
wydawanie zarządzeń. Trudno bowiem wyobrazić
sobie wykonywanie określonych funkcji przypisanych
co do zasady wójtowi, bez możliwości wydawania
zarządzeń. Upoważnienie wójta powinno mieć również
formę zarządzenia, określać w sposób precyzyjny zakres spraw powierzonych do prowadzenia sekretarzowi
oraz możliwość wydawania zarządzeń w zakresie
wykonywania określonych zadań. Należy dodatkowo
pamiętać, że zarządzenia nie mogą być wydawane
przez sekretarza w jego imieniu, ale wyłącznie w imieniu wójta gminy. Jest to zatem w sensie prawnym nadal
zarządzenie wójta i wydawane z jego upoważnienia,
a nie w imieniu sekretarza.
Ponadto wójt może upoważnić swoich zastępców
lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania
decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, na podstawie
art. 39 usg. W tym zakresie oczywiście mieści się
także wydawanie postanowień, do których przepisy
kodeksu postępowania administracyjnego nakazują
odpowiednio stosować przepisy o decyzjach. Należy
jednak podkreślić, że również decyzje i postanowienia
administracyjne wydawane przez sekretarza gminy,
upoważnionego w oparciu o ww. przepis, są wydawane
w imieniu wójta.
Na gruncie procedury sądowoadministracyjnej przewidziano instytucję
tymczasowej ochrony skarżącego przed skutkami wykonania orzeczenia,
które zostało zaskarżone do sądu administracyjnego
PRAWO PRACY
SEKRETARZ „PROWADZI SPRAWY”
ZARZĄDZENIE SEKRETARZA
JEST ZARZĄDZENIEM WÓJTA
AKTUANOŚCI
TEMAT MIESIĄCA
Z
godnie z art. 31 i 33 ust. 1 ustawy o samorządzie
gminnym (dalej: usg) wójt kieruje bieżącymi
sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz, zaś
swoje zadania wykonuje przy pomocy urzędu gminy.
Ustrojowe umocowanie wójta - jako jednoosobowego
organu wykonawczego gminy - powoduje, że w jego
rękach skupiają się wszystkie ustawowe kompetencje
przypisane organowi wykonawczemu oraz jako organu
administracji publicznej, zwierzchnika służbowego
wobec pracowników samorządowych i reprezentanta
posiadającej osobowość prawną jednostki samorządu
terytorialnego na zewnątrz w ujęciu cywilistycznym. Oczywiste jest, że wszystkich tych zadań nie
może wykonywać osobiście wójt, odpowiadający za
sprawne funkcjonowanie gminy i urzędu. Dlatego
ustawodawca przewidział możliwość upoważnienia
przez wójta niektórych pracowników urzędu, zarówno
do prowadzenia spraw przypisanych ustawowo do
kompetencji organu wykonawczego gminy, jak i jako
organu administracji publicznej wydającego decyzje
administracyjne w sprawach indywidualnych.
SPIS TREŚCI

PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)
Z dniem 11 kwietnia 2011 r., mocą art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r.
o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego
oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(dalej: ustawa nowelizująca), zmianie uległa treść
art. 101 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.)
Zaskarżalność
postanowień w sprawie
zawieszenia postępowania
W brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją art. 101 § 1 k.p.a. stanowił, że o postanowieniu
w sprawie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony, natomiast
art. 101 § 2 k.p.a. stanowił, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie
zażalenie. Od 11 kwietnia 2011 r., zgodnie z art. 101 § 1 k.p.a., o postanowieniu w sprawie zawieszenia
albo podjęcia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony, a zgodnie z art. 101 §
2 k.p.a. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego
postępowania służy stronie zażalenie.
36
PAŹDZIERNIK 2012
ORZECZENIE WSA W WARSZAWIE
Tytułem przykładu wskazać można orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w których w analizowanej materii zajęto odmienne stanowiska.
W wyroku z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/
Wa 187/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że celem dokonanej nowelizacji było
nadanie nowego znaczenia sformułowaniu „w sprawie
zawieszenia postępowania”, które nie może być aktualnie
rozumiane tak, jak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym sprzed nowelizacji. W ocenie Sądu aktualne
brzmienie art. 101 § 3 k.p.a. pozwala przyjąć, że zażalenie
dopuszczalne jest w stosunku do postanowień o zawieszeniu postępowania administracyjnego oraz o odmowie
podjęcia zawieszonego postępowania. Zażalenie nie służy
natomiast na postanowienia o odmowie zawieszenia
postępowania i postanowienia o podjęciu zawieszonego
postępowania. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki
Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16
lutego 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1822/11. Oba orzeczenia są prawomocne.
PRENUMERATA 2013
CZEKAJĄC NA STANOWISKO NSA
Mając na uwadze, że po 11 kwietnia 2011 r. orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych w kwestii
zaskarżalności postanowień dotyczących zawieszenia
postępowania nie jest jednolite, podobnie jak poglądy
przedstawicieli doktryny, należy oczekiwać w tej kwestii
stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Michał Sułkowski
PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98,
poz. 1071 ze zm.),
– Ustawa z dnia z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie
ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18).
37
SPIS TREŚCI
Natomiast w wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn.
akt II SA/Wa 100/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie stanął na stanowisku, że nowe brzmienie
art. 101 § 3 k.p.a. przez dodanie sformułowania „albo
odmowie podjęcia zawieszonego postępowania”, przy
jednoczesnym pozostawieniu bez zmiany określenia
granic zaskarżenia postanowienia w sprawie zawieszenia
postępowania, nie może stanowić podstawy do ograniczenia prawa zażalenia. Zajmując przywołane stanowisko,
Sąd powołał się na pogląd B. Adamiak (zob. B. Adamiak
[w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania
administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2012 r., str.
391). Orzeczenie jest nieprawomocne.
W doktrynie postępowania administracyjnego zaprezentowano także pogląd o dopuszczalności zaskarżenia
w aktualnym stanie prawnym trzech rozstrzygnięć w kwestii zawieszania postępowania. Takie stanowisko wyraziła
K. Wojciechowska, z powołaniem się na gramatyczną
wykładnię art. 101 § 3 k.p.a. Zdaniem autorki, nie budzi
wątpliwości kwestia zaskarżalności postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania oraz o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania - tylko na drugie z nich
przysługuje zażalenie. W jej ocenie, zażalenie przysługuje
także na postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz
na postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania,
na co wskazuje użycie przez ustawodawcę sformułowania
„na postanowienie w sprawie zawieszania postępowania”,
a nie „na postanowienie o zawieszeniu postępowania”
(zob. K. Wojciechowska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. red. M. Wierzbowski, A.
Wiktorowska. Warszawa 2011, str. 507-508).
Autor powołał się przy tym na uchwałę siedmiu
sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt
FPS 12/99 (publ. ONSA 2001, nr 1, poz. 7), w której
Janusz Groński
W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wskazano, że ponieważ ocena przeprowadzonego postępowania administracyjnego, przed jego zawieszeniem i po
jego podjęciu, możliwa jest zarówno w postępowaniu
odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym
- w ramach kontroli decyzji kończącej postępowanie brak jest uzasadnienia dla zaskarżenia postanowienia
o podjęciu zawieszonego postępowania, jednakże strony
powinny mieć zagwarantowane prawo do zaskarżenia
postanowienia odmawiającego podjęcia zawieszonego
postępowania.
Przed wejściem w życie opisanej zmiany w orzecznictwie
sądów administracyjnych utrwalony był pogląd, że użycie
przez ustawodawcę sformułowania „w sprawie zawieszenia
postępowania” oznacza, że wszelkie dopuszczalne w tym
zakresie rozstrzygnięcia zapadają w formie postanowienia,
a ich zaskarżalność nie jest ograniczona. W konsekwencji
przyjmowano, że zażalenie można wnieść na postanowienia: o zawieszeniu postępowania, o odmowie zawieszania
postępowania, o podjęciu zawieszonego postępowania oraz
o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (zob. np.
uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 22 maja 2000 r. sygn. akt OPS 4/00).
Wydaje się, że po 11 kwietnia 2012 r., zarówno orzecznictwo sądów administracyjnych, jak i poglądy doktryny
dotyczące zaskarżalności postanowień wydanych w sprawie
zawieszenia postępowania, nie pozwalają na razie przyjąć,
że w kwestii tej ugruntował się jeden przeważający pogląd.
FINANSE SAMORZĄDU
Uchwała 7 sędziów NSA
Sąd, analizując art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie
Administracyjnym, uznał, że środki prawne, o których
mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów
lub czynności wydanych lub podjętych w różnych,
a więc odrębnych, postępowaniach prowadzonych
w granicach danej sprawy.
PRAWO PRACY
czalne jest wstrzymanie wykonania decyzji wydanej
w postępowaniu zwykłym, podczas gdy inni twierdzą,
że wniosek o wstrzymanie może dotyczyć tylko aktu
zaskarżonego do sądu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz
2004, s. 126). Bogusław Dauter w komentarzu do
art. 61 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wyd. LEX) opowiada się za
poglądem, zgodnie z którym treścią art. 61 § 3 objęte
będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak
i akty, w stosunku do których toczy się postępowanie
w trybie nadzwyczajnym.
POSTĘPOWANIE PRZED SĄDAMI
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI

Wykonalność decyzji, o której mowa w art. 130 k.p.a. dotyczy decyzji
nieostatecznych. Brak jest zatem podstaw prawnych do uznania,
że prawo wykonania decyzji nieostatecznej powoduje przyznanie
takiej decyzji waloru decyzji ostatecznej. Warunkiem uzyskania przez
decyzję administracyjną waloru ostateczności jest upływ terminu
do jej zaskarżenia i niezłożenie w tym terminie środka zaskarżenia.
W przypadku niezłożenia środka zaskarżenia decyzja staje się ostateczna po upływie 14 dni od dnia jej doręczenia stronie.
..........................................................................................................................................................................................................................................
P
rzepis art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.
– Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.
z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie
sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich
decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach
przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Z przepisu tego wynika zatem, że przed upływem
terminu do wniesienia środka zaskarżenia od decyzji
wydanej jako decyzja pierwszoinstancyjna, decyzja ta
nie ma waloru decyzji ostatecznej.
Zgodnie z art. 130 § 1 k.p.a. przed upływem terminu
do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu.
Z przepisu tego wynika a contrario, że każda decyzja
ostateczna ulega wykonaniu (jest wykonalna). Zrzeczenie się prawa odwołania przez stronę nie uchyla
zasady, że w terminie ustawowym do wniesienia
odwołania decyzja nie podlega wykonaniu.
Co do zasady, wniesienie odwołania w terminie
wstrzymuje wykonanie decyzji. Zasada ta nie
znajduje zastosowania w przypadku, gdy decyzji
został nadany rygor natychmiastowej wykonalności
lub podlega ona wykonaniu z mocy ustawy (§ 3).
Przed upływem terminu do wniesienia odwołania
decyzja podlega wykonaniu, gdy jest zgodna z żądaniem
38
wszystkich stron (§ 4). Przepis ten normuje wykonalność
decyzji nieostatecznych. Z przepisu tego wynika dobrowolne wykonanie decyzji nieostatecznej przez stronę
(strony). W oparciu o tę przesłankę nie jest możliwe
wykonanie decyzji przez organ administracji publicznej
(por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania
administracyjnego – komentarz, Wydawnictwo C.H.
Beck, wydanie 11). W tym przypadku nie ma zastosowania zasada wyrażona w § 3 omawianego przepisu.
Wniesienie odwołania spowoduje zatem wstrzymanie
wykonania decyzji zgodnej z żądaniem wszystkich stron.
Z analizowanych przepisów wynika zatem, że
wykonalność decyzji, o której mowa w art. 130 k.p.a.
dotyczy decyzji nieostatecznych. Brak jest zatem podstaw prawnych do uznania, że prawo wykonania decyzji nieostatecznej powoduje przyznanie takiej decyzji
waloru decyzji ostatecznej. Warunkiem uzyskania
przez decyzję administracyjną waloru ostateczności
jest upływ terminu do jej zaskarżenia i niezłożenie
w tym terminie środka zaskarżenia. W przypadku
niezłożenia środka zaskarżenia decyzja staje się ostateczna po upływie 14 dni od dnia jej doręczenia stronie.

Sławomir Pyźlak
PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 200 r. Nr 98,
poz. 1071 z późn. zm.)
PAŹDZIERNIK 2012
JAKI PODATEK
OD GARAŻU W BLOKU
PYTANIE WÓJTA GMINY
Pytanie dotyczy stawki opodatkowania podatkiem od
nieruchomości garaży stanowiących odrębną własność,
usytuowanych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych. Czy obiekty te powinny być opodatkowane stawką
przewidzianą dla budynków i ich części mieszkalnych
(art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o podatkach i opłatach
lokalnych) czy też stawką dla tzw. budynków i ich części
pozostałych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy)?
ODPOWIED PRAWNIKA
Garaże stanowiące przedmiot
odrębnej własności, usytuowane w budynkach mieszkalnych
wielorodzinnych, należy opodatkować stawką dla tzw. budynków i ich części pozostałych
(art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy
............................................................................................................................................................
o podatkach i opłatach lokalnych
– zwanej dalej u.p.o.l.).
P
ostawione pytanie wywoływało rozbieżności
i było przedmiotem kontrowersji nie tylko
w orzecznictwie organów podatkowych, ale również
sądów administracyjnych. Problem ten jest istotny
również ze względu na ponad dziesięciokrotną różnicę w wysokości tych stawek oraz masowość jego
występowania w skali całego kraju.
POGLĄD I
Zwolennicy opodatkowania opisanych wyżej garaży stawką przewidzianą dla budynków lub ich części
mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.o.l.) zwrócili
uwagę na to, że garaże są ściśle związane z funkcją
mieszkalną, podobnie jak komórki lokatorskie, i znajdują się w tej samej bryle co mieszkania. Garaże takie
nie zajmują żadnej dodatkowej powierzchni poza
powierzchnią zajmowaną przez budynek mieszkalny
i są jego integralną częścią. Tym samym garaże takie
odróżniają się od garaży wolnostojących lub szere-
PRENUMERATA 2013
gowych, które można zakwalifikować do kategorii
„pozostałych budynków” w rozumieniu art. 5 ust. 1
pkt 2 lit e u.p.o.l. Ponadto zwrócono także uwagę, że
garaż podziemny pod blokiem mieszkalnym nie jest
samodzielnym budynkiem w rozumieniu przepisów
prawa budowlanego, lecz częścią budynku mieszkalnego (a nie budynku „pozostałego”). Przepisy
u.p.o.l. odsyłające do pojęcia „budynku i jego części”
pozwalają przyjąć jednolitą stawkę podatku od
nieruchomości stanowiącej w swej istocie budynek
mieszkalny – wykorzystywany na cele mieszkaniowe
(tak NSA w wyrokach z dnia 12.10.2011 r., sygn. akt
II FSK 733/10 i II FSK 335/11, WSA w Bydgoszczy
w wyrokach z dnia 28.07.2009 r. sygn. akt I SA/
Bd 346/09 i z dnia 8.09.2010 r. sygn. akt I SA/Bd
578/10, WSA w Warszawie z dnia 2.09.2011 r. sygn.
akt III SA/Wa 795/11 i z dnia 4.11.2011 r. sygn. akt
III SA/Wa 509/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów
Administracyjnych).
SPIS TREŚCI
ODPOWIED PRAWNIKA
FINANSE SAMORZĄDU
Jeżeli decyzja jest
zgodna z żądaniem
strony i podlega
wykonaniu przed
upływem terminu do
wniesienia odwołania
zgodnie z art. 130
par. 4 k.p.a. - to czy
i kiedy dajemy klauzulę, że decyzja
ta jest ostateczna?
ESS!
A EXPR
PORAD
39
PRAWO PRACY
PYTANIE ZASTĘPCY KIEROWNIKA URZĘDU STANU CYWILNEGO
Garaż może stanowić pomieszczenie przynależne do samodzielnego
lokalu mieszkalnego albo może stanowić odrębną własność lokalową.
W pierwszej z tych sytuacji nie będzie stanowił odrębnego
od samodzielnego lokalu mieszkalnego przedmiotu opodatkowania,
lecz będzie podlegał opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny
FINANSE SAMORZ¥DU
klauzula wykonalności
decyzji NIEostatecznej
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
ROZSTRZYGNIĘCIE NSA
Opisane wyżej rozbieżności w orzecznictwie sądowym zostały ostatecznie rozstrzygnięte uchwałą
składu 7 sędziów NSA z dnia 27.02.2012 r., sygn. akt
II FPS 4/11. W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał,
że zgodnie z przepisami u.p.o.l. garaże mogą podlegać opodatkowaniu przy założeniu, że stanowią one
odrębny budynek bądź też część budynku. W dalszej
kolejności NSA przywołał treść art. 21 ustawy Prawo
geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia
nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki
publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią
dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
40
PAŹDZIERNIK 2012

Michał Pęczkowski
SPIS TREŚCI
samodzielnych lokali mieszkalnych, znajdujących się
w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. W takiej
sytuacji brak jest uzasadnienia, aby podatek od nieruchomości w stawce przewidzianej dla budynków
mieszkalnych był uiszczany przez osoby będące wyłącznie właścicielami samego garażu, który nie pełni
funkcji mieszkalnej.
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że
garaże stanowiące przedmiot odrębnej własności,
usytuowane w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, należy opodatkować stawką opisaną
w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l.
W sytuacji natomiast, gdy garaż został wyodrębniony jako lokal o innym niż mieszkalne przeznaczeniu, stanowiący odrębną nieruchomość i odrębny
przedmiot opodatkowania, nie dzieli losu budynku
lub jego części (mieszkalnego bądź pozostałego).
Zakwalifikowanie przedmiotu opodatkowania w postaci odrębnej własności lokalowej - garażu, będzie
uzależnione od tego czy uznamy, że ma ona charakter
mieszkalny, czy też nie. Uwzględniając kryterium
zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych
właściciela i osób mu bliskich, trzeba uznać, że garaż
nie spełnia funkcji mieszkalnych. W sytuacji, gdy
stanowi on przedmiot opodatkowania odrębny od
innych części budynku, nie dzieli losu innych części tego budynku (mieszkalnych), nawet jeżeli cały
budynek ma charakter mieszkalny. Na zakończenie
NSA podniósł także, że za przyjęciem poglądu, że
garaż (lokal) stanowiący odrębną własność podlega
innemu (wyższemu) opodatkowaniu, niż garaż będący
przynależnością lokalu mieszkalnego, przemawiają
także względy wykładni celowościowej.
W praktyce zdarza się bowiem, że właścicielami
lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość w postaci
garażu są osoby fizyczne, które nie są właścicielami
PODSTAWA PRAWNA:
– ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.Dz.U.2010 Nr 95, poz. 613);
– ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (t.j.Dz.U.2010 Nr 193, poz. 1287);
– ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
(t.j.Dz.U.2000 Nr 80, poz. 903).
FINANSE SAMORZĄDU
Zwolennicy opodatkowania garaży stanowiących
odrębną własność, usytuowanych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, stawką opisaną w art. 5 ust.
1 pkt 2 lit. e wskazywali, że z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz
art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. wynika jednoznacznie, iż
przedmiotem opodatkowania może być zarówno sam
budynek, jak i część tego budynku. Częścią jest m.in.
będący przedmiotem odrębnej własności (stanowiący
odrębną nieruchomość lokalową) garaż usytuowany
w budynku mieszkalnym. W związku z tym może on
być odrębnym od budynku, w którym się znajduje,
przedmiotem opodatkowania według stawek odnoszących się do funkcji użytkowej (niemieszkalnej), którą
spełnia. Kryterium decydującym o zakwalifikowaniu
danej nieruchomości do kategorii budynków mieszkalnych jest faktyczne przeznaczenie danego budynku i jego wykorzystanie na cele mieszkalne. Skoro
ustawodawca rozdzielił przedmiot opodatkowania,
wskazując na sposób wykorzystania budynku lub jego
części, to określeniu sposobu wykorzystania budynku
lub jego części należy nadać jurydyczne znaczenie
(tak WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 6.10.2010 r.
sygn. akt I SA/Sz 508/10, WSA w Olsztynie w wyroku
z dnia 28.04.2011 r. sygn. akt I SA/Ol 131/11, WSA
w Bydgoszczy w wyroku z dnia 28.09.2011 r. sygn.
akt I SA/Bd 456/11, WSA w Warszawie w wyrokach
z dnia: 9.12.2010 r. sygn. akt III SA/Wa 2114/10,
4.05.2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2192/10, Centralna
Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W związku z tym, opodatkowanie budynku lub jego
części stawką podatku przewidzianą dla budynków
mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów
i budynków budynek został określony jako mieszkalny. Z art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo geodezyjne
i kartograficzne wynika natomiast, że ewidencja ta
obejmuje położenie lokali, funkcję użytkową oraz
ogólne dane techniczne. Oznaczenie zatem funkcji
użytkowej lokalu będzie miało istotne znaczenie dla
określenia, czy lokal ma charakter mieszkalny, czy
niemieszkalny. Kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy
jest przesądzenie, czy garaż stanowiący część budynku mieszkalnego, będący odrębną nieruchomością,
stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a w konsekwencji może podlegać odmiennemu niż budynek
mieszkalny reżimowi opodatkowania. Odpowiedź na
powyższe pytanie zawarta jest w cytowanym art. 3 ust.
4 u.p.o.l. Na podstawie tego przepisu, w powiązaniu
z treścią art. 3 ust. 5 u.p.o.l., nieruchomość lokalowa
została uznana za odrębny przedmiot opodatkowania.
Odrębność ta (od innych części budynku) pozwala
na różne opodatkowanie, w zależności od charakteru
lokalu, który może być mieszkalny, pozostały bądź
przeznaczony na działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5 ust. 1 tej ustawy. Biorąc pod uwagę, że
własność lokali może stanowić odrębny od innych
części budynku przedmiot opodatkowania, NSA uznał
za konieczne przywołanie przepisów ustawy o własności lokali (zwanej dalej u.w.l.). Art. 2 ust. 1 u.w.l.
wskazuje, że samodzielny lokal mieszkalny, a także
lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne
nieruchomości. Przepis ten stosuje się odpowiednio
również do samodzielnych lokali wykorzystywanych
zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
W art. 2 ust. 4 u.w.l. wskazano także, że do lokalu
mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie
przylegały lub były położone w granicach nieruchomości
gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono
dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka,
garaż, zwane “pomieszczeniami przynależnymi”.
Z powyższych przepisów należy wyprowadzić
wniosek, że garaż może stanowić pomieszczenie
przynależne do samodzielnego lokalu mieszkalnego
albo może stanowić odrębną własność lokalową.
W pierwszej z tych sytuacji nie będzie stanowił
odrębnego od samodzielnego lokalu mieszkalnego
przedmiotu opodatkowania, lecz będzie podlegał
opodatkowaniu tak jak lokal mieszkalny.
Wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe powinny być
odzwierciedleniem wyjątkowego położenia podatnika
UMORZENIE ZALEGŁOŚCI
W PODATKU OD ŚRODKÓW
TRANSPORTOWYCH
OPIS SYTUACJI
PRAWO PRACY
POGLĄD II
PODATEK OD ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH

A
PORAD
S!
EXPRES
Podatnik posiada zaległości w podatku od środków transportowych za okres od 2006 do 2011 r., na które wystawione zostały tytuły wykonawcze i na ich podstawie aktualnie prowadzone są czynności komornicze. Ponadto,
zaległości za powyższe lata zostały zabezpieczone hipoteką na nieruchomościach dłużnika. W 2007 r. na wniosek
podatnika zostało przeprowadzone postępowanie, dotyczące umorzenia zaległości podatkowych za 2006 i 2007 rok.
Decyzja odmowna po przejściu przez tryb odwoławczy stała się ostateczna. W sierpniu 2012 r. podatnik złożył
wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych za lata 2006, 2007, 2008,
2009. W dniu 01.12.2009 r. podatnik wykreślił prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą.
PRENUMERATA 2013
41
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
FINANSE SAMORZ¥DU
Tak, w przedstawionej w opisie sytuacji
należy przeprowadzić postępowanie
podatkowe dotyczące zaległości podatkowych za lata 2006-2009.
...............................................................................................................................................
Czy w tej sytuacji należy przeprowadzić postępowanie podatkowe dotyczące umorzenia
zaległości podatkowych z lat 2006–2009?
O
koliczności zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika, czy też prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w celu przymusowego wyegzekwowania przedmiotowych zaległości
podatkowych, nie stanowią ani przesłanki do zaniechania postępowania podatkowego w przedmiocie
umorzenia zaległości podatkowych, ani przeszkody do
jego prowadzenia. Stosownie do treści art. 67a § 1 pkt
3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy na wniosek
podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym
interesem podatnika lub interesem publicznym, może
umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe,
odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z treści
przytoczonego przepisu prawa wynika, że zasadą jest,
iż postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowych wszczyna się na wniosek podatnika. Z opi-
su sytuacji wynika, że do organu podatkowego pierwszej instancji wpłynął wniosek o umorzenie zaległości
podatkowych w podatku od środków transportowych
za lata: 2006, 2007, 2008, 2009, czyli o udzielenie
ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w formie
umorzenia zaległości podatkowych (wraz z odsetkami
za zwłokę). Zatem (co do zasady, czyli za wyjątkiem
sytuacji, gdy postępowanie nie może być prowadzone) w świetle art. 165 §1 i §3 Ordynacji podatkowej,
w dacie wpływu do organu podatkowego pierwszej
instancji wniosku podatnika doszło do wszczęcia postępowań podatkowych w przedmiocie ulg w spłacie
zobowiązań podatkowych za lata: 2006, 2007, 2008,
2009, i postępowania te, po przeprowadzeniu należytych postępowań podatkowych, należy zakończyć
wydaniem decyzji merytorycznych.
PYTANIE II
ODPOWIED PRAWNIKA
Za jaki okres należy zebrać
materiał dowodowy dotyczący
sytuacji ekonomiczno-materialnej podatnika w celu wydania
w tym przedmiocie decyzji?
Należy przeprowadzić jednak postępowanie wyjaśniające,
sięgające również wcześniejszych lat, tj. tych, za które
powstawały zaległości podatkowe, co wiąże się z koniecznością zbadania okoliczności ich powstania.
..........................................................................................................................................................................................................................................
Na wstępie należy zwrócić uwagę na obszerność orzecznictwa sądów administracyjnych, dotyczącego udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych (a umorzenie zaległości podatkowych taką formą
ulgi właśnie jest). Obszerność orzecznictwa wiąże się
też ze specyfiką postępowań w sprawie ulg w spłacie
zobowiązań podatkowych, odmiennością i odrębnością
każdej sprawy i sytuacji.
Z uwagi na okoliczność, że zgodnie z brzmieniem
art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podat-
42
kowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem
publicznym, może umorzyć w całości lub w części
zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę
prolongacyjną, ustawodawca posłużył się, jako przesłankami do ich zastosowania, przesłankami ważnego
interesu podatnika i interesu publicznego, które są
typowymi klauzulami generalnymi, co oznacza, że
istnienie ustawowych przesłanek podlega w każdej
sprawie odrębnym ustaleniom organu podatkowe-
PAŹDZIERNIK 2012
INSTYTUCJA UMORZENIA
Podobnie w orzecznictwie sadów administracyjnych
stwierdza się, że: „Użyte w analizowanym przepisie
sformułowanie „może” wskazuje jednoznacznie, że
instytucja umorzenia zaległości podatkowej oparta jest
na uznaniu administracyjnym, z istoty którego wynika
pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji
prawnych. Przedmiotem uznania jest tutaj określenie
skutku prawnego w postaci umorzenia bądź też odmowy
umorzenia zaległości podatkowej (…). Dokonując wykładni art. 67 §1 pkt 3 O.p. organ, wydając zaskarżoną
decyzję, doszedł do prawidłowego wniosku, iż nawet
wystąpienie powyższych przesłanek nie zobowiązuje organu podatkowego do udzielenia ulgi (…). Przepis ten nie
wyznacza bowiem rodzaju decyzji organu podatkowego,
lecz pozostawia mu wybór co do jej podjęcia.” (Przykładowo - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III
SA/Wa 2037/11).
Zatem, nawet w przypadku, gdyby organ podatkowy
stwierdził, że przesłanka ważnego interesu podatnika występuje w danej, konkretnej sprawie, nie ma obowiązku
udzielenia wnioskowanej ulgi. Powyższe wyjaśnienia
są o tyle ważne, że okoliczność, iż decyzje w sprawach
ulg w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter
uznaniowy, nie oznacza jednak całkowitej swobody organu podatkowego przy wydawaniu rozstrzygnięć w tym
zakresie, gdyż o istnieniu ważnego interesu podatnika
PRENUMERATA 2013
CO TO JEST INTERES PUBLICZNY
Natomiast, odnosząc się do pojęcia interesu publicznego należy stwierdzić, iż jest to dyrektywa postępowania,
nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości
wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej,
sprawność działania aparatu państwowego itp. Ponadto,
naczelną zasadą systemu prawa podatkowego w Polsce,
znajdującą oparcie w przepisie art. 84 Konstytucji RP,
jest powszechność opodatkowania.
Wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe stanowią zatem
odstępstwo od tej zasady, winny być odzwierciedleniem
wyjątkowego położenia podatnika (podobne poglądy – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt I SA/
Bk 745/10). Istotnym jest, że wydawanie decyzji w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jednak
dowolności działań organu przy podejmowaniu decyzji.
Wystąpienie kryterium ważnego interesu podatnika lub
interesu publicznego powinno być w każdym przypadku
indywidualnie ustalone przez organ podatkowy, w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy (art.
187 §1 Ordynacji podatkowej) i dokładnie wyjaśniony
stan faktyczny sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej).
Jednocześnie zauważyć należy, iż wydanie decyzji
wymaga nie tylko rzetelnego zebrania materiału dowodowego, ale również jego wnikliwej i prawidłowej
oceny w celu ustalenia, czy istnieje „ważny interes
podatnika” lub(i) „interes publiczny”, mogący uzasadniać uwzględnienie wniosku podatnika.
W związku z powyższym, mając na uwadze zakres
pojęcia „interes publiczny”, jak i „ważny interes podatnika”, nie jest możliwe interpretowanie tych pojęć
43
SPIS TREŚCI
nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz
kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie
aprobowaną hierarchią wartości.
Powyższe ulgi podatkowe są więc instytucjami wyjątkowymi, obwarowanymi spełnieniem przesłanek „ważnego interesu podatnika” lub „interesu publicznego.”
Zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie
sądów administracyjnych, zbadanie ważnego interesu
podatnika sprowadza się również do ustalenia, czy
w sprawie wystąpiły nagłe zdarzenia losowe, a przede
wszystkim sytuacje spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie miał wpływu i które nie
były zależne od jego postępowania.
ODPOWIED PRAWNIKA
PYTANIE I
go. Użycie sformułowania „może” oznacza, że nawet
stwierdzenie przez organ podatkowy istnienia ustawowych przesłanek nie obliguje automatycznie do wydania pozytywnej decyzji dla podatnika, tzn. umorzenia
zaległości podatkowej (wraz z odsetkami). Konstrukcja
prawna uznania administracyjnego opiera się bowiem na
uprawnieniu, a nie obowiązku organu podatkowego do
podjęcia określonych działań. Poglądy te znajdują odbicie
w literaturze przedmiotu. I tak: „Uznanie administracyjne
to przyznanie organom administracji możliwości wyboru
spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę,
a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie
z celami w ustawie określonymi (...). Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną pozwalającą organowi
administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych zaistnienia sytuacji, do której odnosi się hipoteza
normy prawnej.” (Babiarz S., Dauter B., Gruszczyński B.,
Kabat A., Niezgódka-Medek M., Ordynacja podatkowa.
Komentarz. Warszawa 2010, str. 378).
FINANSE SAMORZĄDU
PYTANIA SEKRETARZA
PRAWO PRACY
PODATEK OD ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
FINANSE SAMORZ¥DU
ODPOWIED PRAWNIKA
Zadane pytanie dotyka bardzo ważnej kwestii powagi
rzeczy osądzonej (res iudicata), która to zasada w postępowaniu podatkowym znajduje odzwierciedlenie w art.
128 Ordynacji podatkowej („Decyzje, od których nie służy
odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne.
Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić
..........................................................................................................................................................................................................................................
tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie
oraz w ustawach podatkowych.”).
Czy należy ponownie rozpatrywać kwestię umorzenia
zaległości podatkowych za
lata 2006 i 2007 w przypadku
wydanej prawomocnej decyzji odmawiającej umorzenia
zaległości podatkowych?
Zasada ta w postępowaniu podatkowym ma charakter
priorytetowy, jednakże zgodnie z jednolitą linią orzecznictwa sądów administracyjnych, w odniesieniu do spraw
z zakresu ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, nie
znajduje ona tak rygorystycznego zastosowania, jak
w przypadku innych postępowań podatkowych. Wiąże
się to ze specyfiką tego typu postępowań (postępowania
prowadzone na wniosek podatnika, decyzje nie mogą
być wykonywane w trybie przymusu administracyjnego
itp.). W celu jej ewentualnego zastosowania musiałaby
zachodzić pełna tożsamość przedmiotowa, tj. co do kwoty
zaległości podatkowych, które były przedmiotem uprzednio prowadzonego postępowania oraz należnych od nich
odsetek za zwłokę, jak również okoliczności sprawy.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że obecnie podatnik
nie prowadzi już działalności gospodarczej, zaś przy poprzednim rozpatrywaniu sprawy przez organ podatkowy
prowadził ją. Zatem, w ocenie autorki, stan faktyczny,
w którym prowadzone jest postępowanie z wniosku po-
44
datnika złożonego w 2012 r. jest odmienny od uprzednio
prowadzonego postępowania. Istotnym jest również,
że uprzednio prowadzone postępowanie powinno być
prowadzone przy zastosowaniu - w pierwszej kolejności
- innych procedur i przepisów prawa materialnego, gdyż
dotyczyło przedsiębiorcy (wykreślenie nastąpiło w 2009 r.,
zaś poprzednie postępowanie było prowadzone w 2007 r.).
Reasumując, obecnie należy na nowo przeprowadzić postępowanie podatkowe wszczęte wnioskiem
podatnika złożonym w 2012 r., którego przedmiotem
jest umorzenie zaległości podatkowych w podatku od
środków transportowych za 2006 i 2007 r.

Monika Truksa
PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja
podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r. poz. 749)
PAŹDZIERNIK 2012
jak gmina powinna
REALIZować PROJEKT PO. KL 9.1
OPIS SYTUACJI
Gmina posługuje się dwoma numerami NIP: pierwszy na gminę, który służy do rozliczania podatku VAT, a drugi
na urząd gminy - służący do rozliczeń podatku dochodowego od osób fizycznych do urzędu skarbowego oraz
składek do ZUS od pracowników zatrudnionych w urzędzie gminy.
Gmina jest wnioskodawcą i jednocześnie beneficjentem projektu w ramach projektu PO.KL 9.1. (upowszechnianie
edukacji przedszkolnej), który zakłada utworzenie (uchwałą Rady Gminy) punktów przedszkolnych na terenie gminy.
W ramach projektu będą zatrudniani następujący pracownicy:
Nauczyciele i pomocnicy nauczyciela w punktach przedszkolnych na podstawie umowy o pracę,
Zespół zarządzający projektem, tj:
– 1 pracownik na ½ etatu na podstawie umowy o pracę – asystent ds. projektu,
– 3 pracowników na umowę zlecenie, będących jednocześnie pracownikami urzędu gminy w ramach stosunku pracy.
Umowy z ww. pracownikami podpisuje wójt gminy.
ODPOWIED PRAWNIKA
Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie
gminnym, gmina posiada osobowość prawną.
PYTANIE I
Posiadanie przez gminę osobowości prawnej,
najogólniej rzecz ujmując, oznacza, że jest ona
Czy gmina może być traktowana jako osobny
wyodrębnionym prawnie podmiotem prawa
podmiot realizujący projekt w ramach PO.KL?
i obowiązków, ma zdolność sądową, może
..........................................................................................................................................................................................................................................
nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, być
stroną umów, brać udział w obrocie gospodarczym. Brak jest zatem przeszkód prawnych
UWAGA PRAWNIKA:
do tego, aby gmina była stroną umowy (czy
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że
też umów) zawieranych w ramach projektu,
z treści zapytania można wywnioskować kilka
o ile oczywiście sam projekt taką możliwość
pytań, przy czym część z nich ma nieprecyzyjny
dopuszcza. Z formalnego punktu widzenia,
charakter np. brak wyjaśnienia, w jakim charakgmina jako podmiot prawa może być stroną
terze działając występuje wójt gminy.
umów zawieranych w obrocie prawnym.
PYTANIA SEKRETARZA:
PRENUMERATA 2013
SPIS TREŚCI
Błędne, niewłaściwe lub z uchybieniami realizowanie projektu unijnego,
może spowodować daleko idące dolegliwe konsekwencje finansowe dla gminy
FINANSE SAMORZĄDU
PYTANIE III
ustalenia, czy dysponował środkami finansowymi na
bieżącą zapłatę zobowiązań podatkowych.
W praktyce, dla dokonania oceny w powyższym zakresie, dokonuje się analizy z uwzględnieniem minimum
okresu 3 wcześniejszych lat oraz sytuacji bieżącej, jak
też możliwie jak najszerszej analizy sytuacji majątkowej.
W sytuacji przedstawionej w pytaniu, jak się wydaje,
należy przeprowadzić jednak postępowanie wyjaśniające, sięgające również wcześniejszych lat, tj. tych, za
które powstawały zaległości podatkowe, co wiąże się
z koniecznością zbadania okoliczności ich powstania.
Ponieważ w pytaniu nie wskazano, jakie argumenty
powołał podatnik we wniosku, nie jest możliwym bliższe zajęcie stanowiska, co do tego, jakie działania należy
podjąć, aby przedmiotowe sprawy załatwić.
45
PRAWO PRACY
wyłącznie na korzyść podatnika, bowiem ich treść,
co wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych,
oceniana musi być obiektywnie z uwzględnieniem
konkretnych okoliczności w danej sprawie. Organ
podatkowy podejmując rozstrzygnięcie rozważyć
powinien przede wszystkim okoliczności powstania
zaległości podatkowej (w tym np. jakie szczególne
okoliczności spowodowały niewywiązanie się podatnika z obowiązku terminowego uregulowania należności
podatkowych) oraz bieżącą sytuację finansową, majątkową i życiową podatnika, w szczególności pod kątem
możliwości płatniczych. W orzecznictwie bywają
również wyrażane poglądy, zgodnie z którymi należy
zbadać uprzednią, tj. istniejącą w dacie powstawania
danej zaległości podatkowej sytuację podatnika, w celu
PROGRAMY UNIJNE
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
FINANSE SAMORZ¥DU
Osoby te, jako pracownicy (lub zleceniobiorcy)
punktów przedszkolnych, powinny być “rozliczone” przy posługiwaniu się nie numerem
NIP gminy, czy też urzędu gminy, a samego,
każdego punktu przedszkolnego odrębnie. ..........................................................................................................................................................................................................................................
Z treści pytania wynika, że gmina jest wnioskodawcą i jednocześnie beneficjentem projektu w ramach
projektu PO.KL 9.1. (upowszechnianie edukacji przedszkolnej), który zakłada utworzenie (uchwałą rady
gminy) punktów przedszkolnych na terenie gminy.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym, zaspokajanie zbiorowych potrzeb
wspólnoty należy do zadań własnych gminy, w tym
w szczególności do zadań własnych należą sprawy
m.in. dotyczące edukacji publicznej.
Z art. 2 ustawy o systemie oświaty, wynika, że
system oświaty w Polsce obejmuje m.in. przedszkola,
w tym z oddziałami integracyjnymi, przedszkola specjalne oraz inne formy wychowania przedszkolnego.
Działając na mocy art. 14a ust.1 ustawy o systemie
oświaty, rada gminy ustala sieć prowadzonych przez
gminę publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, przy czym,
w myśl art. 14 ust. 1, w przypadkach uzasadnionych
warunkami demograficznymi i geograficznymi rada
gminy może uzupełnić sieć publicznych przedszkoli
i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych o inne formy wychowania przedszkolnego.
Inne formy wychowania przedszkolnego organizuje
się dla dzieci w miejscu zamieszkania lub w innym
możliwie najbliższym miejscu.
Przepisy wymagają bowiem (art. 14a ust. 2 i 3
omawianej ustawy), aby sieć publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach
podstawowych wraz z publicznymi innymi formami
wychowania przedszkolnego powinna zapewniać
wszystkim dzieciom pięcioletnim zamieszkałym
na obszarze gminy możliwość spełniania obowiązku, o którym mowa w art. 14 ust. 3. Z przepisów
wynika, że droga dziecka pięcioletniego z domu
do najbliższego publicznego przedszkola, oddziału
przedszkolnego w szkole podstawowej lub do publicznej innej formy wychowania przedszkolnego
nie powinna przekraczać 3 km, natomiast w sytuacji, 46
w której droga dziecka pięcioletniego z domu do najbliższego publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub publicznej innej
formy wychowania przedszkolnego przekracza 3
km, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka
lub zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna
środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie
zapewniają rodzice.
W art. 14a ust. 7 ustawy o systemie oświaty zawarto delegację ustawową dla ministra właściwego do
spraw oświaty i wychowania do określenia, w drodze
rozporządzenia, rodzajów innych form wychowania
przedszkolnego, warunki tworzenia i organizowania tych form, sposób ich działania oraz minimalny
dzienny wymiar godzin świadczonego przez te formy nauczania, wychowania i opieki, uwzględniając
w szczególności konieczność dostosowania form
wychowania przedszkolnego do sytuacji i potrzeb
lokalnych, a także możliwość prowadzenia zajęć tylko
w niektóre dni tygodnia.
Korzystając z uprawnień zawartych w wyżej przytoczonej delegacji, Minister Edukacji Narodowej wydał
rozporządzenie z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie
rodzajów innych form wychowania przedszkolnego,
warunków tworzenia i organizowania tych form oraz
sposobu ich działania (Dz.U. Nr 161, poz. 1080 ze zm.).
INNE FORMY WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO
Zgodnie z § 1 powołanego rozporządzenia,
wychowanie przedszkolne może być prowadzone
w następujących, innych niż przedszkola i oddziały
przedszkolne w szkołach podstawowych, formach:
– punktach przedszkolnych (zwanych dalej punktami), w których zajęcia są prowadzone przez cały
rok szkolny, z wyjątkiem przerw ustalonych przez
organ prowadzący;
PAŹDZIERNIK 2012
Z powyżej przytoczonych przepisów prawa wynika, że punkty przedszkolne są jedną z innych,
niż przedszkola i oddziały przedszkolne w szkołach
podstawowych, form wychowania przedszkolnego. Są
zatem jednostkami organizacyjnymi wyodrębnionymi
od gminy. Mogą być odrębnym pracodawcą dla zatrudnionych w nich pracowników (czy też zleceniodawcą).
Wydaje się zatem, że osoby te, jako pracownicy (lub
zleceniobiorcy) punktów przedszkolnych, powinny
być “rozliczone” przy posługiwaniu się nie numerem
NIP gminy, czy też urzędu gminy, a samego, każdego
punktu przedszkolnego odrębnie. Stosownie bowiem do art. 2 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają osoby fizyczne, osoby
prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są
podatnikami, jak też inne podmioty, jeżeli na podstawie
odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków, jak też podmioty będące, na podstawie odrębnych
ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych. Punkty
przedszkolne są jednostkami organizacyjnymi nieposiadajacymi osobowości prawnej, które mogą być jednak podmiotami biorącymi udział w obrocie prawnym.
Natomiast w sytuacji, w której punkty przedszkolne
są tworzone i prowadzone przez gminę, to stosownie do
art. 14a a ust. 6 ustawy o systemie oświaty, nauczyciela
prowadzącego zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, prowadzonej przez gminę, zatrudnia dyrektor
przedszkola lub szkoły podstawowej prowadzonych przez
tę gminę. Takie też stanowisko zostało zajęte w „Wystąpieniu pokontrolnym NIK z dnia 27 stycznia 2012 r.”
(znak: LKA-4111-06-07/2011/K/11/010).
Zgodnie z pkt 3 ww. wystąpienia
„3. W toku poprzedniej kontroli zwrócono uwagę na:
a)Niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 14a
ust. 6 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym
nauczyciela prowadzącego zajęcia w innej formie
wychowania przedszkolnego, prowadzonej przez
gminę, zatrudnia dyrektor przedszkola lub szkoły
podstawowej prowadzonych przez tę gminę.
Pomimo tej uwagi wójt zatrudnił w 2011 r., za
pośrednictwem koordynatora projektu unijnego, 26
nauczycieli prowadzących zajęcia w punktach przedszkolnych. Z wyjaśnienia wójta wynika, że zatrudnianie
nauczycieli odbywało się w ramach projektu unijnego,
a koordynator tego projektu posiadał stosowne pełnomocnictwo.
NIK zwraca uwagę, że pełnomocnictwa koordynatorowi projektu udzielił wójt, który w świetle cytowanego przepisu nie był upoważniony do zatrudniania
nauczycieli w punktach przedszkolnych.”
PYTANIE III
Czy gmina może być sama w sobie pracodawcą dla osób zatrudnionych w ramach projektu?
SPIS TREŚCI
Czy osoby pracujące przy tym
projekcie rozliczane będą z podatku dochodowego od osób
fizycznych i składek do ZUS pod
NIP-em urzędu gminy czy gminy?
Po kontroli NIK
FINANSE SAMORZĄDU
ODPOWIED PRAWNIKA
– zespołach wychowania przedszkolnego (zwanych dalej zespołami), w których zajęcia są prowadzone przez cały rok szkolny w niektóre dni
tygodnia, z wyjątkiem przerw ustalonych przez
organ prowadzący.
PRAWO PRACY
PYTANIE II
PROGRAMY UNIJNE
ODPOWIED PRAWNIKA
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
FINANSE SAMORZ¥DU
Z zasady z faktu, że gmina posiada osobowość prawną wynika, że może być pracodawcą. Natomiast to, czy gmina może być pracodawcą dla osób zatrudnionych w ramach określonego
projektu unijnego, uzależnione jest od treści, czyli postanowień, danej konkretnej umowy, jaką
gmina zawarła (czy też zawrze) na realizację projektu. Do pytania nie załączono skanu umowy, nie przedstawiono też w nim jej postanowień w tym zakresie, co uniemożliwia udzielenie
dokładniejszej odpowiedzi. Niezrozumiałym natomiast jest, co oznacza sformułowanie “sama w sobie” i co w tym zakresie autor pytania miał na myśli. PRENUMERATA 2013
47
NAUCZYCIELE
Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta
Nauczyciela, ustawie podlegają nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni
w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach
oraz zakładach kształcenia i placówkach doskonalenia
nauczycieli, działających na podstawie ustawy z dnia 7
września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r.
Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.1), z zastrzeżeniem ust.
2 pkt 1a (który nie dotyczy analizowanej sytuacji) oraz
pkt 2 lit. a, który mówi o nauczycielach zatrudnionych w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach
prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego.
Zgodnie z tym, co wyjaśniono w odpowiedzi na
pytanie 2, punkty przedszkolne są jedną z innych,
niż przedszkola i oddziały przedszkolne w szkołach
podstawowych, form wychowania przedszkolnego.
Nie są zatem przedszkolami.
Stosownie do art. 14a ust. 6 ustawy o systemie oświaty,
w przypadku, gdy punkt przedszkolny jest prowadzony
przez gminę, nauczyciela prowadzącego zajęcia w innej
formie wychowania przedszkolnego prowadzonej przez
gminę zatrudnia dyrektor przedszkola lub szkoły podstawowej prowadzonych przez tę gminę.
Zatem, z punktu widzenia wynikającego z wykładni
gramatycznej, przy przyjęciu, że punkty przedszkolne
są wyodrębnionymi od przedszkoli jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej,
48
brak jest podstaw do przyjęcia, że przy zatrudnianiu
nauczycieli w punktach przedszkolnych prowadzonych przez gminę mają zastosowanie przepisy Karty
Nauczyciela. Jednakże w analizowanym przypadku
wydaje się, że należy się odnieść do okoliczności,
iż nauczyciele zatrudniani w punktach przedszkolnych są zatrudniani przez dyrektora przedszkola lub
szkoły podstawowej prowadzonej przez gminę, a do
zatrudniania w tych podmiotach nauczycieli mają
zastosowanie przepisy Karty Nauczyciela, zatem,
jak się wydaje w przypadku zatrudniania nauczycieli, w stanie faktycznym opisanym w pytaniu, będą
miały zastosowanie przepisy Karty Nauczyciela.
POMOCNICY NAUCZYCIELA
Stosownie do art. 3 ustawy Karta Nauczyciela,
ilekroć w ustawie jest mowa o nauczycielach bez
bliższego określenia – rozumie się przez to nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w przedszkolach, szkołach
i placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1.
W przedszkolu specjalnym, dla dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym, z niepełnosprawnością ruchową, z autyzmem
i z niepełnosprawnościami sprzężonymi zatrudnia się
pomoc nauczyciela.
Z uwagi na okoliczność, że punkty przedszkolne nie
są przedszkolami specjalnymi, brak jest podstaw do
zastosowania przepisów Karty Nauczyciela.
PAŹDZIERNIK 2012
Treść brzmienia przepisów ustawy Karta Nauczyciela,
jak się wydaje, nie pozostawia wątpliwości, iż do pracownika nienależącego do jednej z wymienionych w powołanej ustawie grup, jej przepisy nie mają zastosowania.
Zatem, w świetle przepisów Karty nauczyciela, która nie
wymienia asystenta projektu jako osoby uprawnionej do
korzystania z przyznanej na jej mocy ochrony, jak się
wydaje, brak jest bezpośrednich podstaw do przyjęcia, że
przepisy wymienionej ustawy będą miały zastosowanie
w odniesieniu do asystentów projektu. Zauważyć należy
jednak, że pytanie zostało sformułowane w sposób mało
precyzyjny, co utrudnia zajęcie stanowiska.
SPIS TREŚCI
W zadanym pytaniu wymieniono kilka grup osób,
które będą zatrudniane w punktach przedszkolnych:
nauczyciele
pomocnicy nauczyciela
pracownik na 1/2 etatu na podstawie umowy
..........................................................................................................................................................................................................................................
o pracę - asystent ds. projektu,
3 pracowników na umowę zlecenie, będących jednocześnie
pracownikami Urzędu Gminy w ramach stosunku pracy.
Ponieważ każda z wymienionych kategorii osób ma inną pozycję
zawodową, zatem należy przeanalizować każdą kategorię odrębnie.
Jakie przepisy mają
zastosowanie przy zatrudnianiu tych pracowników? Czy należy stosować kartę nauczyciela?
PRACOWNICY NA UMOWĘ ZLECENIE,
BĘDĄCY JEDNOCZEŚNIE PRACOWNIKAMI
URZĘDU GMINY W RAMACH STOSUNKU PRACY
FINANSE SAMORZĄDU
ODPOWIED PRAWNIKA
PRACOWNIK NA 1/2 ETATU
- ASYSTENT DS. PROJEKTU
Umowa-zlecenie jest nazwaną i zdefiniowaną w kodeksie cywilnym umową nazwaną. Z treści przepisów
Karty Nauczyciela nie wynika, aby jej uregulowania
miały zastosowanie w przypadku zawierania typowych
umów cywilnoprawnych.
JAK UNIKNĄĆ KAR?
Podsumowując należy podkreślić, że w sytuacji,
w której gmina podejmuje działania związane
z realizacją projektów unijnych, uzasadnionym
i celowym jest podejmowanie wyłącznie działań
zweryfikowanych pod kątem ich zgodności z prawem krajowymi i Unii Europejskiej. Z uwagi na
złożoność i zdarzający się wysoki poziom skomplikowania problemów prawnych związanych
z realizacją projektów unijnych, w sytuacji takiej,
w jakiej znajduje się pytający, zasugerować należy
zaopatrzenie się w pisemne stanowisko (opinię
prawną) wydaną przez specjalistę w danej dziedzinie, np. radcę prawnego.
Zalecenie to wiąże się z okolicznością, iż w przypadku błędnego, niewłaściwego lub z uchybieniami
realizowania projektu związanego z programem
Unii Europejskiej, pociągnąć to może za sobą
daleko idące i dolegliwe konsekwencje finansowe
dla podmiotu korzystającego ze środków unijnych.
PRAWO PRACY
PYTANIE IV
PROGRAMY UNIJNE
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
FINANSE SAMORZ¥DU
Monika Truksa
PRENUMERATA 2013
49
ESS!
A EXPR
PORAD
BURMISTRZ NIE przyznaje
NAUCZYCIELOM NAGRÓD
ODPOWIED PRAWNIKA
W regulaminie wynagradzania nauczycieli
Biorąc pod uwagę sam charakter dozatrudnionych w szkołach prowadzonych przez
datkowego składnika wynagrodzenia za
gminę istnieje następujący zapis:
pracę w postaci nagrody burmistrz nie
– nauczyciele mogą otrzymywać nagrody
będzie zobligowany ani do jej wypłaty,
ze specjalnego funduszu nagród za osiągnięcia
ani do szczegółowego uzasadnienia
dydaktyczno–wychowawcze mające charakter
braku takiej wypłaty.
uznaniowy;
– środki na nagrody w ramach specjalnego
funduszu nagród dla nauczycieli, w wysokości 1% planowanych środków na wynagrodzenia
nauczycieli, planuje dyrektor w rocznym planie finansowym szkoły.
Czy przy takim zapisie w regulaminie burmistrz może nie wypłacić nagród ze specjalnego funduszu
nagród dla wszystkich pracowników oświaty, z uwagi na trudności finansowe w oświacie w 2012 r.?
PREMIA CZY NAGRODA:
DECYDUJĄ WARUNKI NABYWANIA
O tym, czy dane świadczenie jest premią czy nagrodą nie decyduje nazwa pod jaką występuje, lecz
warunki jego nabycia. Jeżeli z przepisów wynika,
że jest to świadczenie obowiązkowe, należące
się pracownikowi w razie spełnienia przesłanek
określonych w przepisach i regulaminach, wówczas mamy do czynienia z premią, nawet wtedy,
gdy świadczenie to nazywane jest nagrodą (tak
L. Florek w: L. Florek, T. Zieliński, Prawo pracy,
C.H.Beck, Warszawa 2007, wyd. 9, s. 190).
Z pierwszego z przedstawionych postanowień
wynika jednak bezspornie, że przyznawanie nauczycielom nagród ma charakter uznaniowy. Nie ma zatem
wątpliwości, że regulamin wynagradzania nauczycieli
przewiduje przyznanie im nagrody, a nie premii.
Biorąc natomiast pod uwagę, że przyznanie nagrody
uzależnione jest wyłącznie od woli pracodawcy, nie
ma on prawnego obowiązku umotywowania decyzji
o braku jej przyznania.
Michał Pęczkowski

PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks
pracy (t.j.Dz.U.1998 Nr 21, poz. 94).
PRAWO PRACY
..........................................................................................................................................................................................................................................
P
rzedstawione postanowienia regulaminu wynagradzania wskazują na możliwość przyznania nauczycielom nagród. Na wstępie warto więc wymienić
cechy charakterystyczne i odróżniające dodatkowe
składniki wynagrodzenia w postaci premii i nagrody.
KIEDY PREMIA ...
Premia przysługuje pracownikowi z tytułu osiągnięcia
określonych wyników w pracy indywidualnej lub zespołowej w danym okresie rozliczeniowym. Jeżeli zatem
postanowienia umowy o pracę, wiążące pracodawcę
regulaminy bądź układy zbiorowe pracy przewidują przyznanie pracownikowi premii w przypadku spełnienia przez
niego określonych warunków, to z momentem ich spełnienia nabywa on wobec pracodawcy roszczenie o wypłatę
premii, zaś pracodawca jest do tej wypłaty zobowiązany.
50
... KIEDY NAGRODA
W przeciwieństwie do premii nagroda jest świadczeniem nieobowiązkowym, które może, lecz nie
musi być udzielone pracownikowi przez pracodawcę.
Przesłanką nabycia nagrody jest akt przyznania jej
pracownikowi przez pracodawcę, czyli jednostronne
oświadczenie woli pracodawcy. Złożenie tego oświadczenia i określenie wysokości nagrody pozostawione
jest uznaniu pracodawcy, niepodlegającemu kontroli
organów rozstrzygających spory ze stosunku pracy. Ze
względu na uznaniowy charakter nagrody pracownik
nie posiada środków prawnych pozwalających mu na
skuteczne domaganie się jej wypłaty.
PAŹDZIERNIK 2012
SPIS TREŚCI
Niestety, w źródłach zbiorowego prawa pracy, terminy nagrody i premii często są używane zamiennie,
co może budzić wątpliwości co do ich charakteru.
FINANSE SAMORZĄDU

Przyznanie nagrody uzależnione jest wyłącznie od
woli pracodawcy, nie ma on prawnego obowiązku
umotywowania decyzji o braku jej przyznania
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
PRAWO PRACY
OŚ WIA T A - NA UCZYC IELE
K ODE K S PR AC Y
PRENUMERATA 2013
51
Urząd gminy (jednostka wyszczególniona w art. 21 ust. 2 a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) zatrudniał w miesiącu kwiecień: 55 osób w pełnym wymiarze
czasu pracy (przez cały miesiąc), z czego 4 osoby posiadają orzeczenie o niepełnosprawności (2 osoby orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz 2 osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności). Poza 55 pracownikami zatrudnionymi w pełnym wymiarze czasu pracy w urzędzie jest zatrudnionych jeszcze 2 pracowników,
którzy przebywają na urlopie bezpłatnym i nie posiadają orzeczenia o niepełnosprawności. Pracownicy ci złożyli
wniosek do pracodawcy o wyrażenie zgody na udzielenie urlopu bezpłatnego, a pracodawca na podstawie art. 174
kodeksu pracy wyraził zgodę na udzielenie pracownikom urlopu bezpłatnego na okres 4 lat.
Czy w związku z powyższym, dwóch pracowników, którym udzielono urlopu bezpłatnego na
ich wniosek, należy wliczyć do ogólnego zatrudniania w danym miesiącu dla celów obliczenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a jeśli tak, to czy sposób ustalenia
wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych dla ww. danych jest prawidłowy?
4 pracowników niepełnosprawnych
55 pracowników + 2 pracowników przebywających na urlopie bezpłatnym x 100% = 7,01%
Od 1 stycznia 2012 r. osób niepełnosprawnych przebywających na urlopach bezpłatnych oraz osób
niebędących osobami niepełnosprawnymi, m. in. „przebywających na urlopach bezpłatnych, których
obowiązek udzielenia określają odrębne ustawy” nie wlicza się do ogólnego zatrudnienia w danym
miesiącu dla celów obliczenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.
godnie z art. 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych w nowym brzmieniu ustępu 5 nadanym
ustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw od
1 stycznia 2012 r., do liczby pracowników, o której mowa
w ust. 1 (art. 21), nie wlicza się osób niepełnosprawnych
przebywających na urlopach bezpłatnych oraz osób
52
Tak więc, jeżeli wymienionym w pytaniu dwóm pracownikom urlop bezpłatny udzielony został w sytuacji,
w której pracodawca ma obowiązek jego udzielenia, to
nie należy wówczas wliczać ich do ogólnego zatrudniania w danym miesiącu dla celów obliczenia wskaźnika
zatrudnienia osób niepełnosprawnych. W takim przypadku podany przez Państwa wskaźnik zatrudnienia osób
niepełnosprawnych nie byłby prawidłowy i wynosiłby:
ODPOWIED PRAWNIKA
Z
Pracodawca ma jednak obowiązek udzielenia
urlopu bezpłatnego wówczas, gdy jest to m. in. urlop:
wychowawczy,
udzielany młodocianemu uczęszczającemu do
szkoły dla pracujących - na okres ferii szkolnych
w wymiarze nieprzekraczającym łącznie z urlopem
wypoczynkowym 2 miesięcy,
przysługujący pracownikowi powołanemu do
pełnienia funkcji pozazakładowych w organizacji
związkowej,
udzielany posłowi na Sejm i senatorowi RP na czas
sprawowania funkcji,
udzielany dla pracowników dyplomatyczno-konsularnych,
udzielany w związku z odbyciem ćwiczeń wojskowych,
udzielany pracownikowi skierowanemu do pracy
za granicę w celu realizacji budownictwa eksportowego oraz
udzielany twórcy projektu wynalazczego.
niebędących osobami niepełnosprawnymi, m. in. „przebywających na urlopach bezpłatnych, których obowiązek
udzielenia określają odrębne ustawy”.
Zgodnie z treścią art. 174 Kodeksu pracy, na pisemny wniosek pracownika pracodawca może udzielić mu
urlopu bezpłatnego (w okresie przebywania na urlopie
bezpłatnym pracownik jest zwolniony od obowiązku
świadczenia pracy, zaś pracodawca od wypłacania mu
za ten okres wynagrodzenia).
PAŹDZIERNIK 2012
55 pracowników
x 100% = 7,27 %
W przeciwnym przypadku dwóch pracowników, którym udzielono urlopu bezpłatnego na ich
wniosek, należy wliczyć do ogólnego zatrudniania w danym miesiącu dla celów obliczenia wskaźnika
zatrudnienia osób niepełnosprawnych. W takiej sytuacji podany przez Państwa sposób ustalenia wskaźnika
zatrudnienia byłby prawidłowy, tzn.:
x 100% = 7,01 %
55 pracowników + 2 pracowników przebywających na urlopie bezpłatnym
PRENUMERATA 2013
Od 1 stycznia 2012 r. osób niepełnosprawnych
przebywających na urlopach bezpłatnych oraz
osób niebędących osobami niepełnosprawnymi zatrudnionych – m. in. „przebywających
na urlopach bezpłatnych, których obowiązek
udzielenia określają odrębne ustawy” nie
wlicza się do ogólnego zatrudniania w danym
miesiącu dla celów obliczenia wskaźnika
zatrudnienia osób niepełnosprawnych.
Anna Strmiska-Mietlińska
Zbigniew Mietliński

PODSTAWA PRAWNA:
– Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721
z późniejszymi zmianami),
– Ustawa z dnia 29 października 2010 r. o zmianie
ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 226, poz. 1475),
– Art. 174, 205 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks
pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późniejszymi
zmianami),
– Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 1996 r. Nr 73, poz. 350),
– Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 1991 r. Nr 55, poz. 234 z późniejszymi zmianami),
– Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 marca 1983
r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników służby dyplomatyczno-konsularnej (Dz. U. z 1983
r. Nr 20, poz. 90 z późniejszymi zmianami),
– Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym
obowiązku obrony Rzeczypospolitej (j. t. Dz. U.
z 2002 r. Nr 21, poz. 205 z późniejszymi zmianami).
53
SPIS TREŚCI
OPIS SYTUACJI

ESS!
A EXPR
PORAD
ZMIANA Z 1 STYCZNIA 2012
FINANSE SAMORZĄDU
USTALANIE WSKAŹNIKA
ZATRUDNIENIA OSÓB
NIEPEŁNOSPRAWNYCH
PRACODAWCA MUSI
UDZIELIĆ UROPU BEZPŁATNEGO
PRAWO PRACY
OS OB Y NIE P E Ł NOS P R AWN E
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
PRAWO PRACY
Pracownik, który w czasie niezdolności do pracy orzeczonej zaświadczeniem lekarskim,
wystawionym na druku ZUS ZLA, wykonuje pracę zarobkową lub wykorzystuje
to zwolnienie niezgodnie z jego celem, traci prawo do zasiłku chorobowego.
Z
asiłek chorobowy nie przysługuje w takim przypadku za cały okres objęty zaświadczeniem lekarskim,
w czasie którego została stwierdzona choćby jedna z tych
okoliczności. Okres niezdolności do pracy, za który
pozbawia się prawa do zasiłku z powodu niezgodnego
z prawem wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od
pracy, wlicza się do okresu zasiłkowego, tj. do okresu,
przez który pracownikowi przysługują świadczenia z tytułu niezdolności do pracy (wynagrodzenia wypłacanego
na podstawie art. 92 Kodeksu pracy i zasiłku). To oznacza, że okres wypłaty świadczeń z tytułu niezdolności do
pracy jest krótszy o okres, za który pozbawiono prawa
do świadczeń.
Zasady te dotyczą także wynagrodzenia z tytułu niezdolności do pracy z powodu choroby, wypłacanego na
podstawie art. 92 Kodeksu pracy przez pracodawcę z jego
środków za okres 33 dni, a w przypadku pracowników,
którzy ukończyli 50 rok życia - za okres 14 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym.
KONTROLA CHOREGO
„LEŻĄCEGO I CHODZĄCEGO”
A zatem pracodawca może przeprowadzić kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od
pracy także za okres, za który pracownikowi przysługuje
wynagrodzenie za czas choroby wypłacane ze środków
pracodawcy. Jeżeli zostanie ustalone, że pracownik w czasie
niezdolności do pracy wykonuje pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie lekarskie od pracy niezgodnie z jego
celem, traci prawo do wynagrodzenia za czas choroby za
cały okres niezdolności do pracy objęty zaświadczeniem
lekarskim ZUS ZLA. Wynika to z przepisu art. 92 § 3 pkt 2
Kodeksu pracy, zgodnie z którym prawo do wynagrodzenia
za czas choroby nie przysługuje we wszystkich przypadkach,
w których nie przysługuje prawo do zasiłku chorobowego.
54
Kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień
lekarskich od pracy może podlegać każde zwolnienie
bez względu na wskazania lekarskie zamieszczone na
zaświadczeniu lekarskim na druku ZUS ZLA „chory
powinien leżeć” lub „chory może chodzić”.
W ORZECZNICTWIE SĄDU NAJWYŻSZEGO
Wielokrotnie Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie uznał, że każda praca zarobkowa wykonywana
w okresie zwolnienia lekarskiego powoduje utratę
prawa do zasiłku chorobowego. Uznał, że pojęcie
„praca” należy rozumieć bardzo szeroko, jest to
więc także wykonywanie czynności na podstawie
różnych stosunków prawnych o charakterze cywilnoprawnym, jak również prowadzenie własnej
działalności gospodarczej. O tym czy wykonywane
czynności mogą być uznane za „pracę” decyduje
charakter stosunku prawnego, na podstawie którego
są wykonywane i rodzaj tych czynności.
I tak, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 stycznia
2005 r. uznał, że pracownik będący m.in. członkiem rady
nadzorczej spółki akcyjnej, który w okresie orzeczonej
niezdolności do pracy brał okresowo udział w posiedzeniach rady nadzorczej i wykonywał czynności nadzorcze
otrzymując za to wynagrodzenie, traci prawo do zasiłku
chorobowego.
Sąd Najwyższy uznał, że nie chodzi więc w szczególności o wykonywanie pracy podporządkowanej,
czy zależności służbowej, co jest charakterystyczne dla
stosunku pracy.
Jest to więc „praca” w potocznym tego słowa znaczeniu, w tym także wykonywanie różnych czynności
na podstawie różnych stosunków prawnych.
PAŹDZIERNIK 2012
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego
i sądów apelacyjnych, za pracę w okresie orzeczonej niezdolności do pracy należy uznać m.in.:
prowadzenie własnej działalności gospodarczej przez pracownika w okresie trwania
umowy o pracę.
Działalnością taką jest nie tylko wykonywanie
konkretnych robót, ale także wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem zakładu, takich
jak nadzór nad pracownikami, obsługa klientów,
wydawanie materiałów. Jedynie wykonywanie
formalnoprawnych czynności związanych z funkcjonowaniem firmy w okresie choroby osoby prowadzącej działalność, nie powoduje utraty przez
nią prawa do zasiłku. Chodzi tu przede wszystkim
o czynności, których nie może zaniechać w okresie
choroby osoba prowadząca działalność jednoosobowo i będąca jednocześnie pracodawcą, niezbędnych do funkcjonowania firmy, np. podpisanie, ale
nie sporządzanie dokumentów finansowych. Taka
wymuszona okolicznościami sporadyczna aktywność - zdaniem sądu - w niektórych przypadkach
może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku
chorobowego (wyrok SN z dnia 17 stycznia 2002r.
oraz wyrok SN z dnia 7 października 2003 r.).
udział adwokata - członka zespołu adwokackiego w rozprawach (wyrok SN z dnia 23
października 1986 r.),
odpłatne wykonywanie przez radcę prawnego
czynności zawodowych, np. podpisywanie
dokumentów, reprezentowanie przed sądem,
sporządzanie pism procesowych (wyrok SN
z dnia 14 grudnia 2005 r.),
zawarcie przez przedsiębiorcę w okresie pobierania zasiłku chorobowego umowy o pracę
z nowym pracownikiem w ramach prac interwencyjnych (wyrok SN z dnia 5 czerwca 2008 r.).

TO NIE JEST PRACA
Nie można natomiast uznać za wykonywanie pracy
zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:
– udziału wspólnika spółki cywilnej, którego wkład nie
polega na świadczeniu usług, w zysku wypracowanym przez innych wspólników (wyrok SN z dnia 12
maja 2005 r. sygn. akt I UK 275/04 - OSNP z 2006
r. nr 3-4, poz. 59),
PRENUMERATA 2013
Anna Strmiska-Mietlińska
Zbigniew Mietliński
PODSTAWA PRAWNA:
– Art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999
r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U.
z 2010 r. Nr 77, poz. 512 z późniejszymi zmianami);
– Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych
zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania
zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich ( Dz. U. z 1999 r. Nr 65,poz. 743);
– Art. 92 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r Kodeks
pracy (t. j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94
z późniejszymi zmianami)
– Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2005 r. sygn. akt I UK 154/04 OSNP z 2005 r. nr 19, poz. 307;
– Wyrok SN z dnia 17 stycznia 2002 r., sygn. akt II
UKN 71/00 - w OSNP z 2003 r. nr 20, poz.498;
– Wyrok SN z dnia 7 października 2003 r. sygn. akt II
UK 76/03 - OSNP z 2004 r. nr 14, poz. 247;
– Wyrok SN z dnia 23 października 1986 r. sygn. akt II
URN, 134/86 - PiZS z 1987 r. nr 4;
– Wyrok SN z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt III
UK 120/05 - OSNP z 2006 r. nr 21-22, poz. 338;
– Wyrok SN z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt III
UK 11/08 - OSNP z 2009 r. nr 21-22, poz. 292;
– Wyrok SN z dnia 12 maja 2005 r. sygn. akt I
UK 275/04 - OSNP z 2006 r. nr 3-4, poz. 59;
– Art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r.
o ochronie przeciwpożarowej
(Dz. U. z 2009 r. nr 178, poz. 1380).
55
SPIS TREŚCI
Utrata wynagrodzenia
za pracę na zwolnieniu
TO UZNANO ZA PRACĘ
FINANSE SAMORZĄDU
Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu
choroby polega na ustaleniu, czy pracownik w okresie orzeczonej niezdolności nie wykonuje
pracy zarobkowej albo czy nie wykorzystuje zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem
– udziału radnego w posiedzeniach zarządu miasta
i uzyskiwaniu z tego tytułu diet - nie są one bowiem
wynagrodzeniem za pracę, a jedynie ekwiwalentem,
rekompensatą za stracony czas i poniesione wydatki;
w tym przypadku może zaistnieć konieczność wyjaśnienia, czy jednak udział w posiedzeniach zarządu
nie spełnia przesłanek wykorzystywania zwolnienia
lekarskiego niezgodnie z jego celem; będzie to wymagało zasięgnięcia opinii lekarza leczącego,
– udziału w akcjach ratowniczych członków ochotniczej straży pożarnej, jakkolwiek uprawniający do
otrzymania ekwiwalentu ustalonego według art. 28
ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie
przeciwpożarowej.
PRAWO PRACY
Z WOL NIE NIE L E K AR SKIE
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
PRAWO PRACY
Kiedy podział
zamówienia na części
jest zgodny z prawem
Zamawiający może w treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia wymagać, aby wszystkie
zmiany w treści oferty były podpisane lub zaparafowane przez osobę upoważnioną do reprezentowania wykonawcy. Zapis tego rodzaju nie stanowi jednak wystarczającego samoistnego uzasadnienia
dla podjęcia decyzji o odrzuceniu oferty, jako niezgodnej z treścią SIWZ, w przypadku gdy poprawki
w treści oferty dokonane przez wykonawcę nie zostały parafowane.
N
W
wyroku z dnia 24 lipca 2012 r.
sygn. akt: KIO 1442/12 Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że wymaganie podpisania lub parafowania
zmian oferty ma jedynie formalny, nie
merytoryczny charakter, zatem jego
niezachowanie nie może przynieść
skutku w postaci odrzucenia oferty
na podstawie art. 89 ust. 1 pkt. 2
ustawy Prawo zamówień publicznych.
W ocenie Izby art. 89 ust. 1 pkt. 2
ustawy PZP nakazuje odrzucenie
oferty jedynie w razie stwierdzenia
merytorycznej niezgodności oferty
z merytorycznym, materialnym wymaganiem zamawiającego i jedynie
w razie braku możliwości usunięcia
tej niezgodności, zgodnie z art. 87
ust. 2 pkt. 3 ustawy PZP – wskazany
przepis nakazuje zamawiającemu
poprawienie w ofercie oczywistych
omyłek rachunkowych.
Ponieważ wymogi specyfikacji
istotnych warunków zamówienia
dotyczące parafowania zmian w tre-
56
ści oferty mają jedynie charakter
formalny, zatem art. 89 ust. 1 pkt.
2 nie znajduje zastosowania.
W celach dowodowych wykonawca, który dokona przekreślenia,
poprawki w składanej ofercie powinien, co do zasady, dopilnować,
aby wszystkie tego typu zmiany
były podpisane lub parafowane.
Jednocześnie brak takiej parafy
bądź podpisu, nie daje podstaw, tak
zamawiającemu jak i konkurencyjnemu wykonawcy, do podnoszenia
wskazanego braku jako wyłącznej
podstawy odrzucenia oferty.
Wynikający z art. 89 ust. 1 pkt. 2
ustawy Prawo zamówień publicznych
materialny aspekt treści specyfikacji
istotnych warunków zamówienia i treści oferty odnosi się w szczególności
do zakresu, ilości, jakości warunków
realizacji i innych elementów istotnych dla wykonania zamówienia.
O niezgodności treści oferty z treścią
SIWZ można mówić w sytuacji, gdy
PAŹDZIERNIK 2012
oferta nie odpowiada w pełni przedmiotowi zamówienia w ten sposób, że
nie zapewnia jego realizacji, zgodnie
z wymaganiami zamawiającego.
Brak parafowania przekreślenia zapisu oferty nie ogranicza możliwości
wykonania zamówienia. Postanowienia specyfikacji istotnych warunków
zamówienia nie mogą zmieniać bezwzględnie obowiązujących przepisów
ustawy, które w art. 87 ust. 2 nakazują
zamawiającemu obligatoryjne poprawienie oferty wykonawcy.
W konsekwencji, zamawiający
przed podjęciem decyzji o odrzuceniu oferty z powodu braku zaparafowania przez wykonawcę zmiany (poprawki, przekreślenia, itp.) w treści
oferty powinien zweryfikować, czy
możliwe jest uprzednie zastosowanie
art. 87 ust. 2 ustawy PZP.
Marek Okniński
a gruncie ustawy z dnia 29
stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity:
Dz. U. z 2010 r. Nr 113 poz. 759
z późn. zm.) zakazany jest podział
zamówienia na części lub zaniżanie
jego wartości w celu uniknięcia
stosowania jej przepisów.
ZAMÓWIENIE - DEFINICJA
Jednym z kluczowych elementów
dla rozstrzygnięcia powyższego problemu jest sprecyzowanie pojęcia
zamówienia. Ustawa pzp definiuje
jedynie pojęcie zamówienia publicznego, jako umowy odpłatnej zawieranej pomiędzy zamawiającym
a wykonawcą, której przedmiotem
są usługi, dostawy lub roboty budowlane (art. 2 pkt 13) ustawy pzp).
Należy przyjąć, że pojęcie zamówienia dla potrzeb oszacowania jego
wartości trzeba rozumieć szerzej,
posługując się przy jego interpretacji dyrektywami znajdującymi się
w orzecznictwie oraz poglądami
z literatury przedmiotu.
W praktyce wiele problemów
może nastręczać odróżnienie jednego zamówienia o złożonym charakterze od dwóch lub więcej od-
PRENUMERATA 2013
rębnych zamówień. Kwestia ta,
z przyczyn obiektywnych, nie została rozstrzygnięta na gruncie ustawy
pzp. Pomocne w tym zakresie są
wskazówki wynikające z orzecznictwa oraz piśmiennictwa dotyczącego
zamówień publicznych.
KRYTERIA ANALIZY
Wskazuje się, że przy ocenie,
czy zamawiający ma do czynienia
z jednym zamówieniem, czy też
z odrębnymi zamówieniami, konieczna jest analiza okoliczności
danego przypadku, opierając się na
następujących kryteriach:
tożsamości przedmiotowej,
tożsamości podmiotowej,
tożsamości czasowej.
Tożsamość przedmiotowa
- zachodzi, jeżeli usługi, dostawy lub
roboty budowlane są tego samego
rodzaju i o tym samym przeznaczeniu.
Tożsamość podmiotowa
– gdy zachodzi możliwość wykonania zamówienia przez jednego
wykonawcę.
Tożsamość czasowa
(funkcjonalna) – gdy zachodzi możliwość udzielenia zamówienia w jednym czasie.
Brak spełnienia którejkolwiek
z powyższych przesłanek skutkować
może uznaniem, że dane usługi,
dostawy lub roboty budowlane są
odrębnymi zamówieniami. Ocena
okoliczności danego przypadku
powinna zostać ponadto oparta na
wiedzy i doświadczeniu zamawiającego.
Unikanie stosowania
ustawy
Gdy zamawiający dojdzie do
przekonania, iż ma do czynienia
z jednym zamówieniem, powstaje
problem dopuszczalności jego podziału na części. Zgodnie z art. 32
ust. 2 ustawy pzp zabroniony jest
podział zamówienia na części w celu
uniknięcia stosowania przepisów
ustawy. Zakresem powyższej regulacji objęte są zarówno czynności
zamawiającego mające na celu
uniknięcie stosowania przepisów
ustawy w ogóle, jak również czynności zmierzające do uniknięcia sto-
SPIS TREŚCI
BRAK PARAFY NIE
DAJE PODSTAW DO
ODRZUCENIA OFERTY
57
FINANSE SAMORZĄDU
Kwestia dopuszczalności podziału zamówienia na części stwarza w praktyce
udzielania zamówień publicznych wiele problemów. Dokonywanie podziału
zamówienia na części przez zamawiających ma często na celu obejście prawa
PRAWO PRACY
Treść specyfikacji istotnych warunków zamówienia, zgodnie z którą zamawiający
zobowiązuje wykonawcę przystępującego do przetargu, aby wszystkie zmiany w treści oferty
(poprawki, przekreślenia, dopiski itp.) były podpisane lub parafowane przez wykonawcę, gdyż
w przeciwnym wypadku oferta zostanie odrzucona, nie mają mocy bezwzględnie obowiązującej
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
Łukasz Mackiewicz
Jakie podjąć decyzje,
gdy wykonawca źle
wykonał przedmiot umowy
OPIS SYTUACJI
Zwracamy się z prośbą o wydanie opinii prawnej w sprawie dotyczącej wykonania przedmiotu umowy niezgodnie
z zamówieniem określonym przez siwz oraz umowę.
Rzecz dotyczy postępowania o udzielenie zamówienia na dostawę i montaż platformy dla osób niepełnosprawnych
w szkole podstawowej. Miasto ogłosiło przetarg nieograniczony na dostawę i montaż platformy (dźwigu) w istniejącej
klatce schodowej szkoły. W trakcie postępowania udzielono kilku odpowiedzi na zgłoszone zapytania dot. przedmiotu
zamówienia. Na dzień otwarcia ofert do zamawiającego wpłynęły trzy oferty, z których, po rozpatrzeniu, wybrano
najkorzystniejszą (z najniższą ceną). Następnie zawarto umowę na realizację zamówienia.
W trakcie prowadzonego odbioru technicznego stwierdzono niezgodność wykonanych prac z opisem wymagań zamawiającego, które stanowiły załącznik do umowy, a poprzednio były opisem przedmiotu zamówienia publicznego
zawartym w treści SIWZ. Różnica polega na rodzaju napędu windy – wymagano śrubowego a wykonawca zainstalował
łańcuchowy. Do chwili odbioru wykonawca nie poinformował zamawiającego o zainstalowaniu technologicznie innego
rozwiązania. Oprócz stwierdzonej niezgodności, pozostałe parametry techniczno-użytkowe spełniają wymogi SIWZ
i urządzenie jest gotowe do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Dodatkowo wskazać należy, że okres gwarancji
napędu łańcuchowego jest znacznie dłuższy - wynosi 120 miesięcy, podczas gdy napędu śrubowego 36 miesięcy.
ODPOWIED PRAWNIKA
PYTANIE SEKRETARZA MIASTA:
W świetle wskazanego stanu faktycznego, co powinien zrobić zamawiający, aby nie złamać obowiązujących przepisów? W umowie przewidziano odpowiedzialność z tytułu kar umownych tylko
za opóźnienie w wykonaniu oraz
za odstąpienie od umowy.
Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego
zamawiający prowadzi w oparciu o przepisy ustawy
Prawo zamówień publicznych. Zgodnie z art. 36 ust. 1
wskazanej ustawy zamawiający, prowadząc postępowanie
o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu
nieograniczonego, zobowiązany jest opracować specyfikację istotnych warunków zamówienia.
..........................................................................................................................................................................................................................................
CO W SIWZ
W treści SIWZ zamieszcza się
między innymi:
opis przedmiotu zamówienia,
termin wykonania zamówienia,
opis sposobu obliczania ceny,
wymogi dotyczące zabezpieczenia
należytego wykonania umowy,
58
PAŹDZIERNIK 2012
PRENUMERATA 2013
AKTUANOŚCI
TEMAT MIESIĄCA
ESS!
A EXPR
PORAD
FINANSE SAMORZĄDU
Decyzję o podziale zamówienia zamawiający podejmuje przed
wszczęciem postępowania, biorąc pod
uwagę również stan istniejący w tej
chwili. W praktyce zdarzają się jednak
sytuacje, kiedy zamawiający na eta-
KONIECZNA
DOKŁADNA ANALIZA
Należy pamiętać, iż takie działanie zamawiającego nie może
mieć na celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy pzp oraz
powinno zostać poprzedzone
dokładną analizą stanu faktycznego popartą wiedzą i doświadczeniem zamawiającego.

Odbiór windy z innym napędem niż w siwz
istotne dla stron postanowienia,
które zostaną wprowadzone do
treści zawieranej umowy w sprawie
zamówienia publicznego, ogólne
warunki umowy albo wzór umowy,
jeżeli zamawiający wymaga od wykonawcy, aby zawarł z nim umowę
w sprawie zamówienia publicznego
na takich warunkach.
Ponadto w art. 36 ust. 2 ustawodawca dał zamawiającemu możliwość,
aby ten decydował czy dopuszcza
składanie ofert wariantowych.
Informacje zawarte w wyżej wskazanych obszarach mają decydujące
znaczenie dla oceny dopuszczalnych
możliwości postępowania zamawiającego, w sytuacji gdy wyko-
59
PRAWO PRACY
Z powyższego wynika, że nie
będzie stanowił naruszenia prze-
Zamówienia o charakterze
nieprzewidywalnym
pie przygotowywania postępowania
o udzielenie zamówienia publicznego
nie jest w stanie przewidzieć ilości lub
wielkości danego zamówienia w ciągu
roku. Należy przyjąć, iż w przypadku
takich nieprzewidywalnych zamówień, zamawiający jest uprawniony
do dokonania podziału zamówienia
na części, nie naruszając w ten sposób
przepisów ustawy pzp. W takiej sytuacji nie będzie konieczne sumowanie
wartości takich zamówień, choćby
były tego samego rodzaju, w celu zbadania, czy nie zachodzi niedozwolony
podział zamówienia, gdyż w istocie
będziemy mieli do czynienia z odrębnymi zamówieniami.
Dozwolony podział
pisów ustawy pzp podział zamówienia, kiedy postępowanie dla
każdej z części będzie prowadzone
z zachowaniem wymogów ustawowych przewidzianych dla całości
zamówienia. Jednakże zamawiający
powinien pamiętać, na co zwracał
uwagę Urząd Zamówień Publicznych, że u podstaw takiego podziału
powinny leżeć względy organizacyjne, techniczne, celowościowe
itp. Należy bowiem pamiętać, iż
prowadzenie kilku postępowań
w związku z podziałem zamówienia
może doprowadzić do zwiększenia
kosztów obsługi zamówień, w stosunku do sytuacji, gdy zamawiający
przeprowadziłby jedno postępowanie, a takie działanie może pozostawać w sprzeczności z założeniami
stanowiącymi podstawy systemu
zamówień publicznych i wydatkowania środków publicznych.
sowania niektórych procedur bądź
wymogów wynikających z ustawy
pzp. W pierwszym przypadku chodzi o podział, którego wynikiem
jest udzielenie zamówienia bez
stosowania przepisów ustawy pzp,
np. podział jednego zamówienia
na trzy części, o wartości szacunkowej poniżej 14.000 euro każda
(wyłączenie stosowania ustawy
z art. 4 pkt 8) ustawy pzp). Natomiast w drugim przypadku chodzi
o podział, którego wynikiem jest
obniżenie wartości szacunkowej
poszczególnych części zamówienia
w taki sposób, aby nie przekraczały
one kwoty, z którą ustawa pzp wiąże
obowiązek stosowania określonej
procedury lub określonego wymogu
formalnego (np. wynikiem niedozwolonego podziału jest zastosowanie dla zamówień trybu negocjacji
z ogłoszeniem na podstawie art. 55
ust. 1 pkt 5) ustawy pzp lub brak
obowiązku przekazania ogłoszenia
o poszczególnych zamówieniach
Urzędowi Oficjalnych Publikacji
Wspólnot Europejskich).
SPIS TREŚCI
zauważyć należy, co następuje:
– wpisując konkretny wymagany rodzaj napędu zamawiający określił,
w mojej ocenie, istotny wymóg
techniczny, który mógł wpływać na
ilość podmiotów przystępujących
do procedury przetargowej,
– brak dopuszczenia składania ofert
wariantowych oznaczał, że dla
zamawiającego rodzaj napędu
miał istotne znaczenie, z punktu
widzenia celu, jakiemu ma służyć
wykonany przedmiot zamówienia.
– w przypadku, gdy umowa nie
przewiduje możliwości dokonania
zmiany napędu jako zmiany istotnej, zamawiający dla zatwierdzenia
na etapie odbioru przedmiotu umowy takiej zmiany musi wykazać,
że dokonana przez wykonawcę
zmiana nie jest istotna w stosunku
do treści oferty, na podstawie której
dokonano wyboru wykonawcy.
Wskazać należy, że zgodnie z art.
140 ust. 1 i ust. 3 ustawy PZP:
– zakres świadczenia wykonawcy wynikający z umowy jest tożsamy z jego
zobowiązaniem zawartym w ofercie,
60
PAŹDZIERNIK 2012
ODBIÓR JEST MOŻLIWY
Odebranie stanu obecnego, tj.
windy z napędem innym niż
wymagany postanowieniami
siwz, można rozważać jedynie
w przypadku, gdy zamawiający w sposób przekonujący jest
w stanie udokumentować na
podstawie posiadanej wiedzy, iż
wprowadzona przez wykonawcę
zmiana nie ma istotnego charakteru, a zwłaszcza nie wpływa na
krąg podmiotów, które mogłyby złożyć oferty przetargowe
w sytuacji, gdyby treść siwz dopuszczała taką zmianę. Należy
również, zgadzając się na odbiór
windy, należycie udokumentować koszty zmiany napędu,
a w przypadku gdy napęd łańcuchowy jest tańszy od śrubowego
odpowiednio zmniejszyć wynagrodzenie należne wykonawcy.
Marek Okniński
CZY REGULACJA SPEŁNIA SWOJE ZADANIE
ZAMIESZANIE WOKÓŁ USTAWY
O WYPŁACIE NALEŻNOŚCI
PODWYKONAWCOM
D
nia 29 czerwca 2012 r. Sejm
RP uchwalił rządowy projekt
ustawy w sprawie spłaty niezaspokojonych należności przedsiębiorców za niektóre prace, wynikających
z realizacji udzielonych zamówień
publicznych (druk sejmowy nr 451,
dalej „ustawa o płatnościach dla
podwykonawców”), który został
przygotowany po protestach podwykonawców upadających przedsiębiorstw budowlanych, realizujących
m.in. inwestycje związane z realizacją Turnieju UEFA EURO 2012.
W toku prac Sejm nie wprowadził istotnych zmian w projekcie
i przesłał go do Senatu, który przyjął
projekt bez poprawek.
Już w trakcie procedowania projektu ustawy o płatnościach dla podwykonawców pojawiło się szereg zarzutów wysuwanych wobec projektu,
zarówno przez przedsiębiorców, jak
również przez prawników. Nasuwa się
więc pytanie, czy uchwalone regulacje
spełnią swoje zadanie?
PRENUMERATA 2013
Nie każdy podwykonawca potrzeba zapewnienia możliwości
szybkiej wypłaty wynagrodzenia dla
skorzysta z regulacji
Uchwalone przepisy umożliwiają uzyskanie niezaspokojonych
należności od zamawiającego (Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad) podwykonawcy
(przedsiębiorcy) zatrudniającego
nie więcej niż 250 pracowników,
jeżeli wykonawcy udzieliła zamówienia Generalna Dyrekcja Dróg
Krajowych i Autostrad. Na pierwszy plan wysuwa się więc dość
istotne ograniczenie podmiotowe
i przedmiotowe przyjętej regulacji.
Po pierwsze, nie skorzystają z niej
podwykonawcy zatrudnieni przy
realizacji robót budowlanych na
podstawie zamówienia innego podmiotu niż Generalna Dyrekcja Dróg
Krajowych i Autostrad. Po drugie,
nie skorzystają z niej tzw. wielcy
przedsiębiorcy, czyli zatrudniający
więcej niż 250 pracowników. Motywem takiego ograniczenia jest
podwykonawców, jednakże podnoszone są zarzuty, iż regulacja w tym
zakresie narusza przepisy rangi
Konstytucyjnej. Co ważne, ustawa
wprowadza również ograniczenie
czasowe – ustawa dotyczy tylko zamówień publicznych, co do których
zostało wszczęte postępowanie i/
lub udzielone zamówienie przed jej
wejściem życie.
Wypłata tylko
od „zabezpieczonego”
wykonawcy
Wypłata ma następować ze środków pochodzących z Krajowego
Funduszu Drogowego do wysokości
zabezpieczenia należytego wykonania umowy, wniesionego przez
wykonawcę wyłonionego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych
i Autostrad na podstawie art. 147
ustawy Prawo zamówień publicz-
SPIS TREŚCI
Uchwalona ustawa, mająca na celu wypłatę zaległych należności na rzecz
podwykonawców, realizujących zamówienia publiczne udzielone przez
Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, od samego początku budziła
dużo kontrowersji i niejasności. Przede wszystkim podnoszona jest mała doniosłość
praktyczna regulacji, a ponadto zgłaszane są wątpliwości, co do jej spójności
i zgodności z innymi obowiązującymi przepisami prawa polskiego i regulacji unijnych,
w tym również jej komplementarności z ustawą Prawo zamówień publicznych
W konsekwencji, zamawiający nie
może dopuścić do odbioru przedmiotu
zamówienia niezgodnego z treścią umowy, bez nałożenia na wykonawcę kar
z tytułu niezgodnego z treścią umowy
wykonania jej przedmiotu, zwłaszcza,
że zamiana, której dopuścił się wykonawca mogła mieć wpływ na przebieg
postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego (ilość wykonawców) oraz
cen realizacji zamówienia zawartych
w złożonych ofertach.
Problematyczne jest również uzasadnienie stanu faktycznego w zakresie wady niemożliwej do wykonania.
Z opisu stanu faktycznego wydaje się
technicznie możliwe zobowiązanie
wykonawcy do zdemontowania, na jego
koszt, niezgodnego z umową rodzaju
napędu i zainstalowanie w tym miejscu
urządzenia na napęd śrubowy.
Argumentacja dotycząca okresu
gwarancji (dłuższego dla napędu łańcuchowego) jest bez znaczenia w analizowanej sytuacji.
W związku z powyższym zamawiający, mając na celu przeprowadzenie
procesu realizacji zamówienia zgodnie
z obowiązującymi przepisami, zwłaszcza w odniesieniu do przepisów ustawy PZP, powinien pisemnie wezwać
wykonawcę, aby ten w wyznaczonym
w wezwaniu terminie, przedstawił program naprawczy, który doprowadzi do
zainstalowania rodzaju napędu określonego w postanowieniach umowy.
Odebranie windy wykonanej niezgodnie z umową narazi przedstawicieli zamawiającego między innymi
na odpowiedzialność z tytułu naruszenia zasad udzielania zamówień
publicznych – dokonano zakupu urządzenia pracującego w sposób nie określony w dokumentacji przetargowej.
Jeżeli wykonawca odmówi dostosowania wykonanego zamówienia do opi-
su zawartego w umowie, zamawiający
powinien wypowiedzieć umowę z winy
wykonawcy, ustalając w wypowiedzeniu umowy warunki, na jakich ono
następuje. Dodatkowo w przypadku,
gdy zamawiający wymagał zabezpieczenia należytego wykonania umowy,
powinien w tej sytuacji zatrzymać kwotę
zabezpieczenia z powodu nienależytego
wykonania zamówienia publicznego.
Jeżeli nie uda się uzgodnić warunków
wypowiedzenia umowy z winy wykonawcy, zamawiający powinien od
umowy odstąpić – konieczne jest wówczas jednak uzgodnienie zasad zwrotu
dotychczasowych świadczeń w takim
zakresie, w jakim jest to możliwe w danym stanie faktycznym zaawansowania
wykonanych prac.
Natomiast, jeżeli wykonawca zgodzi
się w ramach programu naprawczego
na dostosowanie wykonanej windy do
wymogów zawartych w treści umowy,
do czasu prawidłowego wykonania
zamówienia powinny być naliczane
kary umowne z tytułu nieterminowego
wykonania jej przedmiotu.
61
FINANSE SAMORZĄDU
Przyjmując założenie, że zamawiający na etapie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego:
– podał w opisie przedmiotu zamówienia konkretny rodzaj wymaganego napędu i nie dopuścił do
składania ofert wariantowych,
– wzór umowy (względnie inne
zapisy siwz) nie przewidywał
możliwości zmiany napędu śrubowego na łańcuchowy, jako zmiany
wprowadzanej na podstawie art.
144 ust. 1 ustawy Prawo zamówień
publicznych,
– umowa podlega unieważnieniu
w części wykraczającej poza określenie przedmiotu zamówienia
zawarte w siwz.
PRAWO PRACY
nawca oferuje wykonanie przedmiotu umowy niezgodnie z treścią
wymogów opisanych uprzednio
w siwz i zadeklarowanych do realizacji w złożonej przez wykonawcę
ofercie przetargowej.
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
Biorąc pod uwagę upadłość
największych wykonawców
w Polsce w ostatnim czasie,
nie można mieć złudzeń, iż
uchwalone przepisy nie pozwolą na zachowanie płynności przez najbardziej zaangażowanych w przedsięwzięcia
podwykonawców.
62
Do zgłoszenia zaległej należności podwykonawcy zobowiązani
są załączyć albo pisemne uznanie
należności przez wykonawcę albo
kopię umowy zawartej z wykonawcą, doręczonego wykonawcy
wezwania do zapłaty, którego termin
bezskutecznie upłynął oraz pozwu
wniesionego przeciwko wykonawcy albo zgłoszenia wierzytelności
w postępowaniu upadłościowym.
Po weryfikacji zgłoszenia, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych
i Autostrad sporządzać będzie listę
należności, na podstawie której
dokonywane będą płatności. Jeśli
niezaspokojone należności będą
wyższe od kwoty zabezpieczenia
należytego wykonania umowy
wniesionego przez wykonawcę,
PAŹDZIERNIK 2012
Zaliczki mają pomóc
zachować płynność
Ustawa o płatnościach dla podwykonawców przewiduje także
wypłacanie zaliczek podwykonawcom umieszczonym na liście, po
przedstawieniu przez nich nieprawomocnego orzeczenia zasądzającego należność od wykonawcy
Dalsi podwykonawcy
Jeśli podwykonawca wykonywał
roboty przy pomocy dalszych podwykonawców, powinien załączyć
oświadczenie, iż nie zalega wzglę-
dem nich z zapłatą za wykonane
i odebrane prace albo, iż zaliczka
została przeznaczona na zaspokojenie ich roszczeń. Problem może
pojawić się w przypadku dalszych
podwykonawców, którzy nie zostali
podwykonawcy zgłoszeni.
Podsumowując opisane powyżej regulacje trudno pozbyć
się wrażenia, iż szczytny cel,
któremu miało służyć uchwalenie
ustawy o płatnościach dla podwykonawców został w którymś
momencie zatracony. Skorzystać
z niej będzie mógł bardzo ograniczony krąg podwykonawców, po
przejściu przez procedurę, która
może rozciągnąć się w czasie,
a wysokość wypłaconych należności, zarówno w formie zaliczek
jak i w formie należności głównej,
nie spowoduje rentowności całego
zamierzenia. Ponadto, jeżeli weźmie się pod uwagę upadłość największych wykonawców w Polsce
w ostatnim czasie, nie można mieć
złudzeń, iż uchwalone przepisy
nie pozwolą na zachowanie płynności przez najbardziej zaangażowanych w przedsięwzięcia
podwykonawców.
Łukasz Mackiewicz
Zamawiający, decydując się na zastosowanie procedur zamówień
elektronicznych przewidzianych ustawą Prawo zamówień publicznych, uzyskuje
szereg korzyści zarówno w wymiarze ekonomicznym jak i formalno prawnym
wzrost popularności
aukcji elektronicznych
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity:
Dz. U. z 2010 r. Nr 113 poz. 759 z późn. zm.) przewiduje dwie procedury elektronicznego
udzielenia zamówienia, tj. aukcję elektroniczną oraz licytację elektroniczną.
A
ukcja elektroniczna nie stanowi
trybu udzielenia zamówienia
publicznego, a jest procedurą,
którą zamawiający może, po dokonaniu oceny złożonych ofert,
wykorzystać do obniżenia ceny
PRENUMERATA 2013
realizacji zamówienia. Natomiast
licytacja elektroniczna to tryb
udzielenia zamówienia publicznego, z którego zamawiający
może korzystać, gdy wartość
zamówienia nie przekracza tzw.
SPIS TREŚCI
albo spisu wierzycieli obejmującego
zgłoszoną wierzytelność. Pozostała
część należności będzie wypłacana
po przedłożeniu prawomocnego
orzeczenia sądu, sądowej ugody
wraz z klauzulą wykonalności albo
listy wierzytelności sporządzonej
w toku postępowania upadłościowego. Celem wypłacania zaliczek jest
zapewnienie płynności finansowej
podwykonawcom.
FINANSE SAMORZĄDU
„Droga po wypłatę
należności”
będą zaspokajane proporcjonalnie
do wysokości każdej z nich (co jest
argumentem przeciw doniosłości
uchwalonej regulacji). Niezaspokojone, na podstawie ustawy o płatnościach dla podwykonawców, należności będą mogły być dochodzone
przed podwykonawców z majątku
wykonawcy na zasadach ogólnych.
Z powyższego wynika więc ograniczenie kwotowe i dwutorowość
dochodzenia roszczeń. Część roszczeń (najczęściej niewielka) będzie
zaspokajana przez zamawiającego,
a część będzie w praktyce dochodzona w toku procesu. Nie zmienia
to jednak faktu, że cześć podwykonawców będzie mogła dochodzić
roszczenia od Generalnej Dyrekcji
Dróg Krajowych i Autostrad na
podstawie art. 647(1) Kodeksu
cywilnego, przewidującego solidarną odpowiedzialność inwestora
i wykonawcy za wynagrodzenie za
wykonane roboty budowlane wobec
podwykonawcy. Z tej ostatniej możliwości nie będą mogli skorzystać
natomiast dostawcy maszyn lub
materiałów budowlanych. Dla tych
ostatnich dochodzenie roszczenia na
zasadach ogólnych oznaczać będzie
zwykły proces cywilny i możliwość
zaspokojenia należności ponad
wypłaconą na podstawie ustawy
o płatnościach dla podwykonawców tylko z majątku wykonawcy,
co w praktyce oznacza nikłe szanse
otrzymania należności.
PRAWO PRACY
kontraktowani przez wykonawcę
podwykonawcy. Jeżeli więc wykonawca wykona(ł) w sposób należyty
umowę zawartą z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad,
to może powstać wątpliwość, czy
ta ostatnia będzie mogła skorzystać z tego zabezpieczenia w celu
wypłaty należności podwykonawcom. Jeżeli natomiast wykonawca
nie wykona w całości zawartej
umowy lub nienależycie wykona
zawartą umowę, to wówczas dla
zamawiającego jedyną możliwością
zaspokojenia jego roszczeń będzie
właśnie owo zabezpieczenie. Może
powstać kolizja, którą nie wiadomo
jak rozstrzygnąć na gruncie obecnie
obowiązujących przepisów.
Na marginesie należy wskazać,
iż Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad przysługiwać
będzie roszczenie wobec wykonawcy o zwrot wypłaconych na rzecz
podwykonawcy kwot. progów unijnych określonych
w art. 11 ust. 8 ustawy Prawo
zamówień publicznych.
Elementem wyróżniającym zamówienia elektroniczne jest procedura wyboru wykonawcy, która
63
AKTUANOŚCI
TEMAT MIESIĄCA
nych, jeżeli zaległość w płatności
wynosi co najmniej 30 dni lub w stosunku do wykonawcy ogłoszono
upadłość lub oddalono taki wniosek
z powodu braku środków na pokrycie postępowania upadłościowego.
Ponadto, podwykonawca może domagać się zapłaty należności tylko
za zrealizowane i odebrane prace,
i tylko w przypadku, gdy zabezpieczenie wniesione przez wykonawcę
nie zostało jeszcze zwrócone. Ma to
na celu zapobieżenie wydatkowania
środków publicznych przy wypłatach na rzecz wykonawców.
Na gruncie ustawy Prawo zamówień publicznych problematyczne
jest uzasadnienie zaspokajania
zaległych należności tylko do wysokości wniesionego zabezpieczenia należytego wykonania umowy.
Stosownie do treści art. 147 ust. 2
ustawy Prawo zamówień publicznych, zabezpieczenie należytego
wykonania umowy służy pokryciu
roszczeń z tytułu niewykonania lub
nienależytego wykonania umowy
w sprawie zamówienia publicznego.
Zabezpieczenie udzielane jest zamawiającemu, należy więc wysunąć
wniosek, że ma na celu pokrycie
jego roszczenia z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zawartej przez niego umowy
z wykonawcą. Stroną tej umowy,
co oczywiste, nie są natomiast za-
64
PAŹDZIERNIK 2012
Marek Okniński
Przebieg przyjêcia
siedzącego
W
ażną kwestią jest wcześniejsze sprawdzenie
przez gospodarzy lub osobę odpowiedzialną
wszystkich elementów przyjęcia, przy czym przy organizacji ważnych przyjęć nie wolno w całości zdać
się na osoby przygotowujące, bo często mają one inne
nawyki i nawet nieświadomie wprowadzą zmiany, które
wpłyną na jakość przyjęcia.
Sprawdź wszystko osobiście
Dla dobrego własnego samopoczucia należy więc sprawdzić całość przygotowanego stołu, przede wszystkim,
czy właściwie ustawione i skomponowane jest nakrycie.
Nie wolno zapomnieć też o kwestiach czystości tj. czy
obrus nie ma plam, a zastawa i sztućce wytarte są z plam
pozostałych po wilgoci. Trzeba również sprawdzić, czy
nazwiska na kartonikach zostały napisane poprawnie
i rozłożone zgodnie z ustalonym planem rozsadzenia
gości, menu rzeczywiście zawiera potrawy, które zostały
przygotowane na przyjęcie, a serwowane wina zgadzają
się z ich opisem w menu.
Po sprawdzeniu, gospodarz bądź gospodarze czekają na gości w sąsiednim pokoju.
aperitif pobudza apetyt
W odniesieniu do przyjęcia służbowego podstawową
zasadą jest przyjmowanie gości w pokoju innym niż
jadalnia. W pokoju tym, najczęściej salonie, podawany
jest aperitif. Aperitif to napój, którego zadaniem jest
pobudzenie apetytu.
W tym celu podaje się zwykle:
coctaile,
gin z tonikiem,
whisky,
campari,
wytrawny wermuth,
wódkę itp.
PRENUMERATA 2013
Nie wolno też zapomnieć o napojach bezalkoholowych, jak woda i soki.
Przy aperitifie obowiązują dwie zasady:
nie podaje się koniaku,
napoje nie powinny się powtarzać.
Jeżeli na zakończenie planujemy zaproponować
whisky, to nie może ona być podana jako aperitif.
Aperitif trwa około 20 minut.
Aperitif (fr. apéritif, wł. aperitivo) – napój
alkoholowy o zawartości alkoholu 18-35%, mieszanina różnych nalewów na zioła i korzenie z dodatkiem destylatów. Podawany przed posiłkiem
dla pobudzenia apetytu. Pije się go na stojąco.
Nazwą aperitif, zwłaszcza we Francji, określa się
rodzaj napoju alkoholowego (pije się go przed
posiłkiem w celu pobudzenia apetytu) wraz z towarzyszącymi im przekąskami, takimi jak orzeszki
ziemne, pistacje, chipsy.
Nie ma jednego rodzaju alkoholu, który można
by określać mianem aperitifu. W różnych krajach inne są jednak preferencje i inny rodzaj
alkoholu jest głównie serwowany jako aperitif.
We Włoszech na przykład jest to wermut, we
Francji pastis, w Hiszpanii porto, w Grecji ouzo.
Oprac. Redakcja
Wita gospodarz
Przychodzących gości zawsze przy wejściu wita
gospodarz lub, gdy przyjęcie jest dla większej ilości
osób, w tym par, również gospodyni. Jeżeli przyjęcie
jest dla par to zawsze pierwszy przy wejściu stoi
65
SPIS TREŚCI
Główne przyjęcia siedzące to śniadania i kolacje, na Zachodzie nazywane
lunchami i dinnerami. Od innych przyjęć różnią się tym, że mają bardziej
uroczysty charakter. Wszystkie przygotowania do nich, zgodnie z zasadami
podanymi wcześniej, należy zakończyć najpóźniej kwadrans przed przybyciem gości
Do najistotniejszych
można zaliczyć:
zniesienie ryzyk formalno–prawnych związanych z niezgodnym
z ustawą Prawo zamówień publicznych wyborem trybu udzielenia zamówienia publicznego,
przyspieszenie procedur – wybór
najkorzystniejszej oferty dokonuje się automatycznie podczas
trwania aukcji/licytacji,
usprawnienie przepływu
informacji,
transparentność wyboru wykonawcy,
powszechną dostępność wykonawców do zamówienia,
zminimalizowanie ryzyka popełnienia błędów związanych z przygotowaniem oferty i obliczeniem
ceny wykonania zamówienia,
ograniczenie zjawisk
korupcyjnych,
obniżenie kosztów realizacji
zamówienia,
uznanie organizacji za dążącą
do aktywnego funkcjonowania
w środowisku elektronicznym,
możliwość uzyskania zamówienia przy zmniejszeniu poziomu
zysku, niż wstępnie założony
w ofercie wyjściowej złożonej
w formie tradycyjnej.
Opierając się na danych opublikowanych przez Urząd Zamówień
Publicznych warto wskazać na kolejną istotną zaletę, jaką bezsprzecznie są coraz wyższe oszczędności
finansowe.
W okresie od 1 stycznia do 17
lipca 2012 r. na platformie aukcji
elektronicznych Urzędu Zamówień
Publicznych przeprowadzono 313
aukcji. Dzięki zastosowaniu aukcji
przy wyborze najkorzystniejszej
oferty zamawiający uzyskali oferty
w sumie o 115 252 077,47 zł tańsze
od ofert pisemnych, składanych
w postępowaniach. Średnia procentowa oszczędność dla wszystkich aukcji przeprowadzonych
w tym okresie to 15,2%. Najwyższą
oszczędność uzyskano podczas aukcji - w kwocie 15 185 082,17 zł,
co stanowi 22,34%. W tym samym
okresie na platformie licytacyjnej
zostało przeprowadzonych 165 licytacji. Suma oszczędności, liczonych
w stosunku - pierwsza oferta złożona
w postępowaniu do ceny oferty
najkorzystniejszej, wyniosła 17 836
393,86 zł. Ceny ofert uzyskanych
w wyniku licytacji były średnio
o 24,09% niższe, niż ceny ofert złożonych w chwili otwarcia licytacji.
Największą oszczędność odnotowano w postępowaniu na zakup
wraz z dostawą papieru, gdzie zaoszczędzono kwotę 2 437 800,00 zł.
FINANSE SAMORZĄDU
Korzyści z zamówień
elektronicznych
PRAWO PRACY
przewiduje wykorzystanie elektronicznej platformy aukcyjnej, na
której prowadzony jest wybór wykonawcy danego zamówienia publicznego. System platformy aukcyjnej
umożliwia składanie kolejnych ofert
(postąpień) w postaci elektronicznej.
Oferty składane przez wykonawców
podlegają automatycznej klasyfikacji na podstawie ceny lub również
innych mierzalnych kryteriów.
W toku udzielanego zamówienia
platforma aukcyjna przekazuje na
bieżąco wszystkim wykonawcom
informacje o pozycji złożonych
przez nich ofert, liczbie wykonawców biorących udział w aukcji/
licytacji elektronicznej, a także
o cenach złożonych ofert, z tym
że do momentu zamknięcia aukcji/
licytacji elektronicznej nie ujawnia
informacji umożliwiających identyfikację wykonawców.
Bezpośrednio po zamknięciu
aukcji/licytacji elektronicznej zamawiający podaje, pod ustalonym
w ogłoszeniu o zamówieniu adresem
internetowym, nazwę (firmę) oraz
adres wykonawcy, którego ofertę
wybrano.
W pierwszym półroczu 2012 r.,
w porównaniu z rokiem 2011, coraz większa liczba zamawiających
systematycznie korzysta z udostępnianej bezpłatnie przez Urząd
Zamówień Publicznych platformy,
umożliwiającej prowadzenie aukcji
oraz licytacji elektronicznych.
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI
Potrzebny plan stołu
Gdy wszyscy goście już się zebrali, gospodarze zapraszają do przejścia do jadalni. Przedtem jednak goście
muszą zapoznać się z planem stołu, który może być
wyłożony na małym stoliku lub trzymany przez jednego z kelnerów przy drzwiach wejściowych do jadalni.
Plan stołu to prosty rysunek, który wskazuje, gdzie
kto będzie siedział, zawierający nazwiska gości oraz
pokazujący kierunek wejścia.
Czasem gospodarz decyduje się na osobiste przydzielenie miejsc i wtedy plan stołu nie jest potrzebny.
Nie można jednak pozwolić, aby goście przy przyjęciu siedzącym sami sobie wybierali miejsce.
66
Gospodarze zabawiajĄ goœci
Goście, po zapoznaniu się z planem stołu, zajmują
wskazane miejsca i rozpoczyna się przyjęcie. Ważną rolę
do spełnienia mają kelnerzy, od których zależy sprawny
przebieg imprezy. Zadaniem gospodarzy natomiast
jest zabawianie gości, tj. takie kierowanie rozmową
i narzucanie tematów, aby wszyscy czuli się dobrze.
Podczas śniadania i kolacji wygłasza się toasty.
Z reguły pierwszy głos zabiera gospodarz po skonsumowaniu dania mięsnego. Odpowiada mu gość
honorowy. Gdy spotkanie jest mniej oficjalne toastu
nie wygłasza się, lecz gospodarz przy pierwszym winie
powie parę słów powitania.
Goście siedzą przy stole do czasu zakończenia
deseru.
Kawę z reguły serwuje się w salonie. Po wypiciu
kawy sygnał do wyjścia daje zwykle gość honorowy,
ale bywa i tak, że pozostali goście zostają dłużej. Nie
ma obowiązku grupowego wyjścia.
PAŹDZIERNIK 2012
Przy przedstawianiu obowiązuje generalna zasada:
przychodzących gości przedstawia się już obecnym.
Wyjątkiem może być tylko sytuacja, gdy osoba przychodząca zajmuje wysoką pozycję. Przedstawiając,
jako pierwsze wymieniamy zawsze nazwisko osoby
przedstawianej. Popularnie stosuje się formułkę:
„Państwo pozwolą, Pan X z małżonką” lub, gdy
osoby wcześniej przybyłe zajęte są rozmową: „Przepraszam, chciałbym przedstawić Państwo X”. Na
to osoby, którym przedstawia się nowo przybyłych
wymieniają swoje nazwiska i podają ręce. W tym
miejscu warto przypomnieć paniom, że to one
powinny pierwsze wyciągnąć rękę na powitanie,
o czym często zapominają.
Na niektóre przyjęcia przynosi się drobne prezenty,
które wręcza się przy wejściu. W Polsce zwyczajowo
wręcza się kwiaty. Pamiętajmy, że u nas przynosi się
ich liczbę nieparzystą, a na Zachodzie parzystą. Jeśli
chodzi o prezenty, to dobrze byłoby zrezygnować
z tradycyjnej butelki alkoholu, szczególnie wódek
najbardziej popularnych. W zamian można dać CD
z muzyką, książkę itp.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt I OSK 465/12
Aplikant radcowski nie zastąpi adwokata
„Brak jest możliwości zastępowania adwokata przez aplikanta radcowskiego”.
Powyższą tezę potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), który rozpatrywał zarzut kasacyjny dotyczący pozbawienia skarżącej możności obrony swych praw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie, przez brak udziału profesjonalnego pełnomocnika, ustanowionego wcześniej
w ramach pomocy prawnej. NSA wskazał, że niedopuszczenie aplikanta radcowskiego do zastępowania
pełnomocnika, skarżącej na rozprawie, nie naruszało art. 77 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, albowiem z przepisów tych w ogóle wynika brak możliwości zastępowania adwokata
przed sądami przez aplikanta radcowskiego. NSA podkreślił, że Prawo o adwokaturze nie zawiera unormowania odpowiadającego przepisowi art. 351 ust. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych,
zgodnie z którym aplikant adwokacki może zastępować radcę prawnego na takich samych zasadach jak
adwokata, jeżeli radca prawny jest wspólnikiem w spółce adwokacko-radcowskiej. Ponadto aplikant
radcowski może zastępować radcę prawnego przed wojewódzkim sądem administracyjnym po upływie
roku i sześciu miesięcy od rozpoczęcia aplikacji radcowskiej (art. 351 ust. 2 w związku z art. 351 ust. 1
ustawy o radcach prawnych).
FINANSE SAMORZĄDU
PrzychodzĄcych
przedstawia siê obecnym
jeśli przyjęcie jest dla par, to gospodarze zawsze
siedzą naprzeciw siebie;
po prawej stronie gospodyni zawsze siedzi gość
honorowy, a po prawej stronie gospodarza żona
gościa honorowego;
gości rozsadza się według starszeństwa, zgodnie
z zasadą prawej strony;
gdy w przyjęciu biorą udział kobiety, to gości usadza
się przemiennie: kobieta, mężczyzna, kobieta itd.;
dąży się do tego, aby dwie kobiety nie siedziały obok
siebie, kobieta nie powinna też zamykać stołu, tj.
siedzieć na szczycie stołu (krótszy bok).
Jednocześnie w wyroku NSA zwrócił uwagę, że brak równoznaczności pomiędzy zastępstwem, a substytucją podkreślając, że wymienione instytucje proceduralno-ustrojowe nie są tożsame (por. uchwała SN
z 28 czerwca 2006 r., sygn. akt III CZP 27/06, OSNC 2007/3/42). Uchybienie to nie miało jednak wpływu
na prawidłowość podjętego postanowienia.
PRAWO PRACY
TAK PRZYDZIELA SIĘ MIEJSCA PRZY STOLE
AKTUANOŚCI
TEMAT MIESIĄCA
gospodarz, a dalej jego żona. Zasada ta obowiązuje
również przychodzących gości. Pierwszy idzie i wita
się z gospodarzem mąż, a za nim żona, chyba że to
kobieta została zaproszona, a mąż jej tylko towarzyszy.
Na niektórych przyjęciach przy wejściu wystawiana
jest księga gości, do której wpisują się zaproszone osoby. Wpisuje się tylko główna osoba zapraszana. Osoba
towarzysząca nie wpisuje się.
SPIS TREŚCI
ORZECZNICTWO
Janusz Rydzkowski
PRENUMERATA 2013
67
AKTUANOŚCI
WZORY
OGŁOSZENIE O NABORZE NA STANOWISKO
PAŃSTWOWEGO POWIATOWEGO INSPEKTORA SANITARNEGO
Zakres zadań wykonywanych na stanowisku
Wykonywanie obowiązków wynikających z ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji
Sanitarnej ( Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 z późn. zm.).
Wymagania niezbędne:
1) posiadanie obywatelstwa polskiego,
2) pełna zdolność do czynności prawnych oraz korzystanie z pełni praw publicznych,
3) posiadanie nieposzlakowanej opinii,
4) nieskazanie prawomocnym wyrokiem sądu, za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe,
5) niezbędne wymagania kwalifikacyjne:
a) tytuł lekarza i specjalizacja uzyskana w trybie przewidzianym w odrębnych przepisach, przewidzianą w wykazie specjalizacji określonym na podstawie art. 8 ust. 7 ustawy o Państwowej Inspekcji
Sanitarnej lub
b) tytuł zawodowy magistra i uzyskanie dodatkowych kwalifikacji mających zastosowanie w realizacji
zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej, określonych w rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie
wykazu dodatkowych kwalifikacji, jakie musi posiadać państwowy inspektor sanitarny posiadający
tytuł zawodowy magistra,
6) postawa obywatelska dająca rękojmię należytego wykonywania zadań pracownika organu państwowego;
7) stan zdrowia pozwalający na zatrudnienie na określonym stanowisku
Wymagania dodatkowe
1) umiejętność kierowania zespołem ludzkim,
2) odporność na stres, dyspozycyjność
3) prawo jazdy kategorii „b”
4) znajomość przepisów prawnych dotyczących państwowej inspekcji sanitarnej oraz przepisów dotyczących organizacji pracy stacji sanitarno - epidemiologicznych,
5) co najmniej 5-letni staż pracy.
68
PAŹDZIERNIK 2012
FINANSE SAMORZĄDU
Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w ......................................................................................
wymiar zatrudnienia – pełny etat.
Miejsce i termin składania wymaganych dokumentów
Wymagane dokumenty aplikacyjne należy składać w siedzibie Starostwa Powiatowego
w ............................................................do dnia.................................................................
Przepisy ustawowe:
PRAWO PRACY
Nazwa i adres jednostki
1) życiorys (CV) i list motywacyjny,
2) kserokopia dowodu osobistego,
3) kwestionariusz osobowy
4) dokument poświadczający wykształcenie oraz inne dokumenty potwierdzające posiadane kwalifikacje
zawodowe oraz kopie dokumentów poświadczajacych dotychczasowy staż pracy,
5) oświadczenie o pełnej zdolności do czynności prawnych, korzystaniu z pełni praw publicznych oraz
posiadaniu obywatelstwa polskiego.
6) dokument potwierdzający, że kandydat nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne
przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe,
7) zaświadczenie lekarskie o posiadaniu stanu zdrowia pozwalającego na zatrudnienie na określonym
stanowisku.
8) oświadczenie o wyrażaniu zgody na przetwarzanie danych osobowych kandydatów dla potrzeb rekrutacji zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr
101, poz. 926 ze zm.).
Zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej państwowego powiatowego inspektora sanitarnego i jego zastępcę powołuje i odwołuje starosta za zgodą państwowego wojewódzkiego
inspektora sanitarnego.Państwowym inspektorem sanitarnym może być osoba, która:
1)jest obywatelem polskim;
2)ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych;
3)posiada następujące kwalifikacje:
a)jest lekarzem i uzyskała, w trybie przewidzianym w odrębnych przepisach, specjalizację przewidzianą
w wykazie specjalizacji określonym na podstawie art. 8 ust. 7,
b)posiada tytuł zawodowy magistra i uzyskała dodatkowe kwalifikacje mające zastosowanie w realizacji
zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które określi, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do
spraw zdrowia mając na względzie zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej;
4)swoją postawą obywatelską daje rękojmię należytego wykonywania zadań pracownika organu państwowego;
5)posiada stan zdrowia pozwalający na zatrudnienie na określonym stanowisku.
PRENUMERATA 2013
TEMAT MIESIĄCA
Wymagane dokumenty
STAROSTA …......................................……………
OGŁASZA NABÓR NA STANOWISKO
PAŃSTWOWEGO POWIATOWEGO INSPEKTORA SANITARNEGO W …….............……..
SPIS TREŚCI
WZORY
69
70
PAŹDZIERNIK 2012
TEMAT MIESIĄCA
AKTUANOŚCI

odpowied prawnika

Transkrypt

Podobne dokumenty

Generuj PDF - Zamówienia publiczne KSP

FORMULARZ ZAMÓWIENIA

Druk zwrotu towaru - Bike Concept Store

oferta - Rokietnica

Wniosek o wydanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem

Słupca, dn……………………… Notatka służbowa z

Załącznik nr 2c do siwz i umowy FORMULARZ CENOWY 1. Aparat

ZAMÓWIENIA PUBLICZNE KSP CZĘŚCI KOMPUTEROWE

zlecenie pisemne zal7