docNowy Dokument programu Microsoft Word
download 
Reklamacja Transkrypt
Nowy Dokument programu Microsoft Word
U C H W A Ł A Nr 358/05 Rady Miejskiej w OŜarowie Mazowieckim z dnia 29 listopada 2005r. w sprawie zatwierdzenia „Strategii Rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013”. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz.1591 z późniejszymi zmianami) Rada Miejska uchwala, co następuje: § 1. Zatwierdza „Strategię Rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013”, w brzmieniu załącznika do niniejszej uchwały. § 2. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi. § 3. Uchwała wchodzi w Ŝycie z dniem podjęcia. Załącznik do Uchwały Nr 358/05 Rady Miejskiej w OŜarowie Mazowieckim z dnia 29 listopada 2005 r. STRATEGIA ROZWOJU GMINY OśARÓW MAZOWIECKI na lata 2005 - 2013 2 3 SPIS TREŚCI 1. Wprowadzenie....................................................................................................... 4 2. Streszczenie............................................................................................................ 3. Charakterystyka i diagnoza aktualnego stanu społeczno – gospodarczego Gminy OŜarów Mazowiecki................................................................................. 14 3.1. Analiza połoŜenia geograficznego gminy, zasoby i walory przyrodnicze .......................................................................... 14 3.2. Ogólna charakterystyka potencjału demograficznego ...................................... 18 3.3. Diagnoza stanu infrastruktury techniczno – ekonomicznej.............................. 21 3.3.1. Gazownictwo............................................................................................... 21 Energetyka i ciepłownictwo........................................................................ 23 Wodociągi ................................................................................................... 26 Kanalizacja, oczyszczanie ścieków, gospodarka odpadami ....................... 31 Telekomunikacja......................................................................................... 35 Komunikacja............................................................................................... 36 Budownictwo mieszkaniowe ...................................................................... 41 Określenie wiodących funkcji gospodarczych regionu ................................................ 44 Rolnictwo...................................................................................................................... 52 Stan infrastruktury społecznej ...................................................................................... 53 3.6.1. Oświata i wychowanie. ................................................................................. 53 3.6.2. SłuŜba zdrowia i opieka społeczna ............................................................... 56 3.6.3. Sport i turystyka............................................................................................ 58 3.6.4. Kultura ......................................................................................................... 63 3.7. Bezpieczeństwo publiczne............................................................................ 66 3.8. Diagnoza rynku pracy – problematyka bezrobocia ............................................ 67 3.9. Gospodarka finansami Gminy OŜarów Mazowiecki .......................................... 69 4. Analiza SWOT mocnych i słabych stron, szans i zagroŜeń..................................... 73 4.1. Strategiczna diagnoza mocnych i słabych stron gminy .................................... 73 4.2. Strategiczna diagnoza zewnętrznych szans i zagroŜeń rozwojowych wynikających z otocznia rynkowego ............................................................... 73 5. Perspektywy rozwoju społeczno – gospodarczego Gminy OŜarów Mazowiecki....................................................................................... 82 5.1. Misja i wizja Gminy OŜarów Mazowiecki....................................................... 82 5.2. Określenie strategicznych celów rozwoju ........................................................ 84 5.3. Instytucjonalno – organizacyjne uwarunkowania budowy i realizacji Strategii rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki ................................................ 88 5.4. Zasady postępowania obejmujące główne kierunki zaktywizowania rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki ............................................................................. 89 6. Strategiczny program rozwoju społeczno – gospodarczego Gminy OŜarów Mazowiecki............................................................................................................... 91 6.1. Określenie najwaŜniejszych zadań cząstkowych w poszczególnych dziedzinach Ŝycia społeczno – gospodarczego ................................................. 91 6.2. Zestawienie oczekiwanych efektów ................................................................. 97 6.3. Procedury uaktualniania Strategii ..................................................................... 99 6.4. Kontrola efektywności Strategii ....................................................................... 100 4 7 6.5 Harmonogram realizacji Strategii ..................................................................... 101 7. Prognoza finansowa Strategii rozwoju społeczno – gospodarczego Gminy OŜarów Mazowiecki ................................................................................................... 102 7.1. Prognoza finansowa Strategii ........................................................................... 102 8. Bibliografia i źródła informacji.............................................................................. 108 5 1. WPROWADZENIE STRATEGIA – słowo przeniesione z terminologii wojskowej na grunt organizacji, zarządzania, ekonomii, jest dziś symbolem dobrej organizacji i nowoczesności w działaniu róŜnego typu organizacji, instytucji, firm. MoŜna przyjąć, iŜ STRATEGIA to wybór uporządkowanych działań, umoŜliwiających skuteczną realizację przyjętych priorytetów i celów. W gminie planowanie strategiczne jest procesem, w którym gmina świadomie przewiduje i kontroluje swój rozwój nie czekając biernie na przyszłe zdarzenia. Jest to umiejętność reagowania na zmiany otoczenia, a nawet ich wyprzedzanie. W procesie planowania strategicznego, gminę naleŜy postrzegać z jednej strony jako zamkniętą całość, z drugiej zaś jako część systemu globalnego. Otoczenie terytorialne i makroekonomiczne ma bowiem stały wpływ na funkcjonowanie i rozwój gminy. Strategia rozwoju gminy jest dokumentem, który pełnić winien następujące funkcje: • minimalizacja niepewności w funkcjonowaniu rozwoju gminy, • zapewnienie obok realizacji celów doraźnych długofalowego rozwoju gminy. Strategia rozwoju gminy powinna być podstawą do: • wyznaczania perspektywicznych kierunków rozwoju gminy, • sprawnego dopasowywania się gminy do zmieniających się warunków otoczenia, • skutecznego i efektywnego zarządzania gminą przez jej władze, • optymalnego wykorzystania własnych środków finansowych gminy, • pozyskiwania środków finansowych na funkcjonowanie i rozwój gminy ze źródeł zewnętrznych. Strategia rozwoju winna więc: • zajrzeć w głąb gminy (diagnoza, identyfikacja stanu istniejącego), • określić zewnętrzne warunki, w których funkcjonuje gmina (w skali makro i mikro otoczenia), • spoglądać w przyszłość (z bliŜszą i dalszą perspektywą). 6 Strategię rozwoju moŜna podzielić głównie na 2 części: diagnostyczną i planistyczną. Przy tworzeniu strategii punktem odniesienia musi być diagnoza (charakterystyka aktualnego stanu), polegająca na gromadzeniu informacji, ich analizie i opracowaniu diagnozy o stanie gminy. Pozwoli to na ogólną ocenę stanu istniejącego i wyznaczenie głównych kierunków rozwoju gminy. Ocena tendencji rozwoju doprowadzi do ustalenia wstępnych prognoz, przedstawionych następnie w analizie szans i zagroŜeń. Wyznaczone zostanie w ten sposób pole moŜliwości rozwoju gminy, na obszarze którego naleŜy szukać rozwiązania problemów wcześniej zidentyfikowanych. Część diagnostyczną kończy analiza SWOT, łącząc tę część strategii rozwoju gminy z częścią planowania strategicznego. Identyfikuje ona mocne i słabe strony gminy oraz jej szanse i zagroŜenia. Zjawiska ograniczające moŜliwość rozwoju gminy – to słabe strony, obszary, w których podejmowane działania są skuteczne i przynoszą zamierzone efekty – to mocne strony gminy. Są to obszary, na które wpływ ma sama gmina. Natomiast szanse – to obszary mogące wspierać działania gminy, ale gmina nie ma na nie bezpośredniego wpływu. ZagroŜenia to zjawiska, które mogą mieć niekorzystny wpływ na gminę i wynikają z warunków zewnętrznych. Drugą częścią dokumentu Strategia jest planowanie strategiczne. Struktura Planowanie strategii planowania strategicznego jest następująca: MISJA Obszary strategiczne Cele strategiczne dla kaŜdego z obszarów WdraŜanie Zadania do realizacji P R O J E K TY 7 Misja jest krótkim opisem wizji i głównego obszaru przyszłych działań gminy. Misja dobiera kierunki działań do długoterminowych celów, pełniąc funkcje motywacyjne i promocyjne. Powinna równieŜ udzielać odpowiedzi na pytania, dla kogo gmina chce być atrakcyjna, na czym polega jej ”inność”. Misja określa obszary strategiczne, często równieŜ okres realizacji strategii. Obszary strategiczne zostają zakreślone w głównym obszarze misji. Są to obszary, na których koncentrować się będą przyszłe działania gminy. Dla wybranych obszarów strategicznych formułuje się cele strategiczne, czyli efekty, które gmina chce osiągnąć w przyszłości. One to ukierunkowują działania gminy na właściwe tory, łącząc się na ogół z decyzjami, które dotyczą zasobów i potencjału gminy. Określone cele układane są hierarchicznie, w rezultacie czego, powstają priorytety rozwojowe gminy. Strategia jest podstawą do opracowania krótkoterminowych programów rozwoju społecznego i gospodarczego. Opracowanie strategii rozwoju gminy jest warunkiem koniecznym do korzystania przez gminę z pozabudŜetowych środków pomocowych, krajowych i zagranicznych, w tym z Unii Europejskiej. Przedstawiony dokument opracowany został przez Instytut Biznesu w Kaliszu w oparciu o materiały dostarczone przez Gminę OŜarów Mazowiecki: „Strategia Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki” – 2004 r., „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta OŜarowa Mazowieckiego i gminy OŜarów Mazowiecki” – 2002 r., dane statystyczne Głównego Urzędu Statystycznego oraz załoŜenia „Strategii rozwoju województwa mazowieckiego – 2010 ”, „Program ochrony środowiska wraz z planem gospodarki odpadami Gminy OŜarów Mazowiecki” to I i II – 2004 r., „BudŜet Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki na rok 2005”, Analiza finansowa Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki 2000-2003 i 2004 – 2010 z 2002 r. Okres realizacji strategii to lata 2005 – 2013. Warunkiem koniecznym do aktywnej realizacji Strategii jest jej bieŜące monitorowanie. UmoŜliwia ono sprawdzenie czy Strategia jest realizowana prawidłowo i czy załoŜenia, na których się opiera nie uległy zmianie. Rolę koordynatora monitoringu Strategii moŜe pełnić zespół ekspertów powołany przez Urząd Gminy. Zadaniem zespołu byłoby dokonywanie określonych ocen stanu zaawansowania zadań objętych Strategią. Pierwszej oceny i ewentualnej korekty zadań 8 naleŜałoby dokonać w drugim kwartale 2006 r. Kolejne oceny i korekty zadań powinny się odbywać w cyklu rocznym. „Strategia rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki 2005 – 2013” zawiera określony zbiór przedsięwzięć i zadań, który nie jest zbiorem zamkniętym, przeciwnie jest otwarty na wszelkie inicjatywy, które mogą mieć wpływ na dalszy rozwój społeczny i gospodarczy gminy. Efekty Strategii będą w duŜej mierze zaleŜały od integracji wokół jej realizacji władz samorządowych, instytucji, podmiotów gospodarczych, grup społecznych oraz wszystkich mieszkańców, którzy rozumieją sens rozwoju społeczno gospodarczego Gminy OŜarów Mazowiecki. Dla władz gminy i jej mieszkańców działania dla rozwoju gminy mają ogromne znaczenie, nie darmo bowiem samorząd OŜarowa Mazowieckiego obecnej kadencji przyjął jako motto swej działalności słowa „Budujemy wspólnie, mądrze i sprawiedliwie”, wierząc, iŜ hasło to na długo pozostanie aktualne i poŜyteczne. 2. STRESZCZENIE Strategia Rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki opracowana została na lata 2005 – 2013. Ostatnim rokiem, którego dotyczy Strategia jest rok 2013. Jest to związane z okresem programowania pomocy dla państw członków Unii Europejskiej. Gmina OŜarów Mazowiecki leŜy w powiecie Warszawskim Zachodnim, w województwie mazowieckim. Na powierzchni 7 134 ha mieszka 19 107 osób. Posiada dobre warunki do rozwoju rolnictwa. Od dawna gmina stanowi „zielone” zaplecze dla aglomeracji warszawskiej. Gmina posiada kilka atrakcji turystycznych, zwłaszcza dworki z zachowanymi parkami, często o bardzo bogatych drzewostanach, trasy piesze i rowerowe. Gmina posiada warunki do rozwoju agro i ekoturystyki. W gminie, na terenie dawnej Fabryki Kabli znajduje się Specjalna Strefa Ekonomiczna, będąca podstrefą Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej EURO-PARK WISŁOSAN . W miejscowości Bronisze funkcjonuje od maja 1999 r. największy w Polsce Warszawski Rolno – SpoŜywczy Rynek Hurtowy, którego zadaniem jest kompleksowa restrukturyzacja i konsolidacja dystrybucji i produkcji produktów w sektorze rolno-spoŜywczym w rejonie Polski Centralnej. 9 Wg danych na koniec 2003 r. - 1 971 podmiotów zarejestrowanych w systemie REGON prowadzi działalność gospodarczą, w następujących branŜach: - usługi (50,64%), - handel hurtowy (21,71%) - handel detaliczny (17,55%) - działalność produkcyjna (7,00%) - produkcja, przetwórstwo i usługi dla rolnictwa (3,10%) Handel detaliczny koncentruje się w 75% w OŜarowie Mazowieckim i Płochocinie – Józefowie. Handel hurtowy i działalność produkcyjna zlokalizowane są głównie wzdłuŜ tras komunikacyjnych, w rejonach wysokiego zurbanizowania i skupisk ludności. Największą grupę usług stanowią: - usługi budowlane (21,14%) - usługi transportu pasaŜerskiego i towarowego (19,83%) - usługi obsługi środków transportowych (11,12%) - usługi hotelarskie, noclegowe i gastronomiczne (6,61%) Decydujące znaczenie w lokalnej gospodarce odgrywają małe i średnie przedsiębiorstwa, które zapewniają zatrudnienie i dochody mieszkańcom gminy. Centrum administracyjne gminy – miasto OŜarów Mazowiecki, to jedno z najmłodszych miast na Mazowszu. Charakteryzuje się dynamicznym rozwojem, tworząc dla swych mieszkańców dobre warunki mieszkaniowe, moŜliwości rozwoju przedsiębiorczości, dostępność do dóbr kultury, sportu i rekreacji. W 2002 r. w OŜarowie Mazowieckim oddano do uŜytku Pływalnię Miejską. We wrześniu 2004 r. przekazano mieszkańcom nowy Dom Kultury „Uśmiech”. Tworząc „Strategię rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 - 2013”, naleŜy pamiętać, Ŝe Gmina OŜarów Mazowiecki znajduje się na obszarze charakteryzującym się najdynamiczniejszym rozwojem w skali kraju. Taką strategię przyjęto dla zachodniego pasma warszawskiego obszaru metropolitalnego obejmującego m.in powiat warszawski zachodni . Potencjał rozwoju powiatu warszawskiego – zachodniego jest kilkakrotnie wyŜszy od sąsiadujących z nim powiatów nowodworskiego i sochaczewskiego. 10 Takie połoŜenie Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki oraz systematyczny rozwój infrastruktury technicznej i społecznej, decyduje o tym, iŜ, jest ona atrakcyjnym miejscem do lokowania inwestycji. Usytuowanie gminy, infrastruktura techniczna, dostępność komunikacyjna, oddawanie pod inwestycje nowych terenów, klarowne mechanizmy udzielania pozwoleń na lokalizację inwestycji, dostępność źródeł energii oraz przyjazna polityka podatkowa gminy, sprzyja inwestorom krajowym i zagranicznym. Realizacja „Strategii rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013” ma zadanie osiągnąć następujące efekty: 1) Rozwoju przedsiębiorczości głównie w zakresie przetwórstwa rolno – spoŜywczego warzyw dla potrzeb gminy, regionu i na eksport, 2) Rozwoju drobnej przedsiębiorczości w zakresie produkcji nieuciąŜliwej ekologicznie, handlu (w tym hurtowego), usług, rzemiosła. 3) Stworzenia zaplecza logistycznego i magazynowego dla aglomeracji warszawskiej. 4) Zagospodarowania Specjalnej Strefy Ekonomicznej przez inwestorów 5) Rozwoju turystyki i ekoturystyki w oparciu o walory środowiska, produkty Ŝywnościowe oparte na ekologicznym rolnictwie, 6) Ochrony środowiska przyrodniczego poprzez budowę wodociągów i kanalizacji w obszarach wiejskich, budowę oczyszczalni ścieków w części gminy o rozproszonej zabudowie i miejscach, gdzie nie ma moŜliwości wybudowania sieci kanalizacji, zlikwidowanie stworzenia nielegalnego niekonwencjonalnych źródeł systemu odprowadzania składowania energii, odpadów, stworzenia wód opadowych, wykorzystywania kompleksowego systemu z zakresu energetyki i ciepłownictwa 7) Poprawy infrastruktury transportowej: nawierzchnie dróg gminnych i powiatowych, działanie na rzecz poprawy stanu dróg wojewódzkich i drogi krajowej oraz budowa autostrady A-2. 8) Poprawy infrastruktury społecznej w zakresie szkolnictwa, sportu, turystyki i agroturystyki, rekreacji, słuŜby zdrowia, kultury. 11 9) Podniesienia kwalifikacji producentów rolnych, zwłaszcza w zakresie: nowoczesnych upraw warzyw, przetwórstwa rolno – spoŜywczego, rolnictwa ekologicznego, agro i ekoturystyki. 10) Poprawy standardu Ŝycia mieszkańców gminy (budownictwo wielo i jednorodzinne, socjalne, komunalne), 11) Przeciwdziałaniu bezrobociu i biedzie. 12) Przeciwdziałaniu patologiom społecznym. 13) Wykształceniu w społeczeństwie postaw aktywności społecznej i toŜsamości z gminą. 14) Promocja gminy i jej wyrobów markowych w regionie, kraju i zagranicą. 15) Rozwoju infrastruktury społeczeństwa informacyjnego. 16) Wykreowanie wizerunku gminy OŜarów Mazowiecki jako gminy przyjaznej mieszkańcom tworzącej warunki do osiedlania się, inwestowania, budownictwa. Działania objęte strategią dotyczą sfery gospodarki, infrastruktury, sfery społecznej, środowiska przyrodniczego, bowiem rozwój społeczny i gospodarczy gminy zakłada ścisłe powiązanie tych sfer w jedną całość. Szansą na taki rozwój jest przede wszystkim realizacja następujących CELÓW STRATEGICZNYCH: I Rozwój przedsiębiorczości w mieście i na wsi poprzez: 1) Bezpośrednie inwestycje w infrastrukturę 2) Tworzenie warunków do inwestowania i zabudowy mieszkaniowej 3) Tworzenie warunków do rozwoju lokalnej przedsiębiorczości 4) Promocję gminy II Wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich poprzez: 1) Rozwój uprawy warzyw 2) Rozwój przetwórstwa rolno – spoŜywczego 3) Działania na rzecz powołania Platformy Logistycznej Warszawskiego Rolno – SpoŜywczego Rynku Hurtowego celem skupu i dystrybucji miejscowych płodów rolnych 12 4) Restrukturyzację i modernizację rolnictwa 5) Rozwój rolnictwa ekologicznego 6) Rozwój turystyki, agro i ekoturystyki 7) Rozwój małej i średniej przedsiębiorczości w zakresie nieuciąŜliwej ekologicznie produkcji, handlu, w tym hurtowego, usług, rzemiosła 8) Tworzenie zaplecza logistycznego i magazynowego dla aglomeracji warszawskiej III Wzrost poziomu Ŝycia mieszkańców gminy poprzez: 1) Podniesienie poziomu wykształcenia i kwalifikacji mieszkańców gminy 2) Działania zmierzające do zwiększenia dochodów mieszkańców i ograniczania obszarów biedy 3) Działania budujące aktywność społeczną i toŜsamość lokalną mieszkańców gminy 4) Rozwój sportu i rekreacji 5) Rozwój działalności kulturalnej i ochronę dóbr kultury 6) Ochrona zdrowia oraz zwalczanie zjawisk patologii społecznej 7) Poprawa bezpieczeństwa publicznego 8) Rozwój infrastruktury społeczeństwa informacyjnego Strategia przedstawia prognozę finansową Gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013 oraz źródła finansowania działań ujętych w Strategii. Są to zarówno środki finansowe Gminy, budŜetu państwa, jak i zewnętrze źródła współfinansowania Strategii krajowe i zagraniczne, w tym z UE. 13 Realizacja Strategii powinna doprowadzić do spełnienia MISJI Gminy OŜarów Mazowiecki : Misją Gminy OŜarów Mazowiecki jest: rozwój infrastruktury technicznej, tworzenie korzystnych warunków dla aktywności gospodarczej zwłaszcza w sektorze rolniczym, podejmowanie róŜnorodnych działań na rzecz poprawy jakości Ŝycia mieszkańców w zakresie bezpieczeństwa, ochrony zdrowia, oświaty oraz kultury, rekreacji i sportu. Realizacji powyŜszych celów słuŜyć będą następujące działania: - stworzenie środowiska przyjaznego dla mieszkańców , - rozwój gospodarki rolno – przetwórczej w oparciu o potencjał ludzki oraz istniejącą bazę surowcowa , techniczną i wysokiej jakości gleby , - tworzenie warunków do inwestowania, zwłaszcza nieuciąŜliwych usług i przemysłu o wysokiej technologii. Są to główne cele strategii rozwoju, do których realizacji będą dąŜyć wszystkie zaangaŜowane podmioty. Realizując tę MISJĘ w latach 2005 – 2013 Gmina OŜarów Mazowiecki moŜe przyjąć, Ŝe jej WIZJA w roku 2013 będzie następująca: Gmina OŜarów Mazowiecki w 2013 roku wykorzystując potencjał związany z połoŜeniem geograficznym i atrakcyjnością dla lokowania w niej inicjatyw biznesowych oraz osadnictwa stanie się miejscem gdzie warto mieszkać, pracować i inwestować, a takŜe wypoczywać. Wielkie wyzwanie stojące przed władzami samorządowymi gminy to ukształtowanie wizerunku gminy przyjaznej mieszkańcom, atrakcyjnej dla działalności gospodarczej, zamieszkania i spędzania czasu wolnego oraz turystyki i rekreacji. Pozwoli to na większą integrację mieszkańców z miejscem zamieszkania i budowę społeczeństwa obywatelskiego. WaŜnym obszarem, który będzie podlegał rozwojowi, będzie sektor małych i średnich przedsiębiorstw głównie w zakresie usług i przetwórstwa rolnego. Gmina rozwinie system ulg i zachęt dla inwestorów, co prowadzić będzie do tworzenia nowych 14 miejsc pracy a tym samym pozytywnie wpłynie na dochody budŜetu gminy. Przewidywane zmiany dotkną równieŜ sektor rolniczy - podniesieniu ulegnie poziom oświaty rolniczej. Pojawią się gospodarstwa ekologiczne produkujące na rynek europejski. Na terenie gminy pojawią się podmioty zajmujące się przetwórstwem rolno – spoŜywczym. Specjalistyczne gospodarstwa rolne będą sprzedawać i niejednokrotnie we własnym zakresie przetwarzać swoje produkty rolne. Problem przemian w rolnictwie złagodzony zostanie poprzez krajowe i regionalne produkty restrukturyzacyjne i dofinansowanie rolników, w tym ze środków UE. Część terenów rolnych zostanie przekształcona pod budownictwo mieszkaniowe indywidualne i wielorodzinne oraz nieuciąŜliwe inwestycje typu usługowego. Ekologia będzie obszarem waŜnej aktywności gminy. Nastąpi rozwój infrastruktury technicznej związanej z pełnym skanalizowaniem gminy, budową oczyszczalni, w tym przydomowych, oraz poprzez wzrost świadomości ekologicznej mieszkańców oraz rozwinięcie systemu gospodarki odpadami. Gmina podejmie działania zapewniające zachowanie ładu przestrzennego i estetycznego na swoim terenie. W zakresie rozwoju infrastruktury technicznej gminy - stan i sieć dróg ulegną radykalnej poprawie. Na terenie całej gminy dostępna będzie sieć kanalizacyjna (obejmująca wszystkie zwarte osiedla mieszkaniowe) oraz sieć wodociągowa i gazowa. Poprawie ulegnie system infrastruktury sportowej i rekreacyjnej – powstanie Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji w Strzykułach . Wysokiej staranności wymagać będzie sprostanie oczekiwaniom w zakresie rozwiązania problematyki zaspokojenia potrzeb społecznych na terenie gminy. Oczekiwania społeczne są znaczne i wiąŜą się z podniesieniem jakości usług oświatowych i zdrowotnych a takŜe kulturalnych. Gmina OŜarów Mazowiecki rozwijać się będzie jako nowoczesna gmina rolniczo – osadnicza z elementami uprzemysłowienia i urbanizacji. Gmina będzie wykazywała duŜą dbałość o rozwój przedsiębiorczości . Mieszkańcom Gminy zapewnione zostaną warunki Ŝycia zgodnie ze standardami europejskimi w zakresie bezpieczeństwa, ochrony zdrowia, oświaty i kultury. Gmina wykaŜe takŜe dbałość o lokalne tradycje oraz zabytki dziedzictwa kulturowego. 15 Strategia przedstawia prognozę finansową Gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013 oraz źródła finansowania działań ujętych w Strategii. Są to zarówno środki finansowe Gminy, budŜetu państwa, jak i zewnętrze źródła współfinansowania Strategii krajowe i zagraniczne, w tym z UE. 3. CHARAKTERYSTYKA I DIAGNOZA AKTUALNEGO STANU SPOŁECZNO – GOSPODRAECZEGO GMINY OśARÓW MAZOWIECKI 3.1. Analiza połoŜenia geograficznego gminy, zasoby i walory przyrodnicze Gmina OŜarów Mazowiecki leŜy w Województwie Mazowieckim, w powiecie Warszawskim Zachodnim, który powstał w wyniku reformy administracyjnej w 1999 r. Gmina połoŜona jest w zachodnim paśmie warszawskiego obszaru metropolitalnego, który obejmuje powiaty: Stołeczny, Warszawski Zachodni, Grodziski, Pruszkowski, Piaseczyński, Legionowski. Miasto i Gmina OŜarów zajmuje łącznie powierzchnię 7134 ha i liczy ok. 19 107 mieszkańców. Miasto zajmuje powierzchnię 575 ha i liczy ok. 8 403 mieszkańców, gmina zajmuje powierzchnię 6 559 ha i liczy około 10 704 mieszkańców. W skład Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki wchodzi 32 miejscowości (w tym miasto). Miasto OŜarów Mazowiecki jest jednym z najmłodszych miast na Mazowszu. Prawa miejskie uzyskało w 1967 r. Obszar miasta podzielony jest na 7 osiedli, a obszar gminy podzielony jest na 31 miejscowości: Bronisze, Domaniewek, Duchnice, Gołaszew, Jawczyce, Józefów, Kaputy, Konotopa, Koprki, Kręczki, Macierzysz, Michałówek, Mory, Myszczyn, Ołtarzew, Orły, OŜarów Wieś, Pogroszew, Pogroszew Kolonia, Pilaszków, Płochocin, Płochocin Osiedle, Piotrkówek DuŜy, Piotrkówek Mały, Strzykuły, Szeligi, Święcice, Umiastów, Wieruchów, Wolskie, Wolica. Gmina OŜarów Mazowiecki graniczy z: Warszawą, Miastami : Piastowem i Pruszkowem oraz gminami: Brwinów, Błonie, Leszno, Stare Babice. Gmina OŜarów Mazowiecki połoŜona jest w centrum Województwa Mazowieckiego. 16 Przez teren gminy przebiegają: droga krajowa A2 Trasa Poznańska, drogi wojewódzkie nr 718, 701, 888 łączące przez obszar gminy sąsiednie gminy Stare Babice i Leszno z Pruszkowem. Przez teren gminy przebiega linia PKP E-20 Warszawa – Sochaczew oraz łącznica PKP Józefów – Gołąbki. Poszczególne miejscowości gminy dzieli od centrum Warszawy od 10 do 25 km. Gmina OŜarów Mazowiecki połoŜona jest na równinie morenowej w części zwanej Równiną Błońską, którą od północy ogranicza Puszcza Kampinoska, od zachodu dolina Bzury, od południa pas zabudowy na linii kolejowej skierniewickiej, od wschodu zabudowa Warszawy. Obszar ten jest płaski, bezleśny, z niewielką ilością zadrzewień, z występującym na powierzchni płaszczem gruntów pyłowych, które są bardzo Ŝyzne. Gleby te są podstawą upraw warzywnych. Na równinie zachowały się dość liczne załoŜenia parkowe, pozostałe po dawnych parkach dworskich. Obszar miasta i gminy leŜy poza głównym systemem przyrodniczym aglomeracji warszawskiej. Tylko nieduŜy południowo – zachodni fragment gminy – dolina rzeki Utraty jest w obrębie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Doliną Utraty przez rezerwat „Wolica” do doliny Zimnej Wody na południe i północ w kierunku Kampinoskiego Parku Narodowego biegnie główny ciąg przyrodniczy gminy. Granica otuliny Kampinoskiego Parku Narodowego ciągnie się wzdłuŜ działu wodnego Utraty i Łasicy wzdłuŜ północnej granicy gminy. Obszar gminy połoŜony jest w bliskiej odległości i na kierunku najczęściej występujących wiatrów, więc odgrywa on w stosunku do Warszawy waŜną rolę w nawietrzeniu aglomeracji. Bliskość terenów silnie zurbanizowanych tj. Warszawa, Pruszków działa negatywnie na obszar gminy (skaŜenie środowiska, zmiany chemizmu wód gruntowych). Łąki w dolinie Utraty i tereny zielone rezerwatu „Wolica” wchodzą w skład Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, który zapewnia ciągłość funkcjonalno – przestrzenną wyróŜniających się ekosystemów leśnych, łąkowych i wodnych. Na tym obszarze obowiązują liczne zakazy i ograniczenia wpływające na sposób zagospodarowania i uŜytkowanie tej części gminy. Gmina OŜarów Mazowiecki charakteryzuje się bardzo dobrymi i dobrymi glebami, są to grunty orne I, II, III i IV klasy bonitacyjnej, stanowiące 97% powierzchni gminy i 100% powierzchni miasta. 17 Regionalizacja glebowo – rolnicza przypisuje Gminę OŜarów Mazowiecki do Regionu OŜarowsko – Błońskiego, wyróŜniającego się najlepszą jakością i przydatnością rolniczą gleb w dawnym województwie warszawskim. Gmina OŜarów Mazowiecki to teren płaski, opadający łagodnie ze wschodu na zachód. Spadek terenu nie przekracza 0,5%, zaś lokalne spadki nie są większe niŜ 2%. NajwyŜej połoŜone tereny przylegają do granic Warszawy – do 107,5 m n.p.m., najniŜej połoŜone są południowo – zachodnie obszary gminy w dolinie Utraty – 87 m n.p.m. Większość obszaru gminy leŜy w zlewni Utraty, tylko północno - wschodnia część znajduje się w zlewni Łasicy. Obie rzeki to dopływy Bzury. Utrata płynie przez południowo – zachodnią część gminy w rejonie Józefowa. Pozostałą część układu hydrograficznego gminy stanowią: Kanał Konotopa, Kanał OŜarowski, Rów Duchnicki oraz kanały melioracyjne i drobne „oczka wodne”, które są pozostałością po gliniankach. Krótkotrwałe i gwałtowne stany powodziowe występują w gminie głównie na wiosnę, a spowodowane są brakiem lasów w zlewni i gęstą sieć kanałów. NajdłuŜszy z kanałów, Kanał OŜarowski liczący 17, 48 km, biegnie od Macierzysza w rejonie ul. Podgrodzie i wpływa do Utraty na granicy z Kopytowem w Gminie Błonie. Od wschodu do Kanału OŜarowskiego dopływa kanał podziemny, który zbiera wody z rejonu stacji elektroenergetycznej Mory na Bemowie. Obszar zlewni Kanału to ok. 69 km2. Ponad 70 –letni Kanał OŜarowski to główny odbiornik wód gruntowych, powierzchniowych i sanitarnych zlewni. Rów Duchnicki o długości 6,5 km i powierzchni zlewni 8,5 km2 jest odbiornikiem wód gruntowych i powierzchniowych. Kanał Konotopa (śbikówka) płynie wzdłuŜ granicy z Piastowem i Pruszkowem (ok.3 km) prowadząc wody gruntowe i powierzchniowe z Ursusa, Piastowa i nieduŜego obszaru zlewni w Konotopie (strona południowa ulicy Piwnej). Wody podziemne miasta wodonośne: trzeciorzędowe i oligoceńskim i z i gminy dwoma czwartorzędowe. tworzą poziomami Piętro dwa główne wodonośnymi trzeciorzędowe piętra mioceńskim oddzielone jest od czwartorzędowego kompleksem bardzo słabo przepuszczalnych iłów i mułów policenu. Obszar Gminy OŜarów Mazowiecki znajduje się w obrębie trzech hydrologicznych rejonów zasobowych: 18 • rejon I to obszary na północy i południu wzdłuŜ trasy Warszawa – Sochaczew, obejmujące część wysoczyzny polodowcowej (Równina Błońska), • rejon II to rejon zlewni Utraty w rejonie Święcic – Kopytowa • rejon III stanowi fragment północno- wschodniej części gminy. Źródłem zaopatrywania w wodę miasta i gminy są głównie wody podziemne z ujęć czwartorzędowych oraz sporadycznie z trzeciorzędowych ujęć na terenia miasta i gminy oraz ujścia w Feliksowie (gmina Leszno). Klimat gminy jest zbliŜony do klimatu całego makroregionu Niziny Środkowomazowieckiej. Średnia temperatura roczna to ok. 8 o C, okresy ze średnią temperaturą powyŜej 0 o C to 285 dni a powyŜej 5 o C -215 dni. Gmina charakteryzuje się korzystnymi warunkami wilgotnościowymi, dobrą przewietrzalnością, nie jest naraŜona na zaleganie mgieł radiacyjnych. W okresach suchych, pyłowe gleby w trakcie prac polowych są źródłem niezorganizowanej emisji pyłu przenoszonego na otaczające obszary. Aby zapobiec temu zjawisko właściciele terenów rolnych, kilkadziesiąt lat temu obsadzili drogi i rowy. Tak czynić naleŜy nadal, zachowując i uzupełniając obsadzone obszary szczególnie wzdłuŜ dróg na kierunku północ – południe. Wśród obszarów i obiektów szczególnie chronionych na terenie gminy wyróŜnić naleŜy Rezerwat „Wolica”. Utworzony został w 1984 r. i jest rezerwatem typu leśnego, zajmującym powierzchnię 50,39 ha. Rezerwat jest jedynym zachowanym na obszarze terenów rolnych i osiedli fragmentem naturalnej przyrody. Wiek drzewostanu to 50-70 lat, pojedyncze drzewa mają nawet 100 lat. Wśród drzewostanu przewaŜa wiąz, dąb, olsza i jesion. W podroście przewagę stanowi czeremcha, wiąz szypułkowy, wierzba krucha oraz olsza czarna, w miejscach suchych – dąb szypułkowy. Bujnie rosną krzewy i runo leśne. Rezerwat naleŜy do typu łęgów jesionowo – wiązowych z fragmentem bogatych grądów niskich. Rezerwat stanowi ostoję dla leśnych zwierząt. Tereny Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki połoŜone na Równinie Błońskiej, charakteryzują się monotonnością krajobrazu i bezleśnością. Skupiska zieleni występują wzdłuŜ dróg i rowów. Malowniczości krajobrazowi południowo – zachodniej części gminy dostarcza rzeka Utrata, wzdłuŜ której rosną drzewa i krzewy zamieszkiwane prze 19 wiele gatunków ptaków. Najcenniejsze okazy drzew rosnących pojedynczo i szpalerowo zostały zapisane jako pomniki przyrody. Wśród nich wymienić moŜna np.: • lipy drobnolistne w alei do parku w : Duchnicach (84 szt) i Wolicy (92 szt) • wiąz szypułkowy w parku: przy ul. Poniatowskiego w OŜarowie Mazowieckim, w parku Ołtarzewskim w OŜarowie Mazowieckim, w Broniszach, w Duchnicach • jesion wyniosły w OŜarowie Mazowieckim (park przy ul. Poniatowskiego, park Ołtarzewski i przy ul. Kosciuszki 1), przy alei do parku i obok parku w Duchnicach (5 szt) oraz parku w Płochocinie, Święcicach i Wolicy (2 szt) • klon, jawor, robinia akacjowa, dąb szypułkowy: w parku i obok parku w Duchnicach • akacja biała, klon jesionolistny - aleja do parku w Wolicy. Pozostałości po dawnych parkach dworskich są na terenia miasta i gminy głównymi skupiskami zieleni i ostoją zwierzyny, do nich naleŜą: • w mieście – Ołtarzew i park przy ul. Poniatowskiego • w gminie – Pilaszków, Macierzysz, Bronisze, Duchnice, Gołaszew, Płochocim, Pogroszew Kolonia, Umiastów, Krączki, Strzykuły, Wolica, Święcice. 3.2. Ogólna charakterystyka potencjału demograficznego Miasto i Gminę OŜarów Mazowiecki zamieszkuje 19 107 osób, zameldowanych na pobyt stały (stan na 31.12.2003 r.), w tym 9 118 męŜczyzn (47,7%) i 9 989 kobiet (52,3%). W mieście OŜarów Mazowiecki mieszka 8 403 osoby, w tym 3 925 męŜczyzn (46,7%) i 4 478 kobiet (53,3%). Gminę zamieszkuje 10 704 osoby, w tym 5 193 męŜczyzn (48, 5%) i 5 511 kobiet (51,5%), średnia gęstość zaludnienia w mieście i gminie wynosi 269 osób/km2. Najliczniej zamieszkałe miejscowości to: Płochocin Osiedle, Józefów, Duchnice, Ołtarzew, Macierzysz, Bronisze. Najmniej zaludnione są: Orły, Michałówek, Piotrkówek DuŜy, Domaniewek I. 20 Wykres nr 1. Liczba mieszkańców w miejscowościach Gminy OŜarów Mazowiecki (stan na 31.12.2003 r.) Orły 48 Michałów ek 54 Piotrków DuŜy 63 Domaniew ek I 65 86 Kręczki 100 Nazwa miejscowości Gołaszew Pogroszew 120 Pogroszew Kolonia 127 Myszczyn 131 Mory 135 Piotrków ek Mały 139 Koprki 158 Pilaszków 171 Kaputy 172 Wieruchów 181 Strzykuły 208 Jaw czyce 237 OŜarów 245 Umiastów 249 Wolskie 287 Szeligi 298 Konotopa 312 Wolica 369 Płochocin 384 Bronisze 526 Macierzysz 531 549 Ołtarzew Św ięcice 678 Duchnice 804 1314 Józefów 1963 Płochocin Osiedle 0 200 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800 2000 2200 Liczba mieszkańców Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. 21 Wykres nr 2. Liczba mieszkańców Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki w latach 1990 – 2003. 20000 19018 19107 18680 18829 18752 18756 18783 18825 18842 18843 18889 18952 18447 18219 18000 16000 Liczba ludności 14000 12000 10724 10719 10704 10432 10495 10648 10620 10584 10616 10620 10632 10602 10647 10681 10000 8000 7787 7952 8032 8209 8168 8140 8193 8163 8240 8196 8208 8228 8299 8403 6000 4000 2000 0 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Lata Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Liczba mieszkańców miasta i gminy powoli, ale systematycznie rośnie. I tak wzrosła w porównaniu z rokiem: 1990 o 888 osób 1993 o 278 osób 1995 o 351 osób 1998 o 265 osób 2000 o 218 osób 2002 o 89 osób W ostatnich latach 2000-2003 liczba ludności w gminie wieku produkcyjnym (kobiet i męŜczyzn) utrzymuje się prawie na tym samym poziomie, zmniejsza się ilość dzieci 22 Miasto Gmina Ogółem w wieku od 0 do 6 lat i 7-15 lat oraz młodzieŜy w wieki 16-18 lat. Rośnie systematycznie liczba męŜczyzn powyŜej 65 roku Ŝycia i kobiet powyŜej 60 roku Ŝycia. W tym samym przedziale czasu w mieście OŜarów Mazowiecki liczba ludności w wieku produkcyjnym systematycznie rośnie, liczba dzieci w wieku 0-6 lat i młodzieŜy w wieku 16-18 lat waha się w zaleŜności od roku, liczba dzieci w wieku 7-15 lat systematycznie maleje, natomiast systematycznie rośnie liczba męŜczyzn powyŜej 65 roku Ŝycia i kobiet powyŜej 60 roku Ŝycia. Liczba zameldowań i wymeldowań w Mieście i Gminie OŜarów Mazowiecki na przestrzeni ostatnich 10 lat nie wykazuje większych wzrostów ani spadków, np.w: 1995 r. zameldowało się 391 osób, wymeldowało 221, 1999 r. zameldowało się 349 osób, wymeldowało 241, 2003 r. zameldowało się 374 osób, wymeldowało 258. W ciągu ostatnich 10 lat nie obserwuje się systematycznego wzrostu urodzeń ani zgonów. Liczba zgonów jest jednak zawsze większa od liczby urodzeń i tak np. w: 1994 r. urodziło się 187 dzieci, zmarło 209 osób, 1999 r. urodziło się 172 dzieci, zmarło 184 osób, 2003 r. urodziło się 161 dzieci, zmarło 187 osób. 3.3. Diagnoza stanu infrastruktury techniczno – ekonomicznej 3.3.1. Gazownictwo Miasto i Gmina OŜarów Mazowiecki jest zasilane w gaz głównie przez dwa źródła, są nimi stacje gazowe wysokiego ciśnienia I 0 redukcyjno – pomiarowe: • rozdzielnia Mory – na terenie Gminy OŜarów Mazowiecki w miejscowości Mory, o przepustowości Q max 50000 m 3/ h, jest ona w pełni wykorzystana, • rozdzielnia Rokitno – na terenie gminy Błonie w miejscowości Rokitno, o przepustowości Q max 25000 m 3/ h, jest wykorzystana w ok. 20%. 23 Tabela nr 1. Struktura odbiorców i sprzedaŜ gazu w Mieście OŜarów Mazowiecki i Gminie OŜarów Mazowiecki w 2002 r. Wyszcze gólnienie Odbiorcy indywidualni Odbiorcy przemysłowi z ogrzewaniem bez ogrzewania Pozostali odbiorcy Razem Razem Ilość odbiorców SprzedaŜ gazu w tys. nm3 Miasto Gmina Miasto Gmina Miasto Gmina Miasto Gmina Miasto Gmina Miasto Gmina 990 1716 1545 793 2535 2509 6 5 62 160 2603 2674 2451 3592 538 431 2989 4023 2832 230 2485 2307 8306 6560 Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Stacje gazowe I 0 redukują gaz przesyłany siecią gazową przesyłową wysokiego ciśnienia o ciśnieniu nominalnym PN 6,3 M Pa: • DN 500 relacji Mory-Huta Szkła, która przebiega prze teren gminy na odcinku o długości 1,7 km, • DN 400 relacji Mory-Piotrkówek Trybunalski, która przebiega przez teren gminy na odcinku o długości 14,2 km, • DN 300 relacji Świerk-Mory, która przebiega przez teren gminy na odcinku o długości 2,0 km Zarządcą stacji gazowych wysokiego ciśnienia i sieci gazowej przesyłowej wysokiego ciśnienia jest Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. Miasto i Gmina OŜarów Mazowiecki są zasilane z sieci rozdzielni średniego ciśnienia, a na terenach osiedlowych miasta i gminy gaz rozprowadzany zostaje poprzez sieć rozdzielczą niskiego ciśnienia. Długość gazociągów średniego i niskiego ciśnienia w mieście OŜarów Mazowiecki wynosi odpowiednio: 19,0 km i 7,9 km, zaś długość gazociągów średniego i niskiego ciśnienia w gminie OŜarów Mazowiecki wynosi odpowiednio 103,2 km i 9,2 km Sieć gazowa wysokiego ciśnienia poprzez stacje gazowe redukcyjno pomiarowe I zasila sieć gazową średniego ciśnienia. 24 0 Sieć gazowa średniego ciśnienia poprzez stacje gazowe redukcyjno pomiarowe II 0 zasila sieć gazową niskiego ciśnienia. Jedna stacja gazowa II 0 znajduje się w mieście OŜarów Mazowiecki przy ul. Floriana, jej wydajność nominalna to 600 m3/ h, jest wykorzystywana w 50%. Druga stacja gazowa II 0 znajduje się w miejscowości Bronisze, jej wydajność 3 nominalna to 600 m / h, jest wykorzystywana w 25%. Sieć gazociągów rozdzielczych średniego ciśnienia na terenie Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki, posiada rezerwy przepustowości. Stan techniczny gazociągów sieci rozdzielczych jest dobry. Gaz moŜe być stosowany do pełnego zaspokojenia potrzeb wszystkich odbiorców gminy. Trzeba jednak przestrzegać wymogów o uzgadnianiu lokalizacji inwestycji w odległości nie mniejszej niŜ 150 m od gazociągów wysokiego ciśnienia i stacji redukcyjno pomiarowych I 0. Gmina nie posiada opracowanych programów energetycznych, określających plany rozwoju i terminy budowy infrastruktury w zakresie gazyfikacji terenów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe jedno i wielorodzinne, przemysł, usługi. 3.2.2. Energetyka i ciepłownictwo Energetyka Przez teren gminy przebiegają tranzytem linie słuŜące powiązaniu warszawskiego węzła energetycznego z systemem krajowym – linie 400 i 220 kV lub linie do rozsyłu energii elektrycznej na terenie aglomeracji warszawskiej – 110 kV. Są to linie wysokich napięć: • jednotorowa napowietrzna linia 400 kV Miłosna– Umiastów, rozgałęziająca się w Umiastowie na dwie jednotorowe linie do stacji i Rogowiec i Płock • jednotorowa napowietrzna linia 220 kV Mory – Podolszyce, • jednotorowa napowietrzna linia 220 kV Mory – Sochaczew, • jednotorowa napowietrzna linia 220 kV Mory – Janów, • jednotorowa napowietrzna linia 220 kV Mory – Miłosna, • dwutorowa napowietrzna linia 220 kV Mory – Kozienice, • dwutorowa napowietrzna linia 110 kV od stacji Mory do wsi OŜarów z rozgałęzieniem na: 25 jednotorowe napowietrzne linie 110 kV do Piastowa i Błonia, dwutorową napowietrzną linię 110 kV Mory-Huta (w Mościskach), dwie napowietrzne jednotorowe linie 110 kV do EC Pruszków II. Odbiorcy energii elektrycznej z terenu miasta i gminy są zasilani z kablowo napowietrznej sieci zasilająco-rozdzielczej średniego napięcia 15 kV ze stacji elektroenergetycznych: • stacja 110/15 kV OŜarów – na południe od Trasy Poznańskiej i na zachód od ul. Konotopskiej, dwa transformatory po 25 MVA, obciąŜenie 21 MW, • stacja 110/15 kV Błonie – rezerwa zasilania, • stacja 110/15 kV Ursus - rezerwa zasilania, • stacja 110/15 kV Pruszków – rezerwa zasilania, • stacja 110/15 kV Sochaczew – rezerwa zasilania. Zgodnie ze „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki” w 2002 r. na obszarze gminy przewiduje się lokowanie nowych napowietrznych linii wysokich napięć oraz stacji 400/220/110kV „Ołtarzew”, na terenie wsi Koprki. Lokalizacja stacji to miejsce u zbiegu wszystkich tras napowietrznych linii wysokich napięć 400, 200, 110 kV. Dla potrzeb stacji niezbędna jest powierzchnia 15 ha z dojazdem. Potrzeba budowy tej stacji potwierdzona została w „Koncepcji generalnej rozwoju systemu elektroenergetycznego województwa warszawskiego”. Przewiduje się z tej stacji oprócz linii napowietrznych, nowe wyprowadzenia: • dwutorową napowietrzną linię 400 kV Julanów – Miłosna, • dwutorową napowietrzną linię 400 kV Mątki k/Olszyna, Zgodnie z w/w dokumentami rozbudowywana będzie sieć elektroenergetyczna średniego napięcia. Będzie to sukcesywna rozbudowa linii napowietrznych zasilających słupowe stacje transformatorowe 15/0,4 kV. Takie działania warunkują zabezpieczenie pewności zasilania i przepustowości sieci. Linie napowietrzne wysokich napięć są powodem szeregu ograniczeń, głównie przy lokalizacji obiektów, zwłaszcza przeznaczonych do stałego pobytu w nich ludzi. 26 Ograniczenia te występują dla: • linii 110 kV na pasie terenu o szerokości 19 m od osi, po obu stronach, • linii 220 kV na pasie terenu o szerokości 34 m od osi, po obu stronach, • linii 400 kV na pasie terenu o szerokości 43 m od osi, po obu stronach. Ograniczenia dotyczą równieŜ przewidywanych linii: • 110 kV w pasie terenu o szerokości 40 m, • 400 kV w pasie terenu o szerokości 100 m. Lokalizacja obiektów, sadzenie drzew i kaŜda działalność prowadząca do zmiany zagospodarowania terenu w tych strefach, wymaga indywidualnego rozpatrzenia. Planowane stacje transformatorowe 15/0,4 kV wymagać będą rezerwacji działek o wymiarach 2x3 m z moŜliwością dojazdu samochodem cięŜarowym. Wokół stacji wymagana jest strefa wolna od zabudowy: • dla budynków z materiałów niepalnych o promieniu 3m, • dla budynków z materiałów palnych o promieniu 5 m. W liniach rozgraniczających ulic, naleŜy zarezerwować pasy terenu wolne od zabudowy dla linii kablowych 15 kV i 0,4 kV. Dla linii napowietrznych 15 kV trzeba zarezerwować pas terenu o szerokości 10 m wolny od zabudowy. Zasilanie siecią energetyczną odbywa się w sieci zarządzanej przez Zakład Energetyczny Warszawa Teren oraz STOEN (wschodnia część gminy). Długość linii wysokiego napięcia 110 kV wynosi 34,64 km + 2700 m (STOEN). Długość linii niskiego napięcia wynosi 236,751 km. Długość linii 15 kV (STOEN) wynosi 6 820 m. ObciąŜenie stacji zasilających wynosi: 60% moŜliwości przesyłowych sieci Zakładu Energetycznego i 85% STOEN. Ciepłownictwo Gmina OŜarów Mazowiecki nie dysponuje kompleksowym systemem ciepłowniczym z ciepłowniami i sieciami cieplnymi. Zaspokojenie potrzeb grzewczych mieszkańców miasta i gminy odbywa się za pomocą indywidualnych źródeł ciepła. 27 W zabudowie wielorodzinnej dominują zbiorcze kotłownie, które zaopatrują mieszkańców w ciepło i ciepłą wodę. Kotłownie te mieszczą się na terenach spółdzielni mieszkaniowych. Natomiast w kaŜdym budynku, będącym własnością wspólnot mieszkaniowych mieszczą się kotłownie lokalne. W niewielu przypadkach w lokalach wspólnot mieszkaniowych znajdują się indywidualne źródła ciepła. W zabudowie jednorodzinnej i gospodarstwach rolnych występują indywidualne źródła ciepła (gaz przewodowy ok. 25%, energia elektryczna ok. 15%, piece opalane paliwem stałym ok.55%, gaz, olej opałowy itp., ok. 5%). Dla potrzeb grzewczych gminy wykorzystywany jest głównie gaz i olej opałowy. Nadal wykorzystywany jest węgiel, koks, drewno opałowe, niekiedy energia elektryczna. Dotychczasowe rozwiązania zaopatrzenia gminy w ciepło z EC Moszna nie zostały zrealizowane. Przez gminę tranzytem przebiega magistrala z Ursusa do EC Wola. Przy zaspokajaniu potrzeb ciepłowniczych gminy naleŜy dąŜyć do wykluczenia lokalnych kotłowni i pieców grzewczych, opalanych paliwem stałym. Planuje się do celów grzewczych w jak największym stopniu wykorzystać gaz przewodowy, paliwa płynne (olej opałowy lekki), energię elektryczną. NaleŜy dąŜyć do jak najszerszego wykorzystywania do celów ogrzewania, odnawialnych źródeł energii, takich jak: wiatrownie, biomasa (drewno, słoma, runo leśne). 3.3.3. Wodociągi W zakresie zaopatrzenia w wodę Miasto i Gmina OŜarów Mazowiecki korzysta z wodociągów grupowych zasilanych z czterech stacji uzdatniania wody i ujęć, które nie są własnością gminy. Ujęcia gminne to: • Stacja Uzdatniania Wody ŚWIĘCICE, • Stacja Uzdatniania Wody GOŁASZEW, • Stacja Uzdatniania Wody SZELIGI, • Stacja Uzdatniania Wody PARTYZANTÓW. Ujęcia pozagminne zasilające wodociągi gminne to: • Ujęcie RSP Duchnice (własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej we wsi Duchnice, zasilające 21,8 km sieci wodociągowej w gminie OŜarów Mazowiecki), 28 • Ujęcie Feliksów (własność gminy Leszno, zasilające 22,9 km sieci wodociągowej gminy OŜarów Mazowiecki). Na terenie gminy zlokalizowane są równieŜ następujące ujęcia: • Ujęcie Mazowieckiej Fabryki DroŜdŜy JÓZEFÓW, zlokalizowane na terenie fabryki w Józefowie k/Błonia, ujęcie zasila sieć wodociągową w miejscowości Józefów i Wolica, zabezpieczając potrzeby własne i fabryki POLMOS, sieć nie jest własnością gminy OŜarów Mazowiecki, • Ujęcie Hodowla Roślin Bronisze Sp. z o. o., zlokalizowane na terenie spółki, zasilające sieć wodociągową na będącą własnością gminy OŜarów Mazowiecki, zabezpiecza potrzeby własne i wsi Bronisze, • Ujęcie Instytutu Biotechnologii i Antybiotyków Macierzysz, zlokalizowane na terenie Instytutu, zasila sieć wodociągową nie będącą własnością gminy OŜarów Mazowiecki, zabezpiecza potrzeby własne i wsi Macierzysz, • Ujęcie Fabryki Kabli, zlokalizowane na terenie Fabryki, zabezpiecza potrzeby własne oraz awaryjne osiedla mieszkaniowego Spółdzielni Mieszkaniowej „Kabel”, • Ujęcie Warszawskiego Rolno SpoŜywczego Rynku Hurtowego w Broniszach, zlokalizowane na terenie Rynku, ujęcie zabezpiecza własne potrzeby, awaryjnie ma połączenie z gminnym wodociągiem SZELIGI. Z wodociągów zasilanych ujęciami gminnymi korzysta 14 982 mieszkańców gminy. Z ujęć pozagminnych i ujęć nie będących własnością gminy korzysta 3 617 mieszkańców gminy (tj. 97,3% ogółu mieszkańców). I Stacja Uzdatniania Wody ŚWIĘCICE – znajduje się we wsi Święcice przy ul. Źródlanej, w budynku wolnostojącym. Na potrzeby ujęcia SUW pracują dwie studnie głębinowe (80m). Wydajność SUW wynosi 72 m3/ h, produkcja wody wynosi 696 m3/ dobę. Stacja Uzdatniania Wody zasila wodociąg grupowy ŚWIĘCICE dostarczający wodę do wsi: Święcice, Płochocin, Orły, Wolskie, osiedla (Płochocin Pólnocny, Koprki, Miachałówek), część wsi Kopytów i Łaźniew. Wodociąg grupowy SUW ŚWIĘCICE ma połączenie z wodociągiem grupowym Gołaszew z SUW GOŁASZEW oraz z wodociągiem grupowym Feliksów z ujęcia gminy Leszno. 29 II Stacja Uzdatniania Wody GOŁASZEW – znajduje się we wsi Gołaszew przy ul. Rzeźbiarskiej, mieści się w kontenerze, jest sterowana automatycznie. Na potrzeby ujęcia pracują dwie studnie głębinowe. Wydajność stacji to 43 m3/ h, produkcja wody wynosi 268 m3/ dobę. SUW zasila wodociąg grupowy Gołaszew i dostarcza wodę do wsi: Gołaszew, Domaniewek, Ołtarzew i Osiedla Płochocin Południowy i Ołtarzew. Wodociąg grupowy GOŁASZEW ma połączenie z wodociągami grupowymi ŚWIECICE i PARTYZANTÓW. III Stacja Uzdatniania Wody SZELIGI – znajduje się we wsi Szeligi przy ul. Klonowej. Stacja umieszczona jest w kontenerze i jest sterowana automatycznie. Na potrzeby ujęcia SUW pracują trzy studnie głębinowe. Stacja ma wydajność 72 m3/ h, produkcja wody wynosi 177 m3/ dobę. SUW zasila wodociąg grupowy SZELIGI i dostarcza wodę do wsi: Szeligi, Macierzysz, Strzykuły, Wieruchów, Piotrkówek Mały, Piotrkówek DuŜy. Wodociąg grupowy SZELIGI ma połączenie z wodociągiem grupowym z ujęcia Gminy Stare Babice, które jest traktowane jako połączenie awaryjne. IV Stacja Uzdatniania Wody PARTYZANTÓW – znajduje się w mieście OŜarów Mazowiecki przy ul. Partyzantów w budynku wolnostojącym. Na potrzeby ujęcia pracują dwie studnie ujmujące wodę z utworów oligoceńskich. Stacja ma wydajność 75 m3/ h, produkcja wody wynosi 1057 m3/ dobę. SUW zasila wodociąg grupowy PARTYZANTÓW dostarczając wodę dla osiedli: Zientarówka, Franciszków, mieszkaniowego Spółdzielni Mieszkaniowej „OŜarów”, mieszkaniowego Spółdzielni Mieszkaniowej „Kabel” oraz miejscowości OŜarów Wieś z terenu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Wodociąg grupowy PARTYZANTÓW ma połączenie z wodociągiem grupowym GOŁASZEW i wodociągiem grupowym z ujęcia RSP Duchnice. 30 Tabela nr 2. Wykorzystanie wodociągów (stan na koniec 2003r.) Nazwa ujęcia SUW Święcice SUW Gołaszew SUW Szeligi SUW Partyzantów RSP Duchnice Feliksów Gmina Leszno MFD Józefów Hodowla Roślin Bronisze Instytut Biotechnologii Macierzysz OGÓŁEM Miasto/miejscowość Święcice Płochocin Płn Płochocin wieś Orły Wolskie Koprki Michałówek Gołaszew Ołtarzew wieś Domaniewek Płochocin Płd OŜarów Mazowiecki Szeligi Macierzysz Wieruchów Strzykuły Piotrkówek Mały Piotrkówek DuŜy OŜarów Mazowiecki OŜarów wieś OŜarów Mazowiecki Duchnice Konotopa Jawczyce Bronisze Myszczyn Pilaszków Pogroszew Pogroszew Kol. Umiastów Kręczki Kaputy Józefów Wolica Bronisze Ilość mieszkańców korzystających z wodociągów gminnych 672 1178 364 48 287 152 54 98 542 64 785 914 294 471 179 203 137 62 6 500 245 939 174 312 117 191 Ilość mieszkańców korzystających z wodociągów nie będących własnością gminy 2 755 2 403 1 346 6 745 510 130 169 119 126 247 86 171 1 299 365 335 Macierzysz 14 982 Razem korzystający z wodociągów 2 243 1 084 1 664 335 60 60 3 617 18 599 Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. 31 Tabela nr 3. Sieć wodociągowa (stan na koniec 2003 r.) Nazwa wodociągu grupowego Długość Produkcja Ilość % wskaźnik w km wody mieszkańców wykorzystania śr. roczna korzystających wodociągu 3 wm z wodociągu 35,4 254 210 2 755 15 19,7 97 952 2 403 12 19,2 385 776 6 745 35 12 64 635 1 346 7 21,8 175 205 2 243 12 22,9 61 056 1 084 5 1 664 9 335 2 SUW Święcice SUW Gołaszew SUW Partyzantów SUW Szeligi Ujęcie RSP Duchnice Ujęcie Feliksów Ujęcie Polmos Ujęcie Hodowla Roślin Bronisze Sp. z o.o. 60 0,3 Ujęcie Instytutu Biotechnologii Macierzysz 131,0 1 038 834 18 599 97,3 OGÓŁEM Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Miasto i Gmina OŜarów Mazowiecki posiada ujęcia wody: indywidualne, zakładowe, przydomowe. Ujęcia te zaopatrują w wodę indywidualne gospodarstwa domowe, produkcję rolną, ogrodniczą, przemysł itd. Większość z tych ujęć nie posiada wody do bezpośredniego spoŜycia przez ludzi, a jej wzrastające zanieczyszczenie wiąŜe się głównie z brakiem kanalizacji sanitarnej na terenach wiejskich oraz chemizacją rolnictwa. Ujęcia wody (gminne i nie będące własnością gminy) posiadają rezerwy w produkcji wody ( w warunkach normalnych). Aby woda dotarła do niezwodociągowanej części nie ma konieczności budowy nowych ujęć. Na wypadek długotrwałych przerw w dostawie wody do wodociągów grupowych Miasto i Gmina OŜarów Mazowiecki nie posiada ogólnodostępnych punktów poboru wody. Istniejący stan źródeł wody, bez rozbudowy, moŜe zaspokoić potrzeby mieszkańców Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki oraz niezbędny poziom usług na tym terenie dla 23 tys. mieszkańców. Zabezpieczenie potrzeb nowych inwestycji w sferze gospodarki nastąpić moŜe po rozbudowie istniejących źródeł. Rozwiązania w skali ponadgminnej wymaga problem poszukiwania źródeł zewnętrznych dla potencjalnych odbiorców wody. 32 WaŜną sprawą jest utrzymanie dobrego stanu technicznego istniejącej sieci wodociągowej (wymiana zniszczonych, groŜących awariami, odcinków sieci na nowe przewody). 3.3.4. Kanalizacja, oczyszczanie ścieków, gospodarka odpadami. Na terenie Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki istnieje kanalizacja sanitarna wykonana w systemie rozdzielczym, z grawitacyjnym zrzutem ścieków bytowych. Ukształtowanie terenu i duŜe odległości przemieszczania ścieków, wymagają by kanalizacja sanitarna grawitacyjna wspomagana była lokalnymi pompami ścieków. Układ sieciowy umoŜliwia odprowadzanie ścieków w systemie zewnętrznym do oczyszczalni ścieków w Pruszkowie i do oczyszczalni ścieków w Józefowie, Broniszach, Macierzyszu, Pilaszkowie. Oczyszczalnia ścieków w PRUSZKOWIE – własność Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji miasta stołecznego Warszawa S.A., przyjmuje ścieki z terenu miasta OŜarów Mazowiecki i miejscowości Duchnice (2 740 m3/ d). Z układu sieciowego korzysta 8307 mieszkańców Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Ścieki przesyłane są do oczyszczalni ścieków kolektorem ciśnieniowym, dł. 4,5 km ze zbiorczej pompowni ścieków P1 w OŜarowie Mazowieckim przy ul. Kapuckiej. Zasięg układu sieciowego tej pompowni obejmuje osiedla: Zientarówka, ks. Józefa Poniatowskiego, Franciszków, Mickiewicza, Ołtarzew, Duchnice (łącznie 18 km). Zasięg lokalnych pompowni ścieków obejmuje: • P2 przy ul. Wiśniowej – osiedle Mickiwiecza, • P3 przy ul. Szkolnej – osiedle Zientarówka, • P4 przy ul. Ks. J. Poniatowskiego – osiedle Zientarówka, • P5 przy ul. Parkowej – osiedle Ołtarzew. MoŜliwości tej oczyszczalni to 5000 m3 ścieków/ d. Oczyszczalnia ścieków JÓZEFÓW – własność Przedsiębiorstwa Gospodarki Wodno Ściekowej GEA-NOVA Sp. z o.o. Stare Babice przyjmuje ścieki z miejscowości: Płochocin, Józefów, Wolica (135 m3/ d). Z układu sieciowego (własność Gminy OŜarów Mazowiecki) o dł. 12,2 km korzysta 3 526 mieszkańców. 33 Z Płochocina ścieki do oczyszczalni przesyła się kolektorem ciśnieniowym o dł. 1,5 km ze zbiorczej pompowni ścieków P8 przy ul. Długiej w Płochocinie. Z Płochocina Południowego ścieki docierają do pompowni P7 przy ul. Lipowej w Płochocinie. Do kolektora zbiorczego (1,3 km) poprzez pompownię P6 wprowadzane są ścieki ze szkoły podstawowej i gimnazjum w Płochocinie. Zasięg układu sieciowego pompowni P8 obejmuje Płochocin Pólnocny (1,9 km sieci tłocznej i 3,2 km sieci grawitacyjnej) i lokalne pompownie ścieków: P9 przy ul. Parkowej w Płochocinie (wydajność 4,72 m3/ h) i P10 przy ul. Święcickiej w Płochocinie (wydajność 9,3 m3 / h). Układ sieciowy pompowni P7 przy ul. Lipowej obejmuje Płochocin Południowy ( łączna dł. sieci tłocznej 0,6 km i grawitacyjnej 3,7 km). Oczyszczalnia ścieków Józefów posiada rezerwy w przyjmowaniu ścieków. Oczyszczalnia ścieków BRONISZE- własność Warszawskiego Rolno SpoŜywczego Rynku Hurtowego w Broniszach, przyjmuje ścieki z terenu Rynku SpoŜywczego, Hodowli Roślin Bronisze Sp. z o. o. w Broniszach przy ul. Przyparkowej 13 oraz miejscowości Bronisze (69 m3 / d). Z układu sieciowego (nie jest własnością Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki) korzysta 345 osób. Ścieki doprowadza się do oczyszczalni kolektorem ciśnieniowym o dł. 0,7 km, ze zbiorczej pompowni ścieków zlokalizowanej na terenie Hodowli Roślin Sp. z o.o. w Broniszach i będącej jej własnością. Oczyszczalnia w Broniszach dysponuje rezerwami w przyjmowaniu ścieków. Oczyszczalnia ścieków MACIERZYSZ – własność Instytutu Biotechnologii i Antybiotyków w Warszawie, obsługuje Instytut i część miejscowości Macierzysz ( 8,5 m3 / d). Z układu sieciowego (nie jest własnością Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki) korzysta 60 mieszkańców gminy. Oczyszczalnia w Macierzyszu nie posiada rezerw w przyjmowaniu ścieków. Oczyszczalnia ścieków PILASZKÓW - własność Fundacji Kościelnej Rady Gospodarczej w Warszawie, obsługuje dom opiekuńczy w Pilaszkowie (w tym 16 mieszkańców gminy). Oczyszczalnie nie posiada rezerw w przyjmowaniu ścieków. Istniejące lokalne oczyszczalnie ścieków działają w celu zaspokojenia potrzeb własnych zakładów i mieszkańców Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Ponadto w miejscowości Pilaszków funkcjonują dwie gminne oczyszczalnie ścieków. 34 W latach 2004 – 2005 wybudowano oczyszczalnię ścieków Wolskie i Pilaszków, własność Gminy OŜarów Mazowiecki zlokalizowana na terenach byłych PGR Wolskie i Pilaszków. Mają one obsługiwać osiedla Wolskie, tj. około 290 mieszkańców i Pilaszków ok. 100 mieszkańców. Na obszarze Gminy istnieje sieć kanalizacji sanitarnej obsługująca 12 254 mieszkańców. W fazie koncepcji znajduje się kanalizacja sanitarna dla obszarów o zwartej zabudowie w zachodniej części Gminy i miejscowościach Bronisze, Jawczyce i Mory, oraz dla nowoprojektowanych osiedli mieszkaniowych w Duchnicach i Wolicy. Inwestycje te obejmą około 4918 mieszkańców Gminy. Pozostała liczba mieszkańców z obszarów o zabudowie rozproszonej objęta zostanie programem sanitacji Gminy poprzez wyposaŜenie indywidualnych posesji w hydroponiczne przydomowe oczyszczalnie ścieków. Obecnie stan skanalizowania miasta OŜarów Mazowiecki i terenów zurbanizowanych (Płochocin, Bronisze), uznaje się za dobry. Natomiast brak jest układów sieciowych w rozproszonej zabudowie gminy, gdzie funkcjonują zbiorniki bezodpływowe (szamba), których znaczna część zanieczyszcza środowisko posiadając nieszczelne zbiorniki lub odprowadzając ścieki do rowów melioracyjnych, zanieczyszcza wody powierzchniowe i podskórne. Tabela nr 4. Kanalizacja sanitarna Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki (stan na koniec 2003 r.) Oczyszczalnia Długość sieci w km Pompowanie Zasięg kanalizacji Wykorzystanieilość mieszkańców Wskaźnik % wykorzystania przez mieszkańców gminy RSP Duchnice P1 P2 P3 P4 P5 Duchnice Miasto OŜarów Maz. 8 307 43 P6 P7 P8 P9 P10 Płochocin Płd. Płochocin Płn. Józefów Wolica 3 526 18 WRSRH Bronisze 345 2 Pruszków 18 Józefów 12,2 Bronisze 35 H.R. Bronisze Macierzysz IB. I A Macierzysz Pilaszków Pilaszków OGÓŁEM 30,2 x x 60 116 12 354 64,6 Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Charakterystyka kanalizacji deszczowej Na obszarze Gminy OŜarów Mazowiecki nie istnieje zorganizowany system odprowadzania wód opadowych. Ze względu na przewaŜające budownictwo jednorodzinne w Gminie nie jest realizowana kanalizacja deszczowa. Jedynie na terenach o zabudowie zwartej, na osiedlach mieszkaniowych z siecią ulic wykonane jest odwodnienie jezdni i chodników. Systemem odwodnienia jezdni objęte są: 1) osiedle Zientarówka, z którego wody opadowe z nawierzchni jezdni twardych odprowadzane są bezpośrednio do Kanału OŜarowskiego; 2) osiedle Mickiewicza, z którego wody deszczowe odprowadzane są do zakrytego Kanału Duchnickiego; 3) część miejscowości Płochocin. Odwodnienie jezdni wykonane jest w obrębie ulic Łąkowej i Parkowej. Ścieki opadowe odprowadzane są z tych ulic kanałem zakrytym do Kanału OŜarowskiego. Ścieki opadowe z ulicy Święcickiej odprowadzane są do połoŜonego wzdłuŜ drogi rowu Święcickiego i dalej do Kanału OŜarowskiego. 4) droga krajowa – ulica Poznańska. Odwodnienie jezdni wykonane jest wzdłuŜ trasy w OŜarowie Wsi, w granicach administracyjnych Miasta, oraz w Ołtarzewie. Wody deszczowe odprowadzane są do Kanału OŜarowskiego poprzez ujścia zlokalizowane w obrębie Miasta (wzdłuŜ ulicy Strzykulskiej oraz ulicy Szkolnej) i w miejscowości Ołtarzew. Gospodarka odpadami Według danych na koniec 2003 r. rocznie na terenie Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki produkuje się w gospodarstwach domowych i obiektach uŜyteczności publicznej 7 071,27 Mg odpadów komunalnych. 36 6 779,02 Mg jest składowane, a 206,95 Mg wykorzystuje się gospodarczo. W Mieście i Gminie OŜarów Mazowiecki funkcjonuje system usuwania odpadów, oparty o regularną usługę zbierania odpadów. Miejscem unieszkodliwiania odpadów są składowiska zlokalizowane na terenie kraju. Gmina OŜarów Mazowiecki nie posiada własnego składowiska odpadów, ani zakładu unieszkodliwiania. Gmina naleŜy do Związku Komunalnego UTRATA, którego jest udziałowcem i zawarł umowę z MZO Pruszków w sprawie budowy sortowni odpadów komunalnych o wydajności 35 000 Mg/rok. Na terenie gminy prowadzona jest zbiórka selektywna odpadów, której obsługa zajmuje się firma Aminex Sp. z o.o. W gminie ustawionych jest 27 kompletów pojemników (na szkło, makulaturę, tworzywa sztuczne + drobny złom). Na terenie gminy nie funkcjonują specjalistyczne instalacje do odzysku odpadów. Dzięki udziałom w Związku Komunalnym UTRATA, gmina będzie współwłaścicielem sortowni odpadów komunalnych zlokalizowanych na terenie MZO Pruszków w Pruszkowie. Gmina powinna w sposób systemowy rozwiązać sprawę gospodarki odpadami (zgodnie z przyjętym planem gospodarki odpadami i programem ochrony środowiska). 3.3.5. Telekomunikacja Na terenie całego Powiatu Warszawskiego Zachodniego następuje gwałtowny rozwój sieci telefonii stacjonarnej. Przyczyną tego jest bliskość Warszawy, a więc wzmoŜone zainteresowanie operatorów tymi terenami. Centrala okręgowa TPSA w OŜarowie zapewnia wysoką jakość usług w okolicznych gminach. Głównym operatorem telefonii stacjonarnej na terenie powiatu jest TPSA, ale pojawienie się nowych operatorów stwarza perspektywy dalszej poprawy sytuacji w tym zakresie. Operatorzy telekomunikacyjni poszerzają zakres usług oferując dzierŜawę łącz i stałe łącza do sieci teleinformatycznych np.: POLPAK, ISDN, SDI, NEOSTRADA. Teren Powiatu Warszawskiego Zachodniego obsługują operatorzy sieci komórkowych –(PTK CENTERTEL, ERA GSM, PLUS GSM). Zlokalizowali oni tu swoje Stacje Bazowe, zapewniając zasięg dla swoich usług. W chwili obecnej nie ma problemów z zasięgiem, choć sporadycznie jeszcze zdarzają się kłopoty na terenach leśnych. Podobnie jak w powiecie telefonia przewodowa w mieście i gminie jest wysoko rozwinięta. Utrzymuje się wysokie tempo wzrostu liczby abonentów telefonicznych. 37 Obecnie ilość abonentów telefonicznych w Gminie OŜarów Mazowiecki zamyka się liczbą 12 000. Gęstość telefonizacji (wskaźnik na 100 mieszkańców) wynosi 63. Rozwój Gminy OŜarów Mazowiecki wymaga budowy infrastruktury telekomunikacyjnej, ta zaś uwarunkowana jest tempem realizacji projektów inwestycyjnych w budownictwie jedno i wielorodzinnym i rozwojem przedsiębiorczości na terenie Miasta i Gminy. Gmina przygotowuje się do rozbudowania i wdroŜenia planu upowszechnienia dla mieszkańców gminy szerokopasmowego dostępu do internetu celem stworzenia społeczeństwa informacyjnego. Coraz większego znaczenia w gospodarce i Ŝyciu społecznym nabiera dostęp do informacji. Jawność Ŝycia publicznego, a takŜe obywatelskie prawo dostępu do informacji, zagwarantowane przez Konstytucję RP, która stanowi, zgodnie z art. 54, iŜ kaŜdy obywatel ma wolność pozyskiwania informacji, nakłada w tej mierze na jednostki samorządu terytorialnego obowiązek stworzenia sprawnego systemu komunikacji społecznej, w tym takŜe drogą elektroniczną, a w związku z tym budowy zintegrowanej infrastruktury informatycznej o zaawansowanych moŜliwościach usługowych. Poprzez stworzenie Zintegrowanego Systemu Informatycznego w Gminie OŜarów Mazowiecki , zostaną udostępnione informacje, dokumenty i usługi. Stworzenie Zintegrowanego Systemu Informatycznego wpłynie na poprawę efektywności działania gminnej administracji i w efekcie poprawę poziomu Ŝycia mieszkańców jak równieŜ lepszą promocję gminy oraz róŜnych podmiotów funkcjonujących w Gminie OŜarów Mazwiecki. Korzyści płynące z rozwoju informatyzacji w Gminie mają wiele płaszczyzn – od wymiaru pojedynczego obywatela ( dostęp do informacji, moŜliwość zdalnego załatwiania spraw, telenauka, telepraca i inne), poprzez podmioty gospodarcze ( e-biznes, e-commerce) do Urzędu Gminy – udostępnianie informacji, promocja gminy, zarządzanie kryzysowe i inne) 3.3.6. Komunikacja Układ komunikacyjny Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki funkcjonuje w oparciu o: • układ drogowy, • linię kolejową 38 Układ drogowy gminy ma zadanie zabezpieczać potrzeby transportowe gminy, zapewniając powiązania krajowe i regionalne. Połączenie głównych miejscowości i osiedli mieszkaniowych na terenie gminy i poza nią jest sieć drogowa obejmująca: • droga krajowa nr 2 Poznań – Warszawa, dł. 12,34 km o nawierzchni twardej ulepszonej, • drogi wojewódzkie, łączna dł. 23,05 km o nawierzchni twardej ulepszonej nr 718 Borzęcin – Pruszków, dł. 6,99 km, nr 735 stacja kolejowa Ołtarzew – Trasa Poznańska, dł. 0,26 km, nr 700 Rokitno – Józefów – Trasa Poznańska, dł. 4,00 km, nr 701 Józefów - Płochocin – śbików, dł. 5,68 km nr 702 Pruszków – OŜarów – Strzykuły, dł. 2,40 km, nr 888 Święcice – Myszczyn – Zaborów, 3,72 km. • drogi powiatowe, łączna dł. 26,05 km, o nawierzchni twardej ulepszonej 25,10 km i nawierzchni gruntowej 0,95 km. nr 01522 Pilaszków – Pogroszew – Umiastów, o dł. 7,08 km, nr 01520 Umiastów– Strzykuły – Macierzysz - Warszawa, o dł. 6,36 km, nr 01523 Topolin – Pogroszew – Koprki, o dł. 2,85 km, nr 01516 Pruszków – Kontopa - Gołąbki, o dł. 3,23 km, nr 01517 Piastów - Bronisze, o dł. 2,00 km, nr 01524 Strzykuły - Zielonki o dł. 0,88 km, nr 01532 Bronisze – Wieruchów – Babice, o dł. 2,65 km ul. Wojska Polskiego - Macierzysz o dł. 1,00 km. • drogi gminne, łączna długość 142,72 km w tym: - w granicach administracyjnych miasta: 32,74 km, z tego o nawierzchni twardej 22,02 km, o nawierzchni gruntowej 10,72 km, - poza granicami administracyjnymi miasta 109,98 km, z tego o nawierzchni twardej 34,32 km, o nawierzchni gruntowej 75,66 km. Linia kolejowa E-20 dalekobieŜna i podmiejska, biegnie przez środek miasta i gminy, ma długość 12,5 km. StrzeŜone przejazdy znajdują się w miejscowościach: Płochocin, Ołtarzew, Miasto OŜarów (dwa przejazdy), Jawczyce, Mory. Są to przejazdy 39 w poziomie terenu – kolizyjne. Dwa bezkolizyjne przejścia dla pieszych nad torami znajdują się w mieście OŜarów Mazowiecki i Morach. Przejście pod torami funkcjonuje w Płochocinie. Na granicy z Gminą Ursus znajduje się łącznica kolejowa Gołąbki – Józefów, która obsługuje ruch towarowy. Przez łącznicę prowadzą dwa niestrzeŜone przejazdy: - w ciągu drogi powiatowej nr 01516, - w ciągu drogi gminnej gruntowej. Najbardziej obciąŜona ruchem samochodowym jest droga krajowa nr 2 Poznań – Warszawa (droga główna przyspieszona). Biegnie ona przez środek miasta i gminy. Zwiększony ruch o charakterze tranzytowym (duŜy udział transportu cięŜarowego) ma miejsce na drogach wojewódzkich i powiatowych. Układ komunikacyjny gminy łączy funkcje ruchu międzynarodowego – Trasa Poznańska, międzyregionalnego - drogi wojewódzkie i powiatowe z funkcją dróg lokalnej obsługi. Droga krajowa nr 2 – Trasa Poznańska nie jest przystosowana do pełnienia bezkolizyjnych funkcji tranzytowych. Rozwój motoryzacji, powiększenie terenów inwestycyjnych przy Trasie Poznańskiej wpływają na utrudnienia w funkcjonalnej obsłudze obszaru i ruchu na Trasie. SkrzyŜowania z sygnalizacją świetlną znajdują się w miejscowościach: - Święcice z ulicą Zaborowską, Warszawską - droga wojewódzka, - Ołtarzew w ciągu ulic Ceramiczna – Umiastowska - droga wojewódzka, - w ciągu ulicy Konotopskiej, Strzykulskiej – droga wojewódzka, - Bronisze z ulicą Piastowską, Świerkową – droga powiatowa, - Miasto OŜarów Mazowiecki z ulicą Mickiewicza, Szkolną, Konopnickiej – droga gminna, - Jawczyce w ciągu ulicy Sadowej – droga gminna, - w ciągu ulic StraŜackiej – droga wojewódzka, Floriana – droga gminna Na spowolnienie tempa poruszania się pojazdów przez miasto OŜarów Mazowiecki mają wpływ: - sygnalizacja świetlna ( która poprawia bezpieczeństwo ruchu pieszych i ruchu kołowego), - zwęŜenie Trasy Poznańskiej w miejscowości OŜarów wieś od strony Warszawy z odcinka drogi dwujezdnej na jednojezdną. 40 Ponadlokalny układ komunikacyjny gminy nie jest korzystny z powodu kolizyjności przebiegu dróg wojewódzkich przez tereny zainwestowane i podlegające inwestowaniu. Drogi wojewódzkie nie przystosowane są do pełnienia funkcji ruchu tranzytowego i lokalnego. Układ dróg powiatowych i gminnych przebiegających przez teren gminy naleŜy uznać za naleŜycie zabezpieczający obsługę komunikacyjną. Stan techniczny i rozwiązania komunikacyjne dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych na wielu odcinkach jest niewystarczający. Gmina OŜarów Mazowiecki nie posiada aktualnej ewidencji dróg poza granicami administracyjnymi miasta, większość dróg nie ma naliczonych linii rozgraniczających, brakuje ustaleń dokładnych granic własności, niektóre drogi będące własnością gminy są zbyt wąskie, co jest problemem przy opracowywaniu dokumentacji projektowej. Tabela nr 5. Drogi w granicach administracyjnych miasta i poza granicami (stan na koniec 2003 r.) Kategoria dróg Krajowe Wojewódzkie Powiatowe Gminne Objazdowe PKP Długość ogółem w km Długość według rodzaju nawierzchni twarda gruntowa ulepszona nieulepszona wzmocniona naturalna ŜuŜlowa z gruntu bitumiczna kostka tłuczniowa rodzinnego M P M P M P M P M P M P 4,34 8,00 4,34 8,00 2,49 20,56 2,49 20,56 26,05 25,1 0,95 32,74 109,98 12,98 25,87 5,88 3,17 3,16 5,28 9,37 34,00 1,35 41,66 0,60 6,70 0,60 6,70 - - - - - - Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. M – w granicach administracyjnych miasta P – poza granicami administracyjnymi miasta W 1997 r. w Mieście i Gminie OŜarów Mazowiecki dokonano modernizacji oświetlenia ulicznego - zastosowano nowe, energooszczędne oprawy. Długość linii oświetleniowej na terenie miasta wynosi 35,34 km, na terenie gminy 69,86 km, łącznie 105,20 km. Miasto i Gmina OŜarów Mazowiecki nie ma zorganizowanego systemu odprowadzania wód opadowych. Główną formą zabudowy miasta i gminy jest budownictwo jednorodzinne, które nie wymaga zorganizowanego systemu odprowadzania wód opadowych. 41 - - Podstawowy odbiornik wód deszczowych to Kanał OŜarowski i Rów Duchnicki oraz rowy i kanały melioracyjne, a takŜe rowy wzdłuŜ dróg. System odwodnienia jezdni ma tylko Trasa Poznańska w obrębie miasta i niektóre drogi w mieście. Do Rowu Duchnickiego poprzez kanalizację deszczową odprowadzane są wody opadowe z nawierzchni jezdni twardych w os. Mickiewicza. Do Kanału OŜarowskiego odprowadzane są wody opadowe: - poprzez kanalizację deszczową wzdłuŜ Trasy Poznańskiej z nawierzchni jezdni w os. Franciszków, - poprzez separatory z nawierzchni jezdni z os. Zientarówka. Parametry techniczne Kanału OŜarowskiego nie pozwalają na bezpośrednie odprowadzanie do niego wód opadowych z miasta z dróg przebudowanych. Istnieje konieczność budowy zbiorników retencyjnych na terenie miasta i odbudowania zlikwidowanych rowów przydroŜnych poza granicami administracyjnymi miasta. Długość kanalizacji deszczowej na terenie miasta wynosi 11,81 km, na terenie gminy 4,43 km, łącznie 16,24 km. Gmina OŜarów Mazowiecki zlokalizowana jest w pierwszym tzw. „wianuszku” aglomeracji warszawskiej. Głównym powiązaniem komunikacyjnym Gminy OŜarów Mazowiecki jest transport publiczny z Warszawą. Spośród gmin graniczących z Gminą OŜarów Mazowiecki gminy warszawskie mają największe skupisko zakładów pracy, instytucji, placówek edukacyjnych, z których korzysta liczna grupa mieszkańców gminy OŜarów Mazowiecki. Zatem podstawowym powiązaniem komunikacyjnym gminy OŜarów Mazowiecki jest transport publiczny z Warszawą, oparty o komunikację kolejową i autobusową. Komunikacja kolejowa, to trasa linii kolejowej E-20, biegnącej środkiem miasta i gminy. Z komunikacji kolejowej podmiejskiej relacji Błonie –Warszawa korzystają mieszkańcy miejscowości: Płochocin, miasto OŜarów Mazowiecki, Gołąbki. Komunikacja autobusowa realizowana jest przez Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Grodzisku Mazowieckim Sp. z o.o. i Zarząd Transportu Miejskiego Miasta Warszawy. Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Grodzisku Mazowieckim obsługuje 4 linie: • relacji Błonie PKP – Warszawa Dworzec Centralny (Trasa Poznańska, droga krajowa nr 2), 42 • relacji Miasto OŜarów PKP – Pruszków os. Staszica, (ulicami gminnymi śeromskiego, Duchnicką i drogą wojewódzką nr 701), • relacji Józefów k/Błonia – Pruszków PKP (po drodze wojewódzkiej nr 701), • miejską 713 relacji Koprki – Cmentarz Wolski (Trasą Poznańską – droga krajowa nr 2), na zlecenia Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie. Komunikacja publiczna na wszystkich wymienionych liniach umoŜliwia sprawne połączenia pomiędzy węzłami komunikacyjnymi, łącznie z przesiadkami. W miejscowościach, przez które przebiega trasa kolejowa i autobusowa, komunikację publiczną moŜna uznać za zadowalającą. 3.3.7. Budownictwo mieszkaniowe Zabudowa Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki to budynki mieszkalne: wielorodzinne i jednorodzinne. Na terenie Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki znajduje się łącznie 3 026 budynków mieszkalnych, które zamieszkuje 19 107 osób. W budynkach jednorodzinnych (2 866 szt) mieszka 10 375 osób tj. 54,3 % mieszkańców Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. W budynkach wielorodzinnych (160 szt stanowiących 5,3 % ogółu budynków), mieszka 8 732 osoby, tj. 45,7 % mieszkańców miasta i gminy. Tabela nr 6. Zasoby mieszkaniowe Gminy OŜarów Mazowiecki (stan na koniec 2002 r.) Lp. Nazwa miejscowości 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. Bronisze Domaniewek I Duchnice Gołaszew Jawczyce Józefów Kaputy Konotopa Koprki Kręczki Macierzysz Michałówek Mory Myszczyn Ołtarzew Orły OŜarów w. Pilaszków Piotrkówek D. Budynki wielorodzinne Liczba osób Budynki jednorodzinne Liczba osób 6 4 24 1 5 - 240 350 1 314 48 111 - 55 24 101 28 106 43 97 35 6 132 14 42 40 135 16 53 17 16 268 65 454 100 237 172 312 158 38 531 54 135 131 549 48 245 60 63 43 Razem liczba osób 526 65 804 100 237 1 314 172 312 158 86 531 54 135 131 549 48 245 171 63 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 6 7 2 2 6 4 93 160 Piotrkówek M. Płochocin oś. Płochocin w. Pogroszew Pogroszew Kol. Strzykuły Szeligi Święcice Umiastów Wieruchów Wolica Wolskie OŜarów RAZEM 278 208 63 28 291 184 5 617 8 732 31 368 90 41 36 59 175 60 31 19 19 977 2 866 139 1 685 384 120 127 235 678 221 181 78 103 2 786 10 375 139 1 963 384 120 127 208 298 678 249 181 369 287 8 403 19 107 Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Tabela nr 7. Struktura własnościowa budynków wielorodzinnych (stan na koniec 2003 r.) Lp. Własność budynku 1. 2. 3. 4. Ilość budynków % ogółu budynków Powierzchnia mieszkaniowa 50 31,2 82 659 55,1 4 692 53,8 35 21,9 13 646 9,1 913 10,4 63 39,4 49 697 33,2 2 830 32,4 12 7,5 3 899 2,6 297 3,4 160 100 149 901 100 8 732 100 Spółdzielnie mieszkaniowe Gmina OŜarów Mazowiecki Wspólnoty mieszkaniowe Budynki prywatne RAZEM % ogółu powierzchni Ilość osób % ogółu mieszkańców Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Na terenie Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki największymi osiedlami mieszkaniowymi są: • osiedle Spółdzielni Mieszkaniowej „OŜarów” + Osiedle Floriana – razem 1 220 lokali zamieszkałych przez 3 133 osoby, • osiedle Spółdzielni Mieszkaniowej „Kabel” – 359 lokali zamieszkałych przez 1 191 osób, • osiedle w Józefowie ( ul. Fabryczna, ul. Kasztanowa) – 424 lokale, w których mieszka 1 316 osób. Te trzy osiedla to ogółem 2003 lokale, w których mieszka 5 640 osób, stanowią one 65% ogólnej liczby lokali mieszkaniowych w gminie i mieszka w nich 29,5% ludności gminy. 44 52,7 % budynków Spółdzielni Mieszkaniowych posiada pełny standard techniczny. W 89,7 % budynków będących własnością Spółdzielni Mieszkaniowych przeprowadzono remonty kapitalne. W niekorzystnej sytuacji znajdują się budynki nie będące własnością gminy, gdyŜ łączy się to z duŜymi nakładami finansowymi, na które budŜet gminy nie moŜe sobie obecnie pozwolić, realizując duŜe inwestycje infrastrukturalne. Ponadto do przeprowadzenia gruntownych remontów naleŜy mieszkańcom remontowanych budynków zapewnić lokale zastępcze. Na terenie gminy znajdują się budynki wybudowane przez 1900 r. W gminie jest 6 budynków 130-letnich, przejętych przez gminę od Mazowieckiej Wytwórni Wódek i DroŜdŜy „Polmos”, których remont ze względu na ich stan techniczny oraz wiek jest nieopłacalny, powinny zostać rozebrane (łącznie 115 lokali). 30,6 % ogółu budynków wielorodzinnych w gminie to budynki wybudowane w latach 1980-2002. Największa ilość budynków jednorodzinnych znajduje się w osiedlach: • OŜarów Mazowiecki miasto – 977 budynków, 2 786 mieszkańców, • Płochocin osiedle – 368 budynków, 1 685 mieszkańców, • Święcice – 175 budynków, 678 mieszkańców. Osiedla te stanowią 53% ogółu budynków jednorodzinnych, mieszka w nich 27% mieszkańców gminy. Największy rozwój budownictwa wielorodzinnego to lata: • 50-te, budownictwo w technologii tradycyjnej, (osiedle SM „OŜarów”, budynki komunalne, osiedle „Polmosu” w Józefowie przy ul. Fabrycznej), • 80-te, technologia wielkiej płyty, (osiedla: w Józefowie przy ul. Kasztanowej – 19 budynków, w Płochocinie – 6 budynków, przy Fabryce Kabli – 7 budynków, SM w Duchnicach – 4 budynki, SM „OŜarów” przy ul. Obrońców Warszawy oraz w Broniszach, Wolskich, Wolicy), • przełom lat 90-tych i 2000 r. ( kilka budynków SM „OŜarów” i osiedle wybudowane przez spółkę Matis – 4 budynki). Ostatnie lata spowolniły rozwój budownictwa wielorodzinnego z przyczyn duŜego oprocentowania kredytów budowlanych, a na budowę lokali za gotówkę stać nielicznych. 45 Początek lat 90-tych był czasem rozwoju budownictwa jednorodzinnego w gminie (rozwój rynku materiałów budowlanych, wprowadzenie ulgi budowlanej od podatku dochodowego). W latach 1990-2002 wydano 550 pozwoleń na budowę, tj. 20% ogółu budynków jednorodzinnych. Tendencje rozwoju budownictwa jednorodzinnego powinny się utrzymać choćby z uwagi, iŜ w wyniku odrolnienia obszarów gruntu, powstaną osiedla mieszkaniowe w: Duchnicach, Wolicy, Szeligach, Broniszach, Wolskich, Strzykułach. Nowe budynki jednorodzinne w przewaŜającej większości odznaczają się wysokim standardem technicznym, zastosowaniem nowoczesnych materiałów budowlanych, co wpływa na energooszczędność i niskie koszty utrzymania lokalu. DuŜym i waŜnym osiągnięciem gminy było zadanie inwestycyjne pn. Budowa Domu Komunalnego na 55 mieszkań oddanego mieszkańcom w listopadzie 2005 r. 3.4. Określenie wiodących funkcji gospodarczych regionu Na terenie gminy według stanu na koniec 2003 r. Zarejestrowano w systemie REGON 1971 podmiotów gospodarczych prowadzących działalność na terenie gminy we wszystkich sektorach własności, rodzajach działalności, formach prawnych. Sytuacja gospodarcza, a zatem i ekonomiczna kraju w ostatnich latach, głównie w zakresie przekształceń własnościowych przyczyniła się do likwidacji duŜych jednostek gospodarczych funkcjonujących na terenie gminy. W ciągu ostatniej dekady w gminie likwidacji uległy: • Warszawska Huta Szkła w OŜarowie, • Torszron w Józefowie, • Państwowy Ośrodek Maszynowy w Józefowie, • Przedsiębiorstwo Robót InŜynieryjno Drogowych w Płochocinie, • Filia Zakładu „Eltor” w Wołominie z/s w Józefowie, • Spółdzielnia „Jedność Łowiecka” w Płochocinie, • Państwowe Gospodarstwa Rolne na terenie gminy, • Fabryka Kabli „OŜarów” w OŜarowie Mazowieckim (największy zakład produkcyjny na tym terenie). W grupie duŜych jednostek gospodarczych, po procesach restrukturyzacji funkcjonują nadal: 46 • Mazowiecka Wytwórnia Wódek „Polmos” S.A. w Józefowie, • Mazowiecka Fabryka DroŜdŜy w Józefowie (po wydzieleniu z MWW „Polmos), • Gospodarstwo Rolno-Nasienne „ROL-NAS” Sp. z o.o. w Płochocinie, • Pom.-Mazowiecka Hodowla Ziemniaka Sp. z o.o. o/Płochocin, • Przedsiębiorstwo Nasiennictwa, Ogrodnictwa i Szkółkarstwa w OŜarowie Mazowieckim, • Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w Duchnicach, • Hodowla Roślin „Bronisze” Sp. z o.o. • Polamp – Warszawa PPH Sp. z o.o. w OŜarowie Mazowieckim. W sferze działalności rolniczej oraz w grupie jednostek nowopowstałych w okresie ostatniej dekady funkcjonują: • Warszawski Rolno – SpoŜywczy Rynek Hurtowy S.A. w Broniszach wraz z towarzyszącą infrastrukturą • Renault Polska Sp. z o.o. w Święcicach, • Bejo-Zaden Poland Sp. z o.o. w Konotopie, • Diesel Truck Sp. z o. o. + Daimler Chrysler Automotive Polska Sp. z o.o. w Ołtarzewie, • Peri Sp. z o.o. w Płochocinie, • Instytut Biotechnologii i Antybiotyków – Warszawa i „Bioton” Sp. z o.o. w Macierzyszu, • GlaxoSmithKline Pharm S.A w Duchnicach, • Inter-Vis Sp z o.o. w OŜarowie Mazowieckim, • Centrum Biznesu w OŜarowie Mazowieckim • Remo – Car Sp. z o.o. Święcice Na terenie gminy funkcjonują równieŜ liczne hurtownie i filie jednostek z róŜnych części kraju znajdujące tu dogodne tereny inwestycyjne pod względem lokalizacji (bliskość aglomeracji społecznej) i niŜszych koszów działalności. W grupie duŜych jednostek gospodarczych przewaŜa działalność: • produkcyjna, • handlowa, • magazynowa, • magazynowo-handlowa. 47 Rozwojowi działalności gospodarczej, zwłaszcza duŜych podmiotów gospodarczych, sprzyja: • oddawanie pod inwestycje nowych terenów uŜytkowanych dotychczas rolniczo, zwłaszcza pasów gruntu wzdłuŜ głównych szlaków komunikacyjnych, • polityka podatkowa władz gminy, • przejrzyste zasady udzielania pozwoleń na lokalizację inwestycji. Na terenie gminy OŜarów Mazowiecki, zgodnie z rejestracją w systemie REGON, prowadzone są następujące rodzaje działalności gospodarczej: Tabela nr 8. Działalność gospodarcza na terenie gminy OŜarów Mazowiecki podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w systemie REGON (podział wg PKWiU) - stan na koniec 2003 r. Lp. Dział PKWiU Rodzaj działalności gospodarczej (usługi/produkcja) Liczba podmiotów 1. 01 Produkcja, usługi związane z obsługą rolnictwa i produkcja dla rolnictwa 61 2. 15 Przetwórstwo owocowo-warzywne i mięsne 12 3. 17 Produkcja wyrobów włókienniczych – usługi obróbki tkanin 10 4. 18 Konfekcja produkcja, wyrób 15 5. 19 Usługi kaletnicze produkcja, wyrób 2 6. 20 Usługi stolarskie 8 7. 21 Produkcja opakowań z tektury 2 8. 22 Usługi poligraficzne, introligatorskie 18 9. 24 Produkcja wyrobów chemicznych 4 10. 25 Produkcja wyrobów z tworzyw sztucznych i gumy 25 11. 26 Produkcja wyrobów ze szkła i ceramiki 16 12. 28 Usługi produkcji, montaŜu, konserwacji maszyn i urządzeń 38 13. 29 Usługi naprawy i konserwacji maszyn i urządzeń 26 14. 30 Usługi instalacji maszyn biurowych i sprzętu komputerowego 1 15. 31 Usługi naprawy maszyn i urządzeń elektrycznych 9 16. 32 Usługi instalacji, naprawy i konserwacji sprzętu radiowego, telewizyjnego i 8 telekomunikacyjnego 17. 33 Usługi instalacji, naprawy, i konserwacji sprzętu medycznego, precyzyjnego 11 18. 35 Usługi naprawy i konserwacji łodzi sportowych i rekreacyjnych 2 19. 36 Usługi wyrobu i produkcji mebli, wykańczania, naprawy i konserwacji 25 20. 37 Usługi skupu, zbiórki metali 3 21. 45 Usługi budowlane: ziemne, drogowe, wnoszenie budynków i budowli, montaŜ, wykończenie, remonty, konserwacja 211 48 22. 50 Usługi: obsługa i naprawa pojazdów mechanicznych, sprzedaŜ detaliczna paliw, handel pojazdami 111 23. 51 Usługi pośrednictwa w zakresie handlu hurtowego i komisowego (wszystkie branŜe i produkty) 316 24. 52 Usługi w zakresie handlu detalicznego, usługi napraw artykułów uŜytku osobistego i domowego 328 25. 55 26. 60 Usługi transportu pasaŜerskiego i towarowego (przewóz osób i towarów), usługi taksówkowe 198 27. 63 Usługi wymagające transportu towarów i osób, usługi przechowania i magazynowania (spedycyjne) 23 28. 64 Usługi telekomunikacyjne 1 29. 65 Usługi pośrednictwa finansowego (bez ubezpieczeń i funduszy emerytalno - rentowych) 9 30. 67 Usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego oraz funduszy emerytalno – rentowych 43 31. 70 Usługi związane z pośrednictwem handlu i wynajmem nieruchomości, zarządzanie nieruchomościami 58 32. 71 Usługi wynajmu, dzierŜawy maszyn, urządzeń oraz wypoŜyczalnie artykułów uŜytku osobistego i domowego 8 33. 72 Usługi w zakresie doradztwa procesów informatyzacji, obsługi sprzętu informatycznego, projektowania i oprogramowania systemów informatycznych, naprawy sprzętu biurowego 44 34. 73 Usługi badawczo – rozwojowe 1 35. 74 Usługi z zakresu: doradztwa prawnego, podatkowego, personalnego, notarialne, rachunkowo – księgowe, projektowania budowlanego, architektonicznego, geologiczne, geodezyjne, fotograficzne itp. 151 36. 80 Usługi szkolenia i kształcenia (bez wszelkiego typu szkół podlegających MEN i S i przedszkoli) 16 37. 85 Usługi z zakresu ochrony zdrowia, opieki społecznej i weterynaryjne (bez ZOS i OPS) 55 38. 90 Usługi z zakresu gospodarki ściekami 2 39. 93 Usługi dla ludności pozostałe gdzie indziej nie sklasyfikowane 34 RAZEM 1971 Usługi hotelarskie i noclegowe, gastronomiczne 66 Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Rodzaje działalności gospodarczej w Mieście i Gminie OŜarów Mazowiecki (stan na koniec 2003 r.) to: • usługi – 998 podmiotów (50,64 %) • handel hurtowy – 428 podmiotów (21,71 %) 49 • handel detaliczny – 346 podmiotów (17,55 %) • działalność produkcyjna – 138 podmiotów (7 %) • produkcja, przetwórstwo, usługi dla rolnictwa – 61 podmiotów (3,1 %) Podmioty handlu detalicznego rozmieszczone są wprost proporcjonalnie do liczby mieszkańców na danym terenie. 75 % tych podmiotów zlokalizowana jest w OŜarowie Mazowieckim i Płochocinie – Józefowie. Działalność gospodarcza i podmioty handlu hurtowego koncentrują się głównie wzdłuŜ tras komunikacyjnych, w duŜych skupiskach ludności, w rejonach wysoko zurbanizowanych. Podmioty usługowe zlokalizowane są w duŜych skupiskach ludności. Tabela nr 9. Rodzaje działalności usługowej stanowiące najliczniejszą grupę usług (stan na koniec 2003 r.) Lp. Rodzaj usługi Liczba % udziału podmiotów w usługach ogółem 211 21,14 1. budowlane 2. transportu pasaŜerskiego i towarowego 198 19,83 3. doradztwo 151 15,13 4. obsługi środków transportowych 111 11,12 5. hotelowe, noclegowe, gastronomiczne 66 6,61 6. 58 5,81 7. związane z pośrednictwem handlowym i wynajmem nieruchomości z zakresu ochrony zdrowia 55 5,51 8. informatyczne 44 4,40 9. pośrednictwa ubezpieczeniowego 43 4,30 Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Mieszkańcy gminy OŜarów Mazowiecki w duŜej mierze korzystają z usług świadczonych przez podmioty usługowe zlokalizowane w Warszawie i Pruszkowie. Są to najczęściej usługi: budowlane, transportowe (pasaŜerskie i towarowe), pośrednictwa 50 ubezpieczeniowego, informatyczne, doradztwa. Ma to ścisły związek z geograficznym połoŜeniem gminy. Gminę OŜarów Mazowiecki moŜna podzielić na 4 główne rejony działalności gospodarczej: A – rejon wschodni: Szeligi, Macierzysz, Mory, Bronisze, Jawczyce, Konotopa. Obejmuje miejscowości sąsiadujące z wysoko zurbanizowanymi gminami stołecznymi i gminami miejskimi Piastów i Pruszków. Dominują tu następujące rodzaje działalności gospodarczej: • usługi – 127 podmiotów (40% ) • handel hurtowy – 124 podmioty (39%) • produkcja i przetwórstwo – 35 podmiotów (11%) B – rejon centralny OŜarów Mazowiecki, Duchnice, Ołtarzew. Rejon obejmuje miejscowości leŜące w centralnej i południowej części gminy z OŜarowem Mazowieckim jako centrum administracyjnym i handlowym gminy. Na południu gminy rejon B graniczy z miastem Pruszków. W tym rejonie dominują następujące rodzaje działalności gospodarczej: • usługi – 609 podmiotów (53%) • handel hurtowy – 218 podmiotów (19%) • handel detaliczny – 214 podmiotów (18,65%) • produkcja i przetwórstwo – 107 podmiotów (9,35%) C- rejon południowo – zachodni obejmujący miejscowości: Płochocin – Józefów, Wolica, Święcice. Miejscowości tego regionu leŜą w zachodniej i południowo – zachodniej części gminy z centrum handlowym Płochocin – Józefów. Główne rodzaje działalności gospodarczej to: • usługi – 202 podmioty (53%) • handel detaliczny – 77 podmiotów (20,20%) • handel hurtowy - 58 podmiotów (15,20%) • produkcja i przetwórstwo – 44 podmioty (11,60%) D – rejon północny obejmujący pozostałe miejscowości powyŜej trasy krajowej A-2. Jest to 15 miejscowości północnego pasa gminy, z dominacją usług , w których działa 59 podmiotów (42, 50%). Wiodącą rolę odgrywają tu indywidualne gospodarstwa rolne, grunty skarbu państwa. Rejon ten stanowi 45% powierzchni gminy. 51 Rejony A, B i C łącznie zajmują 55% powierzchni gminy. Tabela nr 10. Ilość podmiotów gospodarczych w poszczególnych rejonach wg stanu na koniec 2003 r. Rejon Liczba % ogółu Liczba ludności % ogółu podmiotów podmiotów w rejonie mieszkańców gospodarczych w gminie gminy 313 15,88 2 039 11 A 1 148 58,25 10 001 52 B 381 19,33 4 708 25 C 129 6,54 2 359 12 D 1 971 100 19 107 100 RAZEM Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Na terenie gminy OŜarów Mazowiecki działa ok. 50 podmiotów gospodarczych prowadzących działalność handlową i usługową, których stała siedziba znajduje się poza terenem gminy. 14% podmiotów działających na terenie gminy funkcjonuje na rynku powyŜej 10 lat. DuŜa część podmiotów gospodarczych to małe, często rodzinne firmy, działające nie dłuŜej niŜ rok (10%). Tabela nr 11. Działalność gospodarcza w rejonach Gminy OŜarów Mazowiecki (koniec 2003 r.) Rejon A Miejscowość Handel hurtowy Produkcja Produkcja rolnicza, przetwórstwo Usługi Działalność % udziału w razem działalności gospodarczej gminy Szeligi 1 7 - - 30 38 1,93 Macierzysz 5 12 3 2 27 49 2,48 Mory 2 18 2 1 8 31 1,57 Bronisze 8 47 4 2 42 103 5,23 Jawczyce 7 32 10 4 15 68 3,45 Konotopa 4 8 3 4 5 24 1,22 187 176 59 24 539 985 49,97 Duchnice 14 20 14 3 43 94 4,77 Ołtarzew 13 22 1 6 27 69 3,50 OŜarów Maz. B Handel detaliczny (miasto i wieś) 52 C Płochocin/ Józefów/Wolica 68 45 33 3 168 317 16,08 Święcice 9 13 3 5 34 64 3,25 Wieruchów 3 4 1 - 9 17 0,86 Strzykuły - - - - 4 4 0,20 Kręczki 3 1 - - 5 9 0,46 Umiastów 2 - 2 1 7 12 0,61 Piotrkówek 2 3 - - 10 15 0,76 Kaputy 2 3 2 - 3 10 0,51 Pogroszew/ 2 5 - 1 2 10 0,51 Myszczyn 1 1 - - 1 3 0,15 Koprki 4 4 - 1 2 11 0,56 Wolskie 5 2 - - 7 14 0,71 Michałówek 1 - - 3 4 8 0,41 Gołaszew 3 1 - 1 3 8 0,41 Domaniewek I - 3 - - - 3 0,15 Pilaszków - 1 - - 1 2 0,10 Orły - - 1 - 2 3 0,15 346 428 138 61 998 1 971 100% 21,71 7,00 3,10 50,64 100% M. i D. D Pogroszew kol. RAZEM % Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Czynniki wpływające na rozwój gospodarczy gminy OŜarów Mazowiecki 1. Oddawanie pod inwestycje nowych terenów (uŜytkowanych dotychczas rolniczo), szczególnie wzdłuŜ głównych szlaków komunikacyjnych. 2. Dostępność źródeł energii, polityka inwestycyjna w zakresie infrastruktury . 3. Jasne mechanizmy otrzymywania pozwoleń na lokalizację inwestycji. 4. Polityka podatkowa gminy. 5. Rekompensowanie ubytku miejsc pracy w sektorze duŜych podmiotów gospodarczych przez aktywną działalność mieszkańców gminy w kierunku drobnej przedsiębiorczości, zwłaszcza pozarolniczej działalności gospodarczej w sektorze prywatnym. 53 6. Bliskość aglomeracji warszawskiej jako chłonnego rynku pracy i duŜego rynku zbytu oraz sąsiedztwo podstołecznych gmin – miast Piastów i Pruszków. 7. Rozwój firm prowadzących ponadlokalną działalność gospodarczą w zakresie: produkcji, budownictwa, przetwórstwa rolno – spoŜywczego, handlu hurtowego, logistyki ( spółki, w tym z kapitałem zagranicznym oraz działalność gospodarcza prowadzona przez osoby fizyczne). 8. Korzystna lokalizacja gminy i dostępność komunikacyjna. 3.5. Rolnictwo OŜarów Mazowiecki to gmina rolnicza (w przewaŜającej części). Gmina charakteryzuje się dobrymi i bardzo dobrymi glebami. Grunty orne III i IV klasy bonitacyjnej stanowią ok. 70 % powierzchni gminy . Dla porównania w aglomeracji warszawskiej udział tej klasy gleb stanowi nieznacznie ponad 50%. Gmina OŜarów Mazowiecki znajduje się w Regionie OŜarowsko – Błońskim słynącym z gleb najlepszej jakości i przydatności rolniczej spośród gmin dawnego województwa warszawskiego. Grunty orne tego regionu to 70% powierzchni gminy i ok. .40% powierzchni miasta. Wśród gruntów ornych przewagę stanowią kompleksy pszenne, zaliczane do gleb bielicowych, brunatnych właściwych i wyługowanych, czarnych ziem i gleb pseudobielicowych. Zgodnie z kompleksową oceną warunków agroekonomicznych Gmina OŜarów Mazowiecki jest na pierwszym miejscu wśród gmin wiejskich aglomeracji warszawskiej. Grunty Gminy OŜarów Mazowiecki to w przewaŜającej części grunty rolne. Zajmują one powierzchnię 5660 ha. PrzewaŜająca część - 4247 ha to grunty orne klas chronionych od RII do RIII ( 65% gruntów w gminie). W większości miejscowości grunty chronione stanowią ponad 70% wszystkich gruntów. Najsłabsze grunty (najmniej gruntów chronionych) są we wsiach: Myszczyn (47%), Płochocin (49%), Święcice (45%), PGR Gołaszew (43%), SHR Płochocin (34%), SHR Wolica (36%) Grunty leśne i zadrzewione stanowią tylko 1% powierzchni gminy. Prawie w całości są one zlokalizowane w SHR Wolica. Grunty zainwestowane stanowią około 75% powierzchni gminy (430 ha). Najbardziej zagospodarowane pod względem rolniczym są wsie: 54 Duchnice - 37 ha Macierzysz – 25 ha Ołtarzew – 26 ha OŜarów – 36 ha Płochocin – 56 ha Święcice – 26 ha SHR Płochocin – 32 ha SHRO Bronisze – 28 ha W pozostałych wsiach terenów zagospodarowanych rolniczo jest od 3 do 16 ha. UŜytki zielone zajmują 5% powierzchni, występują głównie w dolinie Utraty i kanału Konotopa. Są to czarne ziemie zdegradowane, gleby mułowo – torfowe i mady powstałe na torfach i mułach piaszczystych. Rozwojowi rolnictwa sprzyjają korzystne warunki klimatyczne. Średnia temperatura roczna to ok. 8 0 C. Okresy ze średnią temperaturą powyŜej 0 0 C to średnio 285 dni w roku, a z temperaturą powyŜej 5 0 C – 215 dni w roku. Korzystne są równieŜ warunki wilgotnościowe. Teren jest dobrze przewietrzany, nie naraŜony na zaleganie mgieł radiacyjnych. Dla zapobiegania pylenin pyłowych gleb w okresach suchych, obsadzało się – i naleŜy to nadal czynić – drogi i rowy. 3.6. Stan rozwoju infrastruktury społecznej 3.6.1. Oświata i wychowanie Gmina OŜarów Mazowiecki posiada 10 placówek oświatowo – wychowawczych: • 4 przedszkola publiczne, • 4 szkoły podstawowe publiczne, • 2 gimnazja publiczne W gminie funkcjonują równieŜ: • 1 przedszkole niepubliczne prowadzone przez siostry Urszulanki w OŜarowie Mazowieckim, • 1 szkoła podstawowa prowadzona przez Stowarzyszenie Wspierania Rozwoju i Edukacji Dzieci Wiejskich w Umiastowie, • Gimnazjum prowadzone przez Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego – KsięŜa Pallotyni w OŜarowie Mazowieckim, 55 • Zespól Szkół Ponadgimnazjalnych, prowadzony przez Starostwo Powiatu Warszawskiego Zachodniego, Technikum Usług Gastronomicznych, Technikum Hotelarskie, Liceum Ogólnokształcące, • Liceum prowadzone przez Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego – Pallotyni, • WyŜsze Seminarium Duchowne Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego – KsięŜa Pallotyni w Ołtarzewie, Filia Uniwersytetu im. Ks. Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Szkoły podstawowe i gimnazja prowadzone przez Gminę funkcjonują w oparciu o podział terenu gminy na rejony szkolne, co łączy się z organizacją dowozu uczniów z odległych miejscowości. Szkoły i przedszkola funkcjonują jako jednostki budŜetowe, a ich obsługą zajmuje się Zespół Ekonomiczno – Administracyjny Szkół i Przedszkoli. Do placówek wychowania przedszkolnego w gminie OŜarów Mazowiecki w roku 2003 uczęszczało 511 dzieci w wieku od 3 do 6 lat. Ogólna szacunkowa liczba dzieci w wieku przedszkolnym wynosiła 658 dzieci. Do przedszkoli gminnych uczęszczało 338 dzieci, do przedszkoli niepublicznych – 55 dzieci, do „zerówek” w szkołach podstawowych – 118 dzieci. Baza lokalowa placówek przedszkolnych nie jest najlepsza. Przedszkola Nr 2 w Józefowie mieszczą się na terenach i w budynkach nie będących własnością gminy. Przedszkole Nr 1 w OŜarowie Mazowieckim jest przepełnione, wykonane w starej technologii. Tabela nr 11. Szkoły podstawowe w gminie OŜarów Mazowiecki (w 2003 r.) Wyszczególnienie Liczba uczniów Liczba oddziałów Liczba uczniów objętych opieką świetlicową SP SP w Płochocinie w Święcicach SP Nr 1 SP Nr 2 Razem 728 199 315 67 1 309 30 10 15 6 62 315 45 38 47 444 Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Z zajęć pozalekcyjnych w szkołach podstawowych korzysta ogółem 953 uczniów. 56 Tabela nr 12. Gimnazja w gminie OŜarów Mazowiecki (w 2003 r.) Wyszczególnienie Gimnazjum w OŜarowie Maz. Gimnazjum w Płochocinie Razem Liczba uczniów 525 237 762 Liczba oddziałów 21 10 31 200 237 437 112 33 145 Liczba uczniów korzystających z zajęć pozalekcyjnych Liczba uczniów objętych opieką świetlicową Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Tabela nr 13. Szkoły prowadzone przez Gminę. (2003 r.) Wyszczególnienie uczniowie oddziały izby lekcyjne sale oddz. „0” sale komputerowe sala gimnastyczna siłownia boisko pomieszcz. powierzch. biblioteka wolumeny pomieszczenia świetlicy gabinet profilaktyczny nauczyciele ogółem (w osobach) w tym z wyŜszym wykształceniem Gimnazjum Gimnazjum w OŜarowie w Płochocinie Maz. SP Nr 1 SP Nr 2 SP w Płochocinie SP w Święcicach 525 21 20 2 1 1 1 1 - 237 10 10 1 1 1 1 1 - 728 30 25 2 1 1 1 2 115,80 m2 14 432 2 1 199 15 14 1 1 1 1 1 25,65 m2 5 560 - 315 15 14 1 1 1 1 78,2 m2 7 991 1 1 67 6 5 2 1 1 - 39 22 65 19 29 12 35 19 50 17 25 7 Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Tabela nr 14. Inne szkoły z terenu Gminy (2003 r.) Wyszczególnienie uczniowie oddziały izby lekcyjne sale oddz. „0” sale komputerowe sala gimnastyczna siłownia boisko pomieszcz. powierzch. biblioteka wolumeny Zespół Szkół w OŜarowie Maz. 238 8 9 2 1 1 1 64,8 10 931 Liceum im. Pallotiego Gimnazjum im. Pallotiego SP w Umiastowie 34 2 15 3 2 1 1 1 17 2 532 53 3 14 1 1 1 1 70 2500 57 Społeczna Specjalna Szkoła Podstawowa WyŜsze Seminarium Duchowne 14 2 2 1 1 - 88 6 3 1 1 - - - 124 840 pomieszczenia świetlicy gabinet profilaktyczny nauczyciele ogółem (w osobach) w tym z wyŜszym wykształceniem 1 1 1 - 1 1 1 18 20 3 6 6 17 20 2 6 - Źródło: „Strategia Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki”, 2004 r. 3.6.2. SłuŜba zdrowia i opieka społeczna Na terenie gminy OŜarów Mazowiecki funkcjonują ośrodki zdrowia świadczące podstawową opiekę zdrowotną. Są to: • Gminny Samodzielny Publiczny Zakład Lecznictwa Otwartego w OŜarowie Mazowieckim, • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Józefowie, • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Biovena” Inne placówki ochrony zdrowia to: • Dom Opiekuńczo Leczniczy w Pilaszkowie, • Prywatny Szpital Psychiatryczny z oddziałem detoksykacyjnym w Płochocinie. Gminny Samodzielny Publiczny Zakład Lecznictwa Otwartego w OŜarowie Mazowieckim świadczy usługi medyczne w zakresie Podstawowej Opieki Zdrowotnej dla 10 500 pacjentów. Świadczy usługi medyczne zakontraktowane przez Oddział Mazowiecki Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej – opieka lekarza pierwszego kontaktu : internisty i pediatry. Oprócz lekarzy obsługę medyczną sprawują: pielęgniarka środowiskowa-rodzinna, pielęgniarki medycyny szkolnej oraz połoŜna środowiskowa. W skład GSPZLO wchodzą równieŜ : poradnia chirurgii ogólnej oraz poradnia ginekologiczno – połoŜnicza. W GSPZLO pacjenci przyjmowani są ponadto w gabinetach specjalistycznych( poza kontraktem) : dermatologicznym, ortopedycznym, neurologicznym, laryngologicznym, pulmonologicznym oraz fizykoterapii. 58 Od 2006 roku GSPZLO planuje unowocześnienie Pracowni Rentgenowskiej oraz stopniową wymianę i uzupełnianie sprzętu medycznego, co pozwoli na poszerzenie zakresu usług specjalistycznych i zwiększenie szans pozyskania kontraktów z Narodowego Funduszu Zdrowia. Dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców zachodniej części gminy planowana jest budowa Ośrodka Zdrowia w Józefowie . Przewidywane zakończenie inwestycji koniec 2006 r. Planuje się budowę budynku o pow. uŜytkowej dla celów słuŜby zdrowia - 338 m2. Zamierzono uruchomienie tam usług z zakresu podstawowej opieki lekarskiej: lekarza pierwszego kontaktu ( internista i pediatra) oraz gabinetu stomatologicznego i poradni ginekologiczno – połoŜniczej. Na terenie gminy działa Klub „Quo vadis”. Prowadzi on działalność związaną z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych, zajmuje się równieŜ działaniami na rzecz integracji społecznej osób uzaleŜnionych od alkoholu. Zadania te są ujmowane w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, uchwalanym corocznie przez Radę Miejską. Program realizuje Klub „Quo vadis” i inspektor ds. rozwiązywania problemów alkoholowych. W gminie OŜarów Mazowiecki działa Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, który realizuje zadania własne i zlecone w zakresie pomocy społecznej i bezpieczeństwa socjalnego. W 2003 r. Gmina OŜarów Mazowiecki zrealizowała zadania z zakresu pomocy społecznej na poziomie 41,9%. W porównaniu z dotacją otrzymaną od Wojewody, udział finansowy Gminy w realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej od 1999 do 2003 r. z roku na rok maleje. W 1999 r. Gmina przeznaczyła na ten cel 652 856 zł (50,6 %), Wojewoda – 636 676 zł., w 2003 r. Gmina – 636 945 zł (41,9%), Wojewoda - 881 717 zł. Tabela nr 15. Osoby i rodziny objęte pomocą w formie zasiłków (1999 – 2003 r.) ROK 1999 2000 2001 2002 2003 Zadania własne ilość osób ilość rodzin w rodzinach 199 568 457 1 283 478 1 254 560 1 470 408 1 268 Zadania zlecone ilość osób ilość rodzin w rodzinach 436 971 254 702 244 579 265 862 259 873 Źródło: „Strategia Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki”, 2004 r. 59 Główne powody przyznawania pomocy społecznej w 2003 r. w gminie OŜarów Mazowiecki to: • ubóstwo, pomoc dla 410 rodzin • długotrwała choroba, pomoc dla 390 rodzin • niepełnosprawność, pomoc dla 180 rodzin • alkoholizm, pomoc dla 92 rodzin • bezrobocie, pomoc dla 80 rodzin • ochrona macierzyńska, pomoc dla 20 rodzin • bezradność w sprawach opiekuńczo – wychowawczych i prowadzeniu gospodarstwa domowego, pomoc dla 16 rodzin • trudności w przystosowaniu do Ŝycia po opuszczeniu zakładu karnego, pomoc dla 4 rodzin • bezdomność, pomoc dla 1 rodziny Gminę OŜarów Mazowiecki zamieszkuje duŜa ilość osób niepełnosprawnych, rodzin wielodzietnych oraz rodzin dotkniętych alkoholizmem. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej (5 pracowników) zajmuje się rozpoznawaniem potrzeb rodzin i osób indywidualnych w celu zaspokajania ich niezbędnych potrzeb bytowych. GOPS współpracuje z gminnymi i pozagminnymi instytucjami działającymi dla społeczności lokalnej. 3.6.3. Sport i turystyka Sport W gminie OŜarów Mazowiecki funkcjonuje 6 klubów sportowych: 1) Klub Sportowy „OŜarowianka” - dysponuje stadionem z weryfikacją MZPN Działają tu: - sekcja piłki noŜnej - sekcja tenisa stołowego Klub liczy łącznie 188 zawodników 2) AKS F.C. Płochocin – posiada boisko główne ligowe, z weryfikacją MZPN o wymiarach 100x60m i boisko treningowe o wymiarach 90x40 m. Boisko główne jest ogrodzone. Planuje się wykonanie oświetlenia. Działa tu: 60 - sekcja piłki noŜnej – liczy łącznie 46 zawodników. W zimie treningi odbywają się w szkole podstawowej i gimnazjum w Płochocinie w hali 35x20m. W obiekcie jest teŜ siłownia. 3) UKS Ambra – posiada boisko główne z weryfikacją MZPN oraz boiska boczne Działa tu: - sekcja piłki noŜnej Klub liczy łącznie 106 zawodników 4) UKS Net – wykorzystuje korty tenisowe przy Szkole Podstawowej Nr 1 w OŜarowie Mazowieckim, oraz duŜą halę sportową szkoły - sekcja tenisa ziemnego – liczy łącznie 53 zawodników Podczas zimy zawodnicy trenują w halach sportowych szkół. 5) Klub Sportowy „1” - sekcja pływacka przy Pływalni Miejskiej - dzieci w wieku 10 –11 lat ( 90 osób) 6) UKS „PALL – Jedynka” - sekcja łucznicza, przy Gimnazjum i Liceum im. W.Pallotiego Szkoleniem łuczniczym objeta jest grupa 38 osób w wieku 11-16 lat. Mieszkańcom gminy i turystom słuŜy nowooddana do uŜytku w 2002 r. Pływalnia Miejska w OŜarowie Mazowieckim. Halę basenową wyposaŜono w nowoczesne urządzenia wodno – rekreacyjne w kilku basenach o róŜnej głębokości i temperaturze wody. Są to: basen sportowy 25x12,5m, basen do nauki pływania 12,5x6m, zespół basenów rekreacyjnych, sztuczna rzeka o głębokości 1,3 m, masaŜ karku, masaŜe boczno – denne, parasol wodny, gejzer wodno – powietrzny, płytki powietrzne, zjeŜdŜalnia, jacuzzi, sauna, fitness. Potrzeby związane z rozwojem poszczególnych dyscyplin sportowych i krzewieniem sportu wśród młodzieŜy najlepiej rozwiąŜe planowana inwestycja jaką będzie Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji z niezbędną bazą sportową. Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji planowany jest do realizacji w latach 2006 – 2009 w miejscowości Kręczki. Zagospodarowana w ten sposób zostanie nieruchomość bez zadrzewień o pow. 11,607 ha, połoŜona na granicy dwóch gmin Stare Babice i OŜarów Mazowiecki oraz dzielnicy Warszawa –Bemowo. Lokalizacja ta pozwoli na 61 wykorzystanie potencjału ośrodka przez mieszkańców Gminy OŜarów Mazowiecki, gmin sąsiednich jak równieŜ Warszawy ( Bemowo, Wola). Zgodnie z projektem koncepcyjnym wyłonionym w wyniku konkursu, obiekt będzie przystosowany do organizacji masowych imprez sportowo – rekreacyjnych o zasięgu regionalnym przy współpracy z władzami powiatu oraz województwa. W ramach Gminnego Ośrodka Sportu i Rekreacji planowane są m.in. - boiska do piłki noŜnej wraz z zapleczem przystosowane do przeprowadzania na nim rozgrywek piłkarskich na szczeblu ligowym oraz zawodów lekkoatletycznych ( w tym biegi terenowe), - korty tenisowe dające moŜliwość przeprowadzania oficjalnych turniejów, - boiska do koszykówki, siatkówki, piłki ręcznej - teren wyposaŜony w urządzenia do jazdy na wrotkach, łyŜworolkach, deskorolkach oraz rowerach BMX ( cross) poza tym planuje się jeszcze budowę bezpiecznego placu zabaw dla dzieci oraz ścieŜek zdrowia w otoczeniu zieleni parkowej wyposaŜonych w urządzenia do ćwiczeń i wypoczynku. Turystyka Atrakcje turystyczne, które mogą przyciągać do gminy turystów i odwiedzających to: • Pilaszków – Dwór z 1820 r. – Muzeum Dworu Polskiego z bogatym zbiorem powozów, w największym na Mazowszu Muzeum Pojazdów Konnych, pięknym parkiem wokół dworku i cennymi zbiorami historycznymi, • Dworek przy ul. Poniatowskiego w OŜarowie Mazowieckim, w którym podpisano akt zakończenia walk Powstania Warszawskiego w 1944 r., • Ołtarzew – park z malowniczymi stawami, własność Towarzystwa Przyjaciół Ołtarzewa, Park Ołtarzewski jest parkiem podworskim, ma powierzchnię ok. 15ha, znajduje się on na przedłuŜeniu starej, 400- metrowej alei lipowej prowadzącej od szosy WarszawaPoznań. Od południa park graniczy z ulicą oddzielającą teren szkoły i Seminarium KsięŜy Pallotynów. W części tej znajdują się: alejki, polany, występuje dość duŜe zróŜnicowanie gatunków drzew. DuŜa polana w środku parku wykorzystywana jest jako boisko do piłki noŜnej (dawny ogród owocowy tzw. "Nowy"). Po wejściu do parku 62 główną bramą zauwaŜymy po prawej stronie niewielkie wzniesienie terenu porośnięte drzewami i krzewami. Miejsce to jest dawną lokalizacją dworku tzw. Kierbedziówki, spalonego przez Niemców we wrześniu 1939 r. Do chwili obecnej z budynku zachowały się ruiny piwnic. Północna część parku ma charakter leśny. W części tej znajdują się 4 stawy o powierzchni: 0,9 ha, 0,16 ha, 0,13 ha, 0,05 ha. Park ma charakter publiczny , będąc własnością Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa uŜyczony gminie jest uŜytkowany jako Gminny Park Rekreacji i Wypoczynku. Na przewaŜającym obszarze występują zarośla krzewów, roślinność zielna. Głównymi gatunkami liściastymi są: jesion wyniosły (11), olsza czarna (8), wiąz szypułkowy (35), lipa drobnolistna (21), topola bujna (21), topola biała (16), robinia zwana popularnie akacją. Gatunki iglaste są reprezentowane zaledwie przez kilka drzew : świerk zwyczajny i sosna wejmutka. Park odgrywa duŜą a moŜe odegrać jeszcze większą rolę jako miejsce rekreacji mieszkańców OŜarowa. Towarzystwo Miłośników Ołtarzewa istnieje od 1906 r., jego jednym z pierwszych prezesów był Klemens Kusociński, ojciec Janusza Kusocińskiego , obecnie liczy ono ponad 100 członków. • Umiastów - Dworek szlachecki ; XIX wieczny dworek urządzony stylowo i wypełniony pamiątkami szlacheckimi, z bogatą kolekcją herbów szlachty polskiej w róŜnych technikach ( rzeźbione w drewnie, na proporcach, w porcelanie rodowej, w sztućcach, malowane farbą olejną na desce, biŜuteria rodowa) wraz z biblioteczką herbarzy i literaturą genealogiczną. Organizacja Giełd Szlacheckich, popularyzacja kultury szlacheckiej wśród dzieci i młodzieŜy – organizacja lekcji tematycznych. Pokazy walk, tańców oraz obyczajów dworskich. • Dwór, spichlerz , park wraz z zabytkowa kapliczką z połowy XIX w. w Gołaszewie z 1859 r., wpisany do rejestru zabytków stanowi cenną pozostałość miejscowego dziedzictwa kultury. W dworze mieszkał i tworzył rzeźbiarz M. KałuŜny. Park posiada bogaty drzewostan. W przyszłości planowane jest tutaj Centrum rekreacji i historii rolnictwa gminnego. • teren rekreacyjny ogólnodostępny przy Szkole Podstawowej w Umiastowie , znajduje się tam miejsce na ognisko, boisko do piłki noŜnej, boisko do plaŜowej piłki siatkowej, górka do zjeŜdŜania na sankach. 63 • park dworski w Macierzyszu z najdłuŜszym na Mazowszu czworakiem dworskim, • teren rekreacyjny przy byłej szkole w Macierzyszu (miejsce na ognisko, huśtawki, boisko), pięknie zadrzewiony z pamiątkowym dębem posadzonym w 1962 r. W budynku mieści się Stowarzyszenie Rozwoju Macierzysza, które jest organizatorem spotkań edukacyjnych, związanych z przyrodą, ekologią, wiedzą o regionie. W budynku jest takŜe Izba Regionalna z eksponatami związanymi z kulturą regionu. Tereny te mogą w przyszłości stać się miejscem wypoczynku dla mieszkańców warszawskiej aglomeracji. Przy samej trasie dojazdowej stoi drewniany budynek – najstarszy obiekt w Macierzyszu (tu znajdowała się pierwsza szkoła), • Macierzysz – Szlakiem Mazowieckich Kapliczek, tu na przestrzeni 1 km stoi 7 kapliczek, • Macierzysz – łowisko wędkarskie z podestami dla wędkarzy, • Dworek w Duchnicach wybudowany w 1867 r., • Dwór w Płochocinie, • Park w Wolicy z niepowtarzalnymi , unikatowymi ekosystemami. Na działce w Szeligach planowana jest budowa Skansenu Miniatur Mazowsza. Będą tu np. dworek F. Chopina w śelazowej Woli, Nieborów, Wilanów, Dwór w Czarnolesie i inne budowle historyczne i sentymentalnie związane z Mazowszem. Trwają teŜ prace nad przygotowaniem tablic informacyjnych o regionie, trasach rowerowych, tablic edukacyjnych „Ptasi zegar”. Baza hotelowa i gastronomiczna w Gminie OŜarów Mazowiecki wg stanu na dzień 01.02.2005 r. przedstawia się następująco: 1) Hotel MAZURKAS OŜarów Mazowiecki, ul. Poznańska 177 - Bar i Restauracja - ilość miejsc noclegowych – 260 2) Hotel REST Mory, ul. Poznańska 33 - Restauracja - ilość miejsc noclegowych – 221 3) Hotel FUS , ul.Poznańska 250 4) ZAJAZD POMIAN OŜarów Mazowiecki, ul. Mickiewicza 5A 64 - Restauracja ilość miejsc noclegowych – 24 5) Kwatery prywatne – w ewidencji Gminy – 10 - ilość miejsc noclegowych - 30 3.6.4. Kultura Miasto i Gmina OŜarów Mazowiecki utrzymuje następujące placówki upowszechniania kultury: Dom Kultury „Uśmiech”, biblioteki i filie biblioteczne. Dom Kultury „Uśmiech” dzięki uzyskaniu pod koniec 2004 r. nowego obiektu w centrum miasta, zdecydowanie poprawił standard i zakres formułowanej oferty kulturalnej. Poza nową kameralną salą wystawienniczą, w której cyklicznie odbywają się spektakle teatralne, czwartkowe spotkania Burmistrza z ciekawymi ludźmi, koncerty, odczyty i zebrania, wystawy malarstwa, instytucja ta realizuje cele statutowe poprzez cykliczne zajęcia w szesnastu sekcjach zespołach i klubach, skupiając ponad 200 osób. Instytucja szeroko współpracuje ze szkołami i przedszkolami oraz jest otwarta na ciekawe propozycje o charakterze wolontariackim i społecznym, o czym świadczy bogata oferta programowa. Dom Kultury, poza realizacją zadań statutowych, współpracuje z innymi podmiotami, przy realizacji imprez plenerowych i festynów, takich jak: Dni OŜarowa, DoŜynki, Dzień Dziecka, PoŜegnanie Lata. W nowym obiekcie przy ul. Poznańskiej 165 Domu Kultury uruchomiono nowoczesną pracownię plastyczną i studio piosenki. Bierze się równieŜ pod uwagę zagospodarowanie starej placówki przy ul. Konotopskiej 6 dla potrzeb młodzieŜowego klubu, będącego filią Domu Kultury. Główna coroczną imprezą kulturalną Miasta jest Festiwal Muzyki Kameralnej „ Muzyka w Barwach Jesieni”, którego koncerty odbywają się w kościołach, domu kultury i salach Hotelu Mazurkas. Dom Kultury „Uśmiech” realizuje następujące formy pracy: Nazwa formy Miejsce realizacji 1. ZESPÓŁ LUDOWY „OśAROWIACY” Szkoła Podstawowa Nr1 2 grupy wiekowe Sala Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa 2. ZESPÓŁ WOKALNO – TANECZNY „UŚMIECH” 3 grupy wiekowe Szkoła Podstawowa w Płochocinie 65 3. ZESPÓŁ TANECZNO –WOKALNY „IMPULS” 2 grupy wiekowe Szkoła Podstawowa Nr 1 w OŜarowie Mazowieckim 4. ZESPÓŁ SENIORÓW ”OśAROWSKIE KUMOSZKI” Dom Kultury „Uśmiech” 1 grupa 5. GRUPA TEATRALNA „BRONISZE” Przedszkole w Borniszach 8 grup wiekowych 6. ZAJĘCIA PLASTYCZNE I ŚWIETLICOWE Płochocin Klub Fabryka 7. GIMNASTYKA KOREKCYJNA DLA DZIECI Dom Kultury „Uśmiech” 1 grupa Dom Kultury „Uśmiech” 8. GIMNASTYKA DLA PAŃ 1 grupa 9. SEKCJA BRYDśOWA Dom Kultury „Uśmiech” 10. NAUKA GRY NA PIANINIE Dom Kultury „Uśmiech” lekcje indywidualne 11. KONWERSACYJNE WARSZATY Z JĘZYKA Dom Kultury „Uśmiech” ANGIELSKIEGO Firma Wise World 3 grupy of English 12. ZAJĘCIA TANECZNE DLA KOBIET Dom Kultury „Uśmiech” 1 grupa 13. ZAJĘCIA TANECZNE DLA MŁODZIEśY Dom Kultury „Uśmiech” 1 grupa 14. KLUB BITEWNYCH GIER PLANSZOWYCH Dom Kultury „Uśmiech” 15. ZESPÓŁ ROCKOWY „GIMNZJALIŚCI” Dom Kultury „Uśmiech” NOWE PLANOWANE FORMY PRACY 16. STUDIO PIOSENKI Dom Kultury „Uśmiech” 17. PRACOWNIA MALARSTWA I RYSUNKU Dom Kultury „Uśmiech” Kultura jest czynnikiem wpływającym na: - zwiększenie poziomu Ŝycia mieszkańców (poprawa zrównowaŜonego rozwoju społeczno – gospodarczego gminy), - poszanowanie i ochronę dziedzictwa kulturowego, - promocję gminy w regionie, kraju i świecie 66 Zadania związane z rozwojem działalności kulturalnej w gminie to: 1) promowanie aktywności społeczno – kulturalnej w czasie wolnym, poprzez organizację róŜnorodnych ofert dla dzieci, młodzieŜy i dorosłych w zakresie kultury, rekreacji i wypoczynku. 2) rozwój juŜ odbywających się i tworzenie nowych przedsięwzięć kulturalnych - jak Festiwal „ Muzyka w barwach jesieni” coroczna impreza zorganizowana we współpracy z gminnymi parafiami – promująca muzykę kameralną, - Dni OŜarowa Mazowieckiego, - DoŜynki Gminne, - Kolejna Edycja Nagrody Honorowej Miasta „ Felicji”. 3) stworzenie róŜnych form zajęć w celu przeciwdziałania patologiom wśród dzieci i młodzieŜy, realizowanych przez np. DK i jego placówki , 4) podnoszenie poziomu świadomości społecznej z zakresu roli środowiska przyrodniczego i dziedzictwa kulturowego oraz poznawanie i kultywowanie historii i tradycji gminy i regionu (utworzenie przy instytucji DK wydzielonej komórki zajmującej się zbieraniem, dokumentowaniem i archiwizowaniem bazy danych w zakresie bieŜącej i dawnej historii gminy i jej mieszkańców, a w tym: multimedialne opracowywanie bazy danych oraz opracowywanie wybranych materiałów w formie drukowanej lub elektronicznej). 5) wspieranie rozbudowy, adaptacji i modernizacji obiektów o podstawowym znaczeniu dla kultury gminy i regionu takich jak np. zabudowania w Gołaszewie 6) ułatwianie dostępu do kultury poprzez wspieranie inicjatyw mieszkańców 7) rozwój współpracy kulturalnej oraz oświatowej na szczeblu międzygminnym, międzyregionalnym i międzynarodowym. Stan czytelnictwa i ilość bibliotek przedstawia tabela nr 16. Tabela nr 16. Biblioteki i filie na terenie gminy OŜarów Mazowiecki (2003 r.) Powierzchnia Liczba czytelników uŜytkowa w m2 Biblioteka (ogółem) 51 295 660 2 457 Biblioteka w OŜarowie Maz. 23 797 515 1 898 Filia w Płochocinie 9 825 60 95 Filia w Święciciach 7 661 50 329 Filia w Broniszach 10 012 35 135 Źródło: Dane Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki, 2004 r. Placówka Wolumeny 67 3.7 Bezpieczeństwo publiczne Za zapewnienie bezpieczeństwa publicznego na terenie gminy odpowiedzialny jest Burmistrz oraz Komisariat Policji w OŜarowie Mazowieckim. Teren gminy podzielony jest na pięć rejonów słuŜbowych . Na terenie Gminy nie funkcjonuje StraŜ Miejska. Dokonana analiza stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego wskazuje, Ŝe nastąpi wzrost przestępczości o charakterze kryminalnym, w szczególności przeciwko mieniu łącznie ze zwiększeniem brutalizacji działań pojedynczych przestępców jak równieŜ zorganizowanych grup przestępczych. Znaczącymi zagroŜeniami są równieŜ wykroczenia i przestępstwa popełniane przez kierowców. Potencjalne zagroŜenie stanowią równieŜ transporty towarowe realizowane w ruchu kołowym i w ruchu kolejowym na trasie kolejowej Warszawa –Sochaczew. W ruchu towarowym przewoŜone są róŜnego rodzaju substancje chemiczne niebezpieczne dla Ŝycia i zdrowia ludzkiego. Fakt, iŜ na terenie gminy OŜarów Maz. znajdują się niestrzeŜone przejazdy kolejowe oraz brak bezkolizyjnych przejazdów czyni przedmiotowe zagroŜenia jak najbardziej realnymi. Mając na uwadze prognozowane kierunki zagroŜeń działalnością przestępczą na terenie działania Komisariatu Policji w OŜarowie Mazowieckim wytyczono następujące cele działań: - podniesienie poziomu społecznego poczucia bezpieczeństwa poprzez podjęcie systematycznych działań zmierzających do zminimalizowania zagroŜenia przestępczością kryminalną, - zapewnienie porządku i spokoju w miejscach stałego gromadzenia się elementu przestępczego, - rozpoznawanie i zapobieganie zjawiskom patologii wśród dzieci, młodzieŜy oraz rodzin, w szczególności przeciwdziałanie przestępczości i demoralizacji nieletnich, jak równieŜ przeciwdziałanie narkomanii w szkołach, - aktywizacja w społeczeństwie inicjatyw na rzecz bezpieczeństwa i porządku publicznego Zadania z zakresu ochrony przeciwpoŜarowej na terenie gminy wykonują dwie jednostki Ochotniczej StraŜy PoŜarnej w OŜarowie Mazowieckim oraz w Święcicach. Razem liczą one 70 członków. Jednostki te dysponują niŜej wymienionym sprzętem: 68 Lp. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Nazwa sprzętu CięŜki sam. gaśniczy GCBA 6/32 Średni sam. gaśniczy GBA 2,5/16 Samochód ratownictwa technicznego Drabina mechaniczna 12 m Multicar Autobus – Autosan Sprzęt oddymiający Sprzęt do ratownictwa drogowego Aparaty ochrony dróg oddechowych Ratownictwo wodne /łódź, osprzęt / Agregaty prądotwórcze 2,2 i 2,5 KW Piły spalinowe do cięcia stali i betonu Piły mechaniczne do drzewa Motopompy poŜarnicze Motopompy szlamowe do wypompowań Sprzęt sanitarny i pomoc medyczna OSP OŜarów. 1 2 1 1 OSP Święcice 1 1 1 1 1 17 1 2 2 4 2 3 5 1 4 1 1 2 2 2 2 ZagroŜenia poŜarowe na terenie miasta i gminy wynikające z zabudowy i przemysłu są niewielkie, ilość sprzętu gaśniczego wystarczająca, rozmieszczenie jednostek OSP korzystne. Gmina realizuje podstawowe zadania związane z ochroną ludności/urządzeń uŜyteczności publicznej, zakładów pracy/ , skupiając swój wysiłek głównie na: ostrzeganiu, alarmowaniu i informowaniu ludności o zagroŜeniach, prowadzeniu ewakuacji oraz zapewnieniu ewakuowanym pomocy medycznej i socjalnej głównie w zakresie zakwaterowania i wyŜywienia. Na terenie administrowanym istnieje system ostrzegania i alarmowania ludności , przygotowane są siły i środki /zespół ds. ewakuacji doraźnej do prowadzenia doraźnej ewakuacji i pomocy medycznej. W celu sprawnego koordynowania i kierowania działań w przypadku nadzwyczajnych zagroŜeń istnieje Radiowa Sieć Zarządzania Burmistrza . Miasto i Gmina nie posiada budowli ochronnych/schrony/ . 3.8 Diagnoza rynku pracy – problematyka bezrobocia Wobec ubytku miejsc pracy w sektorze duŜych podmiotów gospodarczych w Mieście i Gminie OŜarów Mazowiecki obserwuje się wzrost przedsiębiorczości mieszkańców ukierunkowany na rozwój drobnej przedsiębiorczości. 69 JednakŜe struktura rodzajowa działalności gospodarczej nie stanowi czynnika generującego nowe miejsca pracy, na szeroką skalę. Powodem tego jest duŜa ilość drobnych podmiotów gospodarczych, funkcjonujących jako firmy rodzinne, zatrudniających jedną do dwóch osób oraz mała ilość większych podmiotów gospodarczych, wykazujących tendencje rozwojowe. Sytuację na rynku pracy ratuje bliskość Warszawy i innych uprzemysłowionych gmin podstołecznych oraz dobra komunikacja i rozwój motoryzacji. Dzięki temu mieszkańcy gminy w wieku produkcyjnym mogą znaleźć zatrudnienie. Podstawowe funkcje gospodarcze rozwijające się w gminie stabilizują tempo przekształcania charakteru gminy. Funkcja produkcji rolniczej jest i pozostanie waznym kierunkiem rozwoju gminy. W trakcie procesu urbanizacji gminy następuje dogęszczanie i powiększanie dwóch podstawowych ośrodków – miasta OŜarowa Mazowieckiego i osiedla Józefów - Płochocin. Zmiana w rozmieszczeniu ludności i formowanie się duŜych jej skupisk w części północno-wschodniej gminy, jest waŜną przesłanką do kształtowania sieci ośrodków usługowych. Zasoby pracy (ludność w wieku produkcyjnym) stopniowo wzrastają i są wykorzystywane w rozwijającym się nierolniczym sektorze prywatnym. Świadczy to o wysokiej aktywności gospodarczej mieszkańców gminy, ich dobrym poziomie kwalifikacji i przygotowania do działalności w nowych warunkach gospodarki rynkowej. Zmiany w strukturze demograficznej, polegające na stopniowym starzeniu się ludności (zmniejszenie udziału ludności w wieku przedprodukcyjnym), są cechą obecnego okresu rozwoju demograficznego kraju. Według danych Powiatowego Urzędu Pracy (stan na 31.12.2004 r.), bezrobocie w Gminie OŜarów Mazowiecki kształtuje się następująco: Zarejestrowani ogółem - 982 osoby, w tym kobiety - 445 osób, w tym uprawnieni do zasiłków - 93 osoby Natomiast na terenie Powiatu Warszawskiego Zachodniego w dniu 31.12.2004 r. bezrobocie kształtowało się w następujący sposób: Zarejestrowani ogółem - 4440 osób 70 w tym kobiety - 2038 osób w tym uprawnieni do zasiłków - 515 osób W porównaniu z III kwartałem 2004 r. liczba bezrobotnych w Gminie OŜarów Mazowiecki wzrosła o 26 osób, tj. o 2,65%. Strukturę bezrobocia w gminie na przestrzeni ostatnich lat obrazuje wykres nr 3. Wykres nr 3. Struktura bezrobocia w Mieście i Gminie OŜarów Mazowiecki w latach 2000-2003 1400 1155 1200 1064 Liczba osób 1000 800 887 704 550 600 467 418 400 200 338 166 114 180 159 73 59 69 99 0 2000 2001 2002 2003 do końca III kwartału Rok Ogólna liczba zarejestrowanych bezrobotnych Kobiety Ogólna liczba bezrobotnych z prawem do zasiłku Źródło: Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki 3.9 Gospodarka finansami Gminy OŜarów Mazowiecki Finansowym wyrazem i instrumentem polityki gospodarczej gminy jest budŜet, będący podstawowym planem jej działalności na rok kalendarzowy. Do bieŜącej analizy stopnia realizacji budŜetu niezbędna jest szczegółowa prognoza dochodów, na które składają się: • podatki i opłaty lokalne, • udział w podatkach stanowiących dochody budŜetu państwa, 71 Kobiety • dochody z majątku gminy, • odsetki od środków na rachunkach bankowych, • pozostałe dochody Znaczne dochody gmina czerpie z : • • • podatków i opłat lokalnych - podatek rolny od osób prawnych i fizycznych, - podatek leśny od osób prawnych , - podatek od nieruchomości od osób prawnych i fizycznych, - podatek od środków transportowych od osób prawnych i fizycznych - podatek od posiadania psów, - opłata lokalna, - podatki od spadków i darowizn, - karta podatkowa, - opłata skarbowa, - odsetki udział w podatkach budŜetu państwa - podatek dochodowy od osób fizycznych, - podatek dochodowy od osób prawnych, - wpływy z opłat za zezwolenia na sprzedaŜ alkoholu, - pozostałe dochody dochody z majątku gminy - dzierŜawa i leasing, - sprzedaŜ majątku komunalnego, - róŜne opłaty (wieczyste uŜytkowanie) PowyŜsze dochody naleŜy jeszcze uzupełnić o: • subwencję oświatową, • dotacje na zadania własne, • dotacje pozabudŜetowe, • dotacje na zadania zlecone i realizowane na podstawie zawartych porozumień Opierając analizę finansową gminy na budŜecie Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki z 2004 r., moŜna stwierdzić, Ŝe Gmina planuje utrzymanie dynamiki dochodów w latach 2005 – 2010 na poziomie ok. 3,1%. Planowana inflacja to 3% rocznie. 72 Gmina posiada zdolność do generowania środków na obsługę zadłuŜenia i wydatki inwestycyjne. W prognozie wydatków bieŜących zakłada się dyscyplinę wzrostu. Wzrost wydatków zakłada się na poziomie ok.2,9% corocznie. W latach 2005 – 2010 zaangaŜowane wolne środki (przeznaczone na obsługę zadłuŜenia i inwestycje) utrzymywać się będą na pozycji stabilnej w układzie nominalnym, zaczyna jednak przewaŜać minimalna tendencja spadkowa w układzie realnym, przy załoŜonej 3% inflacji. NaleŜy dąŜyć, przy załoŜonym poziomie dochodów, do dyscyplinowania wydatków bieŜących lub zabezpieczania wyŜszych dochodów budŜetowych, co umoŜliwi utrzymanie wydatków inwestycyjnych na poziomie 2000 – 2003 r. W latach 2005 – 2010 Gmina, dla zrealizowania planowanych inwestycji, moŜe pobierać kredyty lub poŜyczki, jest bowiem w stanie zabezpieczyć spłaty obsługi kredytu. W projekcie budŜetu Gminy na 2006 r. przyjęto: - dochody w wysokości 48.209.708 zł - wydatki w wysokości 52.563.728 zł RóŜnica między kwotą planowanych dochodów, a kwotą planowanych wydatków to 4.354.020 zł. W 2006 r. planuje się zaciągnięcie kredytów na realizację inwestycji w wysokości 5.800.000 zł.. Łączna kwota poŜyczek i kredytów zaciągniętych w latach poprzednich, przypadająca do spłaty w 2006 r. to: 2.945.980 zł, tj. 6,1 % %, planowanych na rok budŜetowy dochodów gminy. Łączna kwota długu gminy na koniec 2006 r. planowana jest na 20,6 % dochodów ogółem. Plan dochodów budŜetu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki na 2006 r. przedstawia tabela nr 17. 73 Tabela nr 17. Plan dochodów budŜetu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki na rok 2006. Lp. 1 I Źródła dochodów 2 Dochody z podatków i opłat ogółem Kwota w zł. 3 23.940.167 z tego: 1. podatek od nieruchomości 2. podatki i opłaty od gospodarstw rolnych 3. podatek od spadków i darowizn 4. opłata skarbowa 5. podatek od środków transportowych 6. podatki opłacane w formie karty podatkowej 7. pozostałe dochody w tym : - podatek leśny - podatek od psów - 5% dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu adm. rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami II III IV V. Udziały w podatkach stanowiących dochód budŜetu państwa z tego: 1. podatek dochodowy od osób prawnych 2. podatek dochodowy od osób fizycznych 17.500.000 700.000 250.000 150.000 1.300.000 150.000 3.890.167 710 2.000 2.957 13.194.942 2.000.000 11.194.942 Subwencja ogólna 6.693.909 Część oświatowa 6.693.909 Dotacje celowe ogółem 3.080.690 z tego: 1. na zadania własne 2. na zadania zlecone 160.500 2.920.190 Dochody z majątku gminy 1.300.000 Razem / I+II+III+IV+V/ 48.209.708 Źródło: „Projekt budŜetu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki na rok 2006” 74 4. ANALIZA SWOT MOCNYCH I SŁABYCH STRON, SZANS I ZAGROśEŃ Analizując mocne i słabe strony gminy OŜarów Mazowiecki oraz jej zewnętrzne szanse i zagroŜenia rozwojowe, wynikające z otoczenia rynkowego w skali makro i mikro, podzielono obszar zagadnień charakteryzujących gminę i jej otoczenie na 4 grupy: I GOSPODARKA II SFERA SPOŁECZNA III INFRASTRUKTURA TECHNICZNA IV ŚRODOWISKO 4.1. Strategiczna diagnoza mocnych i słabych stron gminy 4.2. Strategiczna diagnoza zewnętrznych szans i zagroŜeń rozwojowych wynikających z otoczenia rynkowego GOSPODARKA Mocne strony • Tereny przygotowane pod inwestycje dla duŜych i małych podmiotów gospodarczych, rzemiosła i handlu, stanowiące duŜą atrakcyjność inwestycyjną gminy, • Jasne mechanizmy otrzymywania pozwoleń na lokalizację inwestycji, • Dostępność źródeł energii i prorozwojowa polityka inwestycyjna w zakresie infrastruktury komunalnej, • Polityka podatkowa gminy (ulgi podatkowe), • DuŜa ilość podmiotów gospodarczych osób fizycznych, Słabe strony • Malejący sektor duŜych podmiotów gospodarczych, • Zbyt mała ilość zakładów produkcyjnych, • Brak terenów pod budownictwo (tereny uŜytkowane rolniczo o wysokiej jakości gruntów), • Konieczność przeznaczania dobrych ziem rolniczych pod inwestycje, • Trudności ze zbytem produktów rolnych, • Niewystarczająco rozwinięte przetwórstwo rolne, • Brak zorganizowanych grup 75 • Specjalna strefa ekonomiczna, producenckich w zakresie rolnictwa, • Szczupłe zasoby finansowe mieszkańców gminy na rozwój przedsiębiorczości, • Konieczność posiadania wkładu własnego przy realizacji projektów z wykorzystaniem środków z funduszy krajowych i zagranicznych (posiadanych przez samorządy, przedsiębiorców, organizacje), • Właściwa struktura agrarna (duŜe indywidualne gospodarstwa rolne), • Niewystarczająca tania baza turystyczna, • Rozwinięta sieć usług zwłaszcza, w branŜy spoŜywczej i przemysłowej, • • Warunki sprzyjające rozwojowi rekreacji, Brak tablic informacyjnych o regionie, oznaczenia tras rekreacyjnych, rowerowych i pieszych, • Brak gospodarstw agroturystycznych, • Dobrze rozwinięta baza hotelowa, • Brak kompleksowej strategii promocji Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki • Rozwój firm prowadzących ponadlokalną działalność gospodarczą, • Wysoka jakość ziem uprawnych, • Wysoko rozwinięta produkcja rolnicza, • Największy w Polsce Rolno – SpoŜywczy Rynek Hurtowy, • Warunki sprzyjające rozwojowi produkcji warzywnej, stanowiącej m.in. zielone zagłębie stolicy, • Korzystna lokalizacja gminy, • Dobra dostępność komunikacyjna, • Bliskość Warszawy i sąsiedztwo podstołecznych gmin, • Wysokie dochody gminy, • Dobre przygotowanie zawodowe pracowników Urzędu Gminy w zakresie rozwoju przedsiębiorczości i priorytetowe traktowanie przedsiębiorczości przez władze gminy. GOSPODARKA Szanse • Wspólne działania miasta i gminy na rzecz rozwoju i promocji, ZagroŜenia • • Wystarczająca przestrzeń inwestycyjna, • • Pozyskanie inwestorów, • Prowadzenie takiej produkcji rolnej i warzywniczej, która odpowiadałaby potrzebom rynku regionalnego, krajowego i zagranicznego, w tym UE, Zbyt wysokie oprocentowanie kredytów na działalność gospodarczą, Brak spójnej polityki rolnej w kraju i regionie, • Wysokie koszty produkcji rolnej wpływające na nierentowność gospodarstw, • Brak wiary rolników w dobrą politykę 76 • Rozwój rynków wewnętrznych, giełd towarowych, rolno – spoŜywczych i przemysłowych, rolną państwa, • Pozostawienie małych przedsiębiorców bez pomocy ze strony państwa, samorządów, • Za mała ilość środków finansowych lub ich całkowity brak na spłatę kredytów wcześniej zaciągniętych, • Wysokie oprocentowanie kredytów, • Brak ochrony krajowych i regionalnych rynków zbytu, • Włączenie się rolników do grup producenckich – regionalnych, krajowych i zagranicznych, • Niewłaściwe przepisy prawne, celne itp., nie preferujące rodzimych producentów, • Edukacja społeczeństwa, • Obowiązywanie zakazów i ograniczeń w sferze inwestycji w części gminy, która znajduje się w Obszarze Chronionego Krajobrazu, • Unowocześnianie gospodarstw rolnych i ich produkcji, • Rozwój przetwórstwa rolnego i warzywniczego, • Rozwój turystyki, agroturystyki i rekreacji, • Rozwój gastronomii, • Progospodarcza polityka państwa, premiująca przedsiębiorczość, • MoŜliwość wykorzystania środków • z funduszy krajowych i zagranicznych, w tym z UE na współfinansowanie projektów gminy w zakresie infrastruktury, gospodarki, ekologii, edukacji, turystyki, kultury itd. oraz na działalność gospodarczą przez indywidualnych przedsiębiorców, grupy producenckie, na działanie organizacji pozarządowych, UboŜenie społeczeństwa SFERA SPOŁECZNA Mocne strony • Aktywność gospodarcza i społeczna mieszkańców, • Istniejące zasoby siły roboczej, • Miejsca pracy w Warszawie i gminach podstołecznych, • Miejsca pracy w drobnych podmiotach gospodarczych i firmach rodzinnych, • Priorytetowe traktowanie oświaty przez samorząd gminy, • Dobra struktura oświaty w gminie, Słabe strony • Niski przyrost naturalny, • Bezrobocie, • Krótkie okresy zatrudnienia, • Brak kwalifikacji do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej, przetwórstwa rolnego itd., • Zbyt małe środki finansowe na opiekę społeczną, • Niezadowalające wyposaŜenie szkół w nowoczesne środki dydaktyczne, • Wysoki poziom kwalifikacji kadry 77 pedagogicznej, • Rozwinięte szkolnictwo średnie, (Uniwersytet Ludowy w OŜarowie), • Dobry poziom wykształcenia mieszkańców, • Dobre programy edukacyjne dla dzieci i młodzieŜy, • Właściwie funkcjonujące przedszkola, szkoły i biblioteki, • Istnienie zespołów sportowych i aktywna ich działalność, • Brak gminnego ośrodka sportu wraz z odpowiednią bazą sportową, • Brak rezerw mieszkań komunalnych, • Brak budynków socjalnych w gminie, • DuŜa ilość osób niepełnosprawnych, wymagających pomocy, • DuŜa ilość rodzin wielodzietnych wymagających pomocy, • Występowanie patologii społecznych • Istnienie i wykorzystanie obiektów sportowych i rekreacyjnych, • NaleŜyte funkcjonowanie ośrodków zdrowia, • Funkcjonowanie domu opiekuńczo leczniczego, • Poczucie bezpieczeństwa wśród społeczności gminy, • Kontynuacja tradycji kulturalnej i historycznej, • Funkcjonowanie nowoczesnego Domu Kultury i Ośrodka Kultury, • ZaangaŜowanie władz samorządowych gminy w sprawy jej mieszkańców, SFERA SPOŁECZNA Szanse • Stabilizacja krajowego, regionalnego i lokalnego rynku pracy, • Zmniejszanie się bezrobocia, • Edukacja dzieci i młodzieŜy, szczególnie w zawodach niezbędnych dla rozwoju regionu oraz nauka języków obcych, • Edukacja dorosłych, dokształcanie zawodowe i przekwalifikowania zawodowe, ZagroŜenia • Rosnące bezrobocie, • UboŜenie społeczeństwa, • Zmniejszanie środków finansowych Powiatowego Urzędu Pracy na aktywizację zawodową, • Brak motywacji społeczeństwa do edukacji, przekwalifikowań zawodowych, przedsiębiorczości, • Wzrost degradacji zawodowej młodzieŜy, • Wzmacnianie więzi wśród społeczności • lokalnej, 78 Odpływ ludzi młodych ze wsi, • Zachowywanie tradycji rodzinnych, kulturalnych, historycznych, • Budowa aktywnych postaw obywatelskich, • Wyszukiwanie liderów lokalnych kreujących rozwój lokalny oraz promocja gminy przy pomocy tych liderów, • Pogarszający się stan zdrowia społeczeństwa, • Niewystarczające środki lub ich brak na profilaktykę zdrowia, relaks i wypoczynek, • MoŜliwość pozyskiwania środków finansowych na współfinansowanie projektów związanych z edukacją, budową aktywnych postaw obywatelskich, zwalczaniem bezrobocia, kulturą itd. z funduszy krajowych i zagranicznych, w tym z UE INFRASTRUKTURA TECHNICZNA Mocne strony Słabe strony • Przeprowadzona telefonizacja znacznej części gminy, • Zły stan nawierzchni dróg gminnych i powiatowych, • Zelektryfikowanie gminy, • Niedostateczne przystosowanie dróg wojewódzkich do pełnienia funkcji ruchu tranzytowego i lokalnego, • Niedostateczne przystosowanie drogi krajowej do pełnienia bezkolizyjnych funkcji tranzytowych, • Brak autostrady, • Brak zorganizowanego systemu wód opadowych (poza Trasą Poznańską), • Brak oczyszczalni ścieków w północnej części gminy, • Brak kanalizacji obszarów wiejskich (skanalizowano tylko ok. 10%), • Obecność dzikich składowisk odpadów, wymagających natychmiastowej rekultywacji, • Brak kompleksowego systemu • Zwodociągowanie miasta, • Skanalizowanie terenów zurbanizowanych (miasto i osiedla) • Oczyszczalnia ścieków, • Zorganizowany wywóz odpadów i selektywna zbiórka odpadów, • Dobra baza magazynowa i handlowa w gminie, • Odpowiadająca potrzebom gminy sieć palcówek oświatowych i wychowawczych (publicznych i niepublicznych), • Zadowalająca sieć komunikacji publicznej i sprawne połączenia między węzłami komunikacyjnymi, • Układ dróg powiatowych i gminnych naleŜycie zabezpieczający obsługę komunikacyjną, • Dobry standard techniczny budynków ciepłowniczego, • 79 Konieczność rozbudowy sieci elektroenergetycznej średniego będących własnością gminy, napięcia, • NaleŜyty stan oświetlenia gminy, • Zainstalowanie światłowodów, • Opracowany Plan zagospodarowania technicznego • Lokalne kotłownie i piece opalane paliwem stałym, • Nie ma w gminie zaplecza informatycznego, • Konieczność posiadania środków własnych przy realizacji projektów w dziedzinie infrastruktury z funduszy krajowych i zagranicznych, w tym z UE, • Obowiązywanie zakazów i ograniczeń w zakresie inwestycji i budownictwa mieszkaniowego na terenach prawnie chronionych INFRASTRUKTURA TECHNICZNA Szanse ZagroŜenia • Telefonizacja większości gminy, • Brak własnych środków finansowych na poprawę stanu infrastruktury technicznej i środków z budŜetu państwa, • Niewykorzystanie moŜliwości jakie stwarzają zewnętrzne źródła finansowe, w tym z UE na poprawę stanu infrastruktury, • Dekapitalizacja istniejącej infrastruktury technicznej • Budowa i wyremontowanie dróg gminnych i powiatowych, • Przystosowanie dróg wojewódzkich do pełnienia funkcji ruchu tranzytowego i lokalnego, • Przystosowanie drogi krajowej do bezkolizyjnych funkcji tranzytowych, • Budowa autostrady, • Wykluczenie lokalnych kotłowni i pieców grzewczych, opalanych paliwem stałym, wykorzystanie gazu przewodowego, energii elektrycznej, odnawialnych źródeł energii, • Rozbudowa istniejących źródeł wody i znalezienie źródeł zewnętrznych, • Utrzymanie dobrego stanu technicznego infrastruktury, • Wykorzystanie zewnętrznych środków finansowych, w tym z UE do poprawy stanu infrastruktury technicznej • Konieczność budowy przedszkola w OŜarowie Mazowieckim 80 ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE Mocne strony Słabe strony • PołoŜenie gminy na obszarze atrakcyjnym przyrodniczo o stosunkowo czystym powietrzu atmosferycznym (brak przemysłu cięŜkiego), • PołoŜenie części gminy w Obszarze Chronionego Krajobrazu i rezerwatu przyrody, • Wprowadzenie programu ochrony środowiska, • Dalszy rozwój systemu odprowadzania wód opadowych, • Zbyt mała lesistość terenu, za mała ilość nasadzonych drzew, • Ponadnormatywne oddziaływanie komunikacji na otoczenie (głównie Trasa Poznańska i linia PKP Warszawa – Błonie), • Hałas stwarzany przez samoloty w strefie pasów startowych lotniska Okęcie, dotyczący południowo – wschodniej części gminy, • Brak autostrady (A-2 w projekcie), • Zanieczyszczenie środowiska: wód powierzchniowych, gruntowych, powietrza i gleb (bliskość terenów silnie zurbanizowanych), • Brak programów energetycznych w zakresie gazyfikacji terenów pod przyszłe budownictwo mieszkaniowe, przemysł, usługi, • Niewystarczająca świadomość ekologiczna mieszkańców, • Presja urbanistyczna na obszary o wysokich walorach przyrodniczych, • ObniŜona kondycja ekologiczna oraz niska róŜnorodność biologiczna obszarów rolnych i łąkowych, • Brak kwater i gospodarstw agroturystycznych, • Niewystarczająca ilość urządzonych szlaków turystycznych, rowerowych i pieszych • Segregacja ogólna odpadów, • DuŜe zgazyfikowanie gminy, • Oczyszczanie ścieków, • Skanalizowanie miasta OŜarów Mazowiecki, • Dobre warunki glebowo – klimatyczne do produkcji rolnej, warzywnej, • PołoŜenie gminy w pobliŜu stolicy i duŜych miast, jako atut dla rozwoju turystyki i rekreacji (w tym sobotnio – niedzielnej), • Dbałość o ekorozwoj, • Wzrastająca świadomość ekologiczna mieszkańców ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE Szanse ZagroŜenia • Sprzyjające warunki do rozwoju • 81 Degradacja środowiska przyrodniczego produkcji rolnej, warzywnej o wysokiej jakości, z bezpowrotną utratą dziedzictwa przyrody, • Rozwój gospodarstw ekologicznych, • • Opracowanie i realizacja programu ochrony środowiska przyrodniczego, Brak wyznaczonych szlaków turystycznych, • Brak promocji turystyki, agro i ekoturystyki, • Słabe tempo inwestycji ekologicznych • Powstawanie niekontrolowanych wysypisk odpadów, • Stosowanie lokalnych kotłowni i pieców grzewczych opalanych paliwem stałym • Utrzymywanie w dobrym stanie technicznym infrastruktury technicznej w gminie i regionie, • Korzystne warunki do rozwoju turystyki rowerowej, pieszej, • OŜywienie zagranicznego ruchu turystycznego, • MoŜliwość wykorzystania walorów przyrodniczych do celów , agroturystyki, rekreacji, • MoŜliwość rozwoju turystyki; rowerowej, pieszej, wodnej – przyjaznej środowisku, • MoŜliwość wykorzystania wód do rozwoju wędkarstwa, • MoŜliwość tworzenia i rozwoju szlaków turystycznych, ścieŜek dydaktycznych, • Wykształcenie w społeczeństwie postaw odpowiedzialności za środowisko przyrodnicze, • Edukacja ekologiczna społeczeństwa, • Pozyskiwanie środków na ekologię, edukację ekologiczną, turystykę itd., z funduszy zewnętrznych krajowych i zagranicznych, w tym z UE Atutem Gminy OŜarów Mazowiecki są przebiegające przez teren gminy waŜne szlaki komunikacyjne: drogowy i kolejowy. Silną stroną gminy jest takŜe wysoki poziom dochodów własnych gminy w przeliczeniu na mieszkańca oraz stan infrastruktury technicznej (wodociągi, energia, telekomunikacja). Dodatkowo gmina posiada walory dla rozwoju wypoczynku sobotnio-niedzielnego oraz rozwoju ekologicznego rolnictwa ( dobre gleby). Na terenie gminy znajdują się wolne tereny inwestycyjne dla małych i duŜych podmiotów gospodarczych. Na terenie dawnej Fabryki Kabli znajduje się Specjalna Strefa Ekonomiczna, będąca podstrefą Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy 82 Ekonomicznej EURO-PARK WISŁOSAN . Samorząd traktuje priorytetowo sprawy oświaty i kultury i sportu. Poziom bezpieczeństwa ludzi i mienia jest dość wysoki. Słabymi stronami Gminy OŜarów Mazowiecki jest niewystarczająco rozwinięte przetwórstwo rolne oraz brak zorganizowanych grup producenckich. Od kilku lat maleje liczba duŜych podmiotów gospodarczych. W sterze infrastruktury technicznej brakuje oczyszczalni ścieków w północnej części gminy, oraz kanalizacji na obszarach wiejskich. Rozwój hamuje równieŜ zły stan dróg gminnych , powiatowych i wojewódzkich. Słabymi stronami w sferze społecznej są : niski przyrost naturalny oraz zbyt małe środki na opiekę społeczną, brak rezerw mieszkań komunalnych i socjalnych. Słaba stroną jest teŜ brak Gminnego Ośrodka Sportu i Rekreacji. System odprowadzania wód opadowych wymaga dalszego rozwoju. Brak równieŜ wyznaczonych szlaków turystycznych i promocji turystyki sobotnio niedzielnej Najbardziej istotną szansą rozwojową Gminy OŜarów Mazowiecki jest korzystne połoŜenie geograficzne (niedaleko Warszawy). Cały region charakteryzuje się znaczną atrakcyjnością inwestycyjną, osadniczą i turystyczną a takŜe dobrym stanem środowiska. Szansą jest pozyskanie nowych inwestorów. Rozwój sektora przetwórstwa rolno – spoŜywczego, oraz produkcja Ŝywności ekologicznej to szanse dla lokalnych producentów rolnych. Potencjalna szansa stanowi równieŜ rozwój turystyki sobotnio niedzielnej oraz rozwój agroturystyki. Szansa na rozwój jest teŜ pozyskanie środków zewnętrznych ,na realizacje celów strategicznych , z funduszy krajowych i zagranicznych , w tym z UE. Głównym zagroŜeniem zewnętrznym dla społeczności Gminy OŜarów Mazowiecki wydaje się być słabnąca koniunktura w Polsce, częste zmiany przepisów prawa i nadmierny fiskalizm państwa. Społeczeństwu zagraŜa wzrastające bezrobocie oraz ciągłe uboŜenie społeczeństwa, co wiąŜe się równieŜ z osłabieniem motywacji do podnoszenia poziomu wykształcenie oraz przekwalifikowań zawodowych. Pogorszeniu ulega równieŜ stan zdrowia społeczeństwa a środki na profilaktykę i promocję zdrowia są niewystarczające. Dekapitalizacji ulegać będzie istniejąca infrastruktura techniczna. 83 Małe nakłady na inwestycje ekologiczne sprawią , iŜ środowisko przyrodnicze będzie ulegać stopniowej degradacji. Brak jest wspólnych inicjatyw międzygminnych i regionalnych zmierzających do przyspieszenia rozwoju gospodarczego. 5. PERSPEKTYWY ROZWOJU SPOŁECZNO – GOSPODARCZEGO GMINY OśAROW MAZOWIECKI 5.1. Misja i wizja Gminy OŜarów Mazowiecki MISJA GMINY OśARÓW MAZOWIECKI Misją Gminy OŜarów Mazowiecki jest: rozwój infrastruktury technicznej, tworzenie korzystnych warunków dla aktywności gospodarczej zwłaszcza w sektorze rolniczym, podejmowanie róŜnorodnych działań na rzecz poprawy jakości Ŝycia mieszkańców w zakresie bezpieczeństwa, ochrony zdrowia, oświaty oraz kultury, rekreacji i sportu. Realizacji powyŜszych celów słuŜyć będą następujące działania: - stworzenie środowiska przyjaznego dla mieszkańców , - rozwój gospodarki rolno – przetwórczej w oparciu o potencjał ludzki oraz istniejącą bazę surowcowa , techniczną i wysokiej jakości gleby , - tworzenie warunków na rzecz skupienia i dystrybucji (eksport) płodów rolnych - tworzenie warunków do inwestowania, zwłaszcza nieuciąŜliwych usług i przemysłu o wysokiej technologii. Realizując tę MISJĘ w latach 2005 – 2013 gmina OŜarów Mazowiecki moŜe przyjąć, Ŝe jej WIZJA w roku 2013 będzie następująca: WIZJA GMINY OśAROW MAZOWIECKI Gmina OŜarów Mazowiecki w 2013 roku wykorzystując potencjał związany z połoŜeniem geograficznym i atrakcyjnością dla lokowania w niej inicjatyw biznesowych oraz 84 osadnictwa stanie się miejscem gdzie warto mieszkać, pracować i inwestować, a takŜe wypoczywać. Wielkie wyzwanie stojące przed władzami samorządowymi gminy to ukształtowanie wizerunku gminy przyjaznej mieszkańcom, atrakcyjnej dla działalności gospodarczej, zamieszkania i spędzania czasu wolnego oraz turystyki i rekreacji. Pozwoli to na większą integrację mieszkańców z miejscem zamieszkania i budowę społeczeństwa obywatelskiego. WaŜnym obszarem, który będzie podlegał rozwojowi, będzie sektor małych i średnich przedsiębiorstw głównie w zakresie usług i przetwórstwa rolnego. Gmina rozwinie system ulg i zachęt dla inwestorów, co prowadzić będzie do tworzenia nowych miejsc pracy a tym samym pozytywnie wpłynie na dochody budŜetu gminy. Przewidywane zmiany dotkną równieŜ sektor rolniczy - podniesieniu ulegnie poziom oświaty rolniczej. Pojawią się gospodarstwa ekologiczne produkujące na rynek europejski. Na terenie gminy pojawią się podmioty zajmujące się przetwórstwem rolno – spoŜywczym. Specjalistyczne gospodarstwa rolne będą sprzedawać i niejednokrotnie we własnym zakresie przetwarzać swoje produkty rolne. Problem przemian w rolnictwie złagodzony zostanie poprzez krajowe i regionalne produkty restrukturyzacyjne i dofinansowanie rolników, w tym ze środków UE. Część terenów rolnych zostanie przekształcona pod budownictwo mieszkaniowe indywidualne i wielorodzinne oraz nieuciąŜliwe inwestycje typu usługowego. Ekologia będzie obszarem waŜnej aktywności gminy. Nastąpi rozwój infrastruktury technicznej związanej z pełnym skanalizowaniem gminy, budową oczyszczalni, w tym przydomowych, oraz poprzez wzrost świadomości ekologicznej mieszkańców oraz rozwinięcie systemu gospodarki odpadami. Gmina podejmie działania zapewniające zachowanie ładu przestrzennego i estetycznego na swoim terenie. W zakresie rozwoju infrastruktury technicznej gminy - stan i sieć dróg ulegną radykalnej poprawie. Na terenie całej gminy dostępna będzie sieć kanalizacyjna (obejmująca wszystkie zwarte osiedla mieszkaniowe) oraz sieć wodociągowa i gazowa. Poprawie ulegnie system infrastruktury sportowej i rekreacyjnej – powstanie Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji w Strzykułach . Wysokiej staranności wymagać będzie sprostanie oczekiwaniom w zakresie rozwiązania 85 problematyki zaspokojenia potrzeb społecznych na terenie gminy. Oczekiwania społeczne są znaczne i wiąŜą się z podniesieniem jakości usług oświatowych i zdrowotnych a takŜe kulturalnych. Gmina OŜarów Mazowiecki rozwijać się będzie jako nowoczesna gmina rolniczo – osadnicza z elementami uprzemysłowienia i urbanizacji. Gmina będzie wykazywała duŜą dbałość o rozwój przedsiębiorczości . Mieszkańcom Gminy zapewnione zostaną warunki Ŝycia zgodnie ze standardami europejskimi w zakresie bezpieczeństwa, ochrony zdrowia, oświaty i kultury. Gmina wykaŜe takŜe dbałość o lokalne tradycje oraz zabytki dziedzictwa kulturowego. Wprowadzenie w Ŝycie „Strategii Rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013” pozwoli na realizację WIZJI gminy. Strategia wytycza zadania, których realizacja zapewni utrzymanie poŜądanego kierunku rozwoju gminy. 5.2. Określenie strategicznych celów rozwoju Dokładne określenie celów pozwoli na odpowiednią koordynację działań przez osoby i instytucje, które będą miały wpływ na realizację strategii, wytyczającej długofalowe kierunki zrównowaŜonego rozwoju gminy. Strategia Rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki do 2013 r. jest dokumentem kierunkowym, stanowiącym podstawę do podejmowania skoordynowanych działań przez władze samorządowe oraz podmioty sektora prywatnego, organizacje pozarządowe, mieszkańców gminy. Działania objęte strategią pozwalają na kompleksowe ujecie zrównowaŜonego rozwoju gminy w dziedzinie infrastruktury technicznej i społecznej, gospodarki oraz środowiska przyrodniczego. Szansą zrównowaŜony rozwój jest przede wszystkim realizacja następujących CELÓW STRATEGICZNYCH: I Rozwój przedsiębiorczości w mieście i na wsi poprzez: 1) Bezpośrednie inwestycje w infrastrukturę 2) Tworzenie warunków do inwestowania i zabudowy mieszkaniowej 3) Tworzenie warunków do rozwoju lokalnej przedsiębiorczości 4) Promocję gminy 86 II Wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich poprzez: 1) Rozwój uprawy warzyw 2) Rozwój przetwórstwa rolno – spoŜywczego 3) Restrukturyzację i modernizację rolnictwa 4) Rozwój rolnictwa ekologicznego 5) Rozwój turystyki, agro i ekoturystyki 6) Rozwój małej i średniej przedsiębiorczości w zakresie nieuciąŜliwej ekologicznie produkcji, handlu, w tym hurtowego, usług, rzemiosła 7) Tworzenie zaplecza logistycznego i magazynowego dla aglomeracji warszawskiej III Wzrost poziomu Ŝycia mieszkańców gminy poprzez: 1) Podniesienie poziomu wykształcenia i kwalifikacji mieszkańców gminy 2) Działania zmierzające do zwiększenia dochodów mieszkańców i ograniczania obszarów biedy 3) Działania budujące aktywność społeczną i toŜsamość lokalną mieszkańców gminy 4) Rozwój sportu i rekreacji 5) Rozwój działalności kulturalnej i ochronę dóbr kultury 6) Ochrona zdrowia oraz zwalczanie zjawisk patologii społecznej 7) Poprawa bezpieczeństwa publicznego Rozwój infrastruktury społeczeństwa informacyjnego Tak sprecyzowane cele zgodne są z koncepcją zagospodarowania przestrzennego oraz Strategią rozwoju województwa mazowieckiego i warszawskiego – zachodniego. 87 Strategią rozwoju powiatu Ocena zgodności celów strategicznych Gminy OŜarów Mazowiecki ze Strategią Powiatu Warszawskiego Zachodniego Strategia Rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki Strategia Powiatu Warszawskiego Zachodniego do 2015 r. I. Cel Strategiczny – Osiągnięcie poziomu infrastruktury technicznej w stopniu I. Cel Strategiczny – Rozwój przedsiębiorczości w mieście i zadowalającym wszystkich mieszkańców powiatu warszawskiego zachodniego zgodny z na wsi Cele pośrednie 1,2,3 1.Cel operacyjny – Bezpośrednie inwestycje w infrastrukturę techniczną 5. Cel operacyjny – Promocja gminy zgodny z IV Cel Strategiczny – Podniesienie atrakcyjności turystycznej Powiatu Warszawskiego Zachodniego Cel pośredni nr 3 IV Cel Strategiczny – Podniesienie atrakcyjności turystycznej Powiatu II. Cel Strategiczny – Wielofunkcyjny rozwój obszarów Warszawskiego Zachodniego wiejskich zgodne z Cel pośredni nr 1, 2 4. Cel operacyjny – Rozwój rolnictwa ekologicznego 5. Cel operacyjny – Rozwój turystyki, agro i ekoturystyki V. Cel strategiczny – Stwarzanie warunków do rozwoju obywatelstwa III. Cel Strategiczny - Wzrost poziomu Ŝycia mieszkańców społeczeństwa lokalnego 2. Cel operacyjny – Rozwój funkcji edukacyjno - oświatowej zgodny z Cel pośredni nr 1,2 3. Cel operacyjny – Rozwój sportu i rekreacji zgodny z V. Cel strategiczny – Stwarzanie warunków do rozwoju obywatelstwa społeczeństwa lokalnego Cel pośredni nr 3 4. Cel operacyjny – Rozwój działalności kulturalnej i ochronę IV Cel Strategiczny – Podniesienie atrakcyjności turystycznej Powiatu dóbr kultury zgodny z Warszawskiego Zachodniego Cel pośredni nr 2 ____________________________________________________________ 5. Cel operacyjny – Ochrona zdrowia i bezpieczeństwa publicznego oraz zwalczanie zjawisk patologii społecznej 7. Cel operacyjny – Budowanie aktywności społecznej i toŜsamości lokalnej mieszkańców gminy V. Cel strategiczny – Stwarzanie warunków do rozwoju obywatelstwa społeczeństwa lokalnego Cel pośredni nr 3 II Cel strategiczny – zapewnienie poczucia bezpieczeństwa i porządku zgodny z publicznego mieszkańcom powiatu warszawskiego zachodniego Cel pośredni nr 2,3,4 VI Cel Strategiczny – Zapewnienie bezpieczeństwa społecznego i socjalnego dla osób niezaradnych Ŝyciowo, niepełnosprawnych, dzieci i młodzieŜy pozbawionej moŜliwości wychowywania się w rodzinach naturalnych Cel strategiczny – Stwarzanie warunków do rozwoju obywatelskiego zgodny z społeczeństwa lokalnego 86 Ocena zgodności celów strategicznych Gminy OŜarów Mazowiecki ze Strategią Rozwoju Województwa Mazowieckiego Strategia Rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego I. Cel Strategiczny – Rozwój przedsiębiorczości w mieście i na wsi I Celem długookresowym do roku 2020 Zwiększenie konkurencyjności metropolii warszawskiej i regionu w układzie europejskim i globalnym II. Cel Strategiczny – Wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich zgodny z zgodny z I Celem długookresowym do roku 2020 Zwiększenie konkurencyjności metropolii warszawskiej i regionu w układzie europejskim i globalnym zgodny z V. Celem długookresowym do roku 2020 - Ukształtowanie toŜsamości kulturowej regionu. 5. Cel operacyjny – Ochrona zdrowia i bezpieczeństwa publicznego oraz zwalczanie zjawisk patologii społecznej zgodny z Celem średniookresowym nr 6 – Poprawa stanu zdrowia mieszkańców Województwa Mazowieckiego 7. Cel operacyjny – Budowanie aktywności społecznej i toŜsamości lokalnej mieszkańców gminy zgodny z Celem średniookresowym nr 7 – Wzmocnienie regionalnych więzi kulturowo – społecznych mieszkańców Województwa Mazowieckiego Celem średniookresowym nr 4 – aktywizacja i modernizacja obszarów pozametropolitalnych słuŜąca likwidacji zapóźnień cywilizacyjnych i poprawie dochodów i warunków Ŝycia III. Cel Strategiczny - Wzrost poziomu Ŝycia mieszkańców 4.Cel operacyjny - Rozwój działalności kulturalnej i ochronę dóbr kultury PowyŜsze cele strategiczne I,II,III zgodne z ludności 87 90 5.3. Instytucjonalno – organizacyjne uwarunkowania budowy i realizacji strategii rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki Metodyka realizacji „Strategii rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013” składa się z następujących faz: FAZA A – działania analityczne, organizacyjne i koncepcyjne, przygotowanie strategii rozwoju gminy FAZA B – budowa korzyści dla gospodarki gminy, takich jak: przewaga nad konkurencyjnymi gminami w wybranych dziedzinach, które będą siłą wzrostu gospodarczego FAZA C – organizacja sił i środków do działań prorozwojowych w gminie, skupiających lokalne instytucje i organizacje wokół władz samorządowych gminy „Strategia rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013” wyznacza cele strategiczne, zadania i sposoby ich realizacji, stanowiące zarazem wykaz zagadnień, które winny być rozwiązane w gminie, by spowodować oŜywienie społeczno – gospodarcze. W realizację Strategii zostaną zaangaŜowane władze samorządowe gminy, gminne jednostki organizacyjne, organizacje pozarządowe, lokalni przedsiębiorcy oraz mieszkańcy gminy. Korzyści wynikające z osiągnięcia celów strategicznych będą bowiem udziałem wszystkich. Aby Strategia osiągnęła zakładane efekty władze Gminy i koordynatorzy strategii powinni czuwać nad: • skutecznym wdroŜeniem Strategii, • wyszukiwaniem nowatorskich rozwiązań w otoczeniu rynkowym, • modyfikowaniem długofalowych załoŜeń i planów, • pobudzaniem prorozwojowych inicjatyw społecznych, • wykorzystywaniem dla gminy szans jakie stwarza wolny rynek, • niwelowaniem zagroŜeń hamujących rozwój gminy, 88 • pozyskiwaniem środków finansowych na realizację Strategii ze źródeł budŜetowych, pozabudŜetowych krajowych i zagranicznych, w tym z Unii Europejskiej, • promocją poszczególnych działań realizowanych w ramach Strategii. Instytucje, organizacje pozarzadowe, liderzy, mieszkańcy gminy bądź osoby z nią związane mogą być animatorami rozwoju społeczno – gospodarczego gminy. Eksperci zewnętrzni spełniają tylko funkcję katalizatora proponowanych zmian. 5.4. Zasady postępowania obejmujące główne zaktywizowania rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki. kierunki „Strategia rozwoju gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013” wskazuje moŜliwości rozwoju, instrumenty i sposoby realizacji, dokonuje analizy strategicznej gminy i określa długofalowe kierunki jej rozwoju, w przekroju głównych funkcji gospodarczych i społecznych, przy zachowaniu zasad ochrony środowiska przyrodniczego. Aby osiągnąć powodzenie w długofalowym procesie wdraŜania strategii rozwoju gospodarczego i społecznego naleŜy kierować się następującymi pozaekonomicznymi zasadami: • Główne siły społeczne i polityczne gminy muszą być przekonane o słuszności i celowości realizacji Strategii, by miała ona szansę na efektywną realizację. Cele i załoŜenia Strategii mają charakter apolityczny. • WaŜnym zadaniem Strategii jest pobudzanie aktywności mieszkańców gminy, którzy powinni być zapoznani z celami i załoŜeniami Strategii. • Strategia rozwoju gminy powinna się kojarzyć pozytywnie, dlatego jako pierwsze winny być wykonane te zadania, które napewno odniosą sukces. Pierwszy sukces Strategii zapewni jej grono sprzymierzeńców, którzy będą niezbędni w dalszym etapie realizacji Strategii. • Do realizacji Strategii naleŜy angaŜować odpowiednio wykwalifikowaną kadrę, bądź teŜ zastosować system dokształcania kadry na szkoleniach i kursach. 92 Realizacja zadań Strategii w najbliŜszej przyszłości i w latach kolejnych, wymaga od jej realizatorów określonej wiedzy, takŜe z zakresu innowacyjności, postępu naukowo – technicznego i organizacyjnego, pozyskiwania funduszy ze źródeł pozabudŜetowych krajowych i zagranicznych, w tym z Unii Europejskiej. Do realizacji Strategii niezbędne są ekonomiczne środki aktywizacji rozwoju gminy. Są to (poza środkami z budŜetu gminy) następujące środki: • z budŜetu państwa, • ze źródeł zewnętrznych krajowych i zagranicznych, w tym z Unii Europejskiej, • z programów pomocowych dla małych i średnich firm (poŜyczki, preferencyjne kredyty), oparte o fundusze gminne lub zewnętrzne programy pomocy finansowej ze źródeł krajowych i zagranicznych, • preferencje w systemie podatkowym dla osób i podmiotów prowadzących działalność poŜądaną w gminie czy regionie ze względu na tworzenie nowych miejsc pracy lub prowadzących działalność proekologiczną, proeksportową, • ulgi inwestycyjne Zastosowanie powyŜszych zasad oraz wykorzystanie wszystkich dostępnych obecnie i w przyszłości środków finansowych, pozwoli na zaktywizowanie społeczności lokalnej i realizację Strategii z szansą na jej pełną realizację. 93 6. STRATEGICZNY PROGRAM ROZWOJU SPOŁECZNO – GOSPODARCZEGO GMINY OśARÓW MAZOWIECKI 6.1. Określenie najwaŜniejszych zadań operacyjnych w poszczególnych dziedzinach Ŝycia społeczno - gospodarczego CEL I ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W MIEŚCIE I NA WSI Zadania: 1) Bezpośrednie inwestycję w infrastrukturę, • realizacja programu modernizacji dróg i ciągów komunikacyjnych pieszojezdnych we Województwa współpracy z Urzędem Mazowieckiego, Marszałkowskim Starostwem Powiatu Marszałka Warszawskiego Zachodniego oraz Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad poprzez: poprawę nawierzchni dróg gminnych , budowę dróg towarzyszących przyszłej autostradzie dla zabezpieczenia ruchu lokalnego, budowę chodników i ścieŜek rowerowych przy drogach powiatowych i wojewódzkich, • realizacja stałego polepszania jakości wydobywanej wody dla wodociągów gminnych: a) modernizacja dotychczasowych ujęć wody, b) szukanie nowych moŜliwości pozyskania wody, • kanalizacja sanitarna obszarów wiejskich : a) w oparciu o modernizację i rozbudowę kolektorów zbiorczych i odprowadzenie ścieków do MPWiK Pruszków oraz oczyszczalni ścieków w Józefowie i Broniszach, b) budowę małych i średnich oczyszczalni hydroponicznych ( dla budynków wielorodzinnych), • likwidacja nielegalnych składowisk odpadów, • opracowanie i realizacja systemu odprowadzania wód opadowych, ciągły rozwój i konserwowanie urządzeń melioracyjnych , • stworzenie programu energetycznego w zakresie elektroenergetycznej i ciepłownictwa, • budowa infrastruktury społecznej : a) utworzenie Gminnego Ośrodka Sportu i Rekreacji, 94 gazyfikacji, sieci b) oświata i wychowanie : wyposaŜenie szkół w pracownie informatyczne i urządzenia sportowe c) budowa dwóch przedszkoli gminnych ( Józefów, OŜarów Maz.) d) ochrona zdrowia: wyposaŜenie Gminnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Lecznictwa Otwartego w nowoczesną aparaturę medyczną ( aparaty RTG i USG) oraz budowa nowego ośrodka zdrowia w Józefowie, • budowa oczyszczalni ścieków w północnej części gminy, 2) Tworzenie warunków do inwestowania i zabudowy mieszkaniowej • wyznaczenie nowych terenów inwestycyjnych i ich przygotowanie, • realizacja programu mieszkalnego: zasoby komunalne oraz mieszkania socjalne ( do roku 2013 ca 300 mieszkań), • uporządkowanie spraw gospodarki przestrzennej gminy, uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego gminy ( 2006 r.) • wykorzystanie szans jakie daje Specjalna Strefa Ekonomiczna, przyciąganie inwestorów zapewniających gminie wielobranŜowość, zamiast dotychczasowej monokultury technicznej • promocja terenów przygotowanych pod inwestycje i budownictwo mieszkaniowe 3) Tworzenie warunków do rozwoju lokalnej przedsiębiorczości • stworzenie planu rozwoju lokalnego gminy, • stworzenie centrum wspierania lokalnej przedsiębiorczości, rozwój OŜarowskiego Forum Gospodarczego, zapewnienie warunków dla inwestorów tworzących nowe miejsca pracy, (doradztwo w zakresie zarządzania, technologii, finansów, ułatwianie dostępu do informacji, kapitału, kształcenie i dokształcanie), • ciągłe ulepszanie mechanizmów udzielania pozwoleń na lokalizację inwestycji, • kontynuacja przyjaznej polityki podatkowej dla inwestujących ( podatek od nieruchomości zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej nie większy niŜ w gminach sąsiednich), • współpraca z instytucjami i organizacjami w gminie, regionie, kraju i zagranicą, działającymi na rzecz rozwoju gospodarczego (w tym z gminami zagranicznymi o podobnej strukturze). 95 4) Promocja gminy • opracowanie i realizacja strategii promocji gminy - w oparciu o analizę SWOT, ustalenie celów promocji, segmentację rynku. Wybranie produktu lub produktów będących wyrobem markowym gminy, rozpoznawalnym w rejonie, kraju, Europie (np.”OŜarowskie brokuły”, „Warzywa z OŜarowa”, „Warzywa – OŜarowskie ekologiczne” „ Gmina Przyjazna Mieszkańcom i Inwestorom”), • pozyskiwanie do współpracy samorządów gminnych w kraju i zagranicą przez podpisanie stosownych porozumień o współpracy. CEL II WIELOFUNKCYJNY ROZWÓJ OBSZARÓW WIEJSKICH Zadania: 1) Rozwój uprawy warzyw • podnoszenie kwalifikacji rolników, • wspieranie współpracy rolników , grup producenckich oraz działań na rzecz powstania z Warszawskim Rolno – SpoŜywczym Rynkiem Hurtowym w Broniszach i Przedsiębiorstwem Nasiennictwa, Ogrodnictwa i Szkółkarstwa w OŜarowie Mazowieckim platformy logistycznej obsługującej producentów warzyw i owoców w gminie. • pomoc w promocji produktów rolnych z terenu gminy. 2) Rozwój przetwórstwa rolno – spoŜywczego • tworzenie warunków do rozwoju firm przetwórstwa rolno – spoŜywczego, • wypromowanie produktu markowego w zakresie przetwórstwa rolno – spoŜywczego, będącego wyróŜnikiem gminy, • wsparcie współpracy rolników – (producentów surowca) z zakładami przetwórczymi • wspieranie tworzenia grup producenckich, • pomoc w poszukiwaniu nowych rynków zbytu 3) Restrukturyzacja i modernizacja rolnictwa • wsparcie specjalizacji produkcji rolnej, • promowanie stosowanie nowych technologii, • podnoszenie kwalifikacji rolników poprzez programy szkoleniowe • promowanie idei scalania małych gospodarstw rolnych. 96 4) Rozwój rolnictwa ekologicznego • wspieranie gospodarstw, które będą produkowały ekologiczną Ŝywność , • popularyzowanie rolnictwa ekologicznego, 5) Rozwój turystyki, agro i ekoturystyki • Wspieranie dbałości o stan bazy turystycznej i gastronomicznej, jej unowocześnianie i rozwój, • przygotowanie i oznaczenie szlaków turystycznych, rowerowych i pieszych oraz tworzenie warunków dla ekoturystyki, • dbałość o stan obiektów będących atrakcjami turystycznymi gminy, • wspieranie tworzenia gospodarstw agroturystycznych, • opracowanie oferty turystyki rodzinnej, szkolnej, sobotnio – niedzielnej, • kompleksowa promocja turystyki, agro i ekoturystyki 6) Rozwój lokalnej przedsiębiorczości w zakresie: produkcji nieuciąŜliwej ekologicznie, handlu, w tym hurtowego, usług, rzemiosła • wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw podejmujących się produkcji lub juŜ produkujących w sferach nie powodujących uciąŜliwości ekologicznej dla gminy (informacja, doradztwo, kształcenie), • wspieranie przedsiębiorców z zakresu handlu, w tym hurtowego, usług, rzemiosła (informacja, doradztwo, kształcenie) 7) Tworzenie zaplecza logistycznego i magazynowego dla aglomeracji warszawskiej • ułatwienia w otrzymywaniu lokalizacji dla firm i osób budujących zaplecze logistyczne i magazynowe dla firm stołecznych, • promowanie idei stworzenia w gminie centrum logistycznego i magazynowego dla stolicy. CEL III WZROST POZIOMU śYCIA MIESZKAŃCÓW GMINY Zadania: 1) Podniesienie poziomu wykształcenia i kwalifikacji mieszkańców gminy • zwiększenie moŜliwości dostępu młodzieŜy do róŜnych form kształcenia (tworzenie funduszu stypendialnego, opracowanie ofert edukacyjnych), • wspieranie form kształcenia dorosłych, • opracowanie systemu kształcenia zawodowego z uwzględnieniem potrzeb rynku pracy, • opracowanie i realizacja programu remontowo – modernizacyjnego placówek oświatowych, • stworzenie we wszystkich szkołach sal komputerowych 97 2) Działania zmierzające do zwiększania dochodów mieszkańców gminy i ograniczania obszarów biedy • wspomaganie rozwoju małych przedsiębiorstw i zwłaszcza przedsiębiorców lokalnych (informacja, doradztwo, edukacja), • zwiększanie przedsiębiorczości w gminie (ułatwienia dla rozpoczynających działalność gospodarczą, doradztwo, informacja), współpraca z OŜarowskim Stowarzyszeniem Wspierania Przedsiębiorczości, • pobudzenie aktywności zawodowej mieszkańców (zdobywanie nowych kwalifikacji zawodowych, kształcenie ustawiczne), • ułatwienia dla bezrobotnych w zdobywaniu pracy (zwiększenie powszechności prac interwencyjnych) , • pomoc grupom ludności wymagającym opieki (ludzie starsi, chorzy, niepełnosprawni, rodziny dotknięte kryzysem i wielodzietne), • rozwój budownictwa socjalnego, • zapewnienie czasowych miejsc pobytu dla bezdomnych 3) Rozwój sportu i rekreacji • opracowanie programów z zakresu sportu i rekreacji dla szkół, przedszkoli, osób dorosłych z wykorzystaniem istniejącej bazy sportowo rekreacyjnej, • stworzenie Gminnego Ośrodka Sportu (budowa na koszt własny lub w działaniu partnerskim, nowej bazy w ramach zagospodarowania terenów zarezerwowanych przez Agencję Nieruchomości Rolnych w Kręczkach), • wspomaganie klubów sportowych działających w gminie, • wyposaŜenie szkół w niezbędny sprzęt i urządzenia sportowe, dbałość o stan boisk, • promocja sportu i rekreacji 4) Rozwój działalności kulturalnej i ochrona dóbr kultury • stworzenie własnego produktu kulturalnego, który byłby wizytówką kulturalną gminy, np. Festiwal Muzyki Kameralnej „Muzyka w Barwach Jesieni” i jego promocja, • przygotowywanie przez instytucje kultury rocznych i wieloletnich planów działalności kulturalnej, z wykorzystaniem do ich realizacji własnych zespołów i twórców, • pełne wykorzystanie własnych instytucji kultury (np. nowy Dom Kultury „Uśmiech”, biblioteka publiczna) do promocji kultury lokalnej i regionu, 98 promocji czytelnictwa oraz rozwijanie i zabezpieczanie potrzeb kulturalnych osób o róŜnym statusie materialnym i społecznym, w tym równieŜ osób ze środowisk zagroŜonych patologią społeczną, • współpraca z parafiami rzymsko-katolickimi (OŜarów, Ołtarzew, Płochocin) i instytucjami kościelnymi działającymi w gminie, • wspieranie zespołów artystycznych, twórców kultury, • dbałość o zachowanie dziedzictwa kulturowego materialnego i niematerialnego, (w tym stworzenie na bazie zespołu zabytkowego w Gołaszewie Gminnej Izby Sprzętu i Narzędzi Rolniczych, z zachowaniem zabytkowej struktury zespołu parkowo- dworskiego), • dbałość o zabytkowe parki i nasadzenia śródpolne celem zachowania ich dla potrzeb rekreacji oraz jako miejsca ostoi ptaków i zwierząt, • organizowanie krajowej i międzynarodowej wymiany kulturalnej, poprzez nawiązanie kontaktów z gminami partnerskimi w Polsce i krajach UE. 5) Ochrona zdrowia oraz zwalczanie zjawisk patologii społecznej • zapewnienie nadal wysokiego poziomu bezpieczeństwa w gminie, • działania na rzecz podniesienia standardu świadczeń zdrowotnych, • wspieranie programów z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia, • rozszerzenie oferty zagospodarowania wolnego czasu młodzieŜy (dokształcanie, sport, turystyka, rozwijanie zainteresowań i przedsiębiorczości), • przeciwdziałanie patologiom społecznym (narkomania, alkoholizm) poprzez programy oświatowo – wychowawcze 6) Poprawa bezpieczeństwa publicznego: • stworzenie systemu monitoringu miejsc najbardziej zagroŜonych • budowa 2 bezkolizyjnych przejazdów przez tory kolejowe w OŜarowie Mazowieckim, • budowa 2 bezkolizyjnych przejść dla pieszych nad ul. Poznańską, • monitoring ujęć wody, • budowa ogólnodostępnych ujęć wody oligoceńskiej w osiedlach o zwartej zabudowie mieszkaniowej • powołanie StraŜy Miejskiej. 99 7) Rozwój infrastruktury społeczeństwa informacyjnego • budowa bezprzewodowej sieci internetowej dostępnej dla wszystkich mieszkańców gminy, • utworzenie Gminnego Centrum Promocji i Informacji, • instalacja systemu informacji wizualnej, • publiczne punkty dostępu do internetu dla mieszkańców, • stworzenie Zintegrowanego Systemu Informatycznego (e-Urząd, e-Edukacja, e-Zdrowie i inne) 8) Działanie budujące aktywność społeczną i toŜsamość lokalną mieszkańców gminy • wspieranie inicjatyw lokalnych społeczności, organizacji pozarządowych, klubów, stowarzyszeń, • pobudzanie toŜsamości lokalnej mieszkańców poprzez edukację lokalną w szkołach, zwiększanie wiedzy o gminie, (równieŜ poprzez wydawnictwa prezentujące historię gminy i jej mieszkańców), organizowanie przedsięwzięć połączonych z prezentacją osiągnięć lokalnej społeczności, • wdroŜenie programu aktywności obywatelskiej mieszkańców gminy, • promocja liderów lokalnych i lokalnych przedsięwzięć, • stymulowanie i wspieranie wspólnych przedsięwzięć zmierzających do poprawy codziennego Ŝycia mieszkańców, np. konkursy na najładniejszą zagrodę, balkon, ogród, poprawa estetyki ulic, zieleńców. 6.2. Zestawienie oczekiwanych efektów Realizacja „Strategii rozwoju gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013” wymaga wnikliwej obserwacji zjawisk zachodzących w otoczeniu społeczno – gospodarczym gminy, regionu, kraju, Europy, w zakładanym przez Strategię okresie, po to by skutecznie reagować na niekorzystne tendencje zagraŜające realizacji Strategii. PoniŜsze zestawienie oczekiwanych efektów winno być miernikiem skuteczności zadań wyznaczonych w Strategii: 1) Rozwoju przedsiębiorczości głównie w zakresie przetwórstwa rolno – spoŜywczego warzyw dla potrzeb gminy, regionu i na eksport, 2) Rozwoju drobnej przedsiębiorczości w zakresie produkcji nieuciąŜliwej ekologicznie, handlu (w tym hurtowego), usług, rzemiosła. 100 3) Stworzenia zaplecza logistycznego i magazynowego dla aglomeracji warszawskiej. 4) Zagospodarowania Specjalnej Strefy Ekonomicznej przez inwestorów 5) Rozwoju turystyki i ekoturystyki w oparciu o walory środowiska, produkty Ŝywnościowe oparte na ekologicznym rolnictwie, 6) Ochrony środowiska przyrodniczego poprzez budowę wodociągów i kanalizacji w obszarach wiejskich, budowę oczyszczalni ścieków w części gminy o rozproszonej zabudowie i miejscach, gdzie nie ma moŜliwości wybudowania sieci kanalizacji, stworzenia systemu odprowadzania wód opadowych, zlikwidowanie nielegalnego składowania odpadów, wykorzystywania niekonwencjonalnych energii, źródeł stworzenia kompleksowego systemu z zakresu energetyki i ciepłownictwa Poprawy infrastruktury transportowej: nawierzchnie dróg gminnych i powiatowych, działanie na rzecz poprawy stanu dróg wojewódzkich i drogi krajowej oraz budowa autostrady A-2. 7) Poprawy infrastruktury społecznej w zakresie szkolnictwa, sportu, turystyki i agroturystyki, rekreacji, słuŜby zdrowia, kultury. 8) Podniesienia kwalifikacji producentów rolnych, zwłaszcza w zakresie: nowoczesnych upraw warzyw, przetwórstwa rolno – spoŜywczego, rolnictwa ekologicznego, agro i ekoturystyki. 9) Poprawy standardu Ŝycia mieszkańców gminy (budownictwo wielo i jednorodzinne, socjalne, komunalne), 10) Przeciwdziałaniu bezrobociu i biedzie. 11) Przeciwdziałaniu patologiom społecznym. 12) Wykształceniu w społeczeństwie postaw aktywności społecznej i toŜsamości z gminą. 13) Promocja gminy i jej wyrobów markowych w regionie, kraju i zagranicą. 14)Rozwoju infrastruktury społeczeństwa informacyjnego 15) Wykreowanie wizerunku gminy OŜarów Mazowiecki jako gminy tworzącej warunki do osiedlania się, inwestowania, budownictwa. 101 6.3. Procedury uaktualniania Strategii i ocena skuteczności jej realizacji. „Strategia rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013” precyzuje oczekiwania i wizję przyszłości gminy w oparciu o bieŜącą analizę danych i prognozy na przyszłość, zarówno gminy, jak województwa i kraju. Przyjęcie pewnych załoŜeń na przyszłość, w tym finansowych, inwestycyjnych, jest sprawą trudną w świetle zmieniających się przepisów prawnych i rozwiązań organizacyjnych w skali gminy, regionu i kraju. Aktualizacja Strategii jest waŜnym wymogiem aktywnej jej realizacji, umoŜliwia bowiem stwierdzenie, czy Strategia realizowana jest prawidłowo, a jej załoŜenia nadal są aktualne. Uaktualniania Strategii powinno polegać na : • analizowaniu raportów o sytuacji gospodarczej i społecznej gminy w sposób cykliczny, • stałej kontroli i ocenie stanu środowiska przyrodniczego gminy i jej sąsiedztwa, • sporządzaniu ekspertyz dla władz gminy dotyczących perspektyw rozwoju gminy, • bieŜącej kontroli stopnia realizacji Strategii i informacji o efektach podejmowanych działań, • utworzeniu i aktualizacji danych gminnego banku danych o firmach, ofercie turystycznej, rekreacyjnej, ofertach pracy, osobach bezrobotnych, formach pomocy, moŜliwościach edukacji, źródłach finansowania rozwoju i promocji gminy, • stworzeniu systemu wczesnego ostrzegania o nieprawidłowościach w rozwoju gminy Oceny skuteczności realizacji Strategii dokonywać winien raz do roku zespół ekspertów powołany przez Gminę OŜarów Mazowiecki. Co dwa lata powinna zostać dokonana analiza skuteczności zastosowanych w Strategii narzędzi. Analizy powinny kończyć się raportem o stopniu zaawansowania celów Strategii i propozycjami uaktualniania Strategii. Zapisy Strategii mogą być modyfikowane w trybie właściwym dla jej uchwalenia. 102 6.4. Kontrola efektywności Strategii. Kontrola efektywności realizacji „Strategii rozwoju gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013” zostanie przeprowadzona w IV kwartale 2013 r. Podstawowym kryterium oceny efektywności Strategii będzie stopień realizacji załoŜonych celów społeczno – gospodarczych i ekonomicznych. Wynikiem wnikliwej kontroli końcowej powinien być raport, zawierający ocenę Strategii pod kątem realizacji zamierzonych celów oraz poszczególnych zadań, połączony z rachunkiem ekonomicznym, który porówna poniesione nakłady na rozwój, promocję, restrukturyzację, z końcowymi wynikami ekonomicznymi. Wnioski zawarte w raporcie posłuŜą takŜe do ustalenia warunków wyjściowych do opracowania strategii rozwoju gminy na lata następne. Konstrukcja Strategii pozwala na zapewnienie elastyczności jej realizacji, z czego wynika, iŜ w razie pojawienia się nowych moŜliwości prawnych, organizacyjnych, ekonomicznych, słuŜących realizacji Strategii, moŜna je wykorzystać przy realizacji Strategii. Dotyczy to równieŜ moŜliwości korzystania z nowych pojawiających się źródeł finansowania zewnętrznego, krajowego i zagranicznego. 103 6.5. Harmonogram realizacji Strategii Lp. Zadanie Termin 1. Opracowanie „Strategii rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013” 02 - 11. 2005 r. 2. Przyjęcie „Strategii rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki na lata 2005 – 2013” Listopad 2005 r. 3. Określenie wielkości funduszu na realizację Strategii w 2006 r. Rada Miejska w OŜarowie Mazowieckim Rada Miejska w OŜarowie Mazowieckim 4. Powołanie zespołu ekspertów koordynującego realizację Strategii oraz dokonującego procedur uaktualniania i ocen skuteczności Grudzień 2005 r. 5. Realizacja zadań objętych Strategią Burmistrz Miasta i Gminy w OŜarowie Mazowieckim - Burmistrz Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki 2005 – 2013 r. – wg oddzielnych harmonogramów opracowywanych na kaŜdy rok 6. 7. 8. 9. Dokonywanie corocznych ocen skuteczności realizacji Strategii Grudzień 2005 – 2013 r. Przyjęcie raportu z realizacji Strategii i określenie warunków wyjściowych do opracowania Strategii rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki na lata następne Grudzień 2013 r. Odpowiedzialny za realizację Burmistrz Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki - Burmistrz Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki - Zespół ekspertów Dokonywanie okresowych analiz i uaktualnienie Grudzień - Burmistrz Miasta Strategii. co dwa lata i Gminy OŜarów Mazowiecki - Zespół ekspertów Opracowanie końcowego raportu oceniającego IV kwartał 2013 r. - zespół, któremu realizację Strategii ze względu na osiągnięte cele Burmistrz Miasta i zrealizowane zadania. i Gminy OŜarów Porównanie wielkości nakładów na realizację Mazowiecki zleci Strategii z uzyskanymi efektami. to zadanie 104 Rada Miejska w OŜarowie Mazowieckim 7. PROGNOZA FINANSOWA STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO GMINY OśARÓW MAZOWIECKI NA LATA 2005 – 2013 7.1. Prognoza finansowa Strategii. Realizacja Strategii opiera się na dwóch podstawowych załoŜeniach: 1) Utrzymywanie pozytywnych tendencji występujących w budŜecie Gminy OŜarów Mazowiecki, a związanych ze stosunkowo niskim poziomem zaciągniętych zobowiązań w formie kredytów i poŜyczek (które kończą się w 2010 r.), oraz stałym wzrostem dochodów własnych. W 2006 r. obsługa kredytów łącznie z odsetkami w stosunku do dochodów ogółem to 6,85 %, w 2010 r. to 2,78%. W 2006 r. inwestycje jako % dochodów ogółem wyniosą 34,74 %. Strategiczne dla rozwoju Gminy OŜarów Mazowiecki środki finansowe będą pochodzić ze źródeł zewnętrznych, które naleŜy podzielić na dwie grupy: A – krajowe i zagraniczne fundusze i programy, w tym z Unii Europejskiej a) BudŜet państwa – poprzez Samorząd Województwa Mazowieckiego; m.in. na budowę, modernizację dróg, chodników, budowę kanalizacji i wodociągów, oczyszczalni ścieków, gospodarkę odpadami i inne przedsięwzięcia chroniące środowisko naturalne, tworzenie nowych miejsc pracy b) Fundusze pomocowe i strukturalne UE – na rozwój infrastruktury obszarów wiejskich, wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, turystykę, agro i ekoturystykę, inwestycje w gospodarstwach rolnych, programy rolno środowiskowe, zalesianie, rynek pracy c) Programy Wspólnoty Europejskiej – na edukację, kulturę, współpracę młodzieŜową, ekologię, niekonwencjonalne źródła energii d) Programy bilateralne i wielonarodowe Rządu RP – na ochronę środowiska, niekonwencjonalne źródła energii, turystykę, wsparcie małych i średnich firm, edukację, kulturę 105 e) Fundacje zagraniczne, w tym europejskie wspierające rozwój społeczeństwa obywatelskiego w Polsce – na edukację, ochronę środowiska, turystykę, kulturę, integrację europejską, budowę społeczeństwa obywatelskiego f) Instytucje finansowe i fundusze inwestycyjne wspierające przedsięwzięcia gospodarcze, realizowane przez samorządy terytorialne oraz małe i średnie firmy – na wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, rozwój infrastruktury obszarów wiejskich, turystykę, rynek pracy g) Polskie fundacje i organizacje, przez które realizowana jest zorganizowana pomoc dla samorządów terytorialnych – na rozwój infrastruktury obszarów wiejskich, ochronę środowiska, turystykę, wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, współpracę transgraniczną, integrację europejską, promocję gospodarczą. h) Polskie fundacje i organizacje wspierające budowę społeczeństwa obywatelskiego – na inicjatywy lokalne w zakresie ochrony środowiska, agro i ekoturystykę, promocję przedsiębiorczości, współpracę międzynarodową, edukację, kulturę i) Rządowe programy wspierające integrację europejską – na przedsięwzięcia o charakterze lokalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym, promujące członkostwo Polski w UE. B– inwestorzy lokalni, krajowi i zagraniczni NaleŜy stworzyć dla nich dobrą atmosferę inwestycyjną i zachęcające warunki prawno – podatkowe. Dla inwestorów zewnętrznych waŜna jest takŜe skala pozabudŜetowego finansowania rozwoju gminy, bo ona decyduje o poprawie infrastruktury cywilizacyjnej gminy i tworzy pozytywny klimat dla inwestycji. Prognoza zakłada, iŜ na dochody budŜetu składać się będą: • dotacje na zadania zlecone i realizowane na podstawie zawartych porozumień • subwencja ogólna ( część oświatowa) • dochody własne: - podatki i opłaty lokalne, - udział w podatkach stanowiących dochody budŜetu państwa, - dochody z majątku gminy, 106 - odsetki od środków na rachunkach bankowych, - pozostałe dochody Udział poszczególnych rodzajów dochodów w 2006 r. wyniesie: • dotacje na zadania zlecone – 6,06 % • dotacje na zadania własne – 0,33% • subwencje – 13,88 %, w tym dotacje na zadania własne – 0,3%ogółu dochodów W latach następnych podział ten moŜe ulegać zmianom na korzyść dotacji na zadania własne gminy i przedsięwzięcia inwestycyjne. Będzie to konsekwencją opracowanych wniosków aplikacyjnych do funduszy, organizacji i programów krajowych i zagranicznych, w tym z Unii Europejskiej. Z funduszy pozabudŜetowych krajowych i zagranicznych finansować moŜna równieŜ wiele zadań z zakresu rynku pracy, turystyki, edukacji, kultury. Środki te są takŜe szansą na rozwój małych i średnich firm oraz pozyskanie inwestorów zewnętrznych, co jest z kolei szansą na zwiększenie dochodów gminy z tytułu podatków, opłat lokalnych i udziału w podatkach do budŜetu państwa. NaleŜy załoŜyć, Ŝe w latach 2005 – 2013 gmina moŜe na realizację Strategii pozyskać ze źródeł zewnętrznych krajowych i zagranicznych, w tym z Unii Europejskiej, dodatkowe środki finansowe w wysokości ok. 15-20% budŜetu na realizację przedsięwzięć inwestycyjnych. Konsekwentna realizacja Strategii i wykorzystanie wszystkich moŜliwych funduszy krajowych i zagranicznych, przyczynić się winno do pozyskania źródeł finansowych, nie tylko przez Gminę OŜarów Mazowiecki, ale równieŜ organizacje pozarządowe, sektor małych i średnich przedsiębiorstw, rolników. Wieloletni plan programów inwestycyjnych realizowanych przez Gminę OŜarów Mazowiecki przedstawia tabela nr 18 107 Tabela nr 18. Wieloletni plan programów inwestycyjnych realizowanych przez Gminę OŜarów Mazowiecki L.p . Wysokość nakładów do Nazwa programu -cel Okres realizacji -nazwa inwestycji 1. I. 2. PROGRAM INWESTYCJI KANALIZACJA Cel- efekt ekologiczny 1. Budowa kanalizacji sanitarnej Ołtarzew PROGRAM INWESTYCJI II WODOCIĄGI Cel- efekt ekologiczny 1. Budowa wodociągu JawczyceMory III PROGRAM INWESTYCJI - DROGI Cel- wyrównanie i utwardzenie nawierzchni dróg 1.Przebudowa ul. Leszczynowej 3. 1999r.2007r. 2003r.2007r. 2004r.- Łączne nakłady Nakłady poniesienia poniesione w okresie do 2004r. 2005r. 5. łącznie 6. realizacji 4. w tym kredyty 7. 2006r. 2007r. 8. 9. 5 762 543 2 519 039 896 000 400 000 1 747 504 600 000 5 762 543 2 519 039 896 000 400 000 1 747 504 600 000 1 518 058 458 167 600 0 850 000 500 000 1 518 058 458 167 600 0 850 000 500 000 16 259 802 216 055 4 193 400 1 267 400 40 653 712 400 108 2 200 000 4 172 347 4 609 000 400 000 514 347 0 2006r. w Umiastowie 2.Przebudowa ul. Gołaszewskiej w Gołaszewie 3.Przebudowa ul. Robotniczej w OŜarowie Maz. 4.Przebudowa ul. Kusocińskiego w OŜarowie Maz. 5.Przebudowa ul. Długiej w Płochocinie 6. Przebudowa ul. Kolejowej w Płochocinie 1 2 7.Przebudowa ul. Duchnickiej w Duchnicach 8. Przebudowa ul. Sikorskiego w OŜarowie Maz. 9. Przebudowa ul. Zamoyskiego w OŜarowie Maz. 10. Budowa ul. Parkowej 2004r.2006r. 920 040 34 040 600 000 400 000 286 000 0 2004r.2006r. 815 996 25 996 400 000 0 390 000 0 2004r.2006r. 910 304 28 304 650 000 500 000 232 000 0 2004r.2007r. 2 360 747 51 747 800 000 500 000 700 000 809 000 2003r.2008r. 2 240 315 35 315 300 000 200 000 500 000 700 000 3 2004r.2007r. 4 5 2 145 000 0 41 000 0 2005r.2006r. 600 000 0 450 000 200 000 2005r.2007r. 2 000 000 0 200 000 0 700 000 1 100 000 2005r.2008r. 3 000 000 0 40 000 0 500 000 1 000 000 109 6 7 8 9 200 000 1 000 000 150 000 0 w OŜarowie Maz. PROGRAM INWESTYCJIIV MODERNIZACJA BUDYNKU Cel- poprawa stanu istniejącego budynku 1. Wymiana instalacji wewnętrznej w budynkach przy ul. Poznańskiej 167 i 167 A PROGRAM INWESTYCJI-BUDOWA V BUDYNKU Cel-potrzeby mieszkaniowe 1.Budowa budynku komunalnego 530 000 0 330 000 0 200 000 0 530 000 0 330 000 0 200 000 0 5 249 430 1 112 130 2 410 000 0 1 727 300 0 5 249 430 1 112 130 2 410 000 0 1 727 300 0 2 956 000 185 759 37 000 0 978 000 1 220 000 2005r.2007r. 1 000 000 0 37 000 0 478 000 485 000 2004r.2008r. 1 956 000 185 759 0 0 500 000 735 000 590 000 0 100 000 0 245 000 245 000 590 000 0 100 000 0 245 000 245 000 2005r.2006r. 2003r.2006r. PROGRAM INWESTYCJI-OŚWIATA I VI WYCHOWANIE Cel-wychowanie fizyczne w szkołach podstawowych i gimnazjach 1. Budowa Sali gimnastycznej w Święcicach 2.Wykonanie boisk przy Gimnazjum w Płochocinie PROGRAM INWESTYCJI- ZAKUP VII GRUNTU Cel-nabycie na własność Gminy nieruchomości 2005r.- 110 1. Zakup gruntu 2007r. VII PROGRAM INWESTYCJII INFRASTRUKTURA SPOŁECZNA Cel-ochrona zdrowia 1.Budowa ośrodka zdrowia w Józefowie RAZEM 1 077 000 0 385 000 300 000 692 000 2005r.2006r. 1 077 000 0 385 000 300 000 692 000 X 33 942 833 4 033 441 8 519 000 2 900 000 Źródło: Dane Urzędu Gminy OŜarów Mazowiecki 111 0 10 612 151 7 174 000 BIBLIOGRAFIA I ŹRÓDŁA INFORMACJI 1. Raport o stanie Gminy OŜarów Mazowiecki. – 2004 r., OŜarów Mazowiecki. 2. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta OŜarowa Mazowieckiego i Gminy OŜarów Mazowiecki” – październik 2002 r., OŜarów Mazowiecki. 3. „Program ochrony środowiska wraz z planem gospodarki odpadami Gminy OŜarów Mazowiecki” – październik 2004 r., ABRYS Sp. z o.o., Poznań. Tom I Program ochrony środowiska Tom II Plan gospodarki odpadami 4. „BudŜet Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki na rok 2005” - Urząd Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. 5. projekt BudŜetu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki na rok 2006 r. 6. Materiały Urzędu Miasta i Gminy OŜarów Mazowiecki. 7. Narodowy Plan Rozwoju na lata 2004 – 2006, 2004 r., Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, Warszawa. 8. „Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego – 2001”, Warszawa 2001 r. 9. „Strategia Rozwoju Powiatu Warszawskiego Zachodniego do 2015 r.”, Starostwo Powiatowe Warszawa Zachodnia – 2003 r. 10. Rocznik statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2003 r. – GUS, Warszawa 2003 r. 11. Rocznik Statystyczny Województwa Mazowieckiego 2003, US Warszawa 2003 r. 12. Podstawy wsparcia Wspólnoty na lata 2004 – 2006, Komisja Europejska, 2004 13. Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego na lata 2004 – 2006, Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, Warszawa 2004. 14. Sektorowy Program Operacyjny – Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstwa na lata 2004 – 2006, Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, Warszawa 2004. 15. Sektorowy Program Operacyjny – Restrukturyzacja i Modernizacja sektora śywnościowego i Rozwoju Obszarów Wiejskich, NPR 2004 – 2006 – Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Warszawa 2004 r. 16. Sektorowy Program Operacyjny – Rozwój Zasobów Ludzkich na lata 2004 – 2006, Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, Bruksela - Warszawa 2004. 112 113
