Narodowy Program Zatrudnienia

Projekt
USTAWA
z dnia ............... 2012 r.
o Narodowym Programie Zatrudnienia
Najważniejszym zadaniem stojącym przed gospodarką Rzeczypospolitej Polskiej w
najbliższym dziesięcioleciu jest stworzenie dla kolejnych pokoleń obywateli naszego kraju
wchodzących w życie zawodowe stabilnych miejsc pracy. Realizacji tego zadania musi być
podporządkowana polityka gospodarcza oraz finansowa naszego kraju.
Konsekwentna
realizacja tego celu jest najważniejszą przesłanką wstrzymania emigracji zarobkowej oraz
odwrócenia negatywnych tendencji demograficznych, gdyż praca jest najważniejszym
czynnikiem stabilizacji społecznej i osobistej młodego pokolenia rozpoczynającego życie
zawodowe. Nowe miejsca pracy muszą powstać zwłaszcza w małych miastach oraz na wsi a
także w gminach zdegradowanych ekonomicznie. W tym celu Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
stanowi co następuje.
DZIAŁ I
PRZEPISY OGÓLNE
Art. 1
1. Ustawa określa cele, zasady oraz najważniejsze środki realizacji Narodowego Programu
Zatrudnienia, którego zadaniem strategicznym w latach 2014 – 2023 jest powstanie na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 1 200 000 miejsc pracy, w tym
zwłaszcza na terenie małych miast i gmin oraz gmin zdegradowanych ekonomicznie.
2. Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia, na każdy rok realizacji Narodowego
Programu Zatrudnienia, szczegółowy program wykonawczy, ustalający zwłaszcza
prognozowaną ilość miejsc pracy, które powstaną w danym roku, w związku z realizacją
Narodowego Programu Zatrudnienia. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w zdaniu
poprzednim, na dany rok realizacji Narodowego Programu Zatrudnienia, Rada Ministrów
uwzględnia aktualne dane makroekonomiczne publikowane przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego i dostępne prognozy dotyczące przewidywanego wzrostu produktu
krajowego brutto oraz sytuacji na rynku pracy.
1
3. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 2, na dany rok realizacji Narodowego Programu
Zatrudnienia, Rada Ministrów wydaje do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok,
którego dotyczy rozporządzenie.
Art. 2
Realizacja Narodowego Programu Zatrudnienia, zwanego dalej „Programem” następuje
dzięki:
1) rozwojowi przedsiębiorczości i konkurencyjności gospodarki;
2) produktywnemu zatrudnieniu ludzi młodych przez przedsiębiorców;
3) rozwojowi zasobów ludzkich;
4) osiągnięciu wysokiej jakości oraz wydajności pracy;
5) wzmacnianiu integracji oraz solidarności społecznej;
6) eliminacji ekonomicznych przesłanek emigracji zarobkowej.
Art. 3
1.
Ustawa określa warunki prawno-ekonomiczne sprzyjające tworzeniu miejsc pracy
przez pracodawców oraz zatrudnieniu ludzi młodych obowiązujące w zakresie:
1)
podatków i innych danin publicznych;
2)
pożyczek i kredytów udzielanych ze środków publicznych na
tworzenie nowych miejsc pracy;
3)
dopłat bezpośrednich;
4)
ulg podatkowych;
5)
opłat na rzecz gmin zdegradowanych ekonomicznie;
6)
form zatrudnienia;
7)
eliminacji dyskryminacji podatkowej oraz nieuzasadnionych
przywilejów podatkowych.
2.
Minister właściwy do spraw pracy jest obowiązany podjąć i prowadzić działania
mające na celu upowszechnienie wiedzy dotyczącej Programu, a zwłaszcza możliwości
uzyskania wsparcia dla tworzenia miejsc pracy oraz zatrudniania ludzi młodych.
3.
Minister właściwy do spraw pracy współdziała przy realizacji zadania określonego w
ust. 2, z samorządem terytorialnym, organizacjami pracodawców oraz związkami
zawodowymi.
2
Art. 4
Dla potrzeb sfinansowania zadań Programu tworzy się:
1)
Fundusz Wspomagania Zatrudnienia;
2)
Fundusz Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych.
Art. 5
1.
W celu złagodzenia skutków zróżnicowania społecznego i ekonomicznego
poziomu rozwoju poszczególnych części terytorium kraju oraz aktywacji zawodowej osób
zamieszkałych w tych regionach, określa się dla potrzeb realizacji Programu wykaz gmin
zaliczających się do gmin uznanych za zdegradowane ekonomicznie.
2.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wykaz gmin
zdegradowanych ekonomicznie, o których mowa w ust. 1, biorąc zwłaszcza pod uwagę:
ogłaszane przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych

wskaźniki dochodów podatkowych gmin w przeliczeniu na jednego mieszkańca dla
poszczególnych gmin w roku poprzedzającym rok podatkowy, stanowiące podstawę do
obliczenia rocznych kwot części wyrównawczej subwencji ogólnej;

różnice w stopie bezrobocia w poszczególnych powiatach;

poziom aktywizacji zawodowej oraz wielkości migracji zarobkowej z
poszczególnych regionów kraju.
Art. 6
Przepisy ustawy mają zastosowanie w okresie realizacji Programu w latach 2014 - 2023
oraz po jego zakończeniu do czasu wykorzystania uprawnień oraz wykonania
obowiązków przez podmioty stosujące przepisy niniejszej ustawy.
Art. 7
1. W okresie obowiązywania Programu pracodawca może zrealizować w odniesieniu do
jednego pracownika tylko jedno uprawnienie przewidziane w przepisach niniejszej
ustawy.
2.
Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy możliwości zastosowania przez
pracodawcę szczególnych uprawnień określonych w art. 129 - 143.
3.
W okresie obowiązywania Programu, pracownik może realizować jednocześnie nie
więcej niż jedno uprawnienie przewidziane w niniejszej ustawie, z zastrzeżeniem ust. 4.
3
4.
Przepis ust. 2 nie stosuję się w przypadku otrzymania wsparcia udzielonego na
podstawie art. 22-29.
5.
W okresie obowiązywania Programu pracownik może realizować uprawnienia
związane z zatrudnieniem wprowadzone w przepisach niniejszej ustawy niezależnie od
tego, czy pracodawca zrealizował uprawnienia, o których mowa w ust. 1.
6.
Korzyści majątkowe uzyskane przez pracodawców i pracowników w sposób
sprzeczny z ust. 1 - 4 są nienależne i podlegają zwrotowi na rzecz uprawnionych organów.
Art. 8
Ustawa ma zastosowanie do:
1) obywateli polskich będących młodymi pracownikami, o których mowa w art. 10 pkt.
14, poszukujących i podejmujących zatrudnienie lub inną pracę zarobkową na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2)cudzoziemców będących młodymi pracownikami, o których mowa w art. 10 pkt. 14,
mających prawo do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
zamierzających wykonywać lub wykonujących pracę na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
3)przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
Art. 9
1. Pomoc, o której mowa w art. 13 i art. 14, 17, 21, 43 ust. 2, art. 54, 64, 80 ust. 1 pkt 1 3, art. 116, 117, 119, 129, 130, 132, 133, 134, 139 pkt 4, stanowi pomoc de minimis
udzielaną w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących
aktach prawa wspólnotowego.
2. Osoba ubiegająca się o pomoc przewidzianą w artykułach wymienionych w ust. 1
zobowiązana jest złożyć pisemne oświadczenie, w którym stwierdza, że w okresie
ostatnich trzech lat nie korzystała z pomocy publicznej lub z pomocy de minimis, albo
przedstawić wszystkie wystawione zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis i o
wartości tej pomocy wraz z okresem na jaki pomoc ta została jej przyznana.
3. Podmioty świadczące pomoc na podstawie artykułów wymienionych w ust. 1 są
zobowiązane do wystawiania zaświadczeń, o których mowa w ust. 2, niezwłocznie po
udzieleniu pomocy de minimis.
4
Art. 10
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – rozumie się przez to terytorium lądowe oraz
wnętrze ziemi znajdujące się pod nim, morskie wody wewnętrzne i morze terytorialne
oraz dno i wnętrze ziemi znajdujące się pod nimi, przestrzeń powietrzną znajdująca się
nad terytorium lądowym, morskimi wodami wewnętrznymi i morzem terytorialnym
oraz pokłady statków morskich i powietrznych zarejestrowanych w Rzeczypospolitej
Polskiej, a także znajdującą się poza morzem terytorialnym wyłączną strefę
ekonomiczną, w której Rzeczypospolita Polska na podstawie prawa wewnętrznego i
zgodnie z prawem międzynarodowym wykonuje prawa odnoszące się do badania i
eksploatacji dna morskiego i jego podglebia oraz ich zasobów naturalnych;
2) ludziach młodych – rozumie się przez to osoby do 35 roku życia;
3) ustawie o pomocy społecznej – rozumie się przez to ustawę z dnia 12 marca 2004 r. o
pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.);
4) ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych – rozumie się przez to ustawę z dnia 13
października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205,
poz. 1585, ze zm.);
5) ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – rozumie się przez to ustawę
z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym do osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r.
poz. 361, ze zm.);
6) ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych – rozumie się przez to ustawę z
dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011r. Nr
397, poz. 74, ze zm.);
7) Ordynacji podatkowej – rozumie się przez to ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.);
8) ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – rozumie się przez to ustawę
z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr
24 poz. 151 ze zm.)
9) podatku dochodowym od osób fizycznych - rozumie się przez to podatek, o którym
mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych;
10) zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych – rozumie się przez to
ryczałt od dochodów ewidencjonowanych, o którym mowa w ustawie z dnia 20
listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów
osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm).
5
11) podatku dochodowym od osób prawnych – rozumie się przez to podatek, o którym
mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych;
12) podatku dochodowym – rozumie się przez to podatek, o którym mowa w ustawie o
podatku dochodowym od osób fizycznych lub w ustawie o podatku dochodowym od
osób prawnych, w tym również zryczałtowany podatek dochodowy od osób
fizycznych;
13) Rozporządzeniu KE nr 800/2008 – rozumie się przez to Rozporządzenie Komisji
(WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za
zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne
rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. U. L 214 z 9.08.2008, s. 3);
14) młodym pracowniku – rozumie się przez to osobę do 35 roku życia zatrudnioną na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy o pracę, powołania,
wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę lub poszukujących tego rodzaju
zatrudnienia;
15) absolwentach szkół wyższych – rozumie się przez to absolwentów szkół wyższych w
rozumieniu odrębnych przepisów, podejmujących pracę zawodową w okresie trzech
lat od ukończenia szkoły wyższej;
16) absolwentach szkół zawodowych – rozumie się przez to absolwentów szkół: dla
niepracujących średnich szkół zawodowych, w tym studiów policealnych, liceów
zawodowych, zasadniczych szkół zawodowych i przysposabiających do zawodu, jak
również osoby, które ukończyły zasadnicze szkoły zawodowe dla młodzieży
pracującej, a także absolwentów liceów ogólnokształcących, którzy uzyskali
uprawnienia do wykonywania określonego zawodu lub którzy zostali zatrudnieni w
celu nauki zawodu – podejmujących pracę zawodową w okresie trzech lat od
ukończenia szkoły;
17) absolwentach szkół – rozumie się przez to absolwentów szkół wyższych, w
rozumieniu pkt 15 oraz absolwentów szkół zawodowych w rozumieniu pkt 16;
18) minimalnym wynagrodzeniu – rozumie się przez to kwotę minimalnego
wynagrodzenia za pracę pracowników przysługującą za pracę w pełnym miesięcznym
wymiarze czasu pracy ogłoszoną na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2004 r., Nr 200, poz. 1679, ze zm.);
19) zatrudnieniu – rozumie się przez to wykonywanie pracy na podstawie stosunku
służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy;
20) małoletnim dziecku – rozumie się przez to dziecko do ukończenia 5 roku życia;
6
21) jednostce osadniczej – rozumie się przez to wyodrębniony przestrzennie obszar
zabudowy mieszkaniowej wraz z obiektami infrastruktury technicznej zamieszkany
przez ludzi;
22) mieście – rozumie się przez to jednostkę osadniczą o przewadze zwartej zabudowy i
funkcjach nierolniczych, posiadającą prawa miejskie bądź status miasta nadany w
trybie określonym odrębnymi przepisami;
23) małym mieście – rozumie się przez to miasto do 50 000 mieszkańców;
24) wsi – rozumie się przez to jednostkę osadniczą o zwartej lub rozproszonej zabudowie i
istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi funkcjach usługowych lub
turystycznych, nieposiadającą praw miejskich lub statusu miasta;
25) wzroście netto ilości zatrudnionych pracowników – rozumie się przez to różnicę
miedzy średnią liczbą zatrudnionych przez podatnika podatku dochodowego w roku,
w którym utworzył on miejsca pracy, a średnią liczbą zatrudnionych w roku
poprzednim; liczbę zatrudnionych oblicza
się jako statystyczną ilość osób
zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy;
26) pracodawcy – rozumie się przez to osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę
organizacyjną niemającą osobowości prawnej, będącą podatnikiem podatku
dochodowego, w tym również zwolnioną od tego podatku, która zatrudnia
pracowników na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
27) przedsiębiorcy – rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy z dnia
2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807, ze
zm.);
28) osobie pobierającej naukę – rozumie się przez to osobę pomiędzy 16 a 28 rokiem
życia, która pobiera naukę w szkole: wyższej, szkole dla niepracujących, średniej
szkole zawodowej, w tym studium policealnym, liceum zawodowym, zasadniczej
szkole zawodowej i przysposabiającej do zawodu, jak również osobę pobierającą
naukę w zasadniczej szkole zawodowej dla młodzieży pracującej, a także w liceum
ogólnokształcącym, która uzyskała uprawnienia do wykonywania określonego
zawodu lub która została zatrudniona w celu nauki zawodu;
29) dopłacie – rozumie się przez to kwotę stanowiącą różnicę między odsetkami od
kredytu preferencyjnego, udzielonego na podstawie przepisów niniejszej ustawy,
naliczonymi za dany okres według stopy referencyjnej a odsetkami naliczonymi za ten
sam okres według umownej stopy procentowej; podstawą naliczania odsetek według
obu stóp jest pozostający do spłaty kapitał kredytu;
7
30) kredycie preferencyjnym – rozumie się przez to kredyt udzielany na podstawie
przepisów niniejszej ustawy przedsiębiorcom zatrudniającym pracowników na
obszarze gmin zdegradowanych ekonomicznie, do oprocentowania którego stosowane
są dopłaty na zasadach określonych w ustawie;
31) roku budżetowym – rozumie się przez to rok kalendarzowy;
32) mikroprzedsiębiorcy oraz małym lub średnim przedsiębiorcy – rozumie się przez to
mikro, małego lub średniego przedsiębiorcę w rozumieniu Załącznika nr 1 do
Rozporządzenia KE nr 800/2008;
33) dużym przedsiębiorcy – rozumie się przez to duże przedsiębiorstwo, o którym mowa
w art. 2 pkt 8 Rozporządzenia KE nr 800/2008;
DZIAŁ II
PREFERENCJE DLA PRACODAWCÓW ZATRUDNIAJĄCYCH LUDZI
MŁODYCH
Rozdział 1
Odliczenie od podstawy opodatkowania kwoty stanowiącej równowartość jednego
miejsca pracy
Art. 11
1.
Podatnik podatku dochodowego będący przedsiębiorcą,
prowadzący przedsiębiorstwo lub zakład na terenie małego miasta lub wsi, który utworzy
w danym roku co najmniej dwa nowe miejsca pracy oraz zatrudni dwóch młodych
pracowników w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres nie krótszy niż dwadzieścia
cztery miesiące, może odliczyć od podstawy opodatkowania w podatku dochodowym
kwotę stanowiącą zryczałtowaną wartość kosztu utworzenia nowoutworzonego miejsca
pracy.
2.
Odliczenie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje gdy:
1)
nastąpi wzrost netto ilości zatrudnionych pracowników w stosunku do ubiegłego
roku podatkowego o co najmniej dwie osoby;
2)
nie występują u
podatnika zaległości podatkowe w poszczególnych podatkach
oraz z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, wyższe niż 3% w
okresie, w którym utworzył nowe miejsce pracy oraz w ciągu następnych trzech lat;
8
3) zatrudnienie młodych pracowników, o którym mowa ust. 1, nie może trwać krócej niż
dwadzieścia cztery miesiące, z zastrzeżeniem ust. 3;
4) podatnik prowadzi działalność gospodarczą od co najmniej jednego roku;
5) miejscem faktycznego wykonywania pracy młodego pracownika jest małe miasto lub
wieś.
3.
Przepis ust. 2 pkt 3 stosuje się również, jeżeli w okresie
dwudziestu czterech miesięcy od początku zatrudnienia w miejsce zatrudnionego młodego
pracownika podatnik podatku dochodowego, o którym mowa w ust. 1, zatrudnia innego
młodego pracownika w pełnym wymiarze czasu pracy.
4.
Przepisy ust. 1 – 4 stosuje się odpowiednio do wspólników spółek
nieposiadających osobowości prawnej, będących przedsiębiorcami, przy czym odliczenie,
o którym mowa w ust. 1, określa się proporcjonalnie do prawa wspólnika do udziału w
zysku.
5.
Przepisów ust. 1 – 5 nie stosuje się do podatników będących
dużymi przedsiębiorcami.
Art. 12
Zryczałtowaną wartością kosztu jednego nowoutworzonego miejsca pracy, o której mowa w
art. 11 ust. 1, stanowi dwukrotność minimalnego wynagrodzenia za rok poprzedzający
zatrudnienie nowych pracowników.
Art. 13
1.
Podatnik podatku dochodowego, o którym mowa w art. 11,
odlicza od podstawy opodatkowania w podatku dochodowym zryczałtowaną wartość
kosztu nowoutworzonego miejsca pracy w zeznaniu rocznym za rok, w którym zatrudnił
młodych pracowników w pełnym wymiarze czasu pracy.
2.
W przypadku naruszenia przesłanek wymienionych w art. 11 ust.
2 podatnik podatku dochodowego obowiązany jest do odpowiedniego zwiększenia
podstawy opodatkowania oraz złożenia korekty zeznania podatkowego, a także zapłaty
zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi od dnia następującego po
dniu, w którym podatek dochodowy powinien być zapłacony bez pomniejszenia o kwotę
określoną w ust. 1
Art. 14
9
1.
Naczelnik urzędu skarbowego na wniosek podatnika podatku
dochodowego, rozpoczynającego działalność gospodarczą na terenie małego miasta lub
wsi, może odroczyć termin płatności podatku dochodowego w kwocie określonej w art.
12, przypadającej na każdego młodego pracownika, zatrudnionego w pełnym wymiarze
czasu pracy, nie więcej jednak niż za trzech pracowników na okres nie dłuższy niż
trzydzieści sześć miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Odroczenie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje gdy:
1) nie występują u wnioskodawcy będącego podatnikiem podatku dochodowego,
zaległości podatkowe wyższe niż 3% rocznego zobowiązania w poszczególnych
podatkach oraz z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w
okresie, w którym utworzył miejsca pracy oraz w ciągu następnych trzech lat;
2) zatrudnienie młodego pracownika, o którym mowa ust. 1, nie może trwać krócej
niż dwadzieścia cztery miesiące z zastrzeżeniem ust. 3;
3) miejscem faktycznego wykonywania pracy młodego pracownika jest małe miasto
lub wieś.
3.
Przepis ust. 2 pkt 2 stosuje się również, jeżeli podatnik podatku
dochodowego w okresie dwudziestu czterech miesięcy w miejsce zatrudnionego młodego
pracownika zatrudni niezwłocznie innego młodego pracownika w tym samym wymiarze
czasu pracy.
Art. 15
1.
Za okres odroczenia terminu płatności nie nalicza się opłaty prolongacyjnej, o której
mowa w art. 57 Ordynacji podatkowej.
2.
W przypadku likwidacji miejsca pracy młodego pracownika w okresie, o którym
mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2, podatnik podatku dochodowego obowiązany jest do
odpowiedniego zwiększenia podstawy opodatkowania oraz złożenia korekty zeznania
podatkowego wraz z odsetkami liczonymi od dnia następującego po dniu, w którym
podatek dochodowy powinien być zapłacony bez pomniejszenia o odroczoną kwotę.
Art. 16
Jeżeli po upływie okresu zatrudnienia pracownika, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2,
podatnik podatku dochodowego przedłuży zatrudnienie młodego pracownika w pełnym
wymiarze czasu pracy przez okres co najmniej następnych dwunastu miesięcy, podatnik ten
10
może wystąpić z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej w kwocie, o której mowa w
tym przepisie.
Art. 17
Naczelnik urzędu skarbowego, właściwy w sprawach umorzeń zaległości podatkowej, umarza
co najmniej 80 % kwoty zaległości , której dotyczy wniosek określony w art. 16, w
przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika oraz interesem publicznym, a w
szczególności realną perspektywą utrzymania istotnego wzrostu zatrudnienia po zakończeniu
realizacji Programu.
Rozdział 2
Preferencje podatkowe dla osób zatrudniających absolwentów szkół
Art. 18
1.
Podatnik podatku dochodowego zatrudniający na terenie małych miast lub wsi
w pełnym wymiarze czasu pracy absolwenta szkół na okres co najmniej trzydziestu
sześciu miesięcy może zmniejszyć podstawę opodatkowania w podatku dochodowym o
połowę zryczałtowanej wartości kosztów nowoutworzonego miejsca pracy, w rozumieniu
art. 12.
2.
Zmniejszenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w zeznaniu rocznym
podatnika podatku dochodowego za drugi rok podatkowy, w którym zatrudniono
absolwentów szkół.
3.
W przypadku likwidacji zatrudnienia absolwentów szkół, o którym mowa w
ust. 1, podatnik podatku dochodowego obowiązany jest do odpowiedniego zwiększenia
podstawy opodatkowania oraz złożenia korekty zeznania podatkowego wraz z odsetkami
liczonymi od dnia następującego po dniu, w którym podatek dochodowy powinien być
zapłacony bez zmniejszania o kwotę określoną w ust. 1.
4.
Do podatników podatku dochodowego, o których mowa w ust.1, przepis art.
11 ust. 2-5 stosuje się odpowiednio.
Rozdział 3
Zwrot zapłaconego podatku dla przedsiębiorców zatrudniających absolwentów
11
Art. 19
1.
Podatnik podatku dochodowego prowadzący na terenie małych miast lub wsi
przedsiębiorstwo lub zakład, który zatrudni na terenie gminy wymienionej w ustawie na
podstawie art. 5 ust. 2 w pełnym wymiarze czasu pracy na okres nie krótszy niż dwa lata,
co najmniej trzech absolwentów szkół, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy,
wykonujących zawód, znajdujący się na liście, o której mowa w ust. 6, może po upływie
roku zatrudnienia wystąpić
do naczelnika urzędu skarbowego o zwrot zapłaconego
podatku, stanowiącego dochód budżetu państwa, na zasadach określonych w ust. 2 - 4.
2.
Zwrot zapłaconego podatku przysługuje w wysokości połowy kwoty określonej w art.
12, przypadającej na każdego zatrudnionego absolwenta szkoły, o którym mowa w ust. 1.
3.
Zwrot podatku określony w ust. 1, przysługuje, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki,
o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 i 3, oraz wystąpi z wnioskiem o zwrot podatku w
ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu zatrudnienia absolwentów szkół.
4.
Ustalenie kwoty zwrotu zapłaconego podatku następuje w decyzji właściwego
organu. Przepisy działu III Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio.
5.
Jeżeli obowiązek zapłaty podatku, o którym mowa w ust. 1, był solidarny,
zwrot podatku następuje na rzecz jednego z podatników, z równoczesnym
powiadomieniem pozostałych o dokonanym zwrocie.
6.
Do podatników podatku dochodowego określonych w ust. 1 – 5, przepis art. 18 nie
stosuje się.
7.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia na każdy rok do dnia 30 listopada
roku poprzedzającego listę zawodów, stanowiących podstawę do ubiegania się o zwrot
zapłaconego podatku, biorąc zwłaszcza pod uwagę:

znaczenie zawodów dla rozwoju gmin zdegradowanych ekonomicznie;

ogłaszane przez ministra właściwego do spraw pracy dane dotyczące
zawodów nadwyżkowych w roku poprzedzającym rok podatkowy,

poziom bezrobocia w poszczególnych grupach zawodowych;

poziom aktywizacji zawodowej w poszczególnych gminach
zdegradowanych ekonomicznie.
Art. 20
12
1.
Należność z tytułu nienależnie zwróconego podatku podlega
ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym na podstawie ustawy o
postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
2.
Jeżeli podatnik podatku dochodowego otrzymał prawomocną
decyzję ustalającą zwrot zapłaconego podatku, o której mowa w art. 19 ust. 1, kwoty tego
zwrotu są zaliczane na bieżące wpłaty z tytułów zapłaty podatków stanowiących dochody
budżetu państwa.
3.
W przypadku braku zobowiązań podatkowych określonych w
ust. 2, naczelnik urzędu skarbowego dokonuje zwrotu zapłaconego podatku, w terminie
trzydziestu dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej kwotę zwrotu zapłaconego podatku
na rachunek bankowy wnioskodawcy, podany w zgłoszeniu.
4.
Jeżeli w okresie, w którym przedsiębiorcy przysługuje prawo do
zwrotu zapłaconego podatku, zawód wykonywany przez absolwenta szkoły nie został
uwzględniony na liście, o której mowa w art. 19 ust. 6, przedsiębiorca zachowuje prawo
do zwrotu zapłaconego podatku, jeżeli spełnia warunki określone w art. 19 ust. 1-3.
Rozdział 4
Obniżenie wysokości składek na ubezpieczenia społeczne na obszarze gmin
zdegradowanych ekonomicznie
Art. 21
1.
Jeżeli pracodawca utworzy co najmniej dwa nowe miejsca pracy na terenie gminy
zdegradowanej ekonomicznie i zatrudnienia dwóch młodych pracowników w pełnym
wymiarze czasu pracy przez okres pierwszych dwunastu miesięcy, ulega zmniejszeniu o
połowę wysokość składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w części finansowanej
przez tego pracodawcę, jako płatnika, z zastrzeżeniem ust. 2 -4.
2.
Zatrudnienie młodych pracowników, o których mowa w ust. 1, nie może być krótsze
niż trzydzieści sześć miesięcy.
3.
Przez zatrudnienie młodych pracowników na obszarze gmin określonych w ust. 1,
rozumie się faktyczne wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy, posiadającego
przedsiębiorstwo lub zakład na terenie tych gmin.
4.
Do pracodawcy, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 14 ust. 2 pkt 1 stosuje się
odpowiednio.
13
Rozdział 5
Wsparcie finansowe dla pracowników zatrudnionych na obszarze małego miasta lub wsi
Art. 22
1.
Pracownikowi zatrudnionemu i wykonującemu pracę na obszarze małego miasta lub
wsi, którego miesięczny dochód na członka rodziny pozostającego we wspólnym
gospodarstwie domowym nie przekracza połowy wysokości minimalnego wynagrodzenia
za pracę, mającemu na utrzymaniu co najmniej jedno małoletnie dziecko, przysługuje
wsparcie finansowe na każde dziecko będące na utrzymaniu.
2.
Wsparcie finansowe, o którym mowa w ust. 1, jest przyznawane na okresy roczne, nie
dłużej jednak niż do końca miesiąca, w którym małoletnie dziecko ukończy piąty rok
życia.
3.
Wsparcie finansowe, o którym mowa w ust. 1, nie stanowi podstawy do naliczania
składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, o których mowa w odrębnych
przepisach.
4.
Przez dochód, o którym mowa w ust. 1, rozumie się dochód, o którym mowa w art. 8
ust. 3 - 13 ustawy o pomocy społecznej.
5.
Rada Ministrów określi do dnia 30 listopada roku poprzedniego w drodze
rozporządzenia kwotę wsparcia finansowego, przy czym kwota ta nie może być niższa niż
200 zł miesięcznie na pierwsze i drugie dziecko, określając kwotę wsparcia finansowego
Rada Ministrów bierze pod uwagę w szczególności:

zróżnicowanie dochodów rodzin zamieszkałych na terenie małych miast i wsi;

rozwój demograficzny na terenie małych miast i wsi.
Art. 23
Jeżeli małoletnie dziecko, będące na utrzymaniu pracowników, o których mowa w art. 22 ust.
1, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców, wsparcie
finansowe przysługuje temu z rodziców, u którego dziecko stale zamieszkuje.
Art. 24
1.
Wsparcie finansowe jest przyznawane na wniosek uprawnionego pracownika złożony
w organie samorządu terytorialnego, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania
pracownika.
14
2.
Organem samorządu terytorialnego, o którym mowa w ust. 1, jest odpowiednio wójt
gminy, burmistrz lub prezydent miasta.
3.
Świadczenie będące wsparciem finansowym wypłaca się za okresy miesięczne,
począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym został złożony wniosek, nie
później niż ostatniego dnia miesiąca.
4.
Wsparcie finansowe jest wypłacane do ostatniego dnia miesiąca następującego po
miesiącu, za który wsparcie finansowe jest należne.
5.
Wsparcie finansowe jest wypłacane ze środków budżetu jednostek samorządu
terytorialnego.
6.
Kwota wypłacanego wsparcia finansowego przez jednostki samorządu terytorialnego
jest refundowana ze środków budżetu państwa do wysokości dotacji na ten cel
przewidzianej w ustawie budżetowej na rok podatkowy w części przypadającej na te
gminy.
Art. 25
1.
Wniosek, o którym mowa w art. 24 ust. 1, zawiera dane dotyczące:
1) osoby występującej o przyznanie wsparcia finansowego, w tym: imię, nazwisko,
datę urodzenia, numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - serię i
numer dowodu osobistego lub paszportu, adres zameldowania oraz adres
zamieszkania;
2) małoletnich dzieci pozostających na utrzymaniu osoby, o której mowa w art. 22, w
tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, numer PESEL o ile został nadany.
2.
Do wniosku należy dołączyć odpowiednio:
1)
oświadczenie o wysokości uzyskanych dochodów;
2)
odpis aktu urodzenia dziecka;
3)
prawomocne orzeczenie sądu rodzinnego stwierdzający przysposobienie lub
zaświadczenie sądu rodzinnego lub ośrodka adopcyjno-opiekuńczego adopcyjnego
o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka;
4)
prawomocne orzeczenie sądu rodzinnego orzekającego rozwód lub separację;
5)
prawomocne orzeczenie sądu rodzinnego o ustanowienie opiekuna prawnego
dziecka lub prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu praw rodzicielskich;
6)
inne zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia
prawa do wsparcia finansowego.
15
3. Minister właściwy do spraw pracy określi w drodze rozporządzenia wzór wniosku, o
którym mowa w ust. 1
4. Oświadczenia, o których mowa w ust. 2, składa się pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do
zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności
karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu
o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Art. 26
1.
Jeżeli wniosek został złożony nieprawidłowo, właściwy organ
wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o wsparcie finansowe do poprawienia lub
uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie
się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
2.
Jeżeli osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów,
właściwy organ przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 30 dni na
uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje
pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli przyczyną niedostarczenia
wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest niewydanie tego dokumentu
przez podmiot obowiązany w terminie umożliwiającym złożenie wniosku o udzielenie
wsparcia finansowego.
4.
Jeżeli wnioskodawcy nie przysługuje wsparcie finansowe,
właściwy organ wydaje decyzję o odmowie przyznania wsparcia finansowego.
Art. 27
1.
Jeżeli wystąpią zmiany w okolicznościach, mających wpływ na prawo do wsparcia
finansowego lub jego wysokość, osoba, o której mowa w art. 22, jest obowiązana do
niezwłocznej aktualizacji danych wniosku, o którym mowa w art. 25 ust. 1.
2.
Osoby otrzymujące wsparcie finansowe oraz organy administracji publicznej są
obowiązane do udzielania na żądanie właściwego organu, o którym mowa w art. 24 ust. 2,
wyjaśnień oraz informacji, co do okoliczności mających wpływ na prawo do wsparcia
finansowego.
16
3.
Minister właściwy do spraw pracy określi w drodze rozporządzenia wzór aktualizacji
wniosku, o którym mowa w art. 25 ust. 1.
Art. 28
1.
Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń wsparcia finansowego podlegają
ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
2.
Wysokość należności, o których mowa w ust. 1, ustalana jest w drodze decyzji
właściwego organu.
3.
Jeżeli podmiot obowiązany do zwrotu kwot określonych w ust. 1, posiada
uprawnienia do otrzymywania wsparcia finansowego na podstawie art. 22 ust. 1, kwoty
nienależnie pobranych świadczeń podlegają potrąceniu z bieżących wypłat wsparcia
finansowego.
4.
W przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu z tytułu
nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby
obowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy,
właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu tej należności, na uzasadniony
wniosek lub z urzędu, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę
nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, rozłożyć na raty płatność albo
odroczyć termin płatności.
Art. 29
1.
Należności, o których mowa w art. 28 ust. 1, ulegają przedawnieniu z upływem trzech
lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna.
2.
Bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności należności lub rozłożenie
spłaty należności na raty. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo
od dnia następującego po dniu ustalonym jako ostatni dzień spłaty odroczonej należności
lub po dniu ustalonym jako ostatni dzień spłaty ostatniej raty należności.
3.
Nie wydaje się decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, jeżeli od daty ich
pobrania upłynęło dziesięć lat.
4.
Należności, o których mowa w art. 28 ust. 1, podlegają zwrotowi na rachunek
bankowy gminy.
Rozdział 6
17
Stypendium edukacyjne dla młodzieży zamieszkałej na obszarze gmin zdegradowanych
ekonomicznie
Art. 30
1.
Stypendia edukacyjne są udzielane osobom w podstawowym okresie kształcenia w
wieku od szesnastego do dwudziestego piątego roku życia, zamieszkałym na obszarze
gmin zdegradowanych ekonomicznie, jeżeli miesięczny dochód na jednego członka
rodziny nie przekracza 40% wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, z
zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Stypendium edukacyjne jest udzielane również przez okres aktywnego poszukiwania
pracy przez okres jednego roku od momentu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej albo
studiów licencjackich.
3.
Przez dochód określony w ust. 1, rozumie się dochód, o którym mowa w art. 8 ust. 3 13 ustawie o pomocy społecznej.
4.
Podstawowy okres kształcenia, o którym mowa w ust. 1, obejmuje kształcenie w
szkołach ponadgimnazjalnych oraz na studiach licencjackich.
5.
Stypendia są udzielane na okres nie dłuższy niż cztery lata, w tym trzy lata obejmują
okres kształcenia, a jeden rok obejmuje okres aktywnego poszukiwania pracy.
Art. 31
1.
W podstawowym okresie kształcenia stypendium edukacyjne, współfinansuje koszty
utrzymania stypendysty w wysokości do 500 zł miesięcznie oraz kwoty należnej z tytułu
czesnego, o ile jest pobierane, w kwocie nie wyższej niż 1500 zł rocznie.
2.
Wypłata stypendium edukacyjnego w całości przeznaczonej na opłacenie czesnego
jest przelewana bezpośrednio na rachunek bankowy właściwej szkoły ponadgimnazjalnej
lub uczelni wyższej, o której mowa w odrębnych przepisach.
Art. 32
W okresie aktywnego poszukiwania pracy, o którym mowa w art. 30 ust. 2, stypendium
edukacyjne pokrywa koszty utrzymania stypendysty w wysokości do 400 zł miesięcznie.
Podjęcie zatrudnienia przez stypendystę w okresie otrzymywania stypendium, o którym
mowa w art. 30 ust. 2, nie wstrzymuje wypłat tego stypendium.
Art. 33
18
Stypendium edukacyjne jest udzielane na wniosek osoby pobierającej naukę w powiecie, w
którym znajduje się gmina zdegradowana ekonomicznie.
Art. 34
Wniosek o przyznanie stypendium składa osoba, o której mowa w art. 30, w organie
1.
samorządu terytorialnego, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania
wnioskodawcy.
Organem samorządu terytorialnego, o którym mowa w ust. 1, jest odpowiednio wójt
2.
gminy, burmistrz lub prezydent miasta.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
3.
1) dane osoby występującej o przyznanie stypendium, w tym: imię, nazwisko, datę
urodzenia, numer PESEL oraz adres zamieszkania;
2) dane szkoły ponadgimnazjalnej albo uczelni wyższej, w tym nazwę, adres,
określenie kierunku kształcenia.
Do wniosku należy dołączyć odpowiednio:
4.
1)
oświadczenie o wysokości uzyskanych dochodów;
2)
zaświadczenie o statusie ucznia lub studenta;
3)
inne zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia
prawa do stypendium;
4)
oświadczenie o podjęciu poszukiwania pracy po ukończeniu szkoły określonej
ust. 3 pkt 2.
5.
Minister właściwy do spraw pracy określi w drodze rozporządzenia wzór wniosku, o
którym mowa w ust. 1.
6.
Oświadczenia, o których mowa w ust. 4, składa się pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do
zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej
za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Art. 35
1.
Jeżeli wniosek został wypełniony nieprawidłowo, właściwy organ wzywa pisemnie
osobę ubiegającą się o stypendium, o którym mowa w art. 30 ust. 1 i 2, do poprawienia
19
lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
2.
Jeżeli osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, właściwy organ przyjmuje
wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż trzydzieści dni na uzupełnienie brakujących
dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez
rozpatrzenia.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli przyczyną niedostarczenia wymaganego
dokumentu przez osobę składającą wniosek jest niewydajnie tego dokumentu przez
podmiot zobowiązany
w terminie umożliwiającym złożenie
wniosku o udzielenie
stypendium.
4.
Jeżeli wnioskodawcy nie przysługuje stypendium, właściwy organ wydaje decyzję o
odmowie przyznania stypendium.
Art. 36
1.
Wnioski są rozpatrywane przez komisję stypendialną.
2.
W skład komisji, wchodzą odpowiednio wójt, burmistrz lub prezydent miasta albo
osoby przez nich upoważnione, przedstawiciel organizacji pracodawców, o ile taka
organizacja działa na terenie gminy oraz przedstawiciel właściwego kuratorium oświaty.
3.
Przy ocenie wniosków uwzględnia się sytuację materialną wnioskodawcy.
Art. 37
1.
Stypendium, o którym mowa w art. 30 ust. 3, jest udzielane na wniosek osoby w
okresie aktywnego poszukiwania pracy w powiecie, w którym znajduje się gmina
zdegradowana ekonomicznie.
2.
Do rozpatrywania wniosków o stypendia, o których mowa w ust. 1, stosuje się
odpowiednio przepisy art. 34 – 36.
Art. 38
Osoba, której zostało udzielone stypendium w podstawowym okresie kształcenia, jest
obowiązana do udokumentowania zaliczenia
programu i ukończenia edukacji w szkole
ponadgimnazjalnej lub uczelni wyższej.
Art. 39
20
1.
Jeżeli osoba, której zostało udzielone stypendium nie wywiąże się z obowiązku, o
którym mowa w art. 38 ust. 1, obowiązana jest do zwrotu otrzymanego stypendium.
2.
Niezwrócone stypendium podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
Art. 40
1.
Jeżeli wystąpią zmiany okoliczności, mające wpływ na prawo do udzielenia
stypendium lub jego wysokość osoba, o której mowa w art. 30 ust. 1 i 2, jest obowiązana
do niezwłocznej aktualizacji danych wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 1.
2.
Stypendysta oraz organy administracji publicznej są obowiązane do udzielania na
żądanie właściwego organu, o którym mowa w art. 34 ust. 1, wyjaśnień oraz informacji,
co do okoliczności mających wpływ na prawo do udzielenia stypendium.
3.
Minister właściwy do spraw pracy określi w drodze rozporządzenia wzór aktualizacji
wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 1.
Art. 41
1.
Należności z tytułu nienależnie pobranego stypendium podlegają ściągnięciu w trybie
przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
2.
Jeżeli podmiot obowiązany do zwrotu kwot określonych w ust. 1, posiada
uprawnienia do otrzymywania stypendium na podstawie art. 30 ust. 1 i 2, kwoty
nienależnie pobranego stypendium podlegają potrąceniu z bieżących wypłat stypendium.
3.
Wysokość należności, o których mowa w ust. 1, podlegającej zwrotowi ustalana jest
w drodze decyzji właściwego organu.
4.
W przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu z tytułu
nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby
zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy,
właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu tej należności, na uzasadniony
wniosek osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć
kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, rozłożyć na raty płatność
albo odroczyć termin płatności.
5.
Należności, o których mowa w ust. 1, ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat,
licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna.
21
6.
Bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności należności określonej w
ust. 1 lub rozłożenie jej na raty. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on
na nowo od dnia następującego po dniu ustalonym jako ostatni dzień spłaty odroczonej
należności lub po dniu ustalonym jako ostatni dzień spłaty ostatniej raty tej należności.
7.
Nie wydaje się decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, jeżeli od daty ich
pobrania upłynęło dziesięć lat.
8.
Należności, o których mowa w ust. 1, podlegają zwrotowi na rzecz Funduszu
Wspomagania Zatrudnienia.
Art. 42
1.
Źródłem finansowania stypendiów edukacyjnych określonych w art. 30 ust. 1 i 2, jest
Fundusz Wspomagania Zatrudnienia.
2.
Stypendia edukacyjne, o których mowa w ust. 1, wypłaca się za okresy miesięczne,
począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym został złożony wniosek nie
później niż ostatniego dnia miesiąca, chyba że właściwy organ wydał decyzję o odmowie
przyznania tego stypendium.
3.
Stypendia, o których mowa w art. 30 ust. 1 i 2, jest wypłacane do ostatniego dnia
miesiąca następującego po miesiącu, za który wsparcie finansowe jest należne.
Rozdział 7
Dotacje z Funduszu Wspomagania Zatrudnienia w celu stworzenia nowych miejsc pracy
w gminach zdegradowanych ekonomicznie
Art. 43
1.
Z Funduszu Wspomagania Zatrudnienia udzielane są przedsiębiorcom dotacje w celu
stworzenia nowych miejsc pracy w gminach zdegradowanych ekonomicznie.
2.
Z Funduszu Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych udzielane są dotacje w
celu rozwoju przedsiębiorczości w gminach zdegradowanych ekonomicznie.
3.
Dotacje określone w ust. 1 i 2, udzielane są na wniosek:
1) przedsiębiorcom, posiadającym siedzibę na terenie gminy zdegradowanej
ekonomicznie w celu refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska
pracy utworzonego na terenie gminy dla osób będących bezrobotnymi, którzy zostali
skierowani przez właściwe organy do pracy u tego przedsiębiorcy;
2) bezrobotnym zamieszkałym na terenie gminy zdegradowanej ekonomicznie, na
podjęcie działalności gospodarczej na terenie tej gminy.
22
4.
Wielkości kwoty udzielonej dotacji oraz zasady ich wykorzystania określana jest w
porozumieniu zawartym pomiędzy Funduszem, o którym mowa w ust. 1 lub w ust. 2, a
podmiotem uzyskującym dotację. Kwota dotacji dla przedsiębiorcy nie może łącznie
przekroczyć kwoty wynoszącej dziesięciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę
w roku zawarcia porozumienia.
Art. 44
1.
Przedsiębiorca, który otrzymał dotację refundującą koszty wyposażenia lub
doposażenia stanowiska pracy dla bezrobotnego określoną w art. 43 ust. 3 pkt 1,
obowiązany jest zatrudniać na utworzonym stanowisku pracy bezrobotnego w pełnym
wymiarze czasu pracy, łącznie przez okres nie krótszy niż trzydzieści sześć miesięcy.
2.
Osoba, która otrzymała dotację na podjęcie działalności gospodarczej określonej w
art. 43 ust. 3 pkt 2, jest obowiązana do prowadzenia działalności gospodarczej przez okres
nie krótszy niż trzydzieści sześć miesięcy.
Art. 45
1.
Przedsiębiorca, o którym mowa w art. 44 ust. 1, obowiązany jest dokonać zwrotu
otrzymanych dotacji wraz z odsetkami, jeżeli nie zatrudniał w pełnym wymiarze czasu
pracy bezrobotnego, przez okres nie krótszy niż trzydzieści sześć miesięcy albo naruszył
inne warunki przyznania dotacji.
2.
Osoba, o której mowa art. 44 ust. 2, jest obowiązana dokonać zwrotu otrzymanych
dotacji wraz z odsetkami, jeżeli nie prowadziła działalności gospodarczej przez okres nie
krótszy niż trzydzieści sześć miesięcy albo naruszyła inne warunki porozumienia,
dotyczącego przyznania tych dotacji.
Art. 46
1.
Wniosek o zawarcie porozumienia w celu przyznania dotacji składają podmioty, o
których mowa w art. 43 ust. 3, w organie samorządu terytorialnego, właściwym ze
względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy.
2.
Organem samorządu terytorialnego, o którym mowa w ust. 1, jest odpowiednio wójt
gminy, burmistrz lub prezydent miasta.
Art. 47.
1. Wniosek określony w art. 46 ust. 1, zawiera:
23
1) dane osoby występującej o przyznanie dotacji, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia,
numer PESEL oraz adres zamieszkania;
2) w przypadku gdy wnioskodawca jest osobą prawną, spółką cywilną lub spółką prawa
handlowego nie posiadającą osobowości prawnej: nazwę, adres siedziby, numer NIP,
numer REGON;
3) w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej charakterystykę wykonywanej
działalności gospodarczej, w tym określenie jej przedmiotu, zgodnie z Polską
Klasyfikacją Działalności (PKD);
4) opis planowanego wykorzystania dotacji, w tym określenie:
a)
miejsca realizacji,
b)
celów,
c)
zakresu i kosztów;
d)
charakterystykę rzeczowo-finansową planowanej działalności, która wiąże się
z utrzymaniem nowych miejsc pracy.
2. Do wniosku należy dołączyć odpowiednio:
1)
dokumenty potwierdzające dane, o których mowa w ust. 1;
2)
zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach wnioskodawcy.
Art. 48
1.
W przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku, o którym mowa w art.
46 ust. 1, właściwy organ wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o dotację do poprawienia
lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
2.
W przypadku, gdy podmiot, o którym mowa w art. 43 ust. 3, złoży wniosek bez
wymaganych dokumentów, właściwy organ przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie
krótszy niż 14 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do
wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli przyczyną niedostarczenia wymaganego
dokumentu przez osobę składającą wniosek jest niewydanie dokumentu przez podmiot
obowiązany w terminie umożliwiającym złożenie wniosku o dotację.
4.
W przypadku, gdy wnioskodawcy nie przysługuje dotacja, organ, o którym mowa w
art. 46 ust. 2, wydaje decyzję o odmowie przyznania dotacji.
Art. 49.
24
1.
Wnioski są rozpatrywane przez komisję do spraw dotacji.
2.
W skład komisji, wchodzą odpowiednio wójt, burmistrz, lub prezydent miasta albo
osoby przez nich upoważnione, przedstawiciel organizacji pracodawców, o ile taka
organizacja działa na terenie gminy oraz przedstawiciel regionalnej organizacji związków
zawodowych, działającej na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Przy ocenie wniosków komisja, o której mowa w ust. 1, kieruje się przede wszystkim
uzasadnionym interesem publicznym, którym jest w szczególności perspektywa
utrzymania zatrudnienia przez podmiot otrzymujący dotację po zakończeniu realizacji
Programu.
Art. 50
1.
Jeżeli komisja, o której mowa w art. 49 ust. 1, pozytywnie oceni wniosek o zawarcie
umowy w celu przyznania dotacji, właściwy organ zawiera porozumienie o przyznanie
dotacji.
2.
Umowa określona w ust. 1, zawiera w szczególności cel oraz warunki wykorzystania
dotacji, zasady jej wypłaty oraz formy zabezpieczenia jej zwrotu, w przypadku jej
nieprawidłowego wykorzystania.
Rozdział 8
Praktyki szkoleniowe
Art. 51
Praktyką szkoleniową jest wykonywanie pracy w celu ułatwienia osobom pobierającym
naukę uzyskania doświadczenia i nabycia umiejętności praktycznych niezbędnych do
wykonywania pracy na podstawie umowy o praktykę szkoleniową, zwana dalej „praktyką”.
Art. 52
Przedsiębiorca może przyjmować na praktykę osobę pobierającą naukę, zwaną dalej
„praktykantem”.
Art. 53
1.
Praktyka może być odpłatna lub nieodpłatna.
25
2.
Wysokość miesięcznego świadczenia pieniężnego z tytułu odbywania praktyki nie
może przekraczać wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Art. 54
Przedsiębiorca przyjmujący praktykanta na praktykę na terenie gminy zdegradowanej
ekonomicznie może uzyskać z Funduszu Wspomagania Zatrudnienia pomoc finansową na
podstawie art. 55.
Art. 55
1.
Kwota pomocy, o której mowa w art. 54, jest wypłacana za okresy miesięczne, po
upływie miesiąca, w którym praktyka miała miejsce a praktykant faktycznie wykonywał
powierzone obowiązki.
2.
Kwota pomocy finansowej wypłacana jest począwszy od miesiąca następującego po
miesiącu, w którym została zawarta umowa o przyznanie tej pomocy, nie później niż
ostatniego dnia miesiąca.
3.
Kwota pomocy finansowej wypłacana jest do ostatniego dnia miesiąca następującego
po miesiącu, za który kwota pomocy jest należna.
4.
Miesięczna kwota pomocy wynosi:
1)
jeżeli praktyka jest nieodpłatna - do 50% wysokości minimalnego
wynagrodzenia za pracę;
2)
5.
jeżeli praktyka jest odpłatna - do 25% wysokości minimalnego wynagrodzenia.
Właściwy organ wypłaca miesięczną kwotę pomocy finansowej na podstawie umowy
o przyznaniu pomocy finansowej, która z mocy prawa ulega rozwiązaniu w przypadku
rozwiązania umowy o praktykę szkoleniową z praktykantem.
6.
Właściwym organem jest odpowiednio wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
7.
Kwota pomocy, o której mowa w art. 54, nie stanowi podstawy wymiaru składki na
ubezpieczenia społeczne określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.
Art. 56.
26
Pomoc określona w art. 54
nie przysługuje przedsiębiorcy, który zatrudni praktykanta
pozostającego jednocześnie w stosunku pracy lub uzyskującego przychody z działalności
gospodarczej wykonywanej osobiście w okresie obowiązywania umowy o praktykę
szkoleniową oraz w okresie sześciu miesięcy poprzedzających praktykę.
Art. 57
Przedsiębiorcy, który zatrudnił praktykanta w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie
trwania umowy o praktykę szkoleniową, przysługuje pomoc określona w przepisach
poprzedzających wyłącznie do końca miesiąca, w którym zawarta została umowa o pracę w
pełnym wymiarze czasu pracy.
Art. 58
Umowa z właściwym organem o przyznanie pomocy finansowej określa w szczególności:
1)
wskazanie przedsiębiorcy, który zawarł umowę o praktykę
szkoleniową;
2)
okres obowiązywania umowy o praktykę szkoleniową;
3)
kwotę pomocy finansowej, o której mowa w art. 55 ust. 4;
4)
rachunek bankowy, na który
ma być przekazywana kwota
dofinansowania;
5)
termin przekazywania kwoty pomocy.
Art. 59
Do praktyki nie mają zastosowania przepisy prawa pracy, z wyjątkiem art. 183a -183e , art. 129
§ 1, art. 131 § 1, art. 132 § 1, art. 133 § 1, art. 134 i art. 1517 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.
- Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.).
Art. 60
1.
Praktykę odbywa się na podstawie pisemnej umowy o praktykę szkoleniową, zwanej
dalej „umową”, zawieranej pomiędzy praktykantem a przedsiębiorcą.
2.
Umowa powinna określać w szczególności:
1)
rodzaj pracy, w ramach której praktykant ma uzyskiwać
doświadczenie i nabywać umiejętności praktyczne;
27
2)
okres odbywania praktyki;
3)
tygodniowy wymiar czasu pracy w ramach praktyki;
4)
wysokość świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 55 ust. 2,
jeżeli praktyka ma być odbywana odpłatnie.
3.
Umowa nie może dotyczyć pracy szczególnie niebezpiecznej w rozumieniu przepisów
odrębnych.
4.
Umowa nie może być zawarta na okres dłuższy niż trzy miesięcy.
5.
Zawarcie kolejnej umowy pomiędzy praktykantem a tym samym przedsiębiorcą
przyjmującym na praktykę jest możliwe tylko gdy łączny okres praktyki nie jest dłuższy
niż trzy miesiące.
6.
W przypadku gdy praktyka odbywana jest:
1) nieodpłatnie — umowa może być rozwiązana na piśmie w każdym czasie;
2) odpłatnie — umowa może być rozwiązana na piśmie z zachowaniem
siedmiodniowego terminu wypowiedzenia.
Art. 61
Przedsiębiorca przyjmujący na praktykę zapewnia praktykantowi, na zasadach określonych w
odrębnych przepisach, dotyczących pracowników bezpieczne i higieniczne warunki
odbywania praktyki, w tym - w zależności od rodzaju świadczeń i zagrożeń związanych z
odbywaniem praktyki - odpowiednie środki ochrony indywidualnej.
Art. 62
Przedsiębiorca przyjmujący praktykanta jest obowiązany na jego wniosek wystawić na piśmie
zaświadczenie o rodzaju wykonywanej pracy i umiejętnościach nabytych w czasie odbywania
praktyki.
DZIAŁ III
BEZPOŚREDNIA POMOC DLA OSÓB POSZUKUJĄCYCH PRACY
POZOSTAJĄCYCH W NIEPEŁNYM ZATRUDNIENIU
Art. 63
1.
Minipracą jest wykonywanie pracy na podstawie umowy o pracę, zawartej na czas nie
krótszy niż dwa lata i nie dłuższy niż pięć lat, w niepełnym wymiarze czasu pracy przez
28
pracownika będącego w momencie zawarcia umowy absolwentem lub osobą pobierającą
naukę, zawierającym również umowę o dofinansowanie tego zatrudnienia.
2.
Wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w formie określonej w ust. 1, wypłacane
przez pracodawcę nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę ustalone
proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy pracownika określonego w umowie i nie wyższe
niż dwukrotność minimalnego wynagrodzenia.
Art. 64
1.
Absolwent szkół lub osoba pobierającą naukę, która zawarła umowę o pracę określoną
w art. 63 ust. 1, może uzyskać pomoc finansowaną z Funduszu Wspomagania
Zatrudnienia i wypłacaną za pośrednictwem właściwego ze względu na miejsce
zamieszkania tej osoby urzędu pracy.
2.
Umowa z właściwym urzędem pracy o dofinansowanie minipracy określa w
szczególności:
1)
wskazanie pracodawcy, z którym zawarto umowę o minipracę;
2)
okres obowiązywania umowy o minipracę;
3)
wysokość kwoty dofinansowania;
4)
numer rachunku bankowego, na który ma być przekazywana kwota
dofinansowania;
5)
termin przekazywania kwoty dofinansowania.
3.
Kwota pomocy jest wypłacana za okresy miesięczne.
4.
Miesięczne kwoty pomocy wynoszą:
5.
1)
w pierwszym roku pracy dla absolwentów - nie więcej niż 800 zł;
2)
w pierwszym roku pracy dla osób pobierających naukę nie więcej niż 640 zł;
W każdym kolejnym roku otrzymywania pomocy kwota miesięcznej pomocy wynosi
odpowiednio:
1)
80%;
2)
60%;
3)
40%;
4)
20%
- kwot, o których mowa w ust. 4.
6.
Jeżeli umowa o minipracę zawarta jest na okres krótszy niż pięć lat, przepis ust. 5
stosuję się odpowiednio.
29
7.
Urząd Pracy wypłaca miesięczną kwotę dofinansowania określoną zgodnie z ust. 4 i 5
na podstawie umowy o dofinansowanie.
8.
Umowa o dofinansowanie z mocy prawa ulega rozwiązaniu lub wygaśnięciu w
przypadku rozwiązania stosunku pracy z absolwentem lub osobą pobierającą.
Art. 65
1.
Kwotę pomocy finansowej, o której mowa w art. 64 ust.1, wypłaca się za okresy
miesięczne, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawarto umowę
z właściwym organem, nie później niż ostatniego dnia miesiąca.
2.
Kwota pomocy finansowej, o której mowa w art. 64 ust.1,
jest wypłacana do
ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który kwota pomocy jest należna.
Art. 66
Pomoc finansowa nie przysługuje absolwentom i osobom pobierającym naukę, którzy
pozostają lub kiedykolwiek pozostawali w stosunku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy
albo pozostawali w stosunku pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy, a od rozwiązania
tego stosunku pracy upłynął okres krótszy niż jeden rok.
Art. 67
Absolwentowi lub osobie pobierającej naukę, która podjęła pracę w pełnym wymiarze czasu
pracy w czasie trwania umowy o minipracę przysługuje, niezależnie od wynagrodzenia za
pracę, pomoc finansowa wyłącznie do końca miesiąca, w którym zawarta została umowa o
pracę w pełnym wymiarze czasu pracy.
Art. 68
1.
Pracownik, niezależnie od ilości zawartych umów, minipracę może świadczyć
przez okres nie dłuższy niż pięć lat.
2.
Minipraca może być jednocześnie świadczona na rzecz nie więcej niż dwóch
pracodawców, przy czym łączne zatrudnienie nie może być większe niż dwie trzecie
etatu.
DZIAŁ IV
FUNDUSZ WSPOMAGANIA ZATRUDNIENIA ORAZ FUNDUSZ WSPIERANIA
PRZEDSIĘBIORCZOŚCI LUDZI MŁODYCH
30
Rozdział 1
Fundusz Wspomagania Zatrudnienia i Fundusz Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi
Młodych – przepisy ogólne
Art. 69
1.
W Banku Gospodarstwa Krajowego tworzy się Fundusz Wspomagania Zatrudnienia.
2.
Środki Funduszu określone w ust. 1, są przeznaczone na wspieranie zatrudnienia, w
tym zwłaszcza ludzi młodych.
Art. 70
1.
W Banku Gospodarstwa Krajowego tworzy się Fundusz Wspierania
Przedsiębiorczości Ludzi Młodych.
2.
Środki Funduszu, o którym mowa w ust. 1, są przeznaczone na wspieranie
przedsiębiorczości ludzi młodych.
Art. 71
1.
Przychodami Funduszu Wspomagania Zatrudnienia oraz Funduszu
Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych, zwanych dalej Funduszami, są:
1)
obowiązkowe składki;
2)
dotacje z budżetu państwa w wysokości określonej w ustawie budżetowej;
3)
odsetki od lokat wolnych środków Funduszy w bankach;
4)
wpływy z inwestycji wolnych środków Funduszy w:
5)
papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank
Polski,
6)
papiery wartościowe gwarantowane lub poręczone przez Skarb Państwa;
7)
spłaty udzielonych pożyczek wraz z odsetkami;
8)
spadki, zapisy i darowizny;
9)
środki uzyskane w ramach bezzwrotnej pomocy zagranicznej;
10)
środki uzyskane z opłat na rzecz gmin zdegradowanych ekonomicznie;
11)
inne wpływy.
31
2.
Suma lokat, o których mowa w ust. 1 pkt 3, w jednym banku lub
grupie banków powiązanych ze sobą kapitałowo lub organizacyjnie, nie może
przekroczyć 15% środków Funduszu nie zaangażowanych w pożyczki.
3.
Suma środków zaangażowanych w papiery wartościowe, o których
mowa w ust. 1 pkt 4, nie może przekroczyć 15 % środków Funduszu.
Art. 72
1.
Składki na Fundusze określone w art. 69 i 70, opłacają zatrudniające osoby lub
zlecające wykonywanie czynności tym osobom bez względu na stosunek prawny będący
podstawą zatrudnienia lub wykonywania czynności.
2.
Podmioty określone w ust. 1 są obowiązane do obliczenia i wpłacania należnych
składek.
3.
Składki, odsetki i dodatkowe opłaty są wpłacane na rachunek odpowiedniego
Funduszu. Wymienionego w ust. 1 w Banku Gospodarstwa Krajowego.
4.
Składki, o których mowa w ust. 1, odprowadzane są w terminie do 15 dnia miesiąca
następującego po miesiącu, za który są należne.
Art. 73
Podstawą wymiaru składek, o których mowa w art. 72, jest kwota stanowiąca podstawę
wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o
którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynosząca, w
przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej kwotę minimalnego wynagrodzenie za pracę, a w
przypadku osób, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za
pracę, co najmniej wynagrodzenie, o którym mowa w tym przepisie, w przypadku zaś osób
wykonujących pracę w okresie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego
aresztowania – co najmniej 50 % kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Art. 74
1.
Wysokość składki na Fundusz Wspomagania Zatrudnienia wynosi 2% podstawy
wymiaru, o której mowa w art. 72.
2.
Wysokość składki na Fundusz Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych wynosi
0,5% podstawy wymiaru, o której mowa w art. 72.
Art. 75
32
1. Zwalnia się z obowiązku zapłaty składek określonych w art. 71 ust. 1 pkt 1, podmiot
zatrudniający ludzi młodych w pełnym wymiarze czasu pracy z obowiązku opłacania
składek na Fundusz Wspomagania Zatrudnienia za te osoby, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
2. Warunkiem zwolnienia, o którym mowa w ust. 1, jest:
1) utworzenie nowego miejsca pracy dla pracownika, którzy w dniu zatrudnienia nie
przekroczył 35 roku życia;
2) utrzymanie miejsc pracy przez okres co najmniej dwudziestu czterech miesięcy.
3. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje przez okres dwudziestu czterech
miesięcy począwszy od pierwszego miesiąca po zatrudnieniu ludzi młodych w pełnym
wymiarze czasu pracy na nowo utworzonym miejscu pracy.
4. Z obowiązku zapłaty składek określonych w art. 71 ust. 1 pkt 1 zwalnia się również:
1) jednostki budżetowe,
2) samorządowe zakłady budżetowe,
3) zakład pracy chronionej.
Art. 76
W przypadku likwidacji utworzonego miejsca pracy, o którym mowa art. 75,
w okresie
dwudziestu czterech miesięcy po zatrudnieniu ludzi młodych w pełnym wymiarze czasu
pracy, podmiot jest obowiązany do zapłaty składek wraz z należnymi odsetkami za okres, w
którym korzystał ze zwolnienia.
Art. 77
Zwalania się od opłacania składek na Fundusz Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych,
osoby rozpoczynające prowadzenie działalności gospodarczej w formie: indywidualnej
działalności gospodarczej lub spółki niemającej osobowości prawnej, pod warunkiem, że w
ciągu ostatnich dwóch lat nie prowadziły na własny rachunek jakiejkolwiek działalności,
jeżeli będą prowadzić tę działalność nieprzerwanie przez okres co najmniej pięć lat.
Art. 78
Od składek na Fundusz Wspomagania
Zatrudnienia oraz Fundusz Wspierania
Przedsiębiorczości Ludzi Młodych niezapłaconych w terminie pobiera się odsetki za zwłokę,
na zasadach i w wysokości określonych przepisami Ordynacji podatkowej. Składki te oraz
33
należności z tytułu odsetek za zwłokę, nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie
przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Art. 79
1.
W okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. wprowadza się
opłatę na rzecz gmin zdegradowanych ekonomicznie.
2.
Opłatę, o której mowa w ust. 1, uiszcza za każdy miesiąc:
1)
przedsiębiorca, zatrudniający co najmniej pięciu pracowników
w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy na terenie powiatu, w którym stopa
bezrobocia wynosi mniej niż jedna druga przeciętnej stopy bezrobocia w kraju,
2)
3.
duży przedsiębiorca.
Przez pojęcie zatrudnienia na terenie powiatu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, rozumie
się faktyczne wykonywanie pracy przez pracownika, przez co najmniej połowę czasu
pracy.
4. Wysokość opłaty, o której mowa w ust. 1 i 2, wynosi:
1)
0,2 % podstawy wymiaru, o której mowa w art. 73, na rzecz
Funduszu
Wspomagania Zatrudnienia;
2)
0,05 % podstawy wymiaru, o której mowa w art. 73, na rzecz
Funduszu
Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych.
5.
Do opłaty stosuje się odpowiednio art. 72, 73, 76, 77, 78.
Art. 80
1. Środki Funduszy przeznacza się na:
1)
udzielanie pożyczek;
2) spłatę, zgodnie z przepisami ustawy, części należnej kwoty odsetek od kredytów
pobranych przez kredytobiorców;
3)
pokrywanie skutków finansowych umorzeń spłaty kredytów;
34
4)
nabywanie papierów wartościowych emitowanych przez Skarb
Państwa lub Narodowy Bank Polski albo papierów wartościowych gwarantowanych
lub poręczonych przez Skarb Państwa;
5)
pokrywanie kosztów realizacji zadań wymienionych w pkt 1-4,
ponoszonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego;
6)
pokrywanie kosztów egzekucji roszczeń wynikających z nie
spłaconych pożyczek.
2. Środki Funduszu Wspomagania Zatrudnienia przeznacza się ponadto na dotacje, z których
gminy zdegradowane ekonomicznie udzielają wsparcia na zasadach określonych w art. 43
– 50.
Art. 81
1.
Przeznaczenie środków Funduszy na cele, o których mowa w art. 80
ust. 1 pkt 2 i 3, dotyczy kredytów udzielanych przez banki, które podpiszą z Bankiem
Gospodarstwa Krajowego umowę określającą zasady korzystania ze środków Funduszy.
2.
Minister właściwy do spraw pracy w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, zasady
zawierania umów, o których mowa w ust. 1, mając na uwadze konieczność zapewnienia
sprawnego udzielania kredytów.
Art. 82
1.
Minister właściwy do spraw pracy powołuje Radę do Spraw Pożyczek i Kredytów,
zwaną dalej: "Radą".
2.
W skład Rady wchodzą:
1) dwaj przedstawiciele ministra właściwego do spraw pracy, z których jeden pełni
funkcję przewodniczącego;
2) dwaj przedstawiciele ministra właściwego do spraw finansów publicznych;
3) przedstawiciel ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego.
3. Tryb pracy Rady określa uchwalony przez nią regulamin. Regulamin zatwierdza minister
właściwy do spraw pracy, w drodze rozporządzenia.
Art. 83
1.
Do zadań Rady należy analizowanie i opiniowanie:
1) projektów Rocznych Planów Finansowych Funduszy;
35
2) wysokości oprocentowania pożyczek oraz wysokości odsetek od kredytów,
udzielanych w ramach realizacji Programu;
3) szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania i spłacania oraz umarzania
kredytów i pożyczek;
4) zawieranych umów, o których mowa w art. 92.
2.
Minister właściwy do spraw pracy zapewnia obsługę administracyjną oraz środki
finansowe niezbędne dla funkcjonowania Rady.
Art. 84
1.
Minister właściwy do spraw pracy może przeprowadzać w podmiotach, które
otrzymały środki finansowe z Funduszy, kontrolę w zakresie:
1)
wydatkowania zgodnie z przeznaczeniem środków otrzymanych z
Funduszy;
2)
przestrzegania zasad i trybu wydatkowania środków otrzymanych z
Funduszy;
3)
właściwego dokumentowania oraz rozliczania otrzymanych i
wydatkowanych środków otrzymanych z Funduszy.
2.
Kontrolowani są obowiązani udostępnić wszelkie dokumenty i udzielać
wyjaśnień w sprawach objętych zakresem kontroli.
Art. 85
1.
Bank Gospodarstwa Krajowego wyodrębnia w swoim planie finansowym roczne
Plany Finansowe Funduszy.
2.
3.
Roczne Plany Finansowe Funduszy zawierają w szczególności:
1)
przeznaczenie środków Funduszy zgodnie z art. 80 ust.1;
2)
wysokość kosztów, o których mowa w art. 80 ust.2.
Roczny Plan Finansowy Funduszu Wspomagania Zatrudnienia określa także
przyznane na dany rok budżetowy poszczególnym gminom zdegradowanym
ekonomicznie limity kwot dotacji, z których gminy te udzielają wsparcia na zasadach
określonych w art. 43 – 50.
36
4.
Bank Gospodarstwa Krajowego, nie później niż do dnia 15 października roku
poprzedzającego rok, w którym Roczne Plany Finansowe Funduszy mają obowiązywać,
przedstawia projekty tych planów do:
a)
uzgodnienia ministrom: właściwemu do spraw pracy oraz właściwemu do
spraw finansów publicznych;
b)
zaopiniowania ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego.
5. Uzgodnienie oraz opinia, o których mowa w ust. 4, następuje do dnia 31 października roku
poprzedzającego rok, w którym Roczne Plany Finansowe Funduszy mają obowiązywać.
6. Roczny Plan Finansowy Funduszu stanowi podstawę dokonywania wypłat ze środków
Funduszu.
7. Bank Gospodarstwa Krajowego sporządza dla każdego z Funduszy odrębny bilans oraz
rachunek zysków i strat, wchodzące w skład sprawozdania finansowego tego banku.
Art. 86
1.
Bank Gospodarstwa Krajowego przedstawia ministrowi właściwemu do spraw
pracy oraz ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, nie później niż do
dnia 31 maja, odrębne sprawozdania z działalności oraz wyników Funduszy, obejmujące
także bilans i rachunek wyników za poprzedni rok obrotowy.
2.
Sprawozdania z działalności oraz wyników Funduszy zatwierdza minister
właściwy do spraw pracy po zasięgnięciu opinii Rady.
Art. 87
Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa, w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego,
dostosuje, w drodze rozporządzenia, statut Banku Gospodarstwa Krajowego do przepisów
ustawy, biorąc pod uwagę zasady tworzenia i wykorzystywania Funduszy.
Art. 88
Minister właściwy do spraw pracy sprawuje nadzór nad działaniem Funduszy, w
szczególności poprzez:
1) badanie dokumentów i danych, niezbędnych do sprawowania nadzoru lub kontroli;
2) wykonywanie niezbędnych do celów nadzoru lub kontroli odpisów, wyciągów z
dokumentów lub kserokopii oraz zestawień i obliczeń sporządzonych na podstawie
dokumentów;
37
3) wzywanie i przesłuchiwanie świadków;
4) zwracanie się o wydanie opinii przez biegłych i specjalistów.
Rozdział 2
Zasady udzielania pożyczek i kredytów
Art. 89
1. Podmiotami uprawnionymi, zwanym dalej „wnioskodawcami”, do otrzymania pożyczek
lub kredytów na zasadach określonych w niniejszej ustawie są:
1
.
młodzi ludzie, którzy podejmą lub wykonują działalność gospodarczą
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.
osoba prawna, która podejmuje albo wykonuje działalność gospodarczą
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utworzona przez osoby, o których
mowa w pkt 1;
3.
wspólnicy spółki cywilnej, będących osobami wymienionymi w pkt 1,
z których każdy wykonuje działalność gospodarczą na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
4.spółka prawa handlowego nieposiadająca osobowości prawnej, która podejmuje
albo wykonuje działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
utworzona przez osoby, o których mowa w pkt 1.
2. Pierwszeństwo w otrzymaniu pożyczki lub kredytu, o której mowa w ust. 1, mają
wnioskodawcy podejmujący działalność gospodarczą, będący bezrobotnymi
absolwentami szkół.
3. Jeżeli działalność gospodarcza wnioskodawcy będzie podejmowana lub jest wykonywana
na terenie gmin zdegradowanych ekonomicznie, pierwszeństwo w otrzymaniu pożyczki
lub kredytu mają wnioskodawcy, którzy zobowiązują się do utworzenia co najmniej
pięciu miejsc pracy dla ludzi młodych zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy na
okres nie krótszy niż trzydziestu sześciu miesięcy.
Art. 90.
1.
Wnioskodawca może otrzymać kredyt w wysokości do 300.000,00 zł z Funduszu
Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych.
2.
Wnioskodawca może otrzymać kredyt w wysokości do 300.000,00 zł z Funduszu
Wspomagania Zatrudnienia.
38
3.
Wnioskodawcy określeni w art. 89 ust. 3, może otrzymać kredyt, o którym mowa w
ust. 1 i 2, w wysokości do 600.000,00 zł.
4.
Wnioskodawca nie może otrzymać więcej niż jeden kredyt albo jedną pożyczkę, o
którym mowa w ust. 1.
5.
Uzyskanie przez wnioskodawcę kredytu wyklucza uzyskanie pożyczki na podstawie
niniejszej ustawy, jak również uzyskanie przez wnioskodawcę pożyczki wyklucza
uzyskanie kredytu na podstawie niniejszej ustawy.
6.
Osoby tworzące spółki, wymienione w art. 89 ust. 1 pkt 2 - 4 nie mogą uczestniczyć w
innych spółkach, których wspólnicy uzyskali pożyczki lub kredyty na podstawie niniejszej
ustawy.
Art. 91
1.
Spłata kredytu objęta jest poręczeniem Banku Gospodarstwa Krajowego ze środków
Funduszu.
2.
Poręczenia są udzielane po dokonaniu przez Bank Gospodarstwa Krajowego analizy
ryzyka spłat z tytułu udzielanych poręczeń.
3.
Poręczenia nie udziela się jeżeli z analizy, o której mowa w ust. 2, wynika, że
podmiot, którego zobowiązania mają być objęte poręczeniem, nie będzie w stanie
wykonać tych zobowiązań.
Art. 92
W celu uzyskania możliwości udzielania kredytów, o których mowa art. 90, bank zawiera
umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego.
Art. 93
Umowa określona w art. 92, zawiera w szczególności:
1)
rodzaj zabezpieczanych wierzytelności;
2)
terminy;
3)
kwotę, do której udzielane jest poręczenie, która nie może być
wyższa niż 80
% kwoty zobowiązania;
4)
obowiązki informacyjne wobec poręczyciela dotyczące spłaty
kredytu przez
kredytobiorcę;
5)
warunki poręczenia;
39
6)
maksymalną wysokość oprocentowania kredytu.
Art. 94
Bank udziela kredytów, o których mowa w art. 90, w celu realizacji przedsięwzięć
związanych z podjęciem lub wykonywaniem działalności gospodarczej, w szczególności
na:
1) zakup środków trwałych, z wyjątkiem:
a) gruntów zabudowanych lub przeznaczonych pod zabudowę oraz użytkowania
wieczystego gruntów,
b) samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych, z tytułu których
przy nabyciu nie przysługuje pełne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
o kwotę podatku naliczonego na podstawie przepisów o podatku od towarów i
usług,
c) leasingu oraz wynajmu nieruchomości i innych środków trwałych z wyjątkiem
wymienionych w literze a) i b).
2) finansowanie bieżącej działalności przedsiębiorstwa – kredyt obrotowy na czas nie
dłuższy niż trzydzieści sześć miesięcy.
Art. 95
Wnioskodawca, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2-4, zobowiązuje się w
1.
ramach prowadzonej działalności gospodarczej do utworzenia co najmniej trzech miejsc
pracy dla ludzi młodych, zatrudnionych na terenie małych miast lub wsi w pełnym
wymiarze czasu pracy, w przeliczeniu na pełne etaty średnioroczne na okres co najmniej
trzydziestu sześciu miesięcy.
Jeżeli zostały nieutrzymane miejsca pracy w okresie, o których mowa w ust. 1,
2.
wnioskodawca obowiązany jest do zwrotu kredytu wraz z opłatami i odsetkami w pełnej
wysokości.
3.
Przepis ust. 2 stosuję się odpowiednio w przypadku zbycia przez kredytobiorcę
przedsiębiorstwa lub zakładu do dnia spłaty kredytu.
Art. 96
1.
Wnioskodawca ubiegający się o udzielenie kredytu składa wniosek na formularzu
ustalonym przez bank, będący dysponentem środków zwany dalej „bankiem”.
2.
Wniosek o udzielenie kredytu zawiera:
40
1) w przypadku gdy wnioskodawca jest osobą fizyczną:
a)
imię i nazwisko,
b)
numer PESEL,
c)
serię i numer dowodu tożsamości,
d)
datę i miejsce urodzenia,
e)
adres zamieszkania.
2) w przypadku gdy wnioskodawca jest osobą prawną, spółką cywilną lub spółką prawa
handlowego nie posiadającą osobowości prawnej:
a) nazwa,
b) adres siedziby,
c) numer NIP,
d) numer REGON,
e)
dane dotyczące wspólników lub akcjonariuszy spółki, o których
mowa w pkt 1.
3) w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej charakterystykę wykonywanej
działalności gospodarczej, w tym określenie jej przedmiotu, zgodnie z Polską
Klasyfikacją Działalności (PKD);
4) opis planowanej działalności, w tym określenie:
a)
miejsca realizacji,
b)
celów,
c)
zakresu i kosztów.
5) plan ekonomiczno - finansowy działalności;
6) oświadczenia lub zobowiązania wnioskodawcy dotyczące kredytu;
7) dane wymagane przez bank dla celów oceny zabezpieczenia spłaty kredytu.
3.
Do wniosku o udzielenie kredytu dołącza się w szczególności:
1) dokumenty potwierdzające dane, o których mowa w ust. 2;
2) zaświadczenie wydane przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wysokości
dochodów uzyskanych przez wnioskodawcę wykonującego działalność gospodarcza,
o którym mowa w art. 89 ust. 1;
3) zaświadczenie wydane przez właściwe organy o niezaleganiu w podatkach oraz
składkach na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wnioskodawcy.
4.
Dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego ustala się na podstawie powierzchni
użytków rolnych w hektarach przeliczeniowych i przeciętnego dochodu z 1 hektara
41
przeliczeniowego, określanego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o
podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, ze zm.).
5.
W przypadku uzyskiwania dochodów z gospodarstwa rolnego oraz dochodów
pozarolniczych, dochody te sumuje się.
Art. 97
1.
Wniosek o udzielenie kredytu wraz z dokumentami, o których mowa w art. 96, składa się
w oddziale wybranego przez wnioskodawcę jednego banku, z którym Bank Gospodarstwa
Krajowego zawarł umowę określającą zasady korzystania ze środków Funduszu.
2.
Termin składania wniosków o udzielenie kredytu upływa z dniem 15 listopada roku
poprzedzającego rok budżetowy dla kredytów, o które wnioskowano, w danym roku
budżetowym.
Art. 98
Bank, dokonuje oceny wniosku oraz zabezpieczenia spłaty kredytu na podstawie danych, o
których mowa w art. 96, oraz innych informacji posiadanych przez ten bank.
Art. 99
1.
Bank przekazuje Bankowi Gospodarstwa Krajowego dane
dotyczące wnioskodawcy ubiegającego się o przyznanie kredytu. Zakres, tryb i formę
informacji określa umowa, o której mowa w art. 92.
2.
Bank Gospodarstwa Krajowego niezwłocznie po otrzymaniu
danych, o których mowa w ust. 1, dotyczących kredytów udzielanych w danym roku
budżetowym, przedstawia ministrowi właściwemu do spraw pracy zbiorczą informację o
liczbie przyjętych wniosków o przyznanie kredytu oraz zawiadamia banki o przypadkach
złożenia wniosku o udzielenie kredytu w więcej niż jednym banku.
Art. 100
1.
Jeżeli wniosek przyznanie kredytu zostanie pozytywnie rozpatrzony, bank
wyznacza niezwłocznie wnioskodawcy, w formie pisemnej, termin zawarcia umowy, nie
dłuższy niż czternaście dni od dnia otrzymania wezwania.
2.
Jeżeli wnioskodawca nie stawił się w wyznaczonym przez bank terminie w
celu zawarcia umowy albo odmówił jej podpisania, bank nie przyznaje kredytu, chyba że
wnioskodawca zawarł umowę w innym terminie:
42
1) uzgodnionym z bankiem przed upływem terminu wyznaczonego w wezwaniu, o
którym mowa w ust. 1, nie dłuższym niż czternaście dni, albo
2) wyznaczonym przez bank terminie, nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu
wyznaczonego w wezwaniu, o którym mowa w ust. 1.
3. Jeżeli bank nie przyzna kredytu na podstawie ust. 2, bank jest obowiązany poinformować
o tym wnioskodawcę w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy.
Art. 101
1.
Jeżeli wniosek o przyznanie kredytu zostanie negatywnie rozpatrzony z przyczyn
innych niż wskazane w art. 100 ust. 2, wnioskodawcy przysługuje prawo złożenia
odwołania do Rady, o której mowa w art. 82.
2.
Jeżeli ocena wniosku oraz zabezpieczenia spłaty kredytu jest negatywna lub
odwołanie, o którym mowa w ust. 1, zostało rozpatrzone negatywnie, wnioskodawca
może złożyć wniosek o udzielenie kredytu w innym banku.
3.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, wnioskodawca dołącza zaświadczenie
potwierdzające, że wniosek o udzielenie kredytu został złożony pierwotnie w terminie do
dnia 15 listopada. Zaświadczenie zawiera pieczęć i numer rozliczeniowy oddziału banku,
w którym wnioskodawca pierwotnie złożył wniosek.
4.
Bank, w terminie do dnia 10 marca przekazuje, Bankowi Gospodarstwa Krajowego
dane dotyczące wnioskodawców, którzy złożyli wnioski o udzielenie kredytu w innym
banku.
5.
Szczegółową treść zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3, oraz zakres, tryb i formę
informacji, o której mowa w ust. 4, określa umowa, o której mowa w art. 92
Art. 102
1.
Umowa kredytu nie może zawierać warunków mniej korzystnych niż warunki
określone w umowie Banku Gospodarstwa Krajowego z bankiem określone w art. 92, a w
szczególności warunków udzielania, spłacania oraz umarzania kredytów.
2.
W umowie kredytu bank, określa w szczególności:
1) okres i terminy wypłacania kredytu;
2) wysokość oprocentowania należnego od wnioskodawcy;
43
3) terminy i sposób ustalenia rozpoczęcia spłaty kredytu;
4) wysokości spłacanych rat należnych od wnioskodawcy, zwanego „kredytobiorcą”, z
chwilą udzielenia kredytu.
Art. 103
1.
Odsetki od kredytu spłacane przez kredytobiorcę są naliczane w wysokości
połowy stopy redyskontowej Narodowego Banku Polskiego, począwszy od dnia spłaty
pierwszej raty kredytu.
2.
W przypadku gdy odsetki od kredytu spłacane przez kredytobiorcę przekroczą
wysokość połowy stopy redyskontowej, pozostałą część kwoty odsetek spłaca Bank
Gospodarstwa Krajowego do wysokości, o której mowa w art. 93 pkt 6.
Art. 104
Bank kredytujący jest obowiązany do powiadomienia kredytobiorcy o wysokości miesięcznej
raty spłaty kredytu, wynikającej z kwoty wypłaconej pożyczki lub kredytu oraz liczby rat
spłaty.
Art. 105
Środki finansowe z tytułu kredytu wypłaca się na warunkach określonych w umowie kredytu.
Art. 106.
1.
Spłata kredytu, wraz z należnymi odsetkami, rozpoczyna się nie wcześniej niż po
upływie dwudziestu czterech miesięcy od końca miesiąca, w którym została podpisana
umowa o przyznanie kredytu.
2.
Na wniosek kredytobiorcy może zostać ustalony wcześniejszy niż określony w ust. 1,
termin rozpoczęcia spłaty kredytu.
Art. 107
1.
Jeżeli zostaną ujawnione informacje, że kredytobiorca przedstawił
nieprawdziwe dane, na podstawie których podjęto decyzję o udzieleniu kredytu, a także o
warunkach spłaty, zawieszenia spłaty i umorzenia, właściwy bank może wypowiedzieć
umowę kredytu.
44
2.
Z dniem upływu terminu wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1,
bank żąda spłaty kredytu wraz z kwotą dopłat do odsetek nienależnie wypłaconych ze
środków Funduszu na pokrycie pełnego lub częściowego oprocentowania kredytu.
Art. 108
1.
Kredytobiorca, któremu wypowiedziano umowę kredytu zgodnie z art. 107,
spłaca kwotę dopłat do odsetek od nienależnie wypłaconych ze środków Funduszu
kredytu powiększonych o odsetki ustawowe naliczone od dnia wypłaty przez Bank
Gospodarstwa Krajowego.
2.
W razie niespłacenia w terminie raty kredytu, Bank Gospodarstwa Krajowego
lub bank nalicza odsetki od zadłużenia przeterminowanego w wysokości odsetek
określonych w umowie kredytu, przy czym odsetki te nie mogą być wyższe od
dwukrotności odsetek ustawowych. Odsetki te obciążają kredytobiorcę w pełnej
wysokości.
Art. 109
1. Bank może zawiesić spłatę kredytu wraz z odsetkami na wniosek kredytobiorcy, jeżeli
znalazł się on w trudnej sytuacji materialnej lub życiowej, uniemożliwiającej spłatę
kredytu.
2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, kredytobiorca dołącza dokumenty potwierdzające
trudną sytuację materialną lub życiową.
3. Okres zawieszenia spłaty kredytu wynosi maksymalnie dwadzieścia cztery miesiące w
całym okresie trwania spłaty kredytu. Okresy zawieszenia spłaty sumuje się.
4. Odsetki za okres, o którym mowa w ust. 3, pokrywa Bank Gospodarstwa Krajowego.
Art. 110
1. W razie śmierci wnioskodawcy, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
nieposiadającej osobowości prawnej, przekształcenia wnioskodawcy lub innego zdarzenia
prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości
przedsiębiorstwa wnioskodawcy albo jego części w toku postępowania w sprawie
przyznania kredytu, następca prawny wnioskodawcy albo nabywca przedsiębiorstwa albo
jego części nie może wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy.
45
2. Wniosek złożony przez wnioskodawcę, o którym mowa w ust. 1, bank pozostawia bez
rozpatrzenia z chwilą śmierci wnioskodawcy.
3. W przypadku zbycia przez kredytobiorcę przedsiębiorstwa lub zakładu, obowiązany jest
do wcześniejszego zwrotu tego kredytu na zasadach określonych w umowie.
Art. 111
Przepisy art. 89 – 110 stosuje się odpowiednio do pożyczek.
Art. 112.
Wniosek o udzielenie pożyczki wraz z dokumentami, o których mowa w art. 96, składa się w
Banku Gospodarstwa Krajowego.
Art. 113
1. Zabezpieczeniem wykonania przez wnioskodawcę zobowiązań określonych w umowie
pożyczki jest weksel niezupełny (in blanco) wraz z deklaracją wekslową.
2. Weksel wraz z deklaracją wekslową są:
1) podpisywane przez wnioskodawcę w obecności upoważnionego pracownika banku;
2) składane w oddziale banku w dniu zawarcia umowy.
3. Wnioskodawca będący osobą fizyczną dołącza do umowy oświadczenie:
1) małżonka o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy albo o niepozostawaniu w związku
małżeńskim, albo o ustanowionej rozdzielności majątkowej;
2) współwłaściciela albo współwłaścicieli przedsiębiorstwa oraz ich małżonków o
wyrażeniu zgody na zawarcie umowy albo o ustanowionej rozdzielności majątkowej,
jeżeli działalność dotyczy wyłącznie przedsiębiorstwa stanowiącego współwłasność
osób fizycznych.
Rozdział 3
Zasady umarzania pożyczek i kredytów
46
Art. 114
Pożyczki i kredyty, o których mowa w art. 89, wraz z odsetkami, mogą być na wniosek
pożyczkobiorcy lub kredytobiorcy częściowo lub w całości umorzone na zasadach
określonych w niniejszej ustawie.
Art. 115
1.
Umorzeń kredytów dokonuje bank udzielający kredytu.
2.
Umorzeń pożyczek dokonuje Bank Gospodarstwa Krajowego.
Art. 116
1.
Jeżeli zrealizowano inwestycje, na które została udzielona pożyczka lub
kredyt, na wniosek pożyczkobiorcy lub kredytobiorcy, umarza się częściowo pożyczkę
lub kredyt, na zasadach określonych w ust. 2-3 oraz art. 117.
2.
Umorzenia części pożyczki lub kredytu dokonuje się poprzez
pomniejszenie wysokości rat pożyczki lub kredytu o 20% ich kwoty na podstawie
przedkładanych, nie częściej niż dwa razy w roku, przez pożyczkobiorcę lub
kredytobiorcę faktur dokumentujących zakupy inwestycyjne, dokonane z pożyczki lub
kredytu oraz potwierdzeń zapłaty tych faktur do wysokości netto tych faktur.
3.
Całkowita kwota umorzeń pożyczki lub kredytu, o których mowa w ust. 1 i
2, wraz z odsetkami nie może przekroczyć jednocześnie:
1) 50% kwoty wykorzystanego kapitału pożyczki lub kredytu;
2) w danym roku kalendarzowym - iloczynu 10% kwoty kapitału wykorzystanej
pożyczki lub kredytu i liczby lat, które upłynęły od dnia udzielenia pożyczki lub
kredytu.
Art. 117
1. Umorzenie pożyczek lub kredytów, o którym mowa w art. 116, następuje pod warunkiem,
że pożyczkobiorca lub kredytobiorca przedłoży następujące dokumenty:
1) faktury dokumentujące wydatki na inwestycje finansowane z pożyczki lub kredytu;
2) zbiorczą informację sprzedaży towarów lub usług wykonanych lub świadczonych w
wyniku inwestycji, na które udzielono pożyczki lub kredytu odpowiednio za okres od
zakończenia tej inwestycji do dnia umorzenia lub okres od dnia ostatniego umorzenia
do dnia kolejnego umorzenia;
47
3) informację o pomocy publicznej udzielonej na realizację inwestycji, na którą
udzielono pożyczkę odpowiednio za okres do dnia pierwszego umorzenia lub okres od
dnia ostatniego umorzenia do dnia kolejnego umorzenia;
4) zobowiązanie, że działalność gospodarcza będzie prowadzona przez co najmniej pięć
lat od dnia zakończenia inwestycji, pod rygorem zwrotu umorzonej kwoty pożyczki
lub kredytu;
5) zaświadczenie wydane przez właściwy organ podatkowy o niezaleganiu z zapłatą
podatków, stanowiących dochód budżetu państwa odpowiednio za okres od
zakończenia tej inwestycji do dnia umorzenia lub okres od dnia ostatniego umorzenia
do dnia kolejnego umorzenia;
6) zaświadczenie właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o niezaleganiu z
zapłatą podatków i opłat lokalnych;
7) zaświadczenie właściwego miejscowo oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o
niezaleganiu z zapłatą składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odpowiednio
za okres od zakończenia tej inwestycji do dnia umorzenia lub okres od dnia ostatniego
umorzenia do dnia kolejnego umorzenia.
2. Jeżeli nastąpi zbycie przedsiębiorstwa lub zakładu, przez osoby, które korzystały z
kredytu lub pożyczki w ciągu dziesięciu lat od dnia umorzenia kredytu lub pożyczki,
powstaje obowiązek zwrotu kwoty umorzenia, o którym mowa w art. 116, wraz z
odsetkami ustawowymi w podwójnej wysokości.
Art. 118
Umorzenie części lub całości pożyczki lub kredytu przeznaczonego na wytworzenie lub
ulepszenie środków trwałych dla celów podatku dochodowego jest traktowane jako zwrot
przedsiębiorcy wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków
trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Art. 119
1.
Całkowite lub częściowe umorzenie pożyczki lub kredytu wraz z odsetkami może
nastąpić również, jeżeli pożyczkobiorca albo kredytobiorca znajduje się w trudnej sytuacji
finansowej.
2.
Wniosek o umorzenie pożyczki lub kredytu powinien zawierać opis okoliczności,
które doprowadziły do powstania trudnej sytuacji finansowej pożyczkobiorcy lub
48
kredytobiorcy. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające trudną sytuację
finansową pożyczkobiorcy lub kredytobiorcy oraz przyczyny jej powstania.
3.
Rozpoznanie wniosku o umorzenie pożyczki lub kredytu następuje
w terminie dwóch miesięcy od dnia jego złożenia przez pożyczkobiorcę lub
kredytobiorcę.
DZIAŁ V
NADZÓR I KONTROLA
Rozdział 1
Nadzór i kontrola sprawowana przez Narodową Radę Zatrudnienia
Art. 120
1. Rada Ministrów obowiązana jest przedkładać Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej w toku
realizacji Programu roczne informacje o jego wykonaniu w terminie do 15 czerwca roku
następującego po kolejnym roku jego realizacji.
2. Organem nadzorującym wykonanie Programu jest minister właściwy do spraw pracy.
Art. 121
1.
Realizacja Programu poddawana jest okresowej ocenie przez Narodową Radę
Zatrudnienia, działająca przy Prezesie Rady Ministrów.
2.
W skład Narodowej Rady Zatrudnienia wchodzi dwudziestu członków,
powoływanych przez Prezesa Rady Ministrów spośród wybitnych przedstawicieli nauki i
praktyki, wyróżniających się wiedzą z zakresu zatrudnienia i polityki społecznej.
3.
Narodowa Rada Zatrudnienia monitoruje wykonanie Programu, ocenia stopień
jego realizacji, przedkłada wnioski w tej sprawie.
4.
Posiedzenia Narodowej Rady Zatrudnienia odbywają się co najmniej raz na
kwartał.
5.
W obradach Narodowej Rady Zatrudnienia uczestniczy minister właściwy do
spraw pracy oraz minister właściwy do spraw finansów publicznych.
6.
Narodowa Rada Zatrudnienia przedkłada Prezesowi Rady Ministrów roczną ocenę
realizacji Programu w terminie do 31 maja roku następującego po kolejnym roku jego
realizacji.
49
Rozdział. 2
Nadzór i kontrola prowadzone przez Bank Gospodarstwa Krajowego
Art. 122
Nadzór nad gospodarowaniem środkami Funduszu Wspomagania Zatrudnienia oraz Funduszu
Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych sprawuje Rada Nadzorcza Banku
Gospodarstwa Krajowego.
Art. 123
Bank Gospodarstwa Krajowego sprawuje kontrolę warunków udzielania kredytów, będących
wykonaniem Programu.
Art. 124
1. Rada Nadzorcza Banku Gospodarstwa Krajowego przedstawia ministrowi właściwemu do
spraw pracy, oraz ministrowi właściwemu w sprawach finansów publicznych zbiorczą
informację o wykonaniu Programu w dziedzinie udzielania i umarzania kredytów i
pożyczek.
2. Informacja, o której mowa w ust. 1, składana jest do dnia 15 marca roku następującego po
każdym roku realizacji Programu.
Rozdział 3
Nadzór i kontrola prowadzone przez Komisję Nadzoru Finansowego
Art. 125
Komisja Nadzoru Finansowego przedstawia ministrowi właściwemu do spraw pracy,
ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz Prezesowi Rady Ministrów
roczne raporty dotyczące udzielania kredytów, o których mowa w art. 90, niniejszej ustawy
do dnia 15 marca roku następującego po każdym roku realizacji Programu.
50
Rozdział 4
Nadzór i kontrola prowadzone przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i
Konsumentów
Art. 126
1. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów monitoruje pomoc publiczną
udzieloną na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu
w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59 poz. 404 ze zm.).
2. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów składa roczną informację Radzie
Ministrów o wielkości pomocy publicznej udzielanej w każdym roku realizacji Programu
do dnia 15 marca roku następującego po każdym roku realizacji Programu
DZIAŁ VI
PRZEPISY KARNE
Art. 127
1.
Kto, ubiegając się o pomoc, na podstawie przepisów ustawy,
przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny
dokument albo nierzetelne, pisemne oświadczenie lub inne dokumenty dotyczące
okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania tej pomocy podlega karze pozbawienia
wolności od trzech miesięcy do pięciu lat.
2.
Karze określonej w ust. 1 podlega również ten, kto, uczestnicząc w
procesie przyznawania pomocy, na podstawie przepisów ustawy, umyślnie przyjmuje
podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo
nierzetelne, pisemne oświadczenie lub inne dokumenty dotyczące okoliczności o istotnym
znaczeniu dla uzyskania tej pomocy.
3.
W wypadku popełnienia czynu zabronionego mniejszej wagi,
sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do
roku.
Art. 128
Kto, uczestnicząc w procesie przyznawania pomocy na podstawie przepisów ustawy nie
przestrzega zasady zakazu dyskryminacji ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę,
51
religię, pochodzenie etniczne, narodowość, orientację seksualną, przekonania polityczne i
wyznanie lub ze względu na przynależność związkową, podlega karze grzywny nie niższej
niż 10.000 zł.
DZIAŁ VII
PRZEPISY ZMIENIAJĄCE
Art. 129
W ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr
95, poz. 613, ze zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 5:
a) po ust. 1 dodaje się ust. 1a i 1b w brzmieniu:
„1a. W przypadku zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w trakcie roku
kalendarzowego co najmniej siedmiu pracowników, zatrudnionych w
pełnym wymiarze czasu pracy, w wieku do 35 roku życia na okres nie
krótszy niż dwa lata na terenie gmin zdegradowanych ekonomicznie oraz
uzyskania w każdym z tych lat przychodów w wysokości mniejszej niż
1 300 000 zł w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym,
maksymalna stawka podatku, o której mowa w ust. 1 pkt. 1 lit. a, pkt 2 lit.
b-d i pkt 3, wynosi 50% stawki, z zastrzeżeniem ust. 1b.
1b.
Obniżenie stawki stosuje się wyłącznie w stosunku do nieruchomości i
obiektów budowlanych położonych na terenie gmin zdegradowanych
ekonomicznie, o których mowa w odrębnych przepisach.”;
b) po ust. 4 dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„5. W przypadku, o którym mowa w ust. 1a, przepis art. 20 ust. 1 stosuje się
odpowiednio.”;
2) w art. 10:
a)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a i 2b w brzmieniu:
„2a. W przypadku zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w trakcie roku
kalendarzowego co najmniej siedmiu pracowników w przeliczeniu na
pełny wymiar czasu pracy, w wieku do 35 roku życia na okres nie krótszy
niż dwa lata na terenie gmin zdegradowanych ekonomicznie oraz
uzyskania w każdym z tych lat przychodów w wysokości mniejszej niż
52
1 300 000 zł w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym,
maksymalna stawka podatku, o której mowa w ust. 1, wynosi 50% stawki,
z zastrzeżeniem ust. 2b.
2b.
Obniżenie stawki stosuje się wyłącznie na terenie gmin zdegradowanych
ekonomicznie, o których mowa w odrębnych przepisach.”;
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Jeżeli górna granica stawki podatku, o której mowa w ust. 1 pkt 2, 4 lub 6 i w
ust. 2a, jest niższa od odpowiedniej stawki minimalnej określonej w
załącznikach nr 1-3 do ustawy, górnej granicy stawki nie uwzględnia się. W
tym przypadku rada gminy przyjmuje stawkę podatku od środków
transportowych dla poszczególnych rodzajów pojazdów w wysokości
odpowiedniej stawki określonej w załącznikach nr 1-3 do ustawy.”.
Art. 130
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z
2012 r., poz. 361, ze zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 5a po pkt 27 dodaje się pkt 28 w brzmieniu:
„28) młodym przedsiębiorcy – oznacza to podatnika, który łącznie spełnia
następujące warunki:
a) nie ukończył 35 roku życia,
b) prowadzi działalność usługową oraz działalność wytwórczą na terenie gmin
zdegradowanych ekonomicznie, z wyłączeniem działalności, o której mowa w
art. 12 ust. 1 pkt 1 i 5 lit. a i d-f ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o
zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne (Dz. U. z Nr 144, poz. 930, ze zm.) oraz
c) przez co najmniej trzy lata podatkowe utrzymuje faktyczne przeciętne
zatrudnienie na poziomie nie niższym niż
trzy osoby zatrudnione w pełnym
wymiarze czasu pracy, które nie ukończyły 35 roku życia, przez okres co
najmniej dwudziestu czterech miesięcy,
d) osiągnął przychody z działalności gospodarczej w każdym roku podatkowym w
wysokości mniejszej niż 1 300 000 zł.”;
2) w art. 6 w ust. 4 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w
przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w
53
przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe
obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku
podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach
określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę
stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku,
określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27
ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej i dochodu z minipracy, o której mowa w art.
63 ust. 1 ustawy z dnia…. o Narodowym Programie Zatrudnienia (Dz. U., poz.
………) zwanej dalej „ustawą o Narodowym Programie Zatrudnienia.”.”;
3) w art. 9:
a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym,
można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie
następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w
którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty, z
zastrzeżeniem ust. 7.”;
b)
po ust. 6 dodaje się ust. 7 w brzmieniu:
„7. W przypadku młodego przedsiębiorcy przepis ust. 3 stosuje się
odpowiednio z tym że, okres, w którym może być obniżany dochód ze źródła
wynosi dziewięć lat podatkowych.”;
4) w art. 14 w ust. 2 pkt 6 otrzymuje brzmienie:
„6) wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, z zastrzeżeniem ust. 3
pkt 6, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów (pożyczek), z wyjątkiem
umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy oraz pożyczek lub kredytów
udzielonych zgodnie z przepisami rozdziału II działu IV ustawy o Narodowym
Programie Zatrudnienia”;
5) w art. 21 w ust. 1:
a)
uchyla się pkt 6, 6a, 15, 52, 53;
b)
po pkt 137 dodaje się pkt 138-144 w brzmieniu:
„138) zwrot zapłaconego podatku przyznany na podstawie art. 19 ustawy o
Narodowym Programie Zatrudnienia;
139)
wsparcie finansowe przyznane na podstawie
art. 22 ustawy o
Narodowym Programie Zatrudnienia;
54
140)
stypendia przyznane na podstawie art. 30 ustawy o Narodowym
Programie Zatrudnienia;
141)
dotacje
przyznane na podstawie
art. 43 ustawy z o Narodowym
Programie Zatrudnienia;
142)
pomoc finansowa przyznana na podstawie art. 54
ustawy o
Narodowym Programie Zatrudnienia;
143)
dofinansowanie minipracy przyznane na podstawie art. 64 ustawy o
Narodowym Programie Zatrudnienia.
144) wartość nieodpłatnie świadczonej pracy praktykanta na rzecz
przedsiębiorcy w ramach praktyki szkoleniowej, o której mowa w art.
51 ustawy o Narodowym Programie Zatrudnienia”;
6) w art. 23 w ust. 1 pkt 55 otrzymuje brzmienie:
„55) niewypłaconych, niedokonanych lub niepostawionych do dyspozycji
wypłat, świadczeń oraz innych należności z tytułów określonych w art. 12
ust. 1 i 6, art. 13 pkt 2 i 4—9 oraz w art. 18, świadczeń pieniężnych z tytułu
odbywania praktyk szkoleniowych, o których mowa w ustawie o Narodowym
Programie Zatrudnienia, praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z
dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz. U. Nr 127, poz. 1052),
a także zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez
zakład pracy, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 6ba;”;
7) w art. 35 w ust. 1 po pkt 8 dodaje się pkt 8a w brzmieniu:
„8a) przedsiębiorca przyjmujący na praktykę szkoleniową — od świadczeń
pieniężnych wypłacanych z tytułu odbywania praktyk szkoleniowych, o
których mowa w ustawie o Narodowym Programie Zatrudnienia.”;
8) w art. 44:
a) uchyla się ust. 7a-7k,
b) po ust. 13 dodaje się ust. 14 w brzmieniu:
„14. W przypadku, gdy podatnikiem osiągającym dochody z działalności
gospodarczej jest młody przedsiębiorca zaliczki obniża się o 50%.”.
Art. 131
W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz.
214, ze zm.) w art. 2 w ust. 1 po pkt 18 dodaje się pkt 19 w brzmieniu:
55
„19) kontrola prawidłowości oraz rzetelności wykonania obowiązków oraz uprawnień
przez przedsiębiorców, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie mające
osobowości prawnej na podstawie ustawy z dnia ….
o Narodowym Programie
Zatrudnienia (Dz. U. Nr …, poz. …).”.
Art. 132
W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z
2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 6 w ust. 1 uchyla się pkt 4a, 4b, 7 i 9;
2)
w art. 12 w ust. 1 w pkt 3 lit a otrzymuje brzmienie:
„a)
zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem
umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy oraz pożyczek lub kredytów
udzielanych zgodnie z przepisami rozdziału II działu IV ustawy z dnia ….
o Narodowym Programie Zatrudnienia (Dz. U., poz. ....), zwanej dalej „ustawą
o Narodowym Programie Zatrudnienia”;
3)
w art. 16 w ust. 1 pkt 57 otrzymuje brzmienie:
„57) niewypłaconych, niedokonanych lub niepostawionych do dyspozycji wypłat,
świadczeń oraz innych należności z tytułów określonych w art. 12 ust. 1 i 6,
art. 13 pkt 2 i 4—9 oraz w art. 18 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
dochodowym od osób fizycznych, świadczeń pieniężnych z tytułu odbywania
praktyk szkoleniowych, o których mowa ustawie o Narodowym Programie
Zatrudnienia, praktyk absolwenckich, o których mowa w ustawie z dnia 17
lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz. U. Nr 127, poz. 1052), a także
zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakład
pracy, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 4g.”;
4)
w art. 17 w ust. 1:
a) uchyla się pkt 16, 19, 22 i 30;
b)po pkt 4z dodaje się pkt 4za- 4zd w brzmieniu:
„ 4za) dochody Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
w części przeznaczonej na cele statutowe, wynikające z odrębnych
przepisów;
4zb) dochody Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej w części przeznaczonej na cele statutowe, wynikające z odrębnych
przepisów;
56
4zc) dochody Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w części
przeznaczonej na cele statutowe,;
4zd)
dochody Agencji Rynku Rolnego w części przeznaczonej na cele
statutowe.”.
Art. 133
W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009
r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 18a po ust. 1 dodaje się ust. 1a – 1c w brzmieniu:
„1a.
Jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, najpóźniej w dwudziestym
czwartym miesiącu kalendarzowym od dnia rozpoczęcia wykonywania
działalności gospodarczej zatrudnia co najmniej siedmiu pracowników w
wieku do 35 lat na podstawie stosunku pracy w przeliczeniu na pełny wymiar
czasu pracy i utrzymuje to zatrudnienie przez okres co najmniej dwudziestu
czterech miesięcy, oblicza podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe w sposób określony w ust. 1 przez kolejne dwanaście
miesięcy kalendarzowych następujących po okresie wskazanym w ust. 1.
1b.
Ubezpieczony traci prawo do ustalania podstawy wymiaru składek w sposób
określony w ust. 1, od miesiąca przypadającego w okresie, o którym mowa w
ust. 1a, w którym nie spełni warunku w zakresie limitu zatrudnienia
określonego w ust. 1a.
1c.
Pomoc, o której mowa w ust. 1a, stanowi pomoc de minimis udzielaną w
zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach
prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.”;
2) po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a w brzmieniu:
"Rozdział 3a
Szczególne zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne
Art. 32a
1. Składki, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1, ust. 1b i ust. 3, w części finansowanej
przez płatnika, ulegają obniżeniu na zasadach określonych w ust. 2-4 i art. 32b.
57
2. Składki, o których mowa w ust. 1, ulegają obniżeniu, gdy pracodawca którego roczny
przychód nie przekracza 1 300 000 zł, po dniu 1 stycznia 2014 r. utworzy co najmniej
pięć miejsc pracy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym i zatrudni
co
najmniej pięciu pracowników w wieku do 35 lat na podstawie stosunku pracy w
przeliczeniu na pełne etaty oraz utrzyma to zatrudnienie przez okres co najmniej 60
miesięcy.
3. Utworzenie pierwszego i ostatniego z etatów, o których mowa w ust. 2, musi nastąpić
w okresie nie dłuższym niż 45 dni.
Art. 32b
1. Składki, o których mowa w art. 32a, wynoszą w pierwszym roku zatrudnienia jedną
piątą wysokości składek określonych na zasadach ogólnych.
2. Składki, o których mowa w ust. 1, wzrastają z każdym rokiem o jedną piątą wysokości
składek; jednakże nie mogą wynosić więcej niż kwota składek do zapłaty, obliczanych
według zasad ogólnych.
3. Okres, o którym mowa w ust. 1, liczy się od momentu zatrudnienia do końca miesiąca
następującego po roku, w którym nastąpiło zatrudnienie.
Art. 32 c.
Przepis art. 32a ust. 1 stosuje się pod warunkiem, że nastąpi
1.
wzrost netto ilości zatrudnionych pracowników u danego przedsiębiorcy w
porównaniu ze średnią z ostatnich 12 miesięcy przed okresem, o którym mowa w art.
32a ust. 3.
Przepis ust. 1 ma zastosowanie również w przypadku gdy po
2.
rozwiązaniu stosunku pracy z pracownikiem w jego miejsce zatrudniono niezwłocznie
nie później niż w ciągu 30 dni, innego młodego pracownika, o którym mowa w art.
32a ust 2.
Art. 32 d.
Różnicę pomiędzy kwotą składek, obliczanych według zasad ogólnych, a obniżoną kwotą
składek, obliczanych zgodnie z zasadami określonymi w art. 32b ust. 1 i 2, jest pokrywana
przez budżet państwa za pośrednictwem Zakładu.
Art. 32e.
58
Jeżeli pracodawca zapłaci składki, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1, ust. 1b i ust. 3, na
zasadach ogólnych za pracowników, w stosunku do których przysługiwało mu prawo do
obniżenia wysokości składek określone w art. 32a, traktuje się je jako składki nienależnie
opłacone, do których stosuje się art. 24 ust. 6d.
Art. 32f.
Jeżeli nastąpiło naruszenie art. 32a ust. 2-4 i art. 32b, podatnik traci prawo do stosowania
obniżenia, o którym mowa w art. 32a ust. 1, od pierwszego dnia miesiąca następującego po
miesiącu, w którym podatnik przestał spełniać warunki uprawniające do stosowania
obniżenia, z zastrzeżeniem art. 32g.
Art. 32g.
Pracodawca może korzystać z możliwości obniżenia wysokości składek, o której mowa w art.
32a, nie dłużej niż cztery lata.
Art. 32h.
Pracodawca, który chce skorzystać z możliwości obniżenia wysokości składek, o której mowa
w art. 32a, składa wraz z deklaracjami rozliczeniowymi, o których mowa w art. 46 ust. 4,
oświadczenie o spełnianiu warunków do zastosowania obniżenia.”.
Art. 134
W ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 1998 r., Nr 144, poz. 930, ze zm.)
wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 4 w ust. 1 po pkt 13 dodaje się pkt 14 w brzmieniu:
„14) młody przedsiębiorca – podatnika, który łącznie spełnia następujące warunki:
a) nie ukończył 35 roku życia,
b) prowadzi działalność usługową oraz działalność wytwórczą na terenie gmin
zdegradowanych ekonomicznie, z wyłączeniem działalności, o której mowa w
art. 12 ust. 1 pkt 1 i 5 lit. a i d - f oraz
c) przez co najmniej trzy lata podatkowe utrzymuje faktyczne przeciętne
zatrudnienie na poziomie nie niższym niż
trzy osoby zatrudnione w pełnym
59
wymiarze czasu pracy, które nie ukończyły 35 roku życia, przez okres co
najmniej dwudziestu czterech miesięcy;
d) osiągnął przychody z działalności gospodarczej w każdym roku podatkowym w
wysokości mniejszej niż 1 300 000 zł.”;
2) w art. 12:
a)
ust. 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„1.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, z zastrzeżeniem ust. 1a
wynosi:”;
b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„1a. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych u małego przedsiębiorcy
wynosi 3,5 %.”;
3) w art. 27 po ust. 6 dodaje się ust. 6a w brzmieniu:
„6a. W przypadku małych przedsiębiorców stawki karty podatkowej, o której mowa
w ust. 1, obniża się o 30 %.”;
4) w art. 28 po ust. 4 dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„5. Przypis ust. 1 nie stosuje się do małych przedsiębiorców.”.
Art. 135
W ustawie z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z
2010 r. Nr 101, poz. 649, ze zm.) w art. 2 po pkt 6 dodaje się pkt 7 w brzmieniu:
„7) umowy pożyczki udzielane na podstawie ustawy z dnia……… o Narodowym
Programie Zatrudnienia (Dz. U………………..).”.
Art. 136
W ustawie z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób
zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach (Dz. U. z 2002 r., Nr 199, poz.
1674, ze zm.) w art. 2 w ust. 1 pkt 15 otrzymuje brzmienie:
„15) przy odbywaniu praktyki szkoleniowej w rozumieniu ustawy z dnia ………. r. o
Narodowym Programie Zatrudnienia (Dz. U. Nr …. poz. …..). lub praktyki
absolwenckiej, o której mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach
absolwenckich (Dz. U. Nr 127, poz. 1052).”.
60
Art. 137
W ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (Dz. U. z 2003 r., Nr
65, poz. 594, ze zm.) w art. 4 po pkt 3 dodaje się pkt 4 w brzmieniu:
„4) związane ze wsparciem w ramach Narodowego Programu Zatrudnienia w rozumieniu
ustawy z dnia …. o Narodowym Programie Zatrudnienia (Dz. U. Nr …, poz. …).”.
Art. 138
W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177,
poz. 1054, ze zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 17:
a) w ust. 1 uchyla się pkt 7 i 8;
b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Przepisów ust. 1 pkt 4 i 5 nie stosuje się w przypadku świadczenia usług i
dostawy towarów, od których podatek należny został rozliczony przez
usługodawcę lub dokonującego dostawy towarów na terytorium kraju, z
wyłączeniem świadczenia usług określonych w art. 28b lub 28l oraz dostawy gazu
w systemie gazowym lub energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym,
dla których w każdym przypadku podatnikiem jest usługobiorca lub nabywca
towarów. Obowiązek rozliczenia podatku należnego ciąży w każdym przypadku
na dostawcy towarów, który jest zarejestrowany na podstawie art. 96 ust. 4”;
c) uchyla się ust. 7;
2) w art. 41 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust.
7, art. 114a, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.”;
3) w art. 43:
a) w ust. 1 pkt 10 i 10a otrzymują brzmienie:
„10) Zwalnia się dostawę na terytorium kraju:
a) terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz
przeznaczone pod zabudowę;
b) budynków, lokali, budowli lub ich części, jeżeli od końca roku, w
którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej pięć
lat, z zastrzeżeniem ust. 10a-10c;
61
c) budynków, lokali, budowli lub ich części, jeżeli od końca roku, w
którym dokonano nakładów na ich ulepszenie minęło co najmniej pięć
lat, przy czym wartość tych nakładów wynosiła co najmniej 30%
wartości początkowej tych obiektów, z zastrzeżeniem pkt 10a-10c;
d) budynków, lokali, budowli i ich części, jeżeli podatnikowi podatku
dokonującemu ich dostawy nie przysługiwało prawo do zmniejszenia
kwoty podatku należnego o podatek naliczony z tytułu wybudowania,
nabycia lub ulepszenia tych obiektów lub przysługiwało to prawo z
tytułu ulepszeń obiektu, jeżeli wartość nakładów była niższa niż 30%
wartości początkowej;
e) zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu, w przypadku dostawy
budynków, lokali i budowli trwale związanych z gruntem albo części
takich budynków lub budowli, jeżeli dostawa tych obiektów jest
zwolniona od podatku.
10a) Przepis pkt 10 lit. b) stosuje się, gdy podatnikowi dokonującemu dostawy
przysługiwało prawo do zmniejszenia kwoty podatku należnego o
podatek naliczony z tytułu wybudowania, nabycia lub ulepszenia tych
obiektów.”
b) w ust. 1 po pkt 10a dodaje się pkt 10b do 10d w brzmieniu:
„10b) Podatkiem naliczonym, o którym mowa w pkt 10a, jest również podatek
naliczony w rozumieniu ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od
towarów i usług (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.).
10c) Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa
w pkt 10 lit. c), d) i e), i wybrać opodatkowanie dostawy budynków,
budowli lub ich części pod warunkiem, że dokonującym dostawy i
nabycia budynku, budowli lub ich części:
a) są zarejestrowani jako podatnicy czynni, na podstawie w art. 96 ust.
4;
b) złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu
dla ich nabywcy organowi podatkowemu, zgodne oświadczenie, że
wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich
części.
10d) Oświadczenie, o którym mowa w pkt 10c lit. b), musi zawierać:
62
1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji
podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, lokalu, budowli
lub ich części;
3) adres budynku, lokalu, budowli lub ich części.”;
c) uchyla się ust. 13 i 14;
d) ust. 15 otrzymuje brzmienie:
„15. Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają
zastosowania do:
1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2) usług doradztwa;
3) usług w zakresie leasingu.”;
4) w art. 86 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1.
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania
czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15,
przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku
naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 114a, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17
i 19 oraz art. 124.”.
5) w art. 87:
a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 oraz ust. 6a, następuje w
terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek
bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na
rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej,
której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym
mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga
dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może, z
zastrzeżeniem ust. 6a, przedłużyć ten termin do czasu zakończenia
weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności
sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na
podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego
na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez
organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu
poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z
63
odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej
w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.”,
b) po ust. 6 dodaje się ust. 6a w brzmieniu:
„6a. W przypadku podatników, o których mowa w art. 114a, urząd skarbowy
jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, o której mowa w ust. 2, w
terminie 15 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia. Czynności
sprawdzające, o których mowa w ust. 2 zdanie drugie, nie mogą trwać
dłużej niż 30 dni.”;
6) art. 89a otrzymuje brzmienie:
„1. Podatnik podatku może zmniejszyć podatek należny z tytułu dostawy towarów lub
świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, które nie
zostały zbyte, jeżeli nieściągalność wierzytelności została uprawdopodobniona, z
zastrzeżeniem ust. 3-6. Zmniejszenie podatku należnego dotyczy również kwoty
podatku należnego dotyczącej części kwoty wierzytelności odpisanej jako
nieściągalna lub której nieściągalność została uprawdopodobniona.
2. Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy
wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 365 dni od upływu terminu jej
płatności określonego w umowie lub na fakturze.
3. Przepis ust. 1 stosuje się w przypadku gdy spełnione są następujące warunki:
a. dostawa towaru lub świadczenie usług jest dokonana na rzecz podatnika, o
którym mowa w 6, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego
w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;
b. wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót
opodatkowany i podatek należny;
c. wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania zmniejszenia, o którym mowa w ust.
1, są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni;
d. wierzytelności nie zostały zbyte;
e. od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły dwa
lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona;
f. wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego
ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w ust. 1, a dłużnik w
ciągu 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w
jakiejkolwiek formie.
64
4. Zmniejszenie podatku należnego może nastąpić w rozliczeniu za okres
rozliczeniowy, w którym upłynął termin określony w ust. 3 pkt 6, nie wcześniej
niż w rozliczeniu za okres, w którym wierzyciel uzyskał potwierdzenie odbioru
przez dłużnika zawiadomienia, o którym mowa ust. 3 pkt 6. Warunkiem
dokonania korekty jest uzyskanie przez wierzyciela potwierdzenia odbioru przez
dłużnika zawiadomienia, o którym mowa ust. 3 pkt 6.
5. W przypadku gdy po dokonaniu zmniejszenia podatku należnego określonego w
ust. 1 należność została uregulowana w jakiejkolwiek formie, podatnik, o którym
mowa w ust. 1, obowiązany jest zwiększyć podatek należny w rozliczeniu za
okres, w którym należność została uregulowana. W przypadku częściowego
uregulowania należności podatek należny zwiększa się w odniesieniu do tej części.
6. Przepis ust. 5 ma zastosowanie również w przypadku jakiejkolwiek formy zbycia
tej wierzytelności.
7. Podatnik obowiązany jest wraz z deklaracją podatkową, w której dokonuje korekty
podatku należnego określonej w ust. 1, zawiadomić o korekcie, o której mowa w
ust. 1, właściwy dla podatnika organ podatkowy wraz z podaniem kwot korekty
podatku należnego.
8. Podatnik w ciągu 7 dni od dnia dokonania korekty podatku należnego wymienionej
w ust. 1 obowiązany jest również zawiadomić dłużnika o tej czynności. Kopia
zawiadomienia jest przesyłana do właściwego dla podatnika organu podatkowego.
9. Przepisów ust. 1-7 nie stosuje się, jeżeli pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem
istnieje związek, o którym mowa w 152 ust. 2 – 4.”.
7) w art. 103 po ust. 2g dodaje się ust. 2h w brzmieniu:
„2h. Do podatników, o których mowa w art. 114a, innych niż mali podatnicy, nie
stosuje się ust. 2a do 2g.”;
8) w art. 111 po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:
„4a. Podatnik, o którym mowa w art. 114a, który rozpocznie ewidencjonowanie
obrotu i kwot podatku należnego w obowiązujących terminach, może odliczyć
od podatku kwotę wydatkowaną na zakup każdej z kas rejestrujących
zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania.”;
9) po art. 114 dodaje się art. 114a w brzmieniu:
„Art. 114a.
65
1. Podatnik, o którym mowa w ust. 2, może wybrać opodatkowanie w formie ryczałtu
według stawki 7 %, po uprzednim pisemnym zawiadomieniu naczelnika urzędu
skarbowego w terminie do końca miesiąca poprzedzającego okres, w którym będzie
stosował ryczałt. Stawka ryczałtu ma zastosowanie do dostawy towarów i
świadczenia usług na terytorium kraju, z wyłączeniem eksportu towarów,
wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz importu usług oraz dostawy
towarów w wyniku prowadzenia działalności handlowej.
2. Przepis ust. 1 stosuje się do podatnika będącego małym lub średnim przedsiębiorcą
prowadzącym działalność produkcyjną lub usługową, posiadającym zakład na
terenie małego miasta lub wsi w rozumieniu ustawy z dnia … o Narodowym
Programie Zatrudnienia (Dz. U. z …., Nr…, poz.….), który zatrudnia co najmniej
siedmiu pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy w okresie
pięciu lat, którzy nie ukończyli 35 roku życia, przy czym w ciągu pierwszego roku
zatrudni co najmniej trzech pracowników, w drugim roku zatrudni co najmniej
pięciu pracowników, w trzecim co najmniej sześciu, w czwartym siedmiu
pracowników.
3. Przepis ust. 1 i 2 stosuje się pod warunkiem, że:
1) nastąpi wzrost netto ilości pracowników w przeliczeniu na pełne etaty u danego
przedsiębiorcy w porównaniu ze średnią z ostatnich dwunastu miesięcy, lub
2) nie nastąpi wzrost netto ilości pracowników u danego przedsiębiorcy w
porównaniu ze średnią z poprzednich dwunastu miesięcy w przypadku, gdy
stanowisko lub stanowiska pracy zostały zwolnione w następstwie rozwiązania
stosunku pracy przez pracownika, rozwiązania stosunku pracy na mocy
porozumienia stron, zmniejszenia wymiaru czasu pracy z inicjatywy pracownika,
przejścia na emeryturę lub rozwiązania stosunku pracy z winy pracownika;
3) wartość sprzedaży opodatkowanej podatnika, nie przekroczyła w poprzednim
roku podatkowym kwoty 1 000 000 zł.
4.
Przez wzrost netto ilości zatrudnionych pracowników, o którym mowa w ust.
3, rozumie się przez to różnicę miedzy średnią liczbą zatrudnionych w roku u
podatnika podatku dochodowego, w którym utworzył on miejsca pracy, a średnią
liczbą zatrudnionych w roku poprzednim; liczbę zatrudnionych oblicza
się jako
statystyczną ilość osób zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy;
5. Zatrudnienie pracowników, o których mowa ust. 2, może trwać nie krócej niż
dwadzieścia cztery miesiące, następujące po miesiącu, w którym nastąpiło
66
zatrudnienie nowego pracownika. Umowa o pracę może zostać rozwiązana w tym
okresie przez pracodawcę jedynie w przypadkach przewidzianych w art. 52 § 1
Kodeksu pracy.
6. Przy opodatkowaniu w formie ryczałtu, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się
przepisu art. 86, z wyjątkiem nabycia towarów i usług, które na podstawie
przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków
trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji,
oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do
środków trwałych podatnika - używanych przez podatnika do potrzeb czynności
opodatkowanych; przepis art. 86a stosuje się odpowiednio.
7. Jeżeli nastąpi naruszenie warunków określonych w ust. 2 – 4, podatnik traci prawo
do stosowania opodatkowania w formie ryczałtu, o którym mowa w ust. 1, od
pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik przestał
spełniać warunki uprawniające do stosowania ryczałtu.
8. Za zgodą naczelnika urzędu skarbowego podatnik może pomniejszyć kwotę
podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z dokumentów
celnych oraz o kwotę podatku zapłaconą od wewnątrzwspólnotowego nabycia
towarów, a także o kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur
dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty prawa do stosowania
opodatkowania w formie ryczałtu, pod warunkiem:
1) sporządzenia spisu z natury zapasów tych towarów, z wyłączeniem towarów, o
których mowa w ust. 5, posiadanych w dniu, w którym nastąpiło naruszenie
warunków do stosowania opodatkowania w formie ryczałtu, o którym mowa w
ust. 1, oraz
2) przedłożenia w urzędzie skarbowym spisu, o którym mowa w pkt 1, w
terminie 14 dni, licząc od dnia utraty prawa do stosowania opodatkowania w
formie ryczałtu, o którym mowa w ust. 1.
9. Kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 7, stanowi iloczyn ilości
towarów objętych spisem z natury i kwoty podatku naliczonego przypadającej na
jednostkę towaru, z podziałem na poszczególne stawki podatkowe.
10. Podatnik opodatkowany w formie ryczałtu, o którym mowa w ust. 1, składa w
terminie, o którym mowa w art. 99 ust. 1, skróconą deklarację podatkową. Przepisy
art. 99 ust. 7a i 7b stosuje się odpowiednio.
67
11. Podatnik, który wybrał opodatkowanie w formie ryczałtu, może zrezygnować z tej
formy opodatkowania, nie wcześniej jednak niż po upływie 12 miesięcy, po
uprzednim pisemnym zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego, w terminie
do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego nie będzie rozliczał się w
formie ryczałtu, o którym mowa w ust. 1.
12. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze
rozporządzenia, wzór deklaracji podatkowej, o której mowa w ust. 10, wraz z
objaśnieniami co do sposobu jej wypełnienia, uwzględniając termin i miejsce
składania deklaracji podatkowej.”.
10) uchyla się załącznik nr 11.
Art. 139
W ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
(Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, ze zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 2:
a) w ust. 1 po pkt 45 dodaje się pkt 46 w brzmieniu:
„46) bezrobotnym z terenów gmin zdegradowanych ekonomicznie rozumie się
przez to bezrobotnego zamieszkałego na terenie gminy zdegradowanej
ekonomicznie, o której mowa w art. 5 ustawy z dnia ………. r. o Ustawa o
Narodowym Programie Zatrudnienia (Dz. U. Nr …. poz. …..).”
b) w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2) odbywanie praktyki szkoleniowej na zasadach określonych w ustawie z dnia
………. r. o Narodowym Programie Zatrudnienia (Dz. U. Nr …., poz. …..) lub
praktyki absolwenckiej, na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 lipca
2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz. U. Nr 127, poz. 1052).”;
2) w art. 44 po pkt 6 dodaje się pkt 7 w brzmieniu:
„7) finansowanie kosztów przejazdu do podmiotu przyjmującego na
praktykę
szkoleniową oraz finansowanie dodatkowych kosztów podmiotu przyjmującego
na tę praktykę, w rozumieniu ustawy z dnia ………. r. o Narodowym Programie
Zatrudnienia (Dz. U. Nr …., poz. …..).”;
3) w art. 45 po ust. 5 dodaje się ust. 6 w brzmieniu:
„ 6 . Starosta może zwrócić praktykantowi koszt przejazdu do miejsca odbywania
praktyk i powrotu do miejsca zamieszkania lub pobytu, do którego czas dojazdu
68
i powrotu do miejsca stałego zamieszkania lub pobytu wynosi łącznie ponad
dwie godziny dziennie.”;
4) po art. 47 dodaje się art. 47a w brzmieniu:
„Art. 47a.
1. Starosta może zawrzeć z pracodawcą umowę przewidującą jednorazowe
refundowanie poniesionych kosztów z tytułu dodatkowych wydatków związanych
z przyjęciem praktykanta.
2. Refundacja może nastąpić w przypadku, gdy:
1) praktyka jest odpłatna, a wysokość miesięcznego świadczenia pieniężnego, jest
co najmniej równa wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz
2) po upływie 2 miesięcy praktykant nadal odbywa praktyki.
3. Kwota refundowanych składek, o których mowa w ust. 1, nie może przekroczyć
jednokrotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia.”;
5) w art. 49 po pkt 7 dodaje się pkt 8 w brzmieniu:
„8) bezrobotnych z terenów gmin zdegradowanych ekonomicznie.”;
6) w art. 75 w ust. 1 pkt 7 otrzymuje brzmienie:
„7) odbywa odpłatną praktykę szkoleniową lub praktykę absolwencką i otrzymuje z
tego tytułu miesięczne świadczenie pieniężne w wysokości przekraczającej
minimalnego wynagrodzenie za pracę;”;
7) po art. 104b dodaje się art. 104c w brzmieniu:
„Art. 104c.
Pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne nie opłacają składek na Fundusz Pracy przez
okres 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za osoby
zatrudnione, które nie ukończyły 35 roku życia i w okresie trzydziestu dni przed
zatrudnieniem pozostawały w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy.”.
Art. 140
W ustawie z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie
niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2006 r., Nr 158, poz. 1121, ze zm.) po art. 9b dodaje
się art. 9c w brzmieniu:
„Art. 9c.
69
Pracodawca, o którym mowa w art. 9, nie opłaca składek na Fundusz przez okres 12 miesięcy,
począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za osoby zatrudnione, które
nie ukończyły 35 roku życia i w okresie trzydziestu dni przed zatrudnieniem pozostawały w
ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy.”.
Art. 141
W ustawie z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2006 r.,
Nr 157, poz. 1119, ze zm.) w art. 1 w ust. 2 po pkt 6 dodaje się pkt 7 w brzmieniu:
„7) nadzór nad funduszami utworzonymi w ramach Narodowego Programu Zatrudnienia
w rozumieniu ustawy z dnia …. o Narodowym Programie Zatrudnienia (Dz. U. Nr
…, poz. …).”.
Art. 142
W ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz.
626, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 31a w ust. 2 uchyla się pkt 4;
2) w art. 48 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. W przypadku podmiotu ubiegającego się o wydanie zezwolenia na
prowadzenie w składzie podatkowym działalności polegającej wyłącznie na
magazynowaniu lub przeładowywaniu wyrobów akcyzowych
wyprodukowanych w innym składzie podatkowym, oprócz warunków
określonych w ust. 1, dodatkowym warunkiem wydania zezwolenia, z
zastrzeżeniem ust. 4, jest:
1) dla wyrobów tytoniowych - minimalna wysokość obrotu tymi wyrobami,
w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, w roku
poprzedzającym dany rok podatkowy wynosząca 350 mln zł;
2) dla napojów alkoholowych - minimalna wysokość obrotu tymi
wyrobami, w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, w
roku poprzedzającym dany rok podatkowy wynosząca 50 mln zł;
70
3) dla wyrobów energetycznych, z wyłączeniem olejów smarowych i gazu pojemność magazynowa dla tych wyrobów, co najmniej na poziomie
2500 metrów sześciennych;
4) dla olejów smarowych - minimalna wysokość obrotu tymi wyrobami, w
rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, w roku
poprzedzającym dany rok podatkowy wynosząca 10 mln zł;
5) dla gazu - pojemność magazynowa dla tych wyrobów, co najmniej na
poziomie 250 metrów sześciennych.”;
3) w art. 89 w ust. 1 pkt 9, 10, otrzymują następujące brzmienie:
„9) olejów napędowych przeznaczonych do celów opałowych o kodach CN od
2710 19 41 do 2710 19 49, zabarwionych na czerwono i oznaczonych
znacznikiem zgodnie z przepisami szczególnymi - 270,00 zł/1000 litrów;
10) olejów opałowych o kodach CN od 2710 19 51 do 2710 19 69:
a) z których 30% lub więcej objętościowo destyluje przy 350°C lub których
gęstość w temperaturze 15°C jest niższa niż 890 kilogramów/metr
sześcienny, zabarwionych na czerwono i oznaczonych znacznikiem zgodnie z
przepisami szczególnymi - 270,00 zł/1000 litrów,
b) pozostałych, niepodlegających obowiązkowi barwienia i znakowania na
podstawie przepisów szczególnych - 71,00 zł/1000 kilogramów;”
4) w art. 89 w ust. 1 pkt 13 otrzymuje brzmienie:
„13) gazu ziemnego (mokrego) i pozostałych węglowodorów gazowych objętych
pozycją CN 2711, przeznaczonych do celów opałowych - 1,50 zł/1 gigadżul
(GJ);”
5) w art. 89 w ust. 1 pkt 15 otrzymuje brzmienie:
„ 15) pozostałych paliw opałowych:
a) w przypadku gdy ich gęstość w temperaturze 15°C jest:
– niższa niż 890 kilogramów/metr sześcienny - 270,00 zł/1000 litrów,
– równa lub wyższa niż 890 kilogramów/metr sześcienny - 71,00 zł/1000
kilogramów,
b) gazowych - 1,50 zł/gigadżul (GJ).”
6) w art. 100 po ustępie 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:
„4a. Nie uznaje się za samochody osobowe pojazdów samochodowych służby
zdrowia nabywanych na rzecz jednostek systemu Państwowego
Ratownictwa Medycznego, o których mowa w ustawie z dnia 8 września
71
2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz.
1410, z późn. zm.), z wyłączeniem pojazdów służących wyłącznie do
przewozu osób.”;
7) w art. 104 uchyla się ust. 6a;
8) w art. 164 uchyla się ust. 1.
Art. 143
W ustawie o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz. U. z 2009 r., nr 157
poz. 1240 ze zm.) po art. 130 dodaje się art. 130a i 130b w brzmieniu:
„Art. 130a
1. Zgodnie z art. 24 ust. 6 ustawy z dnia……. o Narodowym Programie Zatrudnienia
(Dz. U. ………………….). z budżetu państwa są udzielane dotacje celowe
właściwym jednostkom samorządu terytorialnego celem zrefundowania kwot
wypłacanego wsparcia finansowego.
2. Dotacje celowe, o których mowa w ust. 1, są przekazywane przez ministra właściwego
do spraw pracy.
3. Podziału dotacji celowych, o których mowa w ust. 1, na poszczególne jednostki
samorządu terytorialnego dokonuje minister właściwy do spraw pracy w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych.
Art. 130b.
1.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia……. o Narodowym Programie
Zatrudnienia (Dz. U. ………………….). z budżetu państwa są udzielane Funduszowi
Wspomagania Zatrudnienia dotacje na realizację zadań wynikających z tej ustawy.
2.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia……. o Narodowym Programie
Zatrudnienia (Dz. U. ………………….). z budżetu państwa są udzielane Funduszowi
Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych dotacje na realizację zadań
wynikających z tej ustawy.”
DZIAŁ VIII
PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE
Art. 144
72
Pierwszy Roczny Plan Finansowy Funduszu Wspomagania Zatrudnienia oraz Funduszu
Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych ustala minister właściwy do spraw pracy w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych w terminie do dnia 31
grudnia 2013 r.
Art. 145
1. Fundusz Wspomagania Zatrudnienia oraz Fundusz Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi
Młodych ulegają likwidacji z dniem 1 stycznia 2024 r.
2. Na dzień likwidacji Funduszy, o których mowa w ust. 1, Bank Gospodarstwa Krajowego
sporządza sprawozdania finansowe tych Funduszy, które podlegają badaniu przez
biegłego rewidenta w ciągu 6 miesięcy od dnia likwidacji Funduszy.
3. Aktywa netto zlikwidowanych Funduszy, o których mowa w ust. 1, których wartość jest
ustalona na podstawie sprawozdań finansowych sporządzanych na dzień likwidacji,
zwiększają fundusz statutowy Banku Gospodarstwa Krajowego.
Art. 146
Nie nalicza się obowiązkowej opłaty rocznej, o której mowa w ustawie z dnia 14 grudnia
1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 711, ze zm.), od
aktywów Funduszu Wspomagania Zatrudnienia oraz Funduszu Wspierania Przedsiębiorczości
Ludzi Młodych przekazanych w wyniku ich likwidacji na fundusz statutowy Banku
Gospodarstwa Krajowego.
Art. 147
Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa dostosuje statut Banku Gospodarstwa
Krajowego do przepisów ustawy do dnia 31 grudnia 2013 r.
Art. 148
Właściwe organy obowiązane są wydać akty wykonawcze do niniejszej ustawy w terminie
siedmiu dni od dnia jej wejścia w życie.
Art. 149
Podatnicy, którzy w nabyli prawo do zwolnienia określonego w art. 44 ust. 7a ustawy
wymienionej w art. 130, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2014 r.,
73
zachowują prawo do tego zwolnienia, na zasadach określonych w art. 44 ust. 7a-7k ustawy
wymienionej w art. 130 w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2013 r.
Art. 150
1. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia z mocą od dnia
1 stycznia 2014 r., z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Przepisy art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 2, art. 5, art. 19 ust. 7, art. 25 ust. 5, art. 27 ust. 3, art. 34
ust. 5, art. 40 ust. 3, art. 81 ust. 2, art. 82 ust. 3, art. 87 wchodzą w życie z dniem
ogłoszenia ustawy.
UZASADNIENIE
1. Cele projektowanej ustawy
Zwalczanie bezrobocia, będącego dziś najważniejszym zagrożeniem dla rozwoju oraz
przyszłości Polski i Polaków, wymaga od organów władzy ustawodawczej oraz
wykonawczej, a także jednostek samorządu terytorialnego podjęcia kompleksowych
działań, które sprzyjać będą wzrostowi zatrudnienia, w tym zwłaszcza tworzeniu miejsc
pracy dla ludzi młodych.
Projektowana ustawa o Narodowym Programie Zatrudnienia ma na celu wprowadzenie
nowych rozwiązań prawnych służących zrealizowaniu w latach 2014-2023, trzech
najważniejszych zadań:

wprowadzenie instrumentów ekonomicznych i finansowych, tworzących realne
warunki kolejnym rocznikom młodych Polaków, wchodzących w życie zawodowe,
podjęcia pracy użytecznej dla Kraju, zaspokajającej ich dążenia osobiste i zawodowe,

wsparcie dla istniejących oraz nowotworzonych przedsiębiorstw, które staną się
miejscem realizacji aspiracji zawodowych i ekonomicznych ludzi młodych, zwłaszcza
na terenach małych miast i wsi o niskim poziomie rozwoju gospodarczego
zdegradowanych ekonomicznie,

zlikwidowanie ekonomicznego przymusu emigracji zarobkowej młodych Polaków,
którzy nie za granicą, ale właśnie w Polsce powinni znaleźć warunki dla rozwoju
zawodowego i zakładania rodzin, współtworząc dochód narodowy Naszego Kraju.
Narodowy Program Zatrudnienia obejmować będzie w szczególności rozwiązania
prawno-ekonomiczne sprzyjające zatrudnianiu oraz tworzeniu miejsc pracy przez ludzi
młodych i dla ludzi młodych w zakresie podatków i innych danin publicznych, pożyczek
74
udzielanych ze środków publicznych, dotacji oraz wsparcia finansowego, które otrzymają
osoby zatrudnione w niepełnym wymiarze.
2. Założenia projektowanej ustawy
Optymalnym sposobem trwałego zmniejszenia - i to w relatywnie krótkim czasie bezrobocia wśród ludzi młodych jest zapewnienie im możliwości uzyskania stabilnego
zatrudnienia w naszym Kraju. Jest to działanie konieczne, gdyż stopa bezrobocia w ¼
powiatów przewyższa już 20 %.
Według danych z lutego 2012 r., podanych przez Eurostat, stopa bezrobocia w strefie
euro wynosiła 10,8 %, w całej Unii Europejskiej wynosiła 10,2%. Największe bezrobocie
odnotowano w Hiszpanii, Grecji oraz Portugalii najniższe zaś w Austrii i Holandii. Stopa
bezrobocia wśród osób do 25 roku w strefie euro wynosiła 21,6 %, a we wszystkich
krajach Unii Europejskiej 22,4%. Najwyższe bezrobocie ludzi młodych występuje w
Hiszpanii i Grecji, natomiast najniższe w Niemczech i Austrii. Stopa bezrobocia w Polsce
w lutym 2012 r. wynosiła 10,2% zatem była równa średniej unijnej.
Stopa bezrobocia w wybranych krajach Unii Europejskiej w lutym 2012 roku1:
Stopa bezrobocia
1
Państwo
Austria
Holandia
Luksemburg
Niemcy
Czechy
Rumunia
Belgia
Finlandia
Szwecja
Dania
Wielka
w%
4,2
4,9
5,2
5,7
6,8
7,1
7,2
7,4
7,5
7,9
Uwagi
Brytania
Włochy
Francja
Unia
8,3
9,3
10,0
grudzień 2011
Europejska
Polska
Strefa euro
Węgry
10,2
10,2
10,8
11
Opracowanie na podstawie danych opublikowanych przez Eurostat.
75
czwarty kwartał
Estonia
11,7
2011
czwarty kwartał
Litwa
Irlandia
Portugalia
Grecja
Hiszpania
14,3
14,7
15,0
21,0
23,6
2011
W okresie ostatnich kilku lat (2008-2009) można zaobserwować dynamiczny wzrost
bezrobocia wśród ludzi młodych. Średnia stopa bezrobocia wśród młodych ludzi w Unii
Europejskiej na początku 2011 r. wynosiła 22,1 proc. W 2008 r. wynosiła on zaledwie 14,5
proc. Ostatnie dane opublikowane przez Eurostat wskazują, że najwyższe stopy bezrobocia
wśród młodzieży w UE były w Hiszpanii (50,5 proc.) i Grecji (50,4 proc.). W Bułgarii,
Irlandii, Włoszech, Litwie, Portugalii i Słowacji, bezrobocie wśród młodych ludzi
przekroczyło 30 proc. W Polsce to 27 proc., czyli więcej niż średnia unijna, która wynosi
ponad 22 proc. Międzynarodowa Organizacja Pracy w opublikowanym raporcie „Globalne
trendy w zatrudnieniu młodych ludzi 2012” wskazuje, że w 2011 r. w świecie 75 mln osób, w
tym 12,6 proc. ludzi młodych, nie miało pracy. To oznacza, że od 2007 r. liczba bezrobotnych
zwiększyła się o 4 mln.
Liczba bezrobotnych
zarejestrowanych
oraz stopa bezrobocia
według
województw, podregionów
– stan na kwiecień 2012 r. według danych Głównego Urzędu Statystycznego2
WOJEWÓDZTWA
Stopa
WOJEWÓDZTWA
/Podregiony
2
bezro
/Podregiony
Stopa
bocia
bezro
(do
bocia
akty
(do
wnyc
aktyw
h
nych
zawo
zawo
dowo
dowo
)w%
)w%
Dane opublikowane na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego.
76
POLSKA
DOLNOŚLĄSKIE
podregion jeleniogórski
12,9
13,1
17,9
WOJ. OPOLSKIE
Podregion nyski
Podregion opolski
WOJ.
13,9
19,2
10,9
Podregion legnicko-głogowski
Podregion wałbrzyski
Podregion wrocławski
Podregion m. Wrocław
WOJ.KUJAWSKO-
13,2
20,0
12,4
5,4
PODKARPACKIE
Podregion krośnieński
Podregion przemyski
Podregion rzeszowski
15,7
16,4
18,6
13,7
POMORSKIE
Podregion bydgosko-toruński
Podregion grudziądzki
Podregion włocławski
WOJ. LUBELSKIE
Podregion bialski
Podregion chełmsko-zamojski
Podregion lubelski
Podregion puławski
WOJ. LUBUSKIE
Podregion gorzowski
Podregion zielonogórski
WOJ. ŁÓDZKIE
17,4
10,4
20,9
22,6
13,7
16,1
15,1
11,6
13,7
15,7
14,8
16,3
13,5
Podregion tarnobrzeski
WOJ. PODLASKIE
Podregion białostocki
Podregion łomżyński
Podregion suwalski
WOJ. POMORSKIE
Podregion gdański
Podregion słupski
Podregion starogardzki
Podregion trójmiejski
WOJ. ŚLĄSKIE
Podregion bielski
Podregion bytomski
Podregion
15,4
14,3
14,7
12,7
15,9
12,8
13,6
18,8
18,3
6,0
10,7
10,2
15,6
Podregion łódzki
Podregion m. Łódź
Podregion piotrkowski
Podregion sieradzki
Podregion skierniewicki
WOJ. MAŁOPOLSKIE
16,3
11,6
14,6
13,7
13,0
11,0
częstochowski
Podregion gliwicki
Podregion katowicki
Podregion rybnicki
Podregion sosnowiecki
Podregion tyski
WOJ.
14,9
9,5
7,7
9,3
14,2
6,6
Podregion krakowski
Podregion m. Kraków
11,8
5,5
ŚWIĘTOKRZYSKIE
Podregion kielecki
Podregion
15,4
17,2
sandomierskoPodregion nowosądecki
14,6
jędrzejowski
WOJ. WARMIŃSKO-
12,8
Podregion oświęcimski
Podregion tarnowski
13,5
12,9
MAZURSKIE
Podregion elbląski
20,4
20,5
77
WOJ. MAZOWIECKIE
Podregion ciechanowsko-płocki
10,4
17,7
Podregion ełcki
Podregion olsztyński
WOJ.
24,5
18,6
Podregion ostrołęcko-siedlecki
Podregion radomski
Podregion m.st. Warszawa
Podregion warszawski-
15,5
23,9
4,0
WIELKOPOLSKIE
Podregion kaliski
Podregion koniński
9,6
10,0
14,8
wschodni
Podregion warszawski-
12,9
Podregion leszczyński
9,2
zachodni
WOJ.
8,7
Podregion pilski
15,7
ZACHODNIOPOMORSKIE
Podregion koszaliński
Podregion stargardzki
Podregion m. Szczecin
Podregion szczeciński
17,9
20,8
22,6
10,7
18,4
podregion poznański
podregion m. Poznań
7,4
4,1
Analiza danych statystycznych potwierdza, że rosnące bezrobocie jest głównie problemem
małych miast i terenów wiejskich. W lepszej sytuacji znajdują się mieszkańcy miejscowości
położonych wokół większych ośrodków miejskich. Bezrobocie na wsi ma inny charakter niż
w mieście: przede wszystkim jest trwalsze, a rynek pracy mało elastyczny. Zachodzące w
latach dziewięćdziesiątych przemiany gospodarcze ujawniły i pogłębiły zacofanie
gospodarcze na terenach wsi oraz miast. Stąd rynek pracy w małych miastach i wsiach w
Polsce przeżywa największe trudności, pogłębiające się po dziś dzień.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w końcu 2010 r. poza granicami Polski
przebywało czasowo 1990 tys. mieszkańców – o 120 tys. więcej niż w 2009 r. W Europie
przebywało 1690 tys. w 2010 r. – w tym 1615 tys. polskich emigrantów przebywała w krajach
Unii Europejskiej. Z danych za okres 2010 r. wynika, że najwięcej osób przebywało w
Wielkiej Brytanii (560 tys.), Niemczech (455 tys.), Irlandii (125 tys.), oraz Holandii (108
tys.). Jednym istotnym celem niniejszej ustawy jest stworzenie warunków wstrzymujących
emigrację młodego pokolenia i powrót jej znacznej części do kraju.
Obowiązkiem organów państwa oraz samorządu terytorialnego jest wspieranie procesów
tworzących dla młodym ludzi warunki do godnego życia oraz możliwości rozwoju
zawodowego i osobistego. Zatrudnienie sprzyjać będzie stabilizacji życiowej oraz zakładaniu
rodzin, co jest najważniejszym społecznym i ekonomicznym stymulatorem dzietności
78
w kolejnych pokoleniach naszych rodaków. Przy tworzeniu projektowanej ustawy zostały
przyjęte następujące założenia:
1) wprowadzenie zachęt adresowanych do przedsiębiorców, którzy zatrudniać będą ludzi
młodych:

odliczenie od podstawy opodatkowania kwoty stanowiącej równowartość jednego
miejsca pracy,

preferencje podatkowe dla osób zatrudniających absolwentów szkół,

zwrot zapłaconego podatku dla nowych przedsiębiorców zatrudniających
absolwentów,

obniżenie wysokości składek na ubezpieczenia społeczne na obszarze gmin
zdegradowanych ekonomicznie,

wsparcie finansowe dla pracowników zatrudnionych na obszarze małych miast lub
wsi,

stypendium edukacyjne dla młodzieży zamieszkałej na obszarze gmin
zdegradowanych ekonomicznie,

dotacje z Funduszu Wspomagania Zatrudnienia w celu stworzenia nowych miejsc
pracy w gminach zdegradowanych ekonomicznie,

praktyki szkoleniowe.
2) zapewnienie pomocy dla pracodawców, będących małymi przedsiębiorcami, w
przypadku zatrudniania przez dłuższy czas ludzi młodych będących zarejestrowanymi
bezrobotnymi,
3) zagwarantowanie preferencji prawnych dla przedsiębiorców tworzących nowe miejsca
pracy na terenach małych miast i wsi, jeżeli zatrudniają ludzi młodych,
4) uruchomienie specjalnej bezpośredniej pomocy adresowanej do osób, które znajdą
nawet czasowe zatrudnienie w miastach i gminach zdegradowanych ekonomicznie,
zwłaszcza we wsiach popegeerowskich, miastach o zniszczonym przemyśle oraz
regionach zagrożonych wyludnieniem,
5) utworzenie funduszy o charakterze publicznym, z których będą udzielane pożyczki
młodym przedsiębiorcom tworzącym nowe firmy lub rozwijających istniejące na
terenach małych miast i wsi; pożyczki te powinny być w określonym zakresie
umarzane:

Fundusz Wspomagania Zatrudnienia oraz Fundusz Wspierania Przedsiębiorczości
Ludzi Młodych,
79

udzielanie pożyczek i kredytów.
Narodowy Program Zatrudnienia wprowadza instrumenty adresowane do przedsiębiorców,
którzy zatrudniają absolwentów szkół średnich i wyższych oraz pomoc dla pracodawców
będących małymi przedsiębiorcami w przypadku zatrudniania ludzi młodych pozostających
przez dłuższy czas zarejestrowanymi bezrobotnymi.
3. Dotychczasowe rozwiązania w zakresie realizacji polityki zatrudnienia w Polsce.
Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej krajowy rynek pracy przeszedł głębokie zmiany
strukturalne i instytucjonalne. Ponadto stał się częścią europejskiego rynku pracy, którym
rządzi zasada swobody przepływu pracowników. Polska w ramach członkostwa w UE została
zobligowana do realizacji
zasad i celów Europejskiej Strategii Zatrudnienia - zwłaszcza
prowadzenia polityki zmierzającej do pełnego zatrudnienia, wzmocnienia spójności,
polepszenia jakości i produktywności pracy.
W obowiązującym w Polsce porządku prawnym warunki prawno-ekonomiczne sprzyjające
zatrudnieniu oraz tworzeniu miejsc pracy reguluje przede wszystkim ustawa z dnia 20
kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy3. Ustawa z dnia 20
kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w ramach realizacji
polityki zatrudnienia w Polsce, określa zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia,
łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej. Zadania w powyższym zakresie
realizują instytucje rynku pracy działające w celu pełnego i produktywnego zatrudnienia,
rozwoju zasobów ludzkich oraz osiągnięcia wysokiej jakości pracy i wzmacniania integracji
oraz solidarności społecznej. Zadania Państwa w zakresie polityki rynku pracy są realizowane
na podstawie Krajowego Planu Działań, uchwalonego przez Radę Ministrów, zawierającego
zasady realizacji Europejskiej Strategii Zatrudnienia w oparciu o inicjatywy samorządu
gminy, powiatu, województwa i partnerów społecznych. Samorząd terytorialny uczestniczy w
jego tworzeniu. Krajowy Plan Działań określa w szczególności cele i działania zgodne z
kierunkami polityki państwa w dziedzinie rynku pracy, w tym przewidywaną wysokość
środków finansowych z Funduszu Pracy oraz budżetu państwa na dofinansowanie działań
wynikających z tego Planu. Ponadto określa zadania, programy i projekty, które mogą
uzyskać wsparcie w ramach tego Planu oraz precyzuje kryteria uzyskania wsparcia
finansowego przez samorządy terytorialne.
Samorząd województwa na podstawie Krajowego Planu Działań przygotowuje corocznie
regionalny plan działań na rzecz zatrudnienia, określający priorytetowe grupy bezrobotnych i
3
Dz. U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001 ze zm. zwana dalej „ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r.”.
80
innych osób wymagających wsparcia – po zasięgnięciu opinii powiatowych jednostek
samorządu terytorialnego oraz partnerów społecznych. Rada Ministrów w ramach Krajowego
Planu Działań może przyjąć rządowe programy promocji zatrudnienia i przeciwdziałania
bezrobociu, mające na celu aktywizację zawodową bezrobotnych, rozwiązania tego rodzaju
programu uwzględniają wieloletnie perspektywy rozwoju.
Ponadto w polskim systemie prawnym obowiązuje około 100
aktów wykonawczych do
ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
regulujących szczegółowo m. in. takie fundamentalne kwestie, jak zasady przyznawania
środków na podjęcie działalności gospodarczej,
określenie standardów i warunków
prowadzenia usług rynku pracy, czy też szczegółowe zasady gospodarki finansowej Funduszu
Pracy. Na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy. w Polsce funkcjonuje państwowy fundusz celowy – Fundusz Pracy. Fundusz ten
został stworzony już w 1933 r., a reaktywowany po II wojnie światowej. Następnie został
zlikwidowany, a jego zadania przejął fundusz interwencyjny, dotowany z budżetu państwa
którego, kluczowym zadaniem jako funduszu było zapewnienie miejsc pracy. Od 1989 r.
przywrócono istnienie Funduszu Pracy. Jego dochody pochodzące ze składek
obowiązkowych płaconych przez pracodawców oraz osoby nieprowadzące działalności
rolniczej, dotacji oraz z dochodów prowadzonej przez Fundusz Pracy działalności
gospodarczej, oprocentowania depozytów i udziału w spółkach. Środki te są
rozdysponowywane przez urzędy pracy na pośrednictwo pracy i doradztwo zawodowe, staże,
szkolenia, roboty publiczne dotacje na podjęcie działalności gospodarczej, przygotowanie
zawodowe oraz prace interwencyjne i społecznie użyteczne.
Należy jednak stwierdzić, że analiza istniejących form przeciwdziałania bezrobociu
powołanych i stosowanych na mocy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji
zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i rozporządzeń wykonawczych w pełni uzasadnia
stwierdzenie, że są one z perspektywy już ośmiu lat funkcjonowania niewystarczające i
nieadekwatne do wyzwań obecnej rzeczywistości społecznej i gospodarczej lub co znamienne
- niewłaściwie wykorzystywane. Stąd konieczność stworzenia nowych instrumentów
odpowiadających obecnym potrzebą rynku pracy.
4. Rozwiązania służące przeciwdziałaniu bezrobociu zastosowane w wybranych
państwach członkowskich Unii Europejskiej
A. Portugalski projekt wspierania zatrudnienia "Estimulo 2012"
81
Rząd portugalski opracował pakiet pomocowy o budżecie prawie 350 milionów euro, z
których większość pochodzi ze środków unijnych. Pieniądze zostaną przeznaczone przede
wszystkim na płatne staże zawodowe, szkolenia, wspieranie zatrudnienia na etat oraz pomoc
dla firm, które będą otwarte m.in. na młodych pracowników. Z pakietu będzie mogło
skorzystać blisko 90 tysięcy bezrobotnych młodych Portugalczyków.
Projekt wspierania zatrudnienia Estimulo 2012 ma na celu wspieranie zatrudniania
bezrobotnych oraz zwiększanie ich szans przez kształcenie zawodowe. Program ten jest
przede wszystkim skierowany do pracowników najbardziej dotkniętych bezrobociem, w
szczególności tych zarejestrowanych w urzędach pracy przez co najmniej 6 miesięcy.
Szkolenia prowadzone w ramach programu mają na celu zapewnienie trwałego powrotu
bezrobotnych na rynek pracy poprzez kształcenie umiejętności zawodowych pracowników
objętych projektem wspierania zatrudnienia. Cel ten ma zostać osiągnięty poprzez szkolenia
w miejscu pracy, dostosowane do umiejętności bezrobotnych przez co najmniej 6 miesięcy
lub świadczone przez certyfikowane jednostki szkoleniowe, zatrudniające specjalistów w
sprawach szkolenia pracowników, w minimalnym wymiarze 50 godzin. Prognozuje się, że
program łącznie przyniesie korzyści dla około 56 000 osób bezrobotnych oraz będzie miał
istotny wpływ na zmniejszenie stopy bezrobocia w Portugalii.
Wsparcie finansowe polegać ma na finansowaniu przez budżet państwa miesięcznych kwot
wynagrodzeń, co do zasady w wysokości 50% pensji pracownika. Zgodnie z regulacjami
przewidzianymi w tym programie, wysokość dofinansowania wzrasta do 60% wynagrodzeń
w przypadku umów o pracę zawartych na czas nieokreślony z osobami bezrobotnymi w
wieku poniżej 25 lat, z osobami bezrobotnymi zarejestrowanymi w urzędzie pracy od co
najmniej 12 kolejnych miesięcy, z osobami niepełnosprawnymi, a także z bezrobotnymi z
wykształceniem niższym niż średnie. Wsparcie wypłacane będzie w trzech ratach, do
maksymalnej wysokości 419,22 euro na okres sześciu miesięcy. Wysokość pierwszej raty
określona będzie w społecznym indeksie pomocy (IAS). Kwota drugiej i trzeciej raty
wypłacana będzie w zależności od rezultatów pracy zatrudnionej osoby objętej programem.
Jeżeli pracodawca zwolni pracownika nie z jego winy, w okresie sześciu miesięcy od
zawarcia umowy o pracę, obowiązany będzie zwrócić kwoty otrzymane w ramach programu
wspierania zatrudnienia.
Rozwiązania te mogą stanowić istotną motywację do zwiększenia możliwości tworzenia
miejsc pracy i zwalczania bezrobocia, zwłaszcza wśród firm z perspektywami wzrostu
mającymi problemy finansowe.
82
Aby zakwalifikować się do programu „Estimulo 2012”, przedsiębiorca musi zawrzeć umowę
o pracę na pełny etat na okres nie krótszy niż sześć miesięcy. Ponadto pracodawca musi
zatrudniać co najmniej 5 pracowników w ciągu 12 miesięcy poprzedzających złożenie
wniosku, oraz mieć zamiar utrzymać lub zwiększyć poziom zatrudnienia w przeciągu
następnych 6 miesięcy. Zainteresowany przedsiębiorca może umieścić ofertę pracy w portalu
internetowym, dzięki czemu większa liczba osób bezrobotnych będzie mogła ubiegać się o
dane stanowisko pracy. Wymóg ten nie występuje, jeśli pracodawca decyduje się na
kształcenie zawodowe pracownika. Pracodawca może zatrudnić każdego bezrobotnego, który
spełnia wymogi programu, nawet jeśli nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy. Ma on prawo
zatrudnić jednocześnie do 20 osób objętych omawianym programem.
Pracodawca musi spełniać następujące formalne wymagania do zakwalifikowania się do
omawianego programu wspierania zatrudnienia: być zarejestrowany jako przedsiębiorca, nie
mieć zaległości podatkowych, posiadać obowiązującą umowę z ubezpieczycielem
społecznym, być zarejestrowany w Biurze Zatrudnienia i Szkolenia Zawodowego oraz
Europejskim Funduszu Społecznym oraz prowadzić poprawnie zorganizowany system
księgowy.
Program „Estimulo 2012” jest innowacyjny pod względem zastosowania uproszczonej
procedury postępowania przed organami administracji publicznej, dzięki czemu duża część
procesu aplikacji odbywa się przez Internet. Zastosowanie znajdzie również uproszczona
procedura weryfikacji wymagań przez służby państwowe. Uproszczenia te mają na celu
uniknięcie obciążania firmy dodatkowymi obowiązkami.
Walka z bezrobociem jest jednym z priorytetów władz portugalskich, zwłaszcza że w
ostatnich miesiącach statystyki pogarszały się bardzo wysokim szybko. Stopa bezrobocia
wynosi już ponad 15 procent, a w ciągu ostatniego roku wzrosła o 2,5 punktu procentowego.
Szczególnie niepokojące są dane dotyczące bezrobocia wśród młodych Portugalczyków - bez
pracy jest już prawie 37% z nich.
B. Główne założenia dekretu 45/2012 r. z dnia 13 lutego 2012 r. dotyczącego wspierania
zatrudnienia i promowania kształcenia zawodowego
1. Dekret wprowadza w życie program „Estimulo 2012”, który ma służyć wsparciu
finansowemu pracodawców zatrudniających osoby zarejestrowane w urzędach pracy
jako bezrobotne przez co najmniej 6 miesięcy.
83
2. Wymogi, jakie musi spełnić pracodawca ubiegający się o zakwalifikowanie do
programu:
1)
musi być zarejestrowany,
2)
spełnia wymogi prawne w zakresie finansowania działalności lub posiada
dokumenty potwierdzające te wymogi w momencie złożenia wniosku o przystąpienie
do programu,
3)
zatrudnia co najmniej pięciu pracowników,
4)
nie ma zaległości podatkowych i opłaca składki na ubezpieczenie społeczne,
5)
wykorzystuje zgodnie z założeniami środki finansowe przekazane przez
Instytut Zatrudnienia i Szkolenia Zawodowego,
6)
nie posiada zaległości związanych z przyznawaniem środków z Europejskiego
Funduszu Społecznego,
7)
prowadzi księgowość
- wymogu określonego pkt 3 nie stosuje się w przypadku prowadzenia szkolenia przez
profesjonalnego trenera.
3. Wymogi dotyczące przyznania pomocy finansowej:
1) zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony z bezrobotnym zarejestrowanym
w urzędzie pracy przez co najmniej 6 miesięcy,
2) utworzenie nowych miejsc pracy, pracodawca musi zatrudniać co najmniej pięciu
pracowników w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku oraz mieć
zamiar utrzymać lub zwiększyć poziom zatrudnienia w przeciągu następnych sześciu
miesięcy.
4. Pracodawca ma obowiązek zapewnić dostęp do szkolenia zawodowego w następujący
sposób:
1)
zorganizować prowadzenie szkoleń w miejscu pracy przez co najmniej sześć
miesięcy pod nadzorem opiekuna wyznaczonego przez pracodawcę,
2)
szkolenia powinny trwać co najmniej 50 godzin, odbywać się w godzinach
pracy, po zakończeniu których uczestnicy powinni otrzymywać certyfikaty,
3)
po zakończeniu szkolenia pracodawca powinien dostarczyć Instytutowi
Zatrudnienia i Szkolenia Zawodowego sprawozdanie z odbytego szkolenia,
sporządzone wg wzorca lub certyfikat dokumentujący przeprowadzenie szkolenia,
wydany przez osobę prowadzącą szkolenie.
5. Pracodawca, który weźmie udział w programie, będzie miał prawo do otrzymania
dofinansowania w wysokości 50% wynagrodzenia nowego pracownika.
84
Dofinansowanie w wysokości 60% wynagrodzenia nowego pracownika będzie
możliwe, jeżeli pracodawca:
1) zawrze umowę o pracę na czas nieokreślony,
2) umowa o pracę zostanie zawarta z bezrobotnym spełniającym jeden
z następujących warunków:
a)
nie ukończył jeszcze 25 roku życia;
b)
jest osobą niepełnosprawną;
c)
nie posiada wykształcenia wyższego niż podstawowe;
d)
był osobą bezrobotną zarejestrowaną w urzędzie pracy przez okres co
najmniej 12 miesięcy.
Wysokość dofinansowania nie może być wyższa niż kwota minimalnego
miesięcznego wynagrodzenia przez okres sześciu miesięcy.
6. Procedura:
1) pracodawca ma obowiązek umieszczenia oferty pracy oraz propozycji szkolenia
zawodowego na stronie internetowej (www.netemprego.pt) oraz podanie informacji
o chęci skorzystania z pomocy finansowej;
2) po zamieszczeniu oferty pracy na stronie internetowej urząd pracy będzie
informował pracodawcę o bezrobotnych spełniających wymagania stawianych
przez pracodawcę;
3) w ciągu pięciu dni od podpisania umowy o pracę pracodawca ma obowiązek złożyć
wniosek o dofinansowanie w ramach programu oraz przesłać kopię umowy o
pracę;
4) w przeciągu 15 dni od złożenia wniosku, po weryfikacji zgodności danych z
wniosku z wymogami programu, pracodawca otrzymuje decyzję o przyznaniu
dofinansowania.
7.
Wypłata dofinansowania:
1)
pierwsza rata, w kwocie nie wyższej niż wysokość minimalnego miesięcznego
wynagrodzenia, jest wypłacana w następnym miesiącu po powiadomieniu o
decyzji o przyznanie dofinansowania;
2)
druga rata w wysokości do dwukrotności minimalnego miesięcznego
wynagrodzenia jest wypłacana do końca trzeciego miesiąca trwania umowy o
pracę;
3)
trzecia rata jest wypłacana w ciągu 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy o
pracę. Jest ona uzależniona od dostarczenia przez pracodawcę zaświadczenia
85
lub kopii zaświadczenia o wynikach pracownika objętego programem. Rata jest
wypłacana nie później niż w ciągu 10 dni od dostarczenia zaświadczenia lub
kopii zaświadczenia.
8.
Pracodawca ma obowiązek zwrócić całą otrzymaną na pracownika dotację w
przypadku, gdy:
1) dokona, w czasie trwania programu, zwolnień grupowych lub niezgodnego z
prawem rozwiązania umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie pracownika,
2) nie wywiąże się z obowiązków określonych w pkt 4.
Pracodawca ma obowiązek zwrócić część otrzymanej na pracownika dotacji w przypadku,
gdy:
1)
nie wywiąże się z obowiązku tworzenia nowych miejsc pracy w okresie
dwóch następujących po sobie miesięcy,
2)
stosunek pracy zostanie zakończony w trakcie trwania programu przez
pracownika lub za porozumieniem stron.
Portugalski Instytut Zatrudnienia i Szkolenia Zawodowego ma obowiązek
poinformowania pracodawcy o zaprzestaniu udzielania pomocy. Pomoc musi zostać
zwrócona w ciągu 60 dni od dnia wydania decyzji o zaprzestaniu udzielania pomocy.
C. Strategia rozwoju gospodarki krajowej „Dania 2020 – Wiedza, Wzrost, Opieka
Społeczna i Dobrobyt”
Rząd Danii opracował ambitną strategię dla gospodarki krajowej, w której wyznaczono 10
podstawowych celów, które mają zostać zrealizowane do 2020 r. Pośród celów, które mają
sprawić, że Dania ma znaleźć się pośród najbogatszych krajów świata, jest program
zwalczania bezrobocia. Program ten zakłada, że w 2020 r. wskaźnik bezrobocia w Danii ma
być jednym z dziesięciu najniższych na świecie.
W pierwszej kolejności rząd podjął inicjatywy mające zminimalizować odsetek chronicznego
bezrobocia w społeczeństwie. Rząd wdrożył wiele programów skierowanych do młodzieży,
polegających przede wszystkim na organizowaniu miejsc praktyk, uproszczonych programów
szkoleniowych i pomocy państwowej wspierającej przedsiębiorczość. Osoby, które otrzymują
wypowiedzenia z pracy mają ułatwiony dostęp do edukacji i szkoleń. Rząd duński planuje
podejmować dalsze kroki w celu zapobiegania długotrwałemu bezrobociu. Położony zostanie
szczególny nacisk na unikanie długotrwałego bezrobocia wśród młodych ludzi.
86
Na dalszym etapie rząd duński zamierza kontynuować politykę zwiększania zatrudnienia
poprzez zmniejszenie ilości osób otrzymujących fundusze z opieki społecznej. Ma to zostać
osiągnięte poprzez aktywizację na rynku pracy osób starszych poprzez wydłużenie wieku
emerytalnego, a także zachęcanie studentów do wcześniejszego kończenia studiów i
rozpoczynania pracy.
D. Główne założenia duńskiego programu walki z bezrobociem w ramach strategii
rozwoju gospodarki „Dania 2020 – Wiedza, Wzrost, Opieka Społeczna i Dobrobyt”
1. Wzmożona walka z bezrobociem wśród ludzi młodych – bezrobocie stanowi
szczególne zagrożenie dla ludzi młodych, dla których problem ze znalezieniem pracy
już u progu swojej kariery zawodowej może negatywnie wpłynąć na ich całe dalsze
życie zawodowe. Aby tego uniknąć rząd Królestwa Danii wprowadził inicjatywy
mające na celu zapobieganie bezrobociu wśród młodzieży. W ramach programu
Dania 2020 oraz wdrażając program dofinansowania pracodawców w zakresie
stwarzania przez nich miejsc praktyk (program AER), w latach 2010-2011 stworzono
ok. 10 000 dodatkowych miejsc pracy dla młodych praktykantów i stażystów.
2.
Wzmożona walka z bezrobociem długoterminowym: rząd duński opracował
koncepcję mającą na celu aktywizację osób pozostających bez pracy od dłuższego
czasu. Inicjatywa przewiduje zapoznawanie osób długoterminowo bezrobotnych z
instrukcjami jak skorzystać ze szkoleń i programów dla bezrobotnych, a także
wskazanie bezrobotnym jakie umiejętności są przez pracodawców najbardziej
pożądane. Urzędy pracy mają za zadanie ustalać kompetencje zarejestrowanych tam
bezrobotnych w celu umożliwienia jak najbardziej efektywnego wykorzystania ich
umiejętności i predyspozycji. Powstać mają ośrodki szkoleniowe uzupełniające
najbardziej podstawowe braki w wykształceniu osób bezrobotnych. Urzędy pracy
będą ustalać listę osób najbardziej zagrożonych długoterminowym bezrobociem –
osoby te zostaną objęte szczególnym nadzorem.
3.
Reforma przewidująca późniejsze emerytury i miejsca pracy dla młodych osób
niepełnosprawnych: celem tej reformy jest zwiększenie liczby osób aktywnych
zawodowo poprzez wprowadzenie zasady, że przejście na emeryturę będzie dla
pracowników mniej opłacalne niż dalsza praca, oraz zmniejszenie kwot uzyskiwanych
87
z wcześniejszych emerytur. Rząd duński chce także stworzyć miejsca pracy, w ramach
których możliwe będzie wykorzystanie umiejętności osób niepełnosprawnych, w
szczególności młodych.
4. Zachęcenie studentów do wcześniejszego kończenia programów edukacyjnych:
rząd duński zmieni Program Przyznawania Stypendiów i Kredytów Studenckich w
celu zachęcenia studentów do wcześniejszego kończenia programów edukacyjnych.
Program miałby polegać m.in. na podwyższeniu ocen uzyskanych z egzaminu
dojrzałości w przypadku niezwłocznej aplikacji na studia wyższe (w okresie 2 lat od
zdania egzaminu).
5. Zachęcenie wyspecjalizowanych zagranicznych pracowników i zdolnych
studentów do studiów i pracowania w Danii: program zakłada ułatwienie dostępu
do kształcenia się i otrzymania pracy przez wysoko wykwalifikowanych studentów i
pracowników zagranicznych przede wszystkim poprzez uproszczenie procedur
administracyjnych, a także organizację szkół i przedszkoli przystosowanych dla dzieci
imigrantów.
E. Niemcy – program „Zadanie Wspólne – Poprawa Regionalnej Struktury
Gospodarczej”
Podstawowym instrumentem wspierania gospodarki w Niemczech jest wspieranie inwestycji,
które dokonuje się przede wszystkim w ramach programu „Zadanie Wspólne – Poprawa
Regionalnej Struktury Gospodarczej”. Po zjednoczeniu Niemiec systemem tym zostały objęte
także nowe kraje związkowe. Dotyczy on stosunkowo małych obszarów – lokalnych rynków
pracy i jest ukierunkowany na wyrównanie poziomu rozwoju regionów. Program ma
charakter selektywny i podlega ograniczeniom w zależności od wielkości przedsiębiorstwa i
prowadzonej działalności. Powoduje jednocześnie obniżenie pozyskiwania kosztów kapitału
wspieranych przedsiębiorstw przez dotowanie działalności inwestycyjnej.
Istnieją także programy specjalne stworzone dla terenów byłego NRD. Systemy wsparcia ze
strony państwa dla tych terenów są bardziej rozwinięte niż w Niemczech Zachodnich.
Głównymi instrumentami wsparcia w Niemczech Wschodnich są: Program „Zadanie
Wspólne – Poprawa Regionalnej Struktury Gospodarczej”, subwencjonowanie inwestycji
88
prywatnych oraz inwestycji infrastrukturalnych gmin i pomoc finansowa dla krajów
związkowych pochodzących ze środków Pakietu Solidarności.
Specyficzne rozwiązania proinwestycyjne, które zostały stworzone dla Niemiec Wschodnich,
obejmują: subwencje do inwestycji produkcyjnych, Program Odbudowy finansowany z
Funduszu Specjalnego ERP oraz korzystniejsze warunki korzystania z ogólnoniemieckich
programów wspierania inwestycji.
Subwencje inwestycyjne mogą uzyskać zakłady przemysłowe, rzemieślnicze, usługowe
świadczące usługi dla produkcji, drobny handel w centrach miast, przedsiębiorstwa
budowlane na budowę domów czynszowych oraz remonty budynków mieszkalnych. Mogą
one być przeznaczone na zakup maszyn i urządzeń, a także na budowę budynków
przeznaczonych do działalności gospodarczej. Subwencje inwestycyjne są udzielane
w następującej wysokości:
1) 10% wydatków inwestycyjnych na maszyny i urządzenia dla wielkich
przedsiębiorstw, a 20% dla małych i średnich przedsiębiorstw,
2) 10% wydatków inwestycyjnych na maszyny i urządzenia dla zakładów
rzemieślniczych i handlowych,
3) 10% nakładów na budowę budynków dla przemysłu przetwórczego, rzemiosła
i handlu,
4) 10% kosztów inwestycji budowy domów czynszowych,
5) 15% na remonty domów czynszowych, które zostały wybudowane przed
1990r.,
6) 15% przy remoncie mieszkania, użytkowanego przez wnioskodawcę,
maksymalnie 20 tys. EUR.
Program Odbudowy ERP (Economic Recovery Program), obejmujący tylko Niemcy
Wschodnie oferuje na cele inwestycji długookresowe, preferencyjne kredyty. Mogą być one
udzielone przedsiębiorstwom przemysłowym, rzemieślniczym, handlowym i niektórym
wolnym zawodom. Z kredytu tego można sfinansować do 75% kosztów inwestycji, górna
jego wysokość wynosi w zasadzie 1 mln euro. Jeśli jednak inwestycja może przynieść
znaczne efekty w postaci nowych miejsc pracy, suma ta może zostać podwyższona.
Działalność operacyjną w zakresie tego programu prowadzi Kreditanstalt für Wiederaufbau.
Korzystniejsze warunki wspierania inwestycji polegają na tym, że programy, które obejmują
zarówno stare jak i nowe kraje związkowe, przewidują dla tych ostatnich korzystniejsze
warunki wyrażające się wyższą sumą kredytu, niższym oprocentowaniem, dłuższym okresem
89
spłaty, możliwością większego umorzenia, np. ze środków tzw. Zadania Wspólnego
„Poprawa Regionalnej Struktury Gospodarczej”. W ramach wsparcia regionalnego,
niemieckie regiony zostały podzielone, w zależności od poziomu rozwoju, na cztery strefy
wsparcia: A, B, C i D. Nowe kraje związkowe zaliczono do strefy A i B. Inwestycje
znajdujące się na obszarach zaliczonych do grupy A, tj. najsłabiej rozwiniętych, mogą być
dotowane do 50% kosztów inwestycji w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw i do
35% w pozostałych przypadkach. Jeśli natomiast znajdują się w grupie B, mogą otrzymać
subwencje inwestycyjne odpowiednio do 43% dla małych i średnich przedsiębiorstw a do
28% dla pozostałych. W zachodniej części Niemiec wynoszą one maksymalnie 28% dla
małych i średnich przedsiębiorstw i 18% dla pozostałych przedsiębiorstw (strefa C i D).
Podstawowym celem programu jest promowanie regionalnej działalności inwestycyjnej oraz
tworzenie miejsc pracy. Początkowo program był skierowany do sektora przemysłowego,
dopiero później objęto nim także usługi. Najwięcej pomocy udzielono w ramach tzw.
wsparcia regionalnego, które objęło 34 tys. projektów na sumę ponad 65 mln EUR oraz na
rozbudowę infrastruktury ponad 17 mln EUR. Z programu ERP udzielono preferencyjnych
kredytów na sumę ok. 48,5 mln EUR oraz ponad 44 mln EUR na program modernizacji
budownictwa.
W 2001 r. został uzgodniony pomiędzy rządami federalnymi a krajami związkowymi tzw.
Pakiet Solidarności II. Wszedł on w życie w 2005 r. Głównym argumentem dla jego
stworzenia była luka infrastrukturalna. Nowy pakiet przewidywał specjalne środki dla
nowych krajów związkowych w latach 2005-2019 na pomoc finansową federacji na rzecz
nowych krajów związkowych w postaci tzw. przekazów uzupełniających specjalnego
przeznaczenia dla przezwyciężenia luki infrastrukturalnej i wyrównania słabszej pozycji
finansowej oraz na pomoc finansową przeznaczoną na wspieranie inwestycji w ramach
Zadania Wspólnego, pomocy finansowej, subwencji inwestycyjnych.
W chwili obecnej jednym z rozwiązań mającym wpłynąć na wzrost zatrudnienia
jest
zwolnienie pracownika z obowiązku opłacania składek ubezpieczenia socjalnego dla
„dorabiających” w ramach tzw. minipracy (do 400 EUR brutto miesięcznie). Składkę w takim
przypadku płaci tylko pracodawca (52 EUR na kasę chorych i 60 EUR na ubezpieczenie
emerytalne). Innym rozwiązaniem jest wypłata prywatnym pośrednikom pracy (agencjom
pracy) kwoty do 2500 EUR w przypadku znalezienia zatrudnienia dla bezrobotnego.
Warunkiem jest przynajmniej 6-tygodniowe jego zatrudnienie.
Ponadto w obowiązującej od dnia 1 stycznia 2011 r. nowelizacji ustawy o szansach na
zatrudnienie przedłużono do końca marca 2012 r. specjalne regulacje w zakresie pracy w
90
skróconym wymiarze czasu (wypłata przez urzędy pracy specjalnego zasiłku, opłacanie przez
nie połowy składek na ubezpieczenia społeczne płaconych przez pracodawcę oraz całości
płaconych przez pracownika, jeśli ten doskonali się zawodowo). Regulacje te przyjęto w II.
pakiecie koniunkturalnym w styczniu 2009 r. Na ten sam okres przedłużono regulacje w
zakresie wspierania dokształcania zawodowego osób starszych oraz pracowników
młodocianych. Zmniejszono jednocześnie maksymalną wysokość podstawy, od której nie
nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne. W 2011 r. wprowadzono ponadto tzw.
stypendium niemieckie w wysokości 300 EUR miesięcznie dla zdolnych studentów,
niezależnie od kraju pochodzenia. Połowę stypendium finansuje budżet, a resztę fundacje
i wielkie koncerny.
5. Wymogi UE dotyczące pomocy publicznej
Zasadą określoną w art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej 4 jest
generalny zakaz udzielania przez Państwa Członkowskie lub przy użyciu zasobów
państwowych pomocy publicznej w jakiejkolwiek formie. Aby można było mówić o pomocy
publicznej, zgodnie z art. 107 ust. 1 TFUE, muszą być spełnione następujące przesłanki: po
pierwsze, musi mieć miejsce interwencja państwa lub interwencja przy użyciu zasobów
państwowych, po drugie, musi istnieć możliwość, że interwencja wpłynie na wymianę
handlową między państwami członkowskimi, po trzecie, konieczne jest, aby przyznawała ona
beneficjentom korzyści poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub sprzyjanie
produkcji niektórych towarów, po czwarte, musi ona zakłócać konkurencję lub grozić jej
zakłóceniem.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Europejskiego Trybunały Sprawiedliwości (Trybunału
Sprawiedliwości UE), pojęcie „pomocy państwowej” jest szersze aniżeli pojęcia dotacji i
subwencji, ponieważ obejmuje nie tylko rzeczywiste świadczenia, takie jak same subwencje,
ale również środki, które w różnej formie zmniejszają obciążenia, na które zwykle narażony
jest budżet przedsiębiorstwa i które w ten sposób, nie będąc subwencjami w ścisłym tego
słowa znaczeniu, mają ten sam charakter i identyczne skutki5. Pomoc państwa w rozumieniu
art. 107 TFUE stanowi więc także środek, w drodze którego władze państwowe przyznają
pewnym przedsiębiorstwom zwolnienie podatkowe. Środek ten nie jest wprawdzie związany
Dz. Urz. UE C 115/47 z 9.05.2008 r., wersja skonsolidowana Dz.Urz.UE C 83/49 z 30marca 2010 r.
zwany dalej: „TFUE”.
5
Wyroki ETS z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie C-143/99 Adria-WienbPipeline i
Wieterdorfer&PeggauerZementwerke oraz z dnia 15 lipca 2004 r. w sprawie C-501/00 Hiszpania
przeciwko Komisji.
4
91
z przeniesieniem zasobów państwowych, niemniej stawia beneficjentów w korzystniejszej
sytuacji finansowej względem innych podatników; stanowi więc pomoc państwa w
rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE 6. Podobnie pomoc państwa może stanowić środek
przyznający pewnym przedsiębiorstwom obniżkę podatku lub odroczenie terminu zapłaty
normalnie należnego podatku.
Z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości7 wynika także, iż pomoc publiczna
przyznana przedsiębiorstwu, które świadczy jedynie usługi na rynku lokalnym lub
regionalnym, może mieć wpływ na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi.
Uznaje się bowiem, iż przyznanie pomocy publicznej takiemu przedsiębiorcy zmniejsza
szanse na świadczenie tych usług na tym terenie przez przedsiębiorstwa mające siedzibę
w innym Państwie Członkowskim. Ponadto za pomoc uznaje się interwencje, które
niezależnie od ich formy mogą uprzywilejowywać przedsiębiorstwa w sposób bezpośredni
lub pośredni8 oraz które mogą zostać uznane za korzyści, jakiej przedsiębiorstwo będące
beneficjentem nie uzyskałoby w normalnych warunkach rynkowych9.
Za pomoc państwa, podlegającą ograniczeniom wynikającym z art. 107 i nast. TFUE, ETS nie
uznał natomiast interwencji polegającej na przyznaniu przez państwo rekompensat
stanowiących świadczenia wzajemne za świadczenia przedsiębiorstw będących
beneficjentami w celu wykonania zobowiązań do świadczenia usług publicznych 10. Aby
jednak w konkretnym przypadku można było uniknąć zakwalifikowania takiej pomocy jako
pomocy państwa, muszą być spełnione następujące przesłanki:
1) przedsiębiorstwo powinno być rzeczywiście obciążone wykonywaniem
zobowiązań do świadczenia usług publicznych, a zobowiązania te powinny
być jasno określone,
2) wysokość rekompensaty powinna zostać ustalona w obiektywny i przejrzysty
sposób, tak aby nie powodowała ona powstania dodatkowej korzyści
ekonomicznej, która mogłaby powodować uprzywilejowanie przedsiębiorstwa
będącego beneficjentem względem przedsiębiorstw z nim konkurujących,
Wyrok ETS z dnia 15 marca 1994 r. w sprawie C-387/92 BancoExterior de España.
Wyrok ETS z dnia 13 lipca 1988 r. w sprawie 102/87 Francja przeciwko Komisji, wyrok ETS z dnia 21
marca 1991 r. w sprawie C-305/89 Włochy przeciwko Komisji, wyrok ETS z dnia 24 lipca 2003 r. w
sprawie C-280/00.
8
Wyrok ETS z dnia 15 lipca 1964 r. w sprawie 6/64 Costa.
9
Wyrok ETS z dnia 11 lipca 1999 r. w sprawie C-342/96 Hiszpania przeciwko Komisji, wyrok ETS z
dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie C-342/96 Hiszpania przeciwko Komisji.
10
Wyrok ETS z dnia 7 lutego 1985 r. w sprawie 240/83 ADBHU oraz wyrok ETS z dnia 22 listopada
2001 r. w sprawie C-53/00 Ferring.
6
7
92
3) rekompensata nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub
części kosztów poniesionych w celu wykonywania zobowiązań do świadczenia
usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz
rozsądnego zysku z tytułu wypełniania tych zobowiązań,
4) wybór przedsiębiorstwa, któremu ma zostać powierzone wykonywanie
zobowiązań do świadczenia usług publicznych, nie został w danym przypadku
dokonany w ramach procedury udzielania zamówień publicznych,
pozwalającej na wyłonienie kandydata zdolnego do świadczenia tych usług po
najniższym koszcie dla społeczności. Poziom koniecznej rekompensaty
powinien być ustalony na podstawie analizy kosztów, jakie przeciętne
przedsiębiorstwo, prawidłowo zarządzane i wyposażone w środki odpowiednio
do tego, by móc uczynić zadość wymogom stawianym usługom publicznym,
poniosłoby na wykonanie takich zobowiązań, przy uwzględnieniu związanych
z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku osiąganego przy wypełnianiu tych
zobowiązań.
Zakaz udzielania pomocy publicznej nie jest jednak bezwzględny, a przepisy Traktatu
przewidują wyjątki od tej zasady. Zgodnie z art. 107 ust. 3 TFUE za zgodne z rynkiem
wewnętrznym może zostać uznana:
1) pomoc przeznaczona na sprzyjanie rozwojowi gospodarczemu regionów,
w których poziom życia jest nienormalnie niski lub regionów, w których
istnieje poważny stan niedostatecznego zatrudnienia,
2) pomoc przeznaczona na wpieranie realizacji ważnych projektów
stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania lub
mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce Państwa
Członkowskiego,
3) pomoc przeznaczona na ułatwienie rozwoju niektórych działań
gospodarczych lub niektórych regionów gospodarczych, o ile nie zmienia
warunków wymiany handlowej w zakresie sprzecznym ze wspólnym
interesem,
4) pomoc przeznaczona na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa
kulturowego, o ile nie zmienia warunków wymiany handlowej i
konkurencji we Wspólnocie w zakresie sprzecznym ze wspólnym
interesem,
93
5) inne kategorie pomocy, jakie Rada może określić decyzją, podjęta
większością kwalifikowaną, na wniosek Komisji.
W przypadku, gdy ustawa przewiduje pomoc mieszczącą się w powyższym zakresie,
wówczas konieczne jest zgłoszenie środka pomocowego do oceny Komisji Europejskiej (tzw.
notyfikacja). Postępowanie to kończy się wydaniem przez Komisję Europejską decyzji, w
której stwierdza się, czy zgłoszony środek pomocowy jest dopuszczalny, czy też nie.
Szczegółowo kwestie związane z udzielaniem pomocy regulują:
1) rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r.
ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE11 oraz
2) rozporządzenie Komisji(WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.
wykonujące rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiające
szczegółowe zasady zastosowania artykułu 93 Traktatu WE12.
Rozporządzenie 659/1999 w rozdziale II zawiera uregulowania dotyczące procedury
podlegającej zgłoszeniu. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Państwo Członkowskie
zgłasza Komisji w odpowiednim czasie plany przyznania nowej pomocy a Komisja
bezzwłocznie informuje to Państwo Członkowskie o otrzymaniu zgłoszenia. Zgłoszenie
powinno zawierać wszelkie informacje umożliwiające dokonanie przez Komisję oceny, czy
zgłoszony środek pomocowy jest dopuszczalny. Pomoc, która podlega zgłoszeniu, nie może
zostać zrealizowana przez Państwo Członkowskie do czasu podjęcia przez Komisję decyzji
zezwalającej na taką pomoc lub do czasu uznania takiej decyzji Komisji za podjętą.
Rozporządzenie 659/1999 przewiduje także procedurę wstępnego badania zgłoszenia przez
Komisję. W przypadku, gdy Komisja po przeprowadzeniu badania wstępnego dojdzie do
przekonania, że nie ma żadnych wątpliwości co do zgodności środka będącego przedmiotem
zgłoszenia ze wspólnym rynkiem, podejmuje decyzję, że środek jest zgodny ze wspólnym
rynkiem. Z kolei w przypadku, gdy po przeprowadzeniu wstępnego badania Komisja
stwierdza, że zaistniały wątpliwości, podejmuje wówczas tzw. decyzję o wszczęciu formalnej
procedury dochodzenia. Rozporządzenie 659/1999 ustanawia dla Komisji termin na wydanie
decyzji w toku wstępnego badania zgłoszenia. Odpowiednia decyzja powinna być podjęta w
terminie dwóch miesięcy. Termin ten liczony jest od dnia następnego po otrzymaniu przez
Komisję kompletnego zgłoszenia. Zgłoszenie uznaje się natomiast za kompletne, jeżeli w
terminie dwóch miesięcy od jego otrzymania lub od otrzymania wszelkich dodatkowych
informacji, o jakie się zwrócono, Komisja nie zażądała żadnych dalszych informacji. Okres
11
12
Dz.U.UE.L.99.83.1 ze zm., zwane dalej: „Rozporządzeniem 659/1999”.
Dz.U.UE.L.04.140.1 ze zm., zwane dalej” „Rozporządzeniem 794/2004”.
94
ten może być przedłużony. Niemniej wymagana jest wówczas zgoda zarówno Komisji, jak
też Państwa Członkowskiego. Istnieje również możliwość ustalenia przez Komisję krótszych
terminów w uzasadnionych przypadkach.
Gdyby jednak Komisja w powyższych terminach nie wydała decyzji, wówczas pomoc uznaje
się za dozwoloną. Państwo Członkowskie może wówczas wprowadzić te środki pomocowe
po uprzednim zgłoszeniu Komisji, chyba że Komisja podejmie odpowiednią decyzję w
terminie 15 dni roboczych od otrzymania zgłoszenia. Komisja może także wystąpić do
Państwa Członkowskiego o udzielenie dodatkowych informacji, gdy uzna, że informacje
dostarczone przez Państwo Członkowskie nie są wystarczające.
W przypadku wszczęcia przez Komisję formalnej procedury dochodzenia, decyzja w tej
sprawie powinna zawierać podsumowanie odpowiednich kwestii faktycznych i prawnych,
wstępną ocenę Komisji odnośnie charakteru proponowanego środka oraz określa wątpliwości
co do jego zgodności ze wspólnym rynkiem. Państwo Członkowskie może przedstawić
Komisji uwagi w wyznaczonym przez Komisję terminie. Procedura powyższa kończy się
wydaniem decyzji. Komisja może jednak do decyzji pozytywnej załączyć warunki, na jakich
dana pomoc może zostać uznana za zgodną ze wspólnotowym rynkiem i może ustanowić
obowiązki umożliwiające monitorowanie zgodności z decyzją.
Na wydanie decyzji o zgodności lub niezgodności środka pomocowego ze wspólnym rynkiem
w toku formalnej procedury dochodzenia Komisja ma 18 miesięcy od jej wszczęcia. Termin
ten może zostać przedłużony na podstawie porozumienia pomiędzy Komisją a Państwem
Członkowskim.
Zgłoszenie notyfikacyjne powinno być dokonane na formularzu notyfikacyjnym określonym
w Części I Załącznika I do rozporządzenia Komisji 794/2004.
Kodeks najlepszych praktyk dotyczących przebiegu postępowania w zakresie kontroli
pomocy państwa daje Państwom Członkowskim (jeszcze przed dokonaniem zgłoszenia)
możliwość przedzgłoszeniowych kontaktów z Komisją, które przybierają postać
nieformalnych i poufnych dyskusji prawnych i ekonomicznych nad wnioskowanym
projektem. W ten sposób Państwa Członkowskie oraz służby Komisji mogą także wspólnie
opracować konstruktywne propozycje zmierzające do zrewidowania tych aspektów
planowanego działania, które mogą stwarzać problemy. Na etapie przedzgłoszeniowym
istnieje możliwość przeprowadzenia dyskusji oraz przekazania danemu Państwu
Członkowskiemu wskazówek odnośnie zakresu informacji, które należy zawrzeć
w formularzu zgłoszeniowym. Przyjmuje się, że kontakty przedzgłoszeniowe nie powinny
trwać dłużej niż dwa miesiące oraz że po ich zakończeniu następuje kompletne zgłoszenie.
95
Jeżeli kontakty przedzgłoszeniowe nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, służby Komisji
mogą uznać etap przedzgłoszeniowy za zakończony.
Postępowanie w sprawie przygotowania do notyfikacji projektów programów pomocowych,
projektów pomocy indywidualnej oraz projektów pomocy indywidualnej na restrukturyzację
reguluje ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy
publicznej13. Zgodnie z art. 12 ust. 1 tej ustawy projekty programów pomocowych oraz
pomocy indywidualnej, w tym przewidujących udzielanie pomocy w ramach wyłączeń
grupowych, a także pomocy indywidualnej na restrukturyzację, wymagają uzyskania opinii
Prezesa UOKIK. Z wnioskiem o wydanie opinii występują:
1) w przypadku programu pomocowego - organ administracji publicznej
opracowujący projekt tego programu,
2) pomocy indywidualnej - podmiot udzielający tej pomocy,
3) pomocy indywidualnej na restrukturyzację - podmiot ubiegający się o tę
pomoc.
Do wniosku o wydanie opinii dołącza się projekt programu pomocowego lub projekt aktu, na
podstawie którego ma być udzielana pomoc indywidualna oraz informacje niezbędne do
wydania opinii, dotyczące w szczególności adresatów zamierzonej pomocy, jej
przeznaczenia, formy, wielkości i czasu trwania.
Prezes UOKIK wydaje opinię w terminie 60 dni, a w przypadku projektu programu
pomocowego - w terminie 21 dni od dnia otrzymania wniosku wraz z dołączonymi
informacjami i dokumentami. Opinia Prezesa UOKIK powinna zawierać w szczególności
następujące elementy:
1) stanowisko, czy projekt przewiduje udzielanie pomocy publicznej,
2) stanowisko w sprawie zgodności pomocy publicznej ze wspólnym
rynkiem,
3) propozycje zmian przedstawione w celu zapewnienia zgodności
postanowień projektu ze wspólnym rynkiem,
4) stanowisko w sprawie obowiązku notyfikacji projektu.
Dokonanie notyfikacji projektu programu pomocowego wymaga zgody Rady Ministrów,
która jest wyrażana w drodze uchwały, po zapoznaniu się z opinią Prezesa UOKIK. Rada
Ministrów wraz z projektem ustawy będącej programem pomocowym przekazuje
Marszałkowi Sejmu informację o dokonaniu notyfikacji.
13
Dz. U. z 2004 r., Nr 123, poz. 1291 ze zm.
96
W przypadku wprowadzenia zmian w zakresie udzielania pomocy publicznej do projektu
ustawy będącej programem pomocowym notyfikowanym Komisji, Marszałek Sejmu
przekazuje Prezesowi Rady Ministrów projekt ze zmianami. Wówczas Prezes UOKIK
przekazuje do Komisji projekt ze zmianami celem uzupełnienia notyfikacji. Notyfikacji oraz
uzupełnienia notyfikacji dokonuje Prezes UOKIK, za pośrednictwem Stałego
Przedstawicielstwa Rzeczypospolitej Polskiej przy Unii Europejskiej w Brukseli.
Zwolnienie z obowiązku notyfikacji jest możliwe w przypadkach określonych
w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 994/98 z dnia 7 maja 1998 r. dotyczącym stosowania art. 92
i 93 TWE do niektórych kategorii horyzontalnej pomocy państwa 14, tj. w przypadku wyłączeń
grupowych oraz w przypadku pomocy de minimis. Wyłączenia grupowe dotyczą pomocy na
rzecz:
1) małych i średnich przedsiębiorstw,
2) badań i rozwoju,
3) ochrony środowiska naturalnego,
4) zatrudnienia i szkolenia.
Ponadto nie podlega wymogom zgłoszenia pomoc zgodna z mapą zatwierdzoną przez
Komisję dla każdego Państwa Członkowskiego w zakresie udzielenia pomocy regionalnej.
Z punktu widzenia Narodowego Programu Zatrudniania, z powodu jego podmiotowego
i przedmiotowego zakresu, zasadnicze znaczenie ma rozporządzenie Komisji (WE) nr
800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze
wspólnotowym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu 15. Niniejsze rozporządzenie ma
zastosowanie m.in. do pomocy regionalnej, pomocy inwestycyjnej i na zatrudnienie dla
małych i średnich przedsiębiorstw oraz pracowników znajdujących się w szczególnie
niekorzystnej sytuacji lub niepełnosprawnych. Rozporządzenie nr 800/2008 ma zastosowanie
we wszystkich sektorach gospodarki z wyjątkiem:
1) pomocy wspierającej działalność w sektorach rybołówstwa i akwakultury,
2) pomocy wspierającej produkcję podstawową produktów rolnych, z
wyjątkiem pomocy szkoleniowej, pomocy w formie kapitału
podwyższonego ryzyka, pomocy na działalność badawczo-rozwojową,
pomocy na ochronę środowiska oraz pomocy dla pracowników
znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji i pracowników
Dz.U.UE.L.98.142.1, zwane dalej: „Rozporządzeniem 994/98”.
Dz.Urz.UE L 214 z 09.08.2008 r., zwane dalej: „Rozporządzeniem 800/2008”.
14
15
97
niepełnosprawnych, w zakresie w jakim wymienione kategorie pomocy nie
są objęte rozporządzeniem Komisji 1857/2006,
3) pomocy wspierającej przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktów
rolnych w przypadkach kiedy wysokość pomocy ustalana jest na podstawie
ceny lub ilości takich produktów nabytych od producentów surowców lub
wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorstwa objęte pomocą, lub kiedy
przyznanie pomocy zależy od faktu jej przekazania w części lub w całości
producentom surowców,
4) pomocy wspierającej działalność w sektorze węglowym, z wyjątkiem
pomocy szkoleniowej, pomocy na działalność badawczą, rozwojową i
innowacyjną oraz pomocy na ochronę środowiska,
5) pomocy regionalnej wspierającej działalność w sektorze hutnictwa żelaza
i stali,
6) pomocy regionalnej wspierającej działalność w sektorze budownictwa
okrętowego,
7) pomocy regionalnej wspierającej działalność w sektorze włókien
syntetycznych.
Programy regionalnej pomocy inwestycyjnej i pomocy na zatrudnienie są zgodne ze
wspólnym rynkiem i wyłączone z wymogu zgłoszenia Komisji, o ile spełnione są łącznie
następujące warunki:
1) pomoc przyznaje się w regionach kwalifikujących się do pomocy
regionalnej zgodnie z mapą pomocy regionalnej zatwierdzoną dla danego
państwa członkowskiego na lata 2007–2013. Inwestycja musi być
utrzymana w regionie otrzymującym pomoc przez co najmniej pięć lat lub,
w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw, co najmniej trzy lata od
dnia zakończenia jej realizacji.
2) intensywność pomocy wyrażona w postaci ekwiwalentu dotacji brutto nie
przekracza progu pomocy regionalnej obowiązującego w dniu przyznania
pomocy w danym regionie objętym pomocą.
Przy czym obszary Polski, na których dopuszczalne jest udzielanie pomocy regionalnej,
maksymalne wielkości pomocy dla tych obszarów, a także rodzaje działalności gospodarczej,
dla których udzielanie pomocy nie jest dozwolone reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów
z dnia 13 października 2006 r. w sprawie ustalenia mapy pomocy regionalnej16. Zgodnie z § 3
16
Dz. U. Nr 190, poz. 1402, zwane dalej: „Rozporządzeniem z dnia 13 października 2006 r.”.
98
tego rozporządzenia maksymalna intensywność regionalnej pomocy inwestycyjnej liczona
jako stosunek ekwiwalentu brutto do kosztów kwalifikujących się do objęcia tą pomocą
wynosi:
1) 50% na obszarach należących do województw: lubelskiego, podkarpackiego,
warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, świętokrzyskiego, opolskiego, małopolskiego,
lubuskiego, łódzkiego, kujawsko-pomorskiego;
2) 40% na obszarach należących do województw: pomorskiego, zachodniopomorskiego,
dolnośląskiego, wielkopolskiego, śląskiego, a w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do
dnia 31 grudnia 2012 r. na obszarze należącym do województwa mazowieckiego, z
wyłączeniem miasta stołecznego Warszawy;
3) 30% na obszarze należącym do miasta stołecznego Warszawy oraz w okresie od dnia
1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. – na obszarze należącym do
województwa mazowieckiego.
Ponadto w zakresie pomocy inwestycyjnej udzielanej na realizację dużego projektu
inwestycyjnego - tj. takiej nowej inwestycji, która jest podjęta w okresie trzech lat przez
jednego lub więcej przedsiębiorców oraz w przypadku której środki trwałe są połączone ze
sobą w sposób ekonomicznie niepodzielny a koszty kwalifikujące się do objęcia pomocą
przekraczają równowartość 50.000.000 euro - określa się według odrębnego wzoru: I=R x
(50 mln euro + 0,5 x B + 0,34 x C), gdzie I oznacza maksymalną wartość pomocy dla dużego
projektu inwestycyjnego, R – intensywność pomocy, o której mowa
§ 3 rozporządzenia
z dnia 13 października 2006 r., B – wielkość kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą
powyżej równowartości 50.000.000 euro a nieprzekraczającą wartości 100.000.000 euro, C –
wielkość kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą przekraczającą równowartość
100.000.000 euro. Zgodnie natomiast z § 5 rozporządzenia z dnia 13 października 2006 r.
maksymalna intensywność pomocy udzielanej małym lub średnim przedsiębiorcom, z
wyłączeniem prowadzących działalność gospodarczą w sektorze transportu, podwyższa się o
20 punktów procentowych brutto w przypadku mikroprzedsiębiorców
i małych
przedsiębiorców oraz o 10 punktów procentowych brutto w przypadku średnich
przedsiębiorców, w stosunku do maksymalnej intensywności określonej dla poszczególnych
obszarów. Ponadto maksymalna intensywność regionalnej pomocy dla nowo powstałych
małych przedsiębiorstw - tj. przedsiębiorstw mikroprzedsiębiorców oraz małych
przedsiębiorców - liczona jako stosunek ekwiwalentu dotacji brutto do kosztów
kwalifikujących się do objęcia tą pomocą wynosi:
99
1) na obszarze należącym do województwa mazowieckiego: 35% - w przypadku kosztów
poniesionych w ciągu pierwszych trzech lat od utworzenia przedsiębiorstwa, oraz 25%
- w przypadku kosztów poniesionych w ciągu dwóch kolejnych lat;
2) na obszarach należących do pozostałych województw: 40% - w przypadku kosztów
poniesionych w ciągu pierwszych trzech lat od utworzenia przedsiębiorstwa, oraz 30%
- w przypadku kosztów poniesionych w ciągu kolejnych lat.
Pomoc inwestycyjna i pomoc na zatrudnienie na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw jest
z kolei zgodna ze wspólnym rynkiem, zgodnie z rozporządzeniem nr 800/2008, a tym samym
jest wyłączona z wymogu zgłoszenia Komisji, gdy spełnia warunki związane z
intensywnością. Intensywność pomocy nie może przekroczyć: 20% kwalifikowanych kosztów
w przypadku małych przedsiębiorstw oraz 10% kwalifikowanych kosztów w przypadku
średnich przedsiębiorstw. Za kwalifikowane uważa się koszty w rzeczowe aktywa trwałe oraz
wartości niematerialne i prawne lub szacunkowe koszty płacy za okres dwóch lat w
odniesieniu do miejsc pracy powstałych bezpośrednio w wyniku realizacji projektu
inwestycyjnego.
Zasady udzielania pomocy de minimis reguluje obecnie rozporządzenie Komisji 1998/2006.
Rozporządzenie to ma zastosowanie do wszystkich sektorów gospodarki z wyjątkiem
sektorów wskazanych enumeratywnie w art. 1 omawianego rozporządzenia. Zwolniona z
obowiązku zgłoszenia jest pomoc spełniająca następujące kryteria. Ogólna kwota pomocy de
minimis przyznana dowolnemu podmiotowi gospodarczemu nie przekracza 200 000 EUR w
dowolnie ustalonym okresie trzech lat budżetowych. Natomiast w przypadku podmiotu
gospodarczego działającego w sektorze transportu drogowego, całkowita wartość pomocy de
minimis nie może przekroczyć 100 000 EUR. Pułapy te stosuje się bez względu na formę i cel
pomocy de minimis. W przypadku, gdy łączna kwota pomocy przekracza wymieniony pułap,
do pomocy tej nie stosują się przepisy rozporządzenia, nawet w odniesieniu do części, która
nie przekracza tego pułapu. Pułap ten wyraża się jako dotacja pieniężna, a podane wyżej
wartości są wartościami brutto.
Pomocy de minimis nie należy łączyć z pomocą państwa w odniesieniu do tych samych
kosztów kwalifikowanych w przypadku, gdyby taka kumulacja miała skutkować
osiągnięciem wyższego poziomu intensywności pomocy niż ustalony pod kątem
specyficznych uwarunkowań każdego przypadku w rozporządzeniu o zwolnieniu grupowym
lub decyzji przyjętej przez Komisję. Pomoc de minimis stosuje się jedynie do pomocy, w
odniesieniu do której możliwe jest dokładne obliczenie ekwiwalentu dotacji brutto bez
potrzeby oceny ryzyka. Przedmiotowa ustawa przewiduje wyłącznie pomoc publiczną w
100
formie de minimis. Dlatego też nie istnieje potrzeba przeprowadzania procedury
notyfikacyjnej Komisji Europejskiej. Projekt powinien być jednak oceniany w tym zakresie
przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
101
6.
Szczegółowy opis przepisów projektu ustawy
DZIAŁ I. PRZEPISY OGÓLNE
Celem projektowanej ustawy jest stworzenie nowych rozwiązań prawnych tworzących środki
realizacji Narodowego Programu Zatrudnienia, które wspierają tworzenie nowych miejsc
pracy oraz rozwój przedsiębiorczości ludzi młodych. Właściwe wdrożenie i konsekwentne
stworzenie w ciągu najbliższych 10 lat poszczególnych instytucji tej ustawy pozwoli na
stworzenie nowych 1 200 000 miejsc pracy w latach 2014 – 2023. Przepisy zamieszczone w
tym dziale określają najważniejsze cele i zadania omawianego Narodowy Program
Zatrudnienia.
Art. 1: w przepisie tym określono cel ustawy, którym jest zasadniczym celem jest utworzenie
nowych 1 200 000 miejsc pracy dzięki realizacji Narodowego Programu Zatrudnienia 17, w
okresie jego realizacji (w latach 2014 - 2023 ). Program ma zaktywizować ekonomicznie
przede wszystkim małe miasta, wsie i organy gmin zdegradowane ekonomicznie. Obszary te
są bowiem najbardziej zagrożone wysokim i stale pogłębiającym się bezrobociem.
Artykuł ten zawiera również ustawową delegację dla Rady Ministrów, która została
zobowiązana do określenia szczegółowego programu wykonawczego na każdy rok realizacji
Programu, co ma na celu harmonizacje podejmowanych działań oraz ustalenie
poszczególnych etapów
Art. 2: przepis ten określa obszary oddziaływania Programu, którego realizacja ma
doprowadzić do istotnego wzrostu zatrudnienia ludzi młodych, rozwój przedsiębiorczości
oraz ograniczenie emigracji zarobkowej.
W myśl tego artykułu realizacja Programu następuje m.in. poprzez rozwój przedsiębiorczości,
osiągniecie wysokiej wydajności pracy, rozwój zasobów ludzkich, wzmacnianie integracji
oraz solidarności społecznej, eliminacji ekonomicznych przesłanek emigracji zarobkowej oraz
sprzyjanie produktywnemu zatrudnianiu ludzi młodych przez przedsiębiorców.
Art. 3: przepis ten określa przedmiot oraz adresatów ustawy: jest nim stworzenie warunków
prawnych i ekonomicznych sprzyjających realizacji Programu. W art. 3 stworzono bowiem
17
zwany dalej „Programem”.
102
katalog form, do których odnoszą się przedmiotowe regulacje. Ustawa reguluje problematykę
podatkową, tworzy nowe formy zatrudnienia, ustanawia opłatę na rzecz aktywizacji
gospodarczej w gminach zdegradowanych ekonomicznie, eliminuje nieuzasadnione
przywileje podatkowe, wprowadza wsparcie w formie pożyczek i kredytów udzielanych ze
środków publicznych na tworzenie nowych miejsc pracy, a także przewiduje dopłat
bezpośrednich. W artykule tym zostało także podkreślone, że podmiotowym adresatem
Programu są osoby młode, zdefiniowane w ustawie jako ludzie do 35 roku życia.
W ust. 2 tego artykułu została sformułowana delegacja ustawowa dla ministra właściwego do
spraw pracy zobowiązująca go do podjęcia wszelkich działań celem upowszechnienia wiedzy
na temat Programu oraz korzyści, które płyną z niniejszej ustawy w związku z zatrudnieniem
ludzi młodych.
Art. 4: dla potrzeb sfinansowania istotnej części zadań wynikających z realizacji Programu
ustawa tworzy dwa nowe fundusze: Fundusz Wspomagania Zatrudnienia oraz Fundusz
Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych. Zadaniem tych funduszy jest zapewnienie
środków finansowych wydatkowanych na realizację Programu oraz zapewnienie
transparentności finansowej Programu. Szczegółowe zasady funkcjonowania oraz działalność
funduszy zostały określone w odrębnych rozdziałach w art. 69-119.
Art. 5: W celu zniwelowania głębokiego zróżnicowania gospodarczego, ekonomicznego i
cywilizacyjnego poziomu rozwoju poszczególnych obszarów kraju, wprowadza się, a
faktycznie przywraca się pojęcie prawne gmin zdegradowanych ekonomicznie. Definicja
prawna oraz problematyka gmin zagrożonych wysokim bezrobociem na gruncie prawa
polskiego zawarta była w: rozporządzeniu rady ministrów z dnia 24 stycznia 1995 r . w
sprawie określenia wykazu gmin zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem
strukturalnym18 (utraciło moc z dniem 26 czerwca 1996 r.), rozporządzeniu rady ministrów z
dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie określenia województw i gmin objętych zakresem działania
rejonowych urzędów pracy, w których są stosowane szczególne instrumenty ekonomicznofinansowe i inne preferencje w celu restrukturyzacji gospodarki i ograniczania negatywnych
skutków bezrobocia19 (utraciło moc z dniem 1 stycznia 1999) oraz rozporządzeniu rady
ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie określenia powiatów (gmin) zagrożonych
szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym20 (utraciło moc z dniem 31 grudnia 2005 r.).
Dz. U. z 1995 r., Nr 14, poz. 64.
Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 569.
20
Dz. U. z 1999 r., Nr 110, poz. 1264.
18
19
103
Projekt nakazuje Radzie Ministrów określenie w drodze rozporządzenia wykaz gmin
zdegradowanych ekonomicznie. Katalog gmin nie może być jednak wyłącznie
odzwierciedleniem wskaźnika dochodów podatkowych ogłaszanego przez Ministerstwo
Finansów w przeliczeniu na jednego mieszkańca dla poszczególnych gmin, choć będą one
jedną z najważniejszych wytycznych przy tworzeniu tego wykazu. Głównym celem
stawianym przed Radą Ministrów jest precyzyjne określenie obszarów, które faktycznie są
zdegradowane ekonomicznie. Obszary takie mogą charakteryzować się głębokim
bezrobociem strukturalnym, wysoką stopą bezrobocia wśród ludzi młodych oraz niskim
poziomem dochodowości. Zgodnie z celem projektu ustawy gminami zdegradowanymi
ekonomicznie będą jednostki samorządu terytorialnego stopnia podstawowego, których
mieszkańcy wymagają pomocy publicznej w celu wyrównania ich szans na rynku pracy.
Art. 6: w przepisie tym określono ramy czasowe obowiązywania ustawy, które zostały
przewidziane na 10 lat. Przedział lat 2014 – 2023 jest uzasadniony potrzebą szybkiego
wprowadzenia w życie rozwiązań prawnych wspomagających zatrudnienie ze względu na
wysokość poziomu bezrobocia w grupie będącej głównym adresatem Programu, a zarazem
ustanowienie regularnego okresu wdrożenia Programu.
Art. 7: przepis ten określa podstawowe zasady zastosowania wprowadzonych ustawą
uprawnień w zakresie realizacji Programu.
Pierwszą zasadą zawartą w przywołanym przepisie jest zasada jednokrotności przywileju
pracodawcy. W myśl tej reguły w okresie realizacji programu pracodawca będzie mógł
skorzystać tylko z jednego instrumentu promującego wzrost zatrudnienia. Wyjątek od tej
zasady dotyczy preferencji wynikających z nowelizacji zawartych w ustawie.
Drugą zasadą określoną w niniejszym przepisie jest zasada jednoczesności przywileju
pracownika. Zgodnie z przedstawioną zasadą pracownik w czasie realizacji programu będzie
mógł jednocześnie skorzystać tylko z jednego przywileju adresowanego bezpośrednio do
pracownika.
Trzecią zasadą wynikającą z tego artykułu jest zasada odrębności przywilejów, skierowanych
do pracodawców i pracowników. Zasada ta wskazuję, że skorzystanie przez pracodawcę z
przywilejów wprowadzonych tą ustawą nie odbiera możliwości skorzystania przez jego
pracowników z przywilejów adresowanych wyłącznie do pracowników (i odwrotnie).
Powyższe zasady pozwolą na ukierunkowanie skutków stosowania tej ustawy w ten sposób,
że z jej instrumentów skorzysta większość pracodawców będących małymi i średnimi
104
przedsiębiorcami działającymi na terenie małych miast i wsi oraz uniknięcie negatywnego
efektu koncentracji w wąskiej grupie „beneficjentów programu”.
Powyższe zasady mają zatem na celu uniemożliwienie kumulacji poszczególnych preferencji,
czego rezultatem będzie możliwość skorzystania z przedmiotowych preferencji przez
najszerszą grupę podmiotów będących adresatami niniejszej ustawy. Od tej zasady
przewidziano jednak wyjątki dotyczące szczególnych rozwiązań podatkowych zawartych w
artykułach 129 - 143 .
Art. 8: przepis ten określa główny krąg adresatów tej ustawy, którymi są: przedsiębiorcy
prowadzący działalność gospodarczą na terenie kraju, obywatele polscy będący młodymi
pracownikami, poszukujący i podejmujący zatrudnienie lub inną pracę zarobkową na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; cudzoziemców będących młodymi pracownikami,
mających prawo do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
zamierzających wykonywać lub wykonujących pracę na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej. Instrumenty tej ustawy mogą być stosowane do obywateli polskich jak i
cudzoziemców, którzy mają możliwość podjęcia pracy na terytorium Polski. Rozszerzenie
udzielania wsparcia na cudzoziemców jest podyktowane koniecznością uwzględnienia
regulacji Unii Europejskiej oraz uwzględnieniem faktu realnego starzenia się społeczeństwa
polskiego. W przepisie tym podkreślono także, że przedmiotowe regulacje dotyczą młodych
pracowników, określonych w ustawie jako ludzie do 35 roku życia.
Art. 9: przepis ten określa, że wskazane formy pomocy zawarte w art. 13, art. 14, art. 17, art.
21, art. 43 ust. 2, art. 54, art. 64, art. 80 ust. 1 pkt 1-3, art. 116, art. 119, art. 129, art. 130, art.
132, art. 133, art. 134, art. 140 pkt 4 stanowią pomoc publiczną udzielaną w zakresie i na
zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego
dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Do wskazanych przepisów mają
zastosowanie szczególne zasady dotyczące pomocy publicznej. W przepisie tym
zamieszczono również obowiązek składania odpowiednich oświadczeń związanych z
korzystaniem z pomocy publicznej oraz obowiązek wystawienia zaświadczeń przez
podmioty, które świadczą przedmiotową pomoc. Ma to na celu zachowanie przejrzystości w
procesie dysponowania środkami pomocowymi.
Art. 10: przepis zawiera definicje ustawowe najważniejszych pojęć ustawy oraz określa
ustawy, do których odnoszą się poszczególne przepisy zawarte w projekcie ustawy.
105
Wprowadzenie definicji służy zachowaniu spójnego charakteru ustawy.
Zaproponowano
odpowiednio definicję dotyczącą w kolejności: aktów prawnych, podmiotów, przedmiotu
projektowanej ustawy oraz pozostałe pojęcia niezbędne do prawidłowego zredagowania pod
względem materialnoprawnym i formalnym projektowanej ustawy. Definicje zostały
posegregowane wedle przynależności grupowej.
Ustawowy słowniczek zawiera pojęcia, które funkcjonują już w systemie prawnym, ujmuje
on jednak nowe definicje stworzone na potrzeby stosowania ustawy. W kręgu nowych
ustawowych definicji znalazło się niewystępujące w systemie prawnym pojęcie „młodego
pracownika”. W myśl ustawy „młody pracownik” oznacza osobę do 35 roku życia
zatrudnioną na terytorium kraju na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru,
mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę lub poszukujących tego rodzaju zatrudnienia.
Należy zwrócić uwagę, iż pojęcie to ujmuję osobę w określonym wieku (do 35 lat) oraz
wskazuję formę zatrudnienia. Istotnym jest, że w przedmiotowej definicji wyłączono
zatrudnienie na podstawie tzw. umów śmieciowych, a pojęcie młodego pracownika oznacza
również osobę, która nie tylko jest zatrudniona, ale również poszukuje zatrudnienia.
Z pojęciem młodego pracownika wiąże się również używane w ustawie określenie „ludzi
młodych”, które w myśl ustawowego słownika oznacza osoby do 35 roku życia. Górna
granica wieku została ustalona w ten sposób ze względu, że przepisy ustawy mają dotyczyć
przede wszystkim tej grupy wiekowej ludzi.
W ustawie zdefiniowano także „absolwentów szkół wyższych” oraz „absolwentów szkół
zawodowych”. Definicje te nie odbiegają od swojego literalnego znaczenia, a ich celem jest
rozróżnienie osób, które ukończyły szkołę wyższą, bądź szkołę zawodową. Warto podkreślić,
że zarówno w przypadku absolwentów szkół wyższych jak i absolwentów szkół zawodowych
status absolwenta utrzymuję się w okresie 3 lat od momentu ukończenia danej szkoły.
Ustawowy słownik zawiera także pojęcie „osoby pobierającej naukę” określonej jako osobę
pomiędzy 16 a 28 rokiem życia, która uczy się w szkole m.in.: wyższej, szkole dla
niepracujących, średniej szkole zawodowej, w tym studium policealnym, liceum
zawodowym, zasadniczej szkole zawodowej i przysposabiającej do zawodu. Warto
podkreślić, że omawiane pojęcie ustawowe dotyczy również osoby, która została zatrudniona
w celu nauki zawodu.
Niniejsza ustawa wprowadza również pojęcie „wzrostu netto ilości zatrudnionych
pracowników”. Definicja ta oznacza różnicę miedzy średnią liczbą zatrudnionych
pracowników przez danego przedsiębiorcę w roku, w którym utworzył on miejsca pracy, a
średnią liczbą zatrudnionych w roku poprzednim; liczbę zatrudnionych oblicza się jako
106
statystyczną ilość osób zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy. Należy zwrócić
uwagę, że przytoczona definicja odwołuje się do zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu
pracy zatem pracownicy podejmujący zatrudnienie w innym wymiarze godzinowym są
odpowiednio przeliczani na pełen wymiar godzin. Celem tej definicji jest ukazanie
rzeczywistego wzrostu zatrudnienia u danego pracodawcy.
Należy także zwrócić uwagę na pojęcie „zatrudnienia”, które na potrzeby ustawy zostało
określone jako wykonywanie pracy na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy
nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy. W myśl niniejszej ustawy jako zatrudnienie
nie traktuje się zatem stosunku pracy, którego podstawą są tzw. umowy śmieciowe. Definicja
podkreśla, że zatrudnienie na podstawie ustawy ma mieć charakter stosunku pracy
uwzględniającym wszystkie prawa i obowiązki pracownika.
Ustawa w słowniku definiuje także pojęcie „małego miasta”, które określono jako jednostkę
osadniczą, posiadającą prawa miejskie, która ma nie więcej niż 50 000 mieszkańców. Pojęcie
to zostało stworzone na potrzeby stosowania szczególnych uprawnień wynikających z
przepisów niniejszej ustawy w odniesieniu do „małych miast”.
DZIAŁ II. PREFERENCJE DLA PRACODAWCÓW ZATRUDNIAJĄCYCH LUDZI
MŁODYCH
Rozdział 1. Odliczenie od podstawy opodatkowania kwoty stanowiącej równowartość
jednego miejsca pracy
W rozdziale tym przedstawione zostały preferencje podatkowe, jakie stwarza się dla
pracodawców, którzy zatrudnią młodych ludzi na terenach objętych największym
bezrobociem – małe miasta, wieś. Pierwsza z zaproponowanych preferencji pozwala
podatnikowi na odliczenie od podstawy opodatkowania w podatku dochodowym kwoty
stanowiącej zryczałtowaną wartość kosztu utworzenia nowoutworzonego miejsca pracy.
Kolejna przewidziana preferencja pozwala na odroczenie terminu płatności podatku
dochodowego zarówno przez podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych jak też
podatku dochodowego od osób prawnych.
Wprowadzenie powyższych preferencji ma ułatwić, a także zachęcić pracodawców do
tworzenia nowych miejsc pracy dla ludzi młodych.
107
Art. 11: w przepisie tym zamieszczono definicje podatnika podatku dochodowego, który jest
przedsiębiorcą, który posiada przedsiębiorstwo lub zakład na terenie małego miasta lub wsi.
Podatnik ten, stwarzając co najmniej 2 nowe miejsca pracy oraz zatrudniając dwóch młodych
pracowników, może odliczyć od podstawy opodatkowania w podatku dochodowym kwotę
stanowiącą zryczałtowaną wartość kosztu utworzenia tych miejsc pracy.
Celem tych regulacji jest stworzenie nowych miejsc pracy przez przedsiębiorców na terenach,
które objęte są największym bezrobociem, tj. małe miasta bądź na terenach obszarów
wiejskich. Wprowadzenie tych preferencji ma na celu aktywizację zarówno tych terenów jak
i młodych pracowników. Wprowadzenie tych regulacji będzie ograniczać elementarne
motywy emigracji młodych ludzi.
Aby uniknąć nadużyć ze strony przedsiębiorców, został wprowadzony wymóg minimalnego
okresu zatrudnienia (2 lat). Przedsiębiorca chcąc skorzystać z tych preferencji musi zachować
przedmiotowy wymóg.
W projektowanym artykule zostały określone warunki, które należy kumulatywnie spełnić,
aby skorzystać z tego upoważnienia tj. tylko w przypadku gdy:
1) nastąpi wzrost netto ilości zatrudnionych pracowników w stosunku do ubiegłego roku
podatkowego;
2) nie występuje u podatnika zaległość podatkowa wyższa niż 3% w okresie, w którym
utworzył nowe miejsce pracy oraz w ciągu następnych dwóch lat;
3) zatrudnienie młodych pracowników, o którym mowa ust. 1, nie może trwać krócej niż
24 miesiące;
4) podatnik prowadzi działalność gospodarczą od co najmniej roku;
5) miejscem faktycznego wykonywania pracy młodego pracownika jest małe miasto lub
wieś.
Art. 12: zryczałtowaną wartością kosztu utworzenia jednego miejsca pracy, o której mowa w
art. 11 ust. 1 projektu ustawy jest dwukrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę w roku
poprzednim.
Zaproponowana kwota jest zasadna ponieważ zarówno w małych jak i w średnich
przedsiębiorstwach są stosunkowo płytkie rezerwy wzrostu zatrudnienia, które można
uzupełnić dofinansowaniem publicznym, w relatywnie małej kwocie na terenach wiejskich i
małych miast.
108
Art. 13: przepis ten wprowadza prawo podatnika podatku dochodowego do odliczenia od
podstawy opodatkowania wartości utworzenia jednego miejsca pracy, w zeznaniu rocznym
za rok, w którym zatrudnił pracownika w pełnym wymiarze czasu pracy.
Celem niniejszego artykułu jest związanie zastosowania tego instrumentu z cyklem zeznań
rocznych w podatkach dochodowych.
Art. 14: przepis ten przewiduje odroczenie terminu płatności podatku dochodowego zarówno
przez rozpoczynającego działalność gospodarczą podatnika podatku dochodowego od osób
fizycznych jak też podatku dochodowego od osób prawnych. Okres ten nie może być dłuższy
niż 36 miesięcy. Podatnik musi spełnić warunki określone enumeratywnie w tym artykule.
Celem tej regulacji jest wprowadzenie pomocy dla przedsiębiorcy, który rozpoczyna
prowadzenie działalności gospodarczej na terenie małego miasta lub wsi poprzez odroczenie
terminu płatności podatku w określonej kwocie, co w znaczny sposób ułatwi przedsiębiorcom
rozpoczęcie nowej działalności gospodarczej.
Przedmiotowe odroczenie będzie przysługiwało podatnikowi tylko wówczas, gdy:
1) nie występują u podatnika zaległości podatkowe wyższe niż 3% rocznego
zobowiązania w danym podatku oraz z tytułu składek na ubezpieczenia
społeczne i zdrowotne,
2) zatrudnienie młodego pracownika, o którym mowa ust. 1, nie może trwać
krócej niż 24 miesiące z zastrzeżeniem ust. 3;
3) miejscem faktycznego wykonywania pracy młodego pracownika jest małe
miasto lub wieś.
Art. 15: przepis ten reguluje skutki prawne sytuacji, w której dojdzie do likwidacji miejsca
pracy młodego pracownika, w określonym czasie, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2,
wówczas podatnik podatku dochodowego obowiązany jest do odpowiedniego zwiększenia
podstawy opodatkowania oraz złożenia korekty zeznania podatkowego wraz z odsetkami
liczonymi od dnia następującego po dniu, w którym podatek dochodowy powinien być
zapłacony bez pomniejszenia o odroczoną kwotę.
Celem tej regulacji jest określenie konkretnej sankcji dla przedsiębiorcy, który zlikwiduje
miejsce pracy młodego pracownika w określonym terminie, mimo skorzystania z instrumentu
przewidzianych w ustawie. Sankcja ta ma na celu wyeliminowanie nadużyć, do których może
dojść ze strony przedsiębiorców.
109
Art. 1 6 : przepis ten określa uprawnienia, jakie przysługują podatnikowi podatku
dochodowego, jeżeli po upływie okresu zatrudnienia młodego pracownika podatnik przedłuży
zatrudnienie tego pracownika w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres co najmniej
następnych 12 miesięcy. Wówczas podatnik może wystąpić do naczelnika urzędu skarbowego
z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej w kwocie, o której mowa w tym przepisie.
Celem niniejszego przepisu jest wprowadzenie preferencji dla pracodawcy, który przedłuży
umowę z młodym pracownikiem, z których będzie mógł skorzystać po przedłużeniu
przedmiotowej umowy. Przepis ten ma zachęcić pracodawcę do wydłużenia okresu
zatrudnienia z młodym pracownikiem, z którym zawarł wcześniej umowę, co przyczyni się
do wydłużenia okresu zatrudnienia młodego pracownika.
Art. 1 7 : przepis ten określa regulację, która dotyczy umorzeń zaległości podatkowej, o
których mowa a art. 16, z jakich może skorzystać podatnik, jeżeli złożony wniosek przez
podatnika będzie uzasadniony ważnym interesem podatnika oraz interesem publicznym, a w
szczególności realną perspektywą utrzymania istotnego wzrostu zatrudnienia u
wnioskodawcy, po zakończeniu realizacji Programu.
Rozdział 2. Preferencje podatkowe dla osób zatrudniających absolwentów szkół
Rozdział ten tworzy preferencje podatkową dla pracodawców zatrudniających ludzi młodych.
Pierwsza z proponowanych preferencji pozwala zmniejszyć podstawę opodatkowania w
podatku dochodowym od osób fizycznych lub podatku dochodowym od osób prawnych.
Druga pozwala na odroczenie terminu płatności podatku dochodowego od osób fizycznych
lub podatku dochodowego od osób prawnych.
Podatki stanowią jeden z najistotniejszych ekonomicznych kosztów prowadzenia działalności
gospodarczej. Każde zmniejszenie takiego obciążenia jest więc dla przedsiębiorców bardzo
atrakcyjną propozycję. Aby więc zwiększyć zatrudnienie wśród ludzi młodych należy
zaproponować więc zaproponować preferencje w tym względzie.
Art. 18: podatnik zatrudniający absolwentów szkół w pełnym wymiarze czasu na okres co
najmniej 36 miesięcy może zmniejszyć podstawę opodatkowania w podatku dochodowym od
osób fizycznych lub podatku dochodowym od osób zryczałtowaną kwotę stanowiącą
równowartość wydatków na utworzenie miejsca pracy absolwenta. Pojęcie wartości
utworzenia jednego miejsca pracy zostało zdefiniowane w art. 12, natomiast pojęcie
absolwenta szkół zostało zdefiniowane w art. 10 pkt. 17. W przypadku nieutrzymania miejsc
110
pracy przez ten czas podatnik obowiązany jest do odpowiedniego zwiększenia podstawy
opodatkowania oraz złożenia korekty zeznania podatkowego.
Celem tego przepisu jest stworzenie generalnych preferencji podatkowych dla przedsiębiorcy
zatrudniającego absolwentów szkół. Powinno to zachęcić osoby prowadzące działalność
gospodarczą do trwałego zatrudniania absolwentów szkół.
R oz d zi a ł 3 . Zwrot zapłaconego podatku dla przedsiębiorców zatrudniających
absolwentów
Kolejną przewidzianą w ustawie preferencją dla pracodawców jest wprowadzenie zwrotu
zapłaconego podatku dla przedsiębiorców zatrudniających absolwentów szkół. Jest to
przywilej dalej idący w porównaniu z rozwiązaniami określonymi w art. 11-18. Preferencje w
podatku dochodowym są często niedostępne ze względu na niski dochód bądź stratę,
Preferencja ta jest jednak adresowana do pracodawców zatrudniających tylko:

absolwentów posiadających zawód wymieniony w rozporządzeniu

działających na terenach małych miast i wsi.
Art. 19: instrument ten dotyczy przedsiębiorców zatrudniających absolwentów szkół,
wykonujących zawody znajdujące się na liście, określonej w rozporządzeniu wydanym na
podstawie tego artykułu, na terenie małych miast i wsi. Preferencja ma więc dotyczyć tylko
określonych grup absolwentów których wspieranie będzie korzystne z punktu widzenia
interesu publicznego
Pracodawca po upływie roku zatrudnienia absolwenta wykonującego zawód uwzględniony na
liście może wystąpić
do naczelnika urzędu skarbowego o zwrot zapłaconego podatku,
stanowiącego dochód budżetu państwa. Zwrot zapłaconego podatku ma nastąpić w drodze
decyzji administracyjnej.
Celem tego przepisu jest zwiększenie zatrudnienia wśród absolwentów szkół wykonujących
zawody w przypadku których występują szczególne trudności ze znalezieniem pracy.
Art. 20: przepis ten określa skutek prawny występujący w przypadku gdy zwrot, o którym
mowa w poprzednim artykule był nienależny. Na jego mocy należność z tytułu nienależnie
zwróconego podatku podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym
na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Artykuł ten określa
również tryb na podstawie której dokonywany jest zwrot zapłaconego podatku.
111
Przepis ten określa skutek prawny w przypadku gdy zawód wykonywany przez absolwenta
szkoły nie został uwzględniony na liście, o której mowa w art. 19, pomimo że wcześniej się
tam znajdował a pracodawca spełniał warunki określone dla uzyskania zwrotu podatku.
Pracodawca zachowuje wówczas prawo do tego zwolnienia.
Rozdział 4. Obniżenie wysokości składek na ubezpieczenia społeczne na obszarze gmin
zdegradowanych ekonomicznie
Wprowadzone zmiany mają zwiększyć szanse na rynku pracy osób pochodzących z obszarów
gmin zdegradowanych ekonomicznie za pomocą subsydiowania przez budżet państwa połowy
kosztów na ubezpieczenie emerytalne i rentowe ponoszonych przez pracodawców. Jest to
forma publicznej pomocy państwa mająca zainteresować pracodawców zatrudnianiem
młodych pracowników w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres co najmniej trzech lat.
Celem tego przepisu jest stworzenie nowych i trwałych miejsc pracy na terenie gmin
zdegradowanych ekonomicznie, na których to miejscach pracy zostaną zatrudnieni młodzi
pracownicy.
Art. 21: proponuje się zmniejszenie o 50% wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne i
rentowe w części finansowanej przez pracodawcę będącego płatnikiem w przypadku
zatrudnienia młodych pracowników w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres pierwszych
dwunastu miesięcy ich zatrudnienia. Celem przepisu jest zwiększenie zatrudnienia na terenie
gmin zdegradowanych ekonomicznie, których wykaz określa rozporządzenie Rady Ministrów
wydane na podstawie art. 5 ust. 2 te ustawy.
Rozdział 5. Wsparcie finansowe dla pracowników zatrudnionych na obszarze małego
miasta lub wsi
W przepisach projektowanego rozdziału wprowadzono instytucję wsparcia finansowego dla
pracowników zatrudnionych na obszarze małego miasta lub wsi, których dochód w rodzinie
nie przekracza określonego pułapu i mają na utrzymaniu małoletnie dziecko. Kwota
otrzymywanego wsparcia finansowego skorelowana będzie z liczbą posiadanych dzieci.
112
Celem wprowadzanych rozwiązań jest wsparcie finansowe pracowników, będących
rodzicami, którzy podejmują zatrudnienie i faktycznie świadczą pracę na obszarze małego
miasta lub wsi.
W rozdziale określono przesłanki, od których uzależniona będzie możliwość uzyskania
wsparcia finansowego, określono również organy właściwe w sprawach udzielania wniosków
i procedurę ubiegania się o przyznanie tej formy pomocy, źródła jego finansowania, jak
również zasady postępowania w przypadku nienależnie pobranych świadczeń.
A r t . 2 2 : przedmiotem przepisu jest możliwość udzielenia wsparcia
finansowego
pracownikowi zatrudnionemu na obszarze małego miasta lub wsi, którego miesięczny dochód
na członka rodziny pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym nie przekracza
połowy wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, a który ma na utrzymaniu dziecko,
wsparcia finansowego w kwocie nie mniejszej niż 200 zł na miesiąc na każde dziecko (kwota
ta będzie określona stosownym rozporządzeniem wydawanym przez Radę Ministrów).
Definicja dochodu, o którym mowa w omawianym przepisie, jest tożsama z dochodem, o
którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej21. Wsparcie finansowe
jest wypłacane na okresy roczne i może być wypłacane maksymalnie do końca miesiąca, w
którym dziecko, na które przysługuje wsparcie finansowe ukończy 5 rok życia. Warto
zwrócić uwagę, że kwoty wsparcia finansowego nie stanowią podstawy do naliczania składek
na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Art. 23: przedmiotem tego przepisu jest wprowadzenie normy kolizyjnej, dotyczącej
uprawnienia do uzyskania wsparcia finansowego przez pracownika, który nie pozostaje we
wspólnym gospodarstwie domowym z drugim rodzicem dziecka, na które przysługuje
wsparcie finansowe. Przepis ten ma na celu zapobieżenie nadużyciom w zakresie udzielania
wsparcia pracownikom, o którym mowa w art. 22. Zapobiega sytuacji, w której tego rodzaju
wsparcie mogłoby być pobierane przez oboje rodziców dziecka w sytuacji, gdy dziecko
pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym tylko z jednym z rodziców. Zgodnie z
przyjętą zasadą, wsparcie finansowe przysługuje temu z rodziców, u którego dziecko stale
zamieszkuje.
Art. 24: przepis ten określa: zasady udzielenia wsparcia, organy właściwe do udzielenia
wsparcia finansowego, terminy jego wypłaty. Wsparcie finansowe udzielane jest na wniosek.
21
Dz. U. z 2009 r., Nr 175 poz. 1362 ze zm.
113
Organami właściwymi w sprawach jego udzielania są odpowiednio: wójt gminy, burmistrz
lub prezydent miasta. Wsparcie finansowe jest wypłacane ze środków budżetu jednostek
samorządu terytorialnego, które zostanie zasilone na ten cel dotacją z budżetu państwa.
Art. 25: przepis ten określa elementy wniosku składanego w celu uzyskania wsparcia
finansowego oraz dokumenty, które należy dołączyć do składanego wniosku. Wnioskodawcy
w składanym wniosku obowiązani są do podania danych osobowych swoich i dziecka, na
które przysługiwać będzie wsparcie finansowe. Do wniosku należy dołączyć oświadczenia i
zaświadczenia, mające wpływ na ustalenie prawa do wsparcia finansowego. Wnioskodawca
obowiązany będzie do złożenia prawdziwych danych w oświadczeniach pod rygorem
odpowiedzialności karnej. W przepisie tym znajduje się upoważnienie dla ministra
właściwego do spraw pracy do wydania rozporządzenia, w którym określony zostanie wzór
wniosku o przyznanie wsparcia finansowego.
Art. 26: przepis określa zasady postępowania w przypadku złożenia przez pracownika
nieprawidłowo wniosku. Jeżeli wniosek zostanie złożony nieprawidłowo właściwy organ
wezwie pisemnie osobę ubiegającą się o wsparcie finansowe do poprawienia lub uzupełnienia
wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania
skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Podobny skutek będzie miało
złożenie wniosku bez wymaganych dokumentów; jednakże w takim przypadku właściwy
organ przyjmie wniosek i wyznaczy termin co najmniej 30 - dniowy na uzupełnienie
brakujących dokumentów. Jednakże nie można pozostawić wniosku bez rozpoznania w
sytuacji, w której przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą
wniosek jest niewydanie tego dokumentu przez podmiot obowiązany w terminie
umożliwiającym złożenie wniosku o udzielenie wsparcia finansowego.
Odmowa przyznania wsparcia finansowego nastąpi w formie decyzji administracyjnej, co
oznacza, że wnioskodawca będzie miał możliwość złożenia odwołania, zgodnie z przepisami
Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 27: przepis wprowadza obowiązek informowania przez osoby otrzymujące tę formę
wsparcia, o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do otrzymywania wsparcia finansowego.
W ust. 3 tego artykułu znajduje się upoważnienie dla ministra właściwego do spraw pracy do
wydania rozporządzenia, w którym określony zostanie wzór aktualizacji wniosku o
przyznanie wsparcia finansowego.
114
Celem wprowadzanego przepisu jest określenie kręgu podmiotów, które mają obowiązek
przedstawiać organowi udzielającemu wsparcia wszelkie informacje co do okoliczności
mających wpływ na prawo do otrzymania wsparcia finansowego.
Art. 28 – 29: przepisy te określają tryb ściągnięcia należności z tytułu nienależnie pobranych
świadczeń. Ściągnięcie tych należności następuje w trybie przepisów o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji. Wysokość nienależnie pobranych świadczeń zostaje określona
w drodze decyzji administracyjnej.
Przepis pozostawia jednak luz decyzyjny właściwym organom w ustalaniu trybu, w jakim
nastąpi zwrot nienależnie pobranych świadczeń. W przypadkach bowiem szczególnie
uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w
całości lub w części stanowiłoby dla osoby obowiązanej nadmierne obciążenie lub też
niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie
zwrotu tej należności, na uzasadniony wniosek lub z urzędu, może odstąpić od żądania
takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części,
rozłożyć na raty płatność albo odroczyć termin płatności.
Roszczenie o zwrot nienależnie pobranych należności, ulega przedawnieniu z upływem trzech
lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna. Bieg
przedawnienia zostanie przerwany przez odroczenie terminu płatności należności lub
rozłożenie spłaty należności na raty. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia rozpocznie
od bieg od początku od dnia następującego po dniu ustalonym jako ostatni dzień spłaty
odroczonej należności lub po dniu ustalonym jako ostatni dzień spłaty ostatniej raty
należności. Warto również podkreślić, że nie wydaje się decyzji o zwrocie nienależnie
pobranych świadczeń, jeżeli od daty ich pobrania upłynęło dziesięć lat.
Celem omawianych przepisów jest ochrona budżetu jednostek samorządu terytorialnego
przed nieuzasadnionymi przepisami prawa wydatkami, które zostają dokonane wskutek
błędnego określenia stanu faktycznego lub prawnego wnioskodawcy, na podstawie którego
zostały dokonane wypłaty wsparcia finansowego.
Rozdział 5. Stypendia edukacyjne dla młodzieży zamieszkałej na terenie gmin
zdegradowanych ekonomicznie
Projekt ustawy wprowadza specjalne stypendia edukacyjne, przeznaczone dla młodzieży
zamieszkałej na terenie gmin zdegradowanych ekonomicznie. Celem wprowadzenie
115
stypendiów jest przeciwdziałanie bezrobociu wśród ludzi młodych pochodzących z regionów
szczególnie dotkniętych spowolnieniem gospodarczym oraz będących w gorszej sytuacji na
rynku pracy.
Art. 30: stypendium edukacyjne może być przyznane osobie w wieku od 16 do 25 roku życia,
która zamieszkuje na obszarze gmin zdegradowanych ekonomicznie. Stypendium udzielane
jest na okres podstawowego kształcenia danego stypendysty, czyli zgodnie z ust. 4 obejmuje
okres kształcenia w szkołach ponadgimnazjalnych oraz na studiach licencjackich. Dotyczy to
szczególnie osób pochodzących z biednych rodzin, dlatego też dochód na jednego członka
rodziny stypendysty nie może przekraczać 40% wysokości minimalnego wynagrodzenia za
pracę. Okres na jaki udziela się stypendium nie może być dłuższy niż 4 lata. Dodatkowym
warunkiem określonym w art. 33 jest aby stypendysta pobierał naukę w powiecie, w którym
znajduje się gmina zdegradowana ekonomicznie.
Art. 31: zgodnie z tym przepisem stypendysta może uzyskać co miesiąc do 500 zł na
pokrycie kosztów utrzymania oraz raz do roku do 1500 zł przeznaczone na opłacenie
czesnego, gdy jest ono pobierane. Zgodnie z ust. 2 składka na opłacenie czesnego jest
przelewana bezpośrednio na rachunek bankowy szkoły lub uczelni.
Art. 32: przedmiotem tego przepisu jest określenie kwoty, jaką może uzyskać stypendysta
aktywnie poszukujący pracy. Stypendysta może uzyskać co miesiąc do 400 zł w okresie
aktywnego poszukiwania pracy. W przypadku podjęcia przez stypendystę pracy, stypendium
jest dalej mu wypłacane.
Art. 33 – 34: w celu uzyskania stypendium, osoba uprawniona może złożyć wniosek do
organu samorządu terytorialnego właściwego dla wnioskodawcy. Organem tym jest właściwy
dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Szczegółowe
dane, jakie ma określać wniosek zawiera art. 34 w ust. 3. Dodatkowo w ust. 4 tego artykułu
określono załączniki, które należy dołączyć do wniosku. Są to:
1) oświadczenie o wysokości uzyskanych dochodów;
2) zaświadczenie o statusie ucznia lub studenta;
3) inne zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do
ustalenia prawa do stypendium;
116
4) oświadczenie o podjęciu aktywnego poszukiwania pracy po ukończeniu
szkoły określonej ust. 3 pkt 2.
Art. 35: w przepisie tym określono tryb postępowania w przypadku złożenia przez
wnioskodawcę nieprawidłowo wypełnionego wniosku lub niekompletnej dokumentacji.
Właściwy organ wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia
otrzymania wezwania lub uzupełnienia brakujących dokumentów w terminie 30 dni. W ust. 3
przewiduje się udogodnienie dla wnioskodawców, którzy nie uzyskali koniecznych
dokumentów w odpowiednim terminie od wezwania ich do uzupełnienia brakujących
dokumentów ze względu niewydanie ich przez właściwą instytucję lub uzyskali je w terminie
uniemożliwiającym złożenie wniosku o stypendium. Celem tego przepisu jest umożliwienie
uzupełnienia wniosku nawet w przypadku, gdy został złożony wadliwie, lub wymieniać braki,
jakie wnioskodawca musi usunąć.
Art. 36: do oceny wniosków o stypendium edukacyjne powołuje się komisję stypendialną.
Komisja składa się z wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, przedstawiciel organizacji
pracodawców, gdy taka działa na terenie gminy zdegradowanej ekonomicznie oraz
przedstawiciel właściwego kuratorium oświaty. Ze względu na cel stypendium jednym z
kryteriów branych pod uwagę przez komisję stypendialną jest sytuacja materialna
wnioskodawcy.
Art. 37: stypendium edukacyjne przysługuje również w okresie aktywnego poszukiwania
pracy, o ile poszukuję się jej w powiecie, w skład którego wchodzi gmina zdegradowana
ekonomicznie. Celem tego przepisu jest ułatwienie stypendystom pierwszych kroków na
rynku pracy.
Art. 38 – 39: osoby, które uzyskały stypendium edukacyjne mają obowiązek zaliczać
program oraz ukończyć edukację w szkole ponadgimnazjalnej lub uczelni wyższej przez
okres otrzymywania stypendium. Spełnienie tego warunku stypendyści muszą odpowiednio
udokumentować. W przypadku nie zaliczenia programu lub nie ukończenia szkoły
ponadgimnazjalnej lub uczelni wyższej, stypendysta ma obowiązek zwrócić uzyskane
stypendium.
Celem tego przepisu jest wspieranie wyróżniających się naukowo młodych osób oraz
promowanie w środowisku uczniów prawidłowych postaw.
117
Art. 40 – 41: na wnioskodawców i stypendystów nakłada się obowiązek informowania
odpowiednich organów o zmianie informacji mających wpływ na prawo do udzielenie
stypendium lub jego wysokość. Dodatkowo nakłada się obowiązek na organy administracji
publicznej do udzielania wyjaśnień oraz informacji na żądanie właściwego organu. Zapewnia
się wnioskodawcom kontrolę nad podjętymi przez organ decyzjami. Zgodnie z art. 41 ust. 3
wysokość należności podlegającej zwrotowi ustalana jest w drodze decyzji właściwego
organu. W szczególnie uzasadnionych przypadkach właściwy organ może odstąpić od żądania
zwrotu kwoty stypendium, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub
części. Dodatkowo przewiduje się możliwość podjęcia przez organ decyzji o rozłożeniu
płatności takiej należności na raty albo odroczenie terminu płatności.
Celem tego przepisu
jest usprawnienie organizacji przyznawania stypendiów oraz ograniczenia nadużyć.
Art. 42: Stypendia są wypłacane z Funduszu Wspomagania Zatrudnienia, o którym mowa w
art. 69 organy gminy.
Rozdział 7. Dotacje z Fundusz Wspomagania Zatrudnienia w celu stworzenia nowych
miejsc pracy w gminach zdegradowanych ekonomicznie
Zgodnie z projektem ustawy na szczególne wsparcie mogą liczyć projekty stworzenia nowych
miejsc pracy w gminach zdegradowanych ekonomicznie. Dotacje są skierowane do
przedsiębiorców, posiadających siedzibę na terenie gminy zdegradowanej ekonomicznie oraz
bezrobotnych zamieszkałych na terenie gminy zdegradowanej ekonomicznie. Zgodnie z
założeniem dofinansowanie przyczyni się do stworzenia nowych i trwałych miejsc pracy.
Bodźcem mającym zachęcić przedsiębiorców do zatrudnienia nowych pracowników, będzie
refundacja części kosztów poniesionych na wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy. Z
drugiej strony projekt wspiera przedsiębiorczość i samozatrudnienie, aż do kwoty
dziesięciokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę. Długofalowym skutkiem wsparcia
oprócz zapewnienia miejsc pracy dla osób bezrobotnych będzie również podniesienie ich
kwalifikacji, co przyczyni się do przeciwdziałania ich ponownemu bezrobociu w przyszłości.
A rt . 43 : wójt burmistrz lub prezydent miasta ze środków Fundusz Wspomagania
Zatrudnienia będzie miał prawo udzielić dotacji podmiotowi prowadzącemu działalność
gospodarczą na terenie gminy zdegradowanej ekonomicznie, pokrywającej koszty
118
wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego w wysokości
określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 10-krotnej wysokości przeciętnego
wynagrodzenia.
Organ samorządu terytorialnego będzie miał również prawo do przyznania ze środków
Funduszu Wspomagania Zatrudnienia bezrobotnemu zamieszkałemu na terenie gminy
zdegradowanej ekonomicznie jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, w
wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 10-krotnej wysokości przeciętnego
wynagrodzenia.
Celem tego przepisu jest udzielenie pomocy na szczególnych warunkach dla podmiotów
przyczyniających się do rozwoju obszarów zdegradowanych ekonomicznie.
Art. 44 – 45: na podmiocie przyjmującym refundację ciąży obowiązek zatrudnienia na
utworzonym stanowisku pracy skierowanego lub skierowanych bezrobotnych w pełnym
wymiarze czasu pracy łącznie przez okres dłuższy niż 36 miesiące oraz nie naruszania innych
warunków umowy o refundację. Natomiast zgodnie z ust. 2 na osobie, która otrzymała
jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej ciąży obowiązek prowadzenia
działalności gospodarczej przez okres nie krótszy niż 36 miesięcy. W przypadku naruszenia
wskazanych obowiązków bądź innych warunków umowy o refundację powoduje konieczność
zwrotu otrzymanych środków wraz z odsetkami.
Art. 46 – 48: w celu uzyskania dotacji z Funduszu Wspomagania Zatrudnienia należy złożyć
wniosek do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy organu
samorządu terytorialnego. W art. 47 ust. 3 zostały szczegółowo określone dane jakie musi
zawrzeć wnioskodawca we wniosku, aby został on rozpatrzony. W art. 48 zostały
przedstawione konsekwencje nieprawidłowego wypełnienia wniosku. W takiej sytuacji organ
wzywa wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia
otrzymania wezwania. W art. 48 ust. 3 przewiduje się udogodnienie dla wnioskodawców,
którzy nie uzyskali koniecznych dokumentów w terminie 14 dni od wezwania ich do
uzupełnienia brakujących dokumentów ze względu niewydanie ich przez właściwą instytucję
lub uzyskali je w terminie uniemożliwiającym złożenie wniosku o dotację.
Art. 49 – 50: oceny wniosków o dotację dokonuje komisja. W skład komisji, o której mowa
w ust. 1, wchodzą odpowiednio wójt, burmistrz, lub prezydent miasta, przedstawiciel
organizacji pracodawców, o ile taka organizacja działa na terenie gminy. Zgodnie z celem
119
wprowadzonej regulacji, polegającym na trwałym wzroście zatrudnienia, nakłada się na
komisję obowiązek oceny wniosków uwzględniając tak określony interes publiczny. W
przypadku przyznania dotacji, jest ona wypłacana z Funduszu Wspomagania Zatrudnienia
przez właściwy organ gminy.
Rozdział 8. Praktyki szkoleniowe
Projekt ustawy wprowadza możliwość finansowania praktyk szkoleniowych z budżetu
państwa za pośrednictwem organu właściwego w tej sprawie: czyli wójta, burmistrza lub
prezydenta miasta. Beneficjentem takiego dofinansowania mogą być przedsiębiorcy z
obszarów gmin zdegradowanych ekonomicznie, kiedy przyjmą praktykanta na praktyki
szkoleniowe. Rozwiązanie to ma na celu zachęcenie pracodawców do przyjmowania
praktykantów oraz wsparcie młodych osób w znalezienia pierwszego zatrudnienia. Celem
tego przepisu jest zwiększenie zainteresowania przez pracodawców przyjmowaniem
praktykantów co spowoduje nabycie przez nich nowych umiejętności, na które jest
zapotrzebowanie na rynku pracy oraz da im możliwość dogłębniejszego poznanie tego rynku.
Dodatkowym skutkiem dofinansowania będzie wsparcie inicjatywy w młodych ludziach,
którzy aktualnie pozostają bez pracy.
Art. 51 – 53: istotą praktyk szkoleniowych jest uzyskanie doświadczenia i nabycia
umiejętności praktycznych do wykonywania pracy.
Podstawą do odbycia praktyki
szkoleniowej jest umowa o praktykę szkoleniową. Nie przewiduje się ograniczeń
wynikających z wieku praktykanta ze względu na wprowadzeniu wymogu pobierania nauki
osoby chętnej do odbycia praktyki szkoleniowej. Podmiotami uprawnionymi do
przyjmowania praktykantów są przedsiębiorcy. Praktyka może być nieodpłatna lub odpłatna,
pod warunkiem, że wysokość miesięcznego świadczenia praktykanta nie przekracza
wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Art. 54 – 58: na podstawie tych przepisów pomoc udzielana jest po zwarciu umowy o
odbycie praktyki szkoleniowej oraz umowy o dofinansowanie praktyki z w właściwym
wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta. Kwota dofinansowania została określona w
wysokości mającej pokryć koszty związane z przyjęciem praktykanta. W przypadku gdy
praktyka jest nieodpłatna, miesięczna kwota pomocy wynosi do 50% wysokości minimalnego
wynagrodzenia za pracę, natomiast w przypadku gdy praktyka jest odpłatna, 25% kwoty
120
świadczenia na rzecz praktykanta. Zgodnie z art. 55 ust. 5 szczegółowe warunki wypłacania
dofinansowania określone są w umowie o dofinansowanie praktyki. Pomoc udzielona
przedsiębiorcom nie stanowi podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne, o
których mowa w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 56
dofinansowania odbycia praktyk nie przewiduje się za osoby, które już aktywnie uczestniczą
na rynku pracy. Rozumie się przez to dwie sytuacje; pozostawanie jednocześnie w stosunku
pracy lub uzyskiwanie przychodów z działalności gospodarczej wykonywanej osobiście. W
art. 57 przewidziano prawo do zachowania dofinansowania odbywanych praktyk do końca
miesiąca, w którym zawarta została umowa o pracę. Umowa o pracę zawarta z praktykantem
musi być zawarta na pełny etat w celu zachowania dofinansowania odbywanych praktyk. W
przypadku gdy po zawarciu umowy o pracę praktykant nie kontynuuje odbywania praktyki
np. od razu podejmuję pracę na podstawie umowy o pracę w niepełnym wymiarze czasu
pracy, zgodnie z art. 55 ust. 5 umowa o dofinansowanie ulega rozwiązaniu z mocy prawa. W
art. 58 uregulowano szczegółowo jak będzie wyglądać umowa o przyznanie pomocy
finansowej.
Art. 59 – 62: do praktyk szkoleniowych nie mają zastosowania przepisy Kodeksu Pracy, z
wyjątkiem regulacji o równym traktowaniu w zatrudnieniu, norm i ogólnego wymiaru czasu
pracy, okresu odpoczynku oraz pracy w godzinach nadliczbowych. Dodatkowo praktykant nie
może wykonywać prac szczególnie niebezpiecznych. Podstawą odbycia praktyki jest umowa
zawarta pomiędzy praktykantem a przedsiębiorcą. Umowa taka nie może być zawarta na
okres dłuższy niż trzy miesiące, powinna określać rodzaj pracy, w ramach której praktykant
ma uzyskiwać doświadczenie i nabywać umiejętności praktyczne, okres odbywania praktyki,
tygodniowy wymiar czasu pracy w ramach praktyki, wysokość świadczenia pieniężnego, o
którym mowa w art. 55 ust. 2, jeżeli praktyka ma być odbywana odpłatnie. W przypadku
zawarcia kolejnej umowy łączny okres trwania praktyki nie może przekroczyć trzech
miesięcy. Celem tej regulacji jest ograniczenie sytuacji obchodzenia prawa przez
przedsiębiorców. Obowiązkiem przyjmującego na praktykę jest zapewnienie praktykantowi
bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Po odbyciu praktyk praktykant, może
wystąpić z wnioskiem o wydanie przez przedsiębiorcę zaświadczenia o rodzaju wykonywanej
pracy i umiejętnościach nabytych w czasie odbywania praktyki.
DZIAŁ III. BEZPOŚREDNIA POMOC DLA OSÓB POSZUKUJĄCYCH PRACY
POZOSTAJĄCYCH W NIEPEŁNYM ZATRUDNIENIU
121
Kolejną formą wspierania pracy wśród ludzi młodych, którą wprowadza projektowana ustawa
jest stworzenie instytucji minipracy. Podobne rozwiązania stosowane są w Niemczech, gdzie
jest to atrakcyjna forma wspierania osób stawiających pierwsze kroki na rynku pracy. Istotą
tego rozwiązania jest stworzenie ludziom młodym możliwości pracy w niepełnym wymiarze
czasu pracy, przy jednoczesnym wsparciu finansowym państwa. Zachęci to pracodawców do
zatrudniania ludzi młodych w sytuacji, kiedy nie są oni w stanie stworzyć dla nich pełnego
etatu. Natomiast ludziom młodym zagwarantuje otrzymywanie godziwego wynagrodzenia za
pracę pomimo zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu.
Celem tych przepisów jest ułatwienie młodym ludziom wejścia na rynek pracy jak i
zapewnienie pracodawcom atrakcyjnej formy zatrudniania. W obecnych warunkach
pracodawcy często nie są skłonni zatrudniać młodych ludzi w pełnym wymiarze czasu pracy.
Zatrudnienie w niepełnym wymiarze wiąże się z niższymi zarobkami. Powoduje to, że wiele
młodych osób ma problemy z uzyskaniem niezależności finansowej. Proponowana instytucja
ma na celu pomoc takim ludziom w uzyskaniu samodzielności finansowej.
Art. 63: w przepisie tym zawarto definicję minipracy. Ma to być wykonywanie pracy na
podstawie umowy o pracę na czas nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 5 lat w niepełnym
wymiarze czasu pracy przez pracownika, który w momencie zawarcia umowy jest
absolwentem lub osobą pobierającą naukę (pojęcia te zostały zdefiniowane w słowniczku
ustawowym), który to pracownik następnie zawrze umowę o dofinansowanie minipracy z
właściwym urzędem pracy. Instytucja ta funkcjonować ma więc dzięki połączeniu dwóch
elementów: umowy o pracę oraz zawartej następnie umowy o dofinansowanie z urzędem
pracy. Przepis ten wskazuje również, że wynagrodzenie, wypłacane przez pracodawcę nie
może być niższe niż minimalne wynagrodzenie liczone proporcjonalnie do wymiaru czasu
pracy. Wprowadzono także górny limit wynagrodzenia.
Celem tego przepisu jest określenie jakie elementy składają się na projektowaną instytucję.
Innym jego celem jest zapobiegnięcie zaniżaniu wynagrodzenia przez pracodawcę, a także
sytuacji kiedy pracownicy będą otrzymywać wysokie wynagrodzenie i oprócz tego pomoc
państwa.
Art. 64: zgodnie z tym przepisem wysokość pomocy otrzymywanej przez pracownika
korzystającego z minipracy może wynosić nie więcej niż 800 zł. Warunkiem jej otrzymania
jest zawarcie umowy o minipracę, a następnie zawarcie umowę o dofinansowanie minipracy z
122
właściwym urzędem pracy. W każdym kolejnym roku, w którym otrzymywana będzie
pomoc, kwota dofinansowania będzie ulegać obniżeniu o 20% kwoty pomocy otrzymanej w
pierwszym roku pracy. Wraz ze zwiększaniem doświadczenia zawodowego pracownicy
powinni umacniać bowiem swoją pozycję na rynku pracy, co w konsekwencji powinno
prowadzić do zmniejszania pomocy. Umowa z urzędem pracy dotycząca dofinansowania z
mocy prawa ulega rozwiązaniu w przypadku rozwiązania stosunku pracy z absolwentem lub
osobą pobierającą naukę.
Celem tego przepisu jest ukształtowanie instytucji w ten sposób, aby ułatwiała wchodzeniu
ludzi młodych na rynek, gdzie występuje ograniczona podaż pracy oraz eliminacja
przypadków, kiedy projektowana instytucja stanie się w praktyce zasiłkiem dla bezrobotnych,
co będzie niezgodne jej istotą.
Art. 65: w przepisie tym określono sposób, w jaki wypłacane są kwoty dofinansowania. Na
jego mocy kwotę pomocy finansowej wypłaca się za okresy miesięczne, począwszy od
miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawarto umowę z właściwym organem, nie
później niż ostatniego dnia miesiąca.
Celem tego przepisu jest
dostosowanie częstotliwości wypłacania pomocy finansowej do
częstotliwości otrzymywania wynagrodzenia ze stosunku pracy.
Art. 66: zgodnie z tym przepisem, projektowane rozwiązania określone w art. 66 nie mogą
być stosowane do osób, które pozostają lub kiedykolwiek pozostawały w stosunku pracy w
pełnym wymiarze czasu pracy lub pozostawali w stosunku pracy, niezależnie od wymiaru
czasu pracy, a od rozwiązania ostatniego stosunku pracy upłynął okres krótszy niż jeden rok.
Celem tego przepisu jest eliminacja przypadków, gdy osoby pracujące na pełny etat będą
przychodziły na część etatu w celu zmniejszenia obciążenia finansowego pracodawcy, a także
podkreślenie, że minipraca jest instytucją przewidzianą przede wszystkim dla osób
stawiających pierwsze kroki na rynku pracy.
Art. 67: w przepisie tym określono, że kwota dofinansowania przysługuje wyłącznie do
końca miesiąca, w którym zawarta została umowa o pracę na pełen etat.
Celem tego przepisu jest eliminacja przypadków, gdy beneficjent pomocy będzie pobierał
kwotę dofinansowania, gdy już nie będzie do tego uprawniony.
123
Art. 68: przepis ten określa, że niezależnie od ilości zawartych umów, minipracę można
świadczyć przez okres nie dłuższy niż 5 lat oraz, że minipraca może być jednocześnie
świadczona na rzecz tylko jednego pracodawcy.
Celem tego przepisu jest ochrona przed nadużywaniem pomocy przyznawanej w związku z
minipracą. Instytucja ta ma wprowadzać młodych ludzi na rynek pracy, a nie permanentnie
ich wspierać.
DZIAŁ IV. FUNDUSZ WSPOMAGANIA ZATRUDNIENIA I FUNDUSZ
WSPIERANIA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI LUDZI MŁODYCH
Rozdział I. Fundusz wspomagania zatrudnienia i Fundusz Wspierania
przedsiębiorczości ludzi młodych
Dział IV projektu ustawy wprowadzi do systemu finansów publicznych dwa fundusze:
Fundusz Wspomagania Zatrudnienia oraz Fundusz Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi
Młodych ulokowane w Banku Gospodarstwa Krajowego.
Celem Funduszu Wspomagania Zatrudnienia jest gromadzenie środków mających na celu
wspieranie zatrudnienia poprzez tworzenie nowych miejsc pracy zwłaszcza dla osób, które
nie ukończyły 35 roku życia.
Celem Funduszu Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych jest wspieranie osób, które
nie ukończyły 35 roku życia i będą rozpoczynać prowadzenie działalności gospodarczej.
Wydatki tych środków funduszy będzie polegała w szczególności na udzielaniu pożyczek,
pomocy w spłacie części należnej kwoty odsetek od kredytów zaciągniętych przez
kredytobiorców, pokrywaniu skutków finansowych umorzeń spłaty kredytów, pokrywaniu
kosztów egzekucji roszczeń wynikających z niespłaconych pożyczek oraz kosztów realizacji
tych zadań ponoszonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego.
Pomoc w formie kredytów dotyczy wyłącznie kredytów udzielanych przez banki, które
podpiszą z BGK umowę określającą zasady korzystania ze środków Funduszy.
Art. 69: artykuł dotyczy utworzenia i wprowadzenia do systemu finansów publicznych
Funduszu Wspomagania Zatrudnienia. Fundusz będzie umiejscowiony w Banku
Gospodarstwa Krajowego. Celem przepisu jest
gromadzenie i dysponowanie środkami
przeznaczonymi na realizację narodowego programu wspierania zatrudnienia ludzi młodych,
polegającego na tworzeniu zachęt finansowych do tworzenia i utrzymania nowych miejsc
124
pracy. Gospodarka środkami Funduszu będzie podlegała nadzorowi Rady do spraw Pożyczek
i Kredytów.
Art. 70: artykuł dotyczy utworzenia i wprowadzenia do systemu finansów publicznych
drugiego z funduszy, tj. Funduszu Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych. Fundusz
będzie umiejscowiony w Banku Gospodarstwa Krajowego. Celem przepisu jest gromadzenie
i dysponowanie środkami przeznaczonymi na realizację narodowego programu wspierania
przedsiębiorczości ludzi młodych, polegającego na tworzeniu zachęt finansowych do
zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym nowych miejsc pracy.
Gospodarka środkami tego Funduszu również będzie podlegała nadzorowi Rady do spraw
Pożyczek i Kredytów.
Art. 71: artykuł określa źródła przychodów funduszy utworzonych na mocy art. 69 i art. 70.
Celem jest zapewnienie stałych wpływów funduszy i przez to umożliwienie realizacji zadań
ustawowych.
Przychodami funduszy będą składki opłacane przez wszystkie podmioty zatrudniające osoby
lub zlecające wykonywanie czynności tym osobom bez względu na stosunek prawny będący
podstawą zatrudnienia lub wykonywania czynności, dotacje z budżetu państwa, odsetki od
lokat wolnych środków w bankach, wpływy z inwestycji wolnych środków funduszy, spłaty
udzielonych pożyczek wraz z odsetkami, spadki, zapisy, darowizny, środki uzyskane w
ramach bezzwrotnej pomocy zagranicznej, środki uzyskane z opłat na rzecz gmin
zdegradowanych ekonomicznie oraz inne wpływy. Przepis ten wprowadza również
ograniczenia w zakresie lokowanych środków funduszy.
Art. 72: przepis ten określa podmioty obowiązane do wpłacania składek na te fundusze.
Celem przepisu jest wprowadzenie co do zasady powszechnego obowiązku wpłacania składek
i zapewnienie regularnego zasilania funduszy. Przepis ten określa obowiązki płatnika tych
składek, tj. ich obliczanie, pobranie i odprowadzanie oraz termin realizacji tego obowiązku.
Obowiązki wymienione w tym przepisie będą realizowane do 15 dnia miesiąca następującego
po miesiącu, za który składki są należne
Art. 73: przepis ten określa podstawę wymiaru składek na fundusze. Zgodnie z tym
przepisem podstawę wymiaru składek, o których mowa w art. 72, będzie co do zasady
podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, bez stosowania
125
ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o
systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z tym przepisem roczna podstawa wymiaru
składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6, 7 i 10, w
danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej
trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w
gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej,
ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie
zostały uchwalone.
Art. 74: przepis ten określa wysokość składki na Fundusz Wspomagania Zatrudnienia wynosi
2% podstawy jej wymiaru. Wysokość składki na Fundusz Wspierania Przedsiębiorczości
Ludzi Młodych wynosi 0,5% podstawy jej wymiaru. Opłacone składki będą stanowiły koszt
uzyskania przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w podatku
dochodowym od osób fizycznych oraz podatku dochodowym od osób prawnych. Wysokość
składek jest zbliżona do wysokości obowiązkowych wpłat na Fundusz Pracy (2,45%
podstawy wymiaru) oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (0,1%
podstawy wymiaru).
Art. 75: przepis ten zwalnia z obowiązków wpłat na określony fundusz podmioty, które są
adresatami pomocy z danego funduszu. Podmiot, który utworzy nowe miejsca pracy dla osób,
które w dniu zatrudnienia nie przekroczyły 35 roku życia oraz utrzyma te miejsca pracy przez
okres co najmniej 24 miesięcy, będzie zwolniony z obowiązku opłacania składek na Fundusz
Wspomagania Zatrudnienia za te osoby przez okres 24 miesięcy począwszy od pierwszego
miesiąca po zatrudnieniu młodych osób w pełnym wymiarze czasu pracy na nowo
utworzonych miejscach pracy.
Celem tego przepisu jest stworzenie preferencji oraz korzystnych warunków ekonomicznych
do tworzenia nowych trwałych miejsc pracy poprzez zwolnienie z obowiązkowych obciążeń
na rzecz funduszy podmiotów, które będą korzystać ze zgromadzonych w nich środków.
Art. 76: przepis ten określa skutki prawne likwidacji miejsc pracy przez podmiot
korzystający ze środków tych funduszy. W przypadku likwidacji nowo utworzonych miejsc
pracy podmiot obowiązany będzie do zapłaty składek wraz z odsetkami za zwłokę za okres, w
którym korzystał ze zwolnienia.
126
Jeżeli likwidacja miejsca pracy nastąpi po upływie 24 miesięcy po zatrudnieniu ludzi
młodych w pełnym wymiarze czasu pracy, podmiot nie poniesie negatywnych konsekwencji
tego działania w postaci obowiązku zapłaty zaległych składek za okres korzystania ze
zwolnienia od ich wpłacania wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
Art. 77: przepis ten zwalnia z obowiązku wpłacania składek na Fundusz Wspierania
Przedsiębiorczości Ludzi Młodych osoby, które rozpoczną prowadzenie działalności
gospodarczej w określonych formach - indywidualnej działalności gospodarczej lub spółki
niemającej osobowości prawnej (spółka cywilna, spółka jawna, spółka partnerska, spółka
komandytowa, spółka komandytowo – akcyjna), jeżeli w ciągu ostatnich dwóch lat nie
prowadziły na własny rachunek jakiejkolwiek działalności oraz będą prowadziły rozpoczętą
działalność nieprzerwanie przez okres co najmniej pięciu lat.
Art. 78: od składek na fundusze nieopłacone w terminach ustawowych pobierane są odsetki
za zwłokę na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja
podatkowa. Składki te podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o podstępowaniu
egzekucyjnym w administracji. Odsetki za zwłokę nalicza płatnik, który nie odprowadził
należnych składek w ustawowym terminie; odsetki naliczane są od dnia następującego po
dniu upływu terminu płatności składki na rachunek danego funduszu. Odsetki za zwłokę
wpłacane są bez wezwania. Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości wraz z
odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości oraz
kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości do
kwoty odsetek za zwłokę.
Art. 79: przepis wprowadza obowiązek zapłaty w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia
31 grudnia 2023 r. opłat na rzecz gmin zdegradowanych ekonomicznie. Obowiązek ustawowy
w tym zakresie został nałożony na przedsiębiorców zatrudniających pracowników na terenach
o stopie bezrobocia niższej niż ½ przeciętnego wskaźnika bezrobocia w kraju. Stawka opłaty
wynosi 0,2% podstawy wymiaru składek na Fundusz Wspomagania Zatrudnienia. Obowiązek
uiszczania tych opłat przepis nakłada również na dużych przedsiębiorców, z tym że w tym
przypadku stawka opłaty wynosi 0,05% podstawy wymiaru składek na Fundusz Wspierania
Przedsiębiorczości Ludzi Młodych.
127
Art. 80: zgodnie z tym przepisem środki Funduszy są przeznaczone na udzielanie pożyczek,
spłatę odsetek od kredytów pobranych przez kredytobiorców, pokrywanie skutków
finansowych umorzeń spłaty kredytów, nabywanie papierów wartościowych emitowanych
przez Skarb Państwa lub NBP, pokrywanie kosztów egzekucji niespłaconych pożyczek oraz
pokrywanie kosztów realizacji wymienionych powyżej zadań przez BGK. Ponadto środki
Funduszu Wspomagania Zatrudnienia mogą być przeznaczane na dotacje dla gmin
zdegradowanych ekonomicznie.
Art. 81: zgodnie z tym przepisem wykorzystanie środków funduszy na spłatę odsetek od
kredytów pobranych przez kredytobiorców oraz pokrywanie skutków finansowych umorzeń
spłaty kredytów dotyczy wyłącznie kredytów udzielanych przez banki, które podpisały
umowę z BGK regulującą zasady korzystania ze środków Funduszy. Szczegółowe zasady
zawierania tych umów określi minister właściwy do spraw pracy w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw finansów publicznych w drodze rozporządzenia.
Art. 82: przepis ten powołuje organ – Radę do Spraw Pożyczek i Kredytów, oraz określa jej
skład. Przepis ten wskazuje, że tryb pracy Rady musi być określony w uchwalonym przez nią
regulaminie zatwierdzanym przez ministra właściwego do spraw pracy w drodze
rozporządzenia.
Art. 83: przepis ten określa szczegółowe zadania Rady, określonej w art. 82 do których
należą analizowanie i opiniowanie projektu rocznych planów finansowych Funduszy,
wysokości oprocentowania pożyczek oraz wysokości odsetek od kredytów, szczegółowych
zasad, trybu i kryteriów udzielania, spłacania i umarzania kredytów i pożyczek oraz
zgodności zawieranych umów z zasadami określonymi w ustawie.
Obsługę administracyjną Rady oraz środki finansowe przeznaczone na jej funkcjonowanie
zapewni minister właściwy do spraw pracy.
Art. 84: przepis ten przyznaje ministrowi właściwemu do spraw pracy funkcję kontrolną w
zakresie wydatkowania zgodnie z przeznaczeniem środków otrzymanych z Funduszy,
przestrzegania zasad i trybu wydatkowania środków, właściwego dokumentowania i
rozliczania otrzymanych i wydatkowanych środków. Przepis nakłada na kontrolowanych
obowiązek udostępnienia wszelkich dokumentów i udzielenia wszelkich wyjaśnień w zakresie
128
objętym kontrolą. Celem tego przepisu jest sprawowanie zwierzchniego nadzoru nad
wydatkowaniem środków budżetowych oraz zachowanie dyscypliny budżetowej.
Art. 85: przepis nakłada na BGK obowiązek wyodrębnienia w planie finansowym rocznych
planów finansowych Funduszy. BGK ma obowiązek najpóźniej do dnia 15 października roku
poprzedzającego rok, w którym mają obowiązywać plany finansowe, przedstawić projekty
tych planów do uzgodnienia ministrowi właściwemu do spraw pracy, a w zakresie
finansowym – ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz do zaopiniowania
ministrowi właściwemu do spraw rozwoju. Uzgodnienia oraz opinia musza być
przeprowadzone do dnia 31 października roku poprzedzającego rok, w którym mają
obowiązywać plany finansowe Funduszy.
Zatwierdzone plany finansowe Funduszy stanowią podstawę do dokonywania wypłat
środków z tych Funduszy. Przepis nakłada na BGK obowiązek sporządzania dla Funduszy
odrębnych bilansów i rachunków zysków i strat wchodzących w skład sprawozdania
finansowego tego banku. Celem tego przepisu jest kontrola nad wydatkowaniem środków
funduszy, racjonalne gospodarowanie gromadzonymi środkami oraz zachowanie dyscypliny
budżetowej.
Art. 86: na podstawie tego przepisu BGK jest obowiązany najpóźniej do dnia 31 maja
przedstawić ministrowi właściwemu do spraw pracy oraz ministrowi właściwemu do spraw
finansów publicznych odrębnych sprawozdań z działalności oraz wyników Funduszy, które
zatwierdza minister właściwy do spraw pracy po zasięgnięciu opinii Rady.
Art. 87: przepis nakłada na ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa w porozumieniu z
ministrem właściwym do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii KNF,
obowiązek dostosowania statutu BGK do przepisów niniejszej ustawy.
Art. 88: przepis wyznacza ministra właściwego do spraw pracy jako organ nadzorczy nad
działaniem Funduszy oraz określa zakres przedmiotowy tego nadzoru.
Rozdział II. Zasady udzielania pożyczek i kredytów
129
Przepisy art. 89-113 określają szczegółowo zasady udzielania pożyczek i kredytów
udzielanych ludziom młodym z funduszy. Ustawa reguluje zasady udzielania kredytów, które
stosuje się odpowiednio do udzielanych pożyczek.
Celem tych przepisów jest zapewnienie dostępności środków zwrotnych dla podmiotów które
mają niewielkie szanse na uzyskanie kredytu bankowego. Barierą dla rozpoczynania lub
rozwijania działalności gospodarczej w naszym kraju są często problemy związane z
uzyskaniem finansowania. Restrykcyjne warunki stawiane przez banki komercyjne czynią
często uzyskanie kredytu lub pożyczki przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność
gospodarczą na małą skalę prawie nie możliwym. Celem ustawy jest m.in. ułatwienie
uzyskiwania kredytów i pożyczek poprzez podmioty, które trwale zwiększają zatrudnienie
ludzi młodych.
Przepisy te zapewniają poręczenie kredytów przez BGK ze środków obu utworzonych
niniejszą ustawą funduszy. Co więcej zapewniają one pokrycie części odsetek ze środków
funduszy utworzonych na
podstawie art. 69 i 70 niniejszej ustawy. Zapewniają także
możliwość przerwania spłaty kredytu w przypadku kiedy kredytobiorca znajdzie się w trudnej
sytuacji. Wszystkie te regulacje mają za zadanie ułatwienie uzyskiwania kredytów przez
przedsiębiorców co ma wpłynąć korzystnie na rozwój przedsiębiorczości wśród ludzi
młodych.
Art. 89: przepis ten zawiera listę podmiotów które są uprawnione do otrzymania pożyczek i
kredytów na zasadach określonych w ustawie. Są to:
1) młodzi ludzie (pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie), którzy
podejmą lub wykonują działalność gospodarczą na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
2) osoba prawna, która podejmuje albo wykonuje działalność
gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utworzona
przez osoby, o których mowa w pkt 1;
3) wspólnicy spółki cywilnej, będących osobami wymienionymi w pkt
1, z których każdy wykonuje działalność gospodarczą na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
4) spółka prawa handlowego nieposiadająca osobowości prawnej,
która podejmuje albo wykonuje działalność gospodarczą na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utworzona przez osoby, o
których mowa w pkt 1;
130
Przepis ten przewiduje, że pierwszeństwo w otrzymaniu pożyczki lub kredytu mają
wnioskodawcy podejmujący działalność gospodarczą, będący bezrobotnymi absolwentami
szkół. Celem tak szerokiego określenia podmiotów uprawnionych jest objęcie pomocą
przewidzianą w dziale jak największej rzeszy podmiotów prowadzących działalność
gospodarczą w różnych formach.
Art. 90: przepis ten określa wysokość kredytów z obu funduszy, która może wynosić
maksymalnie 300 tys. zł. Jest to kwota wystarczająca dla rozpoczęcia lub rozwinięcia
działalności gospodarczej. Jedynie wspólnicy spółki cywilnej mogą otrzymać kredyt w
wysokości 600 000 zł.
Artykuł ten wskazuje również, że wnioskodawca nie może uzyskać kredytów, o których
mowa w omawianym dziale, jeżeli korzystał z innej pomocy na podstawie projektowanej
ustawy.
Celem tego przepisu jest eliminacja przypadków, gdy jeden podmiot będzie otrzymywał zbyt
wiele środków i przywilejów, jakie wynikają z tej ustawy. Z tego też powodu wnioskodawca
nie może otrzymać więcej niż jednego kredytu pochodzącego z któregoś z dwóch
przewidzianych w ustawie funduszy, a także uzyskanie przez wnioskodawcę kredytu
wyklucza uzyskanie pożyczki na podstawie projektowanej ustawy i odpowiednio uzyskanie
przez wnioskodawcę pożyczki wyklucza uzyskanie kredytu na podstawie niniejszej ustawy.
Dodatkowo osoby tworzące spółki, nie mogą uczestniczyć w innych spółkach, których
wspólnicy uzyskali pożyczki lub kredyty na podstawie niniejszej ustawy. Celem takiego
rozwiązania jest uniknięcie sytuacji w której jedna osoba otrzyma zbyt wiele przywilejów
wynikających z niniejszej ustawy.
Art. 91: przepis ten przewiduje, że spłata kredytu objęta jest poręczeniem BGK ze środków
funduszy. Jest to zasadnicza forma wspierania kredytobiorców przewidziana w tym rozdziale.
Celem takiego poręczenia jest zwiększenie prawdopodobieństwa uzyskania kredytu przez
osoby młode, których zdolność kredytowa jest często niewystarczająca. Aby jednak zapobiec
sytuacji w której BGK poręcza każdy, nawet najbardziej ryzykowany kredyt, poręczenia
mogą być udzielane dopiero po dokonaniu analizy ryzyka spłaty. Gdy z analizy, wynika, że
podmiot, którego zobowiązania mają być objęte poręczeniem nie będzie w stanie wykonać
tych zobowiązań, poręczenia nie udziela się.
131
Art. 92: przepis ten określa, że bank komercyjny może udzielać kredytów przewidzianych w
projektowanej ustawie tylko wówczas, gdy podpisze umowę z BGK.
Celem tego przepisu jest uniknięcie sytuacji, kiedy bank komercyjny będzie udzielał
kredytów przyznawanych na podstawie przepisów niniejszej ustawy bez wcześniejszego
uzgodnienia z BGK warunków udzielania kredytów.
Art. 93: przepis ten określa przedmiot umowy pomiędzy BGK a bankiem komercyjnym,
dotyczącej udzielania kredytów przewidzianych w projektowanej ustawie. Powinna ona
określać m.in. warunki poręczenia i maksymalną wysokość oprocentowania kredytu. Artykuł
ten wprowadza również limit poręczenia, który wynosi 80% kwoty zobowiązania.
Rozwiązania dotyczące ograniczenia limitów poręczeń są obecne w obowiązujących
uregulowaniach dotyczących poręczeń udzielanych przez BGK.
Celem tego przepisu jest uniknięcie sytuacji, kiedy ważne kwestie związane z udzielaniem
kredytu nie zostaną określone w umowie.
Art. 94: przepis ten określa cele do jakich realizacji udziela się kredytów przewidzianych
przez projektowaną ustawę. Wyliczenie to ma charakter przykładowy. Obejmuje m.in. zakup
środków trwałych, z wyjątkiem gruntów zabudowanych lub przeznaczonych pod zabudowę
oraz użytkowania wieczystego gruntów i wynajem nieruchomości i innych środków trwałych.
Przedmiotem tego przepisu jest wskazanie celów, które mogą być sfinansowane z
udzielanego kredytu.
A r t . 9 5 : warunkiem udzielenia kredytu przewidzianego projektowaną ustawą jest
zobowiązanie się wnioskodawcy, do stworzenia najmniej trzech miejsc pracy dla ludzi
młodych, zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy w przeliczeniu na pełne etaty
średnioroczne na okres co najmniej trzydziestu sześciu miesięcy. Takie rozwiązanie ma za
zadanie promować zatrudnienie ludzi młodych, co jest jednym z zasadniczych celów
projektowanej ustawy. Aby warunek ten był skuteczny wprowadzono sankcję. W przypadku
nie utrzymania miejsc pracy w zakresie ilościowym przez okres 36 miesięcy wnioskodawca
obowiązany jest do zwrotu kredytu wraz z opłatami i odsetkami w pełnej wysokości. Ma to
zapobiec sytuacji, kiedy wnioskodawca będzie tworzył miejsca pracy, przed uzyskaniem
kredytu, a po jego uzyskaniu będzie je likwidował.
Celem tego przepisu jest
zwiększenie zatrudnienia ludzi młodych, a także zapewnienie
względnej trwałości tego zatrudnienia.
132
Art. 96: przepis ten określa dane, które powinny znajdować się na formularzu jaki składa
wnioskodawca aby uzyskać kredyt. Co zrozumiałe oddzielne rozwiązania zostały
przewidziane dla wnioskodawców będących osobą fizyczną i wnioskodawców będących
osobą prawną, spółką cywilną lub spółką prawa handlowego nie posiadającą osobowości
prawnej.
Celem tego przepisu jest umożliwienie bankom uzyskania informacji koniecznych do
udzielenia kredytu.
Art. 97: przepis ten określa, że wniosek o udzielenie kredytu wraz z odpowiednimi
dokumentami składa się w oddziale wybranego przez wnioskodawcę jednego banku, z którym
BGK zawarł umowę określającą zasady korzystania ze środków Funduszu. Określa on
również termin składania wniosków o udzielenie kredytu, tj. 15 listopada.
Celem tego przepisu jest zapewnienie bankom odpowiedniego czasu na rozpatrzenie
wniosków o udzielenie kredytów.
Art. 98: na podstawie tego przepisu bank, ma dokonać oceny wniosku oraz zabezpieczenia
spłaty kredytu. Podstawę oceny mają stanowić dane określone we wniosku.
Celem tego przepisu jest umożliwienie odmowy udzielania kredytu w przypadku gdy ryzyko
związane z udzieleniem kredytu będzie zbyt wysokie. Ustawa nie może rodzić sytuacji, w
której każdy może otrzymać kredyt bez spełnienia odpowiednich warunków.
Art. 99: przepis ten zobowiązuje bank komercyjny do przekazania BGK danych dotyczących
wnioskodawcy ubiegającego się o przyznanie pożyczki lub kredytu.
Celem tego przepisu jest umożliwienie BGK nie udzielenia poręczenia w przypadku, kiedy z
analizy danych będzie wynikało, że ryzyko niespłacenia kredytu będzie zbyt wysokie.
Art.100: przepis ten zawiera szczegółowe uregulowania dotyczące terminu zawarcia umowy,
a także konsekwencje ewentualnego nie stawiania się w tym terminie. Stanowi on m.in., że
jeżeli wniosek o przyznanie kredytu zostanie pozytywnie rozpatrzony, bank wyznacza
niezwłocznie wnioskodawcy, termin zawarcia umowy, nie dłuższy niż czternaście dni od dnia
otrzymania wezwania.
Celem tego przepisu jest jak najsprawniejsze zorganizowanie kwestii przyznawania kredytu.
133
Art. 101: przepis ten wprowadza tryb odwoławczy w przypadku, gdy bank komercyjny nie
udzieli kredytu. Organem odwoławczym ma być Rada. Artykuł ten przewiduje również, że w
przypadku gdy ocena wniosku oraz zabezpieczenia spłaty kredytu jest negatywna lub
odwołanie zostało rozpatrzone negatywnie wnioskodawca może złożyć wniosek o udzielenie
kredytu w innym banku.
Na mocy tego artykułu bank, w terminie do dnia 10 marca przekazuje, BGK dane dotyczące
wnioskodawców, którzy złożyli wnioski o udzielenie kredytu w innym banku. Rozwiązanie to
ma uniemożliwić zaistnienie sytuacji, w której jakiś podmiot wziąłby dwa kredyty
przewidziane projektowaną ustawą w dwóch różnych bankach.
Celem tego przepisu jest umożliwienie wnioskodawcom odwołania się od decyzji banku.
Ponieważ udzielenie kredytu wiąże się z pomocą ze środków publicznych, banki komercyjne
nie powinny mieć pełnej dowolności w zakresie decydowania komu można udzielić kredytu.
Wpływ na ewentualne udzielenie kredytu powinien mieć również organ mający wpływ na
dysponowanie środkami funduszy.
Art. 102: przepis ten określa, że umowa kredytu nie może zawierać warunków gorszych niż
określone w umowie BGK z bankiem komercyjnym. Uniemożliwi to sytuację, w której banki
komercyjne korzystające z poręczenia udzielanego przez BGK będą dodatkowo narzucać
niekorzystne warunki kredytobiorcom nadmiernie polepszając tym samym swoją sytuację.
Ponadto przepis ten przewiduje co musi zostać określone w umowie kredytu tj.:
1) okres i terminy wypłacania kredytu;
2) wysokość oprocentowania należnego od wnioskodawcy;
3) terminy i sposób ustalenia rozpoczęcia spłaty kredytu;
4) wysokości spłacanych rat należnych od wnioskodawcy, zwanego „kredytobiorcą”,
z chwilą udzielenia kredytu.
Art. 103: przepis ten określa limit odsetek od kredytu spłacanych przez kredytobiorcę. Mają
one być naliczane w wysokości połowy stopy redyskontowej Narodowego Banku Polskiego,
począwszy od dnia spłaty pierwszej raty kredytu. Natomiast gdy one przekroczą wysokość
połowy stopy redyskontowej, pozostałą część kwoty odsetek spłaca BGK. Celem tego
przepisu jest polepszenie warunków spłaty kredytów. Przedsiębiorcy rozpoczynający
działalność nie mają często wystarczających środków na spłatę wysokich odsetek, jakie wiążą
się z kredytami udzielanymi na wolnym rynku. Pomoc w spłacie odsetek zachęci banki
komercyjne do udzielania kredytów, a także ułatwi funkcjonowanie kredytobiorcom.
134
Art. 104-105: przepisy te regulują szczegółowe kwestie, dotyczące rat kredytu oraz
wypłacania środków kredytobiorcy.
Celem tych przepisów jest stworzenie odpowiedniego trybu postępowania dotyczącego
uregulowania kwestii rat kredytu tak aby rozstrzygnięcie tego zagadnienia nie leżało w gestii
banku komercyjnego.
Art. 106: przepis ten stanowi, że spłata kredytu, wraz z należnymi odsetkami, rozpoczyna się
po upływie dwóch lat od terminu podpisania umowy o przyznaniu kredytu. W przypadku
jednak gdy kredytobiorca będzie wcześniej gotowy do spłaty kredytu może zostać ustalony
wcześniejszy niż określony w ustawie termin rozpoczęcia spłaty kredytu. Czyni to
uregulowania bardziej elastycznymi.
Celem tego przepisu jest zapewnienie kredytobiorcom odpowiedniego czasu na rozwinięcie
działalności, lub jej poszerzenie tak aby zaczęła przynosić dochody, które umożliwią spłatę
kredytu.
Art. 107: przepis ten przewiduje, że w przypadku ujawnienia, że kredytobiorca przedstawił
nieprawdziwe informacje, na podstawie których podjęto decyzję o udzieleniu kredytu, a także
o warunkach spłaty, zawieszenia spłaty i umorzenia, właściwy bank może wypowiedzieć
umowę kredytu.
Celem tego przepisu jest ochrona kredytodawcy oraz poręczyciela przed nieuczciwymi
kredytobiorcami, którzy chcą wykorzystać preferencyjne warunki jakie tworzy niniejsza
ustawa.
Art. 108: przepis ten określa skutki prawne uzyskania kredytu z funduszu przez nieuczciwych
kredytobiorców. Na jego mocy muszą oni bowiem spłacić kwotę dopłat do odsetek od
kredytów nienależnie wypłaconych ze środków Funduszu - powiększone o odsetki ustawowe
naliczone od dnia dokonania nieuzasadnionej wypłaty przez BGK. W przypadku niespłacenia
w terminie raty kredytu Bank Gospodarstwa Krajowego lub bank kredytujący nalicza odsetki
od zadłużenia przeterminowanego w wysokości odsetek określonych w umowie kredytu, przy
czym odsetki te nie mogą być wyższe od dwukrotności odsetek ustawowych. Odsetki te
obciążają kredytobiorcę w pełnej wysokości.
Celem tego przepisu jest zapobieganie nadużyciom związanym z pobieraniem kredytów
udzielanych na podstawie niniejszej ustawy.
135
Art. 109: przepis ten przewiduje możliwość zawieszenia spłaty kredytu wraz z odsetkami na
wniosek kredytobiorcy, jeżeli znalazł się on w trudnej sytuacji materialnej lub jeżeli zdarzył
mu się przypadek losowy, uniemożliwiający spłatę kredytu. Okres ten wynosi nie więcej niż
24 miesiące. Odsetki za ten okres pokrywa Bank Gospodarstwa Krajowego, co ma odciążyć
podmiot znajdujący się w trudnej sytuacji, a jednocześnie nie zagrozić interesom banków
komercyjnych.
Celem tego przepisu jest uatrakcyjnienie kredytów udzielanych na podstawie projektowanej
ustawy i uczynienie ich spłacania łatwiejszym.
Art. 110: przepis ten stanowi, że w razie śmierci wnioskodawcy, rozwiązania osoby prawnej
lub innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie
zbycia całości przedsiębiorstwa wnioskodawcy albo jego części w trakcie postępowania w
sprawie przyznania kredytu lub pożyczki, następca prawny wnioskodawcy albo nabywca
przedsiębiorstwa albo jego części nie może wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce
wnioskodawcy.
Art. 111: ustawowe zasady udzielania i spłaty kredytów mają odpowiednie zastosowanie tych
przepisów także do pożyczki.
Celem tego przepisu jest uniknięcie zróżnicowania prawa i obowiązków osób uzyskujących
kredyty i pożyczki, kiedy nie jest to konieczne ze względu na różnice konstrukcyjne
pomiędzy tymi dwiema instytucjami.
Art. 112: przepis stanowi, że wniosek o udzielenie pożyczki wraz z dokumentami, składa się
w BGK. Celem tego przepisu jest uściślenie tej kwestii, gdyż nie wynika to bezpośrednio z
odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących kredytu na podstawie art. 111.
Art. 113: przepis ten przewiduje poręczenie pożyczek udzielanych przez BGK w postaci
weksla niezupełnego (in blanco) wraz z deklaracją wekslową. Weksel wraz z deklaracją
wekslową mają być podpisywane przez beneficjenta w obecności upoważnionego pracownika
banku i składane w oddziale banku w dniu zawarcia umowy. Wnioskodawca będący osobą
fizyczną ma dołączyć do umowy oświadczenia:
1) małżonka o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy albo o niepozostawaniu w związku
małżeńskim, albo o ustanowionej rozdzielności majątkowej;
136
2) współwłaściciela albo współwłaścicieli przedsiębiorstwa oraz ich małżonków o
wyrażeniu zgody na zawarcie umowy albo o ustanowionej rozdzielności majątkowej,
jeżeli działalność dotyczy wyłącznie przedsiębiorstwa stanowiącego współwłasność
osób fizycznych.
Celem tego przepisu jest ustanowienie odrębnej formy poręczenia dla pożyczek. Ponieważ są
one udzielane przez BGK to nie mogą one być przez niego poręczane. Musi jednak istnieć
jakaś forma poręczenia i weksel niezupełny jest optymalnym rozwiązaniem z punktu
widzenia dostępności pożyczek.
Rozdział 3. Zasady umarzania pożyczek i kredytów
W rozdziale 3 projektowanej ustawy uregulowane zostały zasady dotyczące umarzania
pożyczek i kredytów udzielonych z Funduszu Wspierania Zatrudnienia oraz Funduszu
Wspomagania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych. Rozdział ten przewiduje dwa tryby
umorzenia. Pierwszy - określony w art. 116 i 117 - dotyczy sytuacji, w której inwestycja
sfinansowana z pożyczki lub kredytu została zrealizowana. Drugi – określony w art. 119 –
dotyczy z kolei przypadku, gdy pożyczkobiorca lub kredytobiorca znajduje się w trudnej
sytuacji finansowej. Celem tych przepisów jest zwiększenie motywacji do efektywnego
wykorzystania środków finansowych pochodzących z kredytu lub pożyczki. Ponadto celem
tych przepisów jest także zminimalizowanie ryzyka związanego ze spłatą kredytu lub
pożyczki w sytuacji, gdy pożyczkobiorca lub kredytobiorca znalazł się w trudnej sytuacji
finansowej na skutek niezawinionych, nadzwyczajnych okoliczności, np. choroby.
Art. 114 i 115: przepisy te przewidują możliwość umorzenia na wniosek pożyczkobiorcy lub
kredytobiorcy całości lub części pożyczki lub kredytu wraz z odsetkami. Umorzenia pożyczek
będzie dokonywał BGK, w którym zlokalizowane są Fundusz Wspierania Zatrudnienia oraz
Fundusz Wspomagania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych; natomiast kredyty będą umarzane
przez banki, które na podstawie umowy zawartej z Bankiem Gospodarstwa Krajowego
udzieliły kredytu.
Art. 116: przepis ten przewiduje możliwość umorzenia na wniosek pożyczkobiorcy lub
kredytobiorcy części pożyczki lub kredytu jeżeli przedsięwzięcie związane z założeniem lub
wykonywaniem działalności gospodarczej, na które został udzielony kredyt lub pożyczka
zostanie pomyślnie zrealizowane. Przepis ten ma być impulsem dla młodych przedsiębiorców
do efektywnego wykorzystania otrzymanych środków finansowych, co przyczyni się do
137
rozwoju przedsiębiorstwa a w konsekwencji do zwiększenia zatrudnienia. Umorzenia części
pożyczki lub kredytu dokonuje się poprzez pomniejszenie wysokości rat pożyczki lub kredytu
o 20% po spełnieniu warunków określonych w omawianym przepisie oraz w art. 117.
Całkowita kwota częściowego umorzenia kredytu lub pożyczki nie może przekroczyć
wartości pomocy de minimis, 50% kwoty wykorzystanego kapitału pożyczki lub kredytu oraz
iloczynu 10% kwoty kapitału wykorzystanej pożyczki lub kredytu i liczby lat, które upłynęły
od udzielenia pożyczki lub kredytu.
Art. 117: przepis ten zawiera wykaz dokumentów, które muszą zostać przedłożone przez
pożyczkobiorcę lub kredytobiorcę w celu umorzenia pożyczki lub kredytu z przyczyn
określonych w art. 116. Dokumentami, które należy przedłożyć są: faktury dokumentujące
wydatki związane z realizacją inwestycji związanej z założeniem lub prowadzeniem
działalności gospodarczej, faktury dokumentujące sprzedaż towarów lub usług powstałych w
wyniki inwestycji, na które udzielone kredyt lub pożyczkę, informację o udzielonej pomocy
publicznej na realizację tego przedsięwzięcia, zobowiązanie, że działalność gospodarcza
będzie prowadzona przez co najmniej 5 lat pod rygorem zwrotu umorzonej kwoty pożyczki
lub kredytu, zaświadczenie wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego o
niezaleganiu z zapłatą podatków, zaświadczenie właściwego wójta (burmistrza, prezydenta
miasta) o niezaleganiu z zapłatą podatków i opłat lokalnych, zaświadczenie właściwego
miejscowo oddziału ZUS o niezaleganiu z zapłatą składek na ubezpieczenie społeczne i
zdrowotne.
Zgodnie z ust. 2 projektowanego przepisu, w przypadku zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu
osoby, które korzystały z kredytu lub pożyczki w ciągu 10 lat od dnia uzyskania kredytu lub
pożyczki, będą obowiązane do zwrotu wartości umorzonego świadczenia wraz z ustawowymi
odsetkami. Niniejszy przepis ma zapobiec korzystaniu z preferencyjnych warunków przez
przedsiębiorców, którym nie przysługiwałoby prawo do uzyskania pożyczki lub kredytu
udzielanych na podstawie niniejszej ustawy.
Art. 118: Przepis ten reguluje skutki podatkowe umorzenia pożyczki lub kredytu, gdy
pożyczka lub kredyt została udzielona na wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych.
Zgodnie z projektowanym przepisem umorzenie części lub całości pożyczki lub kredytu dla
potrzeb podatku dochodowego przeznaczonego na wytworzenie lub ulepszenie środków
trwałych traktowane jest jak zwrot wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym
zakresie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
138
Art. 119: przepis ten dotyczy drugiego trybu umorzenia, tj. sytuacji, gdy pożyczkobiorca lub
kredytobiorca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Przepis ten określa także treść
wniosku o umorzenie oraz termin na rozpoznanie wniosku. Celem wprowadzenia tego
przepisu jest stworzenie możliwości zwolnienia z zobowiązań finansowych powstałych w
skutek zaciągnięcia kredytu lub pożyczki w sytuacjach nadzwyczajnych - gdy z powodu
obiektywnych okoliczności pożyczkobiorca lub kredytobiorca znalazł się w trudnej sytuacji
finansowej, np. z powodu choroby. Jest to o tyle ważne, że instrumenty wsparcia
przedsiębiorczości dotyczą ludzi młodych, dla których pożyczka lub kredyt są znacznymi
obciążeniami finansowymi. Umorzenie kredytu w całości lub części odbywa się na wniosek
pożyczkobiorcy lub kredytobiorcy, który powinien wskazywać okoliczności uzasadniające
umorzenie. Pożyczkobiorca lub kredytobiorca powinien także załączyć do wniosku
dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku. Podmiot uprawniony do
dokonania umorzenia pożyczki lub kredytu powinien rozpoznać wniosek w terminie dwóch
miesięcy od dnia jego złożenia, biorąc pod uwagę okoliczności powołane przez
pożyczkobiorcę lub kredytobiorcę we wniosku oraz załączone dokumenty.
DZIAŁ V. NADZÓR I KONTROLA
Dział dotyczący nadzoru i kontroli zakłada podział na 4 rozdziały. Przyjętym kryterium
podziału jest podmiot wykonujący nadzór i kontrolę. Ze względu na rozmiar kapitału
zgromadzonego w Funduszu Wspomagania Zatrudnienia oraz Funduszu Wspierania
Przedsiębiorczości Ludzi Młodych niezbędne jest szczegółowe badanie prawidłowego ich
wydatkowania. Zgodnie z projektem ustawy czynnościami nadzoru i kontroli mają się zająć
organy kontroli skarbowej, Narodowa Rada Zatrudnienia, BGK, Komisja Nadzoru
Finansowego oraz Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Celem tych przepisów jest stworzenie skutecznych mechanizmów kontroli realizacji
Programu oraz zasadności gospodarności wydatkowanych środków. Regulacje działu V są
bezpośrednio związane z przepisami działu VII – przepisy zmieniające, a w szczególności z:

art. 131 – przepis ten dodaje do zakresu kontroli skarbowej obowiązki kontroli
zgodności, prawidłowości i wywiązywania się z warunków udzielania
wsparcia w ramach Narodowego Planu Zatrudnienia;

art. 137 – przepis ten rozszerza zakres podstawowych celów działalności BGK;
139

art. 141 - przepis ten obejmuje nadzorem nad rynkiem finansowym funduszy
utworzonych w ramach Narodowego Programu Zatrudnienia.
Rozdział 1. Nadzór i kontrola sprawowana przez Narodową Radę Zatrudnienia
Art. 120: przepis ten nakłada na Radę Ministrów obowiązek przedkładania Sejmowi
Rzeczypospolitej Polskiej rocznych informacji o wykonaniu Narodowego Planu Zatrudnienia,
w terminie do 15 czerwca roku następującego po kolejnym roku jego realizacji.
Art. 121: zgodnie z tym przepisem tworzy się Narodową Radę Zatrudnienia, działającą przy
Prezesie Rady Ministrów. Organ ten ma sprawować nadzór nad realizacją Programu. W skład
Narodowej Rady Zatrudnienia będzie wchodzi 20 członków, powoływanych przez Prezesa
Rady Ministrów spośród wybitnych przedstawicieli nauki, wyróżniających się wiedzą z
zakresu zatrudnienia i polityki społecznej. Narodowa Rada Zatrudnienia ma za zadanie
monitorować wykonanie Programu oraz ocenia stopień jego realizacji. Posiedzenia
Narodowej Rady Zatrudnienia mają się odbywać się raz na kwartał.
Rozdział 2. Nadzór i kontrola prowadzone przez Bank Gospodarstwa Krajowego
Art. 122: zgodnie z tym przepisem Rada Nadzorcza BGK jako podmiot nadzorujący BGK,
zgodnie z projektem, powinna sprawować nadzór nad gospodarowaniem środkami Funduszy.
Art. 123: zgodnie z tym przepisem BGK sprawuje kontrolę nad warunkami udzielania
kredytów przez banki komercyjne w ramach Programu. Ma to na celu zarówno ochronę
interesów państwa jak i zagwarantowanie właściwego udzielania kredytów przez banki
komercyjne. Taka kontrola ma nie dopuścić to łamania zasad udzielania kredytów przez
banki.
Art. 124: zgodnie z tym przepisem Rada Nadzorcza BGK ma przedstawiać ministrowi
właściwemu do spraw pracy, oraz ministrowi właściwemu w sprawach finansów publicznych
sprawozdania w zakresie zadań dotyczących Programu. Ma to na celu bieżącą kontrolę
wykonania Programu. Sprawozdania składne będą do dnia 15 marca roku następującego po
każdym roku realizacji Programu.
140
Rozdział 3. Nadzór i kontrola prowadzone przez Komisję Nadzoru Finansowego
Art. 125: zgodnie z tym przepisem Komisja Nadzoru Finansowego zobligowana jest składać
ministrowi właściwemu do spraw pracy, ministrowi właściwemu w sprawach finansów
publicznych, a także Prezesowi Rady Ministrów półroczne raporty dotyczące udzielania
kredytów, o których mowa w art. 90 projektu ustawy. Ma to za zadanie dostarczenie
informacji wskazanym członkom Rady Ministrów o realizacji tego Programu.
Rozdział 4. Nadzór i kontrola prowadzone przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów
Art. 126: zgodnie z tym przepisem włączono do kompetencji Prezesa Urzędu Ochrony
Konkurencji i Konsumentów monitorowanie pomocy publicznej udzielanej poprzez
Narodowy Program Zatrudnienia. Oznacza to objęcie programu zasadami dotyczącymi
pomocy publicznej.
DZIAŁ VI. PRZEPISY KARNE
Art. 127 i 128: dział VI projektowanej ustawy określa odpowiedzialność osób za popełnienie
czynów zabronionych przeciwko przepisom ustawy. Odpowiedzialność ta dotyczy zarówno
osób ubiegających się o pomoc określoną w ustawie (art. 127 ust. 1 i 3), jak również osób
uczestniczących w procesie przyznawania tej pomocy (art. 127 ust. 2 i 3, art. 128).
Przesłankami wypełniającymi znamiona czynu zabronionego są dokumenty podrobione,
przerobione, nieprawdziwe oraz nierzetelne. Ponadto przesłanką odpowiedzialności są
wszelkie przejawy dyskryminacji ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię,
pochodzenie, narodowość, orientację seksualną, przekonania polityczne i wyznanie czy też
przynależność związkową. Najniższą karą w przypadku popełnienia powyższego czynu
zabronionego jest grzywna w kwocie nie niższej 10 000 zł. Określenie odpowiedzialności, o
której mowa w niniejszym Dziale ma zapobiegać jakimkolwiek nadużyciom i w procesie
przyznawania pomocy na podstawie przepisów ustawy o Narodowym Programie
Zatrudnienia.
Postanowienia te mają przede wszystkim spełniać funkcję prewencji generalnej – zniechęcać
do działań o charakterze korupcyjnym, lub dyskryminacyjnym, odstraszać potencjalnych
141
oszustów. Cel ten ma zostać osiągnięty poprzez penalizację bezprawnych zachowań
mogących wystąpić w procesie przyznawania pomocy.
DZIAŁ VII. PRZEPSIY ZMIENIAJĄCE
W związku z realizacją tego Programu, konieczne jest wprowadzenie zmian w szeregu ustaw,
w celu zachowania spójności systemu prawa w Polsce. Rozwiązanie problemu powiązań i
odesłań pomiędzy obowiązującymi przepisami jest konieczne, gdyż szereg obowiązujących
przepisów odwołuje się wprost do konkretnych przepisów innych ustaw bądź do konkretnych
instytucji zawartych w tych ustawach. Z uwagi na powyższe należało wprowadzić zmiany w
obowiązujących przepisach, aby po wejściu w życie projektowanej ustawy można było
stworzyć normy prawne o tym samym lub odpowiednim zakresie (lub celu regulacji).
W związku z powyższym, przepisy innych ustaw w polskim systemie prawa odwołujące się
do uchylanych bądź zmienianych regulacji, muszą być zachowane w odrębnych ustawach, w
wielu przypadkach wymagają też zmian o charakterze legislacyjnym, wykraczającym poza
potrzeby wynikające z dążenia do jednolitości pojęciowej.
Część wprowadzonych zmian ma charakter porządkowy i dostosowujący - są skutkiem
uporządkowania materii, która obecnie jest po części regulowana w wielu aktach prawnych.
W rozdziale tym zawarte zostały również zmiany o charakterze merytorycznym.
Wprowadzono szereg zmian dotychczas obowiązujących przepisów, które w swej treści
odwołują się do poszczególnych przepisów lub instytucji ustaw, które obecnie obowiązują.
Art. 129: w tym przepisie projektu ustawy dokonywana jest nowelizacja ustawy z dnia 12
stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych22, wprowadzająca preferencje dotyczące
podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych dla podmiotów
prowadzących działalność gospodarczą oraz zatrudniających określoną liczbę osób do 35
roku życia.
W art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uregulowano zagadnienie maksymalnych
stawek podatku od nieruchomości. Stawki podatku wprowadzone są na terenie danej gminy
uchwałą jej rady – w granicach stawek maksymalnych wynikających z ustawy o podatkach i
opłatach lokalnych oraz corocznych waloryzacji dokonywanych na podstawie art. 20 tej
ustawy. Projekt niniejszej ustawy nowelizuje art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych
22
Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613.
142
poprzez dodanie do niej ust. 1a, zgodnie z którym maksymalna stawka podatku dla gruntów,
budynków i budowli – związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (stawka o
której mowa w art.5 ust. 1 pkt. 1 lit. a), pkt 2 lit b-d i pkt 3) zmniejszona będzie do 50%
stawki maksymalnej. Preferencja dotyczyła będzie jednak wyłącznie tych podatników, którzy
zatrudnili w pełnym wymiarze czasu pracy w trakcie roku kalendarzowego co najmniej
siedmiu pracowników, w wieku do 35 roku życia na okres nie krótszy niż dwa lata na terenie
gmin zdegradowanych ekonomicznie i uzyskania w każdym z tych lat przychodów w
wysokości mniejszej niż 1 300 000 zł w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Obniżenie stawki stosuje się wyłącznie w stosunku do nieruchomości i obiektów
budowlanych położonych na terenie gmin zdegradowanych ekonomicznie, o których mowa w
odrębnych przepisach. Wprowadzenie tej nowej preferencyjnej stawki maksymalnej nie
pozbawi rady gminy – tak jak i w dotychczasowym stanie prawnym - określenia stawki w
wysokości niższej niż maksymalna ustawowa.
W art. 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nowelizacja wprowadza z kolei ust. 2a,
który obniża o 50% stawkę maksymalną w podatku od środków transportowych. W
przypadku zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w trakcie roku kalendarzowego co
najmniej siedmiu pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, w wieku do 35
roku życia na okres nie krótszy niż 2 lata na terenie gmin zdegradowanych ekonomicznie i
uzyskania w każdym z tych lat przychodów w wysokości mniejszej niż 1 300 000 zł w
rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, maksymalna stawka podatku, wynosić będzie
50% stawki maksymalnej. Biorąc jednak pod uwagę regulację Dyrektywy Rady UE
1999/62/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury
przez pojazdy ciężarowe, rozszerzono zakres ust. 3 art. 10 także na przypadek nowej stawki
maksymalnej i wskazano, że w przypadku, gdy górna granica stawki podatku, w tym
„obniżona” maksymalna, okaże się niższa od odpowiedniej stawki minimalnej, określonej w
załącznikach nr 1-3 do ustawy, górnej granicy stawki nie uwzględnia się. W tym przypadku
rada gminy przyjmuje stawkę podatku od środków transportowych dla poszczególnych
rodzajów pojazdów w wysokości odpowiedniej stawki, określonej w załącznikach nr 1-3 do
ustawy.
Art. 130: Przepis ten wprowadza do ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
od osób fizycznych23 definicję określającą nową kategorię podatnika. W ustawie nowelizującej
dodano pkt 28 w art. 5a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. który definiuje pojęcie młodym
23
Dz. U. z 2012 r. poz. 361.
143
przedsiębiorcy. Tą kategorią mogą być osoby fizyczne, które nie ukończyły 35 roku życia,
utrzymujące przez co najmniej 3 lata podatkowe faktyczne przeciętne zatrudnienie na
poziomie nie niższym niż trzy osoby zatrudnione w pełnym wymiarze czasu pracy (do 35
roku życia), osiągające przychody z działalności gospodarczej w każdym roku podatkowym
w wysokości mniejszej niż 1 300 000 zł oraz prowadzące działalność usługową oraz
działalność wytwórczą na terenie gmin zdegradowanych ekonomicznie, z wyłączeniem:
1)
przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów,
2)
z działalności usługowej w zakresie handlu,
3)
ze świadczenia usług związanych z produkcją zwierzęcą (PKWiU 01.62.10.0),
4)
z działalności rybaków morskich i zalewowych w zakresie sprzedaży ryb i innych
surowców pochodzących z własnych połowów, z wyjątkiem sprzedaży konserw oraz
prezerw z ryb i innych surowców z połowów, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2 i
5-10 ustawy o podatku dochodowym,
5)
z odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku będących środkami trwałymi,
ujętych w wykazie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oraz
składników majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1 ustawy o podatku
dochodowym, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa, ustalona
zgodnie z art. 22g ustawy o podatku dochodowym, jest niższa niż 1.500 zł, nieujętych
w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
wykorzystywanych w pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet jeżeli przed
zbyciem zostały wycofane z tej działalności gospodarczej, a pomiędzy pierwszym
dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku został
wycofany z działalności, i dniem jego zbycia nie upłynęło sześć lat.
W pkt 2 znowelizowano przepis, na podstawie którego umożliwia się dziecku, rozliczającemu
się wspólnie z rodzicami na uzyskiwanie dochodów z minipracy.
W pkt 3 proponuje się aby młody przedsiębiorca uprawniony został do obniżenia dochodu o
wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym w najbliższych
kolejno po sobie następujących dziewięciu latach podatkowych (dla pozostałej grupy
podatkowej okres ten wynosi 5 lat). Wprowadzenie wydłużonego okresu rozliczania straty ma
pozwolić tej grupie podatnikom w większym zakresie rozwinąć działalność, wiążącej się z
poniesieniem znaczących wydatków inwestycyjnych, gdzie przychody pojawiają się w
późniejszym okresie ich działalności.
144
W pkt 5 proponuje się uchylenie zwolnień podatkowych aktualnie obowiązujących w ustawie
o podatku dochodowym od osób fizycznych. Likwidacja niektórych zwolnień pozwoli na
pozyskanie środków finansowych na realizację założeń projektowanej ustawy.
Zmiany w pkt 6 wyłączają z kosztów uzyskania przychodów niewypłaconych, niedokonanych
lub niepostawionych do dyspozycji świadczeń pieniężnych z tytułu odbywania praktyk
szkoleniowych. Celem tych zmian jest zniechęcenie pracodawców do zalegania z
należnościami wobec osób odbywających praktyki szkoleniowe.
Zmiany w pkt 7 nakładają obowiązek na przedsiębiorcę przyjmującego praktykanta na
odbycie odpłatnej praktyki szkoleniowej. Przedsiębiorca ten zgodnie z proponowanym
przepisem jest płatnikiem obowiązanym do poboru zaliczek od świadczeń pieniężnych
wypłacanych z tytułu odbywania praktyk szkoleniowych.
W pkt 8 tego artykułu wprowadzono dwie istotne zmiany dotyczące art. 44 ustawy.
Wprowadza on mianowicie preferencję podatkową dla młodych przedsiębiorców. Wysokość
płaconych przez te podmioty zaliczek zostanie zmniejszona o 50%. Preferencja ta ułatwi im
prowadzenie działalności gospodarczej. Ponieważ zaliczki które będą regularnie uiszczali
będą niższe, będą oni dysponowali większymi środkami finansowymi co pozwoli
zdynamizować prowadzoną działalność. W punkcie tym uchyla się także preferencja dla,
którzy po raz pierwszy rozpoczęli prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
Preferencja ta przyczynia się do obniżenia dochodów budżetowych i jej utrzymywanie nie jest
celowe.
Art. 131: przepis ten rozszerza zakres kontroli skarbowej w rozumieniu ustawy z dnia 28
września 1991 r. o kontroli skarbowej24 o zagadnienia związane z funkcjonowaniem
Programu. Kontrola ta ma obejmować w szczególności kontrolę zgodności, prawidłowości i
wywiązywania się z warunków udzielania wsparcia w ramach Programu.
Art. 132: realizacja celów projektu ustawy wymaga znacznego nakładu środków pieniężnych.
W celu pozyskania niezbędnych środków konieczna jest likwidacja przepisów
umożliwiających unikanie płacenia podatków i zmniejszenie katalogu zwolnień, które
powodują obniżenie efektywności systemu fiskalnego, a w konsekwencji zmniejszenie
wpływów do budżetu. W związku z tym konieczna jest nowelizacja ustawy z dnia 15 lutego
1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych25.
24
25
Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214, ze zm.
Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zm.
145
W pkt 1 proponuje się wprowadzenie zmian omawianej ustawie w postaci wyłączenia z
katalogu podmiotów zwolnionych od podatku dochodowego od osób prawnych Narodowy
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wojewódzkie fundusze ochrony
środowiska i gospodarki wodnej, Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
Agencję Rynku Rolnego. Działanie to pozwoli zaoszczędzić budżetowi środki w celu
finansowania Programu. W projekcie planuje się również poszerzenie katalog zobowiązań
stanowiących wyjątek od ogólnej zasady tj. których nie zalicza się do przychodów.
W pkt 3 zmiany są konsekwencją zachowania spójności systemu prawnego po włączeniu
przedmiotu regulacji ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich 26 do projektu
ustawy o Narodowym Programie Zatrudnienia.
W pkt 4 proponuje się uchylenie niektórych przepisów o zwolnieniach przedmiotowych w
ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Celem likwidacji tych zwolnień jest
zwiększenie efektywności systemu fiskalnego, a w konsekwencji zwiększenie wpływów do
budżetu.
Art. 133: projektowany przepis wprowadza zmiany w ustawie z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych27. Pierwsza z nich, określona w pkt 1, wprowadza w art.
18a powołanej ustawy regulację umożliwiającą przedłużenie - maksymalnie o dodatkowe 12
miesięcy kalendarzowych - dla osób rozpoczynających wykonywanie działalności
gospodarczej możliwości stosowania obniżonej o 50% podstawy wymiaru składek na
ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z obecnie obowiązującą regulacją podstawę wymiaru
składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, prowadzących pozarolniczą
działalność gospodarczą, w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia
rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie
niższa jednak niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia. Regulacja powyższa nie ma
jednak zastosowania do osób, które:
1) prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed
dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły
pozarolniczą działalność;
2) wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz
którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym
lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku
26
27
Dz. U z 2009 r., Nr 127 poz. 1052 ze zm.
Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.
146
pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres
wykonywanej działalności gospodarczej.
Proponowany przepis przewiduje, że osoby, do których ma zastosowanie obniżenie
minimalnej podstawy wymiaru składek opisane powyżej (czyli osoby rozpoczynające
wykonywanie działalności gospodarczej), jeżeli po dwóch latach wykonywania działalności
zatrudniają co najmniej 7 pracowników w wieku do 35 lat na podstawie stosunku pracy w
przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, to mogą stosować powołane obniżenie minimalnej
podstawy wymiaru składek przez okres kolejnych 12 miesięcy – pod warunkiem utrzymania
zatrudnienia na wskazanym poziomie. Regulacja ta ma zachęcić przedsiębiorców do
zatrudniania ludzi młodych.
Z uwagi na fakt, że przedłużenie okresu obniżenia minimalnej podstawy wymiaru składek
dotyczy określonej grupy przedsiębiorców (nie jest skierowana do wszystkich
przedsiębiorców, a tylko do tych, którzy spełniają określone warunki w zakresie limitu
zatrudnienia), należało zakwalifikować tego rodzaju wsparcie jako pomoc de minimis. Zatem,
chcąc skorzystać z tej pomocy przedsiębiorca będzie musiał spełniać wymogi określone w
obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de
minimis.
Jednym z kluczowym instrumentów prawnych, wpływających na stworzenie nowych miejsc
pracy jest konieczność istotnego złagodzenia ciężaru ubezpieczeń społecznych, które
spoczywa na pracodawców. Notorycznie spada liczba osób płacących składki na
ubezpieczenie społeczne; powoduje to, że wielkość dopłat do systemu emerytalnego będzie
wzrastać, co przekracza możliwości polskiego systemu fiskalnego. Jednakże należy również
mieć na uwadze, że wysokie składki na ubezpieczenia społeczne są również jedną z przyczyn
tworzenia się tzw. szarej strefy.
Zjawisko szarej strefy występuje we wszystkich państwach, aczkolwiek jej zakres jest bardzo
różnorodny i jest uzależniony od wielu czynników ekonomicznych, społecznych, sprawności
funkcjonowania służb podatkowych, celnych itp.28. Można stwierdzić, że tzw. szara strefa jest
przyczyną współistnienia zjawiska bardzo wysokiego obciążenia podatkami i innymi
daninami publicznymi przedsiębiorstw rejestrowanych oraz zmniejszonego obciążenia
przedsiębiorstw i osób wytwarzających w tzw. szarej strefie znaczną część produktu
krajowego. Taka dysproporcja w obciążeniach ma bardzo duże znaczenie w warunkach
polskich, dla których charakterystyczne jest wysokie zapotrzebowanie na środki budżetowe,
Zakład Badań Statystyczno – Ekonomicznych Głównego Urzędu Statystycznego i Polskiej Akademii
Nauk, Z Prac Zakładu Badań Statystyczno – Ekonomicznych. Szara strefa gospodarki (wybrane
problemy), Warszawa 1995, s. 7.
28
147
które mają swoje źródło w rozbudowanym systemie świadczeń społecznych 29. Zatem państwo
swoje niewystarczające dochody uzupełnia bądź wprowadzaniem nowych podatków bądź
podnoszeniem wysokości istniejących podatków bądź składek na ubezpieczenia społeczne, co
z kolei stymuluje rozwój tzw. szarej strefy.
Należy stworzyć rozwiązania prawne, które pozwolą wyjść faktycznie już pracującym
osobom z tej szarej strefy. Rozwiązania proponowane w projektowanej nowelizacji
w pkt 2 tego artykułu wychodzą temu naprzeciw. Należy pamiętać, że dla sporej części
społeczeństwa odmowa świadczenia pracy w tzw. szarej strefie wiążę się z brakiem
możliwości wykonywania pracy w ogóle. A zatem to pracodawca, który w opisywanej relacji
jest w pozycji nadrzędnej i najczęściej wymuszającym świadczenie pracy na takich zasadach,
powinien mieć możliwość obniżenia kosztów funkcjonowania swojej działalności poprzez
preferencyjne zasady opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, o ile stworzy on co
najmniej 5 miejsc pracy w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, które zostaną
faktycznie utrzymane przez okres 5 lat. Ponieważ problem tzw. szarej strefy dotyczy głównie
niewielkich przedsiębiorców, instrument ten powinien być przewidziany tylko dla nich – stąd
ograniczeni, że roczny przychód nie może przekroczyć wysokości 1 300 000 zł, aby
skorzystać z tego uprawnienia; absurdem byłoby bowiem tworzenie preferencyjnych zasad
opodatkowania dla olbrzymich korporacji, które dysponują często większymi środkami
pieniężnymi niż niejedno współczesne państwo. Planowane złagodzenie ciężaru ubezpieczeń
społecznych, które zostanie osiągnięte m. in. poprzez wprowadzenie rozdziału 3a do
nowelizowanej ustawy
polegać ma przede wszystkim na stopniowym jego wzroście dla
części składek opłacanych przez pracodawców – poczynając od 1/5 wysokości składek
określanych na zasadach ogólnych w pierwszym roku, w którym ten pracodawca stworzył
miejsca pracy, ulegając co roku zwiększeniu o 1/5 wysokości składek płaconych na zasadach
ogólnych. Pracodawca z preferencyjnej metody obliczania składek będzie mógł korzystać
maksymalnie przez 4 lata, ponieważ w 5 roku wysokość składek obliczanych na
preferencyjnych zasadach będzie tożsama z wysokością składek opłacanych na zasadach
ogólnych.
Różnica pomiędzy wysokością składek, obliczanych według zasad ogólnych a wysokością
składek opłacanych według zasad preferencyjnych zostanie pokryta z budżetu państwa.
Rozwiązanie to należy ocenić pozytywnie, gdyż oczywistym jest, że dla budżetu państwa
korzystniejsze jest dopłacenie tej różnicy, niż świadczenie pracy w tzw. „szarej strefie”, w
29
Tamże, s. 30.
148
której ani faktyczny pracownik ani pracodawca nie uiszczają składek na ubezpieczenia
społeczne czy podatków.
Art. 134: przepis wprowadza do ustawy z dnia z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym
podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne30 definicję
określającą nową kategorię podatnika. W art. 4 tej ustawy dodano bowiem nowy punkt, który
definiuje pojęcie młodego przedsiębiorcy. Tą kategorią mogą być osoby fizyczne, które nie
ukończyły 35 roku życia, utrzymujące przez co najmniej 3 lata podatkowe faktyczne
przeciętne zatrudnienie na poziomie nie niższym niż trzy osoby zatrudnione w pełnym
wymiarze czasu pracy (do 35 roku życia), osiągające przychody z działalności gospodarczej
w każdym roku podatkowym w wysokości mniejszej niż 1 300 000 zł oraz prowadzące
działalność usługową oraz działalność wytwórczą na terenie gmin zdegradowanych
ekonomicznie, z wyłączeniem:
1)
przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów,
2)
z działalności usługowej w zakresie handlu,
3)
ze świadczenia usług związanych z produkcją zwierzęcą (PKWiU 01.62.10.0),
4)
z działalności rybaków morskich i zalewowych w zakresie sprzedaży ryb i innych
surowców pochodzących z własnych połowów, z wyjątkiem sprzedaży konserw
oraz prezerw z ryb i innych surowców z połowów, o których mowa w art. 14 ust. 2
pkt 2 i 5-10 ustawy o podatku dochodowym,
5)
z odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku będących środkami trwałymi,
ujętych w wykazie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
oraz składników majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1 ustawy o podatku
dochodowym, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa, ustalona
zgodnie z art. 22g ustawy o podatku dochodowym, jest niższa niż 1.500 zł,
nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i
prawnych, wykorzystywanych w pozarolniczej działalności gospodarczej, nawet
jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z tej działalności gospodarczej, a pomiędzy
pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku
został wycofany z działalności i dniem jego zbycia nie upłynęło sześć lat.
Dla wspomnianej wyżej kategorii podatników nowelizacja przewiduje wprowadzenie
odrębnej preferencyjnej stawki podatkowej w wysokości 3,5 %. (art. 134 pkt 2 projektu
ustawy) poprzez dodanie w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
30
Dz. U. z 1998 r. nr 144, poz. 930 ze zm.
149
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w art. 12 ust. 1a. Wprowadzenie tej specjalnej
stawki ma na celu zachęcenie młodego pokolenia Polaków do rozpoczęcia działalności
gospodarczej i promowanie legalnego zatrudnienia pracowników, co przełoży się na spadek
bezrobocia w szczególności na terenach wiejskich oraz w małych miejscowościach.
Tym samym w nowelizacji zaproponowano również obniżenie w przypadku małych
przedsiębiorców stawki karty podatkowej o 30 % poprzez dodanie w art. 27 ustawy o
zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby
fizyczne ust. 6a.
Art. 135: przepis ten wprowadza nowelizację ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od
czynności cywilnoprawnych31, w zakresie rozszerzenia katalogu czynności wyłączonych od
opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Do art. 2 ustawy z dnia
9
września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych dodaje się ust. 7, którego
przedmiotem jest wyłączenie z opodatkowania umów pożyczek udzielanych na podstawie
Programu. Przepis ma na celu uniknięcie obciążania dodatkowymi kosztami fiskalnymi
preferencji udzielanych na podstawie przepisów ustawy.
Art. 136: zmiany te są konsekwencją zachowania spójności systemu prawnego po włączeniu
przedmiotu regulacji ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich32 do projektu
ustawy o Narodowym Programie Zatrudnienia.
A r t . 1 3 7 : przepis ten rozszerza zakres podstawowych celów działalności Banku
Gospodarstwa Krajowego, zwanego dalej „BGK”, w rozumieniu ustawy z dnia 14 marca
2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego33. Należeć do nich będzie m. in. wspieranie
rządowych programów społeczno-gospodarczych oraz programów samorządności lokalnej i
rozwoju regionalnego - obejmujących w szczególności projekty związane ze wsparciem w
ramach Programu. Regulacja ta ma bezpośredni związek z art. 122 ustawy zgodnie z którym
Rada Nadzorcza BGK jako podmiot nadzorujący BGK, powinna sprawować nadzór nad
gospodarowaniem środkami Funduszy.
Dz. U z 2010 r., Nr 101 poz. 649 ze zm.
Dz. U z 2009 r., Nr 127 poz. 1052 ze zm.
33
Dz. U. Nr 65, poz. 594, ze zm
31
32
150
Art. 138: projekt ustawy zakłada wprowadzenie w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku
od towarów i usług34, w Dziale XII Procedury szczególne w Rozdziale 1 – Szczególne
procedury dotyczące drobnych przedsiębiorców dodatkowych regulacji umożliwiających
małym i średnim przedsiębiorcom skorzystanie ze zryczałtowanej formy opodatkowania w
przypadku zatrudnienia 7 pracowników. Skorzystanie z opodatkowania w formie ryczałtu
według stawki 7 %, obostrzone jest następującymi warunkami:
1) podatnik musi być małym lub średnim przedsiębiorcą,
2) posiada zakład na terenie małego miasta lub wsi w rozumieniu projektu ustawy,
3) tworząc miejsca pracy zatrudni, co najmniej 7 pracowników w okresie 5 lat,
4) zatrudnieni pracownicy nie ukończyli 35 roku życia,
5) podatnik w ciągu pierwszego roku zatrudni co najmniej 3 pracowników, w
drugim roku zatrudni co najmniej 5 pracowników, w trzecim co najmniej 6, w
czwartym 7 pracowników.
Wprowadza się nowe, dodatkowe warunki mające na celu unikniecie oszustw przez
podatników, którzy to najpierw by zwolnili swoich pracowników, aby następnie ich zatrudnić,
korzystając przy tym z uprzywilejowanej formy opodatkowania. Można z niej będzie
skorzystać tylko w przypadku gdy:
1)
nastąpi wzrost netto liczby pracowników u danego przedsiębiorcy w
porównaniu ze średnią z ostatnich 12 miesięcy lub
2)
nie nastąpi wzrost netto liczby pracowników u danego przedsiębiorcy
w porównaniu ze średnią z ostatnich 12 miesięcy w przypadku, gdy
stanowisko lub stanowiska pracy zostały zwolnione w następstwie
rozwiązania stosunku pracy przez pracownika, rozwiązania stosunku
pracy na mocy porozumienia stron, zmniejszenia wymiaru czasu
pracy z inicjatywy pracownika, przejścia na emeryturę lub
rozwiązania stosunku pracy z winy pracownika.
Wskazać należy, że możliwość stosowania zryczałtowanej formy opodatkowania ma na celu
zwiększenie zatrudnienie wśród ludzi młodych (do 35 roku życia). Taka forma „pomocy”
skierowana jest do małych lub średnich przedsiębiorców – dlatego też w przepisach zawarto
warunek, iż sprzedaż opodatkowana podatnika, nie może przekroczyć w poprzednim roku
podatkowym kwoty 1 000 000 zł.
W celu ograniczenia zawierania pozornych umów o prace przepis wprowadził również
warunek zatrudnienia pracowników przez okres dłuższy niż 24 miesiące. Z kolei umowa o
34
Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.
151
pracę może być rozwiązana wyłącznie na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca
1974 r. Kodeks pracy35.
Przepis przewiduje również, że podatnik, jeżeli skorzysta ze szczególnej formy
opodatkowania nie ma prawa do zmniejszenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony
z tytułu świadczonych usług. Z wyjątkiem nabycia towarów i usług, które na podstawie
przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz
wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji oraz gruntów i praw
wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika używanych przez podatnika na potrzeby jego działalności.
Wprowadzono również zasadę, która ma zastosowanie w przypadku uchybienia przez
podatników warunków do stosowania zryczałtowanej formy opodatkowania. W takiej sytuacji
podatnicy tracą prawo do korzystania z preferencji od pierwszego dnia miesiąca
następującego po miesiącu, w którym przestali oni spełniać warunki stosowania
przedmiotowego ryczałtu.
Przepis przewiduje także uprawnienie do pomniejszenia kwoty podatku należnego o kwotę
podatku naliczonego, wynikającą z dokumentów celnych oraz o kwotę podatku zapłaconą od
wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, a także o kwoty podatku naliczonego, wynikające
z faktur dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty prawa do stosowania
opodatkowania w formie ryczałtu. Aby móc skorzystać z tego uprawnienia, podatnik musi
spełniać następujące warunki. Po pierwsze podatnik dokonuje spisu z natury zapasów
towarów wymienionych powyżej (z wyłączeniem środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego
użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika) posiadanych w
dniu, w którym nastąpiło naruszenie warunków do stosowania opodatkowania w formie
ryczałtu. Po drugie podatnik musi przedłożyć w urzędzie skarbowym ten spis, w terminie 14
dni, licząc od dnia utraty prawa do stosowania opodatkowania w formie ryczałtu.
Wprowadzono również obowiązek składania przez podatnika skróconej deklaracji
podatkowej. Ma on również prawo do korygowania tych deklaracji.
Ponadto przepis przewiduje uprawnienie podatników do rezygnacji z opodatkowania w
formie ryczałtu po upływie roku. W tym celu są oni zobowiązani złożyć zawiadomienie
właściwemu organowi podatkowemu, w terminie do końca miesiąca poprzedzającego
miesiąc, od którego nie będzie rozliczał się w formie ryczałtu.
35
Dz. U. z 1998 r, Nr 21, poz. 94.
152
Projekt ustawy zakłada również zmiany ustawy z dnia 11 marca 2004 r., które mają na celu
zwiększenie wpływów do budżetu państwa, z których można byłoby finansować wydatki
związane z prowadzeniem w życie projektowanej ustawy, poprzez :

likwidację możliwości wystawiania tzw. faktur netto przez podatników dokonujących
dostawy towarów na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, którzy nie posiadają
siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności
na terytorium kraju. To rozwiązanie jest wykorzystywane przez podmioty, które mają
siedzibę poza terytorium Rzeczpospolitej Polskie i równocześnie spółkę zależną z
siedzibą na terytorium kraju, która dokonuje dostaw towarów w imieniu spółki
powiązanej, nie mającej siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca
prowadzenia działalności na terytorium kraju. Przedmiotowe rozwiązanie umożliwia
tym podmiotom dokonywanie dostaw towarów bez obowiązku zapłaty zobowiązań z
tytułu podatku od towarów i usług, ponieważ spółka zależna z siedzibą na terytorium
kraju wystawia w imieniu spółki powiązanej fakturę, tzw. fakturę VAT netto, na której
nie wykazuje kwoty podatku od towarów i usług. Niniejsze rozwiązanie jest bardzo
często stosowane np. przez zagraniczne koncerny paliwowe, które mają spółkę
zależną z siedzibą na terytorium kraju;

likwidację możliwości wystawiania tzw. faktur netto przez podatników dokonujących
na terytorium kraju dostaw złomu i odpadów oraz świadczących usługi w zakresie
przenoszenia uprawnień do emisji do powietrza gazów cieplarnianych. Niniejsze
rozwiązania powodują, że podmioty dokonujące tych czynności nie płacą z tytułu
dokonania tych czynności podatku od towarów;

zmianę regulacji w zakresie zasad stosowania zwolnienia od podatku od towarów i
usług do dostaw nieruchomości zabudowanych. Nowelizacja tych przepisów również
wprowadziłaby jednoznaczne i logiczne zasady stosowania zwolnień w porównaniu z
obecnie obowiązującymi, które uzależniają zwolnienie od zaistnienia tzw. pierwszego
zasiedlenia, którego definicja i jej interpretacja przez organy podatkowe prowadzi do
absurdalnych sytuacji, w których ze zwolnienia może korzystać dostawa 3 letniego
budynku, natomiast może nie korzystać dostawa budynku 300 letniego, ponieważ
zgodnie z funkcjonującą interpretacją organów podatkowych nie nastąpiło jego
pierwsze zasiedlenie. Zatem zaproponowano uzależnienie prawa do zastosowania
zwolnienia podatkowego do dostawy na terytorium kraju budynków, lokali, budowli
lub ich części od upływu okresu 5 letniego, liczonego od końca roku, w którym
zakończono budowę tych obiektów lub od końca roku, w którym dokonano nakładów
153
na ich ulepszenie, przy czym wartość tych nakładów wynosiła co najmniej 30%
wartości początkowej tych obiektów. Zmiany w niniejszym zakresie będą wymagały
również zmiany rozporządzenia wykonawczego do ustawy z dnia 11 marca 2004 r.,
poprzez uchylenie zwolnienia w zakresie zbycia prawa wieczystego użytkowania
gruntu w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych
albo części takich budynków lub budowli, jeżeli budynki te lub budowle albo ich
części są zwolnione od podatku, ponieważ niniejsze zwolnienie zostało
zaproponowane w projektowanej nowelizacji ustawy z dnia 11 marca 2004 r.;

likwidację zwolnienia od podatku do świadczenia usługi stanowiącej element usługi
wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (tzw. usługi finansowe, np. usługi
ubezpieczeniowe), który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny
do świadczenia usługi zwolnionej określone w tych przepisach. Należy zaznaczyć, że
niniejsze zwolnienie wykracza poza zakres zwolnień określonych w Dyrektywie 112,
zatem jest niezgodne z prawem wspólnotowym;

wydłużenie terminu nieuregulowania wierzytelności dla uznania nieściągalności
wierzytelności za uprawdopodobnioną z 180 dni do 365 dni - przy rozliczaniu podatku
w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności zgodnie z art. 89a i 89b.
Art. 139: w pkt 1 i 5 wprowadza się zmiany w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji
zatrudnienia i instytucjach rynku pracy 36. Zmiany te mają na celu poszerzenia katalogi osób
będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy o bezrobotnych z obszarów zdegradowanych
ekonomicznie. Dodatkowo w pkt 2, 3 oraz 4 poszerza się katalog instrumentów rynku pracy
dostępny dla starostów, o zwrot kosztów podróży dla praktykantów do miejsca odbywania
praktyk i powrotu do miejsca zamieszkania lub pobytu.
Powyższe zmiany mają na celu aktywizację bezrobotnych, poprzez usuwanie barier w postaci
dodatkowych kosztów podróży jakie ciążą na nich przy podjęciu praktyk z dala od aktualnego
miejsca zamieszkania lub pobytu. W celu jak najlepszego dopasowania się do realiów
poszczególnych osób, odległość mogącą powodować ograniczenia w dostępie dla
praktykantów określono odwołując się do czasu, jaki praktykant potrzebuje na dojazd do i z
miejsca odbywania praktyk. W pkt 4 wprowadza się zachętę do przyjmowania praktykantów
dla pracodawców. W ustawie proponuje się nie tylko aktywizację praktykantów, ale również
wprowadzenie zachęt dla pracodawców do przyjmowania bezrobotnych na praktyki, którzy
również ponoszą koszty przy przyjmowaniu praktykantów. Jako warunek wskazano, że
36
Dz. U. z 2008 r., Nr 69 poz. 415 ze zm.
154
praktyki muszą być odpłatne, a wysokość świadczenia pieniężnego, jest co najmniej równa
wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dodatkowym wymogiem jest, aby praktyki
trwały nie krócej niż 2 miesiące. W przypadku gdy praktykant będzie uzyskiwał miesięczne
świadczenie pieniężne w wysokości przekraczającej minimalne wynagrodzenie to zgodnie z
proponowanymi zmianami w pkt 6 utraci on status bezrobotnego.
W pkt 7 tego przepisu proponuje się wprowadzenie rozwiązania, polegającego na tym, aby
pracodawcy, którzy zatrudnili osoby do 35 roku życia w pierwszych 12 miesiącach
zatrudnienia nie byli obowiązani do opłacania składek na Fundusz Pracy. Nowelizacja ta ma
na celu złagodzenie ciężarów pracodawcy w związku z zatrudnieniem ludzi młodych.
Art. 140: wprowadza się w ustawie z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń
pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy37 rozwiązania, polegające na tym, że
pracodawcy, którzy zatrudnili osoby do 35 roku życia w pierwszych 12 miesiącach
zatrudnienia nie byli obowiązani do opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych. Nowelizacja ta jest kolejnym krokiem zmierzającym do
złagodzenia ciężarów pracodawcy w związku z zatrudnieniem ludzi młodych.
Art. 141: przepis ten wprowadza nowelizację ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad
rynkiem finansowym38. Ma to na celu objęcie nadzorem nad rynkiem finansowym funduszy
utworzonych w ramach Programu. Zmiana ta ma również związek z art. 132 ustawy, zgodnie
z którym Komisja Nadzoru Finansowego zobligowana jest składać ministrowi właściwemu
do spraw pracy, ministrowi właściwemu w sprawach finansów publicznych, a także
Prezesowi Rady Ministrów półroczne raporty dotyczące udzielania kredytów w ramach
Programu.
Art. 142: ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym39, stanowi akt prawny
zawierający wiele zbędnych ograniczeń stanowiących przeszkodę w rozwoju polskiej
przedsiębiorczości, nie tylko ludzi młodych. Część z tych regulacji wymaga poważnych
zmian systemowych, które przekraczają zakres niniejszej regulacji (sytuacja ta dotyczy przede
wszystkim wadliwego sposobu opodatkowania podatkiem akcyzowym wyrobów węglowych,
który przerzuca ciężar związany z obliczaniem, wpłacaniem, deklarowaniem i ewidencją
Dz. U. Nr 158, poz. 1121, ze zm.
Dz. U. Nr 157, poz. 1119, ze zm.
39
Dz. U. z 2011 r. Nr 108 poz. 626 ze zm., zwana dalej „ustawą o podatku akcyzowym”.
37
38
155
podatku akcyzowego na drobne podmioty zajmujące się obrotem i wykorzystywaniem
wyrobów węglowych, zamiast na duże przedsiębiorstwa zajmujące się ich wydobyciem,
importem i produkcją).
Tym niemniej w obowiązującej ustawie można wprowadzić kilka prostszych zmian, które
mają na celu:
1) ułatwienie prowadzenia działalności gospodarczej,
2) znalezienie dodatkowych środków budżetowych.
Pierwszy z postulatów spełniają regulacje opisane w pkt 2, 6 i 7 proponowanego przepisu.
Zmiana ust. 3 w art. 48 ustawy o podatku akcyzowym odnosi się do wysokości obrotu
podmiotu ubiegającego się o wydanie zezwolenia na prowadzenie w składzie podatkowym
działalności polegającej wyłącznie na magazynowaniu lub przeładowywaniu wyrobów
akcyzowych wyprodukowanych w innym składzie podatkowym. Wartości te zostały
zmniejszone o połowę, co ułatwi mniejszym podmiotom gospodarczym zakładanie i
prowadzenie działalności w tym zakresie.
Zmiany dotyczące art. 100 i 104 odnoszą się natomiast do podmiotów produkujących lub
zamierzających produkować samochody dla służby zdrowia. Obecnie obowiązujące regulacje,
wbrew pierwotnym założeniom ustawodawcy, często były interpretowane w sposób
powodujący opodatkowanie ambulansów podatkiem akcyzowym, co było nie tylko niezgodne
z istotą tego podatku i ewenementem na skalę europejską, ale też utrudniało działalność
podmiotom produkującym tego typu pojazdy (zwiększało ich cenę o blisko 20%).
Proponowana zmiana naprawia ten stan rzeczy - pozwoli produkować i sprzedawać te
pojazdy za niższą (o kwotę podatku akcyzowego) cenę, a także zwiększy możliwości
zakupowe jednostek ratownictwa medycznego, co powinno dodatnio wpłynąć na zwiększenie
zatrudnienia.
Drugi z postulatów spełniają regulacje opisane w pkt 1, 3-5 i 8 proponowanego przepisu.
Jakkolwiek ustawa o podatku akcyzowym niemal nie zawiera zwolnień fakultatywnych (w
przeważającej większości są to zwolnienia wymagane przez tzw. dyrektywę horyzontalną i
dyrektywy strukturalne), istnieje kilka przypadków, w których można, bez większych
konsekwencji społecznych, te zwolnienia uchylić. Efekt osiągnięcia dodatkowych środków
budżetowych można osiągnąć również poprzez wprowadzenie, w niektórych przypadkach,
wyższych stawek akcyzy.
W pkt 1 uchyla się zwolnienie wykorzystania wyrobów węglowych do przewozu towarów i
pasażerów koleją. Zwolnienie to jest zbędne, ze względu na niewielką skalę działalności
podmiotów wykorzystujących wyroby węglowe do tych celów, a jednocześnie, ze względu na
156
skomplikowane przepisy dotyczące zwolnień, powodujące zaangażowanie znacznych
środków zarówno beneficjentów zwolnienia, jak i organów podatkowych.
W pkt 3-5 podwyższone zostały stawki obniżone na niektóre wyroby energetyczne, średnio o
około 9% w stosunku do kwot obecnie obowiązujących. Powyższa zmiana nie zwiększa
znacząco ceny, przyczyni się natomiast do zwiększenia wpływów do budżetu państwa.
W pkt 8 wprowadzono opodatkowanie podatkiem akcyzowym wyrobów energetycznych w
stanie gazowym wykorzystywanych do napędu silników spalinowych. Co istotne, nie jest to
ustanowienie nowej kategorii wyrobu opodatkowanego, ale jedynie przyspieszenie wejścia w
życie tego opodatkowania, które stanowi wymóg wspólnotowy. Uchyla bowiem przepis
zwalniający do dnia 31 października 2013 r. z podatku akcyzowego wyroby energetyczne w
stanie gazowym. Pozwoli to na uzyskanie dodatkowych środków w pierwszym okresie
istnienia proponowanej regulacji.
Art. 143: przepis ten zmienia ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych40.
Wprowadza on obowiązek udzielania dotacji celowych z budżetu, aby zrefundować kwoty
wypłacanego wsparcia finansowego zgodnie z art. 24 ustawy. Zapewnia on również dotacje
dla Funduszy utworzonych projektowaną ustawą.
Celem tego przepisu jest zapewnienie źródeł finansowania Funduszom, a także jednostkom
samorządu terytorialnego w zakresie wypłacania wsparcia finansowego dla pracownika
mającego na utrzymaniu co najmniej jedno małoletnie dziecko.
DZIAŁ VIII. PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE
Dział zawiera przepisy przejściowe służące płynnemu i prawidłowemu wprowadzeniu
projektowanej regulacji do systemu polskiego prawa. Dotyczy to przede wszystkim
utworzenia i likwidacji przewidzianych przez ustawę funduszy, ustalenia pierwszego
Rocznego Planu Finansowego tych Funduszy, oraz możliwości waloryzacji kwot
przyznawanych dotacji w trakcie obowiązywania Programu.
Art. 144: ze względu na szczegółowe zasady tworzenia Rocznych Planów Finansowych
Funduszu Wspomagania Zatrudnienia oraz Funduszu Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi
Młodych konieczne jest odmienne ustalenie pierwszego rocznego planu finansowego.
40
Dz. U. nr 157 poz. 1240 ze zm.
157
Art. 145: ze względu na ograniczony zakres czasowy obowiązywania Programu, którego
realizację przewidziano na lata 2014 – 2023, niezbędne jest określenie przeznaczenia środków
zgromadzonych przez Fundusz Wspomagania Zatrudnienia oraz Fundusz Wspierania
Przedsiębiorczości Ludzi Młodych po dniu 31 grudnia 2023 r., a więc po zakończeniu
wykonywania Programu. Proponowana regulacja zakłada, że z dniem 1 stycznia 2024 r. w/w
Fundusze ulegną likwidacji. Na ten dzień BGK sporządzi sprawozdania finansowe tych
Funduszy, które będą stanowić podstawę rozdysponowania zgromadzonych na nich środków.
Dla zapewnienia rzetelności i poprawności tych sprawozdań powinny być one poddane
badaniu przez biegłego rewidenta w ciągu 6 miesięcy od dnia likwidacji Funduszy.
W ust. 3 projektowanego przepisu przewidziano, że aktywa netto zlikwidowanych Funduszy,
których wartość została ustalona na podstawie sprawozdań likwidacyjnych, zwiększą fundusz
statutowy Banku Gospodarstwa Krajowego. Tym samym bank ten będzie nadal wykonywał
zadania niezbędne do zakończenia realizacji Programu, np. będzie
przyjmował spłaty
kredytów i pożyczek, z tą jednak różnicą, że obrót z tym związany będzie wykazywany w
ramach funduszy statutowych banku.
Art. 146: przepis ten stanowi rozwinięcie art. 147. Jego istotą jest wyłączenie z podstawy
obliczania składki opłaty rocznej na Bankowy Fundusz Gwarancyjny (zwany dalej: BFG)
środków, które po likwidacji Funduszu Wspomagania Zatrudnienia oraz Funduszu
Wspierania Przedsiębiorczości Ludzi Młodych zasilą fundusze własne BGK. Należy
zauważyć, że środki funduszy specjalnych, którymi dysponuje i zarządza BGK zostały
wyłączone z pozycji uwzględnianych przy obliczaniu wysokości opłaty rocznej za dany rok
kalendarzowy – z tą kategorią aktywów nie łączy się bowiem ryzyko zaktualizowania się
odpowiedzialności gwarancyjnej BFG (środki te nie pochodzą z depozytów, a ich
przeznaczenie wiąże się z celami społecznie użytecznymi). Z tych samych względów środki
nowych funduszy specjalnych nie powinny zwiększać podstawy wyliczenia składki na BFG
już po ich przekazaniu na fundusze statutowe BGK.
Art. 147: projektowany przepis wyznacza termin na wydanie przez Ministra właściwego do
spraw Skarbu Państwa rozporządzenia dostosowującego statut BGK do nowych przepisów.
Aktualizacja taka jest niezbędna ze względu na utworzenie nowych Funduszy, którymi będzie
zarządzał BGK.
158
Art. 148: projektowany przepis nakłada obowiązek wydania przepisów wykonawczych do
ustawy. Obowiązek ten, właściwe organy muszą zrealizować w ciągu 7 dni od dnia wejścia w
życie ustawy.
Art. 149: przepis ten stanowi, że podatnikom którzy nabyli prawo zwolnienia określone w
art. 44 ust. 7a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu
obowiązującym przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy przysługuje prawo do
zwolnienia także pod dniu jej wejścia w życie.
Celem tego przepisu jest ochrona praw nabytych która jest jedną z podstawowych zasad
polskiego porządku prawnego.
Art. 150: przepis ten określa termin jej wejścia w życie.
159
6. Ocena skutków regulacji
A. Podmioty, na które będzie oddziaływał akt normatywny
Zakres podmiotowy projektu ustawy obejmuje:

pracodawcy prowadzący działalność gospodarczą na terenach wiejskich i w
małych miejscowościach,

mali przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają działalność gospodarczą na terenach
wiejskich lub w małych miejscowościach,

mali przedsiębiorcy już istniejący, którzy utworzą nowe miejsca pracy i
zatrudnią osoby w wieku do 35 roku życia,

pracowników (szczególnie kobiety), wychowujące małoletnie dzieci,
zatrudnionych w zakładach położonych na terenach wiejskich lub w małych
miejscowościach w niepełnym wymiarze czasu pracy lub zatrudnionych na
pełnym etacie, ale otrzymujących relatywnie niskie uposażenie.
B. Wpływ aktu normatywnego na dochody i wydatki sektora finansów publicznych
Finansowanie możliwych zadań Programu odbywać się będzie wewnątrz ze środków
publicznych, które zostaną uzyskane poprzez usprawnienie efektywności fiskalnej systemu
podatkowego. Realizacja projektu wiąże się z usunięciem luk oraz błędnych przepisów, które
dopuszczają możliwość uchylania się od opodatkowania. Środki te przeznaczone będą na
wspieranie zatrudnienia ludzi młodych oraz rozwój infrastruktury publicznej sprzyjającej
tworzeniu nowych miejsc pracy. Odrębnym źródłem dochodów będą składki na Fundusze
utworzone na podstawie tej ustawy.
Dotyczy to zwłaszcza zmian w ustawach:
1)
ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych,
2)
ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych,
3)
ustawa o podatku od towarów i usług,
4)
ustawa o podatku akcyzowym.
Przewidywany jednoroczny skutek tych zmian dla budżetu państwa (w podatkach
wymienionych w punktach 1 i 2 występują udziały jednostek samorządu terytorialnego)
wynosi około 2,3 mld zł (w warunkach porównywalnych z roku 2011), co z naddatkiem
160
zrównoważy koszty fiskalne Programu finansowane bezpośrednio z budżetu państwa. Łączny
efekt dodatni dla budżetu państwa tych zmian w ciągu okresu trwania nowego programu
wyniesie nominalnie ok. 25 mld zł.
Fundusze utworzone na podstawie tej ustawy będą - obok dotacji budżetowych - zasilane
składkami i opłatami o charakterze fiskalnym, które również będą finansowały ten Program.
Prawdopodobne wpływy tych Funduszy (poza dotacjami) przekroczą w całym dziesięcioleciu
ponad 70 mld zł, z czego większość będzie przeznaczona na udzielanie kredytów i pożyczek.
Stworzenie w ciągu 10 lat realizacji Programu 1 200 000 miejsc pracy da oczywisty, dodatni
efekt fiskalny w postaci wzrostu wpływów z podatku dochodowego od osób fizycznych,
składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, a pośrednio również z podatku od towarów i
usług i akcyzy. Zakładając nawet, że w zdecydowanej większości nowozatrudnieni młodzi
pracownicy będą zarabiać w granicach niewiele większych niż najniższe wynagrodzenie a
czasowy nakład powstających nowych miejsc pracy będzie miał charakter prognozowany
dodatnie skutki fiskalne tych zdarzeń będą większe niż wielkość wydatków budżetowych na
realizację tego Programu.
Szacunkowy koszt fiskalny Programu wyniesie nominalnie w ciągu całego 10-letniego okresu
realizacji około 39 mld zł., z tego:
1)
ok. 23 mld zł wynosić będą skutki ujemne w postaci bezpośredniego spadku
dochodów budżetowych w wyniku zastosowania instrumentów przewidzianych
w ustawie,
2)
16 mld zł wynosić będą wydatki bezzwrotne ze środków publicznych, które
zostaną poniesione w celu realizacji tego programu.
Istotna część instrumentów prawnych w tej ustawie będzie mieć cechy pomocy publicznej.
Przedsiębiorcy korzystający z tych instrumentów będą mogli wykorzystać je wyłącznie
w granicach pomocy de minimis (do 200 tys. euro w ciągu 3 lat).
Pozytywne skutki dla budżetu to przede wszystkim spadek bezrobocia - prognozuje się, że w
okresie trwania Programu powstanie ok. 1 200 000 nowych miejsc pracy. Spadek bezrobocia
nie będzie równomierny w skali całego kraju, ale będzie dotyczył przede wszystkim obszarów
zdegradowanych ekonomicznie. W związku z utworzeniem nowych miejsc pracy prognozuje
się wzrost wpływów w szczególności z tytułu podatku dochodowego od osób fizyczny
zarówno do budżetu państwa, jak i do poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego
(zwłaszcza na obszarach zdegradowanych ekonomicznie). W związku ze znacznym wzrostem
161
zatrudnienia zwiększeniu ulegną również wpływy z tytułu składek na ubezpieczenia
społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
C. Wpływ aktu normatywnego na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość,
w tym na funkcjonowanie przedsiębiorstw
Konsekwencją wejścia w życie ustawy będzie promocja zatrudnienia ludzi młodych i
stworzenie, a w szczególności promocja zatrudnienia:
1) na terenach wiejskich oraz w małych ośrodkach miejskich,
2) przez małe i średnie przedsiębiorstwa zatrudniające ludzi młodych,
3) przez tworzenie nowych przedsiębiorstw z udziałem ludzi młodych,
4) przez bezpośrednie wsparcie ekonomiczne absolwentów szkół oraz uczelni
zatrudnianych w gminach i miastach zdegradowanych ekonomicznie,
zwłaszcza we wsiach popegeerowskich, miastach o zniszczonym przemyśle
oraz regionach zagrożonych wyludnieniem.
D. Wpływ aktu normatywnego na rynek pracy oraz na sytuację i rozwój regionalny
W latach 2013-2022 musi powstać dodatkowo co najmniej 1 mln 200 tys. nowych miejsc
pracy, które dają szanse młodym ludziom na życie i rozwój w naszym kraju.
E. Wpływ aktu normatywnego na system prawa krajowego
Wprowadzenie w życie koncepcji podatku od dochodu z działalności rolniczej będzie
wymagało wprowadzenia nowelizacji szeregu ustaw, w tym w szczególności:
1) Ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z
2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.),
2) Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
(Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.),
3) Ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r., Nr
41, poz. 214 ze zm.),
4) Ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
(Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 ze zm.),
162
5) Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.),
6) Ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym
od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 1998 r.,
Nr 144, poz. 930 ze zm.),
7)
Ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
(Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.),
8) Ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułów wypadków lub
chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach (Dz. U. z
2002 r., Nr 199, poz. 1674 ze zm.),
9) Ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (Dz. U. z
2003 r., Nr 65, poz. 594 ze zm.),
10) Ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 ze zm.),
11) Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011
r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.),
12) Ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.),
13) Ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie
niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2006 r., Nr 158, poz. 1121 ze zm.),
14) Ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z
2006 r., Nr 157, poz. 1119 ze zm.),
15) Ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r., Nr
108, poz. 626 ze zm.).
F. Zgodność z prawem Unii Europejskiej.
Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej.
163
164