Moduł IV: terapeutyczny
Transkrypt
Moduł IV: terapeutyczny
PSL/T1 Nazwa przedmiotu WSTĘP DO LOGOPEDII Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu PSL/T1 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Logopedia Studia podyplomowe Studia niestacjonarne . Rodzaj przedmiotu Obowiązkowy Rok i semestr studiów Rok I, semestr 1 Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu dr Małgorzata Zaborniak-Sobczak dr Małgorzata Zaborniak-Sobczak Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy wiadomości dotyczących genezy i przedmiotu badań logopedii, a także subdyscyplin w obrębie logopedii; C2: dostarczenie słuchaczom wiedzy na temat statusu zawodowego logopedy w Polsce; C3: zdobycie przez słuchaczy wiedzy dotyczącej organizacji opieki logopedycznej oraz instytucji współpracujących i wspierających logopedów. Wymagania Brak wymagań wstępnych; przedmiot prowadzony od poziomu zerowego wstępne Efekty kształcenia Wiedza: PSL/T1_W01: słuchacz zna miejsce logopedii w systemie nauk oraz jej specyfikę przedmiotową i metodologiczną; zna miejsce logopedii w organizacji systemu ochrony zdrowia na poziomie krajowym; zna główne kierunki rozwoju i najważniejsze osiągnięcia tej nauki oraz ma wiedzę o ośrodkach i formach doskonalenia logopedów; zna instytucje wspierające logopedów i zrzeszające logopedów [odniesienie: SP_W01] PSL/T1_W02: słuchacz zna prawne, organizacyjne i etyczne uwarunkowania wykonywania zawodu logopedy; rozumie społeczne i ekonomiczno-gospodarcze uwarunkowania działalności zawodowej – zna zasady opieki logopedycznej w placówkach ochrony zdrowia (poradnie, szpitale, przychodnie), w placówkach opiekuńczo-wychowawczych (żłobki, przedszkola, ośrodki terapeutyczne) oraz oświatowych (różnego typu szkoły – państwowe, społeczne, specjalne itp.) [odniesienie: SP_W03] PSL/T1_W03: słuchacz zna strukturę i funkcje systemu edukacji; cele i podstawy prawne funkcjonowania różnych instytucji edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, terapeutycznych, kulturalnych i pomocowych [odniesienie: SP_W09] Umiejętności: PSL/T1_U01: słuchacz posługuje się sprzętem terapeutycznym, ma nienaganną wymowę i słuch fonetyczny i ocenia pod tym kątem swoich pacjentów [odniesienie: SP_U03] Kompetencje społeczne: PSL/T1_K01: słuchacz ma przekonanie o wadze zachowania się w sposób profesjonalny, refleksji na tematy etyczne i przestrzegania zasad etyki zawodowej; zna normy zachowań etycznych w zawodzie logopedy; dostrzega i formułuje problemy moralne i dylematy etyczne związane z własną i cudzą pracą, poszukuje optymalnych rozwiązań, postępuje zgodnie z zasadami etyki [odniesienie: SP_K04] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Wykład – 10 godzin PSL/T1 Treści programowe Tematyka zajęć: Termin logopedia i jego znaczenie. Komunikacja językowa, mowa i jej zaburzenia jako przedmiot badań logopedii. Interdyscyplinarny charakter logopedii i jej miejsce w systemie nauk. Zadania i działy logopedii. Specjalizacje logopedyczne. Kalendarium polskiej logopedii. Działalność Polskiego Towarzystwa Logopedycznego. Status zawodowy logopedy w świetle prawa polskiego. Opieka logopedyczna w Polsce – założenia i stan faktyczny Logopedia „w sieci”. Prawne i etyczne aspekty zawodu logopedy. Liczba godz. 1 1 1 1 1 1 2 1 1 … Metody dydaktyczne Wykład, prezentacja multimedialna, metody poglądowe Forma(y) zaliczenia Zaliczenie bez oceny Metody weryfikacji efektów kształcenia Efekt PSL/T1_W01 PSL/T1_W02 PSL/T1_W03 PSL/T1_U01 PSL/T1_K01 Metoda weryfikacji Test wyboru na zakończenie wykładów Test wyboru na zakończenie wykładów Test wyboru na zakończenie wykładów Obserwacja słuchaczy na wykładach, w czasie dyskusji po wykładach i w czasie konsultacji Obserwacja słuchaczy na wykładach, w czasie dyskusji po wykładach i w czasie konsultacji … Metody i kryteria oceny Warunkiem uzyskania zaliczenia jest obecność na zajęciach + czytanie literatury w ramach przygotowania do wykładu; osiągnięcie zakładanych efektów jest weryfikowane za pomocą krótkiego testu wyboru (wymagane jest nin. 60% poprawnych odpowiedzi) Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Język wykładowy Forma aktywności Wykład Przygotowanie do wykładów (w tym przygotowywanie materiałów, czytanie literatury) Konsultacje indywidualne (w tym także za pośrednictwem Internetu) SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS Liczba godzin 10 godz. 10 godz. 5 godz. 25 1 Język polski Praktyki zawodowe --Literatura Literatura podstawowa: Przedmiot logopedii, 1991, [w:] Komunikacja językowa i jej zaburzenia, red. S. Grabias, Lublin, s. 5-25. Jastrzębowska G., 2003, Przedmiot, zakres zainteresowań i miejsce logopedii wśród innych nauk, [w:] Logopedia. Pytania i odpowiedzi. Podręcznik akademicki, red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska, t. 1, Opole, s. 301– 329. Grabias S., 1996, Typologie zaburzeń mowy. Narastanie refleksji logopedycznej, „Logopedia”, nr 23. PSL/T1 Literatura uzupełniająca: (red.) Ożdżyński J., Polska terminologia logopedyczna, Kraków. Gałkowski T., Jarzębowska G., 2000, Logopedia – pytania i odpowiedzi, Opole. Gałkowski T., Tarkowski Z., Zalewski T., 1993, Diagnoza i terapia zaburzeń mowy, Lublin. Grabias S., 2000, Mowa i jej zaburzenia, „Logopedia”, nr 28. Grabias S., 2001, Perspektywy opisu zaburzeń mowy, [w:] Zaburzenia mowy, red. tenże, Lublin. Kaczmarek L., 1991, Model opieki logopedycznej w Polsce, Lublin. Kania J., 1985, Szkice logopedyczne, Warszawa.. Logopedia. Pytania i odpowiedzi, red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska, t.1, Opole 2003. Minczakiewicz E., 1997, Mowa – rozwój – zaburzenia – terapia, Kraków. Minczakiewicz E., 1998, Początek i rozwój polskiej logopedii. Kraków. Rocławski B., 2005, Podstawy wiedzy o języku polskim dla glottodydaktyków, pedagogów, psychologów i logopedów, Gdańsk. Styczek I., 1980, Logopedia, Warszawa. PSL/T2 Nazwa przedmiotu WARSZTAT LOGOPEDY Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu PSL/T2 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Logopedia Studia podyplomowe Studia niestacjonarne . Rodzaj przedmiotu Rok i semestr studiów Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu Obowiązkowy Rok I, semestr 1 dr Agnieszka Myszka. dr Agnieszka Myszka, dr Robert Słabczyński Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy wiadomości o sposobie prowadzenia dokumentacji logopedycznej, o instytucjach prowadzących szkolenia i kursy dla logopedów, o podstawowych wydawnictwach logopedycznych; C2: wykształcenie umiejętności związanych z obsługą komputera i sprzętu audiowizualnego; nauczenie obsługi programów terapeutycznych i ułatwiających prowadzenie dokumentacji logopedycznej; C3: zapoznanie słuchaczy z prawnymi i etycznymi ograniczeniami zawodu logopedy; zapoznanie z sytuacją logopedy na rynku pracy. Wymagania wstępne Efekty kształcenia Brak wymagań wstępnych; przedmiot prowadzony od poziomu zerowego Wiedza: PSL/T2_W01: słuchacz ma podstawową wiedzę o głównych kierunkach rozwoju i najważniejszych nowych osiągnięciach w zakresie logopedii, a przede wszystkim o ośrodkach oraz formach doskonalenia logopedów [odniesienie: SP_W01] PSL/T2_W03: słuchacz ma elementarną wiedzę o bezpieczeństwie i higienie pracy w instytucjach edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych i pomocowych; ma uporządkowaną wiedzę na temat zasad i norm etycznych w zawodzie logopedy [odniesienie: SP_W 09] Umiejętności: PSL/T2_U01: słuchacz wyszukuje, analizuje, ocenia i selekcjonuje informacje z wykorzystaniem różnych źródeł i sposobów, w tym również z wykorzystaniem multimediów; samodzielnie zdobywa wiedzę i poszerza umiejętności oraz podejmuje autonomiczne działania zmierzające do rozwijania zdolności i kierowania własną karierą zawodową; wyszukuje interesujące go informacje i na bieżąco śledzi oferty doskonalenia logopedów [odniesienie: SP_U01] PSL/T2_U02: słuchacz posiada umiejętności techniczne, manualne i ruchowe związane ze studiowanym kierunkiem studiów – obsługuje logopedyczne programy komputerowe: diagnostyczne, terapeutyczne i administracyjne oraz urządzenia do terapii [odniesienie: SP_U03] PSL/T2_U03: słuchacz prowadzi dokumentację logopedyczną dotyczącą pacjentów indywidualnych oraz instytucji (np. poradni, szkół, gabinetów) oraz podejmowanych działań; wypełnia karty diagnostyczne, karty pacjenta, dzienniki, wnioski itp.; korzystaa z technik informacyjnych w celu pozyskiwania i przechowywania danych [odniesienie: SP_U05] Kompetencje społeczne: PSL/T2_K01: słuchacz dba o bezpieczeństwo własne, otoczenia i współpracowników, dba o prestiż związany z wykonywaniem zawodu logopedy i właściwie pojętą solidarność PSL/T2 zawodową [odniesienie: SP_K04] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Ćwiczenia – 8 godzin Treści programowe Tematyka zajęć: Warsztat logopedy – różne rozumienie terminu „warsztat”; cechy dobrego logopedy. Źródła wiedzy logopedycznej – wydawnictwa tradycyjne i on-line, czasopisma logopedyczne, instytucje zrzeszające logopedów, możliwości dokształcania, kursy i szkolenia. Miejsce pracy logopedy – wygląd i wyposażenie gabinetu, niezbędne pomoce. Dokumentacja logopedy – karty pacjentów, karty badań mowy, dzienniki itp.; Pomoce logopedyczne: diagnostyczne i terapeutyczne: kwestionariusze do badań, pomoce do ćwiczeń oddechowych, artykulacyjnych, ćwiczeń motoryki i praksji (m.in. echokorektor, wibrator do r, walizka logopedyczna, sondy itp.). Komputer w pracy logopedy – programy użytkowe: edytor tekstu (zapis fonetyczny tekstu), arkusz kalkulacyjny, prezentacje multimedialne. Prawo autorskie – wykorzystywanie pomocy terapeutycznych oraz programów komputerowych a aspekty prawne. Programy komputerowe w terapii logopedycznej – ich zalety i wady, m.in.: programy wspomagające diagnozę logopedyczną, programy do ćwiczeń usprawniających motorykę narządów mowy, programy pomagające utrwalić wywołane głoski, pogramy wspomagające terapię afazji, echokorektory w służbie logopedii. Liczba godz. 1 1 1 1 2 2 … Metody dydaktyczne Forma(y) zaliczenia Prezentacja multimedialna, metody poglądowe, praca z komputerem, ćwiczenia praktyczne, praca z tekstem Zaliczenie na ocenę Metody weryfikacji efektów kształcenia Efekt PSL/T2_W01 PSL/T2_W03 PSL/T2_U01 PSL/T2_U02 PSL/T2_U03 PSL/T2_K01 Metoda weryfikacji Ocena bieżąca w czasie zajęć; ocena głosów w dyskusji, odpowiedzi na pytania Ocena bieżąca w czasie zajęć; ocena głosów w dyskusji, odpowiedzi na pytania Obserwacja słuchaczy podczas zajęć w pracowni komputerowej – ocena wykonywanych zadań i ćwiczeń Obserwacja słuchaczy podczas zajęć w pracowni komputerowej – ocena wykonywanych zadań i ćwiczeń Ocena w czasie zajęć – obserwacja ciągła, ocena zadań wykonywanych w domu Ocena w czasie zajęć – obserwacja ciągła, ocena wypowiedzi w czasie zajęć i konsultacji indywidualnych , Metody i kryteria oceny Ocena z zaliczenia jest wypadkową następujących elementów: obecność na zajęciach aktywny udział w zajęciach (wykonywanie zadań i ćwiczeń) czytanie zalecanej literatury przygotowanie przykładowej dokumentacji Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach Forma aktywności Ćwiczenia Samokształcenie (w tym przygotowanie do zajęć, Liczba godzin 8 godz. 10 godz. PSL/T2 oraz punktach ECTS Język wykładowy przygotowanie przykładowej dokumentacji, czytanie zalecanej literatury) Konsultacje indywidualne oraz indywidualne ćwiczenia w pracowni lub gabinecie SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS 10 godz. 28 1 Język polski Praktyki zawodowe w ramach --przedmiotu Literatura Literatura podstawowa: Gałkowski T., Jarzębowska G., 2000, Logopedia – pytania i odpowiedzi, Opole. Gruba J., 2009, Technologia informacyjna w logopedii, Gliwice. Literatura uzupełniająca: (red.) Siemieniecki B., 1996, Komputer w diagnostyce i terapii pedagogicznej, Toruń. Bilewicz G., Zioło B., 2006, Kwestionariusz badania mowy, Impuls. Bogdanowska Z., 2005, Multimedialne programy edukacyjne wspomagające diagnozą i terapią logopedyczną, [w:] Wspomaganie rozwoju i edukacji dziecka z zaburzeniami mowy, red. L. Hurło, M. Zaorska, Olsztyn. Borowiecki R., Kwieciński M., 2004, Informacja i wiedza w zintegrowanym świecie zarządzania, Kraków. Dońska-Olszko M., Lechowicz A., 1998, Komputerowe wspomaganie nauczania dzieci z ciężkim uszkodzeniem narządu ruchu, [w:] Dziecko niepełnosprawne ruchowo, red. E. Mazanek, cz. 3, Warszawa. Gruba J., 2002, Komputerowe wspomaganie umiejętności czytania u dzieci sześcioletnich, Kraków. Lemirowski A., Surowaniec J., 1997, Programy komputerowe w metodyce surdologopedycznej, [w:]Sprawności językowe, red. J. Ożdżyński, T. Rittel, Kraków. Rodak H., 1997, Terapia dziecka z wadą wymowy, Warszawa. Surowaniec J., 1995, Funkcje zabaw i gier komputerowych w metodyce postępowania logopedycznego [w:] Językowy obraz świata dzieci i młodzieży, red. J. Ożdżyński, Kraków. Walencik-Topiłko A., Miklaszewska A., 2000, Charakterystyka polskich programów komputerowych wspomagających terapię logopedyczną, [w:] Kształcenie logopedyczne. Cele i formy, red. E. Łuczyński, Gdańsk. Wojtowicz J., 2006, Organizacyjne i technologiczne aspekty zarządzania wiedzą w organizacji, http://www.centrum wiedzy.edu.pl. Wójtowiczowa J., 2005, Logopedyczny zbiór wyrazów, Warszawa. PSL/T3 Nazwa przedmiotu DIAGNOZA I TERAPIA DYSLALII Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu PSL/T3 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Logopedia Studia podyplomowe Studia niestacjonarne . Rodzaj przedmiotu Rok i semestr studiów Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu Obowiązkowy Rok I, semestr 2 dr Anna Sołtys-Chmielowicz Mgr Agnieszka Lew Mgr Maria Foltman Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy wiadomości na temat przyczyn powstawania wad wymowy, rodzajów tych wad, klasyfikacji, sposobów badania mowy i diagnozowania; C2: dostarczenie słuchaczom wiedzy na temat metod terapii wad wymowy; C3: wykształcenie umiejętności rozpoznawania wad wymowy i terapii tych wad; C4: wykształcenie umiejętności planowania terapii logopedycznej i prowadzenia dokumentacji. Wymagania wstępne Efekty kształcenia Brak wymagań wstępnych; przedmiot prowadzony od poziomu zerowego Wiedza: PSL/T3_W01: słuchacz zna metody oceny stanu zdrowia oraz objawy i przyczyny zaburzeń mowy objętych terminem dyslalia [odniesienie: SP_W12] PSL/T3_W02: słuchacz zna mechanizm działania, zalety i skutki uboczne zabiegów terapeutycznych stosowanych w terapii dyslalii; wie, jak należy programować terapię zaburzeń mowy i potrafi ją dopasować do potrzeb pacjenta i jego otoczenia [odniesienie: SP_W13] PSL/T3_W03: słuchacz rozumie zasady funkcjonowania sprzętu i aparatury stosowanych w terapii logopedycznej (m.in. programy komputerowe, sondy, szpatułki itp.) [odniesienie: SP_W14] Umiejętności: PSL/T3_U01: słuchacz diagnozuje i różnicuje wady wymowy wchodzące w obręb dyslalii; prowadzi proste badania logopedyczne, w tym badania przesiewowe; formułuje wnioski, opracowuje i prezentuje wyniki oraz wskazuje kierunki dalszych badań [odniesienie: SP_U02] PSL/T3_U02: słuchacz zna metody wywoływania głosek; sprawnie posługuje się sprzętem i aparaturą oraz pomocami stosowanymi w terapii dyslalii; umie w razie potrzeby przygotować pomoce według własnego pomysłu [odniesienie: SP_U03] PSL/T3_U03: słuchacz identyfikuje problemy pacjenta, jego otoczenia oraz grupy społecznej; dostosowuje terapię do wieku i możliwości pacjenta i jego otoczenia; potrafi wykorzystać do terapii potencjał tkwiący w otoczeniu pacjenta [odniesienie: SP_U04] PSL/T3_U04: słuchacz prowadzi dokumentację logopedyczną dotyczącą pacjentów indywidualnych oraz instytucji [odniesienie: SP_U05] PSL/T3 Kompetencje społeczne: PSL/T3_K01: słuchacz odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy, projektuje i wykonuje działania terapeutyczne; potrafi formułować opinie dotyczące pacjentów i ich problemów z mową [odniesienie: SP_K06] PSL/T3_K02: słuchacz ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania działań terapeutycznych w środowisku społecznym; jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; wykazuje aktywność, podejmuje trud i odznacza się wytrwałością w realizacji celów [odniesienie: SP_K05] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Wykład – 12 godzin + ćwiczenia – 25 godzin + warsztat – 5 godzin Treści programowe Wykład: Tematyka zajęć: Pojęcie dyslalii – terminologia, rodzaje dyslalii, miejsce dyslalii w różnych klasyfikacjach zaburzeń mowy. Kryteria oceny wad wymowy. Wada wymowy a błąd wymowy. Przyczyny dyslalii – endogenne i egzogenne. Klasyfikacje wad wymowy; terminologia służąca do nazywania wad wymowy. Substytucje a deformacje. Diagnoza dyslalii – sposoby badania, objawy. Etapy pracy logopedycznej w różnych typach dyslalii (strategia postępowania logopedycznego w przypadku dyslalii). Kolejność wywoływania głosek Rotacyzm, sygmatyzm, rynolalia, palatolalia, mowa bezdźwięczna – przyczyny i istota tych wad. Metody wywoływania głosek dentalizowanych. Metody wywoływania r. Etapy terapii rotacyzmu. Terapia mowy bezdźwięcznej. Inne wady zaliczane do dyslalii (kappacyzm, rynolalia i inne). Alalia – problemy terminologiczne, klasyfikacje, alalia a afazja dziecięca. Dokumentacja logopedyczna. Ćwiczenia: Tematyka zajęć: Mowa jako narzędzie komunikacji. Realizacja mowy w 3 sferach: biologicznej, psychicznej i społecznej. Wada wymowy a błąd wymowy. Kryteria oceny wad wymowy. Norma rozwojowa a opóźnienie rozwoju mowy (etapy kształtowania się mowy dziecka wg L. Kaczmarka). Diagnoza logopedyczna – metody badania pacjentów, badania przesiewowe i indywidualne, składniki diagnozy, próby diagnozowania pacjentów (analiza nagrań). Diagnoza - wypełnianie arkuszy diagnostycznych. Programowanie terapii – etapy pracy terapeutycznej, kolejność wywoływania głosek, wiek dziecka a metody i tempo pracy. Ćwiczenia na etapie przygotowawczym – oddechowe, fonacyjne, usprawniające motorykę narządów mowy. Głoski detalizowane – prawidłowa artykulacja, wady, ich przyczyny, metody wywoływania głosek. Głoska r – prawidłowa artykulacja, substytucje i deformacje, metody fonetyczne i mechaniczne Liczba godz. 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Liczba godz. 1 2 2 2 2 2 2 2 PSL/T3 wywoływania r. Etapy terapii rotacyzmu. Mowa bezdźwięczna – przyczyny, objawy, sposoby udźwięczniania głosek, etapy pracy korekcyjnej. Terapia kappacyzmu i rynolalii. Ćwiczenia wyrazistości samogłosek – prawidłowe artykulacje, możliwe zniekształcenia. Analiza nagrań video – próby pisania scenariuszy terapii. Pomoce logopedyczne i ich rola w poszczególnych etapach terapii. Warsztat: Tematyka zajęć: Zapoznanie słuchaczy z problemami pacjentów, których będą obserwować. Prezentacja kart mowy dzieci i omówienie dotychczasowej terapii Obserwacja terapii dzieci. Omówienie zastosowanych w czasie zajęć z dziećmi metod, pomocy, narzędzi; omówienie problemów Pytania słuchaczy i dyskusja na temat dalszej terapii 2 2 2 2 2 Liczba godz. 5* *zajęcia odbywają się w bloku pięciogodzinnym; czas trwania poszczególnych elementów jest uzależniony od pacjentów i ich deficytów Metody dydaktyczne Wykład: prezentacja multimedialna, prezentacja nagrań video, Ćwiczenia: pogadanka, ćwiczenia praktyczne indywidualne i w grupach, analiza nagrań video i audio, praca z komputerem Forma(y) zaliczenia Wykład: zaliczenie bez oceny + egzamin Ćwiczenia: zaliczenie z oceną Metody weryfikacji efektów kształcenia Warsztat: zaliczenie bez oceny Efekt Metoda weryfikacji PSL/T3_W01 Test egzaminacyjny Obserwacja ciągła na ćwiczeniach PSL/T3_W02 Test egzaminacyjny Praca na ćwiczeniach – ocena projektu terapii PSL/T3_W03 Ocena bieżąca w czasie ćwiczeń PSL/T3_U01 Test egzaminacyjny Obserwacja ciągła na ćwiczeniach, ocena referatów PSL/T3_U02 Test egzaminacyjny Kolokwium ustne z metod wywoływania głosek PSL/T3_U03 Praca na ćwiczeniach – ocena projektu terapii PSL/T3_U04 Ocena ciągła w czasie ćwiczeń; ocena zlecanych do domu zadań PSL/T3_K01 Test egzaminacyjny Ocena ciągła w czasie ćwiczeń PSL/T3_K02 Ocena ciągła w czasie ćwiczeń, ocena głosów w dyskusji i w czasie indywidualnych konsultacji , Metody i kryteria oceny Egzamin: obecność na zajęciach + zaliczenie testu egzaminacyjnego. Egzamin pisemny oceniany w skali: bdb, +db, db, +dst, dst, ndst Na ocenę: bardzo dobrą – 100%-91% poprawnych odpowiedzi, plus dobrą – 85%- 90% poprawnych odpowiedzi, dobrą – 75%-84% poprawnych odpowiedzi, plus dostateczną – 70-74% poprawnych odpowiedzi, PSL/T3 dostateczną – 60-69% poprawnych odpowiedzi, niedostateczną – poniżej 60% poprawnych odpowiedzi Ćwiczenia – ocena z ćwiczeń jest wypadkową następujących elementów: obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach i przygotowanie do zajęć (czytanie zalecanej literatury), zaliczenie ustnego kolokwium z metod wywoływania głosek. Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Forma aktywności Wykład Ćwiczenia Zajęcia warsztatowe Przygotowanie do ćwiczeń (w tym przygotowywanie materiałów, czytanie literatury) Samokształcenie (w tym przygotowanie do egzaminu) Konsultacje indywidualne (w tym także za pośrednictwem Internetu) SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS Liczba godz. 12 godz. 25 godz. 5 godz. 25 godz. 25 godz. 8 godz. 100 4 . Język wykładowy Język polski Praktyki zawodowe w ramach 5 godzin warsztatowych – obserwacja pracy logopedy w poradni przedmiotu psychologiczno-pedagogicznej; Literatura Literatura podstawowa: Antos D., Demel G., Styczek I., 1971, Jak usuwać seplenienie i inne wady wymowy, Warszawa. Kania J.T., 1982, Szkice logopedyczne, Warszawa. Sołtys-Chmielowicz A., 2011, Zaburzenia artykulacji. Teoria i praktyka, Kraków. Literatura uzupełniająca: (red.) Gałkowski T., Diagnoza i terapia zaburzeń mowy (red.) Gałkowski T., Jastrzębowska G., 2003, Logopedia. Pytania i odpowiedzi, Opole. (red.) Szumska J., 1982, Zaburzenia mowy u dzieci, Warszawa. Błachnio K., 1995, Kompleksowość logopedyczna podstawą skuteczności terapeutycznej, „Logopedia”, t. 22.. Cieszyńska J., 2003, Metody wywoływania głosek, Kraków. Datkun- Czerniak K., 2004, Logopedia. Jak usprawniać mowę dziecka, Kielce. Demel G., 1979, Wady wymowy, Warszawa. Grabias S., 2001, Perspektywy opisu zaburzeń mowy, [w:] Zaburzenia mowy, red. tenże, Lublin. Jastrzębowska G, 1999, Diagnoza i terapia logopedyczna, [w:] Logopedia. Pytania i odpowiedzi, red. T. Gałkowski, Opole. Kaczmarek L., 1953, Nasze dziecko uczy się mowy, Warszawa. Kozłowska K., 1996, Pomagajmy dzieciom z zaburzeniami mowy, Warszawa. Lichota E. J., 2009, Terapia wad wymowy, Kraków. Łobacz P., 2001, Wymowa patologiczna a norma fonetyczna w świetle analizy akustycznej, [w:] Zaburzenia mowy, red. S. Grabias, Lublin. Minczakiewicz E. M., 1997, Mowa. Rozwój – zaburzenia – terapia, Kraków. Minczakiewicz E., 1990, Logopedia. Wybrane zagadnienia z materiałami do ćwiczeń, Kraków. Parol U., 1989, Dziecko z niedokształceniem mowy, Warszawa. PSL/T3 Rocławski B., 1981, Poradnik fonetyczny dla nauczycieli, Warszawa. Rodak H., 1997, Terapia dziecka z wadą wymowy, Warszawa. Rodak H., 1998, Uczymy się poprawnie mówić r. Poradnik logopedyczny z ćwiczeniami, Warszawa. Sachajska E., 1992, Uczymy poprawnej wymowy, Warszawa. Sawa B., 1990, Dzieci z zaburzeniami mowy, Warszawa. Skorek E. M., 2010, Reranie. Profilaktyka, diagnoza, korekcja, Kraków. Skorek E. M., 2001, Oblicza wad wymowy, Warszawa. Sołtys-Chmielowicz A., 1994, Dyslalia – problemy terminologiczne. Próba oceny przydatności klasyfikacji objawowych, [w:] Polska terminologia logopedyczna, red. J. Ożdżyński, Kraków. Sołtys-Chmielowicz A., 2000, Klasyfikacje wad wymowy, „Logopedia”, t. 28. Sołtys-Chmielowicz A., 2005, Analiza lingwistyczna wypowiedzi dziecka z rozległą dyslalią, „Logopedia”, t. 34. Sovák M., 1971, Alalia, „Logopedia”, t. 10. Spałek E., Piechowicz-Kułakowska C., 2009, Jak pomóc dziecku z wadą wymowy, Kraków. Styczek I., 1979, Logopedia, Warszawa. Styczek I., 1982, Badanie i kształtowanie słuchu fonematycznego, Warszawa. Szletyńscy Z. i H., 1975, Prawidłowe mówienie, Olsztyn. Wójtowiczowa J., 1991, Logopedyczny zbiór wyrazów, Warszawa. Zaleski T., 2002, Opóźnienia w rozwoju mowy, Warszawa. PSL/T4 Nazwa przedmiotu TERAPIA MOWY U DZIECI UPOŚLEDZONYCH UMYSŁOWO Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu PSL/T4 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Logopedia Studia podyplomowe Studia niestacjonarne . Rodzaj przedmiotu Rok i semestr studiów Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu Obowiązkowy Rok I, semestr 2 dr Magdalena Wasylewicz dr Magdalena Wasylewicz mgr Izabela Marczykowska Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy wiadomości z zakresu terapii mowy u dzieci z upośledzeniem umysłowym, a także wiedzy na temat systemu kształcenia i pomocy terapeutyczno-pedagogicznej dla dzieci upośledzonych; C2: wykształcenie u słuchaczy umiejętności diagnozowania oraz programowania terapii mowy u dzieci upośledzonych umysłowo; C3: zapoznanie słuchaczy z charakterem pracy z dziećmi upośledzonymi i zapoznanie słuchaczy z możliwościami komunikacyjnymi takich dzieci Wymagania wstępne Efekty kształcenia Wiedza z zakresu pedagogiki specjalnej oraz rozwoju mowy dziecka Wiedza: PSL/T4_W01: słuchacz ma uporządkowaną wiedzę na temat wychowania i kształcenia, zna system szkolnictwa specjalnego i wie, jakie miejsce zajmuje w tym systemie logopeda i jakie ma zadania [odniesienie: SP_W09] PSL/T4_W02: słuchacz ma podstawową wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia zarówno w aspekcie biologicznym, jak i psychologicznym oraz społecznym; potrafi wstępnie ocenić opóźnienia w rozwoju [odniesienie: SP_W08] PSL/T4_W03: słuchacz zna ograniczenia związane z mową u osób upośledzonych, zna zasady prowadzenia terapii logopedycznej w tej grupie pacjentów [odniesienie: SP_W11] Umiejętności: PSL/T4_U01: słuchacz podejmuje działania diagnostyczne, profilaktyczne, terapeutyczne w zakresie oceny i terapii mowy odpowiadające potrzebom pacjentów z niepełnosprawnością intelektualną i ich rodzin; formułuje plan działań terapeutycznych i podejmuje terapię mowy [odniesienie: SP_U02] PSL/T4_U02: słuchacz identyfikuje problemy pacjenta, jego otoczenia oraz grupy społecznej , w której pacjent się wychowuje i funkcjonuje [odniesienie: SP_U04] PSL/T4_U03: słuchacz posługuje się zasadami i normami etycznymi w podejmowanej działalności, dostrzega i analizuje dylematy etyczne powstające w rodzinie dziecka upośledzonego umysłowo; przewiduje skutki konkretnych działań terapeutycznych [odniesienie: SP_U10] PSL/T4 Kompetencje społeczne: PSL/T4_K01: słuchacz zachowuje się w sposób profesjonalny, przestrzegaa zasad etyki zawodowej; dostrzega i formułuje problemy moralne i dylematy etyczne związane z opieką i wychowywaniem dziecka upośledzonego, poszukuje optymalnych rozwiązań, postępuje z rozwagą, wyczuciem, zgodnie z zasadami etyki [odniesienie: SP_K04] PSL/T4_K02: słuchacz ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie podejmowania działań terapeutycznych wśród dzieci z upośledzeniem umysłowym, zwłaszcza w zakresie terapii mowy; jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; wykazuje aktywność, podejmuje trud i odznacza się wytrwałością w realizacji indywidualnych i zespołowych działań profesjonalnych [odniesienie: SP_K05] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Wykład – 15 godzin + ćwiczenia – 10 godzin + warsztaty – 5 godzin Treści programowe Wykład: Tematyka zajęć: Pojęcie oligofrenologopedii – geneza terminu, przedmiot zainteresowań, cele i zadania. Oligofazja – zakres terminu, problemy z klasyfikacją. Przyczyny oligofazji. Rozwój mowy dzieci upośledzonych intelektualnie; zależność mowy od stopnia niepełnosprawności Diagnozowanie przy różnych stopniach upośledzenia; sprzężenie upośledzenia umysłowego i innych zaburzeń rozwoju (np. ruchowych, niedosłuchu itp.) Mowa dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym. Procedura postępowania logopedycznego w przypadku terapii mowy dzieci upośledzonych. Metody terapii mowy dzieci upośledzonych w stopniu lekkim. Metody terapii mowy dzieci upośledzonych w stopniu umiarkowanym i znacznym. Budowanie kompetencji gramatyczno-leksykalnej u dzieci dotkniętych oligofazją. Dokumentacja logopedyczna w przypadku terapii mowy dzieci upośledzonych umysłowo. Ćwiczenia: Tematyka zajęć: Opóźnienia rozwoju mowy w różnych stopniach upośledzenia umysłowego; psychofizyczne umiejętności warunkujące nabywanie języka u dzieci upośledzonych. Strategia postępowania logopedycznego - analiza filmów instruktażowych. Relacja mowy i myślenia w różnych stopniach upośledzenia umysłowego. Zaburzenia mowy na płaszczyźnie fonetyczno-fonologicznej, morfologicznej, składniowej, semantycznej i pragmatycznej. Sprawności językowe i komunikacyjne dzieci z zespołem Downa i mózgowym porażeniem dziecięcym. Wybrane metody terapii dzieci ze sprzężonymi zaburzeniami rozwojowymi (ruch rozwijający W. Sherborne, stymulacja sensoryczna M. Piszczek, programy Knillów) Pomoce logopedyczne i ich rola w poszczególnych etapach terapii. Terapia dzieci z oligofazją – analiza nagrań wideo. Wczesna interwencja logopedyczna w przypadku dzieci dotkniętych oligofazją. Liczba godz. 1 1 2 2 2 2 1 1 2 1 Liczba godz. 1 1 1 1 2 1 2 1 PSL/T4 Warsztat: Tematyka zajęć: Zapoznanie słuchaczy z problemami pacjentów, których będą obserwować. Prezentacja kart mowy dzieci i omówienie dotychczasowej terapii. Obserwacja terapii dzieci. Omówienie zastosowanych w czasie zajęć z dziećmi metod, pomocy, narzędzi; omówienie problemów. Pytania słuchaczy i dyskusja na temat dalszej terapii. Liczba godz. 5 *zajęcia odbywają się w bloku pięciogodzinnym; czas trwania poszczególnych elementów jest uzależniony od pacjentów i ich deficytów Metody dydaktyczne Wykład: wykład, prezentacja multimedialna, filmy instruktażowe Ćwiczenia: metoda zajęć praktycznych, problemowa, pogadanka Forma(y) zaliczenia Wykład: Zaliczenie bez oceny + egzamin Ćwiczenia: zaliczenie na ocenę Warsztaty: zaliczenie bez oceny Metody weryfikacji efektów kształcenia Efekt PSL/T4_W01 PSL/T4_W02 PSL/T4_W03 PSL/T4_U01 PSL/T4_U02 PSL/T4_U03 PSL/T4_K01 PSL/T4_K02 Metoda weryfikacji Test egzaminacyjny Test egzaminacyjny Ocena bieżąca w czasie ćwiczeń Test egzaminacyjny Ocena ćwiczeń wykonywanych w trakcie zajęć i w domu Test egzaminacyjny Ocena ciąga w czasie ćwiczeń, ocena przygotowanego planu terapii Ocena ciągła w czasie ćwiczeń, ocena planu terapii Ocena ciągła w czasie ćwiczeń, obserwacja słuchaczy w czasie warsztatów, ocena ich pytań i głosów w dyskusji Ocena ciągła w czasie ćwiczeń, obserwacja słuchaczy w czasie warsztatów, ocena ich pytań i głosów w dyskusji Test egzaminacyjny, Ocena ciągła w czasie wszystkich zajęć , Metody i kryteria oceny Egzamin: obecność na zajęciach + zaliczenie testu egzaminacyjnego. Egzamin pisemny oceniany w skali: bdb, +db, db, +dst, dst, ndst Na ocenę: bardzo dobrą – 100%-91% poprawnych odpowiedzi, plus dobrą – 85%- 90% poprawnych odpowiedzi, dobrą – 75%-84% poprawnych odpowiedzi, plus dostateczną – 70-74% poprawnych odpowiedzi, dostateczną – 60-69% poprawnych odpowiedzi, niedostateczną – poniżej 60% poprawnych odpowiedzi Ćwiczenia – ocena z ćwiczeń jest wypadkową następujących elementów: obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach i przygotowanie do zajęć (czytanie zalecanej PSL/T4 literatury), zaliczenie ustnego kolokwium z projektowania terapii logopedycznej lub pisemne przygotowanie programu terapii. Warsztat: obecność na zajęciach w szkole specjalnej Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Forma aktywności Wykład Ćwiczenia Warsztaty Samokształcenie (w tym przygotowanie do egzaminu) Przygotowanie do ćwiczeń (w tym przygotowywanie materiałów, czytanie literatury) Konsultacje indywidualne (w tym także za pośrednictwem Internetu) SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS Liczba godzin 15 godz. 10 godz. 5 godz. 30 godz. 15 godz. 5 godz. 80 3 . Język wykładowy Język polski Praktyki zawodowe w 5 godzin praktyk asystenckich w Zespole Szkół Specjalnych w Rzeszowie ramach przedmiotu Literatura Literatura podstawowa: Minczakiewicz E. M., 1997, Mowa. Rozwój – zaburzenia – terapia, Kraków. Sołtys-Chmielowicz A., 1993, Usprawnianie mowy u dzieci specjalnej troski, Lublin. Literatura uzupełniająca: (red.) Bałachowicz J., Paluszewski J., 1995, Sprawności językowe dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim, Warszawa. (red.) T. Gałkowsk, G. Jastrzębowska, 1999, Logopedia. Pytania i odpowiedzi, Opole. Bogdanowicz M., 1985, Psychologia kliniczna dziecka w wieku przedszkolnym, Warszawa. Borzyszkowska H., 1985, Oligofrenopedagogika, Łódź. Carr J., 1984, Pomoc dziecku upośledzonemu, Warszawa. Cieszyńska J., Korendo M., 2007, Wczesna interwencja terapeutyczna. Stymulacja rozwoju dziecka od noworodka do 6 roku życia, Kraków. Dziedzic S., 1970, Rewalidacja upośledzonych umysłowo, Warszawa. Hetman A., Migocka D., 2001, Krok po kroku. Program nauczania zintegrowanego w klasach I-III szkoły podstawowej specjalnej dla dzieci z niedorozwojem umysłowym w stopniu lekkim oraz niepełnosprawnościami złożonymi, Kraków. Lovaas O. I., 1997, Nauczanie dzieci niepełnosprawnych umysłowo, Warszawa. Maas V., 1998, Uczenie się przez zmysły. Wprowadzenie do teorii integracji sensorycznej, Warszawa. Michalik M., 2005, Peryferyjna prototypowość w postrzeganiu rzeczywistości przez osoby dotknięte oligofazją, „Logopedia”, t. 34. Michalik M., 2006, Diagnozowanie kompetencji lingwistycznej ucznia szkoły specjalnej, Kraków. Mickiewicz E., 1984, Kształtowanie i usprawnianie mowy dzieci upośledzonych PSL/T4 umysłowo w stopniu umiarkowanym i znacznym, „Szkoła Specjalna” , nr 4. Minczakiewicz E. M., 1994, Zaburzenia mowy u osób z upośledzeniem umysłowym. Próba klasyfikacji, [w:] Polska terminologia logopedyczna, red. J. Ożdżyński, Kraków. Minczakiewicz E. M., 2001, Jak pomóc w rozwoju dziecka z zespołem Downa. Poradnik dla rodziców i wychowawców, Kraków. Minczakiewicz E., 1986, Spontaniczne czynności i zabawy dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym, znacznym, głębokim, „Rocznik NaukowoDydaktyczny” WSP w Krakowie, z. 100, Kraków. Minczakiewicz E., 1997, Umiejętności komunikacyjne i językowe dzieci z zespołem Downa w wieku od 4 do 8 lat, „Logopedia”, t. 24. Obuchowska I., 1991, Dziecko niepełnosprawne w rodzinie, Warszawa. Olechowicz H., 1994, Wyzwalanie aktywności dzieci głębiej upośledzonych umysłowo, Warszawa. Rakowska A., 2001, Oligofazja. Ogólne tendencje w edukacji, [w:] Zaburzenia mowy, red. S. Grabias, Lublin. Różycki J., 1978, Dziecko o obniżonej sprawności umysłowej, Wydawnictwo Ossolineum. Sherborne W., 1997, Ruch rozwijający dla dzieci, Warszawa Sołtys-Chmielowicz A., 1993, Usprawnianie mowy u dzieci specjalnej troski, Lublin. Sołtys-Chmielowicz A., Tkaczyk G., 1993, Terapia mowy u dzieci specjalnej troski, Lublin. Tarkowski Z., 1988, Zaburzenia mowy u dzieci upośledzonych umysłowo – postępowanie logopedyczne, [w:] Praca z dzieckiem upośledzonym umysłowo, red. T. Świszewska, Lublin. Tarkowski Z., 1997, Mowa upośledzonych umysłowo, „Biuletyn Polskiego Stowarzyszenia Terapeutów Mowy” , nr 5. Twardowski A., 2005, Dialogowa kompetencja komunikacyjna u dzieci upośledzonych umysłowo, „Logopedia”, t. 34. Waszczuk H., 2003, Poradnik logopedyczny dla dzieci z zespołem Downa, Gdańsk. PSL/T5 Nazwa przedmiotu DIAGNOZA I TERAPIA JĄKANIA Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu PSL/T5 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Logopedia Studia podyplomowe Studia niestacjonarne . Rodzaj przedmiotu Rok i semestr studiów Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu Obowiązkowy Rok II, semestr 3 dr Wanda Kostecka dr Wanda Kostecka mgr Urszula Wojnarowska-Curyło Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy wiadomości z zakresu przyczyn powstawania jąkania, metod diagnozowania oraz metod terapii; C2: nabycie umiejętności terapii osób jąkających przy użyciu różnych metod – w zależności od osobowości pacjenta, środowiska, wieku, możliwości itd.; wykształcenie umiejętności programowania terapii osób z zaburzeniami płynności mówienia; C3: wykształcenie w słuchaczach wrażliwości na problemy osób jąkających się. Wymagania wstępne Efekty kształcenia Znajomość etapów kształtowania się mowy dziecka, elementarna wiedza z zakresu psychologii rozwojowej i klinicznej Wiedza: PSL/T5_W01: słuchacz zna przyczyny i objawy zaburzeń płynności mówienia, zna różne metody diagnozowania dzieci i dorosłych [odniesienie: SP_W12] PSL/T5_W02: słuchacz zna metody terapii jąkania i giełkotu, zna mechanizm działania, zalety i skutki uboczne zabiegów terapeutycznych stosowanych w logopedii, w tym rezultaty terapii grupowej i indywidualnej oraz różnych metod [odniesienie: SP_W13] PSL/T5_W03: słuchacz rozumie zasady funkcjonowania sprzętu i aparatury stosowanych w korekcji jąkania (m.in. echokorektor, programy komputerowe itp.) [odniesienie: SP_W14] Umiejętności: PSL/T5_U01: słuchacz podejmuje działania diagnostyczne, profilaktyczne, terapeutyczne i edukacyjne odpowiadające potrzebom pacjentów z zaburzeniami płynności mówienia i ich rodzin [odniesienie: SP_U02] PSL/T5_U02: słuchacz podejmuje terapię logopedyczną, stosując przy tym różnorodne metody, sprawnie posługuje się sprzętem i aparaturą stosowanymi w terapii jąkania, zwłaszcza echokorektorem [odniesienie: SP_U03] PSL/T5_U03: słuchacz formułuje plan terapii odpowiadającej potrzebom pacjenta, jego otoczenia oraz grupy społecznej, w której pacjent funkcjonuje [odniesienie: SP_U04] Kompetencje społeczne: PSL/T5_K01: słuchacz formułuje opinie dotyczące pacjentów z zaburzeniami płynności mowy w kontekście związanym z wykonywaniem zawodu logopedy [odniesienie: SP_K06] PSL/T5_K02: słuchacz zachowuje się w sposób profesjonalny, przestrzega zasad etyki zawodowej; jest wrażliwy na problemy osób jąkających się; dostrzega i formułuje problemy moralne i dylematy etyczne związane z własną i cudzą pracą, poszukuje optymalnych PSL/T5 rozwiązań [odniesienie: SP_K04] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Wykład – 15 godzin + ćwiczenia – 12 godzin Treści programowe Wykład: Tematyka zajęć: Pojęcie jąkania – różne ujęcia definicyjne; typologia jąkania i innych zaburzeń płynności mowy. Przyczyny jąkania (psychologiczne, rozwojowe, organiczne i in.). Diagnoza logopedyczna – metody diagnostyczne (m.in. diagnoza jąkania się wg Kwestionariusza Niepłynności Mówienia i Logofobii Z. Tarkowskiego, diagnoza wg Kwestionariusza Cooperów do Oceny Jąkania – M. Chęciek). Diagnoza różnicowa zaburzeń płynności mowy. Giełkot i rozwojowa niepłynność mowy – charakterystyka objawów. Problemy osób jąkających się, otoczenie (środowisko życia) tych osób, oddziaływanie terapeutyczne otoczenia. Procedura postępowania logopedycznego w terapii osób z zaburzeniami płynności mowy. Pogramy terapii osób jąkających się. Kwestionariusz Cooperów Oceny Jąkania. Metody terapii jąkania: echokorekcja, metoda Z. Engel, program I. Wygotskiej. Metoda S Wilczewskiego; farmakoterapia w terapii jąkania. Dokumentacja logopedyczna pacjentów z zaburzeniami płynności mowy. Ćwiczenia: Tematyka zajęć: Diagnoza jąkania. Jąkanie a inne zaburzenia płynności mowy. Procedura postępowania logopedycznego w jąkaniu. Metody terapii osób jąkających się. Terapia osób jąkających się - analiza nagrań wideo. Próby układania programów terapii – terapia grupowa i indywidualna. Profilaktyka w zakresie niepłynności mówienia, w tym jąkania się. Liczba godz. 1 1 2 1 1 2 2 2 2 1 Liczba godz. 2 2 2 2 2 2 … Metody dydaktyczne Wykład: wykład, prezentacja multimedialna, filmy instruktażowe Ćwiczenia: pogadanka, metody problemowe, ćwiczenia z echo korektorem, ćwiczenia indywidualne Forma(y) zaliczenia Wykład: Zaliczenie bez oceny + egzamin Ćwiczenia: zaliczenie na ocenę Metody weryfikacji efektów kształcenia Efekt PSL/T5_W01 PSL/T5_W02 PSL/T5_W03 PSL/T5_U01 PSL/T5_U02 Metoda weryfikacji Test egzaminacyjny; Obserwacja ciągła w czasie ćwiczeń Test egzaminacyjny Obserwacja ciągła w czasie ćwiczeń, wykonywanie zadań Test egzaminacyjny Obserwacja w czasie wykonywania ćwiczeń w grupach Test egzaminacyjny Obserwacja wykonywanych w czasie ćwiczeń zadań Test egzaminacyjny Ocena przygotowanego planu terapii; ocena z ustnego PSL/T5 PSL/T5_U03 PSL/T5_K01 PSL/T5_K02 kolokwium z metod terapii Test egzaminacyjny Ocena przygotowanego planu terapii Ocena bieżąca w czasie zajęć, ocena wypowiedzi w dyskusjach, konsultacjach Ocena bieżąca w czasie zajęć, ocena wypowiedzi w dyskusjach, konsultacjach , Metody i kryteria oceny Egzamin: obecność na zajęciach + zaliczenie testu egzaminacyjnego. Egzamin pisemny oceniany w skali: bdb, +db, db, +dst, dst, ndst Na ocenę: bardzo dobrą – 100%-91% poprawnych odpowiedzi, plus dobrą – 85%- 90% poprawnych odpowiedzi, dobrą – 75%-84% poprawnych odpowiedzi, plus dostateczną – 70-74% poprawnych odpowiedzi, dostateczną – 60-69% poprawnych odpowiedzi, niedostateczną – poniżej 60% poprawnych odpowiedzi Ćwiczenia – ocena z ćwiczeń jest wypadkową następujących elementów: obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach i przygotowanie do zajęć (czytanie zalecanej literatury), zaliczenie ustnego kolokwium z metod terapii jąkania. Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Forma aktywności Wykład Ćwiczenia Samokształcenie Przygotowanie do egzaminu Przygotowanie do ćwiczeń (w tym przygotowywanie materiałów, czytanie literatury) Konsultacje indywidualne (w tym także za pośrednictwem Internetu) SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS Liczba godz. 15 godz. 12 godz. 25 godz. 25 godz. 25 godz. 5 godz. 107 4 . Język wykładowy Język polski Praktyki zawodowe w --ramach przedmiotu Literatura Literatura podstawowa: Chęciek M., 2010, Jąkanie. Diagnoza – terapia – program, Kraków. Tarkowski Z., 1999, Jąkanie, Warszawa. Literatura uzupełniająca: (red.) Gałkowski T., Jastrzębowska G., 1999, Logopedia. Pytania i odpowiedzi, Opole. Adamczyk B., 1993, Terapia jąkania metodą „Echo”, [w:] Diagnoza i terapia zaburzeń mowy, red. T. Gałkowski, Z. Tarkowski, T. Zaleski, Lublin, str. 141-155. Byrne R., 1989, Pomówmy o zacinaniu, Warszawa. Carl W. Dell Jr, 2008, Terapia jąkania u dzieci w młodszym wieku szkolnym, Kraków. Chęciek M., 1993, Jąkanie, [w:] Diagnoza i terapia zaburzeń mowy, red. T. Gałkowski, Z. Tarkowski, T. Zaleski, Lublin, str. 125-140. Chęciek M., 1997, Etapy terapii w „Zmodyfikowanym Programie Psychofizjologicznej PSL/T5 Terapii Jąkających się”, „Logopedia”, t. 24. Chęciek M., 1999, Rola samogłosek w terapii jąkających się, „Logopedia”, t. 26. Chęciek M., 2001, Kwestionariusz Cooperów do Oceny Jąkania. Zarys terapii, Lublin. Chęciek M., 2004, Techniki przedłużonego mówienia oraz delikatnego startu mowy wciąż aktualne, „Śląskie Wiadomości Logopedyczne” nr 7, str. 41-45. Kamińska D., 2010, Wspomaganie płynności mowy dziecka – profilaktyka, diagnoza i terapia jąkania wczesnodziecięcego, Kraków. Kostecka W., 2000, Dziecko i jąkanie, Lublin. Kostecka W., 2004, Zintegrowany program terapii osób jąkających się, Lublin. Kostecka W., 2006, Giełkot – studium przypadku, Lublin. Mitrinowicz-Modrzejewska A., 1952, Jąkanie. Przyczyny i leczenie, Warszawa. Smul M., Tarkowski Z., 1988, Giełkot, Warszawa. Szeląg E., 1996, Neurobiologiczne korzenie jąkania, „Biuletyn PSTM”, t. 4, s. 71-82. Tarkowski Z., 1987, Jąkanie. Zagadnienia etiologii, diagnozy, terapii i prognozy, Warszawa. Tarkowski Z., 1992, Jąkanie wczesnodziecięce, Warszawa. Tarkowski Z., 2001, Kwestionariusz Niepłynności Mówienia i Logofobii. Podręcznik, Lublin. PSL/T5 WCZESNE POSTĘPOWANIE LOGOPEDYCZNE Nazwa przedmiotu Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu PSL/T6 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Logopedia Studia podyplomowe Studia niestacjonarne Rodzaj przedmiotu Obowiązkowy Rok i semestr studiów Rok II, semestr 3 Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu dr Katarzyna Bieńkowska Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu Mgr Aneta Kotowicz Mgr Izabela Marczykowska Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy wiadomości na temat wczesnej interwencji i opieki logopedycznej (od poczęcia po wiek wczesnoszkolny); C2: zapoznanie słuchaczy z pre-, peri- i postnatalnymi czynnikami zagrażającymi prawidłowemu rozwojowi mowy i wspomagającymi ten rozwój; C3: przygotowanie słuchaczy do prowadzenia działań profilaktycznych oraz do stymulowania rozwoju językowego małych dzieci Wymagania wstępne Efekty kształcenia Znajomość podstaw psychologii rozwojowej i klinicznej, znajomość etapów rozwoju mowy dziecka Wiedza: PSL/T6_W01: słuchacz zna etapy rozwoju człowieka w cyklu życia od momentu poczęcia, zarówno w aspekcie biologicznym, jak i psychologicznym oraz społecznym; zna czynniki wspierające i pozytywnie stymulujące ten rozwój [odniesienie: SP_W08] PSL/T6_W02: słuchacz zna specyfikę różnych środowisk wychowawczych i procesy w nich zachodzące; wie, jakie czynniki środowiskowe wpływają pozytywnie, a jakie negatywnie na rozwój dziecka, w szczególności na rozwój jego mowy [odniesienie: SP_W07] PSL/T6_W03: słuchacz zna metody działań interwencyjnych w zakresie zapobieganiu powstawania wad wymowy u małych dzieci oraz w zakresie wczesnej terapii logopedycznej; zna metody i narzędzia używane we wczesnej interwencji [odniesienie: SP_W13] Umiejętności: PSL/T6_U01: słuchacz sformułuje plan działań odpowiadających potrzebom małego pacjenta, jego otoczenia oraz grupy społecznej [odniesienie: SP_U04] PSL/T6_U02: słuchacz potrafi podjąć działania diagnostyczne, profilaktyczne, terapeutyczne i edukacyjne odpowiadające potrzebom pacjentów i ich rodzin w zakresie wspomagania rozwoju mowy i prawidłowych nawyków artykulacyjnych [odniesienie: SP_U02] Kompetencje społeczne: PSL/T6_K01: słuchacz potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania [odniesienie: SP_K03] PSL/T5 Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Wykład – 8 godzin + ćwiczenia – 8 godzin + warsztat – 5 godzin Treści programowe Wykład: Tematyka zajęć: Cele i zadania wczesnej interwencji logopedycznej. System wczesnej opieki logopedycznej w Polsce. Wpływ czynników endogennych i egzogennych na rozwój dziecka w okresie prenatalnym (rozwój anatomiczny, rozwój funkcji neuromięśniowych, rozwój zmysłów). Elementy logopedycznej oceny noworodka (anatomia, funkcje biologiczne, odruchy) Rozwój czynności oddechowych, pokarmowych i ruchowych ważnych dla mowy. Karmienie niemowlęcia i jego wpływ na rozwój mowy Charakterystyka, ocena i pomoc logopedyczna w opiece nad noworodkiem i wcześniakiem. Charakterystyka dzieci z grupy wysokiego ryzyka – problemy kliniczne. Sposoby wczesnego wspomagania rozwoju mowy i języka. Ćwiczenia: Tematyka zajęć: Czynniki niekorzystne i szkodliwe dla prawidłowego rozwoju mowy w okresie ciąży i porodu oraz w okresie okołoporodowym i niemowlęcym. Struktura wywiadu biologiczno-środowiskowego oraz jego rola w pracy logopedy z małym dzieckiem. Wybrane aspekty terapii logopedycznej u dzieci – na przykładzie modyfikacji wzorców karmienia. Masaż logopedyczny – technika wykonywania, cele i wskazania; inne wspomagające metody komunikacji. Terapia logopedyczna małego dziecka – współpraca z rodziną i innymi terapeutami, ćwiczenia stymulujące, indywidualne programy terapeutyczne. Terapia logopedyczna dzieci z najczęstszymi zespołami genetycznymi; dostosowanie do potrzeb i możliwości współistniejących wad. Warsztat: Tematyka zajęć: Zapoznanie słuchaczy z problemami pacjentów, których będą obserwować. Prezentacja kart mowy dzieci i omówienie dotychczasowej terapii Obserwacja terapii dzieci. Omówienie zastosowanych w czasie zajęć z dziećmi metod, pomocy, narzędzi; omówienie problemów Pytania słuchaczy i dyskusja na temat dalszej terapii. Liczba godz. 1 1 1 1 1 2 1 Liczba godz. 1 1 1 1 2 2 Liczba godz. 5* *zajęcia odbywają się w bloku pięciogodzinnym; czas trwania poszczególnych elementów jest uzależniony od pacjentów i ich deficytów Metody dydaktyczne Wykład: prezentacja multimedialna, prezentacja nagrań video, metoda podająca Ćwiczenia: pogadanka, ćwiczenia praktyczne indywidualne i w grupach, analiza nagrań video i audio, metoda problemowa Warsztat: obserwacja, pogadanka PSL/T5 Forma(y) zaliczenia Wykład: zaliczenie bez oceny Ćwiczenia: zaliczenie z oceną Warsztaty: zaliczenie bez oceny Metody weryfikacji efektów kształcenia Efekt PSL/T6_W01 PSL/T6_W02 PSL/T6_W03 PSL/T6_U01 PSL/T6_U02 PSL/T6_K01 Metody i kryteria oceny Metoda weryfikacji Obserwacja ciągła w czasie zajęć Obserwacja ciągła w czasie zajęć, ocena przygotowanego projektu terapii Obserwacja ciągła w czasie zajęć, ocena przygotowanego projektu terapii Ocena wykonywanych w czasie zajęć zadań, ocena przygotowanych przez słuchaczy projektów terapii Ocena wykonywanych w czasie zajęć zadań, ocena głosów w dyskusjach po filmach instruktażowych Ocena wykonywanych w czasie zajęć zadań, ocena głosów w dyskusjach po filmach instruktażowych Wykład: obecność na zajęciach + czytanie zalecanej literatury (efekty są weryfikowane głównie w trakcie ćwiczeń). Ćwiczenia – ocena z ćwiczeń jest wypadkową następujących elementów: obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach i przygotowanie do zajęć (czytanie zalecanej literatury), zaliczenie ustnego kolokwium z metod terapii logopedycznej lub przygotowanie projektu terapii Warsztat: obecność na zajęciach w ośrodku wczesnej interwencji Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Forma aktywności Wykład Ćwiczenia Zajęcia warsztatowe Przygotowanie do ćwiczeń (w tym przygotowywanie materiałów, czytanie literatury) Konsultacje indywidualne (w tym także za pośrednictwem Internetu) SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS Liczba godz. 8 godz. 8 godz. 5 godz. 10 godz. 3 godz. 34 1 . Język wykładowy Język polski Praktyki zawodowe w ramach 5 godzin warsztatowych – obserwacja pracy logopedy w Gabinecie ćwiczeń przedmiotu Podyplomowych Studiów Logopedii Literatura Literatura podstawowa: Cieszyńska J., Korendo M., 2007, Wczesna interwencja terapeutyczna. Stymulacja rozwoju dziecka od noworodka do 6 roku życia, Kraków. Rocławski B., 1993, Opieka logopedyczna od poczęcia, Gdańsk. Stecko E., 2002, Zaburzenia mowy u dzieci. Wczesne rozpoznawanie i postępowanie logopedyczne, Warszawa. Literatura uzupełniająca: (red.) Mackiewicz B., 1983, Wybrane zagadnienia ortodontyczne dla logopedów, Gdańsk. PSL/T5 (red.) Michałowicz R., 1973, Usprawnianie czynności psychoruchowych małego dziecka z uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego, Warszawa. Czochańska J., 1990, Ocena odruchów niemowlęcych, [w:] Neurologia dziecięca, Warszawa. Fedorowska W., Wardowska B., 1992, Wywiad biologiczno – środowiskowy do wykrywania wczesnych uwarunkowań zaburzeń mowy, Gdańsk. Gałkowski T., Kossewska J., 2000, Autyzm wyzwaniem naszych czasów, Kraków. Hellbrugge |T., Wimpffen J. H., 1991, Pierwsze 365 dni życia dziecka, Warszawa. Korendo M., 2001, Rozwojowy model diagnozy i terapii zaburzeń mowy, [w:] Diagnoza i terapia dzieci z zaburzeniami rozwoju mowy, red. B. Cyl, Katowice. Kornas-Biela D., 1991, Rozwój psychofizyczny dziecka przed narodzeniem, Warszawa. Lovaas I., 1993, Nauczanie dzieci niepełnosprawnych umysłowo, Warszawa. Mackiewicz B., 1986, Wskazówki dla prawidłowego połykania w wadach zgryzu i wymowy u dzieci, Warszawa. Morris D., 1996, Zrozumieć niemowlę, Warszawa. Odowska-Szlachcic B., 2010, Metoda integracji sensorycznej we wspomaganiu rozwoju mowy dzieci z uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego, Gdańsk. (red.) Rokicka-Milewska R., 2012, ABC chorób wieku dziecięcego, Warszawa. Stecko E., 1994, Zaburzenia mowy dzieci – wczesne rozpoznawanie i postępowanie logopedyczne, Warszawa. Stecko E., 1997, Wczesna stymulacja logopedyczna dzieci z obciążonym okresem okołoporodowym, „Nowy Pediatra”, nr 1. Stecko E., 1999, Profilaktyka logopedyczna szansą dla dziecka i logopedy, Warszawa. Stecko E., 2001, Rozpoznawanie u niemowląt uwarunkowań rozwoju mowy, „Audiofonologia”, t. XXI, s. 55-64. PSL/T7 Nazwa przedmiotu WSPOMAGANIE ROZWOJU PSYCHORUCHOWEGO Z ELEMENTAMI INTEGRACJI SENSORYCZNEJ Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Logopedia PSL/T7 Poziom kształcenia Studia podyplomowe Forma studiów Studia niestacjonarne . Rodzaj przedmiotu Obowiązkowy Rok i semestr studiów Rok II, semestr 3 Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu dr Olga Przybyla dr Olga Przybyla Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy wiadomości na temat możliwości wspomagania rozwoju psychoruchowego dzieci; zaznajomienie słuchaczy z różnymi teoriami dotyczącymi integracji sensorycznej; C2: dostarczenie słuchaczom wiedzy na temat metod wspomagania rozwoju psychoruchowego; uświadomienie roli, jaką pełnią zmysły w procesie uczenia się i wspomagania rozwoju mowy; Wymagania wstępne Efekty kształcenia Brak wymagań wstępnych; przedmiot prowadzony od poziomu zerowego Wiedza: PSL/T7_W01: słuchacz zna etapy rozwoju człowieka w cyklu życia zarówno w aspekcie biologicznym, jak i psychologicznym oraz społecznym; zna metody wspomagania rozwoju dziecka [odniesienie: SP_W08] Umiejętności: PSL/T7_U01: słuchacz podejmuje działania diagnostyczne, profilaktyczne, terapeutyczne i edukacyjne odpowiadające potrzebom pacjentów i ich rodzin; sprawnie dobiera odpowiednią do potrzeb metodologię postępowania logopedycznego w przypadku terapii dzieci z opóźnieniami lub zaburzeniami w rozwoju [odniesienie: SP_U02] PSL/T7_U02: słuchacz formułuje plan działań odpowiadających potrzebom pacjenta, jego otoczenia oraz grupy społecznej; identyfikuje problemy pacjenta i jego otoczenia [odniesienie: SP_U04] Kompetencje społeczne: PSL/T7_K01: słuchacz potrafi dbać o bezpieczeństwo własne, otoczenia i współpracowników; ma przekonanie o celowości wykonywania działań terapeutycznych [odniesienie: SP_K05] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin wykład – 7 godzin + ćwiczenia – 5 godzin Treści programowe Wykład i ćwiczenia: Tematyka zajęć: Holistyczne spojrzenie na dziecko w procesie wychowania językowego. Zasady pedagogiczne, psychologiczne i lingwistyczne pracy z dzieckiem. Determinanty rozwoju językowego. Liczba godz. 1 1 1 PSL/T7 Pojęcie sprawności językowej w logopedii. Psychologia postaci, metodologiczny holizm a integracja treści nauczania. Integracja sensoryczna w świetle badań nad sprawnością porozumiewania się. Zaburzenia przetwarzania sensorycznego. Rozwijanie sprawności językowej i komunikacyjnej dziecka w świetle teorii integracji sensorycznej. 1 2 2 2 2 … Metody dydaktyczne Wykład: prezentacja multimedialna, metody podawcze, prezentacja filmów instruktażowych; Ćwiczenia: pogadanka, ćwiczenia praktyczne indywidualne i w grupach Forma(y) zaliczenia Wykład: zaliczenie bez oceny Ćwiczenia: zaliczenie z oceną Metody weryfikacji efektów kształcenia Efekt PSL/T7_W01 PSL/T7_U01 PSL/T7_U02 PSL/T7_K01 Metoda weryfikacji Ocena odpowiedzi ustnych, głosów w dyskusji i wypowiedzi w czasie konsultacji Obserwacja wykonywania ćwiczeń i zadań, ocena wypowiedzi w czasie zajęć Obserwacja ciągła w czasie wykładów, ćwiczeń i warsztatów Ocena odpowiedzi ustnych, głosów w dyskusji i wypowiedzi w czasie konsultacji , Metody i kryteria oceny Wykład: obecność na zajęciach + czytanie zalecanej literatury. Ćwiczenia – ocena z ćwiczeń jest wypadkową następujących elementów: obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach i przygotowanie do zajęć. Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Forma aktywności Wykład Ćwiczenia Przygotowanie do ćwiczeń (w tym przygotowywanie materiałów, czytanie literatury) Samokształcenie Konsultacje indywidualne (w tym także za pośrednictwem Internetu) SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS Liczba godz. 7 godz. 5 godz. 10 godz. 5 godz. 3 godz. 30 1 . Język wykładowy Język polski Praktyki zawodowe w ramach ––– przedmiotu Literatura Literatura podstawowa: Maas V.F., 1998, Uczenie się przez zmysły. Wprowadzenie do teorii integracji sensorycznej, Warszawa. Literatura uzupełniająca: (red.) Gałkowski T., Szeląg G., Jastrzębowska G., 2005, Podstawy neurologopedii, Opole. PSL/T7 (red.) Kurcz I., Shugar G. W., Danks J. H., 1986, Knowledge and Language, North Holland, Amsterdam. Bokus B., Shugar G. W., 2008, Psychologia języka dziecka, Gdańsk. Górska T., Grabowska A., Zagrodzka J., 2006, Mózg a zachowanie, Warszawa. Gruszczyk-Kolczyńska E., 1992, Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki, Warszawa. Holinger P. C., 2006, Co mówią dzieci, zanim nauczą się mówić. Dziewięć sygnałów używanych przez dzieci do wyrażania uczuć, Poznań. Kurcz I., 1987, Język a reprezentacja świata w umyśle, Warszawa. Rocławski B., 1993, Opieka logopedyczna od poczęcia, Gdańsk. Tymichová H., 1996, Ćwiczenia rozwijające sprawność ruchową ręki i koordynację wzrokowo-ruchową, Gdańsk. Walsh K., Darby D., 2008, Neuropsychologia kliniczna Walsha, Gdańsk. PSL/T8 Nazwa przedmiotu DIAGNOZA I TERAPIA AFAZJI I DYSFAZJI Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu PSL/T8 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Logopedia Studia podyplomowe Studia niestacjonarne Rodzaj przedmiotu Obowiązkowy Rok i semestr studiów Rok II, semestr 3 Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu dr Katarzyna Bieńkowska Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu mgr Urszula Wojnarowska Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy wiadomości na temat afazji – jej przyczyn, objawów, rodzajów; C2: dostarczenie słuchaczom wiedzy na temat sposobów rehabilitowania chorych z afazją na różnych etapach choroby; C3: nauczenie słuchaczy programowania terapii, zaznajomienie ze strategią postępowania logopedycznego w różnych typach afazji. Wymagania Wiedza na temat budowy mózgu i centralnego układu nerwowego; znajomość neurologicznych wstępne mechanizmów nadawania i odbioru mowy; znajomość podstaw psychologii klinicznej Efekty kształcenia Wiedza: PSL/T8_W01: słuchacz zna metody oceny stanu zdrowia oraz objawy i przyczyny zaburzeń funkcjonowania mózgu i centralnego układu nerwowego w zakresie niezbędnym dla logopedy; ma świadomość przyczyn i objawów afazji [odniesienie: SP_W11] PSL/T8_W02: słuchacz zna metodologię postępowania logopedycznego w przypadku pacjentów z afazją, zna mechanizm działania, zalety i skutki uboczne logopedycznych zabiegów terapeutycznych stosowanych w terapii osób z afazją i dysfazją [odniesienie: SP_W13] PSL/T8_W03: słuchacz rozumie zasady funkcjonowania sprzętu i aparatury stosowanych w terapii logopedycznej; zna programy komputerowe do rewalidacji chorych z afazją oraz zna tradycyjne metody pracy [odniesienie: SP_W14] Umiejętności: PSL/T8_U01: słuchacz diagnozuje i prowadzi terapię mowy odpowiadającą potrzebom pacjentów z afazją i rodzin [odniesienie: SP_U02] PSL/T8_U02: słuchacz formułuje plan działań terapeutycznych w zakresie usprawniania mowy (odbudowy systemu) odpowiadający potrzebom pacjenta, jego otoczenia oraz grupy społecznej [odniesienie: SP_U04] PSL/T8_U03: słuchacz zna metody terapii afazji, sprawnie posługuję się sprzętami, aparaturą i programami terapeutycznymi stosowanymi w terapii logopedycznej chorych z afazją [odniesienie: SP_U03] Kompetencje społeczne: PSL/T8_K01: słuchacz rozwiązuje najczęstsze problemy związane z wykonywaniem zawodu logopedy i terapeuty; ma świadomość złożoności problemów osób cierpiących na afazję, dostosowuje program terapii logopedycznej do potrzeb i możliwości pacjenta, jego rodziny i ewentualnych innych terapeutów; współdziała z innymi dla dobra pacjenta [odniesienie: SP_K06] PSL/T8 Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Wykład – 10 godzin + ćwiczenia – 10 godzin + warsztaty – 5 godzin Treści programowe Wykład: Tematyka zajęć: Pojęcie afazji i dysfazji – znaczenie, zakres. Rola mózgu w procesie językowego porozumiewania się. Przyczyny afazji: udary mózgu, urazy czaszki, guzy mózgu, procesy degeneracyjne mózgu. Zaburzenia współwystępujące z afazją. Typologia afazji – różne ujęcia (m.in.: M. Pąchalskiej /1999/, J. Szumskiej /1982/, Jacobsona, Zarębiny/1973/, A. R. Łurii /1976/) Zasady diagnozy afazji; diagnoza logopedyczna w różnych typach afazji. Afatyczne i nieafatyczne zaburzenia mowy i języka. Specyfika afazji i dysfazji u dzieci. Afazja rozwojowa a całościowe zaburzenia rozwojowe. Afazja w chorobie Alzheimera. Metody terapii afazji u dorosłych i u dzieci we wczesnym okresie po zachorowaniu i później. Projektowanie i dokumentowanie procesu terapeutycznego. Ćwiczenia: Tematyka zajęć: Istota afazji według założeń podejścia funkcjonalnego. Metodyka postępowania logopedycznego w przypadku afazji. Metody diagnostyczne. Rozpoznanie logopedyczne (typologia wg Łurii), diagnoza różnicowa, nietypowe postaci. Programowanie terapii w różnych typach afazji. Praca z chorym – analiza nagrań video, propozycje metod i ćwiczeń terapeutycznych. Psychologiczne aspekty terapii. Afazja a funkcje poznawcze. Funkcjonowanie chorego w rodzinie i środowisku. Warsztat: Tematyka zajęć: Zapoznanie słuchaczy z problemami pacjentów, których będą obserwować. Prezentacja kart mowy pacjentów i omówienie dotychczasowej terapii. Obserwacja terapii osób z afazją. Omówienie zastosowanych w czasie zajęć z dziećmi metod, pomocy, narzędzi; omówienie problemów. Pytania słuchaczy i dyskusja na temat dalszej terapii. Liczba godz. 1 1 1 1 1 2 1 1 1 Liczba godz. 1 2 2 2 2 1 Liczba godz. 5* *zajęcia odbywają się w bloku pięciogodzinnym; czas trwania poszczególnych elementów jest uzależniony od pacjentów i ich deficytów Metody dydaktyczne Wykład: prezentacja multimedialna, metody poglądowe, metoda podająca Ćwiczenia: pogadanka, filmy instruktażowe, metoda problemowa, praca w grupach Forma(y) zaliczenia Wykład: Zaliczenie bez oceny + egzamin Ćwiczenia: zaliczenie na ocenę Warsztaty: zaliczenie bez oceny PSL/T8 Metody weryfikacji efektów kształcenia Efekt PSL/T8_W01 PSL/T8_W02 PSL/T8_W03 PSL/T8_U01 PSL/T8_U02 PSL/T8_U03 PSL/T8_K01 Metoda weryfikacji Test egzaminacyjny Obserwacja ciągła w czasie ćwiczeń Test egzaminacyjny Ocena zadań wykonywanych w czasie zajęć i w domu Test egzaminacyjny Obserwacja ciągła w czasie zajęć, ocena wykonywanych zadań Test egzaminacyjny Ocena słuchacza w czasie zajęć warsztatowych, ocena planowanej terapii Test egzaminacyjny Ocena słuchacza w czasie zajęć warsztatowych, ocena projektu terapii, ocena wypowiedzi w dyskusji Test egzaminacyjny Ocena słuchacza w czasie zajęć warsztatowych, ocena planowanej terapii Obserwacja ciągła, ocena wypowiedzi w trakcie zajęć i konsultacji indywidualnych oraz ocena zachowania w trekcie zajęć warsztatowych z pacjentami , Metody i kryteria oceny Egzamin: obecność na zajęciach + zaliczenie testu egzaminacyjnego. Egzamin pisemny oceniany w skali: bdb, +db, db, +dst, dst, ndst Na ocenę: bardzo dobrą – 100%-91% poprawnych odpowiedzi, plus dobrą – 90%- 85% poprawnych odpowiedzi, dobrą – 84%-75% poprawnych odpowiedzi, plus dostateczną – 74-70% poprawnych odpowiedzi, dostateczną – 69-60% poprawnych odpowiedzi, niedostateczną – poniżej 60% poprawnych odpowiedzi Ćwiczenia – ocena z ćwiczeń jest wypadkową następujących elementów: obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach i przygotowanie do zajęć (czytanie zalecanej literatury), zaliczenie ustnego kolokwium z projektowania terapii logopedycznej. Warsztat: obecność na zajęciach na oddziale rehabilitacyjnym lub neurologicznym w szpitalu Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Forma aktywności Wykład Ćwiczenia Warsztaty Samokształcenie (w tym przygotowanie do egzaminu) Przygotowanie do ćwiczeń (w tym przygotowywanie materiałów, projektów terapii, czytanie literatury) Konsultacje indywidualne (w tym także za pośrednictwem Internetu) SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS . Język wykładowy Język polski Praktyki zawodowe w ramach przedmiotu 5 godzin warsztatów na w Ośrodku Wczesnej Interwencji Liczba godzin 10 godz. 10 godz. 5 godz. 25 godz. 20 godz. 5 godz. 75 3 PSL/T8 Literatura Literatura podstawowa: Jastrzębowska G., Kozołub A., Afazja, dysfazja, [w:] Logopedia. Pytania i odpowiedzi, red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska, Opole 1999. Jastrzębowska G., Afazja, dysfazja dziecięca, [w:] Logopedia. Pytania i odpowiedzi, red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska, Opole 1999. Pąchalska M., 1999, Afazjologia, Warszawa – Kraków. Literatura uzupełniająca: (red.) Gałkowski T., Szeląg E., Jastrzębowska G., 2005, Podstawy neurologopedii. Podręcznik akademicki, Opole. (red.) Herzyk A., Kądzielawa D., 1996, Zaburzenia w funkcjonowaniu człowieka z perspektywy neuropsychologii klinicznej, Lublin. (red.) Klimkowski M., Herzyk A., 1987, Diagnoza neuropsychologiczna. Przegląd zagadnień, Lublin. (red.) Szczudlik A., Liberski P., Barcikowska M., 2004, Otępienie, Kraków. (red.) T. Gałkowsk, G. Jastrzębowska, 1999, Logopedia. Pytania i odpowiedzi, Opole. (red.) Cyl B., 2011, Diagnoza i terapia dzieci z zaburzeniami rozwoju mowy, Katowice. Daniluk B., 2006, Specyficzne zaburzenia językowe u dzieci – objawy i mózgowe podłoże, [w:] Neuropsychologia kliniczna dziecka – wybrane zagadnienia, red. A. Borkowska, Ł. Domańska, Warszawa. Dobrzyńska J., 1991, Afazja skrzyżowana u osób praworęcznych, „Neurologia i Neurochirurgia Polska”, nr 25, s. 31-39. Doman G., 1996, Jak postępować z dzieckiem z uszkodzeniem mózgu, Poznań. Duranowska-Serocka A., 2000, Zaburzenia czynności językowych i aktywności w kontaktach z otoczeniem po uszkodzeniu struktur podkorowych w wyniku udaru mózgu, „Logopedia”, t. 27. Grabias S., 1997, Język w zachowaniach społecznych, Lublin. Grabias S., 1997, Mowa i jej zaburzenia, „Audiofonologia”, t. X, s. 9-36. Herzyk A., 1997, Taksonomia afazji. Kryteria klasyfikacji i rodzaje zespołów zaburzeń, „Audiofonologia”, t. X. Herzyk A., 2000, Afazja: mechanizmy mózgowe i symptomatologia, „Logopedia”, t. 27. Herzyk A., 1992, Afazja i autyzm dziecięcy, Lublin. Herzyk A., 1998, Afazja dziecięca, „Biuletyn". Jastrzębowska G., 1998, Afazja, dysfazja u dzieci, „Biuletyn". Kaczmarek B., 1986, Płaty czołowe a język i zachowanie człowieka, Ossolineum. Kaczmarek B., 1995, Mózgowa organizacja mowy, Lublin. Kania J., 1976, Dezintegracja systemu fonologicznego w afazji, Wrocław. Kądzielawa D., 1983, Czynność rozumienia mowy. Analiza neuropsychologiczna, Ossolineum. KlimkowskiM., Herzyk A., 1994, Neuropsychologia kliniczna. Wybrane zagadnienia, Lublin. Krajna E., 2005, Niejednoznaczność klasyfikacji zaburzeń rozwoju mowy i języka, „Logopedia”, t. 34, s. 74-82. Kościesza M., 1990, Wartość diagnostyczna Token Testu w badaniach zaburzeń afatycznych, „Audiofonologia”, t. 2, s. 71-84. Łucki W., 1995, Zestaw prób do badania procesów poznawczych u pacjentów z uszkodzeniami mózgu, Warszawa. Łuria A., 1976, Problemy neuropsychologii i neurolingwistyki, Warszawa. Łuria A., 1976, Świat utracony i odzyskany, Warszawa. Marczewska H., Osiejuk E., 1994, Nie tylko afazja… O zaburzeniach językowych w demencji Alzheimera, demencji wielozawałowej i przy uszkodzeniach prawej półkuli mózgu, Warszawa, PSL/T8 Paluch A., Drewniak-Wołosz E., Mikosza L., 2005, AFA-Skala – jak badać mowę dziecka afatycznego?, Kraków. Paluch A., Drewniak-Wołosz E., 2009, Niedokształcenie mowy o typie afazji – rozważania nad kryteriami diagnozy, „Logopedia”, t. 7, s. 90-99. Panasiuk J., 1998, Logopedyczna metodologia diagnozowania afazji, [w:] „Biuletyn PSTM”, t. 6: Afazja, red. Z. Tarkowski, Lublin, s. 57-69. Panasiuk J., 1999, Afazja semantyczna – diagnoza, terapia. Opis przypadku, „Logopedia”, t. 26, s. 129-147. Panasiuk J., 2001, Język a komunikacja u osób po uszkodzeniach mózgu, „Logopedia”, t. 29, s. 117-129. Panasiuk J., 2008, Standard postępowania logopedycznego w przypadku alalii i niedokształcenia mowy o typie afazji, „Logopedia”, t. 37, s. 69-87. Panasiuk J., 2008 a, Standard postępowania logopedycznego w afazji, „Logopedia” 37, s. 255-278. Panasiuk J., 2008 b, Standard postępowania logopedycznego w pragnozji, „Logopedia” 37, s. 279-296. Pąchalska M., 1986, Kompleksowy model rehabilitacji chorych z ogniskowym uszkodzeniem mózgu i afazją całkowitą, Kraków. Pąchalska M., 1999, Afazjologia, Warszawa-Kraków. Sacks O., 1996, Mężczyzna, który pomylił swoją żonę z kapeluszem, Poznań. Szepietowska E.M., 2000, Diagnoza neuropsychologiczna. Procedura i ocena, Lublin. Szepietowska E.M., Misztal H., 2000, Neuropsychologiczna diagnoza afazji, [w:] Diagnoza neuropsychologiczna. Metodologia i metodyka, red. A. Borkowska, E.M. Szepietowska, Lublin, s. 129-148. Szumska J., 1980, Metody badania afazji, Warszawa. Szumska J., 1980, Metody rehabilitacji afazji, Warszawa. Wilk A. U., 1989, Materiały pomocnicze do rehabilitacji chorych z afazją, Tarnowskie Góry. Zarębina M., 1973, Rozbicie systemu językowego w afazji, Ossolineum. PSL/T9 Nazwa przedmiotu DIAGNOZA I TERAPIA DYSARTRII i ANARTRII Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Logopedia PSL/T9 Poziom kształcenia Studia podyplomowe Forma studiów Studia niestacjonarne . Rodzaj przedmiotu Obowiązkowy Rok i semestr studiów Rok II, semestr 3 Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu mgr Ewa Zaleśna mgr Aneta Kotowicz Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy wiadomości z zakresu etiologii i symptomatologii dysartrii, sposobów diagnozowania oraz metod terapii; C2: nabycie umiejętności prowadzenia terapii osób z dysartrią i anartrią przy użyciu różnych metod; C3: wykształcenie w słuchaczach wrażliwości na problemy osób dotkniętych dysartrią i ich rodzin Wymagania wstępne Efekty kształcenia Wiedza na temat roli mózgu w procesie porozumiewania się; znajomość podstaw neuroanatomii oraz psychologii rozwojowej i klinicznej Wiedza: PSL/T9_W01: słuchacz zna metody oceny stanu zdrowia oraz objawy i przyczyny dysartrii i anartrii [odniesienie: SP_W12] PSL/T9_W02: słuchacz wie, jakie działania interwencyjne należy podjąć w przypadku dysartrii; zna metodologię postępowania logopedycznego w tym przypadku [odniesienie: SP_W13] PSL/T9_W03: słuchacz zna ograniczenia dla mowy wynikające z uszkodzeń lub niedorozwoju układu nerwowego oraz niedorozwojów o różnym podłożu [odniesienie SP_W11] Umiejętności: PSL/T9_U01: słuchacz podejmuje działania diagnostyczne, profilaktyczne, terapeutyczne i edukacyjne odpowiadające potrzebom pacjentów z dysartrią i ich rodzinom [odniesienie: SP_U02] PSL/T9_U02: słuchacz formułuje plan działań odpowiadający potrzebom pacjentów z dysartrią; uwzględnia przy tym możliwości i ograniczenia pacjenta, aktywizuje jego otoczenia [odniesienie: SP_U03] Kompetencje społeczne: PSL/T9_K01: słuchacz potrafi rozwiązywać najczęstsze problemy związane z wykonywaniem zawodu logopedy i terapeuty, formułuje opinie na temat pacjentów [odniesienie: SP_K06] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Wykład – 8 godzin + ćwiczenia – 8 godzin Treści programowe Wykład: Tematyka zajęć: Terminy ‘dysartria’ i ‘anartria’ – ich zakres, pochodzenie, problemy klasyfikacyjne. Etiologia i symptomatologia dysartrii; klasyfikacja objawowa F. Darleya Diagnoza dysartrii i anartrii (eksperymentalna skala dyzartrii jako pomoc w określaniu specyfiki Liczba godz. 1 1 1 PSL/T9 zaburzeń mowy w MPDz); dysartria a inne zaburzenia komunikacji. Standardy postępowania logopedycznego w przypadku dysartrii i anartrii. Metody terapii mowy wykorzystywane w dysartrii. Dyzartria i anartria a mózgowe porażenie dziecięce. Planowanie opieki nad pacjentem i współpraca z rodziną; dokumentacja logopedyczna pacjentów z dysartrią. Ćwiczenia: Tematyka zajęć: Ograniczenia i możliwości komunikacyjne osób z dysartrią; zaburzenia oddychania, fonacji i artykulacji. Diagnoza różnicowa dysartrii. Opracowanie oceny logopedycznej, ustalenie celów terapii oraz wyznaczenie strategii postępowania terapeutycznego z użyciem Skali Dysartrii U. Mireckiej i K. Gustaw – na podstawie nagrań pacjentów z dysartrią. Metody terapii wykorzystywane w dysartrii. Mowa dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym – analiza nagrań, planowanie terapii. 1 2 1 1 Liczba godz. 1 1 2 2 2 … Metody dydaktyczne Wykład: wykład, prezentacja multimedialna, filmy instruktażowe Ćwiczenia: pogadanka, metody problemowe, analiza nagrań video, ćwiczenia indywidualne i w grupach Forma(y) zaliczenia Wykład: Zaliczenie bez oceny Ćwiczenia: zaliczenie na ocenę Metody weryfikacji efektów kształcenia Efekt PSL/T9_W01 PSL/T9_W02 PSL/T9_W03 PSL/T9_U01 PSL/T9_U02 PSL/T9_K01 Metoda weryfikacji Obserwacja bieżąca w czasie zajęć; Ocena wykonywanych zadań Ocena wykonywanych ćwiczeń i poleceń Ocena bieżąca w trakcie zajęć – ocena wypowiedzi, głosów w dyskusji, pytań w trakcie konsultacji Aktywność w czasie zajęć, referaty Ocena przygotowanego planu terapii, ocena zadań wykonywanych w ramach samokształcenia Ocena bieżąca w trakcie zajęć – ocena wypowiedzi, głosów w dyskusji, pytań w trakcie konsultacji , Metody i kryteria oceny Wykład: obecność na zajęciach + czytanie zalecanej literatury. Ćwiczenia – ocena z ćwiczeń jest wypadkową następujących elementów: obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach i przygotowanie do zajęć (czytanie zalecanej literatury), zaliczenie ustnego kolokwium z metod terapii dysartrii lub przygotowanie programu terapii Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Forma aktywności Wykład Ćwiczenia Samokształcenie Przygotowanie do ćwiczeń (w tym przygotowywanie materiałów, czytanie literatury) Konsultacje indywidualne (w tym także za pośrednictwem Internetu) SUMA GODZIN Liczba godz. 8 godz. 8 godz. 15 godz. 15 godz. 5 godz. 51 PSL/T9 LICZBA PUNKTÓW ECTS 2 . Język wykładowy Język polski Praktyki zawodowe w --ramach przedmiotu Literatura Literatura podstawowa: Jastrzębowska G., Pelc-Pękała O. 1999, Diagnoza i terapia dysartrii, [w:] Logopedia. Pytania i odpowiedzi, red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska, t. 2, Opole. Lewandowski A., Tarkowski Z., 1989, Dyzartria – wybrane problemy etiologii, diagnozy i terapii, Warszawa. Mirecka U., 2008, Standard postępowania logopedycznego w przypadku dysartrii, :Logopedia”, t. 37. Literatura uzupełniająca: (red.) Gałkowski T., Jastrzębowska G., 1999, Logopedia. Pytania i odpowiedzi, Opole. (red.) H. Mierzejewska, M.Przybysz-Piwkowa, 1997, Mózgowe porażenie dziecięce. Problemy mowy, Warszawa. (red.) M. Borkowska, 1989, ABC rehabilitacji dzieci. Mózgowe porażenie dziecięce, Warszawa. (red.) R. Michałowicz, 193, Mózgowe porażenie dziecięce, Warszawa. (red.) Z. Tarkowski, 1999, Dyzartria. Teoria i praktyka, Lublin. Gustaw K., Mirecka U., 2000, Dysartria w chorobach neurodegeneracyjnych. Skala dysartrii w diagnozie pacjenta ze zwyrodnieniem móżdżkowo-oliwkowym, „Logopedia”, t. 27. Jastrzębowska G., 1999, Zaburzenia dysartryczne u dzieci, [w:] Logopedia. Pytania i odpowiedzi, red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska, t. 2, Opole. Jauer-Niworowska O., Kwasiborska J., 2009, Dysartria. Wskazówki do diagnozy różnicowej poszczególnych typów dysartrii, Gliwice. Maruszewski M., 1970, Mowa a mózg, Warszawa. Michalik M., 2004, O językoznawczą metodę w badaniach nad dyzartrią (na przykładzie pacjentów z mózgowym porażeniem dziecięcym), „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis” 19, Studia Linguistica II. Michalik M., 2006, Teoria prototypu w badaniach wiedzy semantycznej uczniów z porażeniem mózgowym, [w:] Wybrane aspekty pracy z niepełnosprawnymi, red. J. Rottermund, Kraków. Mirecka U., Gustaw K., 2005, Dyzartria w mózgowym porażeniu dziecięcym. Eksperymentalna skala dyzartrii jako technika diagnostyczna pomocna w określaniu specyfiki zaburzeń mowy w mpdz, „Logopedia”, t. 34. Mirecka U., Gustaw K., 2006, Skala dysartrii, Wersja dla dzieci, Wrocław. Nitendel-Bujakowa E., 1975, Kompleksowa terapia dziecka z dyzartrią, „Logopedia”, t. 25. Stecko E., 1996, Rehabilitacja logopedyczna dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, [w:] Zaburzenia mowy u dzieci, Warszawa. Stecko E., 1998, Dwa spojrzenia logopedy na mowę dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym, „Rewalidacja” , z. 1. Tłokiński W., 2005, Zaburzenia mowy o typie dyzartri,i [w:] Podstawy neuropsychologii, red. T. Gałkowski, E. Szeląg, G. Jastrzębowska, Opole 2005. PSL/T10 Nazwa przedmiotu ZABURZENIA MOWY W AUTYZMIE I MUTYZMIE Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Logopedia PSL/T10 Poziom kształcenia Studia podyplomowe Forma studiów Studia niestacjonarne . Rodzaj przedmiotu Obowiązkowy Rok i semestr studiów Rok II, semestr 4 Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu dr Katarzyna Bieńkowska Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu dr Katarzyna Bieńkowska Mgr Aneta Kotowicz Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy wiadomości dotyczących zaburzeń mowy obejmowanych terminami autyzm i mutyzmi; C2: nabycie przez słuchaczy umiejętności diagnozowania zaburzeń mowy i terapii osób z autyzmem, mutyzmem i zespołem Asbergera. Wymagania wstępne Efekty kształcenia Znajomość zasad postępowania logopedycznego w przypadku dyslalii, wiedza na temat podstaw neurologii i psychologii rozwojowej Wiedza: PSL/T10_W01: słuchacz zna etapy rozwoju człowieka w cyklu życia zarówno w aspekcie biologicznym, jak i psychologicznym oraz społecznym, zna przyczyny zaburzeń tego rozwoju i skutki zaburzeń [odniesienie: SP_W08] PSL/T10_W02: słuchacz zna ograniczenia dla mowy wynikające z uszkodzeń lub niedorozwoju układu nerwowego oraz niedorozwojów o różnym podłożu [odniesienie: SP_W10] PSL/T10_W03: słuchacz zna metody oceny stanu zdrowia oraz objawy i przyczyny wybranych zaburzeń i zmian chorobowych dotyczących układu nerwowego w zakresie niezbędnym dla logopedy; rozumie i interpretuje wyniki badań medycznych [odniesienie: SP_W12] Umiejętności: PSL/T10_U01: słuchacz podejmuje działania diagnostyczne, profilaktyczne, terapeutyczne i edukacyjne odpowiadające potrzebom pacjentów z autyzmem i mutyzmem oraz zespołem Asbergera [odniesienie: SP_U03] PSL/T10_U02: słuchacz ocenia zaburzenia, analizuje dokumentację medyczną przekazaną przez lekarza neurologa i innych specjalistów lub członków zespołu terapeutycznego i wyciąga z niej wnioski dotyczące planowania i prowadzenia terapii logopedycznej osób z autyzmem i mutyzmem [odniesienie: SP_U06] PSL/T10_U03: słuchacz układa plan postępowania logopedycznego dostosowanego do potrzeb pacjenta i jego rodziny, modyfikuje go i zmienia w zależności od możliwości pacjenta, stosuje różnorodne metody pracy [odniesienie: SP_U04] Kompetencje społeczne: PSL/T10_K01: słuchacz odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy, projektuje i wykonuje działania terapeutyczne [odniesienie: SP_K03] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Wykład – 6 godzin + ćwiczenia – 8 godzin PSL/T10 Treści programowe Wykład: Tematyka zajęć: Pojęcie i etiologia autyzmu. Teorie dotyczące przyczyn powstawania autyzmu. Poziomy zaburzeń. Wczesna diagnoza zaburzenia – skala obserwacyjna. Diagnostyka różnicowa wg. ICD 10 (autyzm, Zaspół Aspergera, zaburzenia ze spektrum cech autystycznych, Zespół Retta) Postępowanie logopedyczne u dzieci z autyzmem. Procedura postępowania logopedycznego w przypadku nastolatków i osób dorosłych z autyzmem. Ćwiczenia: Tematyka zajęć: Liczba godz. 1 1 1 1 1 1 Liczba godz. 1 1 1 1 1 1 1 1 .. Metody dydaktyczne Wykład: wykład, prezentacja multimedialna, analiza nagrań Ćwiczenia: pogadanka, analiza nagrań, ćwiczenia indywidualne i w parach (grupach) Forma(y) zaliczenia Wykład: zaliczenie bez oceny Ćwiczenia: zaliczenie na ocenę Metody weryfikacji efektów kształcenia Efekt PSL/T10_W01 PSL/T10_W02 PSL/T10_W03 PSL/T10_U01 PSL/T10_U02 PSL/T10_U03 PSL/T10_K01 Metoda weryfikacji Obserwacja bieżąca w czasie zajęć; Ocena wykonywanych zadań i wypowiedzi Ocena ciągła w czasie zajęć (przy okazji oceniania proponowanej terapii) Ocena bieżąca w trakcie zajęć – ocena wypowiedzi, głosów w dyskusji, pytań w trakcie konsultacji Referaty, krótkie prezentacje, aktywność w czasie zajęć Ocena dokumentacji wypełnianej w ramach samokształcenia Ocena przygotowanego planu terapii, ocena zadań wykonywanych w ramach samokształcenia Ocena bieżąca w trakcie zajęć – ocena wypowiedzi, głosów w dyskusji, pytań w trakcie konsultacji , Metody i kryteria oceny Wykład: Obecność na zajęciach czytanie literatury w ramach przygotowania do wykładu Ćwiczenia – ocena z ćwiczeń jest wypadkową następujących elementów: Aktywność na zajęciach, w tym przygotowanie referatu, prezentacji Przygotowanie do ćwiczeń Przygotowanie propozycji terapii Całkowity nakład pracy studenta Forma aktywności Liczba godzin PSL/T10 potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Wykład Ćwiczenia Przygotowanie do ćwiczeń (w tym przygotowywanie materiałów, czytanie literatury) Samokształcenie Konsultacje indywidualne (w tym także za pośrednictwem Internetu) SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS 6 godz. 8 godz. 16 godz. 15 godz. 5 godz. 50 2 . Język wykładowy Język polski Praktyki zawodowe --Literatura Literatura podstawowa: Frith. U., 2008, Autyzm. Wyjaśnienie tajemnicy, GWP, Gdańsk. Gałkowski T., 2003, Zaburzenia mowy w autyzmie, [w:] Logopedia. Pytania i odpowiedzi, red. Gałkowski T., Jastrzębowska G. Literatura uzupełniająca: (red.) Marice C., 2000, Modele zachowań oraz współpraca z dziećmi autystycznymi. Poradnik dla rodziców i osób profesjonalnie zajmujących się problemem, Warszawa. Cieszyńska J., 2008, Standard postępowania logopedycznego w przypadku autyzmu wczesnodziecięcego, „Logopedia”, t. 37, s. 99-107. Jaklewicz H., 1993, Autyzm wczesnodziecięcy. Diagnoza, przebieg, leczenie, Gdańsk. Korendo M., 2008, Standard postępowania logopedycznego w przypadku Zespołu Aspergera, „Logopedia”, t. 37, s. 99-107. Maciarz A., Biadasiewicz M., 2000, Dziecko autystyczne z zespołem Aspergera, Kraków. Pisula E., 2005, Małe dziecko z autyzmem, Gdańsk. Pisula E., 2012, Autyzm. Od badań mózgu do praktyki psychologicznej, GWP. Gdańsk. PSL/T11 Nazwa przedmiotu PODSTAWY SURDOLOGOPEDII Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Logopedia PSL/T11 Poziom kształcenia Studia podyplomowe Forma studiów Studia niestacjonarne . Rodzaj przedmiotu Rok i semestr studiów Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu Obowiązkowy Rok II, semestr 3 i 4 dr Katarzyna Bieńkowska dr Katarzyna Bieńkowska dr Małgorzata Zaborniak-Sobczak Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy podstawowych wiadomości z zakresu surdologopedii: wiedzy na temat przyczyn niedosłuchu i głuchoty, zależności rozwoju mowy od czasu, w którym nastąpiła utrata słuchu itp.; C2: nabycie przez słuchaczy umiejętności sporządzania wstępnej diagnozy logopedycznej, współpracy z audiologiem i innymi specjalistami, odczytywania wyników podstawowych badań słuchu; C3: poznanie przez słuchaczy sposobów i metod pracy z dziećmi z ograniczeniami słuchu oraz nabycie umiejętności programowania i prowadzenia terapii logopedycznej; C4: nabycie umiejętności posługiwania się polskim alfabetem palcowym; C5: zapoznanie słuchaczy z placówkami oświatowymi i wychowawczymi sprawującymi opiekę nad osobami z ubytkami słuchu oraz z formami pomocy i wsparcia dla nich i ich rodzin Wymagania wstępne Efekty kształcenia Podstawowe wiadomości z audiologii i anatomii narządów mowy i słuchu; wiadomości z pedagogiki specjalnej i psychologii rozwojowej Wiedza: PSL/T11_W01: słuchacz zna ograniczenia dla mowy wynikające z uszkodzeń słuchu o różnym podłożu i powstałych w różnym czasie [odniesienie: SP_W11] PSL/T11_W02: słuchacz zna strategię postępowania logopedycznego w przypadku terapii mowy dzieci niesłyszących i słabo słyszący; wie, jak diagnozować i prowadzić terapię [odniesienie: SP_W13] PSL/T11_W03: słuchacz zna system edukacji dzieci z ubytkami słuchu; zna podstawy prawne i zasady funkcjonowania różnych instytucji edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych i pomocowych [odniesienie: SP_W09] Umiejętności: PSL/T11_U01: słuchacz podejmuje działania diagnostyczne, profilaktyczne, terapeutyczne i edukacyjne odpowiadające potrzebom pacjentów z ubytkami słuchu i ich rodzin [odniesienie: SP_U02] PSL/T11_U02: słuchacz projektuje plan działań terapeutycznych; wykorzystuje przy tym różne metody pracy z dziećmi z ubytkami słuchu, porozumiewa się z niesłyszącymi m.in. za pomocą alfabetu palcowego [odniesienie: SP_U04] PSL/T11_U03: słuchacz wykorzystuje wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki i terapii w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych i pomocowych dzieci z uszkodzeniami słuchu [odniesienie: SP_U08] Kompetencje społeczne: PSL/T11_K01: słuchacz potrafi rozwiązywać najczęstsze problemy związane z wykonywaniem zawodu logopedy i terapeuty, zwłaszcza w kontekście pracy z osobami z ubytkami słuchu PSL/T11 [odniesienie: SP_K06] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Wykład – 15 godzin + ćwiczenia – 10 godzin + warsztaty – 5 godzin Treści programowe Wykład: Tematyka zajęć: Liczba godz. Pojęcia: ‘niedosłuch’, ‘głuchota’; przyczyny uszkodzeń (ubytków) słuchu. Wpływ uszkodzenia 2 słuchu na ogólny rozwój dziecka Metody badania słuchu i wspomagania słyszenia. 2 Wpływ słuchu na rozwój mowy (głuchota prelingwalna, perilingwalna i postlingwalna). 2 Alternatywne sposoby porozumiewania się. Różne ujęcia terminu ‘język migowy’, system 2 językowo-migowy a migany. Metody pracy z dziećmi w szkołach dla niesłyszących i otwartych ośrodkach terapeutycznych. 2 Zasady konstruowania programów terapii logopedycznej dla dzieci z niedosłuchem. 3 Rola otoczenia (rodzina, szkoła) w terapii dzieci niesłyszących. Psychologiczne aspekty 2 funkcjonowania osób niesłyszących i słabo słyszących. Pomoc i poradnictwo rodzinne. Znaczenie wczesnej interwencji . Ogólnopolskie programy opieki. Ćwiczenia: Tematyka zajęć: Rozwój dziecka niesłyszącego i słyszącego – podobieństwa i różnice Klasyfikacje ubytków słuchu – analiza audiogramów. Protezowanie. Ćwiczenia przygotowujące do artykulacji: oddechowe, głosowe, motoryki narządów artykulacyjnych, ćwiczenia słuchowe, ćwiczenia logorytmiczne. Ćwiczenia słownikowe – budowanie słownika czynnego i biernego dziecka głuchego; ćwiczenia odczytywania z ust, ćwiczenia nauki czytania i pisania Alfabet palcowy. Zalety i wady metod migowych. Analiza nagrań video – próby konstruowania scenariuszy terapii. Warsztat: Tematyka zajęć: Zapoznanie słuchaczy z problemami uczniów, których będą obserwować. Prezentacja kart mowy dzieci i omówienie dotychczasowej terapii. Obserwacja terapii dzieci. Omówienie zastosowanych w czasie zajęć z dziećmi metod, pomocy, narzędzi; omówienie problemów. Pytania słuchaczy i dyskusja na temat dalszej terapii. Liczba godz. 1 1 2 2 2 2 Liczba godz. 5* *zajęcia odbywają się w bloku pięciogodzinnym; czas trwania poszczególnych elementów jest uzależniony od pacjentów i ich deficytów Metody dydaktyczne Wykład: metoda podająca, prezentacja multimedialna, metody poglądowe Ćwiczenia: pogadanka, ćwiczenia w parach, praca w grupach, filmy instruktażowe Forrma(y) zaliczenia Wykład: Zaliczenie bez oceny + egzamin Ćwiczenia: zaliczenie na ocenę Warsztaty: zaliczenie bez oceny Metody weryfikacji efektów kształcenia Efekt PSL/T11_W01 PSL/T11_W02 Metoda weryfikacji Test egzaminacyjny Obserwacja ciągła w czasie ćwiczeń Test egzaminacyjny Ocena bieżąca w czasie wykonywania zadań i poleceń, ocena głosów w dyskusji, małych prezentacji, krótkich PSL/T11 PSL/T11_W03 PSL/T11_U01 PSL/T11_U02 PSL/T11_U03 PSL/T11_K01 Metody i kryteria oceny wystąpień Ocena bieżąca w czasie ćwiczeń, obserwacja słuchaczy w czasie zajęć warsztatowych w szkole dla niesłyszących, ocena pytań, głosów w dyskusji Test egzaminacyjny Ocena ćwiczeń i projektów przygotowywanych w trakcie zajęć i w ramach samokształcenia Test egzaminacyjny Ocena ćwiczeń i projektów przygotowywanych w trakcie zajęć i w ramach samokształcenia Test egzaminacyjny Obserwacja ciągła w czasie zajęć Obserwacja ciągła w czasie zajęć, ocena wypowiedzi ustnych, ocena przygotowywanych w ramach samokształcenia projektów terapii Egzamin: obecność na zajęciach + zaliczenie testu egzaminacyjnego. Egzamin pisemny oceniany w skali: bdb, +db, db, +dst, dst, ndst Na ocenę: bardzo dobrą – 100%-91% poprawnych odpowiedzi, plus dobrą – 85%- 90% poprawnych odpowiedzi, dobrą – 75%-84% poprawnych odpowiedzi, plus dostateczną – 70-74% poprawnych odpowiedzi, dostateczną – 60-69% poprawnych odpowiedzi, niedostateczną – poniżej 60% poprawnych odpowiedzi Ćwiczenia – ocena z ćwiczeń jest wypadkową następujących elementów: obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach i przygotowanie do zajęć (czytanie zalecanej literatury), zaliczenie ustnego kolokwium z projektowania terapii logopedycznej lub pisemne przygotowanie planu terapii. Warsztat: obecność na zajęciach w szkole dla niesłyszących Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Forma aktywności Wykład Ćwiczenia Warsztaty Samokształcenie (w tym przygotowanie do egzaminu) Przygotowanie do ćwiczeń (w tym przygotowywanie materiałów, czytanie literatury) Przygotowanie projektu terapii Konsultacje indywidualne (w tym także za pośrednictwem Internetu) SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS Liczba godz. 15 godz. 10 godz. 5 godz. 30 godz. 20 godz. 15 godz. 5 godz. 100 godz. 4 . Język wykładowy Język polski Praktyki zawodowe --LiteraLiteratura podstawowa: tura Perier O., 1992, Dziecko z uszkodzonym narządem słuchu, Warszawa. (red) Gałkowski T., Szelag E., Jastrzebowska G., 2005, Komunikacja językowa osób z uszkodzonym narządem słuchu, [w:] Podstawy neurologopedii, Opole. PSL/T11 Literatura uzupełniająca: (red.) Bieńkowska K., 2012, Od melodii do piosenki. Wykorzystanie elementów kultury i przyrody w podnoszeniu poziomu umiejętności słuchowych i komunikacyjnych dzieci niesłyszących, Krosno-Preszów. (red.) Gałkowski T, Radziszewska-Konopka M., 2011, Wspomaganie rozwoju małego dziecka z wadą słuchu, Warszawa. (red.) Hermann-Rottgen M., 2011, Implant ślimakowy. Poradnik dla pacjentów i terapeutów, Warszawa. (red.) Stachyra J., 1995, Wybrane metody diagnostyczne w surdopsychologii, Lublin. (red.) Stecewicz A., 1988, Ćwiczenia słuchowe dla dzieci w wieku 1-6 lat, Szczecin. Baran J., 1980, Rewalidacja głuchych, [w:] Pedagogika rewalidacyjna, red. A. Hulek, Warszawa. Bieńkowska K., 2011, Słucham, mówię, jestem… Program 60 kroków do oceny i terapii dziecka z wadą słuchu, Krosno. Bouvet D., Mowa dziecka. Wychowanie dwujęzykowe dziecka niesłyszącego, przekł. R. Gałkowski, Warszawa. Cieszyńska J., 2000, Od słowa przeczytanego do wypowiedzianego. Droga nabywania systemu językowego przez dzieci niesłyszące w wieku poniemowlęcym i przedszkolnym, Kraków. Csanyi Y., 1994, Słuchowo-werbalne wychowanie dzieci z uszkodzonym narządem słuchu. Model węgierski, przekł. B. Szymańska, Warszawa. Góralówna M., 1994, Czynniki decydujące o rozwoju językowym dziecka z uszkodzonym słuchem, [w:] Głuchota a język, red. S. Grabias, seria: Komunikacja językowa i jej zaburzenia, t. 7, Lublin. Grabias S., 1994 a, Logopedyczna klasyfikacja zaburzeń mowy, „Audiofonologia”, t. 6. Grabias S., 1994, Język w nauczaniu niesłyszących. Zasady programowania systemu komunikacyjnego, [w:] Głuchota a język, red. S. Grabias, seria: Komunikacja językowa i jej zaburzenia, t. 7, Lublin. Gunia G., 2006, Terapia logopedyczna dzieci z zaburzeniami słuchu i mowy. Wybrane problemy teorii praktyki surdologopedycznej, Kraków. Horsch U., 2001, Cochlear implant, Olsztyn. Krakowiak K., 1998, W sprawie kształcenia języka dzieci i młodzieży z uszkodzonym słuchem. Dla rodziców, lekarzy, logopedów, psychologów i nauczycieli, Lublin. Krakowiak K., Fonogesty jako narzędzie formowania języka dzieci z uszkodzonym słuchem, [w:] Komunikacja językowa i jej zaburzenia, t. 9, Lublin. Kurcz I., 1987, Język a reprezentacja świata w umyśle, Warszawa. Kurkowski Z. M., 1996, Mowa dzieci sześcioletnich z uszkodzonym narządem słuchu, Lublin. Lenneberg E. H., 1980, Język w kontekście rozwoju i dojrzewania, [w:] Badania nad rozwojem Loewe A., 1999, Każde dziecko może nauczyć się słyszeć i mówić, Poznań. Mueller R. J., 1997, Słyszę, ale nie wszystko, przekł. H. Okopiński, Warszawa. Perier O., 1991, Biologiczne konsekwencje wczesnej deprywacji słuchowej, „Audiofonologia”, t. 2. Pietrzak W., 1992, Język migowy dla pedagogów, Warszawa. Prillwitz S., 1996, Język, komunikacja i zdolności poznawcze niesłyszących, przekł. T. Duliński, Warszawa. Prożych A., Dźwięki marzeń. Ogólnopolski program rehabilitacji małych dzieci z wadą słuchu. Poradnik dla rodziców i specjalistów Skarżyński H., Mueller-Malesińska M., Wojnarowska W., 1997, Klasyfikacje zaburzeń słuchu, „Audiofonologia”, t. 10. Soederbergh R., 1987, Nabywanie języka pisanego i mówionego we wczesnym dzieciństwie, „Wiedza a język”, t. 2, Warszawa – Wrocław. Zaborniak-Sobczak M., Wygoda J., Strzecha J., 2005, Słownik matematyczny języka migowego, Rzeszów. PSL/T12 Nazwa przedmiotu TERAPIA ZABURZEŃ KOMUNIKACJI U OSÓB DOROSŁYCH Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Logopedia PSL/T12 Poziom kształcenia Studia podyplomowe Forma studiów Studia niestacjonarne . Rodzaj przedmiotu Obowiązkowy Rok i semestr studiów Rok II, semestr 4 Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu mgr Urszula Wojnarowska mgr Urszula Wojnarowska Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy wiadomości na temat rodzajów zaburzeń mowy u osób dorosłych – ich przyczyn, objawów, trudności komunikacyjnych z nich wynikających; C2: dostarczenie słuchaczom wiedzy na temat metodologii pracy z osobami dorosłymi; C3: wykształcenie umiejętności prowadzenia terapii z osobami z demencją, schizofrenią oraz z osobami laryngektomowanymi. Wymagania wstępne Efekty kształcenia Znajomość podstaw psychologii klinicznej; podstawowe wiadomości z foniatrii Wiedza: PSL/T12_W01: słuchacz ocenia stan zdrowia oraz dokumentację medyczną chorego – zna ograniczenia dla mowy wynikające z uszkodzeń układu nerwowego oraz problemów osób po chorobach nowotworowych krtani [odniesienie: SP_W12] Umiejętności: PSL/T12_U01: słuchacz identyfikuje problemy pacjenta, jego otoczenia oraz grupy społecznej; dostosowuje swoje działania do innych działań terapeutycznych lub leczniczych [odniesienie: SP_U04] PSL/T12_U02: słuchacz podejmuje działania diagnostyczne, profilaktyczne, terapeutyczne i edukacyjne odpowiadające potrzebom dorosłych pacjentów; diagnozuje przyczyny problemów komunikacyjnych i ustala plan terapii [odniesienie: SP_U02] Kompetencje społeczne: PSL/T12_K01: słuchacz potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania; ma świadomość złożonych potrzeb osób dorosłych dotkniętych rozmaitymi problemami zdrowotnymi [odniesienie: SP_K03] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Wykład – 10 godzin Treści programowe Tematyka zajęć: Zaburzenia komunikacyjne osób dorosłych – ich rodzaje, przyczyny, objawy. Metodyka postępowania logopedycznego w terapii zaburzeń komunikacji u osób dorosłych. Liczba godz. 1 1 PSL/T12 Łagodne zaburzenia pamięci zgodnie z kryteriami diagnostycznymi wg Mayo Clinic Group z uwzględnieniem Skali Ogólnej Deterioracji; Zaburzenia mowy i komunikacji w chorobie Alzheimera, chorobie Picka (otępienie czołowoskroniowe), chorobach Parkinsona, Huntingtona i rozsianych ciał Levy'ego. Charakterystyka zaburzeń mowy w demencji. Postępowanie logopedyczne. Charakterystyka mowy w schizofrenii. Kierunki oddziaływań terapeutycznych. Gardło przed i po usunięciu krtani. Profilaktyka w zakresie nowotworów krtani. Nowe warunki życia i komunikowania się po laryngektomii. Rehabilitacja głosu i mowy po laryngektomii całkowitej. Sprzęt pomocniczy dla chorych. Ćwiczenia głosu i mowy zastępczej (przełykowej). Wzory programów terapii we różnych deficytach logopedycznych; metoda przekształceń głoskowych H.Rodak. 1 1 1 1 1 1 1 1 … Metody dydaktyczne Forma(y) zaliczenia Metody weryfikacji efektów kształcenia Wykład, prezentacja multimedialna, prezentacja filmów instruktażowych zaliczenie bez oceny Efekt Metoda weryfikacji PSL/T12_W01 Test wyboru na zakończenie wykladów PSL/T12_U01 Test wyboru na zakończenie wykładów PSL/T12_U02 Test wyboru na zakończenie wykładów PSL/T12_K01 Obserwacja słuchaczy w czasie zajęć, rozmowy w trakcie konsultacji indywidualnych , Metody i kryteria oceny Warunkiem uzyskania zaliczenia zajęć jest obecność na zajęciach, czytanie zalecanej literatury oraz napisanie testu na zakończenie wykładów (wymagane 60% poprawnych odpowiedzi) Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Forma aktywności Wykład Przygotowanie do wykładów (w tym przygotowywanie materiałów, czytanie literatury) Samokształcenie Konsultacje indywidualne (w tym także za pośrednictwem Internetu) SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS Liczba godz. 10 godz. 8 godz. 5 godz. 2 godz. 25 1 . Język wykładowy Język polski Praktyki zawodowe w ramach ––– przedmiotu Literatura Literatura podstawowa: Jastrzębowska G., Pelc-Pękała O., 1999, Mowa laryngektomowanych, [w:] Logopedia. Pytania i odpowiedzi, red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska, Opole, s. 623-632. Literatura uzupełniająca: (red.) Gałkowski T., Jastrzębowska G., 2003, Logopedia. Pytania i odpowiedzi, t. 1-2, Opole. Fabczak-Kowalczuk, 2005, Moje uczucia, moja mowa po usunięciu krtani, Białystok. Herzyk A., 1993, Mózgowa organizacja języka w ontogenezie. Ujęcie neuropsychologiczne, „Audiofonologia”, t. 5. Kowalczuk A. M., 1997, Czy tylko... głos utracony i odzyskany?, Białystok. PSL/T12 Kurcz I., 2000, Psychologia języka i komunikacji, Warszawa. Lindsay K. Neurologia i neurochirurgia Pruszewicz A., 1992, Głos po leczeniu zmian nowotworowych w krtani, [w:] Foniatria kliniczna, red. A. Pruszewicz, Warszawa, s. 185-196. Sinkiewicz A., 1992, Poradnik dla laryngektomowanych czyli jak żyć po operacji usunięcia krtani, Bydgoszcz. Sinkiewicz A., 2005, Głos i mowa po operacji całkowitego usunięcia krtani, [w:] Podstawy neurologopedii, red. T. Gałkowski, E. Szeląg, G. Jastrzębowska, Opole, s.534-552. Szeląg E., 1997, Neuropsychologiczne podłoże mowy, [w:] Mózg a zachowanie, red. T. Górska, A. Grabowska, J. Zagrodzka, Warszawa. Wojnarowska-Curyło U., 1998, Rehabilitacja mowy laryngektomowanych, [w:] Rehabilitacja osób laryngektomowanych, red. H. Waszkowski, Rzeszów, s. 8-34. PSL/T13 Nazwa przedmiotu KOMUNIKACJA ALTERNATYWNA I WSPOMAGAJĄCA Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Logopedia PSL/T13 Poziom kształcenia Studia podyplomowe Forma studiów Studia niestacjonarne . Rodzaj przedmiotu Obowiązkowy Rok i semestr studiów Rok II, semestr 4 Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu mgr Aneta Kotowicz mgr Aneta Kotowicz Cele zajęć z przedmiotu C1: zdobycie przez słuchaczy wiadomości na temat stosowanych współcześnie metod wspomagania ogólnego rozwoju oraz komunikowania się pozajęzykowego; C2: nabycie przez słuchaczy umiejętności programowania terapii i usprawniania umiejętności komunikacyjnych osobom z trudnościami w komunikacji werbalnej; Wymagania wstępne Efekty kształcenia Znajomość psychologii rozwojowej oraz podstaw psychologii klinicznej Wiedza: PSL/T3_W01: słuchacz ma podstawową wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia zarówno w aspekcie biologicznym, jak i psychologicznym oraz społecznym; zna przyczyny zaburzeń tego rozwoju [odniesienie: SP_W08] PSL/T13_W02: słuchacz zna ograniczenia dla mowy wynikające z uszkodzeń lub niedorozwoju układu nerwowego oraz niedorozwojów o różnym podłożu [odniesienie: SP_W11] Umiejętności: PSL/T13_U01: słuchacz identyfikuje problemy pacjenta, jego rodziny i otoczenia i odpowiednio dobiera terapię [odniesienie: SP_U04] PSL/T13_U02: słuchacz diagnozuje problemy pacjentów, podejmuje działania profilaktyczne, terapeutyczne i edukacyjne odpowiadające potrzebom pacjentów i ich rodzin [odniesienie: SP_U02] Kompetencje społeczne: PSL/T13_K01: słuchacz odpowiednio wskazuje priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania [odniesienie: SP_K03] PSL/T13_K02: słuchacz formułuje opinie dotyczące pacjentów, klientów, grup społecznych w kontekście związanym z wykonywaniem zawodu logopedy [odniesienie: SP_K06] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Wykład – 10 godzin Treści programowe Tematyka zajęć: Komunikacja alternatywna i wspomagająca - definicje, historia, zastosowanie, cele wprowadzania. Systemy komunikacji alternatywnej i wspomagającej - klasyfikacja, omówienie poszczególnych Liczba godz. 1 1 PSL/T13 metod z systemów – dotykowych, manualnych i graficznych Przegląd dostępnych na rynku narzędzi do komunikacji (specjalistyczne urządzenia do komunikacji alternatywnej i wspomagającej oparte na technologii komputerowej, książki komunikacyjne; tablice komunikacyjne; pomoce techniczne np. płytki i ekrany dotykowe; zmodyfikowane klawiatury, myszki, trackballe, joysticki; programy komputerowe np. Boardmaker, Bliss for Windows, Neurosoft Syn Talk; urządzenia ułatwiające wskazywanie symboli;) - przykady wykorzystania – film Wprowadzanie systemu AAC – dokonanie kompleksowej diagnozy dziecka przez zespół specjalistów, ułożenie indywidualnego programu rozwoju komunikacji językowej, określenie techniki porozumiewania się (lub kombinacji różnych technik); klasyfikacja użytkowników AAC ze względu na stopień rozumienia języka i zdolność uczenia się rozumienia i posługiwania się językiem w przyszłości; diagnoza: dojrzałości psychofizycznej, predyspozycji indywidualnych i umiejętności komunikacyjnych; skala Calier-Azusa - poziomy rozwoju dziecka ze względu na jego możliwości komunikacji; najczęściej występujące problemy Etapy pracy nad umiejętnościami komunikacyjnymi - przykłady ćwiczeń – film Wprowadzanie systemu komunikacji alternatywnej i wspomagającej na przykładzie system gestów i symboli MAKATON oraz systemu PECS 2 2 2 2 … Metody dydaktyczne Metoda podająca, prezentacja multimedialna, prezentacja nagrań video, Forma(y) zaliczenia zaliczenie bez oceny Metody weryfikacji efektów kształcenia Efekt PSL/T3_W01 PSL/T13_W02 PSL/T13_U01 PSL/T13_U02 PSL/T13_K01 PSL/T13_K02 Metoda weryfikacji Test wyboru na zakończenie wykładów Test wyboru na zakończenie wykładów Test wyboru na zakończenie wykładów Test wyboru na zakończenie wykładów Obserwacja słuchaczy w czasie zajęć, rozmowy w trakcie konsultacji indywidualnych Obserwacja słuchaczy w czasie zajęć, rozmowy w trakcie konsultacji indywidualnych , Metody i kryteria oceny Warunkiem uzyskania zaliczenia zajęć jest obecność na zajęciach, czytanie zalecanej literatury oraz napisanie testu na zakończenie wykładów (wymagane 60% poprawnych odpowiedzi) Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Forma aktywności Wykład Przygotowanie do wykładów (w tym przygotowywanie materiałów, czytanie literatury) Samokształcenie SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS Liczba godz. 10 10 10 30 1 . Język wykładowy Język polski Praktyki zawodowe w ramach ––– przedmiotu Literatura Literatura podstawowa: Grycman M., 2003, Czym są wspomagające sposoby porozumiewania się, „Biuletyn Stowarzyszenia Mówić bez Słów", nr 1. Piszczek M., 2002, Terapia zabawą, Terapia przez sztukę (wybrane zagadnienia i metody), Warszawa. Warrick A., 1999, Porozumiewanie sie bez słów. Komunikacja wspomagająca i alternatywna na PSL/T13 świecie. Stowarzyszenie “Mówić bez słów”. Literatura uzupełniająca: (red.) Dykcik W., Szychowiak B., 2002, Nowatorskie i alternatywne metody w teorii i praktyce pedagogiki specjalnej, Przewodnik metodyczny, Poznań. (red.) Grycman M., Smyczek A., 2004, Wiem, czego chcę! Z praktyki polskich użytkowników i terapeutów AAC , Stowarzyszenie Mówić bez Słów, Kraków. (red.) Knapik M., Sacher W.A., 2004, Sztuka w edukacji i terapii, Kraków. (red.) Olechnowicz H., 1999, U źródeł rozwoju dziecka, O wspomaganiu rozwoju prawidłowego i zakłóconego, Warszawa. Cwaliński A., 2004, Wspomaganie komunikacji werbalnej dziecka z autyzmem wczesnodziecięcym, „Biuletyn Stowarzyszenia Mówić bez Słów", nr 3(5). Grycman M., 2004, Budowanie efektywnego systemu porozumiewania się u dziecka z zespołem Cri du Chat (krzyku kociego), „Biuletyn Stowarzyszenia Mówić bez Słów", nr 5(7). Grycman M., Kaniecka K., 1993, O wczesną stymulację umiejętności komunikacyjnych dzieci niepełnosprawnych, „Scholasticus”, nr 2. Grycman M., Kaniewska K., Szczawiński P., 2001, PCS, Stowarzyszenie Mówić bez Słów, Warszawa 2001. Kaczmarek B., 2003, Makaton - język gestów i symboli, „Biuletyn Stowarzyszenia Mówić bez Słów", nr 2. Kaniecka K., 2003, Tworzenie bezpiecznego środowiska dla dziecko niewidomego, niesłyszącego i znacznie opóźnionego w rozwoju, „Biuletyn Stowarzyszenia Mówić bez Słów", nr 5(7). Kazimierska M., 2003, Wybór systemu porozumiewania się w zależności od kompetencji ucznia, „Biuletyn Stowarzyszenia Mówić bez Słów", nr 1. Konieczna E.J., 2004, Arteterapia w teorii i praktyce, Kraków. Maas V. F., 2005, Uczenie sie przez zmysły, Wprowadzenie do teorii integracji sensorycznej, Warszawa. PSL/T14 METODYKA PRACY LOGOPEDYCZNEJ Nazwa przedmiotu Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu PSL/T14 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Logopedia Studia podyplomowe Studia niestacjonarne Rodzaj przedmiotu Obowiązkowy Rok i semestr studiów Rok II, semestr 4 Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu dr Katarzyna Bieńkowska Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu dr Katarzyna Bieńkowska Cele zajęć z przedmiotu C1: usystematyzowanie wiadomości na temat przyczyn powstawania wad wymowy, rodzajów wad, klasyfikacji, sposobów badania mowy i diagnozowania; C2: usystematyzowanie wiadomości na temat strategii postępowania logopedycznego przy różnego typu wadach i problemach logopedycznych; C3: doskonalenie umiejętności planowania terapii logopedycznej i prowadzenia dokumentacji. Wymagania wstępne Efekty kształcenia Zaliczone przedmioty z semestrów 1-3, umiejętność diagnozowania wad wymowy i prowadzenia terapii logopedycznej adekwatnej do różnych problemów Wiedza: PSL/T14_W01: słuchacz zna metody oceny stanu zdrowia oraz objawy i przyczyny wybranych zaburzeń i zmian chorobowych w zakresie niezbędnym dla logopedy [odniesienie: SP_W12] PSL/T14_W02: słuchacz zna teoretyczne podstawy działań interwencyjnych w zakresie terapii zróżnicowanych wad wymowy; wie, na czym polegają działania terapeutyczne wobec pojedynczych pacjentów i grup (np. przedszkolnych), zna strategię postępowania logopedycznego w różnych wadach wymowy [odniesienie: SP_W13] PSL/T14_W04: słuchacz ma podstawową wiedzę o powiązaniach dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, właściwych dla logopedii z innymi dziedzinami nauki i dyscyplinami naukowymi, zwłaszcza z naukami o zdrowiu, pozwalającą na integrowanie perspektyw właściwych dla kilku dyscyplin naukowych [odniesienie: SP_W02] Umiejętności: PSL/T14_U01: słuchacz posługuje się różnymi – dostosowanymi do potrzeb – metodami terapii mowy, obsługuje sprzęt terapeutyczny, wykorzystuje różnorodne pomoce logopedyczne, w tym programy komputerowe [odniesienie: SP_U03] PSL/T14_U02: słuchacz diagnozuje i programuje skuteczną terapię mowy adekwatną dla różnego rodzaju zaburzeń; rozwiązuje rozmaite problemy terapeutyczne oraz przewiduje skutki planowanych działań [odniesienie: SP_U04] PSL/T14_U03: słuchacz prowadzi dokumentację logopedyczną dotyczącą pacjentów indywidualnych oraz instytucji, a także podejmowanych działań [odniesienie: SP_U05] Kompetencje społeczne: PSL/T14_K01: słuchacz okazuje dbałość o prestiż związany z wykonywaniem zawodu logopedy i właściwie pojętą solidarność zawodową [odniesienie: SP_K04] PSL/T14 PSL/T14_K02: słuchacz rozwiązuje najczęstsze problemy związane z wykonywaniem zawodu logopedy i terapeuty; formułuje opinie dotyczące pacjentów i ich problemów z mową [odniesienie: SP_K13] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Ćwiczenia – 10 godzin Treści programowe Tematyka zajęć: Podstawowe wiadomości na temat dydaktyki logopedycznej. Metodologia postępowania terapeutycznego w przypadkach: dyslalii, jąkania, oligofazji, afazji, dysartrii, dysglosji, terapii mowy osób z wadami słuchu. Diagnostyka logopedyczna – zasady, cele, hipotezy diagnostyczne, współpraca z rodzicami, lekarzami, nauczycielami i psychologami. Scenariusze postępowania logopedycznego – prezentacje słuchaczy. Dokumentacja logopedyczna – dokumentowanie diagnozy, terapii, sporządzanie opinii Etyczne aspekty pracy logopedy. Współpraca ze środowiskiem; praca w zespole – zalety i ograniczenia. Liczba godz. 1 2 2 2 2 1 .. Metody dydaktyczne pogadanka, ćwiczenia praktyczne indywidualne i w grupach, analiza nagrań video i audio, prezentacje słuchaczy Forma(y) zaliczenia zaliczenie z oceną Efekt Metoda weryfikacji PSL/T14_W01 Obserwacja ciągła w czasie ćwiczeń PSL/T14_W02 Obserwacja ciągła, ocena prezentacji przygotowanych przez słuchaczy PSL/T14_W04 Obserwacja ciągła w czasie ćwiczeń, ocena głosów w dyskusji, wypowiedzi podczas zajęć i konsultacji indywidualnych PSL/T14_U01 Ocena prezentacji przygotowanych przez słuchaczy; Bieżąca ocena pracy w grupach w czasie zajęć PSL/T14_U02 Ocena prezentacji przygotowanych przez słuchaczy PSL/T14_U03 Ocena dokumentacji przygotowywanej w ramach samokształcenia PSL/T14_K01 Obserwacja ciągła w czasie ćwiczeń, ocena głosów w dyskusji, wypowiedzi podczas zajęć i konsultacji indywidualnych PSL/T14_K02 Obserwacja ciągła w czasie ćwiczeń, ocena głosów w dyskusji, wypowiedzi podczas zajęć i konsultacji indywidualnych Metody weryfikacji efektów kształcenia , Metody i kryteria oceny Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Ćwiczenia – ocena z ćwiczeń jest wypadkową następujących elementów: obecność na zajęciach, aktywny udział w zajęciach i przygotowanie do zajęć (czytanie zalecanej literatury), przygotowanie programu terapii wybranej wady mowy. Forma aktywności Ćwiczenia Przygotowanie do ćwiczeń (w tym przygotowywanie materiałów, czytanie literatury) Samokształcenie Liczba godz. 10 godz. 10 godz. 10 godz PSL/T14 SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS 30 1 . Język wykładowy Język polski ––– Praktyki zawodoe w ramach przedmiotu Literatura Literatura podstawowa: (red.) Gałkowski T., Jastrzębowska G., 2003, Logopedia. Pytania i odpowiedzi, t. 1-2, Opole. „Logopedia” 2008 – Standardy postępowania logopedycznego. T.37 Literatura uzupełniająca: Błachnio K., 1995, Kompleksowość logopedyczna podstawą skuteczności terapeutycznej, „Logopedia”, t. 22.. Cieszyńska J., Korendo M., 2007, Wczesna interwencja terapeutyczna. Stymulacja rozwoju dziecka od noworodka do 6 roku życia, Kraków. (red.) Grabias S., 2002, Zaburzenia mowy. Mowa – teoria – praktyka, Lublin. Minczakiewicz E., 1996, Mowa – rozwój – zaburzenia – terapia, Kraków. Młynarska M., Smereka T., 2000, Psychostymulacyjna metoda kształtowania i rozwoju mowy oraz myślenia, Warszawa. Styczek I., 1980, Logopedia, Warszawa. Tarkowski Z., 1988, Zaburzenia mowy u dzieci upośledzonych umysłowo – postępowanie logopedyczne, [w:] Praca z dzieckiem upośledzonym umysłowo, red. T. Świszewska, Lublin. PSL/T15 Nazwa przedmiotu KLASYFIKACJA ZABURZEŃ MOWY Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot IFP UR – Podyplomowe Studia Logopedii Kod przedmiotu PSL/T15 Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Logopedia Studia podyplomowe Studia niestacjonarne Rodzaj przedmiotu Obowiązkowy Rok i semestr studiów Rok II, semestr 4 Imię i nazwisko koordynatora przedmiotu dr Katarzyna Bieńkowska Imię i nazwisko osoby prowadzącej zajęcia z przedmiotu dr Katarzyna Bieńkowska Cele zajęć z przedmiotu C1: podsumowanie i uporządkowanie zdobytej w czasie studiów wiedzy na temat kryteriów typologii wad wymowy; C2: dostarczenie słuchaczom wiedzy na temat metod terapii wad wymowy; C3: doskonalenie umiejętności rozpoznawania wad wymowy i opisywania ich według, przyczyn, objawów, metod terapii; C4: doskonalenie umiejętności planowania terapii logopedycznej i prowadzenia dokumentacji. Wymagania wstępne Efekty kształcenia Znajomość przyczyn i objawów różnych wad wymowy występujących u dzieci i dorosłych Znajomość anatomii narządów mowy, głosu i słuchu Wiedza: PSL/T15_W01: słuchacz zna metody oceny stanu zdrowia oraz objawy i przyczyny wybranych zaburzeń i zmian chorobowych w zakresie niezbędnym dla logopedy [odniesienie: SP_W12] PSL/T15_W02: słuchacz zna mechanizm działania, zalety i skutki uboczne zabiegów terapeutycznych stosowanych w logopedii [odniesienie: SP_W13] Umiejętności: PSL/T15_U01: słuchacz rozpoznaje i różnicuje zaburzenia mowy oraz dokonuje ich klasyfikacji według kryteriów objawowych i przyczynowych [odniesienie: SP_U02] Kompetencje społeczne: PSL/T15_K01: słuchacz potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania [odniesienie: SP_K03] Forma(y) zajęć, liczba realizowanych godzin Wykład – 8 godzin Treści programowe Tematyka zajęć: Komunikacja językowa – aspekty fizyczne, biologiczne, neurologiczne. Norma wymowy – wada wymowy – błąd wymowy – niezakończony/opóźniony rozwój mowy Klasyfikacje zaburzeń mowy według kryteriów objawowych. Klasyfikacje zaburzeń mowy według kryteriów przyczynowych. Złożone zaburzenia mowy. Liczba godz. 1 1 1 1 1 PSL/T15 Zaburzenia mowy w różnych zespołach chorobowych. 1 Zależność planowania terapii od różnych czynników (wewnętrznych i zewnętrznych) 2 Metody dydaktyczne Metoda podająca, prezentacja multimedialna, prezentacja nagrań video Forma(y) zaliczenia zaliczenie bez oceny Metody weryfikacji efektów kształcenia Efekt PSL/T15_W01 PSL/T15_W02 PSL/T15_U01 PSL/T15_K01 Metoda weryfikacji Test wyboru na zakończenie wykładów Test wyboru na zakończenie wykładów Test wyboru na zakończenie wykładów Obserwacja słuchaczy na wykładach, w czasie dyskusji po wykładach i w czasie konsultacji , Metody i kryteria oceny Warunkiem uzyskania zaliczenia zajęć jest obecność na zajęciach, czytanie zalecanej literatury oraz napisanie testu na zakończenie wykładów (wymagane 60% poprawnych odpowiedzi) Całkowity nakład pracy studenta potrzebny do osiągnięcia założonych efektów w godzinach oraz punktach ECTS Forma aktywności Wykład Samokształcenie (w tym przygotowanie do wykładów, czytanie literatury itp.) SUMA GODZIN LICZBA PUNKTÓW ECTS Liczba godz. 8 godz. 20 godz. 28 godz. 1 . Język wykładowy Język polski Praktyki zawodowe w ramach ––– przedmiotu Literatura Literatura podstawowa: (red.) Gałkowski T., Jastrzębowska G., 2003, Logopedia. Pytania i odpowiedzi, Opole. Logopedia 2008 – Standardy postępowania logopedycznego. T.37 Literatura uzupełniająca: Gałkowski T., Tarkowski Z., Zalewski T., 1993, Diagnoza i terapia zaburzeń mowy, Lublin. Grabias S., 1994, Logopedyczna klasyfikacja zaburzeń mowy, „Audiofonologia”, t. 6. Grabias S., 2001, Perspektywy opisu zaburzeń mowy, [w:] Zaburzenia mowy, red. tenże, Lublin. Grabias S., 1996, Typologie zaburzeń mowy. Narastanie refleksji logopedycznej, „Logopedia”, t. 23. Kania J.T., 1982, Szkice logopedyczne, Warszawa. Minczakiewicz E. M., 1997, Mowa. Rozwój – zaburzenia – terapia, Kraków. (red.) Porayski – Pomsta J., 2008, Diagnoza i terapia w logopedii. Warszawa. Sołtys-Chmielowicz A., 1994, Dyslalia – problemy terminologiczne. Próba oceny przydatności klasyfikacji objawowych, [w:] Polska terminologia logopedyczna, red. J. Ożdżyński, Kraków. Sołtys-Chmielowicz A., 2000, Klasyfikacje wad wymowy, „Logopedia”, t. 28. Spionek H., 1965, Zaburzenia psychoruchowego rozwoju dziecka, Warszawa. Stecko E., 1994, Zaburzenia mowy dzieci – wczesne rozpoznawanie i postępowanie logopedyczne, Warszawa. Styczek I., 1980, Logopedia, Warszawa.