OD REDAKTORA NACZELNEGO

Transkrypt

IN¯YNIERIA
STOMATOLOGICZNA
BIOMATERIA£Y
Redaktor naczelny:
Prof. zw. dr hab. med.
Bronis³aw K³aptocz
RADA NAUKOWA:
Przewodnicz¹cy:
prof. zw. dr hab. n. med. Bronis³aw K³aptocz
Cz³onkowie:
prof. WSID, dr n. med Vaclav Bednar
dr n. med Witold Bojar
prof. dr hab Jan Cholewa
prof. dr n. med. Krystyna Dobicz
prof. dr hab. n. med Jan Drugacz
prof. dr hab. in¿ Józef G³uszek
prof. dr hab. n. med. Jan Grzesik
prof. dr hab. in¿. Maciej Hajduga
dr. Antoni Kania
mgr in¿. W³odzimierz Kara
prof. dr hab. n. med Zofia Knychalska-Karwan
prof. dr n. med. Wies³aw Koby³ecki
prof. dr hab. n. med. Hanna £angowskaAdamczyk
prof. dr hab. n. med Stanis³aw Majewski
prof. dr hab. in¿. Jerzy Okrajni
prof. WSID, dr hab. n. med. Rajmund Orlicki
prof. dr hab. n. med. Bogumi³ P³onka
dr in¿. Grzegorz Pucka
prof. WSID, dr hab. in¿. Maria Richert
prof. dr hab. n. med Stefan W³och
prof. dr hab. in¿. Jerzy Zabrzecki
dr in¿. Andrzej Zmys³owski
Adres redakcji:
WSID
ul. S³oneczna 2,
43-450 Ustroñ,
tel. (033) 854 40 90,
Adres redakcji w internecie:
www.wsid.pl
ISNN: 1644-04020
Za treæ materia³ów reklamowych i promocyjnych redakcja nie odpowiada.
In¿ynieria Stomatologiczna Biomateria³y
OD REDAKTORA NACZELNEGO
Stymuluj¹cy wp³yw na rozwój stomatologii wywieraj¹ postêpy w zakresie in¿ynierii materia³owej, technologii przetwarzania materia³ów oraz biomechanika. Pracê stomatologa udoskonalaj¹ i u³atwiaj¹ nowoczesne aparaty diagnostyczne i lecznicze. Technik dentystyczny, wspó³pracuj¹cy z lekarzem stomatologiem, pos³uguje siê w wykonawstwie protez, aparatów ortodontycznych i
implantoprotez z³o¿onymi urz¹dzeniami technicznymi. Odnosi siê
wra¿enie, ¿e wszystko, co nowe w technice, b³yskawicznie znajduje zastosowanie w stomatologii. A¿eby sprostaæ stale rosn¹cym
wymaganiom w dziedzinie stomatologii, tworzone s¹ interdyscyplinarne zespo³y naukowo-badawcze dla opracowywania i wdro¿enia do praktyki nowych biomateria³ów i metod postêpowania.
Podobnie charakter interdyscyplinarny nosz¹ powsta³e ostatnio:
Polskie Towarzystwo In¿ynierii Stomatologicznej i Polskie Towarzystwo In¿ynierii Medycznej.
Burzliwy rozwój stomatologii narzuca, szczególnie technikom dentystycznym, koniecznoæ znacznego poszerzenia swej wiedzy technicznej. Taki cel przywieca³ za³o¿eniu Wy¿szej Szko³y
In¿ynierii Dentystycznej im. Alfreda Meissnera w Ustroniu. Jej
absolwenci, in¿ynierowie, powinni uzyskaæ takie wykszta³cenie,
a¿eby móc sprostaæ nie tylko wymaganiom jakie niesie postêp,
lecz te¿ aktywnie uczestniczyæ w jego tworzeniu.
W tej sytuacji nale¿y z uznaniem przyj¹æ pojawienie siê
czasopisma In¿ynieria Stomatologiczna, któremu patronuje
Wy¿sza Szko³a In¿ynierii Dentystycznej w Ustroniu. Czasopismo
to jest adresowane do lekarzy stomatologów, techników dentystycznych, in¿ynierów i studentów zainteresowanych problematyk¹ in¿ynierii dentystycznej. Zamieszczone w nim bêd¹ prace naukowe, doniesienia praktyczne, artyku³y na temat nowych materia³ów, technologii i metod oraz biomechaniki uk³adu stomatognatycznego wraz z w³¹czonymi w ten uk³ad protezami. Zapewne znajd¹ siê w nim artyku³y dotycz¹ce Wy¿szej Szko³y In¿ynierii Dentystycznej i Polskiego Towarzystwa In¿ynierii Stomatologicznej.
W takim ujêciu czasopismo to ma pe³n¹ szansê staæ siê inspiratorem i nonikiem postêpu w dziedzinie in¿ynierii stomatologiczneji biomechaniki uk³adu stomatognatycznego, miejscem publikacji
rodzimych badañ naukowych i przenoszenia osi¹gniêæ wiatowych
na grunt nauki polskiej.
Niech mi bêdzie wolno, zwróciæ siê do Czytelników z prob¹ o wspó³uczestniczenie w kreowaniu tego czasopisma poprzez nadsy³anie artyku³ów, komunikatów naukowych ró¿nych pomys³ów i
propozycji a tak¿e uwag krytycznych. Redakcji ¿yczê wartociowych i ciekawych artyku³ów, piêknej szaty graficznej, licznych czytelników oraz wysokiej punktacji naukowej czasopisma.
Wam Drodzy Czytelnicy ¿yczê, a¿eby ka¿dy z Was znalaz³
w czasopimie co po¿ytecznego i ciekawego dla siebie, a¿eby
umo¿liwia³o Wam ono kontakt z nowociami i by³o inspiratorem
dociekañ naukowych i rozwi¹zañ praktycznych, a¿eby sta³o siê
ono waszym czasopismem. Niech czasopismo to s³u¿y rozwojowi
i promocji polskiej in¿ynierii stomatologicznej.
Prof. zw. dr hab. med. Bronis³aw K³aptocz
Tom I nr 1/2003
1
Informacja o Wy¿szej Szkole In¿ynierii Dentystycznej
i Studium Medycznym Techniki Dentystycznej
- dlaczego warto tu studiowaæ:
Absolwent studiów in¿ynieryjnych
w Wy¿szej Szkole In¿ynierii Dentystycznej posiada gruntowne przygotowanie teoretyczne i praktyczne do
rozwi¹zywania zagadnieñ doskonalenia technologii i w³aciwoci materia³ów stosowanych w protetyce
dentystycznej, ortodoncji, technice
odtwarzania tkanek twarzowej czêci czaszki oraz w technice protezowania ucha. W szczególnoci studia
Rektor: prof. zw. dr hab. med. B. K³aptocz przygotowuj¹ do opracowania i realizacji pe³nych procesów technologicznych wytwarzania protez stomatologicznych. Po¿¹dany profil
wykszta³cenia uzyskuje siê poprzez przyswajanie sobie odpowiedniej wiedzy medycznej, in¿ynieryjnej, humanistycznej i umiejêtnoci plastycznych. Integracja nauczania anatomii, fizjologii, plastyki odtwórczej z naukami humanistycznymi; in¿ynierii materia³owej w zakresie fizyki, chemii, matematyki, materia³oznawstwa, mechaniki i wytrzyma³oci materia³ów z technik¹ dentystyczn¹ i ortodoncj¹; technologii materia³ów z technik¹ topienia i odlewania metali oraz wypalania mas ceramicznych, uzupe³niona o nowoczesne
materia³y kompozytowe i biomateria³y, stwarza absolwentom mo¿liwoæ ³atwej adaptacji w systematycznym postêpie wiedzy w dziedzinie in¿ynierii dentystycznej. Studia trwaj¹ 3,5 roku i koñczy je
praca dyplomowa. Absolwent Wy¿szej Szko³y In¿ynierii Dentystycznej otrzymuje tytu³ in¿yniera techniki dentystycznej. Nauka na kierunku technika dentystyczna trwa 2,5 roku (5 semestrów) i jest
prowadzona z nastêpuj¹cych przedmiotów: - technika dentystyczna, - ortodoncja, - anatomia z elementami fizjologii,- psychologia.
Podsumowaniem ca³ego cyklu nauczania jest egzamin dyplomowy,
który umo¿liwia uzyskanie dyplomu technika dentystycznego równorzêdnego z dyplomem pañstwowego medycznego studium zawodowego.
2
Tom I nr 1/2003
Rajmund Orlicki, Bronis³aw K³aptocz
Tytan i jego stopy
- w³aciwoci, zastosowanie w stomatologii
oraz sposoby przetwarzania
STRESZCZENIE
W artykule podano w³asnoci tytanu i jego stopów jako biomateria³u. Wymieniono jego
wszechstronne zastosowanie w stomatologii ze
szczególnym uwzglêdnieniem protetyki. Po nawietleniu specyficznych zachowañ materia³owych tytanu przedstawiono wspó³czesne metody jego przetwarzania w warunkach laboratoryjnych, sposoby jego ³¹czenia i mo¿liwoci licowania za pomoc¹ mas ceramicznych i kompozycyjnych. Podkrelono szczególn¹ przydatnoæ tytanu jako metalicznego tworzywa do
budowy protetycznych konstrukcji wszczepowych.
SUMMARY.
The article presents the properties of the titanium and its alloys as bio-materials. Extensive
application of the titanium in sthomatdogy has
been mentioned with partcular consideration
given to prosthetics. Having elucidated some
specific properties of the titanium as a dental
material, contemporary methods of its processing in the laboratory conditions have been presented as well as trchniques used in joining together the titanium components and possibilities of making ceramic and composite facings.
Particular suitability of the titanium as a metallic material for the fabrication of the prosthetic implant devices has been underlined.
KATEDRA IN¯YNIERII
DENTYSTYCZNEJ WSID
PRACA RECENZOWANA
HAS£A INDEKSOWE:
tytan, odlewnictwo stopów tytanu, nowa technologia
KEY WORDS:
titan, titan casting alloy, new technology
Tytan zwróci³ na siebie uwagê sw¹ absolutn¹
biokompatybilnoci¹ jako metaliczne tworzywo
wszczepowe. D¹¿enie do stosowania tylko jednego metalu lub stopu w jednej jamie ustnej by³o
powodem wykorzystania tytanu równie¿ jako materia³u do sporz¹dzania elementów mezo- i suprastruktury w protetycznych konstrukcjach wszczepowych (25).
W stomatologii, g³ównie w protetyce, stosowany jest zarówno czysty tytan (12, 13) jak i jego
stopy. Czysty tytan zawiera ma³e iloci, od kilku
setnych do kilku dziesiêtnych procenta, takich pierwiastków jak O, N, C, H. Ilociowy udzia³ tlenu
jest w tym najwiêkszy. Te znikome iloci wymienionych pierwiastków s¹ niekiedy traktowane jako
zanieczyszczenia. Poniewa¿ jednak tlen wywiera
istotny wp³yw na w³aciwoci tzw. czystego tytanu, podzielono go na 4 gatunki w zale¿noci od
stopnia zawartoci tego pierwiastka.
Jako biomaterla³y stosowane s¹ najczêciej
stopy tytanu z glinem i wanadem (Ti6A14V), glinem i niobem (Ti6Al 4-9 Nb), glinem, niobem i
tantalem (Ti6A1 3-6 Nb 1-6 Ta), glinem i manganem (OT4-0), palladem (Ti30Pd, Ti50Pd) oraz tzw.
nitinole - stopy tytanowo-niklowe (Ti 53-57 Ni) i
tytanowo-niklowo-kobaltowe.
Tom I nr 1/2003
3
Tytan i jego stopy
Temperatura topnienia i wrzenia tytanu jest
dosyæ wysoka i wynosi odpowiednio 1688oC i
3260°C. Jest on metalem allotropowym podlegaj¹cym w temp. 882oC przemianie fazowej alfa
beta. Sk³ad fazowy stopu tytanowego posiada istotny wp³yw na jego w³asnoci mechaniczne. Jego
twardoæ zbli¿ona jest do tej, jak¹ wykazuj¹ stopy
Au. Zwiêkszenie twardoci i odpornoci powierzchniowej tytanu na zu¿ycie cierne mo¿na
uzyskaæ poprzez implantacjê jonów N, O i Si. Posiada ma³¹ gêstoæ wynosz¹c¹ 4,51 g/cm. Wykazuje równie¿ ma³e przewodnictwo cieplne, które
jest 14 razy mniejsze ni¿ w stopach Au. Tytan jest
odporny na korozjê w¿ern¹, miêdzykrystaliczn¹ i
naprê¿eniow¹ (18). Podobn¹ odpornoæ korozyjn¹
wykazuj¹ równie¿ stopy tytanu. Wykazuje korzystne w³asnoci mechaniczne, przede wszystkim du¿¹
wytrzyma³oæ zmêczeniow¹ (14). £atwo poddaje
siê obróbce plastycznej. Jest niemagnetyczny, co
ma szczególne znaczenie przy wszczepach, w strukturze których obecnoæ faz ferromagnetycznych jest
niedopuszczalna z uwagi na ich dzia³anie zakrzepowe (18). Posiada wzglêdnie du¿¹ przepuszczalnoæ dla promieni Rtg. Poddaje siê ³atwo ³¹czeniu
za pomoc¹ spawania laserowego. Wykazuje absolutny brak dzia³ania toksycznego i alergizuj¹cego
oraz ca³kowit¹ obojêtnoæ smakow¹. Nie bez znaczenia jest jego stosunkowo niska cena. Do szczególnych w³asnoci stopów niklowo-tytanowych
(tzw. nitinoli) nale¿y pamiêæ kszta³tu zwi¹zana z
odwrotn¹ przemian¹ martenzytyczn¹ (18). Przez
dodanie kobaltu do nitinolu uzyskano stop z pamiêci¹ kszta³tu, którego odwrotna przemiana martenzytyczna zachodzi w temperaturze cia³a ludzkiego. Pozwala to na odzyskanie kszta³tu klamer
chirurgicznych bez ogrzewania ich po wprowadzeniu do tkanek.
Do niekorzystnych cech tytanu nale¿y zaliczyæ jego du¿¹ wra¿liwoæ w wy¿szych temperaturach na O, N i kwarc, stosunkowo niski modu³
sprê¿ystoci, podobny do stopów Au, jednak o
po³owê ni¿szy ni¿ przy stopach Co-Cr. Tytan i jego
stopy stwarzaj¹ trudnoci w ich przetwarzaniu w
warunkach laboratoryjnych.
Podstawowym sposobem laboratoryjnego
przetwarzania metali w protetyce stomatologicznej jest odlewanie, a w³anie w tym wzglêdzie
tytan i jego stopy stwarzaj¹ najwiêksze problemy
(9). Powodem tego jest: du¿e powinowactwo do
O, N i Si w wy¿szych temp., wysoka temperatura
4
Tom I nr 1/2003
topnienia, niski ciê¿ar gatunkowy, zmiany fazowe
(19).
Z tego powodu stosowano tytan do pewnego czasu g³ównie w formie gotowych fabrykatów, jak:
wszczepy zêbowe, æwieki kana³owe i oko³omiazgowe, p³ytki do zespalania od³amów kostnych,
klamry chirurgiczne kostne i do ran tkanek miêkkich z pamiêci¹ kszta³tu (4, 14), ruby i drut ortodontyczny (22), obudowy stymulatorów serca. Do
przetwarzania tytanu w warunkach laboratoryjnych
wykorzystywane s¹ ostatnio z powodzeniem ró¿ne technologie. Mo¿na powiedzieæ, ¿e nowoci
techniczne wkroczy³y szerokim frontem do protetyki stomatologicznej, czasem zaczerpniête wprost
z technologii stosowanych przy budowle pojazdów
kosmicznych. Towarzysz¹ temu opracowania
odpowiednich materia³ów pomocniczych (masy
ogniotrwa³e) i ulepszenia podstawowych (stopy).
Umo¿liwi³o to sporz¹dzanie z tytanu w warunkach
laboratoryjnych prawie wszystkich konstrukcji protetycznych (23). Z tytanu wykonywane s¹ wiêc
wk³ady i nak³ady, korony i mosty licowane aktualnie wszystkimi materia³ami (24), szkielety protez
czêciowych(15), korony teleskopowe z utwardzon¹ powierzchni¹ (3) i kombinowane z czystym Au
na bazie techniki galwanicznej, mezo- i suprastruktury konstrukcji wszczepowych i inne. (ryc. 1a i 1b)
W odlewnictwie tytanu wykorzystuje siê system
cinieniowopró¿niowym w uk³adzie dwóch komór
(ryc.2).
Ryc. 2 Schemat pieca indukcyjnego do topienia
stopów tytanowych
Tytan i jego stopy
Urz¹dzenie tego rodzaju sk³ada siê z dwóch komór.
W górnej komorze znajduje siê tygiel miedziany, w
którym topi siê metal za pomoc¹ ³uku wietlnego.
W dolnej komorze, do otworu ³¹cz¹cego j¹ z górn¹
komor¹, umocowuje siê szczelnie piercieñ z form¹ odlewnicz¹. Z obu komór wypompowuje siê powietrze, a nastêpnie do górnej komory wprowadza
siê pod cinieniem gaz szlachetny (argon) podczas,
gdy w dolnej, nadal pozostaje pró¿nia. Stopiony
metal zostaje wt³oczony do formy wskutek cinienia w komorze górnej i pró¿ni w komorze dolnej.
W celu bardziej równomiernego topienia metalu
niektóre urz¹dzenia (Cyclarc - II) posiadaj¹ kr¹¿¹cy ³uk wietlny, którego obroty spowodowane s¹ periodycznymi zmianami pola magnetycznego. Tytan
mo¿na równie¿ topiæ w piecu indukcyjnym. Rzadziej stosowane jest odlewanie mechaniczne za pomoc¹ wirówki, która w tym przypadku musi posiadaæ du¿e obroty ze wzglêdu na niski ciê¿ar gatunkowy tytanu (21).
Do sporz¹dzania form s³u¿¹ specjalne masy
ogniotrwa³e pozbawione kwarcu lub z jego ma³¹
zawartoci¹. Najczêciej stosowane s¹ masy cyrkonowe (ZrO2), oraz masy zawieraj¹ce tlenki glinu,
magnezu i potasu (16). Masy ogniotrwa³e winny byæ
przepuszczalne dla gazów wzglêdnie forma zaopatrzona w kana³y odpowietrzaj¹ce (przy odlewaniu
mechanicznym). Zalecane jest odlewanie do tzw.
zimnej formy o temp. ok. 450° C. W tym przypadku masa ogniotrwa³a mo¿e zawieraæ pewn¹ iloæ
kwarcu nadaj¹c¹ jej odpowiedni¹ rozszerzalnoæ
termiczn¹.
Po podgrzaniu formy zostaje ona sch³odzona do
wspomnianej temperatury, w której zawarta w kwarcu Si nie reaguje z tytanem, a forma zachowuje
swoje zwiêkszone uprzednio rozmiary.
Istotny wp³yw na jakoæ odlewów tytanowych posiada iloæ, gruboæ, rozmieszczenie i przebieg
kana³ów wlewowych.
Z uwagi na ma³y modu³ sprê¿ystoci, tytanowe
szkielety protez ruchomych (klamry) winny byæ
odpowiednio sprofilowane. Uzyskuj¹ one przez to
bardziej masywn¹ budowê w porównaniu ze szkieletami z Co-Cr. Najwiêksze problemy stwarzaj¹
pory wystêpuj¹ce niekiedy wewn¹trz odlewów tytanowych. Dlatego te¿, szczególnie przy wiêkszych odlewach zalecane jest ich sprawdzenie za
pomoc¹ promieni rtg. Najlepsze rezultaty uzyskuje siê przy odlewach z czystego tytanu (20) i jego
stopów z Pd. Sprzeczne niejednokrotnie zalecenia
dotycz¹ce odlewnictwa tytanu uwypuklaj¹ trudnoci wystêpuj¹ce w tym zakresie. Ostatnie doniesienia mówi¹ jednak, ¿e rezultaty osi¹gane przy
odlewaniu tytanu zbli¿one s¹ do tych, jakie uzyskuje siê przy odlewach Co Cr(26).
W protetyce stomatologicznej stosowane s¹ równie¿ inne sposoby kszta³towania elementów tytanowych (19).............................................
l. T³oczenie p³yt w zakresie temperatur zbli¿onych do po³owy temp. topnienia tytanu. P³ytê
tytanow¹ gruboci 0,55 mm umieszcza siê na modelu ze specjalnej masy ogniotrwa³ej, wytrzyma³ej na du¿e cinienie. T³oczenie nastêpuje w temp.
oko³o 900oC w atmosferze gazu szlachetnego (argonu).
.
2. Elektromagnetyczne kszta³towanie p³yt na zimno. Ten sposób jest stosowany przy budowie pojazdów kosmicznych. Urz¹dzenie skonstruowane do tych
celów sk³ada siê z generatora pr¹du, kondensatora i
szpuli. Poliuretanowoepoksydowy model wraz z p³yt¹ tytanow¹ gruboci 0,3 mm umieszcza siê obok szpuli
w pojemniku pró¿niowym. Podczas wy³adowania
kondensatora i przep³ywu przez uzwojenie szpuli silnego pr¹du o czêstotliwoci 50 KHz, powstaje w centrum szpuli pr¹d indukcyjny, a towarzysz¹ce temu cinienie magnetyczne (cinienie Maxwella) w mgnieniu oka dostosowuje p³ytê do modelu............... ........
3. Kszta³towanie p³yt za pomoc¹ wy³adowania
plazmy. Metoda ta jest podobna do poprzedniej,
jednak uzwojenie szpuli zostaje zast¹pione elektrodami, które wraz z modelem i kszta³towan¹ blach¹ umieszczone s¹ w rodowisku cieczy.
W momencie wy³adowania powstaje plazma wywieraj¹ca cinienie od 100 ~ 1000 MPa. Znaczna
czêæ tej energii przekazywana jest w formie energii mechanicznej (impulsive hydraulic pressure)
wykorzystanej do t³oczenia. Opisane sposoby pozwalaj¹ na wykonanie bardzo komfortowych ca³kowitych protez górnych z p³yt¹ tytanow¹. Wykazuj¹ one bardzo dobr¹ przyczepnoæ i obojêtnoæ
smakow¹. Stwarzaj¹ du¿o miejsca dla jêzyka i pozwalaj¹ na przyjemne odczuwanie przez pacjentów ciep³a i zimna.
U pacjentów szczególnie wra¿liwych, lub uczulonych na tworzywa sztuczne i inne metale, mo¿liwe jest sporz¹dzenie czêciowych i ca³kowitych
protez ruchonych wy³¹cznie z tytanu i porcelany,
dwóch ca³kowicie obojêtnych biomateria³ów
(Ryc. 3a i b).
....................
Tom I nr 1/2003
5
Tytan i jego stopy
Ryc. 3a Proteza p³ytowa wykonana ze stopu
tytanowego
Ryc. 3b Proteza sporz¹dzona wy³¹cznie z tytanu
i porcelany (widok od strony przedsionka)
4. Kszta³towanie wk³adów, koron i mostów
z kutego bloku tytanowego za pomoc¹ erozji iskrowej. Taka obróbka nie wywo³uje szkodliwych naprê¿eñ wewn¹trz materia³owych.w przeciwieñstwie do instrumentów tn¹cych...
5. Bezporednie kszta³towanie maszynowe.
Analizê modeli mo¿na przeprowadziæ sposobem
mechanicznym, laserowym lub fotograficznym.
Dane te s³u¿ê do komputerowego sterowania maszynami skrawaj¹cymi.
Tytanowe elementy konstrukcyjne mog¹ byæ ³¹czone za pomoc¹ specjalnych metod spawania (11),
lutowania oraz przy u¿yciu klejów kompozytowych
(2. 5. 20) i wysokotemperaturowych. Mo¿liwoæ
³¹czenia elementów tytanowych ma szczególne
znaczenie przy rozleg³ych konstrukcjach mezo- i
suprastruktury, które musz¹ spoczywaæ na wszczepach rodkostnych bez wyzwalania w nich naprê¿eñ (ryc. 3).
Wszelkie niedok³adnoci zwi¹zane z kurczliwoci¹ odlewów maj¹ negatywny wp³yw na
sztywno umocowane w koci wszczepy (osseointegracjê). Niedok³adnoci te mo¿na w du¿ym stopniu likwidowaæ poprzez odlewanie konstrukcji w
czêciach i nastêpowym ich ³¹czeniu. U³atwieniem
pracy technika jest niew¹tpliwie zastosowanie
gotowych prefabrykatów tytanowych o lepszych
parametrach wytrzyma³ociowych pod warunkiem
jednak mo¿liwoci ich póniejszego po³¹czenia.
Najlepsze rezultaty uzyskuje siê poprzez spawanie laserowe i mikroplazmatyczne w atmosferze
gazu szlachetnego. Spawanie laserowe nadaje siê
w szczególnoci do ³¹czenia tytanu z uwagi na jego
ma³e przewodnictwo cieplne, ma³y wspó³czynnik
odbicia wiat³a i wysok¹ temperaturê wrzenia,
znacznie przewy¿szaj¹c¹ temperaturê topnienia
(17). Badania eksperymentalne spawanych laserowo próbek tytanowych wykaza³y wiêksz¹ ich wytrzama³oæ na rozrywanie w miejscach po³¹czenia
ni¿ w pozosta³ych czêciach (8). Mniej korzystne,
ze wzglêdu na nieco odmienny sk³ad lutowia i mo¿liwoæ wyst¹pienia korozji w miejscu po³¹czenia,
jest lutowanie za pomoc¹ promieni podczerwonych
w atmosferze argonu (mo¿. temp. = 1350oC).
Jak ju¿ wspomniano, konstrukcje tytanowe mog¹
byæ pokrywane ceramik¹ dentystyczn¹. W tym
wzglêdzie tytan stwarza pewne problemy wynikaj¹ce z jego allotropowej przemiany sieci krystalicznej (w temp. 882oC), du¿ego powinowactwa do
tlenu i ma³ej rozszerzalnoci termicznej..
Dlatego do licowania tytanu stosuje siê niskotopliwe masy ceramiczne o temp. wypalania poni¿ej
800°C, a najlepiej ceramikê szpatu polnego z ma³¹
Ryc. 3. Tytanowe zespolenie belkowe na wszczepach rodkostnych
6
Tom I nr 1/2003
Tytan i jego stopy
zawartoci¹ albo nawet pozbawion¹ leucytu (l, 7).
Najbardziej znan¹ metod¹ napalania na tytan jest
ceramika Ti Bond (17). Powierzchniê licowan¹
nale¿y poddaæ piaskowaniu bez obiegu za pomoc¹
korundu szlachetnego o ziarnie 250 m. Nastêpnie
oczyszcza siê j¹ w wodzie destylowanej z wykorzystaniem aparatu ultradwiêkowego. Po zarobieniu masy ³¹cz¹cej Bond nak³ada siê j¹ na powierzchniê licowan¹ i wypala w pró¿ni w temp.
780oC. Nak³adanie l wypalanie dalszych warstw
odbywa siê w sposób powszechnie przyjêty.
Przy licowaniu tworzywami sztucznymi (kompo-
zyty), w celu ich chemicznego po³¹czenia z podbudow¹ tytanow¹, wykorzystuje siê trybochemiczny system ROCATEC wzglêdnie metodê SILICOATER. Podobnym metalem do tytanu jest cyrkon (Zr), który mo¿na przetwarzaæ takimi samymi
metodami. Pod wzglêdem niektórych parametrów
wytrzyma³ociowych jest nawet lepszy od
tytanu. Jednak i tu problemem s¹ wewnêtrzne pory
odlewów.
W wiêkszoci przypadków trzeba na razie wybieraæ miêdzy drogimi meteria³ami i tani¹ obróbk¹ a
tanimi materia³ami i drog¹ obróbk¹. W niektórych
sytuacjach zastosowanie tytanu jest jednak szczególnie wskazane. Przy tej okazji warto wspomnieæ,
¿e mówienie o metalach i stopach metali nieszlachetnych jako zastêpczych Au jest aktualnie pozbawione uzasadnienia. Wiele z nich posiada bowiem swój w³asny zakres zastosowania, w obrêbie którego przewy¿szaj¹ one swymi w³asnociami stopy metali szlachetnych.
Zamieszczone ryciny pochodz¹ z Quintessenz
Zahntech
Ryc. 1B Gotowa proteza czêciowa z zêbami
porcelanowymi i szkieletem odlanym z tytanu
Ryc. 4A Struktura metaliczna protezy szkieletowej dolnej
Tom I nr 1/2003
7
Tytan i jego stopy
PIMIENNICTWO
1. Bischoff H., Patyk A., Krflmer S.: Konditionirung der Titanoberfläche zur Aufnahme der keramischen Werblendung. Quintessenz Zahntech.
1995, 5, 567.
2. Busch M.: Kleben in der Zahntechnik. 1991, 9,
1196.
3. Doddoli R.: Biomaterial - und Werkstoffwesen
prägen die neue Ara des Zahnersatzes. Quintessenz Zahntech. 1996, 5, 679.
4. Drugacz J., £angowska-Adamczyk H., Januszewski K., Lekston Z,: Zespolenia z³amañ ¿uchwy
tytanowo - niklowymi implantami z pamiêci¹
kszta³tu. Materia³y I Krajowej Konferencji Biomateria³y w stomatologii Ustroñ 19-22.10.1995
5. Fischer Ch., Lenz E., Raser G.: Trenfestigkeit
von Klebeverbindungen zwischen Dentallegierungen und Titan mit Komposits. Quintessenz Zahntech. 1995, 7, 935.
6. Grosman F.: Zastosowanie tytanu i jego stopów
w medycynie. Materia³y I Krajowej Konferencji
Biomateria³y w stomatologii. Ustroñ 1922.10.1995.
7. Hegenbarth E. A.: Titan und Keramik - Fortschritt oder Kompromiss? Quintessenz Zahntech.
1991, 1, 39.
8. Hoffmann A.: Lasern - eine neue Technologii in
der Zahntechnik. Quintessenz Zahntech. 1996, 5, 659
9. Hopp M., Lange K. P.: Besonderheiten des Titangusses im Dentallabor. Quintessenz Zahntech.
1955, 5, 665
10. Jäger K., Wirz J.: Röntgenkontrolle beim Titanguss als Beitrag zur Qualitätssicherung. Quintessenz Zahntech. 1995, 5, 717
11. Kappert H. F.: Schweisstechnik mit Plasma und
Laser. Quintessenz Zahntech. 1991, 8, 1977.
12. Kappert H., Bachmann K.: Reintitan als Alternativmetall in der restaurativen Zahnheilkunde (I)
1989, 8, 963
13. Küpper H., Bachmann K.: Reintitan als Alternativmetall in der restaurativen Zahneilkunde. II
Titankeramik. 1989, 9. 1091.
8
Tom I nr 1/2003
14. Lekston Z., Drugacz J.: Sposób przygotowania
tytanowo-niklowo-kobaltowych klamer z pamiêci¹ kszta³tu do zespoleñ ¿uchwy. Materia³y I Krajowej Konferencji Biomateria³y w stomatologii
Ustroñ 19-22.10.1995.
15. Lenz E.: Die gegossene obnehmbare Teilprothese aus Titan-Untersuchungen zur materialgerechten Anwendung. Quintessenz Zahntech. 1966,
4, 429.
16. Lenz E.: Dietz W.: Die Randschichten von Titangussobiekten unter dem Einfluss verschiedener.
Quintessenz Zahntech. 1995, 5, 633.
17. Lubberich A. C.: Titantechnologii für festsitzenden und kombinierten Zahnersatz. Quintessenz
Zahntech. 1995, 5, 585
18. Marciniak J.: Biomateria³y w chirurgii kostnej. Politechnika l¹ska, Gliwice 1992.
19. Meyer J. M., Lüthy H.: Titan in der Zahnheilkunde welche Entwicklung gibt es für heute. Quintessenz Zahntech. 1995, 5, 681
20. Pässler K.: Die Weiterentwicklung des Rematitan - Systems. Quintessenz Zahntech. 1955, 5, 649
21. Pässler K.: Mann E.: Der dental Titanguss Grudlagen, Technologii und werkstoffkundliche
Bewertung. Quintessenz Zahntech. 1991, 6, 717
22. Pisulska - Otremba i wsp. Zastosowanie aparatów cienko³ukowych w leczeniu szczêkowoortopedycznym. Materia³y I Krajowej Konferencji
Biomateria³y w stomatologii Ustroñ 1922.10.1995
23. Wendler T.: Titan als Werkstoff im Dentallabor
am Beispiel eines Patientenfalles. Quintessenz Zahntech. 1989, 8, 859
24. Wirz J., Jäger K.: Kronen und Brücken mit Titangerüsten. Quintessenz Zahntech. 1994, 6, 849
25. Wirz J., Jäger K., Schmidli F., Meder M,: Titan
- ein Werkstoff für die Teil - und Hybridprothetik,
Quintessenz Zahntech. 1995, 5, 567
26. Wayna R., Sommer M. Ch., Niedermeier W.:
Das Formfüllvermögen von Titanguss. Quintessenz
Zahntech. 1995, 3, 382.
Milan Machálka 1, Jiøí Vanìk 2
Cementy glassionomerowe w chirurgii
szczêkowo - ortopedycznej
STRESZCZENIE
Cement glesionomerowy jako klej kostny znalaz³ zastosowanie w leczeniu z³amañ kostnych
w obrêbie czêci twarzowej czaszki. Autorzy zastosowali go w bezporednich po³¹czeniach od³amów kostnych. W rozleg³ych ubytkach kostnych
sporz¹dzili implanty kostne. Cement wykorzystano równie¿ do stabilizacji p³ytek i szyn zespalaj¹cych oraz do wype³nieñ ubytków kostnych powsta³ych po resekcji korzeni zêbowych
oraz usuniêciu torbieli. Cement glesionomerowy spe³nia wymogi stawiane przez obowi¹zuj¹ce normy ANSI dla tego typu matera³ów medycznych, posiada europejski i czeski certyfikat
jakoci.
SUMMARY.
USE OF GLASSIONOMER CEMENT IN
BONE SURGERY SUMMARY
The required properities of glassionmer cement
as a bone cement are met by the material Inocem (produced by Ionos Seefeld Co.). It proved
useful in surgery of the middle ear for repair of
the ossicles and as implantation material in defects of the cranium. In dentoalveolar surgery
it can be used for retrograde occlusion of the
root after resection of the cusp and as a filling
of bone defect in the pariapical space. By combining its favorable binding qualities with bone
and metal the authors use it both for osteosynthesis for fixation of bone splints instead of
screws in areas not suited for fixation due to the
gracility of bones, and for jaw implants, as well.
The preparation of the cement and its packing
makes sterile preparation incl. accurate dosage
possible with a period of administration up to 7
minutes before setting.
/ Z Kliniki Chirurgii Szczêkowo - Twarzowej,
Uniwersytetu Masaryka w Brnie
1
/ Z Kliniki Stomatologicznej, Uniwersytetu
Masaryka w Brnie,
2
PRACA RECENZOWANA
S³owa kluczowe: chirurgia kostna, lepiki biologicznie znone, cement glassionomerowy
Key words: bone surgery, biocompatible cements,
glassionomer cement
Cementy glassionomerowe stosuje siê w ³¹czeniu od³amów kostnych i do wype³nieñ ubytków
kostnych. Cechuj¹ siê biokompatybilnoci¹ tkankow¹ (1, 4). Wykazuj¹ dobre w³asnoci mechaniczne, co gwarantuje wymagan¹ wytrzyma³oæ mechaniczn¹ decyduj¹c¹ o trwa³oci ³¹czenia z tkank¹ kostn¹. Stosowany jest jako klej kostny do po³¹czeñ bezporednich od³amów kostnych i porednich poprzez implanty kostne z cementu glassionomerowego. Badania histopatologiczne potwierdzi³y fizjologiczny proces kociotwórczy w strefie
bezporedniego po³¹czenia cementu glassionomerowego z tkank¹ kostn¹ (3). Badania mikroskopowe potwierdzaj¹ integracjê po³¹czenia beleczek
kostnych z cementem glassionomerowym (2). Siedmioletnie obserwacje kliniczne pacjentów potwierdzaj¹ brak powik³añ klinicznych u pacjentów leczonych przy pomocy cementu glassionomerowego.
Cement glassionomerowy to dwusk³adnikowy
materia³: proszek szklany (Ca-Al-F sylikatu) i p³ynu (poliakrylatu i kwasu maleinowego). Po³¹czenie sk³adników powoduje zmianê stanu skupienia, cement ulega stwardnieniu tworz¹c po³¹czenie od³amów
kostnych, mo¿e stanowiæ wype³nienie ubytku kostnego (implant). Badania biologiczne i histopatologiczne
przeprowadzono zgodnie z obowi¹zuj¹cymi normaTom I nr 1/2003
9
Cementy glassionomerowe w chirurgii szczêkowo In¿ynieria
- ortopedycznej
Stomatologiczna Biomateria³y
mi. Cement glassionomerowy spe³ni³ wymogi biolo- 4/ W chirurgii periodontologicznej.
giczne, kliniczne, znalaz³ zastosowanie w chirurgii szczê- Zastosowano cement glassionomerowy do wype³kowej, periodontologicznej i otolaryngologicznej.
nieñ prosekcyjnych korzeni zêbowych. Wype³niono nim równie¿ przestrzenie kostne po usuniêtych
Cement glassionomerowy produkcji niemieckiej
torbielach zêbowych
firmy Ionos-Seefeld posiada europejski i czeski
certyfikat jakoci. Wytwarzany jest w postaci kapOcena kliniczna
su³ek zawieraj¹cych 10 g proszku i 1 g p³ynu. Po
zaktyzowaniu kapsu³ki (zgnieceniu) nastêpuje Ocena kliniczna pacjentów leczonych w okresie
wstêpne mieszanie, natomiast ostateczne miesza- 1996r - 1998r. u których zastosowano cement glasnie odbywa siê w wstrz¹sarce w czasie 10 sek. sionomerowy
Cement glassionomerowy po ca³kowitym zmiesza- U szeciu pacjentów zastosowano bezporednie
niu posiada postaæ plastyczn¹, któr¹ zachowuje po³¹czenie od³amów kostnych w okolicy zatoki
przez 5 minut. Ostateczne zwi¹zanie cementu na- szczêkowej i wyrostka zêbowego szczêki. Powistêpuje po 7 minutach. Zalety cementu w czasie k³añ nie stwierdzono. W dziesiêciu przypadkach
jego plastycznoci to trwa³oæ nadanego kszta³tu, zastosowano implanty kostne z cementu glassioprzyleganie do powierzchni metalicznych (instru- nomerowego stanowi¹ce uzupe³nienie ubytku kostnego. Z tego w trzech przypadkach uzupe³niono
menty, szyny, p³ytki).
Cement glassionomerowy znalaz³ zastosowanie w ubytek kostny koci czo³owej i ³uku brwiowego.
chirurgii szczêkowej, ortopedycznej, periodonto- W siemiu przypadkach uzupe³niono ubytki kostne
powsta³e po resekcji korzeni oraz usuniêciu malogicznej i implantologicznej.
³ych torbieli zêbowych. W jednym przypadku doZastosowanie
sz³o do wydzielenia implantu jako nastêpstwo powik³añ ogólnoustrojowych. W innym przypadku
1/ Do po³¹czeñ bezporednich od³amów kostnych,
stwierdzono stan zapalny koci, który ust¹pi³ po
Cementem glassionomerowym pokrywamy czêci
leczeniu farmakologicznym. Zabiegi zespalaj¹ce
kostne z pominiêciem okostnej. Od³amy kostne stabiod³amy kostne przy pomocy cementu glassionolizujemy w czasie 7 minut. Po tym czasie nastêpuje
merowego dokonano u siedmiu pacjentów. Dotytrwa³e po³¹czenie struktur kostnych. Cement glassioczy³y one stabilizacji p³ytek zespalaj¹cych Martin
nomerowy mo¿na wyko¿ystaæ jako bazê dla w³ókien
w których ruby mocuj¹ce nie gwarantowa³y umowêglowych i podobnych, stanowi¹cych strukturê
cowania w pod³o¿u kostnym. Usytu³owano je na
wzmacniaj¹c¹ klej kostny - cement glassionomerowy.
przedniej cianie zatoki szczêkowej oraz na przyCechuje siê wodoszczelnoci¹ i jest wykorzystywany
rodkowym i bocznym brzegu oczodo³u. Ogó³em
np. do zamkniêcia przetok wewn¹trz czaszkowych,
zaopatrzono 33 pacjentów u których w leczniu zazapobiegaj¹c wydostawaniu siê p³ynu.
stosowano cement glassionomerowy.
2/ Po³¹czenia od³amów w przypadku z³amañ poPimiennictwo:
wik³anych z ubytkiem tkanki kostnej.
Procedura chirurgiczna wymaga wczeniejszego 1. Hehl, J., Schumann, K., Beck, Ch., Schöttle,
sporz¹dzenia implantu z cementu glassionomero- W.: Über die Verwendung von Glasionomerzement
wego ukszta³towanego wed³ug obrazu kostnego in der Chirurgie im kleinen Gelenk. Laryngo-Rhi(RTG, radiowizjografii, tomografii). Nastêpnie no-Otol, vol. 68, 1989, pp. 490-498.
umieszcza siê implant w ubytku kostnym i l¹czy 2. Geyer, G., Brunner, F. X., Dittmann, W.,
ostatecznie z od³amami kostnymi cementem glas- Helms, J.: Reconstruction of skull base defects
sionomerowym (nowozarobionym cementem)
with a bone replacement material (IONOS bone
3/ Stosowany jest do stabilizacji p³ytek i szyn ze- cement). Riv Neuroradiol, 1990, No. 4, pp. 23-30.
spalaj¹cych. W z³amaniach kostnych, gdzie warun- 3. Jonck, L. M., Groobelaar, C. J., Strating, H.:
ki anatomiczne nie pozwala³y na zastosowanie kla- Biological evaluation of glass-ionomer cement
sycznych rub stabilizuj¹cych p³ytki szyny (cia- (KETAC-O) as an interface material in total joint
ny zatok szczêkowych, oczodo³ów) do umocowa- replacement. A screening test. Clin Mater, 1989,
nia tych ostatnich pos³u¿ono siê cementem glassio- No. 4, pp. 201-224.
nomerowym. W³aciwoæ dobrego ³¹czenia siê ce- 4. Machálka, M.: Uití glasionomerních cementù
mentu z powierzchni¹ metaliczn¹ zapewnia im pra- v kostní chirurgii. Èes. Stomat., vol. 97, 1997, No.
wid³ow¹ stabilizacjê.
5, pp. 221-226
10
Tom I nr 1/2003
Milan Machálka 1, Jiøí Vanìk 2
Zastosowanie aktywnych szyn zespalaj¹cych (DCP)
systemu AO w z³amaniach ¿uchwy.
STRESZCZENIE
Autorzy wykazali celowoæ stosowania szyn
czynnociowo-aktywnych DCP systemu AO w
skomplikowanych z³amaniach ¿uchwy.
Stwierdzaj¹, ¿e klasyczne metody zestalania s¹
niewystarczaj¹ce w leczeniu skomplikowanych
z³amañ ¿uchwy. Uwa¿aj¹, ¿e szyny czynnociowo-aktywne stwarzaj¹ lepsze mo¿liwoci stabilizacji od³amó kostnych, a tym samym zapewniaj¹ prawid³ow¹ osteosyntezê. Potwierdzaj¹
to dobre wyniki leczenia u 16 pacjentów prezentowanych przez autorów.
SUMMARY
Rigid osteosynthesis in mandibular fractures
is fully indicated for treatment of booth partially toothed and toothless jaws. It is also used in
those unjured parients in whom conservative
way of treatment by means of intermaxillary
fixation proves to be inappropriate. AO system
compression bone plate is appropriate to ensure good stability and strength of osteosynthesis.
Due to its specially shaped holes, the plate produces tensile and compressive forces on bone
fragments. These forces eliminate undersirable
effect of muscles attached to the jaw. The authors used compression plates made by the firm
Synthes in sixteen cases of mandibular fracture. Satisfactory results of uncomplicated primary bone healing were achieved.
/ Z Kliniki Chirurgii Szczêkowo - Twarzowej,
Uniwersytetu Masaryka w Brnie
1
/ Z Kliniki Stomatologicznej, Uniwersytetu
Masaryka w Brnie,
2
PRACA RECENZOWANA
S³owa kluczowe: z³amanie ¿uchwy, osteosynteza
stabilizowana, aktywne szyny systemu AO.
Key words: mandibular fracture, rigid osteosyntesis, AO system dynamic compression plates.
Wstêp
Skomplikowane z³amania wymagaj¹ odpowiedniego zaopatrzenia chirurgicznego, gdy¿ dzia³aj¹ce
miênie, jak równie¿ szczelina z³amania mog¹ spowodowaæ destabilizacjê od³amków kostnych. (1)
Ryc.1 W takich przypadkach dochodzi do naruszenia po³¹czenia tkankowego, wystêpuj¹ powik³ania
w postaci stanów zapalnych, wytworzenie stawu
rzekomego lub przerwania ci¹g³oci strukturalnej
tkanki kostnej. Aby zapobiec tego typu powik³aniom stosuje siê w zaopatrzeniu chirurgicznym metalowe szyny, p³ytki stabilizacyjne. Ryc. 2 Prawid³owa funkcja szyny uzale¿niona jest od warunków anatomicznych ¿uchwy. Istotna jest jakoæ
struktury kostnej (stopieñ gêstoci) oraz iloæ zachowanej tkanki kostnej w wyniku utraty uzêbienia. Gdy warunki kostne s¹ niekorzystne, szyna
stabilizuj¹ca lub p³ytka mo¿e ulec obluzowaniu.
W takiej sytuacji po³¹czenie tkankowe od³amów
kostnych mo¿e ulec uszkodzeniu, co prowadzi do
wytworzenia stanów zapalnych, przed³u¿onego
czasu procesu gojenia a nawet do zaburzenia p³aszczyzny zgryzu. Aby zapobiec tego typu powik³aniom Autorzy proponuj¹ szyny DCP i EDCP - szyny czynnociowo - aktywne.
Tom I nr 1/2003
11
Zastosowanie aktywnych szyn zespalaj¹cych (DCP) systemu AO w z³amaniach ¿uchwy
Opis rycin - umieciæ pod rycianami
Materia³ i metodyka
Ryc. 1. Kierunek oddzia³ywania mieni ¿ucia na
W leczeniu z³amañ ¿uchwy zastsowano szyny fir- ¿uchwê i umiejscowienie neutralnej strefy na wymy Syntes DCP i EDCP czynnociowo-aktywne, sokoci kana³u ¿uchwowego.
które mocowano za pomoca rub stabilizuj¹cych i Ryc. 2. Umiejscowienie szyny czynnociowo - akaktywnych do pod³o¿a kostnego po wstêpnym ze- tywnej typu AO rezultat dzia³ania na liniê dzia³astaleniu od³amów kostnych przy pomocy kleszczy nia.
chirurgicznych.Czynnociowo-aktywne dzia³anie
szyny uzyskujemy dziêki jej konstrukcji - owal- Literatura
nych otworów oraz cylindrycznych rub, przy po- 1. Greenberg, A., editor: Craniomaxillofacial Fracmocy których ustalamy wielkoæ si³ stabilizuj¹cych tures. Springer Verlag New York, 1993.
od³amy kostne poprzez szynê, jak równie¿ kieru- 2. Spiessl, B., Schroll, K.: Gesichtsschädel (Band
nek dzia³ania tych si³ wobec szczeliny z³amania(2). I/I - Spezielle Frakturen und Luxationslehre). HeWyniki leczenia i ich ocena.
Zastosowano szyny czynnociowe ( p³ytki ciaskaj¹ce) w 16 przypadkach z³amañ ¿uchwy z których
siedem dotyczy³o ¿uchw bezzêbnych.
Dokonano szesnastu zabiegów operacyjnych stosuj¹c szyny czynnociowo-aktywne u siedmiu bezzêbnych pacjentów, pozostali posiadali uzêbienie
naturalne.
W dwóch przypadkach wyst¹pi³y powik³ania pooperacyjne. Przyczyn¹ powik³ania by³ z¹b leczony endodontycznie znajduj¹cy siê w niewielkiej
odleg³oci od szczeliny z³amania. Po jego usuniêciu i zastsowanym leczeniu farmakologicznym,
zmiany zapalne uleg³y wygaszeniu, proces gojenia postêpowa³ prawid³owo. W drugim przypadku
powik³ania dotyczy³y struktury kostnej w okolicy
mocowania. Stwierdzono stan zapalny koci. Szynê usuniêto, przeprowadzono leczenie zapobiegawcze po ust¹pieniu powik³ania ponownie zastsowano szynê A typu DDC. U pozosta³ych pacjentów
nast¹pi³o prawid³owe po³¹czenie od³amów kostnych - zagojenie z³amania. Szyny usuniêto operacyjnie po 6 miesi¹cach.
rausgegeben von Niegst, H., Georg Thieme Verlag
Stuttgart, 1972.
Wnioski
1. Szyny czynnociowo - aktywne zapobiegaj¹
powik³aniom klinicznym w przypadkach skomplikowanych z³amañ ¿uchwy.
2. Prawid³owa funkcja szyn czynnociowo - aktywnych uwarunkowana jest od ich lokalizacji
wzglêdem szczeliny z³amania oraz sposobu mocowania.
12
Tom I nr 1/2003
Inauguracja roku akademickiego 2002/2003 w Wy¿szej Szkole In¿ynierii Dentystycznej w Ustroniu.
Inauguracja roku akademickiego 2002/2003 w Wy¿szej Szkole
In¿ynierii Dentystycznej w Ustroniu.
9 padziernika 2002 roku ju¿ po raz trzeci
zainaugurowano rok akademicki Wy¿szej Szko³y In¿ynierii Dentystycznej im. Alfreda Meissnera z siedzib¹ w Ustroniu. Immatrykulacja studentów
pierwszego roku odby³a siê w hotelu "Stok" w Wile.
Podczas gdy elegancko ubrani studenci starszych
roczników WSID zajmowali miejsca w Sali Weneckiej - Ci - którzy dopiero miêli zostaæ przyjêci
do spo³ecznoci akademickiej powtarzali s³owa
lubowania, poprawiali togi, przygotowywali siê
do uroczystoci. W tym czasie w holu hotelu rektor, cz³onkowie senatu i nauczyciele akademiccy
witali zaproszonych przedstawicieli w³adz samorz¹dowych, zaprzyjanionych uczelni oraz instytucji wspó³pracuj¹cych ze szko³¹. O godz. 10 w³adze i pracownicy WSID wraz z zaproszonymi goæmi zajêli miejsca
na sali, aby nastepnie ods³uchaæ tradycyjnej pieni "Gaudeamus igitutur"
Uroczystoæ rozpoczê³o wyst¹pienie
rektora Wy¿szej
Szko³y In¿ynierii
Dentystycznej prof.
zw. dr hab. n. med.
Bronis³awa K³aptocza, który przywita³
znakomitych goci.
Rektor przedstawi³
Alma Mater mówi¹c
o jej organizacji, sposobach kszta³cenia, pracy naukowej, osi¹gniêciach i planach na przysz³oæ.
Prof. zw. dr hab. Bronis³aw K³aptocz przemilcza³
w tym uroczystym dniu kwestiê trudnoci na jakie
czêsto napotykaj¹ prowadz¹cy szko³ê. Z dum¹
móg³ za to pochwaliæ siê liczb¹ studentów kszta³c¹cych siê w trybie dziennym, zaocznym i znakomitym zespo³em nauczycieli akademickich, prac¹
naukow¹ profesorów oraz studentów skupionych
w ko³ach naukowych, a tak¿e organizacj¹ sympozjów. Zebrani dowiedzieli siê, ¿e w ubieg³ym roku
w³adze uczelni wyst¹pi³y z wnioskiem do Ministerstwa Edukacji Narodowej o pozwolenie na
utworzenie nowej specjalizacji - higiena stomatologiczna. Jest wiêc realna szansa, ¿e bêdzie mo¿na
w Ustroniu kontynuowaæ naukê na studiach magisterskich. O rozwoju uczelni wiadczyæ mo¿e te¿
fakt, ¿e dwa budynki w Ustroniu przy ulicy S³onecznej nie wystarczaj¹ ju¿ prê¿nie rozwijaj¹cej
siê placówce. Wynajêto nowe pomieszczenia w Skoczowie, trwaj¹ starania o pozyskanie obiektów na terenie Wis³y. Rektor zakoñczy³ swe wyst¹pienie ¿yczeniami
-W zwi¹zku z inauguracj¹ nowego roku akademickiego ¿yczê profesorom, wyk³adowcom i asystentom wysokich poziomów w pracy dydaktycznej,
wychowawczej i naukowej. Wam, droga m³odzie¿y
akademicka, ¿yczê dobrych wyników w nauce. Wstêpuj¹cym na studia ¿yczê satysfakcji z obranego kierunku. Zarówno nauczycielom, jak i studentom niech
przywieca myl, ¿e status i pozycjê naukow¹ uczelni kszta³tuj¹ przede wszystkim absolwenci.
Tom I nr 1/2003
13
Inauguracja roku akademickiego 2002/2003 w Wy¿szej Szkole In¿ynierii Dentystycznej w Ustroniu.
runku kszta³cenia, szkolnictwa akademickiego powinien byæ przez spo³eczeñstwo ceniony - stwierdzi³ .................................. i zakoñczy³ - Panie rektorze, chcia³bym na pana rêce z³o¿yæ gratulacje za to
wszystko, czego tu dokonalicie. Jest to rzeczywicie imponuj¹ce dzie³o. Tym bardziej, ¿e jestecie
pañstwo z dala od du¿ych orodków akademickich
i nie ³atwo jest w ma³ym miecie budowaæ dobr¹
szko³ê wy¿sz¹.
W swojej mowie prof. K³aptocz podkrela³,
¿e o statusie uczelni decyduj¹ jej absolwenci. Jednak, ¿eby zostaæ absolwentem wy¿szej szko³y trzeba najpierw zostaæ przyjêtym do grona jej studentów. To w³anie prze¿y³o kilkudziesiêciu m³odych
ludzi, których immatrykulacji dokona³ prof. dr hab.
Nastêpnie Bronis³aw K³aptocz odczyta³ list n. med. Rajmund Orlicki. Poczet prezentowa³
z ¿yczeniami wielu sukcesów w odpowiedzialnej, sztandar, a wstêpuj¹cy w progi uczelni lubowali:
ale i zaszczytnej pracy akademickiej, który do "lubujê uroczycie, ¿e bêdê wytrwale zdobywa³
w³adz uczelni, wyk³adowców i studentów skiero- wiedzê i umiejêtnoci przygotowuj¹c siê do pracy
wa³a minister edukacji narodowej Krystyna £ybac- dla dobra ojczyzny Rozwija³ w³asn¹ osobowoæ w
ka. Wielu sukcesów naukowych ¿yczy³ szkole rów- duchu ogólnoludzkich wartoci humanistycznych."
Wyk³ad inauguracyjny wyg³osi³ prof. dr hab.
nie¿ burmistrz Ustronia Ireneusz Szarzec
- Cieszê siê, ¿e po raz kolejny mam zaszczyt M. Hajduga, a nastêpnie odczyta³ list rektora Akauczestniczyæ w uroczystej inauguracji roku akademii prof. dr hab. Marka Trombskiego, w którym
demickiego Wy¿szej Szko³y In¿ynierii Dentystycz- czytamy miêdzy innymi: "¯yczê pañstwu, by panej, która na swoj¹ siedzibê wybra³a w³anie sja poszukiwania i radoæ, jak¹ niesie ze sob¹ poUstroñ. Ta kolejna uroczystoæ pokazuje, ¿e inwe- znanie, przekazywanie wiedzy, przynios³a pañstwu
stycja stworzenia wy¿szej uczelni w tak niedu¿ym wiele zadowolenia i satysfakcji."
Inauguracjê roku akademickiego 2002/2003
miecie jak nasze, by³a trafiona. Za podjêcie tej
Wy¿szej
Szko³y In¿ynierii Dentystycznej zakoñtrudnej decyzji i pracê w³o¿on¹ w to, by szko³a
funkcjonowa³a prawid³owo, chcia³bym z tego miej- czy³ koncert orkiestry salonowej Filii Uniwersytesca serdecznie podziêkowaæ wszystkim pañstwu, tu l¹skiego w Cieszynie pod dyrekcj¹ prof. Hilaktórzycie siê w to zaanga¿owali. Dla miasta Ustro- rego Drozda oraz uroczysty bankiet.
nia jest to wielki zaszczyt, ¿e mo¿emy gociæ pañstwa u siebie i ¿e absolwenci tej szko³y bêd¹ z radoci¹ wspominaæ czasy studiów spêdzone w naszym piêknym miecie.
Z niek³aman¹ ¿yczliwoci¹ o szkole
wypowiada³ siê tak¿e .............................. zapewniaj¹c o przychylnoci ca³ego l¹skiego
rodowiska akademickiego. Zwróci³ szczególn¹ uwagê na rolê, jak¹ odgrywa uczelnia
w podnoszeniu wykszta³cenia spo³eczeñstwa.
- Ka¿da wy¿sza szko³a w Polsce jest
placówk¹ nie do przecenienia, jeli wzi¹æ pod
uwagê ¿enuj¹co niski poziom scholaryzacji
Polaków. W przededniu wejcia do Europy
jest to chyba najwa¿niejszy problem, który
musimy rozwi¹zaæ. Ka¿dy, kto dzia³a w kie14
Tom I nr 1/2003
III STOMATOLOGICZNE SYMPOZJUM SZKOLENIOWE - Ustroñ 2002
III STOMATOLOGICZNE SYMPOZJUM SZKOLENIOWE
- Ustroñ 2002
W dniach 28-30 czerwca 2002 r. odby³o siê III
Stomatologiczne Sympozjum Szkoleniowe Ustroñ
2002, pt. Tworzywa ceramiczne - biofunkcjonalne
materia³y w wykonawstwie protez zêbowych
Sympozjum rozpoczê³o siê uroczystym powitaniem przyby³ych uczestników: lekarzy stomatologów, studentów, techników dentystycznych oraz
przedstawicieli przedsiêbiorstw, przez Rektora Wy¿szej Szko³y In¿ynierii Dentystycznej w Ustroniu,
Prof. zwycz. Dr hab. B. K³aptocza.
Fot.1 Powitanie uczestników Konferencji
Stanowisko moderatora III Sympozjum Stomatologicznego w Ustroniu sprawowa³ Prof. Dr hab. n.
med., Dr n. tech. Rajmund Orlicki.
Wyk³ad inauguracyjny, nt. Biomateria³y w stomatologii, wyg³osi³a prof. Dr hab. Zofia Knychalska- Karwan ( Collegium Medicum UJ, Kraków). W
trakcie wyst¹pienia Prof. Knychalska Karwan przedstawi³a procesy reperacji i regeneracji tkanek, procesy osteoindukcji i osteokondukcji, szczególn¹ wagê
przyk³adaj¹c do kwestii wymagañ, stawianych przed
wspó³czesnymi biomateria³ami.
Po prezentacji prof. Knychalskiej - Karwan, omówiono zagadnienie preparacji powierzchni struktur
krystalicznych do nanoszenia pow³ok ceramicznych.
Temat ten zosta³ zaprezentowany przez Prof. Dr hab.
In¿. Mariê Richert oraz Prof. Dr hab. n. med., Dr n.
tech. Rajmunda Orlickiego z Wy¿szej Szko³y In¿ynierii Dentystycznej w Ustroniu.
Kolejne wyst¹pienie Lek. stom. Andrzeja Gali,
nt: Ocena porównawcza materia³ów stosowanych
w biofunkcjonalnym wykonawstwie protez
sta³ych powiêcone by³o problematyce charakterystyki tworzyw ceramicznych. Zaprezentowano
równie¿ wyniki badañ mikrogeometrii powierzchni
i mikrotwardoci tych materia³ów.
W nastêpnej prezentacji, poprowadzonej przez
Lek. stom. Grzegorza Cho³ociñskiego omówiono
tematykê postêpowania klinicznego i laboratoryjnego, przy wykonywaniu koron ca³oceramicznych
szwedzkim systemem PROCERA.
Fot.3 Uczestnicy w czasie konferencji
Fot.2 Przekazanie materia³ów uczestnikom
Wyst¹pienie Prof. Vanka dotyczy³o zagadnienia klinicznego zastosowania implantów wykonyTom I nr 1/2003
15
III STOMATOLOGICZNE SYMPOZJUM SZKOLENIOWE - Ustroñ 2002
wanych z tytanu, w zale¿noci od rodzaju pod³o¿a
kostnego i sposobu projektowania przysz³ych konstrukcji protetycznych.
Kolejny wyk³ad przeprowadzony przez Prof. Dr
hab. n. med. El¿bietê Mierzwiñsk¹ oraz Lek. stom.
Tomasza Federa ( Akademia Medyczna, Warszawa),
prezentowa³ temat klinicznego i laboratoryjnego wykorzystania ceramiki t³oczonej IPS Empress 2.
Du¿e znaczenie estetyki, przylegania brze¿nego
oraz idealnej integracji ze stref¹ przyzêbia,
podkrela³a Dr Danuta Bukowska, w wyst¹pieniu nt:
Odbudowy bezmetalowe z zastosowaniem techniki
porcelany t³oczonej OPC 3G oraz policeramu
sculpture fibrekor; reprezentuj¹ca firmê Jenerix.
Ostatni referat III Sympozjum Stomatologicznego przedstawi³ P. Jerzy Os³ów z przedsiêbiorstwa
VITA. W trakcie prezentacji omówi³ postêpowanie
laboratoryjne, przy wykonywaniu struktur pojedynczych koron technik¹ VITA IN - CERAM sprint,
oraz zalety tej techniki: optymaln¹ estetykê i
wyj¹tkow¹ biokompatybilnoc uzupe³nieñ
ca³oceramicznych, doskona³e w³aciwoci fizyczne, wysok¹ przenikliwoæ promieni rentgenowskich
i bardzo dobr¹ akceptacjê przez organizm pacjenta.
Fot.4 B.K³aptocz,R.Orlicki
Fot.5 Przerwa obiadowa w czasie konferencji
A po konferencji nast¹pi³y podziêkowania dla wyk³adowców:
prof. dr hab. n. med. Zofia Knychalska-Karwan
Podczas wyst¹pienia podsumowuj¹cego III
Sympozjum Stomatologiczne w Ustroniu, Rektor
Wy¿szej Szko³y In¿ynierii Dentystycznej, Prof. B.
K³aptocz podkreli³ ogromne znaczenie uczestnictwa w wydarzeniach naukowych, szczególnie istotnych dla studentów nauk stomatologicznych.
III Sympozjum Stomatologiczne zosta³o zakoñczone uroczyst¹ kolacj¹, po której odby³ siê
Bal Pó³metkowy I rocznika studentów Wy¿szej
Szko³y In¿ynierii Stomatologicznej w Ustroniu.
16
Tom I nr 1/2003
XX Ogólnopolska Konferencja Naukowo - Szkoleniowa Sekcji Protetyki PTS.
XX Ogólnopolska Konferencja Naukowo - Szkoleniowa
Sekcji Protetyki PTS.
W dniach 14 - 15 czerwca 2002 w miejscowoci
Licheñ Stary odby³a siê XX Ogólnopolska Konferencja Naukowo - Szkoleniowa Sekcji Protetyki
PTS. W sk³ad komitetu naukowego przewodz¹cego konferencji wesz³y tak znakomite nazwiska, jak:
"
"
"
Prof. zw. dr hab. n. med. Zdzis³aw Krysiñski
Prof. zw. dr hab. n. med. Stefan W³och
Dr hab. n. med. Wies³aw Hêdzelek
Honorowy patronat nad imprez¹ objêli:
"
JM Rektor Akademii Medycznej w Poznaniu
.........- Prof. dr hab. Leon Drobnik
"
Prezydent Polskiego Towarzystwa Stomato
.........logicznego - Prof. dr hab. Marek Ziêtek
"
Dziekan II Wydzia³u lekarskiego - Prof. dr
.........hab. Honorata Limanowska-Shaw
"
Patronat medialny - DENTOnet.pl
Tematyka przeprowadzonej konferencji zawiera³a
wiele interesuj¹cych pozycji. Znalaz³y siê tam tak
aktualne tematy, jak:
"
Podstawowe zagadnienia protetyki klinicznej
"
Podstawowe zagadnienia protetyki laboratoryjnej
"
Implantoprotetyka
"
Postêpy w materia³oznawstwie
"
Leczenie protetyczne a zaburzenia czynnociowe
"
Tematy wolne
Konferencja rozpoczê³a siê uroczystym otwarciem
w pi¹tek rano. Sk³ada³a siê z piêtnastu sesji podstawowych oraz sesji posterowych, podczas których wyg³oszono ogó³em sto siedem prac naukowych. Sesje III i IV, V oraz VI, VII i VIII oraz X i
XI, XIII i XIV przeprowadzone zosta³y równoczenie w dwóch odrêbnych salach. Sesji pierwszej,
która rozpoczyna³a tegoroczn¹ konferencjê, przewodniczyli prof. S. Majewski, prof. E. Spiechowicz oraz prof. M. Ziêtek. Na sesji tej wyg³oszono
cztery prace naukowe dotycz¹ce aspektów funkcji
i estetyki w protetyce. Ostatnia z prac wyg³oszona
zosta³a w jêzyku angielskim przez M. Hopp.Sesja
druga, której przewodzili prof. B. Fr¹czak, prof.
S. W³och, doc. M. Romanowicz dotyczy³a zastosowania Biofunkcjonalnego Systemu Protetycznego (BPS) w leczeniu protetycznym pacjentów bezzêbnych. Podczas tej sesji wyg³oszony zosta³ przez
pracowników Katedry Protetyki Stomatologicznej,
Instytutu Stomatologii AM w Warszawie jeden referat (cz.I). Po sesji drugiej organizatorzy zaprosiIn¿ynieria Stomatologiczna Biomateria³y
li uczestników na krótk¹ przerwê, po której odby³y siê równolegle sesja III i IV. Sesji III przewodniczyli prof. AM E. Mierzwiñska-Nastalska oraz
prof. B. P³onka. Tematyka tej sesji dotyczy³a zagadnieñ implantologicznych oraz implanto-protetycznych. Jako ostatni w tej sesji wyg³oszony zosta³, w jêzyku angielskim przez O. Winand, referat
na temat zastosowania laserów CO2 w implantologii. Sesja IV pod przewodnictwem prof. K. Dobies i prof. A. Karasiñski dotyczy³a zagadnieñ zwi¹zanych z naprê¿eniami materia³ów, zmêczeniem
materia³ów, a tak¿e z wykonawstwem uzupe³nieñ
protetycznych w systemie Procera, jak i ocen¹ jakoci preparacji stopnia. Poruszono równie¿ problemy dotycz¹ce badañ mikroskopowych przylegania licówek do twardych tkanek zêba. Nastêpnie uczestnicy udali siê na przerwê obiadow¹, po
której nast¹pi³o powitanie wystawców. Po tej uroczystoci odby³a siê sesja V oraz VI. Podczas sesji
V poruszono tematy zwi¹zane z wp³ywami osteoporozy na uk³ad immunologiczny, znieczulenia
na przep³yw krwi w miazdze zêbów, terapi immunosupresyjnej na wystêpowanie stomatopatii protetycznych oraz problematykê zwi¹zan¹ z ocen¹
wra¿liwoci grzybów dro¿d¿opodobnych izolowanych z b³ony luzowej jamy ustnej na leki przeciwgrzybicze. Pod koniec sesji przybli¿ono uczestnikom postaæ Julius'a Bruck w pracy pt "Julius
Bruck (1840-1902), stomatolog, lekarz i prekursor
europejskiej endoskopii" (B. Bruziewicz-Mik³aszewska). Tej czêci konferencji przewodzili dr n.
med. H. Panek oraz prof. J. Trykowski. Jednoczeni w tym samym czasie na drugiej sali odbywa³a
siê sesja VI, podczas której dyskutowano o problematyce zastosowañ nowoczesnej techniki w
protetyce, badañ wydolnoci ¿ucia oraz kwlifikacji chorych z obturacyjnym bezdechem podczas snu
do leczenia protetycznego. Przedstawiono równie¿
tok studiów licencjackich w specjalnoci technik
dentystycznych w Akademii Medycznej w Warszawie. Pierwszy, bardzo owocny, dzieñ konferencji
zakoñczy³y sesje VII oraz VIII. Na sesji VII pod
przewodnictwem prof. AM E. Mierzwiñska-Nastalsk oraz doc. M. Romanowicz przedstawiono
drug¹ czêæ pracy dotycz¹cej zastosowania Biofunkcjonalnego Systemu Protetycznego (BPS) w
leczeniu protetycznym pacjentów bezzêbnych.
Sesji VIII przewodniczyli doc. S. Baron oraz doc.
R. Koczorowski. Poruszono na niej problemy zwi¹Tom I nr 1/2003 17
XX Ogólnopolska Konferencja Naukowo - Szkoleniowa Sekcji Protetyki PTS.
zosta³ wy³¹cznie na bazie substratów dostêpnych
na rynku krajowym. Stop ten powsta³ w Wy¿szej
Szkole In¿ynierii Dentystycznej w Ustroniu jako
owoc wspó³pracy zespo³ów specjalistów z Politechniki l¹kiej, Akademii Górniczo-Hutniczej, Politechniki Wroc³awskiej oraz WSID Ustroñ. Stop
RODENT spe³nia wymogi specyfikacji ADA. Sesjê XI zamknê³a praca autorstwa A. Gala, M. Richert, S. Hawry³kiewicz pt. "Badania mikrotwardoci wybranej grupy materia³ów stosowanych w
wykonawstwie protez sta³ych". Po krótkiej przerwie rozpoczêto sesjê XIII, pod przewodnictwem
Fot. 1. Prezentacja prac podczas sesji.
prof. B. Fr¹czak oraz doc. Z. Bereznowski, na któzane z leczeniem pacjentów onkologicznych, analiz¹ rej dominowa³a tematyka zwi¹zana z zastosowafoniatryczn¹, zasiadleniam grzybami elastycznej niem laserów w leczeniu protetycznym. Sesje XIII
warstwy wycielaj¹cej protezy pooperacyjnej szczê- i XIV zosta³y przeprowadzone w tym samym czaki, a tak¿e insertów ródluzówkowych Muchor fir- sie. Sesji XIII przewodzili prof. H. Tejchman oraz
my Dyna oraz przedstawiono kompleksow¹ opiekê prof. W. Koby³ecki.
stomatologiczn¹ nad pacjentem laryngologicznym. Dotyczy³a ona problematyki diagnostyki w protetyce oraz problematyki dysfunkcji stawów skroSesje te zakoñczy³y tego dnia czêæ dydaktyczn¹.
Drugiego dnia konferencjê rozpoczêto sesj¹ IX pod niowo-¿uchwowych. Na sesji XIV, której przewoprzewodnictwem prof. J.Trykowski oraz doc. M. dzili prof. S. Suliborski oraz dr hab. n. med., dr n.
Romanowicz na której przedstawion¹ trzeci¹ czêæ techn. R. Orlicki przedstawiono problematykê
pracy naukowej na temat zastosowania Biofunk- zwi¹zan¹ ze stopami dentystycznymi stosowanycjonalnego Systemu Protetycznego (BPS) w lecze- mi w protetyce. Po zakoñczeniu sesji XIII i XIV
niu protetycznym pacjentów bezzêbnych. Nastêp- nast¹pi³a przerwa obiadowa, po zakoñczeniu któnie sesje X oraz XI przebiega³y równolegle. Sesji rej odby³y siê sesje posterowe, podczas których
X przewodniczyli prof. M. Kleinrok oraz prof. W. przedstawiono czterdzieci szeæ referatów naukoSplit. Porusza³a ona tematy zwi¹zane z dysfunk- wych o zró¿nicowanej tematyce. Konferencjê Nacjami stawu skroniowo-¿uchwowego oraz z wa- ukowo - Szkoleniowa Sekcji Protetyki PTS w Lidami zgryzu. Na sesji XI, pod przewodnictwem cheniu zamknê³a sesja XV pod przewodnictwem
prof. B.K³aptocz oraz prof. Z. Kryñski, przedsta- dr n. med. M. Go³êbiowska, doc. W. Hêdzelek oraz
wiono prace dotycz¹ce materia³ów stosowanych doc. M. Romanowicz. Podczas tej sesji zaprezenw protetyce i ich w³aciwoci. Bardzo interesuj¹- towan¹ czwart¹ czêæ pracy dotycz¹cej zastosowace opracowanie naukowe pt. "Stomatologiczny nia Biofunkcjonalnego Systemu Protetycznego
stop odlewniczy Ni-Cr-Mo RODENT do napalani (BPS) w leczeniu protetycznym pacjentów bezzêbporcelany" przestawili R. Orlicki (Katedra Prote- nych oraz materia³y firmy GlaxoSmithKlein. Po
tyki Stomatologicznej IS UJ w Krakowie), B. K³ap- sesji XV nast¹pi³o uroczyste zakoñczenie Konfetocz (WSID Ustroñ), M. Richert (WSID Ustroñ) rancji, po którym odby³o siê zebranie sprawozdaworaz M. Hajduga (WSID Ustroñ). Rodent jako stop czo-wyborcze Sekcji Protetyki. Tegoroczna, barceramiczny, Ni-Cr-Mo, jako pierwszy stworzony dzo udana i owocna konferencja zakoñczy³a siê
uroczyst¹ kolacj¹.
Fot. 2. Uczestnicy konferencji na tle bazylikii w Licheniu.
18
Tom I nr 1/2003
Fot. 3. Prezentacja prac uczestników
Konferencja Naukowo - Szkoleniowa Rytro 2002.
20-23 padziernik 2002, Rytro
W dniach 20-23 padziernika 2002 r. odby³a siê konferencja naukowa w Rytrze, powiêcona problematyce In¿ynierii Biomateria³ów.
Uczestnikami konferencji byli cz³onkowie Rady Naukowej Polskiego Stowarzyszenia Biomateria³ów w Krakowie,
miêdzy innymi prof. Jan Chopek, prof. Monika GierzyñskaDolna, prof. Tadeusz Cielik, oraz zaproszeni przez organizatorów specjalici z kraju i zagranicy.
Uroczyste otwarcie konferencji przez p. J.Chopka odby³o siê w poniedzia³ek 21 padziernika.Nastêpnie zaprezentowane zosta³y referaty plenarne:
w R. D¹browskiego (PB Bia³ystok), pt: Rozwój biomateria³ów dla endoprotezoplastyki stawów
w T. Trzaski (AWF Poznañ), pt: Biomateria³y wêglowe w
chirurgi kolana; prezentuj¹cy mo¿liwoci leczenia niektórych schorzeñ stawu kolanowego z zastosowaniem materia³ów wêglowych; w wyst¹pieniu omówione zosta³y sposoby
wykorzystania biomateria³ów wêglowych, zabiegi przeprowadzane z wykorzystaniem tych materia³ów oraz mo¿liwoci
zwi¹zane z przysz³ym u¿yciem biomateria³ów wêglowych.
Po przerwie rozpoczêto I sesjê prezentacji. Pierwsze
wyst¹pienie p. M. Gierzyñskiej-Dolnej pt: Triobologiczne aspekty doboru materia³ów na elementy tr¹ce endoprotez dotyczy³o problematyki procesów zu¿ycia wystêpuj¹cych w endoprotezoplastyce stawów oraz przedstawienia
nowych materia³ów proponowanych na elementy tr¹ce endoprotez stawu biodrowego.
Nastêpnie swoje prezentacje przedstawili:
w T. Moskalewicz, W.Rakowski, A. Czyrska-Filemonowicz;
pt: Mikrostruktura i w³aciwoci mikromechaniczne biomateria³ów tytanowych; wyst¹pienie obejmowa³o prezentacjê charakterystyki mikrostruktury warstw azotowanych
wytworzonych w warunkach wy³adowania jarzeniowego na
stopach tytanu, przeprowadzonych badañ i pomiarów w³aciwoci mikromechanicznych warstw azotowanych
w J. Siliuk i M. Zabel, pt:Ocena odczytów tkanek miêkkich
oko³oga³kowych na siatkê tytanow¹ w badaniu dowiadczalnym na zwierzêtach; zaprezentowano analizê histologiczn¹
zmian powsta³ych w tkankach miêkkich oko³oga³kowych u
szczurów, wyniki oraz wnioski z przeprowadzanych badañ
w W. Wiêckowski oraz M. Gierzyñska Dolna; pt:Teoretyczno-dowiadczalna analiza stabilnoci endoprotezy stawu biodrowego; przedstawiono zagadnienie obliczeñ numerycznych rozk³adu naprê¿eñ w uk³adzie koæ-cement-endoproteza stawu biodrowego oraz badañ zmêczeniowych
uk³adu koæ-cement-implant.
w A. Stoch, Grzegorz J. Stoch, pt: Struktury fraktalne w
medycynie; zdefiniowano pojêcie fraktalu oraz zastosowania medyczne geometrii fraktalnej
w A. Sowiñska, B. Cukrowska, E. Czarnowska, pt: Wp³yw
sterylizacji na adhezjê ludzkich fibroblastów do biomateria³ów; w przedstawieniu problematyki zwrócono uwagê na
stosowane materia³y i metody sterylizacji oraz osi¹gniête wyniki.
w S. Pielka, D. Paluch, J. Staniszewska-Ku, B. ¯ywicka, L.Solski, L.Szosland, A.Czarny, E.Zaczyñska, pt: Materia³y opatrunkowe z pochodnych chityny, badania biologiczne; w wyst¹pieniu zaprezentowane zosta³y badania nad ocen¹ biologiczn¹ dibutyrylochityny i regenerowanej chityny jako materia³ow opatrunkowych, przeprowadzone w Katedrze Chemii
Fizycznej Polimerów Politechniki £ódzkiej
w P. Dobrzyñsk, J.Kasperczyk, M. Bero, pt: Nowe mo¿liwoci syntezy i zastosowania w medycynie biodegradowalnych kopolimerów glikolidu nie zawieraj¹cych cyny; w ramach prezentacji poruszono problematykê zastosowania poliglikolidu w medycynie oraz badañ nad wykorzystaniem i
w³aciwociami kopolimerów
w T. Achmatowicz, I. Lasocka, pt: Klasyfikacja wyrobów
medycznych; prezentacja obejmowa³a klasyfikacjê zgodn¹
z tzw. dyrektywami nowego podejcia oraz liczne przyk³ady
wyrobów medycznych przypisanych do danych klas
I sesjê zakoñczy³o w/w wyst¹pienie T. Achmatowicza i I.
Lasockiej
Po przerwie dalsze prezentacje rozpoczêto od referatów plenarnych- Z. Jedliñskiego i M. Juzwy (CChPPAN Zabrze) pt:
Kontrolowane uwalnianie leków. Nowa strategia w chemioterapii, w którym poruszona zosta³a problematyka syntezy nowego biomimetycznego polimeru oraz preparacji biomimetycznych koniugatów lek-polimer i ich zastosowania
w chemoterapii. Drugi referat pt:Monitorowanie wszczepów
kostnych w badaniach obrazowych wyg³oszony zosta³ przez
J. wi¹tkowskiego (AM Warszawa) i J. Godzika ( AM Warszawa).
Sesja II obejmowa³a wyst¹pienia:
w T. M. Ulyanova, L.V. Titova, V. L. Evtukhov, O.P. Chudakov, L.G. Bykadorova, A new bioactive bone replacing
material for maxillofacial surgery; prezentacja w jêzyku
angielskim
w E. Sobolewska, pt: Reakcja tkanek na tworzywa akrylowe w badaniach na szczurach szczepu Wistar; autorka wyst¹pienia podjê³a siê próby oceny najczêciej stosowanych
w Zak³adzie Protetyki Stomatologicznej PAM mas akrylowych
w B. Rajchel, M. Lekka, A. Wese³ucha Birczyñska, L.M.
Proniewicz, pt: Mikrostruktura oraz w³aciwoci mechaniczne biozgodnych pow³ok formowanych metodami jonowymi na bazie wêgla i tytanu;przedstawiono alternatywne metody CVD,badania nad wielowarstwowymi pow³okami wêgiel-tytan, formowanymi dwuzwi¹zkow¹ metod¹ IBAD.
Tom I nr 1/2003
19
Konferencja Naukowo - Szkoleniowa Rytro 2002.
w A. Kwatera, A. Sawaka, P.Andreasik, pt: Badania nad
opracowaniem ekranów pól biomagnetycznych z ceramiki
YBCO; autorzy prezentacji scharakteryzowali materia³ nadprzewodz¹cy YBCO oraz mo¿liwoci jego zastosowania przy
wytwarzaniu skutecznych ekranów smogu elektromagnetycznego.
w Wród prezentacji wyró¿nia³o siê wspólne wyst¹pienie R.
I. Orlickiego, B. K³aptocza oraz M. Richerta, pt: Stop metaliczny RODENT w wykonawstwie sta³ych konstrukcji protetycznych z napalon¹ porcelan¹; zaprezentowano wyniki prac
badawczych przeprowadzonych w Wy¿szej Szkole In¿ynierii
Dentystycznej w Ustroniu, maj¹cych na celu opracowanie w³asnego stopu Ni-Cr-Mo o nazwie RODENT do napalania porcelany. Autorzy prezentacji wykazali, ¿e przeprowadzona analiza chemiczna stopu dowiod³a , i¿ RODENT spe³nia wymogi specyfikacji ADA. Przedstawiono równie¿ efekty badañ
metalograficznych, przeprowadzonych w AGH oraz ramowe
instrukcje wykonawstwa koron z³o¿onych na stopie RODENT,
olicowanych tworzywem metalicznym.
w A.Turek, B. Cwalina, L. Pawlus-£achecka,J. No¿yñski,
pt: Wp³yw antybiotyków na strukturê osierdzia wini;
przedstawiono wyniki prac badawczych nad zmianami struktury osierdzia wini.
w B. Cwalina , L. Dul, pt: Efekty sieciowania osierdzia
wini za pomoc¹ spektroskopii EPR-metody znakowania spinowego; prezentacja prac badawczych przeprowadzanych
w Katedrze Biofizyki l¹skiej Akademii Medycznej
Pozosta³e wyst¹pienia odby³y siê nastêpnego dnia, 22 padziernika 2002. Sesja referatowo-posterowa obejmowa³a 24
prezentacje. Swoje prace przedstawili: E. Pamu³a , S. B³a¿ewicz, P. G. Rouxhet (Proteins adsorption on biomedical carbons); J.Plich, I. Bielecki, M. B³a¿ewicz, E. Pamu³a, T. Gierek, M.Maliñski (In vivo biocompatibility of carbon, fiber/
PSU composite); E. Sikorska-Matysiak, E. Czarnowska, T.
Wierzchoñ (Wp³yw obróbek jarzeniowych na strukturê ,
w³aciwoci i biozgodnoæ warstw niklowo-fosforowych na
stopie tytanu Ti-1Al-1Mn); H. Ey-Chmielewska,E. Kijak,
B. Fr¹czak (Rekonstrukcja narz¹du ¿ucia u pacjentki z odonogenesis hereditaria cum occlusio aperta z uwzglêdnieniem
bioestetyki i biomechaniki zastosowanych materia³ów ceramicznych); M. Bero, P. Dobrzyñski, J. Kasperczyk, P. Grieb,
T. Kryczka, M. Ryba, M. Walski (Kopolimery laktydu, glikolidu i å- kaprolaktonu, nie zawieraj¹ce metali ciê¿kich, synteza, w³asnoci i zastosowanie w procesie uwalniania analogów nukleozydów); S. Pielka, J. Staniszewska-Ku, A. lósarczyk, B. Zywicka, L. Solski, Z.Paszkiewicz, A. Dawidowicz, J. Garcarek (Reakcja tkanki kostnej po implantacji
kompozytowego hydroksyapatytu-gips. Badania dowiadczalne.); J. Siliuk, H.Ey-Chmielewska, G. Cieliñska-Wilk
(Wstêpna ocena trzech materia³ów do stabilizacji wysokich
z³amañ wyrostka k³ykciowego ¿uchwy w leczeniu chirurgicznym metod¹ Ellisa); B. Czajkowska, J. Kowal, M. Ptak, M.
Bobek, C. Sobek, (Oddzia³ywanie fibroblastów, osteoblastów i makrofagów z chirurgicznymi siatkami polipropylenowymi); P.Rosó³, J. Ch³opek (Badanie procesu pe³zania
implantów z polisulfonu w warunkach in vitro); T. Cielik,
L. Lipiarz (Stabilizacja z³amañ wyrostków k³ykciowych ¿uchwy z u¿yciem mini p³ytek systemu Martina); T. Cielik, R.
Pelc, R. Habelak, W. Kara ( Mikro-ZESPÓ£ w traumatologii szczêkowo-twarzowej); A. Cielik-Bielecka, D.Sabat,
20
Tom I nr 1/2003
Z. Szczurek, T. Cielik, W. Król, T. Bielecki (Odbia³czona
koæ bydlêca w rekonstrukcji ubytków kostnych-badania in
vivo);
W drugiej po³owie sesji zaprezentowano:
M. Adwent, T. Cielik, D. Sabat, Z. Szczurek, J. R. D¹browski - Badania in vivo porowatych materia³ów ze stopu
Co-Cr-Mo
B. Cwalina , A. Turek, M. Mikowiec, Z. Nawrat, D. Domal-Kwiatkowska- Stabilnoæ biochemiczna tkanek osierdzia modyfikowanych aldehydem glutarowym lub mrówkowym
B. Cwalina, A. Turek, M.Jastrzêbska, A.Filuder, P. Kostka-Zmiany naprê¿enia w tkance osierdzia podczas jej modyfikowania kwasem taninowym
T. cierski, J. Pilch, S. B³a¿ewicz, B. Konieczna-Nemetaliczny kompozytowy implant dla rekonstrukcji tchawicybadania wstêpne
A. Stoch, H. Matraszek,Cz. Paluszkiewicz, A.Bro¿ek,E.
D³ugoñ-Zastosowanie metody zol-¿el w praktyce dentystycznej
J. Ch³opek, K. Haberko, B. Szafraniec- Wp³yw rodzaju podlo¿a na proces narastania apatytu w warunkach in vitro
J. Ch³opek, G. Kmita, P. Dobrzyñski, M. Bero- W³aciwoci zmêczeniowe rub z kopolimeru P (LLA/GLA) oraz kopolimeru wzmacnianego w³óknem wêglowym
B. Czajkowska, B. Konieczna, M. B³a¿ewicz, I. Piekarczyk-Wp³yw mikrostruktury materia³u na odpowied komórkow¹ w warunkach in vitro
J. Piekarczyk, M. B³a¿ewicz, M. Oleków- Badania biodegradacji polimerów przy zastosowaniu metody ultradwiêkowej
B. Czajkowska, T. Gumu³a, M. B³a¿ewicz-Kompozyty
wêglowo-polisiloksanowe-badania komórkowe
L. Cio³ek-Wstêpna ocena aktywnoci przeciwdrobnoustrojowej cementów apatytowych z ró¿nymi antybiotykami
L. F. Ciupik-Postêp we wspomaganiu biomechanicznym
chirurgicznego leczenia krêgos³upa
Konferencja zakoñczy³a siê uroczystym niadaniem w rodê 23 padziernika 2002. Poza mo¿liwoci¹ zapoznania siê z
pracami znakomitych specjalistów w dziedzinie in¿ynierii biomateria³ów i samodzielnego zaprezentowania w³asnych badañ, uczestnicy mieli okazjê wzi¹æ udzia³ w zorganizowanej
wycieczce na Jaworzynê Krynick¹ oraz w dodatkowych spotkaniach przygotowanych przez organizatorów.
Pe³ne teksty wyst¹pieñ uczestników konferencji dostêpne s¹ w Czasopimie Polskiego Stowarzyszenia Biomateria³ów, pt: In¿ynieria Materia³ów ( nr 22,23,24,25 Rok V
ISSN 1429-7248)
VI Seminarium Naukowe pt. MECHANIKA W MEDYCYNIE
VI Seminarium Naukowe pt.
MECHANIKA W MEDYCYNIE, Rzeszów 2002
W dniach 27-28 wrzenia 2002 roku w Rzeszowie odby³o siê ju¿ szóste z rzêdu seminarium naukowe zatytu³owane Mechanika w Medycynie. Cech¹ wyró¿niaj¹c¹ tê konferencjê naukow¹ sporód wielu innych
jest fakt, i¿ gromadzi ona zarówno lekarzy jak i in¿ynierów mechaników, którzy przedstawiaj¹ swoje osi¹gniêcia dotycz¹ce prac na styku tych dwóch dziedzin
nauki. Pomys³ i nazwa konferencji s¹ autorstwa dr in¿.
Mieczys³awa Korzyñskiego. Pierwsze seminarium odby³o siê w Rzeszowie w dniach 10-11 wrzenia 1993.
Powodzenie tematyki i sugestie uczestników, sk³oni³y
organizatorów do ponownej jego organizacji w roku
1994 a potem kontynuowania w cyklu dwuletnim, czego owocem jest obecna edycja.
Organizatorami tegorocznej konferencji byli:
w Wydzia³ Budowy Maszyn i Lotnictwa
Politechniki Rzeszowskiej,
w Sekcja In¿ynierii Rehabilitacyjnej Komitetu Rehabilitacji Polskiej Akademii Nauk,
w Sekcja Mechanika w Medycynie Oddzia³u Rzeszowskiego PTL,
w Instytut Wychowania Fizycznego i Zdrowotnego
Uniwersytetu Rzeszowskiego,
w Oddzia³ Wojewódzki Polskiego Towarzystwa Walki
z Kalectwem w Rzeszowie
W sk³ad rady programowej wesz³y tak znakomite nazwiska, jak:
Przewodnicz¹cy - Prof. zw. Dr h. c. dr hab. in¿. Stanis³aw PYTKO (AGH Kraków)
Cz³onkowie w Dr hab. in¿. Jan BURCAIM, prof. P£
[Politechnika £ódzka]
w Dr n. med. Janusz CWANEK
[Uniwersytet Rzeszowski]
w Prof. dr hab. in¿. Henryk KOPECKI [Politechnika
Rzeszowska]
w Dr hab. in¿. Mieczys³aw KORZYÑSKI,
prof. PRz [Politechnika Rzeszowska]
w Prof. dr hab. med. Jan KRÓLEWSKI [Pomorska
Akademia Medyczna w Szczecinie]
w Prof. zw. dr hab. in¿. Stanis³aw MAZURKIEWICZ
[Politechnika Krakowska)
w Prof. dr hab. med. Boles³aw TURCZYÑSKI
[l¹ska Akademia Medyczna w Zabrzu]
w Prof. zw. dr hab. med. Andrzej SKWARCZ
[Akademia Medyczna w Lublinie]
w Prof. zw. dr hab. in¿. Krzysztof WIERZCHOLSKI
[Akademia Morska w Gdyni]
Impreza rozpoczê³a siê minikoncertem w wykonaniu
pracowników Instytutu Muzyki UR. W ci¹gu dwóch
dni odby³o siê szeæ sesji, ka¿da zakoñczona otwart¹
dyskusj¹. Sesjê pierwsz¹ zapocz¹tkowa³ wyk³ad
inauguracyjny pt. Tribologia bio³o¿ysk. Moderatorami tej sesji zostali dr n. Med. J.Cwanek oraz prof.
M.Korzyñski. Wyk³ad wyg³osi³a A.M. Ryniewicz (AGH
Kraków). Tego dnia przeprowadzone zosta³y jeszcze
trzy sesje naukowe: Sesja II pt. Biotribologia
naturalnego stawu biodrowego, Moderatorzy prof.
S Pytko, prof. H.Kopecki. Sesja III pt. Biomechanika
krêgos³upa, Moderatorzy doc T. Niedwiedzki, dr
W. liwa oraz Sesja IV zatytuowana In¿ynieria
medyczna, której Moderatorami byli prof. K.Jaworek
oraz prof. B.Turczyñski. Dzieñ zakoñczy³ siê
spotkaniem towarzyskim, na którym uczestnicy mogli
podzieliæ siê spostrze¿eniami dotycz¹cymi
wyg³oszonych referatów.
Drugi dzieñ konferencji rozpoczêto sejs¹ o tytule
Tribologia sztucznego stawu biodrowego. Jej
Moderatorami byli prof. J. Burcan oraz prof.
K.Wierzchowski. Po zakoñczeniu dyskusji i krótkiej
przerwie odby³a siê nastêpna sesja zatytuowana
In¿ynieria stomatologiczna. Moderatorami byli prof.
J.Hajduga oraz prof. R.Orlicki. W sesji tej wyg³oszony
zosta³ referat autorstwa R.Orlicki, A. Gala (Ustroñ,
Kraków) pt. Stomatologiczny stop odlewniczy Ni Cr
Mo Rodent do napylania porcelany. Wyk³ad ten cieszy³
siê du¿ym zainteresowaniem uczestników konferencji.
Praca przedstwia³a pierwszy w Polsce stop stworzony
na bazie substratów metalicznych dostêpnych na rynku
krajowym. Stop ten powsta³ w Wy¿szej Szkole In¿ynierii
Dentystycznej w Ustroniu jako owoc wspó³pracy
zespo³ów specjalistów z Politechniki l¹kiej, Akademii
Górniczo-Hutniczej, Politechniki Wroc³awskiej oraz
WSID Ustroñ. Stop RODENT spe³nia wymogi
specyfikacji ADA. Jako ostatnia przeprowadzona zosta³a
sesja pt. Zastosowanie implantów w leczeniu z³amañ
koci, a jej Moderatorami byli prof. S.Mazurkiewicz oraz
prof. A Skwarcz. Po przeprowadzeniu dyskusji dotycz¹cej
wyg³oszonych referatów zakoñczono obrady.
Na zakoñczenie warto dodaæ, i¿ tego typu imprezy s¹
szczególnie istotne w rozwoju obu dziedzin nauki (tj.
mechaniki oraz medycyny), poniewa¿ umo¿liwiaj¹
integracje i obustronne wykorzystanie wiadomoci z
ka¿dej z tych nauk.
Tom I nr 1/2003
21
XIII Konferencja Naukowa Studentów Stomatologii im. Micha³a K³opotowskiego
XIII Konferencja Naukowa Studentów Stomatologii
im. Micha³a K³opotowskiego. £ód, 27-28.04.2002
Konferencja odbywa³a siê w dniach 27 - 28 kwietnia 2002 roku. Zorganizowana zosta³a przez ³ódzki
oddzia³ Polskiego Towarzystwa Stomatologii oraz Zak³adu Protetyki Stomatologicznej przy IS AM w
£odzi.
W zjedzie udzia³ wziêli studenci i lekarze sta¿yci najlepszych polskich uczelni. Sukcesem organizatorów okaza³ siê udzia³ w konferencji studentów
i absolwentów z zaprzyjanionych orodków akademickich Europy rodkowo - Wschodniej. Dziêki gociom z Czech, S³owacji, Litwy, ukrainy i Bia³orusi
Konferencja Naukowa Studentów Stomatologii im.
Micha³a K³opotowskiego w £odzi mia³a, po raz
pierwszy, charakter miêdzynarodowy.
W ci¹gu dwóch dni odby³o siê szeæ sesji, ka¿da zakoñczona otwart¹ dyskusj¹. Zaprezentowano
ponad 80 prac podzielonych na dwie kategorie:
1.
2.
Prace kliniczne i laboratoryjne,
Prace pogl¹dowe.
W czêci klinicznej przewa¿a³y prace powiêcone badaniu w³aciwoci materia³ów protetycznych.
Studenci z ko³a naukowego ISUJ w Krakowie dokonali analizy porównawczej materia³ów ceramicznych napalonych na metal oraz nowoczesnych materia³ów jednolicie ceramicznych ("Estetyczna rekonstrukcja siekacza przyrodkowego
górnego - przypadek w³asny" - M.Pó³ch³opek).
Zajêli siê równie¿ kliniczn¹ ocen¹ materia³u Tar22
Tom I nr 1/2003
gis - Vectris bêd¹cego przedstawicielem grupy tzw.
ceromerów. Na podstawie starcia powierzchni okluzyjnej, trwa³oci, barwy, szczelnoci brze¿nej starali siê przedstawiæ materia³ jako korzystn¹ alternatywê dla tworzyw ceramicznych i kompozytów
stosowanych do licowania sta³ych uzupe³nieñ protetycznych ("Materia³ Targis - Vectris w badaniach
klinicznych" - M.Czekiewicz, £. Malan). K.£azan, B.Maternak, M.Morawska w pracy pt. "System artykulacyjny Protar - czynnoci praktyczne i
zarys postêpowania klinicznego" przedstawili system ³uku twarzowego PROTAR niemieckiej firmy
KaVo.
W pracy pt. "Czy gutaperka jest materia³em
biokompatybilnym" (M. Juncewicz, K. B¹kowicz)
autorzy starali siê wykazaæ wp³yw budowy i struktury æwieków gutaperkowych na ich toksycznoæ
wzglêdem tkanek w leczeniu endodontycznym.
Ponadto zaprezentowano "Wp³yw odlewania
w atomosferze N2/H2 na w³aciwoci mechaniczne stopu Cr/Co." (M.Juncewicz). W pracy tej autor ocenia³ wytrzyma³oæ stopu na rozci¹ganie, modu³sprê¿ystoci oraz mikrotwardoæ.
£ukasz Kamicki zaprezentowa³ mosty CBW,
które wykorzystuj¹c zjawisko adhezji i gotowe eleIn¿ynieria Stomatologiczna Biomateria³y
XIII Konferencja Naukowa Studentów Stomatologii im. Micha³a K³opotowskiego
menty retencyjne pozwalaj¹ oszczêdziæ zdrowe Biernacka, J. Cisowska, £. Kamicki, J. Kubik).
W sesji badawczej studenci z ko³a naukowetkanki zêba ("Most CBW - kliniczny opis przypadgo WSID w Ustroniu przedstawili pracê pt. "In¿yku odbudowy pojedynczego braku zêbowego").
Du¿¹ popularnoci¹ cieszy³y siê tematy zwi¹- nieria tworzyw oraz technologie laboratoryjne w
zane z dysfunkcjami narz¹du ¿ucia studentów sto- wykonawstwie protez ca³kowitych. Na konferencji tej po raz pierwszy spotkali siê studenci Akadematologii.
Prace kliniczne lekarzy sta¿ystów z zagrani- mii Medycznych - Stomatologii oraz przedstawicy powiêcone by³y leczeniu chirurgiczno - sto- ciele nowych kana³ów o charakterze interdyspcymatologicznemu pacjentów, ze szczególnym zwró- plinarnym, jak in¿ynieria dentystyczna, która stanowi dope³nienie w leczeniu stomatologicznym.
ceniem uwagi na choroby przyzêbia.
W czêci pogl¹dowej obowi¹zywa³a wiêksze swo- Zaprezentowano równie¿ szereg prac powiêcoboda tematyczna. Poruszono problem hipnozy w nych próchnicy u dzieci i m³odzie¿y oraz sposostomatologii ("Hipnoza w stomatologii - ulga dla bom jej zapobiegania.
pacjenta, problem dla stomatologa" - A. Janas), jak
Najwiêksze uznanie komisji pod przewodrównie¿ przybli¿ono "Czynniki warunkuj¹ce wy- nictwem prof. B. P³onki zyska³a praca Micha³a Jundzielanie liny podczas ¿ucia gumy" (R.B¹kowicz). cewicza pt. "Parametry mierzalne uk³adu stomatoPrelegenci poruszali tematy z zakresu ortodoncji, gnatycznego". Nagroda im. Micha³a K³opotowskiepojawi³y siê prace powiêcone uzupe³nieniom pro- go jest szczególnym wyró¿nieniem. W zdrowej rytetycznym. Przedstawiono m. in. "Metody lecze- walizacji bior¹ udzia³ dziesi¹tki studentów i lekania pojedynczych braków zêbowych w odcinku rzy sta¿ystów. Poszerzaj¹ oni jednoczenie sw¹
przednim" (£.Kamicki) oraz "Metody rejestracji wiedzê jak i umiejêtnoci, a najlepsi maj¹ mo¿liwarunków zgryzowych wykorzystywane przy wy- woæ wyjazdu na konferencje szkoleniowo - nakonywaniu sta³ych uzupe³nieñ protetycznych" (M. ukowe za granicê.
METAL 2002
Tom I nr 1/2003
23
IV SYMPOZJUM SZKOLENIOWE
IV SYMPOZJUM SZKOLENIOWE:
IN¯YNIERIA METALI
BIOMETALE, TWORZYWA W WYKONASTWIE PROTEZ ZÊBOWYCH
Data: 13 - 15. 06. 2003
IV Stomatologiczne Sympozjum Szkoleniowe
Ustroñ 2003 In¿ynieria metali biometale jako
tworzywa w wykonawstwie protez zêbowych adresowane jest do osób zainteresowanych protetyk¹
stomatologiczn¹ niezale¿nie od specjalnoci, przygotowania i stopnia zaawansowania zawodowego.
Organizowane jest zarówno dla lekarzy stomatologów, techników dentystycznych, in¿ynierów specjalistów z zakresu in¿ynierii materia³owej, jak i dla
studentów stomatologii, studentów in¿ynierii dentystycznej, s³uchaczy wydzia³ów techniki dentystycznej.
Nowoczesna protetyka wi¹¿e kliniczn¹ specjalnoæ zabiegow¹ z technik¹ laboratoryjn¹, co sprawia, i¿ problemy teoretyczne oraz praktyczne stawiane przed specjalistami z zakresu tych dziedzin
nauki czêsto pozostaj¹ w cis³ym kontakcie ze
sob¹.
Jednoczenie rosn¹ce wymagania zdeterminowane obecnoci¹ nowych technologii oraz tworzyw
przy niezmiernie szybkim rozojuj stomatologii
zmuszaj¹ do ci¹g³ego podnoszenia kwalifikacji zarówno lekarzy stomatologów, jak i techników den-
Zg³oszenia nale¿y przesy³aæ na adres:
Wy¿sza Szko³a
In¿ynierii Dentystycznej,
43- 450 Ustroñ, ul. S³oneczna 2,
tel./fax (033) 854- 40 -90 ..............
Formularz zg³oszeniowy
do pobrania ze strony: www.wsid.pl
Informacji udziela:
p.Ewa Drobik i p. Anna Foltyn
tel./fax (033) 854- 40 -90
Koszt Sympozjum:
uczestnicy - 150-pln,
cz³onkowie PTIS 120,-pln
studenci - zwolnieni z op³aty
tystycznych.
WSID USTROÑ
HOTEL MUFLON
24
Tom I nr 1/2003
SPECJAKISTYCZNE KURSY
WSID oraz Klinika Stomatologii im. Prof. A. Meissnera
zapraszaj¹ do udzia³u w:
Specjalistycznych Kursach
z Zakresu Ortodoncji
Kierownik naukowy:
prof. WSID
dr. med. Vaclav Bednar
Prowadzenie: dr n. med. Vaclav
Bednar wraz z zespo³em
1.Kurs ortodontyczny podstawowy Io laboratoryjno-kliniczny
2.Kurs ortodontyczny IIo wstêpny kliniczny.
3.Kurs ortodontyczny IIIo kliniczny.
Wszystkie kursy odbywaj¹ siê w
cyklach tygodniowych i s¹ kursami praktycznymi.
Protetyka Stomatologiczna
Kierownik naukowy:
dr hab. med. dr n. techn.
Rajmund Orlicki, prof. WSID
Prowadzenie: prof. dr hab. med.
Rajmund Orlicki z zespo³em
1) Zaburzenia czynnociowe
uk³adu ruchowego
narz¹du ¿ucia:
a) etiologia, diagnostyka, leczenie
b) wybrane metody rejestracji
przestrzennego po³o¿enia ¿uchwy
c) System artykulacyjny Stratos
200-Ivoclar Lichtenstein
d) System artykulacyjny Quick
Master Faq Dentaire
2) Preparacja zêbów pod sta³e
uzupe³nienia protetyczne
a) korony schodkowe i bezschodkowe
b) korony ca³kowite i czêciowe
c) wk³ady i nak³ady ( inlay/onlay)
d) zasady pobierania wycisków
pod protezy sta³e
e) zabezpieczenie zêbów filarowych po oszlifowaniu
Tom I nr 1/2003
25
ZASADY OG£ASZANIA PRAC
ZASADY OG£ASZANIA PRAC
w czasopimie IN¯YNIERIA STOMATOLOGICZNA-BIOMATERIA£Y
1. Prace naukowe w czasopimie IN¯YNIERIA STOMATOLOGICZNA-BIOMATERIA£Y nie powinny przekraczaæ 15 stron maszynopisu w³¹czaj¹c w
to tabele i wykresy statystyczne, pimiennictwo,
streszczenia, ryciny, zdjêcia rentgenowskie.
2. Pierwsza strona maszynopisu powinna zawieraæ:
tytu³ w jêzyku polskim i w jêzyku angielskim, pe³ne
imiê i nazwisko autora. Nastêpnie, po zostawieniu 5
cm odstêpu, nale¿y umieciæ has³a indeksowe w jêzyku polskim i angielskim. Na dole strony piszemy
nazwê placówki, z której pochodzi praca, pierwsz¹
literê imienia i nazwisko kierownika oraz ni¿ej adres autora. Pierwsza strona winna byæ opatrzona
paraf¹ kierownika wzglêdnie dyrektora kliniki lub
zak³adu. W³aciwy tekst nale¿y rozpoczynaæ od nastêpnej drugiej strony maszynopisu. Maszynopisy
winny byæ pisane z podwójnym odstêpem (30 wierszy na jednej stronie), jednoczenie na lewym brzegu arkusza margines 4 cm. Artyku³ winien byæ podzielony na ustêpy zawieraj¹ce zwart¹ treæ. Pocz¹tek ustêpu zaczynaæ od nowego wiersza z odstêpem
trzyliterowym. Niedopuszczalne jest rozpoczynanie
ka¿dego zdania od nowego wiersza (czêsty b³¹d maszynopisów). Maszynopisy podpisane przez autora
- na koñcu pracy w obydwu egzemplarzach - winny
byæ przes³ane do Redakcji. Do ka¿dej pracy nale¿y
do³¹czyæ streszczenie w jêzyku polskim i angielskim
(15-20 wierszy) na oddzielnej stronie maszynopisu. Streszczenie pracy nale¿y za³¹czyæ w dwóch egzemplarzach z pierwsz¹ liter¹ imienia i nazwiskiem
autora, tytu³em pracy, podaj¹c nastêpnie napis:
streszczenie.
3. Nie nale¿y w tytule pracy i w tekcie stosowaæ wyró¿nieñ przez pisanie ca³ych wyrazów du¿ymi literami lub drukiem rozstrzelonym (nie podkrelaæ lini¹).
4. Stosowaæ odpowiednie skróty np.: AM, PAN, CMKP,
PTS, FBI, PZWL i inne, bez kropek miêdzy poszczególnymi literami.
5. Pimiennictwo powinno byæ podane na oddzielnej
stronie (nale¿y pisaæ w bloku po 10 pozycji, a nie
ka¿d¹ pozycjê od nowego wiersza). Ka¿d¹ nastêpn¹ dziesi¹tkê rozpoczyna siê od akapitu. W spisie
pimiennictwa winny figurowaæ tylko takie pozycje, na które autor powo³uje siê w tekcie. Wykaz
pimiennictwa sporz¹dza siê w porz¹dku alfabetycznym, wg nazwisk autorów. Ka¿da pozycja pimiennictwa powinna zawieraæ a) nazwisko i pierwsz¹
literê imienia, b) tytu³ artyku³u, c) tytu³ czasopisma
(skrót konwencjonalny), rok, tom, zeszyt, strony. W
dzie³ach oddzielnych: a) nazwisko i pierwsz¹ literê
autora, b) tytu³ dzie³a (w ca³oci), c) wydawcê, d)
miejsce i rok wydania. W tekcie pracy autor przytacza liczbê porz¹dkow¹ odpowiedniej pozycji pi-
26
Tom I nr 1/2003
miennictwa z pominiêciem nazwiska autora, chyba ¿e jest to konieczne ze wzglêdu na uk³ad zdania.
6. Ryciny o wymiarach 9 cm x 13 cm powinny byæ
nades³ane w osobnej kopercie opatrzonej nazwiskiem autora i tytu³em pracy. Wykresy s¹ równie¿
rycinami, nale¿y sporz¹dzaæ je na bia³ym kartonie
lub kalce krelarskiej czarnym tuszem. Rycin i wykresów nie nale¿y wklejaæ do tekstu ani naklejaæ na
karton. Na odwrotnej stronie ryciny powinno byæ
podane nazwisko autora, tytu³ pracy, oznaczona góra
ryciny, numer ryciny (cyfr¹ arabsk¹). Teksty podpisów pod rycinami nale¿y umieszczaæ na osobnej stronie maszynopisu zatytu³owanej: Podpisy pod rycinami.
Do prac opisuj¹cych i ilustruj¹cych, np. obrazy
histopatologiczne, b¹d patologiê wystêpuj¹c¹ w
jamie ustnej mo¿na do³¹czaæ profesjonalne zdjêcia
kolorowe. Liczba kolorowych rycin zamieszczanych
w pracy nie powinna byæ mniejsza ni¿ 4 i nie wiêksza ni¿ 8. Poniewa¿ zdjêcia kolorowe znacznie podwy¿szaj¹ koszty wydawnicze - musz¹ spe³niaæ wymogi jakociowe pod wzglêdem ostroci i kolorystyki. Ostateczn¹ decyzjê druku zdjêæ kolorowych
podejmuje Redakcja wraz z drukarni¹. Zdjêcia kolorowe nie spe³niaj¹ce wymogów bêd¹ drukowane
w kolorze czarnobia³ym.
7. Tabele, oznaczone cyframi rzymskimi, nale¿y za³¹czyæ na oddzielnych stronach, a nie w tekcie. Tytu³ umieszcza siê nad tabel¹. Wyjanienia do tabel
podaje siê pod tabel¹. Nie podawaæ spisu tabel.
8. Prace nades³ane do Redakcji podlegaj¹ ocenie Kolegium Redakcyjnego, która jest anonimowa. Redakcja
mo¿e poprawiæ maszynopis bez porozumienia z autorem, skracaæ go i usuwaæ pewne ryciny lub tabele.
9. Za prace opublikowane w czasopimie IN¯YNIERIA STOMATOLOGICZNA-BIOMATERIA£Y,
autorzy nie otrzymuj¹ honorarium, wyj¹tek stanowi¹ prace zamówione przez Redakcjê. Autorzy prac
otrzymuj¹ bezp³atnie jeden egzemplarz czasopisma
IN¯YNIERIA STOMATOLOGICZNA-BIOMATERIA£Y , w którym jest zamieszczona praca.
10. Redakcja wysy³a autorom szczotkow¹ odbitkê do
korekty autorskiej, która powinna byæ odes³ana
odwrotn¹ poczt¹. Autor winien zaznaczyæ dostrze¿one b³êdy ogólnie przyjêtymi znakami korektorskimi. Zmiany w treci i dopisywanie tekstu nie bêd¹
uwzglêdniane. Redakcja nie uwzglêdnia korekty nades³anej z opónieniem.
11. Praca mo¿e byæ drukowana tylko w jednym czasopimie. Autor, wysy³aj¹c pracê do Redakcji, jest
obowi¹zany do³¹czyæ owiadczenie, ¿e praca nie
by³a nigdzie drukowana.
12. Maszynopisy le przygotowane do druku pod wzglêdem merytorycznym i technicznym bêd¹ zwracane
autorom do poprawy, co znacznie wyd³u¿y cykl wydawniczy.
Tom I nr 1/2003
27
28
Tom I nr 1/2003

OD REDAKTORA NACZELNEGO

Transkrypt

Podobne dokumenty

W tym dniu w krwiobusie będzie mo¿na równie¿ zidentyfikować się

Bal karnawa³owy

WF inny ni¿ wszystkie

plakat kanal

Kiedy niesiesz przyjacielowi bary³kę mio- du w prezencie