NARODOWY KOMITET SENIORA

Transkrypt

Klasztor Cystersów w Lądzie nad Wartą
NARODOWY
KOMITET SENIORA
ZAŁOŻYCIELE
NARODOWEGO KOMITETU SENIORA
Warszawa 7 grudnia 2015 roku
prof. dr hab. n. med. Zdzisława Bem
prof. dr hab. Piotr Błędowski
Narodowy
Komitet Seniora
dr hab. Piotr Czekanowski, prof. UG
dr hab. n. med. Andrzej M Fal, prof. AM
prof. dr hab. n. med. Jerzy Stanisław Gielecki
prof. dr hab. Anna Grzywa
Biuletyn
prof. dr. hab. n. med. Marek Grzywa
nr
2
prof. dr hab. n. med. Kornelia Kędziora-Kornatowska
dr hab. Zdzisława Marianna Kobylińska
prof. nadzw. dr hab. Wacław Kochman
prof. nadzw. dr hab. Konrad Kohutek
prof. dr hab. n. med. Jacek Kubica
prof. zw. dr hab. Roman Mazur
ks. dr hab. Janusz Mierzwa, prof. UPJPII
prof. dr hab. Włodzimierz Rembisz
prof. dr hab. med. Bolesław Samoliński
1 187 tys.
ks. prof. dr hab. Henryk Skorowski
Podatnicy osiągający dochód powyżej 85 tys. zł rocznie, rozliczający się
wg podatku liniowego 19%
dr hab. Teodor Skotarczak, prof. nadzw. ZUT
Podatnicy rozliczający się wg skali podatkowej (drugi przedział)
ks. dr hab. Janusz Szulist, prof. UMK
prof. dr hab. n. med. Katarzyna Wieczorowska-Tobis
prof. dr hab. Wojciech Witkiewicz
969 tys.
232
191
197
214
214
230
252
257
268
282
297
342
387
464
522
554
602
658
712
764
819
891
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015(p)
2016(p)
2017(p)
2018(p)
Warszawa
wrzesień 2016 rok
Osoba zamożna lub bogata – osoba o miesięcznym dochodzie brutto powyżej 7,1 tys. zł
Źródło: Raport KPMG w Polsce „Rynek dóbr luksusowych w Polsce. Polskie marki premium i luksusowe. Edycja 2016”
2
SPIS TREŚCI
Słowo wstępne 5
1.
Instytucja wielkich wyzwań 7
2.
Przemiany demograficzne 13
3.
Jesteśmy coraz zamożniejsi
16
4.
Dom rodzinny czy dom seniora
21
5.
Polska jako europejski dom seniora
25
6.
Ubezpieczenia senioralne na tle systemów zabezpieczenia społecznego
32
7.
Telemedycyna
39
8.
Program „Senior 2030”
46
8.1.
Regionalne Klastry Seniora
49
8.2.
Spółdzielnia europejska 53
8.2.1.
Ekonomia społeczna a gospodarka rynkowa 54
8.2.2.
European Silver Fund – SCE
56
9.
Sieć obiektów Euro-Senior
59
10.
Samorząd terytorialny dla seniorów
65
10.1.
Rady Seniora
66
10.2.
Opieka i zdrowie
68
10.3.
Uniwersytety Trzeciego Wieku
71
10.4.
Kluby Seniora
73
10.5.
Realizacja programów rządowych
75
10.6.
Program „Samorządowa Polska" dla seniorów
76
11.
12.
3
Kościół w służbie seniorom 79
11.1.
Instytucje i wspólnoty kościelne na rzecz seniorów
80
11.2.
Opieka duszpasterska
83
11.3.
Rola instytucji kościelnych jako partnera
Programu „Senior 2030”
84
Władze Narodowego Komitetu Seniora 87
4
Słowo wstępne
Zgodnie z prognozami, w 2030 roku liczba seniorów na obszarze
naszego kontynentu będzie wynosiła ok. 150 mln osób, z czego
w Polsce ich grono osiągnie liczbę ok. 10 mln. Sytuacja demograficzna
w Europie tworzy nowe obszary potrzeb społecznych, generując konieczność
opracowania
powszechnych,
kompleksowych
i
zestandaryzowanych
procedur postępowania, dedykowanych osobom w wieku senioralnym,
a także zapewnienia im szerokiego wachlarza wysokiej jakości usług,
odpowiadających ich preferencjom.
Narodowy Komitet Seniora skupia wysiłki ludzi światłych,
kompetentnych i zdeterminowanych, a także gotowych do aktywnej pracy
na rzecz polepszenia sytuacji społeczno-ekonomicznej i bytowej seniorów. Zakłada w swej misji, że potrzeby osób
starszych powinny być zaspokajane niezależnie od ich miejsca pobytu, czy to w domu rodzinnym, czy w domu
seniora oraz bez względu na ich status majątkowy.
Bogactwo kulturowo-duchowe Polski, jej walory przyrodniczo-krajobrazowe oraz młoda, wysoko
wykwalifikowana kadra, powinny być zaktywizowane i wykorzystane na rzecz misji: Polska europejskim
domem seniora. Wymienione atuty powinny istotnie przyczynić się do zapewnienia seniorom z Europy i innych
kontynentów szerokiej oferty wysokiej jakości usług edukacyjnych, kulturalnych oraz opiekuńczo-medycznych
w Polsce. Narodowy Komitet Seniora w całości popiera ideę sprofilowania polskiego rynku na srebrną gospodarkę,
podejmując się m.in. współuczestniczenia w realizacji Programu „Senior 2030”.
Wykorzystanie najnowszych osiągnięć z obszaru usług e-zdrowie umożliwi dostęp do opieki medycznej w ramach
Programu „Senior 2030” licznemu gronu osób starszych, niezależnie od miejsca ich pobytu. Oferta telemedycyny,
pozwalająca na diagnozowanie i monitorowanie stanu zdrowia seniorów, zwiększy bezpieczeństwo osób, które z uwagi
na własne preferencje lub sytuację finansową nie będą korzystać z opieki w obiektach senioralnych.
Istotnym elementem Programu „Senior 2030” jest współpraca z uczelniami wyższymi i ośrodkami naukowymi,
realizowana pod przewodnictwem Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Jej głównym
celem będzie asygnowanie innowacji wytworzonych w ramach badań naukowych w obszarach dotyczących
seniorów, w tym medycznych, ekonomicznych i logistycznych do polskiej gospodarki, a przez to dawanie nowych
impulsów dla rozwoju „silver economy”.
Realizacja powyższych celów nie jest możliwa bez nawiązania szerokiej współpracy z instytucjami publicznymi
i prywatnymi, którym nie jest obojętny los coraz liczniejszej rzeszy europejskich seniorów. Dajemy jednocześnie
możliwość stabilnego partnerstwa inwestorom i wszystkim podmiotom, zainteresowanym realizacją gospodarki
senioralnej i założeniami Programu „Senior 2030”.
5
Narodowy Komitet Seniora
1. INSTYTUCJA WIELKICH WYZWAŃ
Narodowy Komitet Seniora został założony w grudniu 2015 roku przez wybitnych naukowców,
w tym profesorów nauk medycznych, społecznych i ekonomicznych z doświadczeniem zawodowym
z obszarów rozwoju i propagowania założeń gospodarki senioralnej. Misją tej instytucji jest wspieranie
rozwoju wyróżniających się przedsięwzięć oraz inicjatyw, zmierzających do poprawy sytuacji życiowej
i pobudzania aktywności osób starszych, a także zaspokajania ich potrzeb bytowych, zdrowotnych
i społecznych, w tym kulturalnych, edukacyjnych i rekreacyjnych.
Stawiając sobie szereg celów i założeń z zakresu realizacji gospodarki senioralnej, Narodowy Komitet
Seniora zajmuje się w szczególności wdrażaniem mechanizmów, które przyczyniają się do zintegrowania podmiotów, funkcjonujących w obszarach europejskiego rynku senioralnego. Jak bowiem wynika
z analiz, przemiany demograficzne zachodzące w Europie prowadzą do stałego powiększania się liczby
osób starszych, które zgodnie z prognozami w 2030 roku w Europie będzie wynosiła ok. 150 mln osób.
W samej Polsce jest ok. 7 mln 380 tys. (stan na rok 2015), przewiduje się, że liczba seniorów w ciągu
15 lat wzrośnie do 10 mln, stanowiąc 25% populacji.
Szacowana liczba seniorów w 2030 roku
wyniesie w Unii Europejskiej 150 mln
5
Przyszły kształt demografii jest wielkim wyzwaniem ekonomicznym i ogólnospołecznym dla Unii Europejskiej oraz dla każdego z państw członkowskich z osobna. Kreują się bowiem nowe płaszczyzny
potrzeb społeczno-gospodarczych, a ich realizacja wymaga wypracowania szerokiego wachlarza usług
dla przyszłych i obecnych seniorów, w szczególności w dziedzinach zdrowia i opieki, ale również kultury, edukacji, turystyki.
Wdrażany z inicjatywy i przy wsparciu merytorycznym Narodowego Komitetu Seniora – Program
„Senior 2030” stanowi odpowiedź na zachodzące procesy w strukturze demograficznej Europy, a tym
samym na oczekiwania przyszłych i obecnych seniorów względem rynku usług oraz mechanizmów
zabezpieczających ich przyszłość.
Katalog usług dedykowanych seniorom z Polski i Europy w ramach
programu "senior 2030"
USŁUGI MEDYCZNE
POZOSTAŁE
KRAJE UE
MEDYCYNA STACJONARNA
TURYSTYKA
POLSKA
10 mln
seniorów
TELEMEDYCYNA
TURYSTYKA MEDYCZNA
UNIA
EUROPEJSKA
140 mln
seniorów
TURYSTYKA SENIORALNA
KULTURA
EDUKACJA
Ks. prof. dr hab. Henryk Skorowski – Przewodniczący Kapituły Narodowego Komitetu Seniora
Programu „Senior 2030" na konferencji Welconomy Forum in Toruń 2016
przedstawia założenia
Narodowy Komitet Seniora pragnie włączyć się aktywnie w realizację głównej misji Programu „Senior 2030”, którą jest zachęcenie i przekonanie mieszkańców Europy i pozostałych kontynentów do
okresowego, bądź stałego zamieszkania w naszym kraju. W czasie pobytu w Polsce w ramach Programu „Senior 2030” dla przyszłych i obecnych seniorów, zamieszkujących nasz kontynent zostanie
stworzona możliwość skorzystania z wysokiej jakości usług medycznych, w tym rozwiązań e-zdrowia
i telemedycyny, turystyki, w tym turystyki medycznej oraz szeregu usług opiekuńczych, bytowych oraz
kulturalno-rekreacyjnych i edukacyjnych.
Niemniej jednak katalog usług oferowanych w ramach Programu „Senior 2030” zostanie w każdym
czasie dostosowany do zmieniających się na przestrzeni lat potrzeb seniorów.
DOMY RODZINNE - OPIEKA
USŁUGI BYTOWE
PRYWATNE DOMY SENIORA
ZAKŁADY OPIEKUŃCZO-LECZNICZE
DOMY POMOCY SPOŁECZNEJ
6
Aktualnie, zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego blisko 95% osób starszych w Polsce
i ponad 85% w Europie zamieszkuje w domach rodzinnych. Podjęte w ramach Narodowego Komitetu
Seniora prace doprowadziły do wypracowania zasadniczych kierunków działań. Za pożądane zatem
uznano zbudowanie mechanizmu zabezpieczania tym seniorom świadczeń opiekuńczo-medycznych.
Równie istotne jest zapewnienie osobom starszym, pragnącym zamieszkiwać w domach seniora, oferty
bytowej, stwarzającej możliwość czasowego lub stałego pobytu oraz odpowiadającej ich wymaganiom.
Powyższe pozwoli zarówno na ekonomiczne wykorzystanie potencjału rynku senioralnego, jak i będzie
odpowiedzią na potrzeby osób w podeszłym wieku.
6
W Polsce, ale również w Europie zbyt
mało inwestuje się, oszczędzając na
przyszłość, wynika z dorocznych badań
analityków finansowych. Biorąc pod
uwagę rosnącą zamożność Europejczyków, powinni oni podejmować więcej
kroków w celu zapewnienia sobie bezpiecznych lat aktywności senioralnej.
Jednocześnie analizy wskazują, że dzisiejsi emeryci żałują, że nie oszczędzali
w przeszłości.
Główną przyczyną tego zjawiska w Polsce są zbyt częste zmiany dokonywane
w systemie publicznym, burzące zaufanie obywateli.
Większość senioralnych dróg powinna prowadzić do Polski
Zdaniem dr hab. Roberta Gwiazdowskiego – prof. nadzw. Uczelni Łazarskiego w Warszawie i członka Rady
Narodowego Komitetu Seniora, młodzi
ludzie muszą dziś płacić wysokie stawki na sfinansowanie obecnych emerytur,
a zostaje im coraz mniej pieniędzy które
mogliby odłożyć na własną starość.
Naszą misją jest doprowadzenie do takiej ewolucji gospodarki senioralnej w Polsce i w Europie, aby
to Polska w najbliższych latach była postrzegana jako kraj najbardziej przyjazny seniorom oraz jako
najlepsze miejsce w Europie do wypoczynku, leczenia i życia osób starszych.
Narodowy Komitet Seniora podejmuje liczne inicjatywy w dziedzinie zmiany, czy udoskonalenia obszarów „silver economy”. Poprzez zaangażowanie w Program „Senior 2030” chcemy sprawić, aby lata
senioralne każdej osoby starszej w Polsce i Europie upływały w dobrym zdrowiu i aktywności, między
innymi przez wdrażanie innowacyjnych rozwiązań z dziedziny e-zdrowia. Program „Senior 2030” dedykowany jest ponadto dla osób w wieku produkcyjnym, które poprzez mechanizmy lojalnościowe
mogą już teraz pomyśleć o bezpiecznej przyszłości oraz dla przedsiębiorców, pracodawców i wszystkich
podmiotów, których działalność jest zbieżna z głównymi celami i zadaniami Programu. Pragniemy bowiem połączyć zasoby naukowe, technologiczne i ekonomiczne jak największej liczby instytucji i osób,
aby w konsekwencji Polska stała się europejskim domem seniora.
Narodowy Komitet Seniora współpracuje przy realizacji Programu „Senior 2030” z jedną z najlepszych
uczelni wyższych w Polsce – Uniwersytetem Kardynała Stefana Wyszyńskiego, mającego swoją siedzibę i zaplecze naukowe przy ul. Dewajtis 5 w Warszawie. Jest to również miejsce siedziby Narodowego Komitetu Seniora. Pod merytorycznymi auspicjami UKSW, wspierającego działania o charakterze
społeczno-naukowym, będzie wdrażany Program „Senior 2030”. Oznacza to, że UKSW, zostanie koordynatorem współpracy ze wszystkimi jednostkami naukowymi i dydaktycznymi przystępującymi do
Programu, stając się tym samym liderem środowiska uczelnianego Programu„Senior 2030”.
Z wyjątkiem ofert towarzystw ubezpieczeniowych, nie istnieją na polskim rynku żadne konkurencyjne do publicznych propozycje w zakresie kreowania zabezpieczeń emerytalnych, w szczególności
uwzględniając grupę docelową, jaką jest cała Europa.
Narodowy Komitet Seniora w ramach Programu „Senior 2030” współdziała przy wypracowaniu koncepcji utworzenia instytucji spółdzielczej European Silver Fund – SCE, bazującej na przepisach prawa
europejskiego. Jej głównym zadaniem ma być zrzeszenie obecnych oraz przyszłych seniorów. Tym
samym osoby w wieku produkcyjnym poprzez dobrowolne uczestnictwo w życiu wspólnej organizacji
jaką jest spółdzielnia europejska, będą mogły skutecznie budować dobrą perspektywę na przyszłość
i bezpieczne jutro.
Wypracowane i wdrażane przy udziale Narodowego Komitetu Seniora rozwiązania stanowić będą ponadto siłę napędową polskiej gospodarki oraz pozwolą zatrzymać w kraju wyspecjalizowaną kadrę, mogącą świadczyć usługi medyczne i opiekuńcze, co dodatkowo umożliwi stworzenie nowych miejsc pracy.
Dla realizacji powyższych celów i zadań niezbędna jest współpraca Narodowego Komitetu Seniora
z instytucjami rządowymi, samorządowymi, podmiotami komercyjnymi i osobami fizycznymi, które są
w każdym stopniu i na każdym etapie zainteresowane rozwojem gospodarki senioralnej. Niezmiernie
ważne jest również wspieranie postępu na rynku senioralnym poprzez rekomendowanie rozwiązań i propozycji z zakresu polityki społecznej i zdrowotnej, a także opracowywanie i propagowanie rozstrzygnięć
prawnych, czy społecznych na rzecz utrzymania aktywności społecznej i zawodowej społeczeństwa,
w tym zdrowego i aktywnego starzenia się.
7
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie włączył się aktywnie w realizację misji
Programu „Senior 2030"
7
UKSW udzieli ponadto szerokiego wsparcia naukowego Narodowemu Komitetowi Seniora w pracach
przy wdrażaniu Programu „Senior 2030” m.in. poprzez wykonywanie analiz, prac i opinii w obszarach objętych działaniem Programu, a także poprzez uwzględnienie tematyki senioralnej w procesie
kształcenia studentów oraz w pracach i publikacjach naukowych. UKSW będzie współpracował z Narodowym Komitetem Seniora przy organizacji seminariów, konferencji oraz planowaniu innych działań, poświęconych gospodarce senioralnej i problemom starzenia się oraz inicjatywach edukacyjnych
i kulturalnych z tego obszaru.
2. PRZEMIANY DEMOGRAFICZNE
Znaczącym wyzwaniem przed jakim stoi dzisiejszy świat jest nasilający się proces starzenia się społeczeństw. Odsetek osób starszych w populacji światowej od roku 1900 wraz z prognozą do 2050 roku
będzie stale przyrastał. Jest to wynikiem zarówno eksplozji demograficznej XX wieku, jak również
wydłużania się trwania ludzkiego życia, przy spadku liczby urodzeń.
Europa znajduje się w czołówce tych obszarów świata, gdzie jest największy odsetek ludzi w wieku
65+(65 lat powszechnie przyjmuje się jako umowną granicę starości).
Przeciętny Europejczyk żyje średnio ok. 80 lat. Sam proces starzenia się społeczeństw jest nasilającym
się zjawiskiem i tak już w 2030 roku osoby powyżej 65. roku życia będą stanowiły 25% populacji Unii
Europejskiej, co daje liczbę ok. 150 mln seniorów. Spodziewany jest także gwałtowny wzrost liczby
osób powyżej 80. roku życia.
Udział ludności w wieku emerytalnym w ogóle populacji Polski
2002
2015
2020
2035
2050
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, wyższa uczelnia publiczna, której początki
sięgają 1954 roku, kiedy to utworzono Akademię Teologii Katolickiej (ATK). Od 1999 roku działa
jako UKSW. Aktualnie uczelnia kształci ponad 16 tys. studentów i doktorantów na 37 kierunkach
studiów. Uniwersytet zatrudnia ok. 1.1 tys. osób w tym ok. 710 nauczycieli akademickich i blisko
384 pracowników administracyjnych. Rektorem UKSW drugą kadencję (2012-2016 i 2016-2020) jest
ks. prof. dr hab. Stanisław Dziekoński.
UKSW
deklaruje swoje przywiązanie do katolickich, ale jednocześnie uniwersalnych wartości,
a priorytetem prac dydaktyczno-naukowych
UKSW jest człowiek, jego godność osobowa, integralny
UKSW został koordynatorem współpracy ze wszystkimi
jednostkami naukowymi i dydaktycznymi przystępującymi do Programu „Senior 2030", którego
inicjatorem jest Narodowy Komitet Seniora stając się tym samym liderem środowiska uczelnianego
Programu„Senior 2030”
rozwój, promocja i ochrona jego życia.
14,7 %
17 %
22,5 %
26,7 %
51 %
Biorąc pod uwagę utrzymujące się tempo zmian demograficznych, przewiduje się, że w 2050 roku liczba osób w wieku emerytalnym, żyjących w Europie, osiągnie poziom ponad 50% populacji.
Nie inaczej będzie w Polsce. Nad Wisłą liczba osób w wieku emerytalnym według szacunków GUS
z obecnych 17% wzrośnie w 2035 roku do 26,7% ogółu ludności, a w miastach będzie nawet wyższa
– w granicach 27,8%.
Ponadto, już za kilka lat, w 2021 roku, zacznie się zmniejszać liczba ludności w wieku produkcyjnym,
by do 2035 roku zrównać się ilościowo z grupą seniorów. W okresie pomiędzy ostatnimi spisami
powszechnymi (2002 roku i 2011 roku), liczebność grupy w wieku poprodukcyjnym zwiększyła się
o niemal milion osób. Dziś jej udział w ogólnej liczbie ludności oscyluje w granicach 17%, co oznacza,
że na każde sto osób w wieku produkcyjnym przypada 26 osób w wieku poprodukcyjnym.
W Niemczech liczba osób starszych zbliży się do 24 mln, w Wielkiej Brytanii i we Francji do 20 mln.
Sukcesywny wzrost liczby osób starszych obejmie całą populację europejską, ale to Polska zgodnie ze
statystykami jest najszybciej starzejącym się krajem Europy.
8
8
Liczba osób powyżej 65 roku życia na 100 osób w wieku 16-64 lata w Europie
55
NIEMCY
WŁOCHY
UE
45
35
SŁOWACJA
25
15
IRLANDIA
POLSKA
2010
2015
2020
2025
2030
2035
2040
2045
2050
Wydłużanie się średniego okresu życia bez wątpienia jest zjawiskiem pożądanym. Według danych
GUS w 2010 roku w Polsce było to 79,8 lat w przypadku kobiet i 71,4 lat w przypadku mężczyzn.
W ciągu kolejnego ćwierćwiecza wskaźniki te mają w skali Europy wzrosnąć odpowiednio do 88 lat
w przypadku kobiet i 80 lat w przypadku mężczyzn. Jest to oczywiście fakt pozytywny, ale oznacza,
że coraz więcej osób będzie zmagać się z przewlekłymi chorobami związanymi z wiekiem. Nie będą
zatem w pełni samodzielne i będą potrzebowały wyspecjalizowanych usług opiekuńczo-medycznych.
Ważnym wyzwaniem dla Unii Europejskiej jest utrzymanie w pokoleniu senioralnym, jak najdłużej
trwającego okresu aktywności
Z badań sondażowych prowadzonych jesienią 2015 roku wynika też, że aż 45% Polaków wolałoby dłużej pracować, by uzyskać wyższą emeryturę, niż rezygnować z pracy wcześniej, ale kosztem niższych
świadczeń. Trudno o lepszy dowód na to, że mamy świadomość wyzwania, jakim jest komfortowa,
zdrowa starość i chcemy ostatni okres życia spędzać w możliwie najlepszych warunkach.
Starszych Polaków przybywa coraz szybciej, a to dopiero początek lawiny, która czeka nas w następnych latach. Im więcej będzie seniorów tym większe będzie zapotrzebowanie na nowy model opieki
i fachową dla nich pomoc.
SKALA WZROSTU DŁUGOŚCI ŻYCIA W EUROPIE
Rynek usług senioralnych, biorąc pod uwagę wzrost zamożności Polaków, będzie generował nowe miejsca pracy, nowe inwestycje, a za tym pójdą również określone zyski.
SKALAŚredni
WZROSTU
DŁUGOŚCI
ŻYCIA
W EUROPIE
wiek
życia
Europejczyka
pod koniec XIX
wieku
wynosiłdługości
ok.40 lat,życia
obecnie
sięga już niemal 80-ciu
Skala
wzrostu
w europie
Średni wiek życia Europejczyka
pod koniec XIX wieku wynosił ok.40 lat, obecnie sięga już niemal 80-ciu
90
90
80
80
30
9
30
37
40
37
1889
1889
80
77
2015
2015
KOBIETY
80 MĘŻCZYŹNI
88 KOBIETY
77
83
40
Przemiany demograficzne na starym kontynencie są najbardziej zauważalne w obszarze struktury
wiekowej. W 2030 roku udział seniorów (65+) w populacji europejskiej będzie wynosił ok. 25%
88
83
2030
2030
MĘŻCZYŹNI
2050
2050
3
3
9
3. JESTEŚMY CORAZ ZAMOŻNIEJSI
Faktem jest, że społeczeństwo europejskie sukcesywnie się bogaci, pomimo określonych kryzysów ekonomicznych charakterystycznych dla gospodarki rynkowej. Niemal jedna trzecia światowego bogactwa
przypada na Unię Europejską, choć zamieszkuje ją tylko 7% ludności świata, wynika z opublikowanego
przez Eurostat "statystycznego portretu UE w świecie". Najnowsze analizy rynku pokazują, że nie PKB,
inflacja i tym podobne stanowią o rozwoju gospodarek światowych, a zamożność społeczeństwa. Zamożność społeczeństwa jest liczona na podstawie miernika siły nabywczej. Wartość siły nabywczej określa
łączną kwotę, jaką konsumenci mogą przeznaczyć na żywność, usługi, wydatki mieszkaniowe i inne.
Siła nabywcza pieniądza w Europie
Kraj
Liczba osób zamożnych i bogatych w Polsce (w tys.)
1 187 tys.
Siła nabywcza na mieszkańca w 2014 rok (w mln euro)
Indeks europejski (w %)
1.
Lichtenstein
54 840
418,3
Szwajcaria
37 153
283,4
3.
Norwegia
30 560
233,1
4.
Luksemburg
28 851
220,0
5.
Dania
22 044
168,1
6.
Austria
21 891
167,0
7.
Niemcy
21 579
164,6
8.
Szwecja
21 320
162,6
9.
Francja
19 643
149,8
10.
Finlandia
19 379
147,8
28.
Polska
6 437
47,0
13 112
100
Zgodnie z wynikami badania GfK Purchasing Power Europe 2014/2015 siła nabywcza w Europie
wzrosła w 2015 roku o około 3%. Całkowita kwota, jaką w 2015 roku europejscy konsumenci mogli
rozporządzać na wydatki i oszczędności wyniosła około 8,83 tryliona euro. Daje to średnią siłę nabywczą 13 112 euro na mieszkańca każdego z 42 krajów objętych badaniem.
969 tys.
232
2.
Europa
Również z najnowszych danych KPMG (2015 rok) wynika, że społeczeństwo polskie jest coraz bogatsze, a co za tym idzie mamy coraz więcej dochodu do dyspozycji. Szacuje się, że w 2015 roku w Polsce
mieszka blisko 970 tys. osób o dochodzie miesięcznym brutto powyżej 7,1 tys. zł tj. osób zamożnych.
191
197
214
214
230
252
257
268
282
297
342
387
464
522
554
602
658
712
764
819
891
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015(p)
2016(p)
2017(p)
2018(p)
Raport KPMG opisuje też sytuację finansową gospodarstw domowych w naszym kraju. Wygląda ona
bardzo korzystnie. Niezmiennie na przestrzeni ostatnich lat największą częścią aktywów gospodarstw
domowych w Polsce są depozyty. Ich wartość wykazuje stabilny wzrost, osiągając 630 mld zł w drugim
kwartale 2015 roku, czyli o 9% większą w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku.
Znaczny wzrost odnotowano także w odniesieniu do posiadanej przez Polaków gotówki. W drugim
kwartale zgromadzili oni 135 mld zł aktywów w gotówce, co oznacza wzrost o 15% w przeciągu roku.
Polacy z roku na rok inwestują coraz więcej.
Pomimo spadków wartości posiadanych akcji, ogólna wartość aktywów inwestycyjnych w drugim
kwartale 2015 roku wyniosła 446 mld zł, czyli wzrosła o 3% w porównaniu z analogicznym okresem
ubiegłego roku. Z roku na rok obserwowany jest wzrost wartości aktywów gospodarstw domowych,
które to na koniec drugiego kwartału 2015 roku osiągnęły wartość 1 672 mld zł. Równocześnie nieznacznie zwiększyła się wartość zobowiązań, do 657 mld zł, jednak wzrost ten jest nieporównywalnie
mniejszy do wzrostu majątku Polaków.
Aktywa i zobowiązania finansowe gospodarstw domowych w Polsce (w mln zł)
1 800
1 600
AKTYWA NETTO (02.2015)
AKTYWA
1 016 mln zł
1 672 mln zł
1 400
1 200
1 000
800
ZOBOWIĄZANIA
657 mln zł
600
400
200
0
Pomimo, że w UE żyje jedynie 7% ludności świata, to tutaj skoncentrowana jest aż trzecia część
globalnego bogactwa
10
01 02 03 04 01 02 03 04 01 02 03 04 01 02 03 04 01 02 03 04 01 02 03 04 01 02 03 04 01 02
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
10
W naszym kraju żyje również 43 tys. osób, które można zaliczyć do kategorii HNWI (ang. high net
worth individuals) tj. posiadających płynne aktywa o wartości przekraczającej 1 mln dolarów. W porównaniu do krajów zachodnioeuropejskich liczba HNWI w Polsce nie jest duża. Dla przykładu HNWI we
Francji jest ich blisko 1,8 mln, w Wielkiej Brytanii 2,4 mln, w Niemczech zaś 1,5 mln. Liczba HNWI
w Polsce jest porównywalna do takich krajów, jak Portugalia (51 tys.), Finlandia (71 tys.) czy Czechy
(28 tys.), to jest krajów o znacznie mniejszej populacji ogółem. Zgodnie z danymi Credit Suisse, majątek większości (38,3 tys.) polskich HNWI jest szacowany na 1 do 5 mln dol. Tylko bardzo niewielka
grupa dysponuje znacznie większym majątkiem.
Liczba HNWI* w wybranych krajach europejskich (w tys., 2015 rok)
Wielka Brytania
2 364
Francja
1 791
Niemcy
1 525
Włochy
1 126
Szwajcaria
667
Szwecja
520
Hiszpania
360
Holandia
282
Belgia
278
Norwegia
205
Dania
194
Austria
168
Rosja
92
Irlandia
83
Finlandia
71
Grecja
58
Portugalia
51
Polska
43
Czechy
28
Polska jest krajem o relatywnie niskiej zamożności, lecz średni majątek w przeliczeniu na jedną osobę rośnie na przestrzeni ostatnich lat (1,9% wzrostu rocznie w latach 2008-2015), co daje Polsce
3 miejsce w Europie pod względem szybkości przyrostu majątku społeczeństwa. Jeszcze w 2000 roku
wartość majątku przeciętnego Polaka wynosiła 6,4 tys. dolarów, a w 2008 roku już 17,3 tys. dolarów.
Polacy posiadają ponad 1,2 bln oszczędności, wynika z danych firm analitycznych. Tylko w ciągu
pierwszego półrocza 2016 roku wzrosły one o 37 mld zł, czyli o 3%. 58% oszczędności stanowią
depozyty bankowe, a niemal 14% gotówka w obiegu. W OFE znajduje się ponad 11%. Na rynku
kapitałowym ulokowaliśmy 17% środków, z czego 9% w funduszach inwestycyjnych, a 5% w ubezpieczeniowych funduszach kapitałowych. 3% to akcje giełdowych spółek posiadane przez inwestorów
indywidualnych, a jedynie 1% Polacy ulokowali w obligacjach skarbowych.
Struktura oszczędności Polaków w %.
ŁĄCZNA LICZBA HNWI
W EUROPIE 10 MLN
1,0
0,5
depozyty
2,9
gotówka w obiegu
otwarte fundusze emerytalne
8,5
57,7
4,6
Liczba HNWI w Polsce wg poziomu bogactwa
(2015 rok)
1-5 mln $
38 259
5-10 mln $
3 113
10-50 mln $
1 676
50-100 mln $
140
Powyżej 100 mln $
91
RAZEM HNWI:
43 279
ubezpieczeniowe fundusze
kapitałowe
fundusze inwestycyjne
11,2
zagraniczne fundusze
inwestycyjne
13,6
*HNWI (ang. high net worth individuals) – osoby posiadające płynne aktywa o wartości przekraczającej 1 mln USD
11
W 2015 roku mieszkało w Polsce 970 tys. osób, których łączny roczny dochód netto wyniósł 155 mld zł.
Szacuje się, że w 2018 roku w Polsce może mieszkać nawet 1,2 mln osób zamożnych i bogatych, których dochód netto sięgnie 209,2 mld zł.
obligacje skarbowe i bony
akcje
Dodatkowo, jak wynika z danych GUS, aż ok. 68% Polaków posiada na własność nieruchomości
mieszkalne. Dla porównania w Niemczech odsetek właścicieli lokali mieszkalnych stanowi tylko 40%,
w Szwajcarii 30%, a w krajach skandynawskich ok. 50% i jest to też średnia UE. Co prawda wskazane
statystyki wynikają w dużej mierze z mentalności Polaków tj. konieczności posiadania mieszkania na
własność, ale świadczą też o ich potencjale majątkowym.
11
4. DOM RODZINNY CZY DOM SENIORA
Przemiany społeczno-gospodarcze na świecie powodują, że zmianie ulega model rodziny. Wkraczamy
w pokoleniową niezależność materialną, która zaistniała między innymi dzięki rozwojowi usług i zabezpieczeń społecznych. Wyniki badań wskazują, że oddzielne zamieszkiwanie pokoleń staje się coraz
popularniejsze.
Na przełomie lat 1966/67 powszechne były domy wielopokoleniowe, które stanowiły 54% ogólnej
liczby gospodarstw domowych ludzi starszych, a w roku 2000 już jedynie 37%. Spadek ten wynika nie
tylko z mniejszej liczby dzieci we współczesnym modelu rodziny, lecz także ze zwiększenia się mobilności przestrzennej i zawodowej ludności.
Społeczeństwo europejskie, w tym polskie jest coraz zamożniejsze. Dzisiaj dobra luksusowe stają się
dostępne dla coraz większej szerzy osób, a nie tylko dla wąskiego grona
Eksperci z Centrum im. Adama Smitha uważają, że Polacy mogliby stać się znacznie bogatszym narodem, ale nadal uniemożliwiają to bariery biurokratyczne w gospodarce, choć z roku na rok coraz
bardziej niwelowane. Polacy są bowiem liderami mobilności i pracowitości. Znajduje to zresztą potwierdzenie w danych OECD i Eurostatu. Wynika z nich, że wydajność pracowników nad Wisłą rośnie
najszybciej ze wszystkich krajów Europy.
260
Skumulowany wzrost wydajności pracy w wybranych krajach
240
Jak wskazuje prof. Piotr Czekanowski, za istotny czynnik wpływający na liczbę ludzi starszych współzamieszkujących z dziećmi należy również uznać możliwość realizowania przez nich postulatu tzw.
„intymności na dystans”. Za tym przenośnym określeniem kryje się sposobność zamieszkiwania przez
osoby zaawansowane wiekiem, już nie z własnymi dziećmi, ale w oddzielnych lokalach czy domach,
jednakże umiejscowionych stosunkowo blisko mieszkań dzieci, aby mieć z nimi dobry kontakt, przy
zachowaniu wzajemnej niezależności.
Za jedną z najistotniejszych przyczyn, umożliwiających rozdział wspólnego zamieszkiwania, wymienić
należy niezależność materialną poszczególnych pokoleń, która zaistniała dzięki rozwojowi usług i zabezpieczeń społecznych.
Wielu z seniorów nie chce być już uzależnionych od swoich dzieci i odwrotnie. Obecne społeczeństwo
jest bardziej mobilne i dużo częściej członkowie rodziny rozrzuceni są po całym świecie. W efekcie
czego rośnie liczba gospodarstw domowych, w których żyje tylko jedna osoba, musząc ponosić samodzielnie koszty utrzymania całego domu.
220
200
180
160
140
120
100
1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
1993 rok - 100
Polska
Irlandia
Niemcy
Korea
Czechy
Włochy
Węgry
Hiszpania
G7
Niezależnie od dalszej kondycji otoczenia gospodarczego, ekonomiści europejscy prognozują, że liczba
osób z najwyższymi zarobkami w Europie i w Polsce będzie nadal wzrastać. Wystąpienie kolejnego
kryzysu gospodarczo-ekonomicznego w najgorszym wypadku osłabi dynamikę wzrostu, jednak trend
zwyżkowy zostanie zachowany.
12
Nawet za kilkadziesiąt lat większość seniorów będzie zamieszkiwać we własnych domach i dla tych
osób będzie również adresowana oferta Programu „Senior 2030"
12
Na Zachodzie Europy pojawił się trend rezygnowania z zamieszkiwania we własnych domach na rzecz
domów seniora, odpowiadających ich oczekiwaniom, w których osoby starsze mogą realizować wszystkie potrzeby. Wprawdzie z placówkami przeznaczonymi dla starszych osób nadal wiąże się wiele negatywnych stereotypów, ale coraz więcej osób decyduje się na korzystanie z usług oferowanych przez
domy seniora na określonym, wyższym poziomie i coraz więcej takich domów powstaje.
Domy seniora świadczące usługi na wysokim poziomie, bez wątpienia cieszą się coraz większą popularnością wśród osób starszych. Samodzielni seniorzy pozostają niezależni, ale w każdej chwili mogą
liczyć na wsparcie. Osoby wymagające pomocy w codziennym funkcjonowaniu, otrzymują ją, a personel jest także nieocenioną podporą w przezwyciężaniu wszelkich innych trudności.
Dom rodzinny czy dom seniora?
WYKORZYSTANIE
DOŚWIADCZENIA
ZAWODOWEGO
STAŁA OPIEKA
ROZWIJANIE
ZAINTERESOWAŃ
OPIEKA MEDYCZNA
KORZYŚCI
DOMÓW
SENIORA
KONTAKT Z OSOBAMI
W PODOBNYM WIEKU
AKTYWIZACJA SENIORÓW
ATRAKCYJNE LOKALIZACJE
DOMÓW SENIORA
MOŻLIWOŚĆ ZMIANY
LOKALIZAJI
W TRAKCIE POBYTU
Seniorzy dostrzegli, że na pewnym etapie życia własny dom staje się w pewnym sensie ograniczeniem.
Nie jest możliwe realizowanie wszystkich pasji z określoną częstotliwością, a możliwość zawierania nowych znajomości jest znacznie mniejsza. Dom mieszkalny generuje stałe koszty, które można by było
spożytkować na preferowane aktywności. Co więcej, ograniczony także jest dostęp do stałej opieki
medycznej, a w późniejszych latach zapotrzebowanie na tego typu usługi rośnie.
Coraz więcej seniorów chce prowadzić aktywny tryb życia, podróżować, przebywać wśród rówieśników
i korzystać ze wszystkich uroków posiadania większej ilości czasu własnego.
Wielu z seniorów, jak już wyżej wskazano posiada odpowiednie ku temu środki finansowe. I to właśnie
w tym celu powstają luksusowe domy seniora, oferujące osobom starszym często lepsze warunki niż
we własnych domach oraz szereg innych udogodnień.
Nie da się również ukryć, że często trudno jest zapewnić odpowiednią opiekę, leczenie i rehabilitację
osobie starszej przebywającej w domu, na przykład ze względu na problemy z dojazdami do specjalistów lub na rehabilitację. Dlatego coraz więcej seniorów rozważa korzystanie z usług, które oferuje
dom opieki. Placówki tego typu zapewniają dostęp do odpowiedniego leczenia i profesjonalnej rehabilitacji. Lekarz i pielęgniarki znajdują się na miejscu. Ma to szczególne znaczenie dla pacjentów, którzy
mają ograniczone możliwości ruchowe.
13
W Polsce rynek prywatnych domów seniora dopiero zaczyna się rozwijać, natomiast na Zachodzie istnieje
szereg inwestycji, skupiających ekskluzywne obiekty senioralne w sieci, niekiedy w kilku państwach.
Fotografia przedstawia 1 z 700 obiektów senioralnych w Europie francuskiej firmy Orpea
Zdaniem prof. Piotra Czekanowskiego, jako istotne przeobrażenie odnoszące się do współczesnego
życia rodzinnego należy wskazać zwiększenie roli odgrywanej przez relacje rówieśnicze osób starszych.
Ta stosunkowo nowa sytuacja jest efektem wynikającym m.in. z osłabienia „zintegrowanej jedności
rodzinnej”. Wynika to z tego, że członkowie rodziny, przejmujący nowe funkcje zawodowe i społeczne,
ograniczają czas spędzany z członkami rodziny, w szczególności z osobami najstarszymi. Najbardziej
zaawansowani wiekiem członkowie rodzin zaczęli poszukiwać środka, rekompensującego osłabienie
relacji rodzinnych. Okazało się, że sygnalizowany problem w największym stopniu pomagają rozwiązać
posiadane przyjaźnie.
To relacje z przyjaciółmi mają istotny wpływ zarówno na ogólne poczucie zadowolenia z życia, jak
również na samoocenę, czy stopień odczuwania samotności. Inne potrzeby osób starszych są bowiem
zaspokajane bardziej poprzez przyjaźnie, niż relacje rodzinne. To właśnie przyjaciele dotrzymują nam
towarzystwa, oraz otwierają możliwości wspólnego działania. Zachowanie przyjaciół może być ponadto przejawem solidarności pokoleniowej, ponieważ zazwyczaj wszystkie zaprzyjaźnione osoby pochodzą z tej samej grupy wiekowej. Jest to jeden z kolejnych powodów, dla których seniorzy decydują
o wyborze domu seniora, zamiast domu rodzinnego.
Eksperci zwracają uwagę na istotną rolę układów sieciowych seniorów, zwanych inaczej wspólnotami
osobistymi osób starszych lub sieciami seniorów, które definiowane są jako rozbudowane struktury
społeczne złożone z przyjaciół, sąsiadów, oraz członków różnych organizacji, stowarzyszeń i klubów
seniora, których zadaniem jest nie tylko zagospodarowywanie czasu wolnego osób starszych, ale też
zaspokojenie ich rozmaitych potrzeb.
13
5. POLSKA JAKO EUROPEJSKI DOM SENIORA
Perspektywę zbliżenia się w 2035 roku liczby Polaków w wieku produkcyjnym do liczby Polaków
w wieku poprodukcyjnym należy rozpatrywać z dwóch poziomów. Z jednej strony można upatrywać
w tym problem dla gospodarki, z drugiej zaspakajanie potrzeb seniorów można przekuć w generator
korzyści. Jedną z nich jest otwarcie się perspektywy rozwoju gospodarki senioralnej, poszerzenie rynku
senioralnego, do którego zalicza się rozwinięty w Europie na każdym poziomie, a dopiero raczkujący
w Polsce rynek domów seniora, zwany także rynkiem opieki senioralnej.
Amerykański i australijski model opieki senioralnej polega na budowie miasteczek seniora z dala od
zgiełku miast, ale tym samym z dala od infrastruktury społecznej. Model niemiecki i austriacki to
mieszkania w mieście z dostępem do infrastruktury społecznej i kulturalnej. Niezależnie od modelu,
inwestor zawiera długoletnią umowę najmu z operatorem, czyli firmą, która zna się na prowadzeniu
domów opieki, po czym buduje specjalnie dla takiego najemcy konkretną nieruchomość. Po 4-5 latach
taki zdefiniowany produkt inwestycyjny oferuje się funduszom, które chętnie nabywają je do swojego
portfela.
W Polsce przez szereg lat to głównie państwo zaspokajało potrzeby seniorów w zakresie opieki długoterminowej, co przekładało się na ich poziom i jakość. W ostatnim czasie w obszarze usług pobytowych dla osób starszych zauważa się sporo nowych inwestycji prywatnych.
W Programie „Senior 2030" dużą uwagę przywiązuje się do osób zamieszkujących w domach rodzinnych
jak i domach seniora oferując obu grupom wspólny pakiet usług jednoczący grupy rówieśnicze
Tą drogą można wypracować mechanizm współpracy międzypokoleniowej, czerpiący korzyści z ogromnego kapitału jaki jest do wykorzystania w pokoleniu senioralnym.
Warto jednakże nadmienić, że zgodnie z najnowszymi badania GUS, aktualnie w Polsce w domach
opieki zarówno publicznych, jak i prywatnych mieszka około 5% seniorów, podczas gdy w krajach
Europy Zachodniej 15%. Oznacza to, że 95% osób starszych w Polsce i odpowiednio 85% w Europie
mieszka we własnych domach. Pomimo, że trend się zmienia na rzecz domów seniora to zmiana ta
dokonuje się bardzo powoli. Przewiduje się, że za kilkadziesiąt lata seniorzy zamieszkujący własne
mieszkania czy domy nadal będą stanowić większość.
Polskie domy opieki długoterminowej
DZIENNE
DOMY OPIEKI
ZAKŁADY OPIEKUŃCZO-LECZNICZE
DOMY OPIEKI
SPOŁECZNEJ
około
500 placówek
około
700 placówek
około
800 placówek
DOMY SENIORA
W POLSCE
Miejsce zamieszkania osób starszych w Polsce i UE
POLSKA
5%
około
350 placówek
UE
PRYWATNE DOMY SENIORA
15%
1 187 tys.
969 tys.
95%
DOMY OPIEKI DŁUGOTERMINOWEJ
14
85%
DOMY RODZINNE
252
257
268
282
297
230 senioralnych jest na pewno perspektywiczny, ale
Biznes związany z budową i prowadzeniem
placówek
214
214
197
191
dziś możemy mówić
232 o bardzo początkowej fazie rozwoju tego rynku w naszym kraju. Deweloperzy są
zainteresowani tą branżą,
jednak
segmencie
mieszkalnictwa
czyli głównie tzw.
464bardziej
658
764senioralnego,
819
342
522 w554
712
891
602
387
mieszkań serwisowanych. W przypadku takich inwestycji istotną kwestią pozostają bardzo wysokie
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015(p)
2016(p)
2017(p)
2018(p)
koszty. Pewnym wariantem może być model condohotelowy, gdzie inwestuje się w przedsiębiorstwo
oferujące usługi fakultatywne.
14
Odrębnym zagadnieniem jest finansowanie pobytu pensjonariusza. Emeryci w Polsce mają wprawdzie
stosunkowo nieduże dochody, ale aż 70% z nich posiada na własność mieszkanie lub dom, które dają
rozmaite możliwości monetyzacji na opłacenie pobytu w prywatnych domach seniora. Posiadaną nieruchomość można sprzedać, wynająć lub „spieniężyć” poprzez odwróconą hipotekę.
Zainteresowanie pobytem w domu seniora na terenie Polski jest coraz większe, w szczególności wśród
Polonii, zamieszkującej Stany Zjednoczone, Kanadę i Europę Zachodnią.
W opinii eksperta, prof. dr hab. Piotra Błędowskiego, istniejący w Polsce system wsparcia dla seniorów
chcących przebywać w domach opieki jest bardzo wybiórczy i skoncentrowany na osobach najmniej
samodzielnych. Obecny system opiera się na elementach, które mają charakter medyczny, zdrowotny.
A to za mało. Zdaniem profesora, pomoc społeczna powinna dążyć do rozbudowania obszarów działania dla osób starszych oraz umożliwić im dostęp do usług społecznych, kulturalnych, edukacyjnych
i rekreacyjnych. Trzeba także uwzględnić fakt, że wsparcia wymagają również osoby aktywne, ponieważ im dłużej zachowuje się aktywność, tym problemy wynikające z upływu czasu mogą być mniejsze
i to zarówno w sensie społecznym, jak i osobistym – dodaje ekspert. Trudno jednak mówić o jakimkolwiek komforcie, gdy problem zaczyna się praktycznie w drzwiach placówki, a na miejsce oczekuje się
średnio od trzech miesięcy do trzech lat.
Tendencji tej sprzyja zmiana modelu życia. „Polacy wraz z rosnącym stopniem zamożności upodabniają się do społeczeństw zachodnich, w których duża część emerytów przenosi się na starość do profesjonalnych ośrodków dla seniorów” – twierdzą analitycy CMT Advisory.
Polski rynek opieki długoterminowej, zdaniem ekspertów PwC, ma jednak ogromny potencjał rozwoju. Z jednej strony wpływa na to polskie starzejące się społeczeństwo – liczba osób 65+ wzrośnie,
z drugiej zaś strony mamy do czynienia ze zwiększoną zachorowalnością na choroby przewlekłe. Nie
bez znaczenia są także inne trendy, na przykład zmiana modelu rodziny w Polsce – coraz większa mobilność młodszych pokoleń skutkuje większą liczbą jednoosobowych gospodarstw domowych seniorów.
Polska ma wszelkie predyspozycje by stać się bardzo atrakcyjnym kierunkiem dla seniorów z Europy Zachodniej. Nasz kraj jest istotnie tańszy, niekiedy 2- lub 3-krotnie, mamy często lepszą jakość
opieki. Niemcy czy Skandynawowie mają do nas blisko, a poprawiającą się infrastruktura jeszcze bardziej skraca tę odległość. Czechy i Węgry, gdzie jest już kilkadziesiąt tysięcy zagranicznych pacjentów
w ramach opieki długoterminowej, dużo lepiej wykorzystują ten potencjał. Każda dodatkowa złotówka wydana na opiekę długoterminową, przy właściwie opracowanym systemie, może przynieść dużą
wartość dla polskiej gospodarki.
Diaspora polska w świecie. Dziesięć krajów, w których mieszka najwięcej Polaków.
Liczba miejsc opieki długoterminowej na 100 tys. osób po 65-tym roku życia
5 pierwszych państw
80
70
71,2
69,6
60
68,3
Stany Zjednoczone
Niemcy
67,6
Brazylia
60,5
Francja
50
45,2
40
Kanada
5 ostatnich państw
Wielka Brytania
30
Ukraina
24,4
20
22,5
20
18,1
17,9
10
Litwa
Australia
0
Belgia
Szwecja
Islandia Szwajcaria Finlandia
OECD
Japonia
Izrael
Łotwa
Włochy
Polska
Potencjał rynku senioralnego w najprostszy i najbardziej dochodowy sposób skupia się wokół idei bytowo-zdrowotnych dla seniorów tj. opieki długoterminowej. Pod względem rozwoju opieki długoterminowej Polska na tle pozostałych krajów OECD nie wypada najlepiej. Jedynie 5-6% polskich seniorów
jest objętych taką opieką, podczas gdy średnia dla wszystkich państw z grupy OECD wynosi 14%.
W tym zestawieniu najlepiej wypada Szwajcaria ze wskaźnikiem 20%.
Według analityków firmy doradczej PwC, ten rynek może być nawet dwa razy większy, zwłaszcza jeśli
spełnią się prognozy zakładające, że grupa osób w wieku poprodukcyjnym wzrośnie w ciągu dwudziestu lat z 3 do 8,5 mln osób, nie licząc obcokrajowców (np. z Niemiec i Skandynawii), którzy byliby
zainteresowani spędzaniem jesieni wieku w kraju, w którym koszt utrzymania jest nieco niższy i gdzie
panuje bardziej umiarkowany klimat.
15
Białoruś
Szczególnie istotny jest potencjał rynku polonijnego. Ocenia się, że poza Polską żyje 18-20 milionów
Polaków i obywateli polskiego pochodzenia. Jedna trzecia z tej grupy to Polacy urodzeni w Polsce, reszta to osoby polskiego pochodzenia o różnym stopniu więzi z polskością. W XIX i XX wieku emigracja
z Polski miała ustabilizowane kierunki – Stany Zjednoczone Ameryki, Ameryka Południowa. W ostatnim półwieczu większą dynamikę odnotowano w wyjazdach do Kanady i Australii. Spadła natomiast
liczebność społeczności polskiej na Wschodzie. W Stanach Zjednoczonych według statystyk MSZ
mieszka obecnie 9,7 mln Polaków, w Niemczech 2 mln, w Brazylii ponad 1,5 mln. Ogromną grupę
stanowimy również w Australii, Francji, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, na Ukrainie i Białorusi. Warto
podkreślić, że w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej w ostatnich latach wyjechały
z kraju tysiące Polaków, m.in. do Wielkiej Brytanii, Holandii czy Irlandii, gdzie stanowimy największą
mniejszość narodową.
15
Szacuje się, że poza granicami Polski zamieszkuje ok. 5 milionów osób w wieku emerytalnym, mających pochodzenie Polskie, a otrzymujących świadczenie emerytalne zagraniczne, przeciętnie 4-krotnie
wyższe niż średnia polska emerytura. Okazuje się ponadto, że po kilku falach emigracji, najpierw
do Stanów Zjednoczonych i Kanady, później do Niemiec i innych krajów europejskich, następuje
fala powrotów do Polski, także, a może przede wszystkim, osób starszych. Dlaczego seniorzy wracają
z emigracji? Powodów jest kilka. Przemawiają za tym względy ekonomiczne, patriotyczne i kulturowe.
Na świecie żyje ok. 20 milionów Polonusów, którym należy stworzyć atrakcyjną ofertę, uwzględniającą
ich potrzeby i oczekiwania oraz skutkującą okresowym, bądź stałym powrotem do ojczyzny
Życie w Polsce nadal jest kilkukrotnie tańsze niż w USA, Kanadzie czy Zachodniej Europie. Polonus
otrzymujący emeryturę zagraniczną może w Polsce pozwolić sobie na więcej, korzystać z większej ilości
dóbr. Polonijni seniorzy zdążyli się także dorobić pokaźnych majątków, których spieniężenie, może
zapewnić im życie w ojczyźnie na wręcz luksusowym poziomie.
Odkąd Polonus, aktualnie emeryt emigrował za granicę, minęło średnio 25 lat. Od tamtej pory, jak wiadomo, w Polsce zaszły znaczące przemiany cywilizacyjne. Dzisiaj senior polonijny nie musi obawiać
się, że w Polsce nie istnieją produkty, czy usługi z jakich korzystał na zachodzie. W dobie globalizacji
mamy dostęp na całym świecie do tych samych towarów i usług. Wyjątkiem jest brak ekskluzywnych
obiektów dla seniorów, które ułatwiałyby ten powrót, o czym będzie mowa niżej.
Kościół
Polonii na świecie, udzielając ważnego duchowego wsparcia
Polski i będzie aktywnie uczestniczył w realizacji Programu „Senior 2030".
Kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Paryżu jako stałe miejsce
modlitwy i spotkań Polaków
jest istotnym skupiskiem
Polonijni seniorzy są nadal bardzo związani z Polską, z polską kulturą, tradycją. Na całym świecie,
zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego funkcjonuje ok. 5,5 tys. organizacji polonijnych,
do których zaliczają się kluby, fundacje, stowarzyszenia, towarzystwa oświatowe i inne. Po wielu latach
zamieszkiwania za granicą przemawia więc kontekst sentymentalny. Większość polonijnych seniorów
deklaruje, że wyjeżdżając z kraju (głównie w czasach poprzedniej epoki ustrojowej) planowali w wieku
emerytalnym powrót. Co więcej, nawet młodzi ludzie, którzy aktualnie emigrują wskazują, że ostatecznie chcą mieszkać w Polsce.
Przyzwyczajeni do zachodnich wzorców, domów seniora, czy rozwiązań dla seniorów na wysokim poziomie, spotykają się z barierą w ojczyźnie. W Polsce bowiem nie istnieje rozwiązanie, dające polonijnym seniorom godne warunki życia, takie do jakich byli dotąd przyzwyczajeni. Wielu z nich fakt ten
zniechęca do powrotu do ojczyzny.
Dociera do nas coraz więcej sygnałów od polskich seniorów przebywających za granicami Polski i ich
rodzin o potrzebie powrotu, osiedlenia się w kraju tzw. reemigracji. Często ich rodziny nie są na to
gotowe ani organizacyjnie, ani ekonomicznie.
Natomiast niezwykle istotną rolę na rzecz propagowania polskiego rynku oraz jego otwartości gospodarczej i Turystycznej, odgrywają polskie placówki dyplomatyczne, których sieć obejmuje niemal 90
ambasad, konsulaty, stałe przedstawicielstwa, misje.
16
poza
Na
granicami
zdjęciu
16
Ministerstwo Rozwoju planuje obecnie zwiększyć znaczenie spraw gospodarczych w obowiązkach placówek: do ich zadań ma być włączone kreowanie „gospodarczej mapy” danego państwa oraz wypracowanie skutecznych sposobów dzielenia się pozyskanymi informacjami z polskimi firmami, w szczególności przedsiębiorstwami o dużym potencjale technologicznym i innowacyjnym.
Niezwykle ważną rolę jeśli chodzi o promocję polskiego rynku na wielu płaszczyznach odgrywają
Wydziały Promocji Handlu i Inwestycji (WPHI). Stanowią bowiem jeden z podstawowych filarów
wsparcia polskich firm przez administrację w ekspansji na rynkach zagranicznych. Celem WPHI
jest w szczególności promocja polskich towarów, usług i przedsiębiorców, głównie z sektora małych
i średnich przedsiębiorstw. Głównymi formami wsparcia są: organizowanie stoisk informacyjnych na
ważniejszych imprezach targowo-wystawienniczych w kraju urzędowania, organizowanie seminariów
i konferencji, pomoc w nawiązywaniu kontaktów handlowych, inicjowanie i współorganizowanie misji
gospodarczych z i do Polski. Sieć WPHI obejmuje obecnie 48 placówek w 43 krajach świata. Europocentryczne rozmieszczenie oddziałów (na 48 wydziałów aż 29 znajduje się w Europie, w tym 21
w krajach UE) jest dziedzictwem wcześniejszego modelu handlowego Polski, którego celem było przede
wszystkim zwiększenie wymiany gospodarczej z rynkami sąsiedzkimi.
W największych miastach na świecie Polonusi tworzą całe dzielnice, mając stały dostęp
do polskich towarów i usług
Udzielają one wsparcia konsularnego polskim przedsiębiorcom oraz zajmują się promocją Polski przez
dyplomację publiczną. Często placówki dyplomatyczne mają wydziały ekonomiczne lub polityczno
-ekonomiczne. Zadaniem tych komórek jest m.in. opracowywanie raportów na temat danego rynku.
Istotną rolę w promowaniu Polski na świecie odgrywają nasze placówki dyplomatyczne,
które również włączą się w popularyzację Programu „Senior 2030".
Na zdjęciu: Ambasada RP w Paryżu
Program „Senior 2030”, który jest zbieżny z realizacją polityki propagowania polskiego produktu za
granicą i promocji Polski jako najlepszego miejsca do spędzenia w nim okresu aktywności senioralnej.
Przy wsparciu Narodowego Komitetu Seniora, powstaje pierwszy projekt opierający się między innymi
na idei sieci co najmniej 15 wystandaryzowanych placówek, oferujących około 2 tysiące miejsc opieki
dziennej i całodobowej. W dłuższej perspektywie pozwalałaby ona również seniorom na przenoszenie
się między poszczególnymi ośrodkami usytuowanymi w różnych regionach kraju.
Przy udziale instytucji samorządu terytorialnego oraz przy wsparciu kapitału zagranicznego inicjatywa
będzie realizowana od 2017 roku, wprowadzając na polski rynek zupełnie nową jakość usług adresowanych do osób starszych.
Instytut Polski
w
Berlinie
odgrywa istotną rolę w promocji polskiej kultury i nauki. placówki tego
typu będą włączone w popularyzację
17
Programu „Senior 2030" tak aby zachęcić europejskich seniorów
do wypoczynku w Polsce
Jak zauważają analitycy, w najbliższych latach powinny pojawiać się fundusze inwestycyjne, nastawione na inwestowanie w spółki publiczne i prywatne związane z rynkiem medycznym oraz opieki nad
osobami starszymi, i jednocześnie będzie to coraz silniejsza gałąź naszej gospodarki.
17
6. UBEZPIECZENIA SENIORALNE NA TLE SYSTEMÓW
ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO
Zabezpieczenie społeczne realizowane jest obecnie za pomocą trzech metod: zaopatrzeniowej, ubezpieczeniowej i filantropijnej. Wśród działań mających charakter powszechny możemy wyróżnić: te
o cechach wsparcia bezpośredniego jak zasiłki, stypendia czy emerytury oraz pośrednie obejmujące
dofinansowanie w zakresie opieki i pomocy społecznej oraz ochronę zdrowia. Najczęściej do realizacji
tych funkcji powoływane są przez państwo i władze samorządowe wydzielone agendy. W Polsce są to
ZUS, KRUS oraz NFZ. Oddzielną kategorię stanowią działania o wymiarze komercyjnym jak ubezpieczenia osobowe i majątkowe.
System emerytalny w Polsce
ZAKŁAD
UBEZPIECZEŃ
SPOŁECZNYCH
ZUS
OTWARTE
FUNDUSZE
EMERYTALNE
OBOWIĄZKOWY
OBOWIĄZKOWY
charakter repartycyjny
PRACOWNICZE PROGRAMY
EMERYTALNE
Dyskusja prowadzona w Polsce na tle innych państw europejskich wokół projektu reformy systemu zabezpieczenia społecznego nie jest wyjątkiem. Z problemami borykają się nie tylko państwa mające za
sobą doświadczenia transformacyjne, lecz również rozwinięte i bogate gospodarki zachodniej Europy.
Stosunek ostatniej otrzymanej pensji do pierwszej emerytury wynosi w Europie średnio 76% dla mężczyzn i 74% dla kobiet. W tym samym czasie w Polsce mężczyźni otrzymują emeryturę w wysokości
68% ostatniej pensji, kobiety zaledwie 51%. Warto podkreślić, że już za ok. 15 lat stopa zastąpienia
w większości krajów europejskich nie będzie przekraczać 35%. Jak widać siła nabywcza świadczeń oferowanych w ramach państwowych systemów emerytalnych ulega ciągłej deprecjacji.
Dodatkowo czynniki demograficzne, takie jak powiększanie się liczby emerytów, rosnąca długość życia
mają niebagatelny wpływ na proporcje osób czynnych zawodowo do tych, pobierających świadczenia,
w tym świadczenia emerytalne. Aktualnie, zgodnie z danymi GUS, koszt utrzymania jednego emeryta rozkłada się na trzech pracowników. Około 2030 roku w niemal każdym kraju europejskim jedna
emerytura będzie wypłacana ze składek już tylko dwóch osób pracujących. Ten stan rzeczy pogłębia
fakt, że młodzi ludzie podejmują obecnie pracę dużo później, niż czynili to ich rodzice. To oni również
stanowią największą grupę bezrobotnych w Europie. Przyszli emeryci potrzebują zatem dodatkowego
kapitału, aby zamortyzować oczekiwany głęboki spadek wysokości emerytur przyznawanych w obowiązkowym systemie emerytalnym.
Prognozowana liczba osób aktywnych zawodowo i emerytów w Polsce
INDYWIDUALNE KONTA
EMERYTALNE
INDYWIDUALNE KONTA
ZABEZPIECZENIA
EMERYTALNEGO
20
DOBROWOLNY
15
charakter kapitałowy
10
W Konstytucji RP zagwarantowane zostało prawo każdego obywatela do zabezpieczenia społecznego
po osiągnięciu wieku emerytalnego. W sferę gwarancji państwa można zaliczyć również dostęp do
publicznej służby zdrowia. Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze zapewniają
równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Zakres świadczeń społecznych „gwarantowanych” przez państwo, a związanych z okresem senioralnym obejmuje
emerytury, zasiłki i dodatki pielęgnacyjne. Głównym elementem jest system emerytalny, który w Polsce stanowią trzy filary.
Nie da się ukryć, że system zabezpieczenia społecznego w obecnym kształcie jest niedoskonały. Środki
finansowe, pozostające do dyspozycji seniorów z tytułu świadczeń emerytalnych często nie wystarczają na zaspokojenie potrzeb związanych z codziennymi wydatkami. Dostępność usług w publicznej
służbie zdrowia jest niedostateczna i również te świadczenia są coraz częściej limitowane. Powoduje
to wzrost wydatków, które osoby starsze muszą pokrywać we własnym zakresie. Aby temu sprostać
konieczne stało się gromadzenie oszczędności na zabezpieczenie okresu emerytalnego w postaci m.in.
funduszy inwestycyjnych, lokat, ubezpieczeń na życie. Faktem jest, że jeżeli osoba aktywna zawodowo
nie zgromadzi oszczędności we własnym zakresie, niedoboru w dochodach w okresie aktywności senioralnej nie uda jej się zniwelować.
18
5
18,1
6,5
18,2
8,4
17,3
9,6
16,1
10,5
14,2
11,9
12,7
12,2
0
2010
aktywni zawodowo
2020
emeryci
2030
2040
2050
2060
Dane w mln. Bez zmian w systemie emerytalnym
Kryzys systemów emerytalnych nie dotyczy zatem tylko seniorów. Dotknie on aktywnych zawodowo,
którzy wydatkować będą poprzez zapłatę podatków coraz większe kwoty na starzejące się społeczeństwo. Dużo wcześniej przed przejściem na emeryturę będą oni zmuszeni pomyśleć i zabezpieczyć
swoją przyszłość. Zachowanie poziomu życia, do którego przywykli będzie możliwe jedynie poprzez
wydłużanie okresu aktywności zawodowej. Następne pokolenia będą pracować dłużej i jednocześnie odkładać na emeryturę, której wysokość uzależniona zostanie w dużej mierze od wysokości ich
oszczędności.
18
Polacy są nadal mniej zamożni niż mieszkańcy Europy Zachodniej oraz mają niską skłonność do
oszczędzania. Z tego powodu polska gospodarka cierpi na niedostatku długoterminowych oszczędności. Z badań przeprowadzonych w 2015 roku na zlecenie jednego z ubezpieczycieli przez Instytut
PBS wynika, że tylko 10% emerytów jest zadowolonych ze swojej sytuacji finansowej. W tej grupie
znalazły się osoby, które zaczęły odkładać na emeryturę 13 lat przed zakończeniem pracy zawodowej
i przejściem na emeryturę.
Polacy we własnym interesie powinni więc oszczędzać na emeryturę, co jednocześnie przyniosłoby dla
Polski niewątpliwe korzyści gospodarcze. Uzupełnieniem państwowego systemu emerytalnego oraz
opieki zdrowotnej są w naturalny sposób ubezpieczenia w instytucjach komercyjnych. Regulacje obowiązujące na polskim rynku ubezpieczeniowym dają firmom bardzo szerokie możliwości oferowania
produktów dla rynku senioralnego. Ustawodawca dopuszcza ochronę ryzyka dotykającego seniorów
zarówno w ramach działu I czyli ubezpieczeń na życie, jak i działu II w pozostałych ubezpieczeń osobowych i majątkowych.
OSZCZĘDNOŚCI EUROPEJCZYKÓW w 2015 roku W SKALI ROCZNYCH DOCHODÓW
Obecnie możemy wyróżnić kilka segmentów produktów ubezpieczeniowych, które bezpośrednio związane są ze srebrną gospodarką. Pierwszy z nich stanowią produkty oszczędnościowe często powiązane
0%
Szwecja
17,65%
Niemcy
16,85%
Holandia
14,84%
Francja
14,79%
Norwegia
14,27%
Słowenia
14,09%
Austria
13,31%
Belgia
12,56%
Czechy
10,89%
Włochy
10,46%
Węgry
10,21%
przez rok:
Hiszpania
9,63%
Słowacja
9,26%
Estonia
8,21%
Finlandia
7,11%
Portugalia
5,74%
Wielka Brytania
5,40%
Irlandia
5,00%
konkurencyjną do obecnych rozwiązań państwowych i proponowanych przez instytucje komercyjne
Dania
4,40%
Polska
1,94%
Prawie 2,5 mln Polaków ulokowało oszczędności w ubezpieczeniowych funduszach kapitałowych.
Część kupiła polisy na życie z niewielkim dodatkiem inwestycji, wartość zgromadzonego kapitału
wyniosła przeszło 55 mld zł i była ponad 25 razy większa niż w III filarze emerytalnym, na Indywidualnych Kontach Emerytalnych i Zabezpieczenia Emerytalnego (tzw. IKE i IKZE). Jedynie
produkty prowadzone przez pracodawców tj. Pracownicze Programy Emerytalne, mogą uchodzić za
względny sukces, ze swoimi 380 tys. uczestników i aktywami wynoszącymi prawie 10,3 mld zł. Mała
dotąd popularność III Filaru wynika zapewne z niskiej skłonności do długoterminowego oszczędzania, podejrzliwości w stosunku do produktów regulowanych ustawą oraz, co najistotniejsze, niechęcią do ofertowania tych produktów przez sieci dystrybucyjne, ze względu na niskie prowizje za ich
sprzedaż.
Litwa
19
z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, skierowane do osób aktywnych zawodowo w wieku
25-65+.
Polak odkłada
200 Euro
przeciętny Europejczyk
1000 Euro
W Polsce istnieje zapotrzebowanie na nową ofertę w obszarze rynku usług ubezpieczeniowych,
0,13
-0,78%
Łotwa
-10,83%
Cypr
śr. dla strefy euro
12,66%
śr. dla UE
10,27%
19
Jednym z segmentów klienta, do którego oferowane są produkty ubezpieczeniowe w ramach srebrnej
gospodarki są właśnie seniorzy. W ostatnich latach na polskim rynku pojawiły się produkty oferowane
dla osób w wieku 60-85 lat, określane jako bezterminowe ubezpieczenia na życie. W produktach tych
z reguły nie są konieczne badania lekarskie. Jako cel tego typu ubezpieczenia najczęściej wskazuje się
świadczenie, mające pokryć koszty związane z pogrzebem, czy też spłatę zobowiązań. Ubezpieczenie
gwarantuje zabezpieczenie finansowe dla bliskich osób w wieku senioralnym, na wypadek jej śmierci.
Co ciekawe, do Polski jako pierwszy ubezpieczenie tego typu wprowadził podmiot nie podlegający
nadzorowi KNF – Red Sands Life Assurance Company (Europe) Limited. W konsekwencji sukcesu
rynkowego tej formy ubezpieczenia, również zakłady mające siedzibę w Polsce takie jak: ALLIANZ,
AVIVA, EUROPA, GENERALI, PZU, WARTA poszerzyły swoją ofertę o produkty zbliżone swym zakresem do wyżej przedstawionego.
Uzupełnieniem w gamie produktów, które można zaliczyć do obszaru srebrnej gospodarki są dożywotnie produkty o charakterze rentowym, będące przede wszystkim formą realizacji świadczeń ubezpieczeniowych. Podobnie dopełnienie do ochrony podstawowej stanowią różnego typu świadczenia
assistance, obejmujące między innymi pomoc medyczną, bądź pomoc w domu. Seniorzy mają do
dyspozycji: wizytę lekarza pierwszego kontaktu lub pielęgniarki, transport do szpitala, a także transport powrotny do miejsca zamieszkania, opiekę pielęgniarską, pomoc domową, zakup i dostarczenie
artykułów spożywczych i lekarstw, nieodpłatną organizację procesu rehabilitacji.
Co prawda zainteresowanie produktami ubezpieczeniowymi i assistance dla seniorów jest w Polsce
mniejsze niż w państwach europejskich, ale perspektywy wzrostu są ogromne. Poziom zamożności
polskich seniorów regularnie rośnie, co z pewnością przełoży się na wolumen zakupionych polis. Czynniki ekonomiczne bezpośrednio determinujące o możliwości korzystania przez seniorów z usług oferowanych przez sektor finansowy, przestaną być barierą. Wraz z rosnącym popytem na usługi srebrnej
gospodarki oraz koniecznością znalezienia niezależnego źródła pokrycia dla wydatków za tym idących,
ubezpieczenia dla osób starszych staną się coraz popularniejsze.
Wzrost liczby osób, które będą korzystać z oferty, oraz możliwość współpracy ze sformalizowanymi
strukturami jak European Silver Fund – SCE spółdzielnią europejską (rozdział 8.2.2.) spowoduje, że
ubezpieczycielom łatwiej będzie szacować ryzyko, a tym samym produkty zyskają wyższą rentowność.
Struktura wydatków w budżetach seniorów przeznaczanych
na ochronę zdrowia w Polsce
10%
10%
20%
Panel o tematyce senioralnej na konferencji Welconomy Forum in Toruń 2016, na którym
przedstawiono założenia Programu „Senior 2030” oraz główne aspekty „silver economy"
Szereg produktów ubezpieczeniowych i medycznych dedykowanych seniorom napotyka nadal na bariery
popytowe. Firmy ubezpieczeniowe niechętnie do grona swoich klientów zapraszają osoby w wieku 65+,
twierdząc, że częstotliwość występowania tzw. zdarzeń ubezpieczeniowych w trakcie realizacji umowy
(choroby przewlekłe, stała opieka, długotrwałe przyjmowanie leków) oraz niski poziom „premii” za ponoszenie ryzyka związanego z gwarantowaniem dobrostanu seniorów (zdrowie, komfort, bezpieczeństwo
finansowe) nie sprzyja oferowaniu produktów dla osób starszych. Jednakże konkluzje te nie są słuszne.
20
60%
leki i wyroby medyczne
usługi lekarskie i rehabilitacyjne
abonamenty medyczne i ubezpieczenia
inne
„Srebrne ubezpieczenia” to perspektywiczny rynek, którego potencjał znacznie przekracza 23 mld zł
obecnie wydatkowane przez seniorów na zapewnienie sobie szeroko pojętej ochrony zdrowia. Wśród
produktów o wysokim potencjale znajdują się zwłaszcza ubezpieczenia pielęgnacyjne, będące uzupełnieniem dla obecnych na rynku usług. Dostarczać powinny one różnorodne formy pomocy specjalistów
(lekarza, pielęgniarki, rehabilitanta czy psychologa), zapewniać pomoc domową czy opiekę dzienną.
Seniorzy chętnie skorzystają z usług realizowanych zdalnie przez Internet lub telefon, gwarantujących
utrzymanie samodzielności poprzez monitorowanie aktywności, wypracowanie właściwych nawyków
dietetycznych, profilaktykę zdrowia i ograniczenie postępów chorób. Nowe technologie zapewniają
całodobowy nadzór nad osobami samotnymi, niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi, ograniczając
jednocześnie koszty takiej usługi. Kolejną grupą produktów z pewnością staną się ubezpieczenia lekowe, uzupełniające system publicznej refundacji.
20
Zatem już na etapie budowania strategii, rynek ubezpieczeniowy powinien uwzględnić potencjał gospodarki senioralnej, dołączając ją do priorytetów realizowanej społecznej odpowiedzialności biznesu
(CSR). Przyszłe działania firm ubezpieczeniowych powinny skupić się na zwiększeniu świadomości
konsumentów poprzez aktywniejsze prowadzenie polityki prewencyjnej. Najskuteczniejszym sposobem dotarcia są działania edukacyjne, realizowane wspólnie z partnerami społecznymi, a skierowane
zarówno do osób 40+, seniorów, jak i młodszego pokolenia. Zaspakajając potrzeby społeczne, a także
budując trwałe relacje z grupami interesariuszy reprezentującymi seniorów jak Narodowy Komitet Seniora, rynek usług ubezpieczeniowych będzie w pełni przygotowany do zaspokojenia potrzeb nowego
typu klienta.
Pozycjonowanie produktu czy usługi, poprzez nadanie mu, w odbiorze klientów, pewnych specyficznych atutów, wyróżniających ofertę względem konkurentów i innych segmentów jest warunkiem koniecznym do zaistnienia na rynku seniora.
7. TELEMEDYCYNA
Lata srebrnej aktywności we własnych domach i mieszkaniach spędza 95% seniorów polskich i 85%
seniorów europejskich, a jedynie pozostała część korzysta z domów seniora. Pomimo, że trend ten się
zmienia i coraz więcej osób starszych będzie zamieszkiwało placówki, oferujące opiekę długoterminową to nadal na przestrzeni kilkudziesięciu lat większość społeczeństwa w Europie w wieku senioralnym
będzie mieszkało „u siebie”. W związku z tym, że jest to znaczny odsetek spośród seniorów europejskich, istnieje potrzeba maksymalnego otworzenia się ekonomiczno-społecznego na tę część populacji,
która ze względów ekonomicznych nie może lub też z uwagi na osobiste preferencje nie chce zamieszkiwać w domach seniora, czy to publicznych czy prywatnych.
Sieć telemedyczna
Alternatywą, zarówno dla niskich emerytur i słabej dostępności do służby zdrowia, jak i mało popularnych komercyjnych form oszczędzania, mogą okazać się produkty skierowane do wybranych zorganizowanych grup. Odpowiednimi środowiskami do promowania tego typu rozwiązań, gdzie nieufność
przełamana jest już na wstępie, są pracodawcy oraz nade wszystko stowarzyszenia i spółdzielnie, jak
European Silver Fund – SCE, będący zrzeszeniem obecnych oraz przyszłych seniorów, pracowników
i pracodawców w ramach wspólnoty interesów.
W koncepcji European Silver Fund – SCE osoby zainteresowane zabezpieczeniem okresu emerytalnego, już na etapie aktywności zawodowej znajdują najdogodniejszą formułę do gromadzenia dodatkowych środków finansowych na przyszłość. Poprzez korzystanie ze środków zgromadzonych w funduszu
celowym, seniorzy będą mogli sfinansować: potrzeby bytowe, opiekę, zapewniając im spokojne i godne
życie. Istotne jest włączenie w ten proces podmiotów gospodarczych wrażliwych na zasady „silver economy”. Poprzez strukturę spółdzielni europejskiej zysk jest obopólny – członkowie spółdzielni mają
możliwość skorzystania z bogatej oferty Programu „Senior 2030”, a przedsiębiorcy grono oddanych
klientów zainteresowanych ich propozycjami.
odbiornik
sygnałów
Pielęgniarka
Ratownik medyczny
Działanie związane z kształtowaniem oferty i wizerunku produktu dedykowanego srebrnej gospodarce
opierać się powinno w szczególny sposób na wiedzy pozyskanej dzięki obserwacji zachowania konsumenta i doświadczenia konsumenta z produktem. „Srebrne zasady” marketingu (W. Disch) stanowią,
że: seniorzy oczekują pozytywnego przekazu oraz odzwierciedlenia ich specyficznych potrzeb, zindywidualizowanego podejścia, rozpoznania ich różnorodności i dopasowania przekazu do konkretnego
segmentu.
Braki wynikające z niedoskonałości systemu emerytalnego przekładają się na ograniczone możliwości
zaspokajania przez osoby starsze potrzeb bytowych, wypoczynku, a nade wszystko specjalistycznej
opieki medycznej. Jednakże, biorąc pod uwagę rosnącą świadomość deficytów, coraz powszechniejsza stanie się skłonność do oszczędzania. Wzrośnie ponadto wysokość budżetów przeznaczanych na
utrzymanie stabilnego poziomu życia w okresie aktywności senioralnej. Wobec, jak już wyżej wskazano, coraz niższych świadczeń z zakresu zabezpieczania społecznego, niedoskonałości systemu emerytalnego oraz braku adekwatnej, uzupełniającej oferty komercyjnej, European Silver Fund – SCE, w ramach realizowanego przy wsparciu Narodowego Komitetu Seniora Programu „Senior 2030”, zaspokoi
rosnące oczekiwania seniorów i zabezpieczy ich perspektywy na przyszłość.
21
Każda osoba starsza, bez względu na jej status majątkowy lub miejsce spędzania okresu senioralnego
zasługuje na określoną ofertę innowacyjnych usług dedykowanych dla tego segmentu rynku. W Europie powstaje szereg inicjatyw na rzecz seniorów – publicznych i prywatnych. Polityka szeroko rozumianego wspomagania aktywności senioralnej, aktywnego i zdrowego starzenia się nie jest obca także
Unii Europejskiej. Komisja Europejska od kilku lat zwraca uwagę, że starsi obywatele stanowią ważną
i coraz większą część społeczeństwa europejskiego, gospodarki, kultury i życia.
Chociaż wielu starszych obywateli cieszy się dobrym zdrowiem, to starzenie się często wiąże się
z ograniczeniami uniemożliwiającymi im dostęp do towarów i usług oraz niezależne życie. Zapewnienie dostępności dóbr i usług dla wszystkich jest zarówno kwestią praw podstawowych w Europie, jak
i istotnym warunkiem realizacji potencjału starszych obywateli w sensie społecznym, ekonomicznymi
kulturalnym.
21
Według regulacji wspólnotowych, działanie Unii Europejskiej musi mieć na celu poprawę zdrowia
publicznego, zapobieganie chorobom oraz identyfikowanie źródeł zagrożenia zdrowia ludzkiego. Tak
więc, pomimo tego, że to kraje członkowskie ponoszą wyłączną odpowiedzialność za organizację
i świadczenie usług zdrowotnych oraz służbę zdrowia w swoich krajach, Unia Europejska odgrywa znaczącą rolę w ulepszaniu poziomu zdrowia publicznego w Europie, a także działa w różnych obszarach
na rzecz wniesienia wartości dodanej do aktywności państw członkowskich w sektorze silver economy.
Równolegle ustanowiono inicjatywy w celu usprawnienia współpracy pomiędzy krajami członkowskimi w tej dziedzinie, a w szczególności w celu omawiania takich tematów jak standardy, interoperacyjność i możliwość łączenia zarówno treści, jak i systemów.
Termin e-zdrowie jest, szczególnie w Europie, wykorzystywany jako „parasol ochronny" obejmujący
telezdrowie, elektroniczną historię choroby i wiele innych aplikacji oraz technologii informacyjnych
w ochronie zdrowia. Telezdrowie może odnosić się zarówno do usług klinicznych i pozaklinicznych
włącznie ze sprawami edukacji medycznej, administracji i badań naukowych. Telemedycyna w ścisłym
rozumieniu skupia się bardziej na aspektach leczniczych. Pojęcie e-zdrowie przyjęte zostało powszechnie w medycynie akademickiej i praktycznej oraz w inżynierii biomedycznej. Telemedycyna w ścisłym
pojęciu, odnosi się zasadniczo do relacji lekarz-pacjent i lekarz-lekarz, w których beneficjentem końcowym pozostaje pacjent.
W Polsce jeśli chodzi o e-zdrowie nacisk położony jest na kluczowe technologie, oprogramowanie
wspomagające praktyków w procesie podejmowania najlepszych możliwych decyzji przy zachowaniu
bezpieczeństwa pacjenta. Zdalna diagnostyka nie jest jeszcze popularna wśród polskich pacjentów, ale
wkrótce może to ulec zmianie. Przyczynić się do tego mogą polskie firmy, stawiające na innowacje,
które pobudzają ten rynek.
EKG
Przez telefon
KONSULTACJA
Z lekarzem
DIAGNOZA
Stanu serca
E-zdrowie jest stosunkowo nową dziedziną medycyny, ale jej potencjał zostaje już dziś
eksploatowany na całym świecie
Komisja Europejska rozróżnia dwie formy opieki nad osobami potrzebującymi: instytucjonalną i środowiskową. Opieka instytucjonalna wiąże się z życiem w określonej placówce i zgodnie z jej rytmem.
Natomiast opieka środowiskowa polega na tym, że osoba mieszka we własnym domu i funkcjonuje
w tzw. społeczności najdłużej jak to możliwe. Senior otrzymuje wsparcie w formie doraźnej opieki, ale
pozostaje panem własnego losu. Jest szefem i klientem, a nie pacjentem. Kluczowe w modelu środowiskowym są autonomia i godne starzenie się.
Jednym z kluczowych priorytetów Unii Europejskiej jest promocja e-zdrowia, w tym telemedycyny.
Prace w tym obszarze obejmują wiele różnorodnych zagadnień, takich jak przekazywanie informacji
pomiędzy pracownikami służby zdrowia, a instytucjami oraz wykorzystywanie rozwiązań e-zdrowia
przez pacjentów w celu monitorowania ich stanu. E-zdrowie oferuje interesujące możliwości, takie jak
ułatwianie koordynacji pomiędzy opieką zdrowotną a społeczną, co stanowi krytyczne zagadnienie
w przypadku osób starszych – lecz także jest źródłem obaw związanych z ochroną danych i kwestiami
etycznymi, które są w służbie zdrowia zasobami bardzo wrażliwymi.
Flagowa inicjatywa „Europejska Agenda Cyfrowa” (jedna z siedmiu europejskich inicjatyw flagowych
do 2020 roku) ma na celu wniesienie wkładu w ten obszar, zaś Komisja Europejska opracowała plan
działań w zakresie e-zdrowia na lata 2012-2020, wzywając kraje członkowskie do uruchomienia własnych – krajowych i regionalnych strategii e-zdrowia, zaspokajających miejscowe potrzeby.
22
Wykorzystanie rozwiązań telemedycznych pozwoli uczynić efektywniejszymi stacjonarne
usługi medyczne
W Polsce telemedycyna znajduje się w intensywnej fazie rozwoju. Rośnie świadomość korzyści płynących ze stosowania zdalnych rozwiązań medycznych, zarówno wśród pacjentów, jak i lekarzy. Dodatkowo, posiadanie urządzenia, dzięki któremu w każdej chwili i bez kolejek można uzyskać fachową
poradę i na bieżąco monitorować stan zdrowia wpływa na komfort psychiczny pacjentów.
22
Inicjatywy działające w Polsce postawiły przed sobą pewne strategiczne cele, których osiągnięcie pozwoli na zbudowanie nowoczesnego systemu działania sektora zdrowotnego. Wśród nich wyróżnić
można:
• ułatwienia w dostępie do istotnych informacji dotyczących ochrony zdrowia dla pacjentów
i profesjonalistów medycznych,
• zwiększenie efektywności procesów w ochronie zdrowia,
Korzyści stosowania telemedycznej platformy
Nowa jakość
w relacjach pacjentów z lekarzami
• ułatwienie dostępu do dokumentów klinicznych,
Poprawa jakości leczenia
Poprzez bardziej osobisty kontakt
Lekarza z pacjentem
Zwiększenie komfortu pacjentów
Dzięki stałemu kontaktowi
z lekarzem prowadzącym
• ułatwienie przenoszenia się pacjentów pomiędzy krajami UE,
• redukcja liczby błędów klinicznych.
Bogatsza oferta handlowa
Dzięki dodaniu nowych usług
z zakresu zdalnej opieki medycznej
Wzrost poczucia
bezpieczeństwa
osób objętych zdalną opieką medyczną
Minimalizacja kosztów
związanych z wdrażaniem
nowej infrastruktury
Mniejsze kolejki
do gabinetów lekarzy specjalistów
Pozyskanie nowych klientów
dzięki bogatszej ofercie
Na rodzimym rynku istnieją już firmy, które posiadają ofertę usług telemedycznych. Te rozwiązania
znajdują przede wszystkim szerokie zastosowanie w leczeniu i opiece nad osobami starszymi w ich
domach. Są szczególnie przydatne dla lekarzy i pielęgniarek, świadczących wizyty domowe. Dzięki wykorzystaniu konkretnego urządzenia i platformy telemedecznej pielęgniarka czy lekarz mają możliwość
kompleksowej opieki nad pacjentem w jego domu, świadczenia większej ilości usług medycznych oraz
zdalnej teleopieki. Dzięki temu pielęgniarka podczas tej samej wizyty otrzymuje rzetelną informację
o stanie zdrowia pacjenta i może właściwie zareagować na jego komunikat. Eliminuje w ten sposób
niepotrzebne wezwanie karetki lub konieczność transportu chorego do szpitala.
Ekosystem wdrożenia platformy telemedycznej
Fundamentalne znaczenie ma wykorzystanie najnowszych technologii i innowacji celem poprawy
jakości usług medycznych
Oczywiście, telemedycyna nie jest działaniem systemowym, a uzupełnianiem pewnych luk albo też
wzbogacaniem możliwości. Nie wszystko wszak można zrobić na odległość. Nie jest to więc rozwiązanie na codzienność standardowo działającego szpitala, a raczej na nieprzewidziane sytuacje i niecodzienne zdarzenia, również w miejscach trudno dostępnych, pozbawionych placówek medycznych, np.
na antypodach. Jest to na pewno rozwiązanie na zdarzenia w różnych środowiskach pozbawionych placówek medycznych, sytuacje kryzysowe, np. katastrofy – zabieg teleasystowany może bardzo poprawić
jakość usługi świadczonej na miejscu zdarzenia. W telemedycynie występuje potrzeba tzw. drugiej
opinii, którą uzyskujemy od innego specjalisty na odległość na podstawie wyników badań obrazowych.
W Polsce panuje tendencja wyjeżdżania lekarzy za granicę. Wielu z nich zastanawia się nad tym ze
względu na obniżanie stopy życiowej środowiska. W związku z tym, że poza granicami kraju chętnie
przyjmowani są polscy specjaliści, istnieją realne obawy, że ich u nas zabraknie. Telediagnostyka wobec
tego może stać się rozwiązaniem na brak specjalistów w kraju.
23
Placówki medyczne
szpitale, grupy szpitali, przychodnie,
sieci przychodni, gabinety lekarskie
Jednostki naukowo-badawcze
badania kliniczne, badania medyczne,
profilaktyka
Administracja publiczna
NFZ, Samorządy lokalne
Sektor opiekuńczy
firmy pielęgniarskie,
opieka senioralna,
opieka domowa, domy opieki
PLATFORMA
TELEMEDYCZNA
Zrównoważony rozwój
Inteligentne miasta (Smart City)
Regionalne platformy e-Zdrowia
Badania przesiewowe
akcje profilaktyczne, monitoring
kardiologiczny, choroby cywilizacyjne,
konsultacje dietetyczne
23
Dla osób w wieku senioralnym istnieją rozwiązania, które oprócz monitorowania wybranych parametrów takich jak EKG, masa ciała, saturacja, czy ciśnienie krwi zapewnia stałą komunikację
z lekarzem i opiekunem, pozwalają monitorować gdzie przebywa pacjent i wysyłają sygnały alarmowe
w przypadku upadku lub wyjścia poza wyznaczoną strefę. Powyższe zapewnia ciągły monitoring osoby starszej oraz wysyłanie istotnych sygnałów do opiekuna, lekarza lub członka rodziny. Znacząco
poprawia to komfort życia osoby monitorowanej oraz jej najbliższej rodziny, która na bieżąco reaguje
w razie zagrożenia.
Zalety platform telemedycznych dla pacjentów
DOPISYWANIE INFORMACJI
I KOMENTARZY DO
WYKONANYCH BADAŃ
PRZESYŁANIE BADAŃ
WYBRANEMU
LEKARZOWI
ZALETY
PLATFORM
TELEMEDYCZNYCH
DLA
PACJENTÓW
MONITORING PACJENTA
PRZEZ CZŁONKÓW
RODZINY
KORZYSTANIE Z URZĄDZEŃ
TELEMEDYCZNYCH PRZEZ
DOWOLNIE DŁUGI OKRES
Pomimo tego, że nasze społeczeństwo się starzeje, środowisko życiowe Europejczyków nie jest do końca przystosowane do wzrastającej liczby osób starszych. Różnorakie bariery, czy to fizyczne czy materialne, czy w końcu technologiczne uniemożliwiają seniorom dostęp do wszystkich usług, towarów
i produktów. Brak dostępności jest szczególnym wyzwaniem w obszarach codziennego życia, takich jak
przestrzeń miejska, technologie informatyczne i komunikacyjne, transport, czy w końcu zaawansowane rozwiązania medyczne i opiekuńcze.
Udostępnianie towarów i usług wszystkim seniorom jest niezbędne w celu umożliwienia naszemu
starzejącemu się społeczeństwu samodzielnego funkcjonowania, aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym oraz korzystania ze swoich praw i wywiązywania się z obowiązków na równych dla wszystkich
warunkach, w takim zakresie w jakim jest to oczywiście możliwe.
GROMADZENIE
WSZYSTKICH BADAŃ
W JEDNYM MIEJSCU
SAMODZIELNE
REJESTROWANIE BADAŃ
DOSTĘP DO WYNIKÓW BADAŃ
Z KAŻDEGO KOMPUTERA
PODŁĄCZONEGO DO INTERNETU
Warto nadmienić, że istnieją też rozwiązania telemedyczne dla osób zdrowych z grupy ryzyka, pracujących w dużym stresie oraz sportowców-amatorom np. biegającym maratony. W uzgodnionym
z lekarzem czasie i z określoną częstotliwością pacjent profilaktycznie wykonuje określoną liczbę badań za pomocą kupionego urządzenia. Badania trafiają na platformę, gdzie są gromadzone i oceniane
przez lekarza. Efektem jest zwiększone poczucie bezpieczeństwa pacjenta oraz wykrywanie ewentualnych zaburzeń na wczesnym etapie.
Zalety platform telemedycznych dla personelu medycznego
LEPSZA KONTROLA NAD
PRZYJMOWANYMI PRZEZ
PACJENTA LEKAMI
SZYBKA I WYGODNA
DIAGNOSTYKA
PACJENTÓW
ZALETY
PLATFORM
TELEMEDYCZNYCH
DLA PERSONELU
MEDYCZNEGO
SZYBSZA REAKCJA NA
ZMIANY CHOROBOWE
U PACJENTÓW
Utrzymanie seniorów w jak najlepszym zdrowiu i aktywności wpłynie na poprawę europejskiej
gospodarki oraz stabilizację rynkową
W nadchodzących dekadach kluczowym wyzwaniem dla krajów wspólnotowych, w tym Polski będzie
zatem promowanie zdrowego i aktywnego starzenia się, obejmując swoim zakresem wszystkich obywateli, również tych mających dopiero za kilkanaście, czy nawet kilkadziesiąt lat wkroczyć w wiek emerytalny. Jak wiadomo, więcej lat życia w dobrym zdrowiu oznacza jego wyższą jakość, samodzielność
i możliwość zachowania aktywności. Starzejące się społeczeństwo o dobrym zdrowiu stanowi również
mniejsze obciążenie systemów opieki zdrowotnej i mniejszą ilość osób odchodzących z pracy z przyczyn zdrowotnych, stanowiąc istotny dodatni czynnik społeczny.
KONSULTACJE
POMIĘDZY LEKARZAMI
GROMADZENIE BADAŃ
W JEDNYM MIESJCU
RAPORTOWANIE KRÓTKO
I DŁUGOOKRESOWE
BEZPOŚREDNI DOSTĘP Z KAŻDEGO
KOMPUTERA DO BIEŻĄCYCH WYNIKÓW
PACJENTA
24
24
8. PROGRAM „SENIOR 2030”
Głównym celem Programu „Senior 2030” jest zbudowanie mechanizmów społeczno-ekonomicznych,
dzięki którym powstaną możliwości zaspokojenia potrzeb bytowych, medycznych, a także kulturalnych i turystycznych seniorów. Program jest bowiem motorem napędowym na rzecz sprofilowania polskiej przedsiębiorczości, w kierunku budowy infrastruktury i sieci usług dla seniorów z terenu Europy
i innych kontynentów, ze szczególnym zwróceniem uwagi na środowiska polonijne.
Program ten to komplementarna oferta pozwalająca zapewnić wsparcie obywatelom Europy, na każdym etapie ich życia, niezależnie od ich wieku, stanu zdrowia i potrzeb, świadcząc usługi najwyższej
jakości. Jakość usług, wykwalifikowana kadra, doskonałe wsparcie medyczne przyczyni się do realizacji
przesłania „Polska europejskim domem dla seniorów”.
Program „Senior 2030” opiera się na założeniu, iż rosnące potrzeby społeczeństwa europejskiego,
związane z przemianami demograficznymi (w 2030 roku będzie ok. 150 mln seniorów w Europie),
mogą stanowić ogromną szansę dla polskiej gospodarki poprzez ukierunkowanie jej na „silver economy”, przy wsparciu Unii Europejskiej, we współpracy ze środowiskami naukowymi i badawczymi,
a także samorządami terytorialnymi, specjalizując nasz kraj w obsłudze seniorów.
Panel o tematyce senioralnej na konferencji Welconomy Forum in Toruń 2016, na którym
przedstawiono założenia Programu „Senior 2030” oraz główne aspekty „silver economy"
Panel
Welconomy Forum in Toruń 2016, na której
Programu „Senior 2030” oraz główne aspekty gospodarki senioralnej. Głos
zabiera Roman Walasiński – Prezes Zarządu Swissmed Centrum Zdrowia S.A. Za stołem prezydialnym:
ks. prof. dr hab. Henryk Skorowski – Przewodniczący Kapituły Narodowego Komitetu Seniora oraz
Marzena Rudnicka – Prezes Krajowego Instytutu Gospodarki Senioralnej
dyskusyjny o tematyce senioralnej na konferencji
przedstawiono założenia
Program ma tym samym na celu rozwój polskiego rynku poprzez sprofilowanie go na gospodarkę senioralną, a także zapewnienie, na obszarze Polski, seniorom z Europy i innych kontynentów szerokiej
oferty wysokiej jakości usług edukacyjnych, kulturalnych oraz opiekuńczo-medycznych.
Program „Senior 2030” jest odpowiedzią na nowe obszary potrzeb społecznych, wychodząc naprzeciw
konieczności opracowania powszechnych, kompleksowych i zestandaryzowanych procedur postępowania dedykowanych osobom w wieku senioralnym, a także zapewnienia im szerokiego wachlarza
wysokiej jakości usług odpowiadających ich preferencjom. Jest też odpowiedzią na potrzeby wszystkich
seniorów z Polski, z Europy Zachodniej oraz polonii senioralnej, a także osób będących w wieku aktywności zawodowej, pragnących zabezpieczyć już dzisiaj swoją aktywność senioralną.
25
Ważnym zadaniem w ramach realizacji Programu „Senior 2030” będzie przekonanie Europejczyków
do walorów Polski rozpoczynając kontakt z przyszłymi seniorami od turystyki krajoznawczej, turystyki medycznej, a z czasem turystyki senioralnej, tworzącej możliwość pobytu w wymiarze od miesiąca,
poprzez klika miesięcy do kilku lat. Jednym z głównych zadań Programu „Senior 2030” jest zachęcenie
mieszkańców Europy i pozostałych kontynentów do chociażby krótkotrwałego pobytu w Polsce, celem
skorzystania z oferowanych wysokiej jakości usług medycznych, hotelarskich i opiekuńczych.
Kompleksowe wdrożenie Programu „Senior 2030” stanowić będzie siłę napędową polskiej gospodarki,
pozwoli zatrzymać w kraju wyspecjalizowaną kadrę pracowników mogących świadczyć usługi medyczne i opiekuńcze, a także umożliwi stworzenie nowych miejsc pracy.
Warto nadmienić, że niezwykle istotną rolę w Programie „Senior 2030” przypisuje się pracodawcom,
którzy z jednej strony pozyskają odbiorców na swoje usługi i towary a z drugiej strony mogą zabezpieczyć dla swoich pracowników godziwą przyszłość. Wykorzystanie siły ekonomicznej pracodawców
będzie dźwignią dla polepszania warunków bytowych i opieki medycznej seniorów.
25
Cele Programu „Senior 2030” są realizowane poprzez sukcesywne budowanie zaplecza instytucjonalnego, w którym istotną rolę będą odgrywały regionalne klastry seniora, a także spółdzielnia europejska
(European Silver Fund – SCE), co umożliwi stworzenie oferty docelowo dla 150 mln europejskich
seniorów, budując z nimi wieloletni związek emocjonalno-lojalnościowy.
8.1. REGIONALNE KLASTRY SENIORA
Platformę pobudzania do aktywności instytucji zaangażowanych w działania na rzecz osób w wieku
zawodowym na rzecz aktywności, bezpieczeństwa i dobrego zdrowia w wieku senioralnym stanowią
regionalne klastry seniora.
Zasięg terytorialny Regionalnych klastrów Seniora
Jarosław Zdun – Prezes Zarządu Narodowego Funduszu Seniora przedstawia członkom
Kujawsko-Pomorskiego Klastra Seniora kluczowe założenia programu „Senior 2030”
Ważne pod względem innowacyjności i konkurencyjności na polskim oraz europejskim rynku jest
zadanie Programu „Senior 2030”, polegające polegająca na stworzeniu dla osób, które będą chciały
zamieszkać w domach seniora, określonej oferty bytowej, bez względu na ich status majątkowy. Oferta
bytowa Programu „Senior 2030” będzie obejmowała możliwość zamieszkania w 3 rodzajach obiektów:
w prywatnych i samorządowych domach opieki społecznej, współpracujących w ramach Programu
„Senior 2030”, w prywatnych domach seniora, współpracujących w ramach Programu „Senior 2030”
oraz w luksusowych obiektach sieci Euro-Senior, opisanej szczegółowo w kolejnym rozdziale.
Zakres podmiotowy programu „Senior 2030”
1
OPIEKA W DOMU RODZINNYM
Obszary działania
PROGRAMU
„SENIOR 2030”
Klub Seniora
(150 mln seniorów
w Europie)
5
DOMY OPIEKI
DZIENNEJ
4
26
SIEĆ EURO-SENIOR
2
(DPS)
3
PRYWATNE DOMY
SENIORA
Wszyscy interesariusze Programu „Senior 2030” (osoby fizyczne, przedsiębiorstwa, właściciele gruntów,
instytucje finansowe, instytucje kościelne, instytuty badawcze, szkoły, uczelnie wyższe, jednostki samorządu terytorialnego) będą mieli możliwość współdziałania pomiędzy sobą właśnie w formule klastra.
Przyczyni się to do zwiększenia efektów ekonomicznych poszczególnych członków klastra dzięki dotarciu z ofertą towarów i usług do nowej grupy klientów, z rynku polskiego jak i rynków zagranicznych.
26
Działalność w ramach klastra jest oparta na współpracy jego członków tj. osób, instytucji i organizacji,
będących uczestnikami wspólnej inicjatywy stworzenia nowej jakości życia seniorów oraz zabezpieczenie tej jakości od najwcześniejszych lat bez ograniczeń pod względem miejsca zamieszkiwania czy
miejsca siedziby. Dzięki połączeniu wiedzy i doświadczenia wszystkich członków klastra, realizacja
tego celu staje się znacznie łatwiejsza do osiągnięcia.
Interesariusze regionalnego Klastra Seniora
OSOBY FIZYCZNE
Z POLSKI I UE
przyszli klienci
PRZEDSIĘBIORCY
Z POLSKI I UE
przyszli klienci
OPERATORZY
MEDYCZNI
DEWELOPERZY
REGIONALNY
KLASTER
SENIORA
UCZELNIE, SZKOŁY
GMINY
Celem działalności klastra będzie w szczególności ścisła i trwała współpraca oraz współdziałanie
członków Klastra w realizacji założeń Programu „Senior 2030” oraz gospodarki senioralnej, pozyskanie klientów i włączenie ich w realizację Programu „Senior 2030”, propagowanie misji Programu
„Senior 2030”. Ponadto celem Klastra będzie rozpowszechnianie idei aktywnego i godnego starzenia
się oraz propagowanie założeń gospodarki senioralnej. Nastąpi połączenie zasobów, kompetencji
i umiejętności, jakimi dysponują członkowie Klastra, dając im przewagę konkurencyjną. Pojawią się
na rynku nowe podmioty, instytucje i organizacje, świadczące usługi dla seniorów lub działające na
ich rzecz.
Należy zwrócić uwagę na opłacalność kapitałową i organizacyjną, polegającą na skróceniu ścieżki biznesowej oraz na niewątpliwe poszerzenie wyboru usług i świadczeniodawców dla seniorów. W związku
z powyższym zostaną stworzone warunki opłacalnego rozwoju wspólnych produktów i usług, tańszych, szerzej dostępnych i bardziej kompleksowych.
Warto w tym miejscu nadmienić, że wszyscy interesariusze klastrów będą mogli być jednocześnie
członkami European Silver Fund – SCE, a całe przedsięwzięcie będzie monitorowane oraz wspierane
intelektualnie i merytorycznie przez Narodowy Komitet Seniora.
FUNDUSZE
INWESTYCYJNE
INSTYTUCJE KOŚCIELNE
Mechanizm powiązania klastrów z organizacją spółdzielczą
HOTELE
STOWARZYSZENIA
FUNDACJE
WŁAŚCICIELE
GRUNTÓW
NARODOWY KOMITET SENIORA
Członkowie klastra, współuczestnicząc w realizacji Programu „Senior 2030”, czerpać będą z działalności Klastrowej, a także i z członkostwa w klastrze, szereg społecznych i ekonomicznych korzyści,
bowiem platforma pobudzania aktywności zawodowej jest jednocześnie dla nich narzędziem wymiany
handlowej oraz dystrybucji produktów i usług.
REGIONALNE KLASTRY SENIORA
Korzyści uczestnictwa w Regionalnym Klastrze Seniora
KOOPERACJA I WZAJEMNA
WYMIANA DOŚWIADCZEŃ
REGIONALNY
KLASTER
SENIORA
WYJĄTKOWOŚĆ MAREK
I PRODUKTÓW
(REKOMENDACJA)
OSOBY PRAWNE
DOTACJE DLA PROJEKTÓW
DEDYKOWANYCH SENIOROM
EUROPEAN SILVER FUND – SCE
spółdzielnia europejska
REALIZACJA KIERUNKOWYCH
PRZEDSIĘWZIĘĆ
AKTYWIZACJA ZAWODOWA
SENIORÓW
BAZA KONTAKTÓW
27
OSOBY FIZYCZNE
WSPARCIE INNOWACYJNOŚCI
ORAZ ROZWOJU WSPÓŁPRACY
SFERY NAUKI I BIZNESU
(VOUCHERY BADAWCZE)
STYMULOWANIE WZROSTU
KONKURENCYJNOŚCI
WSPÓLNA PROMOCJA
I KAMPANIA SPOŁECZNA
150 MLN KLIENTÓW
SENIORALNYCH
ROZWÓJ PROJEKTÓW
Z OBSZARU PROFILAKTYKI
I BADAŃ
27
W związku z europejskim zasięgiem Programu „Senior 2030” efekty działania regionalnych klastrów
seniora powinny być obejmować aspekt ponad i międzyregionalny. Dlatego ważne jest zapewnienie
sprawności działania pojedynczych klastrów oraz dobra koordynacja ich działań na szczeblu krajowym. Istotna dla odbiorców krajowych i zagranicznych będzie także spójna polityka informacyjna
dotycząca działalności klastrowej i Programu „Senior 2030”.
Spójność informacji i dobra koordynacja współpracy między klastrowej ma zasadnicze znaczenie dla
powodzenia Programu. Ważne jest uwzględnienie potrzeb interesariuszy niekomercyjnych, jak na
przykład samorządy, oraz komercyjnych, jak przedsiębiorcy.
Z tych względów koordynację działań klastrów na szczeblu lokalnym i krajowym powierzono Centrum Operacyjnemu „Samorządowa Polska” S.A., mającemu doświadczenie we współpracy z instytucjami samorządowymi oraz komercyjnymi. Centrum Operacyjne, będące częścią Grupy Kapitałowej „Samorządowa Polska”, ułatwi też współpracę pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego
i przedsiębiorcami. Współwłaścicielami Centrum Operacyjnego są Fundacja Kapitałowa dla Programu
„Samorządowa Polska”, reprezentująca samorząd gospodarczy oraz Krajowy Fundusz Poręczeniowy
„Samorządowa Polska” sp. z o.o., reprezentujący samorząd terytorialny.
Centrum Operacyjne „Samorządowa Polska” S.A. jako koordynator
wszystkich regionalnych klastrów
seniora, będzie monitorować i zarządzać klastrami, a także dostarczać im gotowe rozwiązania oraz
oferować wsparcie marketingowe,
prawne, księgowe czy szkoleniowe.
8.2. SPÓŁDZIELNIA EUROPEJSKA
Centrum Operacyjne wraz z inny-
Spółdzielnia europejska (również SCE, z łac. Societas Cooperativa Europaea) jest obok spółki europejskiej i europejskiego zgrupowania interesów gospodarczych jedną z paneuropejskich form korporacyjnych, której głównym celem jest umożliwienie i ułatwienie prowadzenia działalności spółdzielczej
w wymiarze transgranicznym.
mi podmiotami Grupy Kapitałowej „Samorządowa Polska”, współpracując z jednostkami samorządu
terytorialnego w zakresie propagowania i wdrażania rozwiązań
z dziedziny gospodarki senioralnej
dokonuje
rozpoznania
polskie-
go rynku, pod kątem produktów
i usług dla seniorów oraz wypraGrupa Kapitałowa „Samorządowa Polska" odgrywa istotną rolę
we wdrażaniu Programu „Senior 2030", a prace te koordynuje
prof. dr hab. Michał Kleiber – przewodniczący Rady Programowej
cowywania konkurencyjnych, ale
jednolitych warunków współpracy
dla podmiotów uczestniczących
w Programie „Senior 2030”, będących członkami regionalnych klastrów seniora celem zachowania
integralności ich działań.
Zachowanie spójności działań poszczególnych klastrów jest bowiem warunkiem stworzenia dobrego
wizerunku Programu „Senior 2030” zarówno w całej Polsce, jak i poza jej granicami, w szczególności
na rynkach zachodnioeuropejskich.
28
Uroczyste podpisanie porozumienia dotyczącego powołania inicjatywy klastrowej „Kujawsko
-Pomorski Klaster Seniora” w Herbarium w Chomiąży Szlacheckiej, gmina Gąsawa, powiat żniński,
27 czerwca 2016 roku. Na zdjęciu Jarosław Miszczuk – właściciel Herbarium Hotel & Spa w Chomiąży
Szlacheckiej, przy którym powstanie jeden z pierwszych obiektów sieci Ero-Senior
Spółdzielnia jest zrzeszeniem osób fizycznych lub prawnych, do których stosuje się odmienne zasady
funkcjonowania niż w stosunku do pozostałych podmiotów gospodarczych. Do zasad wymienionych
w rozporządzeniu Rady 1435/2003 z 22 lipca 2003 r. w sprawie statutu spółdzielni zalicza się: zasadę
demokratycznej struktury i kontroli oraz zasadę podziału zysku netto za rok obrotowy na zasadzie
słuszności. Rozumienie wyżej wymienionych zasad obejmuje w szczególności zasadę pierwszeństwa
osoby przed kapitałem, co przekłada się na określony sposób przyjmowania, występowania oraz wykluczania członków oraz zasadę „jedna osoba jeden głos”, co oznacza, że prawo głosu jest przypisane
do osoby, a nie majątku.
Spółdzielnia europejska, zgodnie z założeniami Programu „Senior 2030” będzie skupiała wokół Programu osoby fizyczne i prawne z terenu całej Europy i innych kontynentów. Struktura spółdzielni
umożliwi seniorom skorzystanie z bogatej europejskiej bazy noclegowej, obejmującej hotele, sanatoria
i gospodarstwa agroturystyczne sprofilowane specjalnie z myślą o nich. Zasadniczym wyznacznikiem
będzie zbudowanie odpowiedniej oferty usług medycznych, uzupełnionej o rekreację, turystykę i kluby
tematyczne.
28
Ekonomia społeczna pozwala uwolnić potencjał międzysektorowej współpracy. Mogą to być przedsięwzięcia rynkowe i konkurencyjne właśnie ze względu na swoje odwołanie do konkretnej społeczności. Najwłaściwszym modelem współpracy na tym polu wydaje się przyjęcie formuły spółdzielni,
której cechy są zgodne ze strukturą i funkcjonowaniem gospodarki rynkowej oraz ideami ekonomii
społecznej.
Oferta programowa Senior 2030
150 milionów klientów senioralnych z Europy + inne kontynenty
Spółdzielnia jest jedyną formą przedsiębiorstwa dającą szeroki dostęp wszystkim potencjalnym zainteresowanym, gwarantując współposiadanie i demokratyczną kontrolę. Odpowiada to spotykanemu
często w literaturze tzw. „modelowi bimodalnemu”, w którym funkcje i zadania spółdzielni jako zrzeszenia i przedsiębiorstwa częściowo pokrywają się, ale częściowo pozostają odrębne. Dzieje się tak za
sprawą podwójnego charakteru spółdzielni, która po pierwsze jest zrzeszeniem, grupą osób mających
zbliżone potrzeby i wspólne cele, z drugiej strony przedsiębiorstwem prowadzonym przez te osoby dla
realizacji wspólnych celów.
EUROPEAN SILVER FUND –SCE
spółdzielnia europejska (Societas Cooperativa Europea, łac.)
Cechy instytucji spółdzielczej
Baza bytowa dla
seniorów
Opieka medyczna
Rekreacja, turystyka
w tym medyczna
Kluby tematyczne
8.2.1. EKONOMIA SPOŁECZNA A GOSPODARKA RYNKOWA
Pojęcie ekonomii społecznej jest bardzo szerokie i dotyka wielu sfer życia. Można powiedzieć, że kluczową zasadą w tej idei jest działanie na rzecz ludzi, nie zaś na rzecz maksymalizacji zysku.
Oznacza to, że obok celu gospodarczego znaczenie ma misja społeczna.
Warto uświadomić sobie, że firmy sektora prywatnego łatwo mogą stracić szansę zaistnienia na tym
rynku przez słabe wyobrażenie o tym, czym jest ekonomia społeczna i jaki jest jej potencjał. Wbrew
temu, co można by sądzić, nie chodzi tu o filantropię.
Partnerzy pochodzący z sektora prywatnego, podejmujący współpracę z przedsiębiorstwami społecznymi oczekują gwarancji zysku uzyskiwanych poprzez:
• nowe możliwości biznesowe, których nie da się zrealizować bez partnera będącego przedsiębiorstwem społecznym,
ZYSK
SPÓŁDZIELNIA
KOOPERACJA
CSR W PRAKTYCE
WSPÓLNOTA INTERESÓW
WŁASNOŚĆ PRYWATNA
SAMODZIELNOŚĆ GOSPODAROWANIA
PRZECIWDZIAŁANIE WYKLUCZENIU SPOŁECZNEMU
• dostęp do nowych rynków, dostarcza informacji, specjalistów i usług, których nie można znaleźć
nigdzie indziej,
• zawieranie kontraktów i korzystanie z funduszy unijnych, które w innej sytuacji nie byłyby
dostępne,
• „wejście” do konkretnej społeczności i zdobycie o niej wiedzy,
• zyskanie rzadkich umiejętności i kompetencji w specjalistycznych dziedzinach,
• rozwiązanie konkretnych problemów w biznesie,
• skuteczne motywowanie pracowników poprzez ich zaangażowanie w działania partnerstwa,
• utworzenie strategicznego sojuszu z partnerem, który będąc przedsiębiorstwem społecznym,
umie posługiwać się językiem rynku lub społeczności, do których firma planuje dotrzeć,
• dodatkowe korzyści związane ze zdobyciem wizerunku biznesu społecznie odpowiedzialnego
(CSR).
29
Ponadto spółdzielczość wnosi do obrotu gospodarczego właściwe sobie czynniki poprawiające funkcjonowanie rynku, takie jak: wspólnotowość, aktywizacja, wzmacnianie samodzielności ekonomicznej,
stwarzanie możliwości szerszego uczestniczenia w obrocie gospodarczym. Formuła spółdzielni umożliwia również rozwój osobisty, budowanie wspólnoty lokalnej oraz wzrost kapitału społecznego dzięki
angażowaniu instytucji publicznych i biznesu we wspólne przedsięwzięcia.
Wspólne wartości powodują, że w sposób naturalny powstaje szerokie grono osób, które jest bazą do
tworzenia się wspólnot interesu i zawiązania formalnych związków. Spółdzielnia jako zrzeszenie osób,
które zjednoczyły się dobrowolnie w celu zaspokojenia swoich wspólnych aspiracji i potrzeb ekonomicznych, społecznych i kulturalnych spełnia te kryteria.
29
European Silver Fund – SCE będzie zrzeszeniem osób fizycznych lub prawnych, do których stosuje
się zasadę demokratycznej struktury i kontroli oraz zasadę pierwszeństwa osoby przed kapitałem,
co przekłada się na określony sposób przyjmowania, występowania oraz wykluczania członków oraz
zasadę, że prawo głosu jest przypisane do osoby, a nie majątku.
ZASADY SPÓŁDZIELCZE
dobrowolnego i otwartego
członkostwa
demokratycznej
członkowskiej kontroli
ekonomicznego
uczestnictwa członków
ZASADY
SPÓŁDZIELCZE
autonomii i niezależności
oświaty, szkolenia
i informacji
współpracy
między spółdzielniami
troski
o lokalną społeczność
Istotne jest, że każdy z członków spółdzielni otrzyma odpowiadającą jego udziałowi korzyść z jej działalności. Mechanizm funkcjonowania European Silver Fund – SCE umożliwi jego członkom wnoszenie
wkładów finansowych, które zabezpieczą w przyszłości dostęp do szerokiego zakresu specjalistycznych
usług od pobytowych, turystycznych, wellness, po medyczne.
Wkłady w spółdzielni zostaną zagwarantowane przez firmę ubezpieczeniową, działającą na podstawie
licencji udzielonej przez organ sprawujący nadzór nad rykiem finansowym państwa, w którym zostanie zarejestrowana spółdzielnia europejska.
Europejska Spółdzielnia jako mechanizm konsolidujący seniorów w ramach
Programu „Senior 2030”
8.2.2. EUROPEAN SILVER FUND – SCE
Ze względu na paneuropejski charakter wyzwań związanych ze starzeniem się społeczeństwa oraz chęć
połączenia w harmonijny ekosystem zarówno konsumentów jak i przedsiębiorców, jako najwłaściwszą
formułę prawna dla prowadzenia dzielności operacyjnej Narodowy Komitet Seniora wybrał spółdzielnię europejską (łac. Societas Cooperativa Europea – SCE).
OFERTA WELLNESS
OFERTA MEDYCZNA, W TYM TELEMEDYCYNA
Narodowy Komitet Seniora powoła European Silver Fund – SCE, innowacyjne przedsięwzięcie biznesowe, odwołujące się do strategii "błękitnego oceanu", według której sukces biznesowy można odnieść
OFERTA TURYSTYCZNA
OFERTA KULTURALNO-ROZRYWKOWA, W TYM KLUBY SENIORA
przez szukanie nowych form i rynków, nie zaś konkurowanie w starych. Przemiany społeczne odgrywają nie mniej ważną rolę niż rozwój technologii. Narodowy Komitet Seniora poprzez utworzenie tej
spółdzielni europejskiej wskazuje, że społeczne innowacje mogą podnosić jakość życia i przyczynić się
OFERTA BYTOWA PUBLICZNA I PRYWATNA, W TYM OFERTA SIECI EURO-SENIOR
do poprawy konkurencyjności gospodarki.
Instytucja taka jak European Silver Fund – SCE charakteryzuje się funkcjonowaniem w ramach prawidłowego zrozumienia potrzeb i zaspakajania ich w ramach swojej społeczności. Celem nie jest zapewnienie pracy, zapełnienie domów seniora, sprzedaż produktów czy usług lecz zrealizowanie podsta-
SIEĆ EURO-SENIOR, w I etapie - 15 obiektów na terenie Polski (ok 2 tys. osób)
wowych potrzeb społeczności. Spółdzielnia będzie kreować nowe możliwości biznesowe, których nie
da się zrealizować bez partnera będącego przedsiębiorstwem społecznym, a jednocześnie gwarantować
dostęp do nowych rynków, konkretnej społeczności i wiedzy o doświadczeniach klienta (customer
experience).
European Silver Fund – SCE zacznie działać w formie paneuropejskiej struktury korporacyjnej,
której głównym celem będzie umożliwienie i ułatwienie prowadzenia działalności spółdzielczej
w wymiarze transgranicznym, na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej. Wprost proporcjonalnie do rozwoju Programu "Senior 2030" spółdzielnia ta będzie otwierać oddziały w największych europejskich stolicach, pozyskując nowych członków do Programu oraz propagując jego
idee.
30
W spółdzielni europejskiej, która zostanie powołana przez Narodowy Komitet Seniora będą zrzeszeni obecni oraz przyszli seniorzy, a także przedsiębiorcy i pozostałe podmioty, których działalność jest
zgodna z głównymi celami i zadaniami wyrażanymi w Programie „Senior 2030” oraz zasadami „silver
economy”.
Idea powołania European Silver Fund – SCE wynika bezpośrednio z odpowiedzi na zmiany demograficzne w skali makro zachodzące w społeczeństwach europejskich. Celem spółdzielni jest przygotowanie szerokiego spektrum produktów i usług, umożliwiających skorzystanie z nich zarówno przez osoby
o skromnych wymaganiach, jak i konsumentów oczekujących oferty z segmentu premium.
30
Mechanizm finansowania wkładów spółdzielczych
Finansowe wkłady członkowskie
OSOBY FIZYCZNE KRAJOWE
I ZAGRANICZNE
OSOBY PRAWNE KRAJOWE
I ZAGRANICZNE
9. SIEĆ EURO-SENIOR
Jednym z założeń Programu „Senior 2030”, realizowanego pod auspicjami Narodowego Komitetu
Seniora jest stworzenie oferty inwestycyjno-bytowej dla zamożnych seniorów, w ramach której zaplanowano zbudowanie sieci luksusowych domów seniora, w szczególności z myślą o osobach zamieszkujących za granicą, w tym o powracającej Polonii. Projekt ten predestynuje Polskę do bycia dla seniorów
europejskim i bezpiecznym domem.
Budowa sieci Euro-Senior będzie podzielona na etapy, zaś realizacja kolejnego etapu uzależniona będzie od efektywności ekonomicznej poprzedniego. W pierwszym etapie inwestycji sieci Euro-Senior,
w latach 2019-2021, na terenie Polski zostanie oddanych do użytku 15 obiektów, zapewniając
ok. 2 tys. miejsc, ze szczególnym uwzględnieniem potencjału odbiorców zagranicznych.
Lokalizacja obiektów sieci Euro-Senior
w 2019 roku
w 2020 roku
5
5
10
UBEZPIECZENIE WKŁADÓW SPÓŁDZIELCZYCH PRZEZ FIRMĘ
UBEZPIECZENIOWĄ DZIAŁAJĄCĄ NA PODSTAWIE LICENCJI KNF
7
2
4
1
3
2
4
6
Spółdzielnia uzyska efekt skali poprzez pozyskanie jako członków maksymalnie dużej grupy seniorów
z całej Europy. W celu sformułowania adekwatnej oferty, instytucja ta w pierwszych działaniach skupia
się na pozyskaniu partnerów oferujących produkty i usługi, spełniające oczekiwania jej członków.
Działania powołujące spółdzielnię europejską, zrzeszającą osoby reprezentujące wspólnotę interesów,
nakierowane będą na zapewnienie:
• dostępu do funduszu celowego cechującego się wysoką efektywnością i gwarantowanym przez
instytucje finansowe bezpieczeństwem,
• dostępu do platformy zakupowej oferującej produkty i usługi niezbędne do zaspakajania różnorodnych potrzeb w szczególności związanych z aktywnością senioralną członków spółdzielni;
• wykorzystania efektu skali w procesie zakupowym (optymalizacja kosztów zakupu);
• integracji międzypokoleniowej i wykorzystania synergii pomiędzy członkami spółdzielni adekwatności proponowanych produktów i usług do rzeczywistych potrzeb i możliwości członków
spółdzielni.
European Silver Fund – SCE to niepowtarzalna możliwość budowania instytucji o charakterze europejskim, a ponadto możliwość dołożenia swego wkładu i korzystania z efektu skali – od drobnych
udziałów poprzez partycypację w dochodach całej struktury.
31
3
1
8
Dom Seniora - 5
Cechą wyróżniającą obiekty sieci Euro-Senior będzie bardzo wysoki standard (4* i 5*), jednolity
układ architektoniczny i ekskluzywny wystrój
wnętrz. Jest to pierwsza w Polsce inwestycja sprofilowana z myślą o seniorach na tak dużą skalę
oraz o tak wysokim standardzie usług bytowych
i medycznych.
Istotnym walorem, budującym wartość sieci
Euro-Senior, jest zlokalizowanie luksusowych
domów seniora przy istniejących kompleksach
hotelowych (4* i 5*), a także przy obiektach sakralnych, w miejscach o wysokich walorach historyczno-turystycznych, w tym przy pałacach,
zamkach i uzdrowiskach.
9
Dom Seniora - 10
w 2021 roku
13
5
3
15
14
10
11
7
2
4
3
1
12
6
8
9
Dom Seniora - 15
31
Pozyskanie klienta krajowego i zagranicznego do sieci Euro-Senior
1
2
Zaoferowanie miejsc w luksusowych
obiektach
Sieć będzie oferowała usługi medyczne
na najlepszym poziomie, dając poczucie
bezpieczeństwa ochrony zdrowia
6
Unikatowe walory
środowiskowe,
wyjątkowa
lokalizacja obiektów
(lasy, morze, góry,
jeziora, nowoczesna
infrastruktura)
3
WYZNACZNIKI
Zbudowanie sieci, która daje możliwość
migracji pensjonariuszy przy zachowaniu
komfortu
SUKCESU
5
4
Stworzenie
możliwości
kontynuowania
aktywności
zawodowych
w
międzynarodowym
towarzystwie
Stworzenie specjalnej oferty
inwestycyjno-bytowej, integrując
przyszłych klientów wokół klastrów
i europejskiej spółdzielni
W sieci Euro-Senior pensjonariuszom zostanie zabezpieczony całodobowy serwis hotelowy i pobytowy,
stała opieka pielęgniarsko-medyczna, okresowe badania stanu zdrowia, fizjoterapia, zajęcia rekreacyjno
-wypoczynkowe w ośrodku i poza nim, warsztaty pozwalające na rozwijanie zainteresowań zawodowych
i społecznych oraz wyjazdy kulturalno-rekreacyjne (kino, teatr, eventy).
Wyznacznikami powodzenia budowy sieci Euro-Senior jest 6 wskaźników: luksus, położenie, migracja
pensjonariuszy, stała opieka medyczna, międzynarodowe relacje rówieśnicze i związek emocjonalno-lojalnościowy.
Obłożenie w sieci Euro-Senior będzie znacznie wyższe, aniżeli w obiektach stricte hotelowych i będzie
oscylowało na poziomie 85%-90%, poczynając od 2021 roku. Powyższe wynika z faktu, że proces naboru do domów seniora będzie prowadzony z kilkuletnim wyprzedzeniem i powiązany będzie z adekwatnym mechanizmem finansowo-lojalnościowym. Takie rozstrzygnięcie będzie powodować, że rentowność
obiektów senioralnych będzie co najmniej o 10% większa niż w klasycznych hotelach.
Dla realizacji inwestycji każdego z 15 obiektów senioralnych (zaplanowanego na 150 miejsc) zostanie
powołana spółka celowa (SPV – special purpose vehicle), w której udziałowcami zostaną istniejące hotele, czy instytucje kościelne, wnoszące aportem grunt do SPV.
Pozyskanie klienta krajowego i zagranicznego do sieci Euro-Senior
Ze względu na tak atrakcyjne usytuowanie obiektów sieci Euro-Senior, pensjonariusze będą mieli możliwość stałego korzystania również z luksusowego zaplecza hotelowego oraz infrastruktury pałacowej.
Pierwsze obiekty sieci Euro-Senior będą zlokalizowane przy Wyższym Seminarium Duchownym Towarzystwa Salezjańskiego w Lądzie nad Wartą oraz Hotelu & Spa Herbarium w Chomiąży Szlacheckiej.
SENIOR HOUSE HOLDING S.A.
65%
65%
SPV
HOTEL & SPA
aport gruntowy
32
SPV
SPV
35%, w tym pakiet dla kadry
zarządzającej
Jeden z pierwszych obiektów sieci Euro-Senior zostanie wybudowany w sąsiedztwie Hotel & Spa
Herbariumw Chomiąży Szlacheckiej, gmina Gąsawa, powiat żniński, województwo kujawsko-pomorskie
65%
35%, w tym pakiet dla kadry
zarządzającej
KOŚCIÓŁ
aport gruntowy
INNE INSTYTUCJE
aport gruntowy
Niezwykle istotne jest także, że klientom sieci Euro-Senior oferowana będzie również prywatna opieka
medyczna, oparta o abonamenty i stałego dostawcę usług, z którym w najbliższym czasie zostanie podpisana wieloletnia umowa. Ofertowani będą najwięksi operatorzy medyczni w Polsce, posiadający placówki własne i partnerskie. W ramach abonamentów medycznych przeprowadzane będą okresowe badania stanu zdrowia, fizjoterapia i rehabilitacja, a pensjonariuszom zostanie zaproponowane rozwiązanie
w obszarze e-zdrowia, polegające na elektronicznym monitoringu ich stanu zdrowia.
32
UKSW w Warszawie umowy założycielskiej Euro-Senior Ląd sp. z o.o. z siedzibą
Umowy o Współpracy pomiędzy Narodowym Komitetem Seniora oraz Towarzystwem
Salezjańskim Inspektoria pw. św. Wojciecha. Od lewej: ks. prof. dr hab. Henryk Skorowski –
Przewodniczący Kapituły Narodowego Komitetu Seniora, dr Jacek Janiszewski – Pełnomocnik
zarządu Narodowego Komitetu Seniora, ks. Mirosław Kurkiewicz – Pełnomocnik Towarzystwa
Salezjańskiego Inspektorii pw. św. Wojciecha
podpisanie w siedzibie
w
Ks. Prof. dr hab. Henryk Skorowski – Przewodniczący Kapituły Narodowego Komitetu Seniora uzgadnia
z Salezjanami lokalizację obiektu sieci Euro-Senior, na terenach należących do Wyższego Seminarium
Duchownego Towarzystwa Salezjańskiego w Lądzie nad Wartą
Jako, że jeden z pierwszych obiektów sieci Euro-Senior będzie usytuowany na terenie Wyższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Salezjańskiego w Lądzie nad Wartą, umową zawartą w dniu
24 sierpnia 2016 roku została powołana pierwsza z 15 SPV – Euro-Senior Ląd sp. z o.o.
Lądzie
oraz
Jednocześnie Narodowy Komitet Seniora oraz Towarzystwo Salezjańskie Inspektoria pw. św. Wojciecha
zawarli w tym dniu Umowę o Współpracy, której przedmiotem jest wyrażenie woli i określenie warunków współpracy w ramach Programu „Senior 2030” poprzez powołanie spółki Euro-Senior Ląd sp. z o.o.,
której celem będzie budowa i prowadzenie w Lądzie, gm. Lądek obiektu senioralnego, należącego do sieci
Euro-Senior. Obie Umowy zostały podpisane w siedzibie Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego,
pod którego intelektualno-merytorycznymi auspicjami odbywa się wdrażanie Programu „Senior 2030”.
Euro-Senior Herbarium sp. z o.o. z siedzibą w Chomiąży Szlacheckiej,
15 obiektów sieci Euro-Senior. Od lewej: Adam Wandel – Sekretarz
Narodowego Komitetu Seniora, Katarzyna Tochowicz – Notariusz, Jarosław Miszczuk –
właściciel Herbarium Hotel & Spa w Chomiąży Szlacheckiej
podpisanie umowy założycielskiej
W sąsiedztwie klasztoru Cystersów w Lądzie nad Wartą, gmina Lądek, powiat słupecki, województwo
wielkopolskie, zostanie wybudowany jeden z pierwszych obiektów sieci Euro-Senior
33
która będzie właścicielem
Zarządu
1
z
33
Z kolei umową założycielską z dnia
31 sierpnia 2016 roku została powołana
kolejna SPV – EURO-SENIOR HERBARIUM sp. z o.o. , której celem będzie
budowa i prowadzenie w Chomiąży Szlacheckiej,w sąsiedztwie Herbarium Hotel
& Spa obiektu senioralnego sieci Euro-Senior.
Co najmniej 2 razy w roku pensjonariusze
będą mieli możliwość zmiany miejsca pobytu na inny obiekt hotelowy, funkcjonujący w sieci, mając jednocześnie zapewniony stały monitoring medyczny.
Migracja pensjonariuszy w sieci Euro-Senior w Polsce
13
13
5
15
14
10
11
7
2
4
5
3
1
2
12
6
10. SAMORZĄD TERYTORIALNY NA RZECZ SENIORÓW
Głównym podmiotem odpowiedzialnym za realizację polityki lokalnej wobec osób starszych jest
gmina. Jej podstawowe znaczenie w tym zakresie wynika z ustrojowej pozycji, jaką gmina zajmuje
w strukturach administracji publicznej i z domniemaniem kompetencji wśród jednostek samorządu
terytorialnego.
Sytuacja demograficzna polskich miast i wsi, zdiagnozowana przez poszczególne jednostki samorządu
terytorialnego spowodowała, że większość gmin w Polsce opracowało już własny program na rzecz
seniorów. Przyjęte przez poszczególne Rady Miejskie w gminach programy senioralne tworzą modele
aktywności społecznej osób starszych, zakładając włączenie się jednostek organizacyjnych, instytucji
kultury, sektora organizacji pozarządowych oraz firm prywatnych do działań służących poprawie jakości życia i aktywizacji seniorów.
8
9
Możliwość zmiany miejsca pobytu jest
jednym ze strategicznych założeń naszego
Dom Seniora - 15
Programu, identyfikujące naszą ofertę oraz
tworzące niebywałą przewagę konkurencyjną w Polsce. Co więcej, oferta zmiany
miejsca pobytu sprawi, że sieć Euro-Senior będzie mogła bez przeszkód konkurować również z istniejącymi i przyszłymi sieciami domów seniora za granicą, stwarzając możliwość powrotu do kraju dla seniorów
polonijnych.
Szereg przedsięwzięć gmin realizowanych jest we współpracy m.in. z Polskim Związkiem Emerytów,
Rencistów i Inwalidów, Klubami Seniora, Centrami Kultury, Gminnymi Ośrodkami Sportu i Rekreacji
oraz organizacjami młodzieżowymi (np. ZHP). Wybrane projekty realizowane są samodzielnie.
Na uwagę zasługuje zapoczątkowany w niektórych
gminach innowacyjny model
współpracy z instytucjami
wdrażającymi Program „Samorządowa Polska”, zgodnie
z którego założeniami realizacja gospodarki senioralnej
koncentruje się na szczeblu
gminnym.
Migracja pensjonariuszy w sieci Euro-Senior w Europie – obiekty zagraniczne sieci Euro-Senior
będą funkcjonowały na zasadzie franczyzy
Jednostki samorządu terytorialnego coraz aktywniej angażują się
w realizację założeń gospodarki senioralnej
Jednocześnie podmioty działające w ramach Grupy Kapitałowej „Samorządowa Polska” zajmują się koordynacją
przedsięwzięć lokalnych na
rzecz osób starszych na poziomie ogólnopolskim.
Gminy biorą także udział w organizowaniu uroczystości, imprez, eventów, spotkań, czy wycieczek
dla osób starszych o podłożu kulturalno-oświatowym oraz integracyjnym. Ich zadaniem jest ponadto propagowanie szeroko rozumianej aktywności wśród osób starszych, poprzez organizowanie
wyjazdów, wycieczek rowerowych, czy zajęć rehabilitacyjnych. Mają duży wkład w rozwój oświaty
dla seniorów, poczynając od organizowania kursów, akcji informacyjnych, kończąc na działalności informacyjnej o charakterze prozdrowotnym. Gminy organizują i biorą udział w spotkaniach
z przedstawicielami władz wszystkich szczebli, spotkaniach integracyjnych członków organizacji
międzyrządowych, w celu wymiany informacji i doświadczeń nt. realizacji przyjmowanych programów dotyczących polityki senioralnej.
34
34
Przyjmowane programy wpisują się w założenia i cele ujęte w Rządowym Programie na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014-2020 oraz strategiach rozwoju poszczególnych województw. Wskazane programy realizowane są w oparciu o środki własne gminy (budżetowe), fundusze
europejskie (np. środki Europejskiego Funduszu Społecznego), z budżetu państwa, funduszy celowych,
programów regionalnych np.: samorządu wojewódzkiego, Narodowego Funduszu Zdrowia, a także
konkursów grantowych, m.in. z Programu Operacyjny Fundusz Inicjatyw Obywatelskich, Fundacji
Wspomagania Wsi i innych.
Tryb powołania Rady Seniorów
RADA GMINY
WŁASNA INICJATYWA
WNIOSEK ZAINTERESOWANYCH ŚRODOWISK
UCHWAŁA
STATUT RADY SENIORÓW
PRZEDSTAWICIELE OSÓB STARSZYCH
RADA SENIORÓW
PRZEDSTAWICIELE PODMIOTÓW DZIAŁAJĄCYCH
NA RZECZ OSÓB STARSZYCH
Rady seniorów mają charakter doradczy i konsultacyjny. Głównym zadaniem jest tutaj pobudzanie
aktywności obywatelskiej wśród osób starszych, funkcjonujących w społeczności lokalnej. Taka organizacja może zostać utworzona nie tylko na wniosek samych zainteresowanych, ale także z własnej
inicjatywy gminy. W skład jej wchodzić mogą osoby starsze jak i przedstawiciele organizacji, które
działają na rzecz tych osób. Organizacji nadawany jest statut przez Radę Gminy, w którym zawarte powinny być informacje dotyczące zasad jej działania i wyboru członków. Rady seniorów służą osobom
starszym poprzez reprezentowanie ich interesów wobec władz gminy.
Najważniejsze Zadania Rady Seniorów
Samorządy podejmują działania na rzecz wzrostu aktywności wśród osób starszych
Tworzone są również strony internetowe, na których seniorzy mogą uzyskać informacje o działających
na terenie ich gminy centrach aktywnego seniora, klubach seniora, Uniwersytetach Trzeciego Wieku, organizacjach pozarządowych, zajmujących się wspieraniem seniorów, domach dziennego pobytu,
domach pomocy społecznej, usługach opiekuńczych, ulgach i prawach dla seniorów, funduszach dla
seniorów, pomocy prawnej, nowych technologiach.
Bez względu na model lokalnej polityki społecznej wobec ludzi starszych, elementarnym jej zadaniem
jest zaspokojenie potrzeb seniorów. W niniejszym opracowaniu przyjęto podział potrzeb na opiekuńcze (opieka i zdrowie) oraz rozwojowe (aktywizujące).
10.1. RADY SENIORÓW
Fakt starzenia się społeczeństwa zaczął być dostrzegany również z perspektywy gmin samorządów,
w których Rady Miejskie powołują rady seniorów. Ich celem jest zapewnienie realizacji zadań, wynikających z wyzwań demograficznych związanych z pobudzaniem aktywności obywatelskiej osób
starszych na rzecz lokalnej społeczności oraz wzmacnianiem współpracy międzypokoleniowej w gminie.
35
WZMACNIANIE RELACJI MIĘDZYPOKOLENIOWYCH
INTEGRACJA ŚRODOWISK SENIORALNYCH
RADA
SENIORÓW
DORADZTWO RADOM GMIN
OPINIE DLA RAD GMIN
PROMOCJA ZDROWIA
WZMACNIANIE AKTYWNOŚCI SENIORÓW
PRZEŁAMYWANIE STEREOTYPÓW DOTYCZĄCYCH OSÓB STARSZYCH
35
Do podstawowych zadań rad seniorów należą:
• współpraca z władzami gminy przy opiniowaniu i rozstrzyganiu istotnych kwestii dotyczących
potrzeb i oczekiwań seniorów,
• zgłaszanie uwag do projektów prawa miejscowego dotyczących spraw ważnych dla seniorów,
• podejmowanie działań zmierzających do integracji środowiska seniorów, wzmacniania ich aktywności oraz wykorzystania potencjału i czasu na rzecz inicjatyw środowiskowych,
• przełamywanie stereotypowego postrzegania osób starszych, wzmacnianie relacji międzypokoleniowej oraz budowanie pozytywnego wizerunku seniora,
• organizowanie przedsięwzięć w kierunku profilaktyki i promocji zdrowia oraz przeciwdziałania
zjawisku wykluczenia społecznego osób starszych,
• upowszechnianie wiedzy o potrzebach, uprawnieniach i możliwościach osób w wieku senioralnym.
Opieka długoterminowa w systemie pomocy społecznej, kierowana także do osób w wieku podeszłym,
realizowana jest na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej i obejmuje:
• usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania
osoby,
• całodobowe usługi opiekuńcze świadczone w rodzinnych domach pomocy,
• dzienne usługi świadczone w ośrodkach wsparcia, w ramach których świadczone są różne usługi
dostosowane do specyficznych potrzeb osób korzystających z tej formy pomocy,
• całodobowe usługi świadczone w domach pomocy społecznej,
• całodobowe usługi świadczone w placówkach zapewniających całodobową opiekę m.in. osobom
starszym, prowadzone w ramach działalności gospodarczej lub statutowej.
Głównym podmiotem odpowiedzialnym za realizację powyższych usług jest ośrodek pomocy społecznej – jednostka organizacyjna gminy, działająca samodzielnie lub w ramach zlecenia wymienionych
usług „podmiotom uprawnionym”.
Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze przysługują osobie samotnej, która z powodu
wieku, choroby lub niepełnosprawności wymaga pomocy innych osób. Wymieniona forma wsparcia
może być także przyznana osobie z rodziny, która wymaga pomocy innych osób w sytuacji, kiedy
bliscy nie są w stanie takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze obejmują m.in.: zaspokajanie codziennych potrzeb życiowych. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są usługami dostosowanymi do specyficznych, wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności potrzeb osób korzystających
z tej formy opieki. Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze realizowane są jako zadanie
własne gminy i finansowane – w zależności od uregulowań lokalnych oraz sytuacji finansowej osoby
ubiegającej się o powyższe świadczenia – w całości lub części z budżetu gminy. Decyzję o przyznaniu
powyższych świadczeń podejmuje dyrektor ośrodka pomocy społecznej, ustalając jednocześnie ich
zakres, czas trwania i miejsce świadczenia.
Klasyfikacja potrzeb seniorów
Regionalne Rady Seniorów działają na rzecz pobudzania aktywności obywatelskiej
wśród osób starszych
Organizacje te są narzędziem do obywatelskiego angażowania seniorów oraz zapewnienia im uczestnictwa w życiu publicznym. W Polsce działa około stu rad seniora, co w porównaniu z liczbą gmin
w Polsce (2478) nie jest znaczącą liczbą.
10.2. OPIEKA I ZDROWIE
Proces starzenia się nieuchronnie pociąga za sobą określone zmiany biologiczne, które mogą prowadzić
do ograniczenia sprawności fizycznej i intelektualnej, co z kolei wymaga stałej, długotrwałej lub czasowej opieki, bądź pomocy osób drugich w wykonywaniu czynności dnia codziennego.
AKTYWIZUJĄCE
ROZRYWKA
EDUKACJA
KULTURA
OPIEKUŃCZE
POTRZEBY
SENIORÓW
OPIEKA
ZDROWIE
TURYSTYKA
W polskim systemie usługi opiekuńcze, kierowane także do ludzi starszych, mają charakter dualny
i świadczone są w ramach: systemu ochrony zdrowia i systemu pomocy społecznej.
36
36
W Polsce rozwija się także nowa forma wsparcia dla osób niesamodzielnych, w tym także osób w wieku
podeszłym, tj.: rodzinne domy pomocy. Ich oferta obejmuje realizację usług opiekuńczych i bytowych
dla nie mniej niż 3 i nie więcej niż 8 podopiecznych, świadczonych przez osobę odpowiednio do tego
przygotowaną, w jej miejscu zamieszkania, które musi spełniać określone warunki sanitarne i architektoniczne. Osoby wymagające stałej opieki do tego typu placówki kieruje ośrodek pomocy społecznej,
który jednocześnie określa zakres i wysokość odpłatności za oferowane usługi. Mimo, że ta forma
wsparcia stanowi interesującą alternatywę dla standardowych domów pomocy społecznej prowadzonych najczęściej przez gminę, nie cieszy się zbytnią popularnością głównie ze względu na niechęć gmin
dla podpisywania umów z osobami fizycznymi oraz konieczność spełnienia wysokich standardów sanitarnych i architektonicznych.
Opieka na rzecz seniorów realizowana przez samorząd terytorialny
OŚRODKI POMOCY SPOŁECZNEJ (OPIEKA W DOMU)
OPIEKA
DLA
SENIORÓW
RODZINNE DOMY POMOCY
samorządu terytorialnego ustalają i angażują się w politykę senioralną, w formie
instytucjonalnej
DZIENNE DOMY OPIEKI
Dzienną formą pomocy instytucjonalnej są ośrodki wsparcia, w ramach których świadczone są różne
usługi dostosowane do specyficznych potrzeb osób, korzystających z pomocy. Ich zasadniczym celem
jest wspieranie rodzin w sprawowaniu opieki nad osobami zależnymi, a także osób samotnych, zapobiegając ich marginalizacji społecznej. W ramach tej formy pomocy najczęściej funkcjonują: środowiskowe domy pomocy, dzienne domy pomocy, noclegownie, jadłodajnie, kluby samopomocy. Prowadzenie ośrodków wsparcia jest zadaniem własnym gminy lub powiatu, finansowanym w całości z budżetu
tych jednostek samorządu terytorialnego. Liczba tego typu placówek w Polsce systematycznie wzrasta,
szczególnie w miastach.
Całodobową opiekę osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność mają obniżoną sprawność fizyczną lub/i intelektualną, w postaci usług bytowych, opiekuńczych, wspomagających
i edukacyjnych oferują domy pomocy społecznej. Mogą one być prowadzone przez gminę, powiat lub
samorząd województwa. W pierwszym przypadku ich prowadzenie jest zadaniem własnym gminy, finansowanym w całości z budżetu lokalnego. Domy pomocy społecznej o zasięgu ponadlokalnym są
zadaniem własnym powiatu, dofinansowanym z budżetu państwa, zaś te o zasięgu regionalnym mogą
być finansowane jako zadania własne lub dofinansowane z budżetu państwa. Pobyt w DPS jest odpłatny,
a w razie braku wystarczającej ilości środków – dofinansowywany przez zobowiązaną prawnie rodzinę lub
gminę. Wysokość opłat za pobyt w domu pomocy społecznej o zasięgu lokalnym ustala gmina w drodze
uchwały. Analogiczna sytuacja dotyczy domów o charakterze ponadlokalnym i regionalnym.
37
Jednostki
(Domy Pomocy Społecznej)
i merytorycznie, tworząc lokalne programy na rzecz
osób starszych
Gmina i pozostałe jednostki samorządu terytorialnego mogą także zlecać prowadzenie domów pomocy społecznej innym podmiotom – organizacjom pozarządowym, kościołowi katolickiemu i innym
kościołom, związkom wyznaniowym, o czym będzie mowa w dalszym rozdziale, a także organizacjom
społecznym i innym osobom prawnym – jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności
w zakresie pomocy społecznej. Ponadto ustawa o pomocy społecznej pozwala także na zakładanie
i prowadzenie komercyjnych domów pomocy społecznej przez osoby fizyczne i osoby prawne.
10.3. UNIWERSYTETY TRZECIEGO WIEKU
W ramach potrzeb rozwojowych (aktywizujących) ludzi starszych głównym zadaniem lokalnej polityki
społecznej jest podejmowanie działań na rzecz upowszechniania kultury. Szeroki wachlarz tych działań zapewnić mogą specjalnie powołane do tego celu instytucje, sklasyfikowane na trzy grupy:
• specjalistyczne instytucje upowszechniania kultury: teatry, kina, galerie, filharmonie, muzea,
biblioteki;
• fundacje i stowarzyszenia społeczno-kulturalne;
• placówki kulturalno-oświatowe: domy kultury, ośrodki kultury, kluby i świetlice.
Pozytywnym przykładem teorii i praktyki aktywności ludzi starszych, zapobiegania ich wykluczeniu
społecznemu, jest działalność Uniwersytetu Trzeciego Wieku (UTW).
Jest to najpopularniejsza w ostatnich latach forma edukacji ludzi starszych. W Polsce proces edukacji
seniorów rozpoczął się w 1975 roku. Polska była trzecim państwem w świecie, które postawiło na
edukację starszych ludzi w ramach Uniwersytetów Trzeciego Wieku. Dziś Uniwersytety te zrzeszają
łącznie ponad 35 000 słuchaczy, a z roku na rok przybywa chętnych. Najliczniejszą grupą osób może
poszczycić się Jagielloński Uniwersytet Trzeciego Wieku, który liczy 1 800 słuchaczy.
37
Celem działania uniwersytetów jest:
• aktywizacja intelektualna, psychiczna, społeczna i fizyczna osób starszych poprzez rozwijanie
ich umiejętności,
• poszerzanie wiedzy i umiejętności seniorów poprzez sekcje wykładów z wybitnymi postaciami
nauki i kultury,
• ułatwianie kontaktów z instytucjami, takimi jak: służba zdrowia, ośrodki kultury, ośrodki rehabilitacyjne i inne, realizowane dzięki spotkaniom z pracownikami instytucji rządowych, samorządowych, kulturalno-oświatowych itp.,
• angażowanie słuchaczy w aktywność na rzecz otaczającego ich środowiska, realizowane poprzez
kontakty słuchaczy z opiekunami domów dziecka, domów opieki społecznej, wolontariat seniorów,
• podtrzymywanie więzi społecznych i komunikacji międzyludzkiej, realizowane poprzez kontakty seniorów z najmłodszymi członkami społeczeństwa, z młodzieżą, co skutecznie wpływa na
przełamanie stereotypu starości.
Uniwersytety Trzeciego Wieku działają w sposób podobny do metod pracy, z których korzystają studenci podczas akademickich zajęć. Są to na przykład: lektoraty, czyli zajęcia z języka obcego, wykłady,
seminaria, dyskusje, konwersatoria. Wszystkie formy pracy opierają się na teoriach uczenia się i zasad
przyswajania wiedzy opartych na nauce, jaką jest pedagogika, a dokładnie jej gałąź zwana andragogiką.
Istotne jest to, że słuchacze, studenci Uniwersytetów Trzeciej Generacji, realizują swoje niespełnione
dotychczas pomysły, doskonalą się w umiejętnościach, które już posiadają, ale jednocześnie poszerzają
swoje horyzonty myślowe poprzez kontakt z tym, z czym do tej pory się nie spotkali.
10.4. KLUBY SENIORA
Kolejną formą przeciwdziałającą poczuciu osamotnienia, a zarazem wspierającą możliwości intelektualne starszych osób są kluby seniora. Synonimiczne określenia tego rodzaju placówek to: Klub Emerytów, Klub Rencistów, Klub „Odpocznij Chwilkę”, Klub Trzeciego Wieku, Klub Złotego Wieku, Klub
Złotej Jesieni. Pierwszy w Polsce klub seniora otwarto w Poznaniu w dzielnicy Stare Miasto w 1924
roku. Dziś kluby te są placówkami cieszącymi się ogromną popularnością, lecz dostępne są dla ludzi
zdrowych i sprawnych ruchowo niemal wyłącznie w miastach.
W Polsce wyróżnić można dwa rodzaje klubów seniora: zakładowe zlokalizowane przy zakładach pracy i środowiskowe, organizowane przy klubach, osiedlach i domach kultury, a także ośrodkach pomocy
społecznej. Różnica między nimi polega na tym, że w pierwszych skupiają się emeryci z danego zakładu pracy, natomiast w drugich o doborze uczestników decyduje bliskość zamieszkania.
W latach 70. i 80. kluby seniora były prowadzone przede wszystkim przez Polski Komitet Pomocy
Społecznej (PKPS), a ich działalność polegała głównie na świadczeniu opieki. Obecnie patronat nad
placówkami środowiskowymi sprawują organizacje społeczne lub samorządowe, lokalne (np. Polski
Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów, gmina, rada miasta, spółdzielnia mieszkaniowa, parafia
itd.).
Kluby seniora działają na rzecz wzrostu aktywizacji osób w okresie jesieni życia
Uniwersytety Trzeciego Wieku pełnią ważną rolę w intelektualnym wsparciu osób starszych
Czas spotkań słuchaczy UTW wypełniany jest poprzez wiele ciekawych wykładów i zajęć. Wykłady
odbywają się co tydzień. Dotykają różnorodnych tematów, nie zamykają się w ściśle określonej dziedzinie. Ich tematyka obejmuje: literaturę, historię, historię sztuki, problemy edukacji współczesnej
oraz nauki medyczne. Ważne miejsce zajmują również problemy zdrowia psychicznego i fizycznego,
aktywność umysłowa i ruchowa, sposób odżywiania się i wypoczynku. Należy też wspomnieć o zajęciach dodatkowych, które słuchacze sami wybierają ze względu na swoje zdolności i zainteresowania.
W tym kontekście ujawnia się bardzo istotna cecha, a zarazem cel działalności Uniwersytetów Trzeciego Wieku, jakim jest stawianie na indywidualny, artystyczny rozwój osoby starszej.
38
Zasadniczym celem klubów seniora jest rekompensowanie osobom starszym utraty pełnionych dotychczas ról społecznych (np. roli zawodowej) oraz stwarzanie warunków do pomyślnego przebiegu ich
adaptacji do nowej sytuacji życiowej i warunków życia na emeryturze. Ważnym celem klubów seniora
jest również możliwość przyjemnego spędzania czasu wolnego, zaspokajania potrzeb wyższego rzędu
(w tym przede wszystkim potrzeby kontaktów towarzyskich, wypoczynku, rozrywki, aktywności oraz
potrzeb kulturalno-oświatowych), kontynuacji lub budzenia zainteresowań. Cele działalności sprowadzają się do organizowania i prowadzenia różnych form aktywności kulturalnej, fizycznej i społecznej.
Wśród nich można wymienić: koła zainteresowań i hobbystyczne, prelekcje, odczyty, spotkania z ciekawymi ludźmi oraz propagowanie czytelnictwa, amatorską działalność artystyczną (sekcje: plastyczna, literacka, teatralna, kabaretowa, muzyczna, chór, turystyczna).
38
Ponadto w klubach odbywają się rozmowy i dyskusje, gry towarzyskie, pokazy (np. kulinarne), wspólne wyjście do kina, teatru, czy na koncert. Kluby organizują spotkania świąteczne, wieczorki towarzyskie i taneczne, wycieczki krajoznawcze, wypoczynkowe oraz pielgrzymki.
Zapewniają także gimnastykę leczniczą i zachowawczą, propagują indywidualne bądź zespołowe czytelnictwo czasopism i książek, zachęcają do rozwiązywania krzyżówek, brania udziału w grach stolikowych, słuchania radia, oglądania telewizji, prowadzenia rozmów i pogadanek. Organizują również
rozmaite imprezy i uroczystości z okazji świąt państwowych, międzynarodowych, imienin bądź urodzin swoich członków.
10.5. REALIZACJA PROGRAMÓW RZĄDOWYCH
Wybrane gminy współpracują przy realizacji Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej
Osób Starszych na lata 2014-2020. Jego budżet do 2020 roku wyniesie 280 mln zł.
Podstawą dla zaprojektowania ASOS stały się doświadczenia z realizacji Rządowego Programu na
rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2012-2013, współpraca z organizacjami realizującymi projekty w ramach komponentu konkursowego Programu oraz szeroki dialog z przedstawicielami
sektora pozarządowego, środowisk naukowych i eksperckich, samorządów, administracji centralnej,
organizacji związkowych i organizacji pracodawców, prowadzony m.in. w ramach działalności Rady
ds. Polityki Senioralnej.
Szczególnie ważnym wyrazem nowego podejścia do problematyki osób starszych jest podmiotowe ujęcie tej kwestii społecznej. W konsekwencji dało to podstawy do przyjęcia zintegrowanej, horyzontalnej
formuły Programu, odnoszącej się do różnorodnych potrzeb oraz interesów istotnych dla tak wrażliwej
społecznie fazy życia człowieka.
Program ASOS, podobnie jak jego pierwsza wersja na lata 2012-2013, jest przedsięwzięciem kompleksowym, uwzględniającym obszary i kierunki wsparcia umożliwiające osiągnięcie celu głównego, jakim
jest poprawa jakości i poziomu życia osób starszych dla godnego starzenia się poprzez aktywność
społeczną. Zakłada on praktyczne włączenie sektora organizacji pozarządowych do działań służących
zaangażowaniu seniorów.
Fundamentalne znaczenie dla przyszłości polityki publicznej dla osób starszych ma stworzenie strategicznych podstaw do jej realizacji. Racjonalna koncepcja długofalowej polityki w tym zakresie może
powstać, w najbliższej przyszłości, jedynie w formule partycypacyjnej, z udziałem wszystkich interesariuszy. Rada ds. Polityki Senioralnej stała się platformą do stworzenia długofalowego dokumentu,
odpowiadającego na obecne i przyszłe potrzeby kraju zidentyfikowane w obszarze osób starszych.
Rozmaite aktywności, organizowane przez kluby seniora wpływają znacząco na kondycję
psychofizyczną osób starszych
W klubie jest także możliwość zasięgnięcia specjalistycznych porad. Członkowie klubu uczestniczą
w oferowanych formach w miarę swoich sił i chęci, decydują o kierunkach pracy, ustalają terminy
spotkań, zapraszają gości, organizują imprezy. Zazwyczaj są silnie związani ze swoim klubem. Koordynatorem jest kierownik klubu (etatowy lub działający społecznie). Działalność klubowa możliwa jest
dzięki dotacjom i darom.
Podsumowując, klub seniora pełni cztery podstawowe funkcje: kompensacyjną (uzupełnia kontakty
społeczne), psychoterapeutyczną (przeciwdziała stresowi związanemu z procesem starzenia się), integracyjną (integruje z grupą i szerszą społecznością), adaptacyjną (przystosowuje do zmian w warunkach życia).
39
Ważną rolę w rozwoju lokalnej gospodarki senioralnej odgrywa Program ASOS
Założenia Programu mogą zostać zrealizowane jedynie poprzez planowanie, projektowanie oraz wdrożenie długofalowych działań realizujących dalekosiężne cele. Z tego względu Program przewidziano na
sześć lat, gdyż tylko działania kompleksowe i odpowiednio długookresowe mają szansę przynieść trwałe efekty dla sytuacji społecznej osób starszych realizowane wobec wyzwań demograficznych Polski.
Ponadto Program ASOS przyczynia się do realizacji działań podejmowanych na poziomie unijnym,
ujętym np. w programie Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju
sprzyjającego włączeniu społecznemu.
39
10.6. PROGRAM „SAMORZĄDOWA POLSKA”
Szeroko zakrojone działania jednostek samorządu terytorialnego wszystkich szczebli, związane z realizacją polityki i gospodarki senioralnej są konieczne wobec wyzwań, jakie stawiać będą przed lokalnymi społecznościami zmiany demograficzne w najbliższych latach. Program „Senior 2030” pozostaje
w pełnej synergii z działaniami samorządów oraz innych podmiotów publicznych, zaangażowanych
w politykę senioralną. Ta płaszczyzna czyni zasadnym włączenie do realizacji Programu „Senior 2030”
podmiotów z Grupy Kapitałowej „Samorządowa Polska”, obejmującą spółkę koordynującą – Centrum
Operacyjne „Samorządowa Polska” S.A. w Warszawie, Fundację Kapitałową dla Programu „Samorządowa Polska” w Warszawie, reprezentującą samorząd gospodarczy, Krajowy Fundusz Poręczeniowy
„Samorządowa Polska” sp. z o.o. w Warszawie, reprezentujący samorząd terytorialny oraz przedsiębiorstwa komunalne z udziałem właścicielskim, docelowo nazwane Lokalnymi Funduszami Rozwoju,
które są predestynowane do podjęcia aktywności na terenie i na rzecz mieszkańców danej gminy.
Struktura organizacyjna Programu „Samorządowa Polska”
Program „Senior 2030”, realizując cele i zadania pokrywające się z polityką senioralną, będzie mógł
uzyskać wsparcie ze strony struktur Grupy Kapitałowej „Samorządowa Polska”, działając we współpracy z Narodowym Komitetem Seniora i European Silver Fund – SCE.
Kluczowe znaczenie dla Programu „Senior 2030” przypada regionalnym klastrom seniora, które zostaną powołane w każdym województwie. Klastry te stanowią platformę zrzeszającą instytucje i osoby
zainteresowane wspieraniem polityki senioralnej na danym obszarze.
Za optymalnego operatora regionalnych klastrów seniora uznane zostało Centrum Operacyjne „Samorządowa Polska” S.A., które koordynując działania tych klastrów działających w ramach Programu „Senior 2030” będzie mogło koordynować działania klastra na rzecz uczestniczenia we współpracy przy kreowaniu polityki senioralnej, realizowanej przez gminy i powiaty. Dzięki koordynacji
przez Centrum Operacyjne „Samorządowa Polska” S.A., z jednej strony gminy będą mogły otrzymać
niezbędne wsparcie logistyczne, informacyjne oraz sprzedażowe dla swoich inicjatyw, z drugiej strony najlepsze praktyki wypracowane w poszczególnych gminach będą mogły być łatwo przeniesione
na inne obszary kraju.
Zależność instytucjonalna pomiędzy Centrum Operacyjnym „Samorządowa Polska” S.A.,
a Programem „Senior 2030”
ORGANIZACJE NAUKOWE,
GOSPODARCZE
KRAJOWA RADA PROGRAMOWA
„SAMORZĄDOWA POLSKA”
ZWIĄZEK RZEMIOSŁA POLSKIEGO
CENTRUM OPERACYJNE
„SAMORZĄDOWA POLSKA” S.A.
GMINA
KRAJOWY
FUNDUSZ
PORĘCZENIOWY
„SAMORZĄDOWA
POLSKA”
SP. Z O.O.
operator
16 REGIONALNYCH KLASTRÓW SENIORA
LOKALNY FUNDUSZ
ROZWOJU
FUNDACJA KAPITAŁOWA
DLA PROGRAMU
„SAMORZĄDOWA POLSKA”
CENTRUM OPERACYJNE
„SAMORZĄDOWA POLSKA” S.A.
PROGRAM „SENIOR 2030”
wsparcie
informacyjnologistycznosprzedażowe
wypracowane
praktyki
GMINY
40
40
Centrum Operacyjne „Samorządowa Polska” S.A. odpowiadać będzie za tworzenie i realizację planów
sprzedaży i rozwoju biznesu w obszarach gospodarki senioralnej. Do zadań Centrum Operacyjnego
należeć będzie także przygotowanie i oferowanie dokumentów założycielskich regionalnych klastrów
seniora, poszukiwanie możliwości wykorzystania programów europejskich i rządowych dotyczących
polityki senioralnej, czy wreszcie koordynacja i kreowanie wizerunku Polski jako kraju przyjaznego
seniorom.
Wzrost liczby gmin zaangażowanych w Program „Senior 2030” i przystępujących do regionalnych
klastrów seniora jako członek, spowoduje wzrost zasięgu wdrażania tego Programu, a jednocześnie wydatnie pomoże włodarzom gmin w realizacji jednego z najważniejszych zadań własnych, czyli prowadzenia gospodarki senioralnej. Integracja z samorządem terytorialnym stanowi podstawę do skuteczniejszych i bardziej efektywnych działań na rzecz seniorów, z korzyścią dla wszystkich interesariuszy
i końcowych beneficjentów – osób starszych.
Wypracowując i ujednolicając elementy gospodarki senioralnej w ramach Programu „Senior 2030”,
przy współpracy z podmiotami zaangażowanymi w realizację Programu „Samorządowa Polska” stworzy dobre podstawy do budowy wizerunku Polski jako kraju, z którym warto wiązać plany na wiek
emerytalny.
Władze Grupy Kapitałowej „Samorządowa
polska" prowadzą regularnie rozmowy oraz organizują
panele dyskusyjne z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego, samorządu gospodarczego
11. KOŚCIÓŁ W SŁUŻBIE SENIOROM
Papież Franciszek, podczas wizyty w Polsce w lipcu 2016 roku powiedział „Sądzimy, że abyśmy
byli szczęśliwi, potrzebujemy dobrej kanapy. Kanapy, która pomoże nam żyć wygodnie, spokojnie,
całkiem bezpiecznie. (…)„Kanapa-szczęście” jest prawdopodobnie cichym paraliżem, który może
nas zniszczyć najbardziej; bo po trochu, nie zdając sobie z tego sprawy, stajemy się ospali, ogłupiali,
otumanieni, podczas gdy inni – może bardziej żywi, ale nie lepsi, decydują o naszej przyszłości. (...)
Życie jest piękne zawsze wtedy, kiedy chcemy je przeżywać, zawsze wtedy, gdy chcemy pozostawić
ślad. Historia wymaga dziś od nas, byśmy bronili naszej godności i nie pozwalali, aby inni decydowali o naszej przyszłości”.
Godność i obrona życia człowieka jest jedną z podstawowych misji Kościoła. I to każdego człowieka,
na każdym etapie jego życia, zarówno tego w pełni sił, jak i chorego, cierpiącego, borykającego się
z samotnością, czy uginającego się pod ciężarem wieku.
Wizyta Ojca Świętego w Polsce w lipcu 2016 roku
oraz organizacji pracowników i pracodawców w obszarach tematyki senioralnej
Chroniąc godność człowieka Kościół czuje się wezwany do wyrażania swojej opinii i podejmowania
działań również w kwestii warunków życia ludzi starszych w społeczeństwie. W związku z tym, że
osoby w wieku senioralnym to często osoby najsłabsze, schorowane i nie potrafiące dostatecznie zatroszczyć się o swoje prawa, to ich problemy i istotne dla nich sprawy nie są pomijane w działaniach
Kościoła.
41
41
Kościół aktywnie reaguje na zmieniającą się sytuację demograficzną, angażując się w wiele inicjatyw,
w tym wyraża stanowisko, że osoby w jesieni życia powinni mieć równoprawne miejsce w społeczeństwie, a ich potrzeby i oczekiwania powinny być traktowane w sposób odpowiedzialny i z należytą
powagą. Toteż Kościół zabiera głos także i wobec problemów najstarszych członków społeczeństwa
i podejmuje różnorodne formy działania na rzecz osób starszych.
Wyraża się to między innymi w prowadzeniu domów opieki. Inną formą realizacji Caritas diecezjalnych są domy dziennego pobytu. Osoby korzystające z tych ośrodków oprócz bezpłatnej opieki
medycznej i pielęgnacyjnej, mogą także korzystać z fachowo i specjalistycznie przygotowanych gabinetów rehabilitacyjnych i terapeutycznych. Mają one także sposobność spotkania ciekawych osób,
rozwijania swoich zainteresowań oraz korzystania z opieki duszpasterskiej”.
Zgromadzenia zakonne (zwłaszcza żeńskie) niejednokrotnie upatrują swój charyzmat w służbie
bliźnim, niosąc pomoc najbardziej potrzebującym, w tym także osobom w trzecim wieku. Niezwykle istotną rolę odgrywają w tym przypadku katolickie placówki senioralne. Są to Domy Pomocy
Społecznej lub Zakłady Opiekuńczo-Lecznicze, prowadzone głównie przez Zgromadzenia Zakonne
Sióstr i w przeważającej większości kierowane do kobiet. W Polsce jest 9 DPS-ów i 19 ZOL, prowadzonych przez zakony lub działających pod patronatem Kościoła. Placówki te działają na takich
samych zasadach jak inne tego typu w Polsce, z tą różnicą, że pensjonariusze mają możliwość aktywnego i codziennego praktykowania religijnego i rozwijania sfery duchowej. Obiekty te są wyposażone
w kaplice, sale katechetyczne i najczęściej są umiejscowione w sąsiedztwie kościołów lub klasztorów.
Są to domy życia, w których i duchowni i świeccy ukierunkowują seniorów na rozmaite aktywizacje,
a w szczególności na postrzeganie jesieni życia jako niezwykle pięknego i wartościowego etapu.
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, św. Józefa i św. Ambrożego – pokamedulski
zespół klasztorny, przy ulicy Dewajtis przy Uniwersytecie im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego
w Warszawie. Na zewnątrz kościoła znajduje się grób Stanisława Staszica – prekursora polskiej
spółdzielczości
11.1. INSTYTUCJE I WSPÓLNOTY KOŚCIELNE NA RZECZ
SENIORÓW
Kościół nie ogranicza się jedynie do "diagnozowania" i opisu sytuacji społecznej człowieka starszego
we współczesnym świecie. Podejmuje konkretną działalność na rzecz seniorów. Aby realizować to
zadanie zakładane są i prowadzone domy opieki, przytuliska, noclegownie i hospicja. Szczególną
rolę odgrywa tu Caritas jako instytucja powołana z ramienia Kościoła aby świadczyć pomoc najuboższym i pokrzywdzonym przez życie. Zakładane są placówki opiekuńcze dające schronienie osobom
starszym, przy parafiach działają koła charytatywne zajmujące się osobami starszymi, prowadzone
są jadłodajnie, kluby seniora. Duszpasterze współpracują z ośrodkami pomocy społecznej, są kapelanami w domach pomocy społecznej.
Ks. prof. dr hab. Henryk Skorowski, socjolog, politolog, profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana
Wyszyńskiego w Warszawie oraz Przewodniczący Kapituły Narodowego Komitetu Seniora w swoim
dziele pt. „Katolicka nauka społeczna wobec aksojologicznych dylematów współczesnego świata”
wskazał, że „Caritas Polska nabiera dziś coraz większego doświadczenia w organizowaniu i koordynowaniu pomocy ukierunkowanej na człowieka potrzebującego.
42
Wspólnoty religijne odgrywają niezwykle istotną rolę, jeśli chodzi o organizowanie wolnego czasu
osobom starszym, przyczyniając się też do umacniania więzi rówieśniczych
Także członkowie ruchów katolickich odwiedzają osoby starsze, wizytują domy opieki społecznej,
hospicja, szpitale. Wspólnoty przygotowują seniorów do sakramentów, organizują uroczyste jubileuszowe obchody urodzin, czy pomagają w otrzymaniu pomocy medycznej lub socjalnej. Ruchy
katolickie organizują ponadto pielgrzymki, rekolekcje i dni skupienia. Wspólnoty katolickie bowiem
z jednej strony pomagają w zorganizowaniu wolnego czasu osobom starszym, a z drugiej strony angażują je w działalność społeczną.
42
Dużym powodzeniem cieszą się koła biblijne, kursy i inne formy edukacji religijnej. Prowadzone
przez świeckich z przygotowaniem teologicznym, doskonale odpowiadają na potrzeby seniorów. Bardzo pożądane jest organizowanie grup modlitewnych w domach opieki społecznej i w domach dziennego pobytu. Mieszkańcy tych ośrodków oczekują odwiedzin, pociechy i wspólnej modlitwy, która
poprawia ich samopoczucie.
Wielkie znaczenie dla ludzi starszych i chorych mają media katolickie, w sytuacji w której z przyczyn
zdrowotnych nie mogą oni aktywnie uczestniczyć w stacjonarnym życiu religijnym. W ich tworzeniu
również znaczny udział mają członkowie ruchów katolickich. Wiele rodzin, pomimo trudności, podejmuje się opieki nad starszymi. Powstają grupy wolontariuszy, którzy starają się otoczyć opieką ludzi
pozbawionych rodzin. Tworzy się ruchy i inicjatywy budzące wrażliwość społeczną, by w ten sposób
wpływać na obronę każdej formy ludzkiego życia. Jedną z takich inicjatyw o zasięgu ogólnoświatowym, było ogłoszenie przez Organizację Narodów Zjednoczonych roku 2012 Międzynarodowym Rokiem Seniora. Jego obchody były poświęcone problematyce starości, roli ludzi starszych w społeczeństwie. Takie działania mogą chociaż częściowo zmieniać wizerunek seniora, przyczynić się do poprawy
Jedną z głównych misji uczelni katolickich jest działalność naukowo-intelektualna
funkcjonowania w społeczeństwie tej grupy osób.
Istotne są również działania
dydaktyczne
podejmowane
przez katolickie uczelnie tj.
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
i Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II w Lublinie. Są
to zarówno działania z udziałem seniorów jak i informacyjne, dotyczące problematyki
godnego starzenia się.
Organizowane
są
bezpłatne
warsztaty dla seniorów (60+)
z
różnych
ukowych
również
dyscyplin
oraz
z
na-
sportowych,
udziałem
dzieci
i młodzieży celem wspaniałej
inicjatywy integracji różnych
grup wiekowych.
Wspólnoty Kościelne organizują aktywność osób w okresie
jesieni życia
Przy wydziałach prawa funkcjonują
również
Studenckie
Poradnie Prawne, udzielające osobom starszym porad prawnych. Katedry uniwersyteckie, działające
w obszarach psychologii i nauk społecznych organizują sukcesywnie cykle konferencji i sympozjów,
w sposób interdyscyplinarny podejmując problematykę starzenia się i starości, także w kontekście
pozytywnych aspektów jakie wiążą się z przemijaniem. W ramach duszpasterstwa katolickiego
KUL funkcjonuje Akademicki Punkt Wolontariatu, którego członkowie pomagają osobom starszym
w potrzebie.
43
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
na rzecz osób starszych
11.2. OPIEKA DUSZPASTERSKA
Kościół podejmuje różnoraką posługę wobec środowiska seniorów. Chce służyć i pomagać w trudnych chwilach. Ale jednocześnie nie traktuje ludzi starszych jedynie jako adresatów pomocy, bezradnych i biernie czekających na wsparcie. Kościół nie stawia siebie na pozycji ofiarodawcy, unika
postawy darczyńcy z wyższością dystansującego się od obdarowanego. Zakłada pewne partnerstwo
w relacjach z seniorami. Jest to bardzo istotny moment, który świadczy o szczególnym sposobie
traktowania jesieni życia przez Kościół, który dostrzega i afirmuje jej wartość. Kościół chce z niej
korzystać. Po pierwsze oczekuje pomocy od seniorów, a po drugie stawia wymagania temu pokoleniu.
Takie traktowanie środowiska seniorów jest czymś wyjątkowym wśród wszelkich instytucji społecznych zajmujących się zjawiskami senioralnymi.
Istnieje pewien obszar posługi wobec osób starszych, pewna przestrzeń dotykająca sfery duchowej człowieka, która jest zarezerwowana wyłącznie dla Kościoła. Chodzi o posługę sakramentów
świętych. Tak jak okresowi dzieciństwa można przypisać sakrament chrztu, młodości sakrament
bierzmowania, dojrzałości sakrament małżeństwa, tak można mówić o specjalnym sakramencie przeznaczonym dla ludzi w jesieni życia. Tym sakramentem jest namaszczenie chorych, mylnie zwane
ostatnim namaszczeniem i traktowane przez wielu katolików jako sakrament dla osób umierających.
W rzeczywistości sakrament ten jest przeznaczony dla dwóch kategorii osób: chorych i starszych.
Wystarczającym powodem dla jego przyjęcia jest poważna choroba, bądź osiągnięcie wieku starszego – stan zdrowia niekoniecznie musi być zły. Można namaszczenie przyjmować wielokrotnie,
a duszpasterze sugerują aby osoby w wieku senioralnym przyjmowały je co najmniej dwa razy
w roku: chociażby z okazji Bożego Narodzenia i Wielkanocy.
Cenny dar dla Kościoła i całego społeczeństwa stanowi doświadczenie życiowe osób w jesieni życia, ich
mądrość kształtowana przez życiowe doświadczenia i zgromadzona wiedza. Ta wiedza może być szczególnie wartościowa dla młodych, którym starsi mogą dawać świadectwo o czasach swej młodości, o korzeniach kulturowych, narodowych, a wreszcie przekazywać podstawy wiary. Kościół zwraca się z prośbą
do osób starszych, powierzając im szczególne zadania – kontynuowanie misji apostolskiej i misyjnej.
43
Realizując swój charyzmat, zakony i inne instytucje kościelne nierzadko są zaangażowane w szereg
misji i działań, w tym: rozwijają i prowadzą pracę edukacyjną, zakładają obiekty warsztatowe, wspólnoty na terenie całej Polski, warsztaty terapii zajęciowej w ośrodkach szkolno-wychowawczych dla
osób niepełnosprawnych, współpracując przy tym z instytucjami Kościoła Rzymskokatolickiego na
całym świecie.
Jako partner Programu „Senior 2030” instytucja kościelna będzie mogła tym samym otoczyć opieką duszpasterską aktualnych i przyszłych interesariuszy Programu „Senior 2030”, realizować z ich
udziałem warsztaty i rekolekcje, zajęcia dydaktyczno-kulturalne oraz poszerzać ewangelizację, a także organizować i patronować uroczystościom państwowo-kościelnym, rozszerzać idee i chryzmat
zakonu (instytutu lub zgromadzenia) oraz organizować wspólnie z obecnymi i przyszłymi seniorami
akcje na rzecz innych grup społecznych.
Nie tylko seniorzy mogą być obdarowywani przez wspólnotę kościoła, społeczeństwo lub rodzinę.
To ludzie starsi, mogą obdarowywać innych wiedzą i doświadczeniem życiowym
Oczekiwania Kościoła wobec ludzi w wieku senioralnym dowodzą, iż dostrzega się ich wartość,
specyficzne możliwości i godność. Z jednej strony konieczna pomoc, szczególne prawa, z drugiej
oczekiwania, zadania i obowiązki. Jest więc zachowana pewna korelacja między prawami i obowiązkami, które tkwią w naturze osoby ludzkiej. Zależność ta ma być zachowana i niezmieniona również
w okresie starzenia się, bo idąc w ślad za przesłaniem Ojca Świętego, papieża Franciszka, człowiek
zachowuje swą godność bez względu na wiek, stan zdrowia, czy jakiekolwiek inne uwarunkowania.
Na chwilę obecną w wypełnianiu misji Programu „Senior 2030” zaangażowało się Towarzystwo Salezjańskie Inspektoria pw. św. Wojciecha, instytucja kościelna i jedna z czterech w Polsce Inspektorii
Towarzystwa Salezjańskiego. Jest to zgromadzenie, poświęcające się pracy apostolskiej i misyjnej.
Warto w tym miejscu wskazać, że jeden z pierwszych obiektów sieci Euro-Senior (rozdział 8) będzie
zlokalizowany na terenie Wyższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Salezjańskiego w Lądzie
nad Wartą. Pod koniec sierpnia 2016 roku została podpisana umowa założycielska Euro-Senior Ląd
sp. z o.o., powołanej celem budowy w Lądzie nad Wartą jednego z pierwszych obiektów sieci Euro-Senior. Została ponadto podpisana umowa o współpracy Towarzystwa Salezjańskiego Inspektorii
pw. św. Wojciecha z Narodowym Komitetem Seniora w przedmiocie nie tylko uzgodnień, co do
warunków budowy wskazanego obiektu sieci Euro-Senior, ale również szerokiego zaangażowania
Salezjanów w realizację założeń Program „Senior 2030”.
11.3. ROLA INSTYTUCJI KOŚCIELNEJ JAKO PARTNERA
PROGRAMU „SENIOR 2030”
Istotnym elementem organizacyjnym Programu „Senior 2030” jest partnerstwo z instytucjami Kościoła, w tym szczególnie zgromadzeniami zakonnymi. Nierzadko zaspokojenie potrzeb ducha idzie
obok, a może nawet być bardziej istotne niż zaspokojenie potrzeb ciała. Wszyscy seniorzy uczestniczący w Programie „Senior 2030” będą mieli zapewniony dostęp do posługi duchowej Kościoła.
Ponadto lokalizacja wybranych obiektów senioralnych sieci Euro-Senior przy wspólnotach i instytucjach zakonnych spowoduje, że poza walorami przyrodniczo-turystycznymi, pensjonariusze będą
mogli szczególnie liczyć na wsparcie duchowne, co dla pewnej grupy społecznej może stać się głównym wyznacznikiem dla podjęcia decyzji o pobycie w danym ośrodku.
Zgromadzenia zakonne będą mogły, w zależności od własnego rozeznania i możliwości, podjąć się
misji współdziałania przy opiece nad seniorami, a także odwiedzającymi ich gośćmi. Opieka ta mogłaby obejmować w szczególności posługę duszpasterską, odwiedzanie chorych i udzielanie im sakramentów, a także w razie potrzeby inne rodzaje posług osobom niedołężnym czy chorym. Poświęcając się pracy apostolskiej oraz misyjnej, zakony i zgromadzenia działając w jedności z Kościołem
i w jego imieniu, będą mogły uczestniczyć w budowaniu bardziej sprawiedliwego i braterskiego świata w Chrystusie.
44
Towarzystwo Salezjańskie Inspektoria pw. św. Wojciecha zaangażowało się w realizację Programu
„senior 2030", przekazując aportem grunt pod budowę obiektu sieci Euro-Senior, położonego
w sąsiedztwie Wyższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Salezjańskiego w Lądzie nad Wartą
44
Kapituła Narodowego Komitetu Seniora
ks. prof. dr hab.
Henryk Skorowski – Przewodniczący
prof. zw. dr hab. Roman Mazur – Wiceprzewodniczący
prof. dr hab. n. med. Bolesław Samoliński – Wiceprzewodniczący
prof. nadzw. dr hab. Konrad Kohutek
ks. prof. UMK dr hab. Janusz Szulist
Rada Narodowego Komitetu Seniora
Piotr Błędowski – Przewodniczący
Zdzisława Marianna Kobylińska – Wiceprzewodnicząca
ks. dr hab. Janusz Mierzwa, prof. UPJPII – Wiceprzewodniczący
prof. dr hab. n. med. Aleksander Araszkiewicz
ks. prał. Jan Drob
dr hab. n. med. Andrzej M. Fal, prof. AM
prof. dr hab. n. med. Jerzy St. Gielecki
prof. dr hab. Ryszard J. Górecki
prof. dr hab. Anna Grzywa
dr hab. Robert Gwiazdowski, prof. nadzw.
Paweł Hebda
dr Jacek Janiszewski
dr hab. Wacław Kochman, prof. nadzw. GUM
prof. dr hab. n. med. Wojciech Maksymowicz
prof. dr hab. Ewelina Nojszewska
Jakub Szulc
dr hab.
prof. dr hab.
Zarząd Narodowego Komitetu Seniora
ks. prof. dr hab.
Stanisław Dziekoński – Prezydent
Adam Wandel – Sekretarz
45
45
KAPITUŁA
KAPITUŁA
prof. zw. dr hab. Roman Mazur
– WICEPRZEWODNICZĄCY KAPITUŁY
ks. prof. dr hab. Henryk Skorowski
– PRZEWODNICZĄCY KAPITUŁY
Socjolog, politolog, znawca katolickiej nauki
społecznej, salezjanin. W 1968 roku wstąpił do
Zgromadzenia Salezjańskiego. W latach 19701976 studiował w Wyższym Seminarium Duchownym Księży Salezjanów w Czerwińsku nad
Wisłą i w Lądzie nad Wartą. W 1974 roku złożył śluby wieczyste. W Lublinie w 1976 roku
przyjął święcenia kapłańskie i uzyskał stopień
magistra teologii na Katolickim Uniwersytecie
Lubelskim. Pracę doktorską obronił w 1982
roku na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie (ATK). W 1990r. habilitował się z socjologii i chrześcijańskich nauk społecznych.
W 1997 roku uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych. W 1995 roku został profesorem
nadzwyczajnym, a w roku 2000 roku profesorem zwyczajnym ATK. Kierował Katedrą Historii Doktryn Społecznych oraz Studium Caritas
przy ATK, wykładał w Wyższym Seminarium
Duchownym Księży Salezjanów w Lądzie nad
Wartą, prowadził zajęcia w Akademii Obrony
Narodowej w Rembertowie, na Politechnice
Rzeszowskiej i w Instytucie Teologiczno-Pastoralnym w Rzeszowie. W latach 1996-2005
był dziekanem Wydziału Nauk Historycznych
i Społecznych UKSW, a od 2005 do 2010 prorektorem ds. Ogólnych i Badań Naukowych. W latach 2010-2012 pełnił funkcję rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Prezes Towarzystwa Naukowego Franciszka
Salezego. Koordynator Międzynarodowego Centrum Dialogu Międzykulturowego i Międzyreligijnego UKSW. Autor wielu publikacji. W 2009 roku odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu
Odrodzenia Polski.
Twórca Katedry i Kliniki Neurologii Wydziału Lekarskiego Collegium
Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy przy Uniwersytecie
Mikołaja Kopernika, którą kierował od początku jej powstania w 1985 roku
do 1999 roku i z którą jest związany do dnia dzisiejszego. Twórca Kliniki
Neurologii na bazie Oddziału Neurologicznego Szpitala Wojewódzkiego im.
dr. A. Jurasza w Bydgoszczy oraz centrum udarów w Klinice Neurologii Szpitala
Uniwersyteckiego im. dr. A. Jurasza. Związany z Bydgoską Szkołą Wyższą.
Osiągnięcia naukowo-dydaktyczne były podstawą do nadania mu tytułu
profesora nadzwyczajnego w roku 1987 i profesora zwyczajnego w roku 1995.
Jest członkiem Amerykańskiej Akademii Neurologii, Kawalerem Królewskiego
Towarzystwa Medycznego, członkiem Światowej Federacji Neurologicznej,
członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Neurologicznego i członkiem
Honorowym Polskiego Towarzystwa Udaru Mózgu oraz jego twórcą i aktualnie
honorowym prezesem. Wyrazem uznania dla profesora jako dydaktyka była
funkcja przewodniczącego Rady Szkolnictwa Medycznego przy Ministrze
Zdrowia oraz nadanie mu odznaczenia Zasłużony Nauczyciel PRL oraz Medalu
Komisji Edukacji Narodowej. W roku 1998 został odznaczony Krzyżem
Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
prof. dr hab. n. med. Bolesław Samoliński
– WICEPRZEWODNICZĄCY KAPITUŁY
Specjalista: alergologii, otorynolaryngologii, zdrowia publicznego. Profesor
nadzwyczajny Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. W 2012 roku Prezydent
RP nadał mu tytuł profesora nauk medycznych. Dziekan Centrum Kształcenia
Podyplomowego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Kierownik Zakładu
Alergologii i Immunologii Klinicznej SP Centralnego Szpitala Klinicznego
Akademii Medycznej w Warszawie. Kierownik Zakładu Profilaktyki Zagrożeń
Środowiskowych Wydziału Nauki o Zdrowiu Akademii Medycznej w Warszawie.
Przewodniczący Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Alergologii.
Konsultant wojewódzki w dziedzinie alergologii na Mazowszu. Przewodniczący
Podzespołu ds. Priorytetów Zdrowia Publicznego w czasie Przewodnictwa Polski
w Radzie Unii Europejskiej w 2011 roku Prezydent Polskiego Towarzystwa
Alergologicznego, Przewodniczący Polskiego Stowarzyszenia Zagrożenia
Cywilizacyjne i Zdrowie Publiczne. Członek Brytyjskiego Towarzystwa Alergologii
i Immunologii Klinicznej, Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii
Klinicznej, Światowej Organizacji Alergologicznej, Światowego i Europejskiego
Towarzystw Rynologicznych. Założyciel Fundacji na rzecz Zdrowego Starzenia
się. Autor lub współautor 20 książek, w tym redaktor wydania i autor 4 monografii
z zakresu alergologii i zapaleń dróg oddechowych i ponad 40 rozdziałów, a także
ponad 180 publikacji naukowych.
KAPITUŁA
RADA
dr hab. Konrad Kohutek, prof. nadzw. KA
– CZŁONEK KAPITUŁY
Prawnik, profesor nadzwyczajny Krakowskiej Akademii im. Andrzeja FryczaModrzewskiego. Kierownik Katedry Publicznego Prawa Gospodarczego
na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych na
tej Akademii. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu
Jagiellońskiego. Absolwent Szkoły Prawa Niemieckiego (1999 roku) oraz
Szkoły Prawa Amerykańskiego (2002 roku) Uniwersytetu Jagiellońskiego.
W 2003 roku uzyskał stopień naukowy doktora, a w 2013 roku doktora
habilitowanego nauk prawnych na Uniwersytecie Jagiellońskim. Stypendysta
Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Fundacji im. Alexandra von
Humboldta. Członek Rady Doradczej przy Prezesie UOKiK. Członek kolegium
redakcyjnego internetowego Kwartalnika Antymonopolowego i Regulacyjnego.
Członek Stowarzyszenia Prawa Konkurencji. Specjalizuje się w prawie ochrony
konkurencji. Przedmiot jego zainteresowań lub badań naukowych obejmuje
także prawo działalności gospodarczej oraz prawo bankowe i upadłościowe.
Autor ponad 150 publikacji z ww. dziedzin, w tym 4 monografii, kilkunastu
komentarzy do ustaw oraz rozporządzeń unijnych, a także ponad 35 artykułów
oraz ponad 60 glos do wyroków sądów krajowych lub unijnych. Jego publikacje
są jednymi z częściej powoływanych w orzecznictwie (w tym Sądu Najwyższego)
oraz w licznych decyzjach prezesa UOKiK.
prof. dr hab. Piotr Błędowski
– PRZEWODNICZĄCY RADY
Ekonomista i gerontolog. Współtwórca uniwersytetów trzeciego wieku. 2 kwietnia 2015 roku
otrzymał tytuł naukowy profesora nauk ekonomicznych. Dyrektor Instytutu Gospodarstwa Społecznego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.
Wiceprzewodniczący Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego, a przez okres
dwóch
kadencji
(2005-2013)
przewodniczący
ZG PTG. Ekspert Senackiej Komisji Rodziny i Polityki Społecznej oraz Komisji Polityki Senioralnej
Sejmu RP. Członek Zespołu ds. Praw Osób Starszych
przy Rzeczniku Praw Obywatelskich. Członek Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej Polskiej
ks. dr hab. Janusz Szulist, prof. UMK
Akademii Nauk. Kierownik projektu badawczego
– CZŁONEK KAPITUŁY
„Aspekty medyczne, psychologiczne, socjologiczne
Profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, związany z Katedrą
Pedagogiki, Katolickiej Nauki Społecznej i Prawa Kanonicznego Wydziału
Teologicznego. Absolwent Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie.
Studia wyższe z tytułem magistra teologii ukończył na Katolickim Uniwersytecie
Lubelskim w Lublinie. Święcenia prezbiteratu przyjął w 1999 roku W 2007 roku
uzyskał tytuł doktora nauk teologicznych (Fakultet Teologiczny Uniwersytetu
w Innsbrucku – Austria). W 2011 roku uzyskał tytuł doktora habilitowanego
nauk teologicznych w zakresie katolickiej nauki społecznej na Papieskim
Uniwersytecie Jana Pawła II w Krakowie. Wykładowca Wyższej Szkoły
Komunikacji Społecznej oraz Wyższego Seminarium Duchownego. Redaktor
Naczelny „Studiów Pelplińskich”, członek Towarzystwa Naukowego w Toruniu,
członek Europejskiego Stowarzyszenia Teologii Katolickiej, członek Towarzystwa
Naukowego Franciszka Salezego, kierownik Oddziału Polskiego Towarzystwa
Teologicznego w Pelplinie. Uczestnik konferencji naukowych oraz europejskich
programów wymiany kadr dydaktycznych. Zainteresowaniem badawczym
i dorobkiem naukowym obejmuje m.in. teorię systemów społecznych,
decydowanie polityczne, moralność życia społecznego oraz filozofię kultury.
Autor wielu książek, artykułów, recenzji i sprawozdań.
i ekonomiczne starzenia się ludzi w Polsce”, szerzej
znanego pod nazwą „PolSenior”. Autor lub współautor licznych publikacji naukowych poświęconych zagadnieniom takim jak: polityka społeczna,
gerontologia społeczna, problemy społeczne krajów Unii Europejskie m.in. Ekonomiczne aspekty
starzenia się ludności, w: Wyzwania XXI wieku.
Ochrona zdrowia i kształcenie medyczne; Samorząd terytorialny wobec problemów osób starszych,
w: Procesy demograficzne u progu XXI wieku. Polska a Europa. Jest współautorem pierwszego w Polsce podręcznika z gerontologii społecznej „Podstawy gerontologii społecznej”.
RADA
dr hab. Zdzisława Marianna Kobylińska
– WICEPRZEWODNICZĄCA RADY
Filozof, etyk, nauczyciel akademicki, publicystka i polityk, posłanka na
Sejm III kadencji. Była pracownikiem naukowo-dydaktycznym na Wydziale
Nauk Społecznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz w Akademii
Teologii Katolickiej w Warszawie. Wykładała również w Instytucie Kultury
Chrześcijańskiej w Olsztynie. W połowie lat 90. pracowała naukowo we Włoszech,
później została nauczycielem akademickim w Wyższej Szkole Pedagogicznej
w Olsztynie i następnie na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie
w Katedrze Aksjologicznych Podstaw Edukacji na Wydziale Nauk Społecznych.
W pracy naukowej zajęła się zagadnieniami m.in. z zakresu aksjologii, etyki
ogólnej i etyki wychowawczej oraz antropologii filozoficznej. Wyróżniana
nagrodami uczelnianymi w tym „Złotym Laurem”. Zajęła się również działalnością
oświatową, zakładając w 2008 roku niepubliczną placówkę przedszkolną.
Członek Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich oraz przewodnicząca sekcji nauk
społecznych Towarzystwa Naukowego św. Franciszka Salezego. Członek Zespołu
ds. Powołania Konsorcjum Edukacji Międzykulturowej i Międzyreligijnej
pomiędzy UWM, UKSW i Uniwersytetem w Białymstoku. Członek Zespołu
WNS UWM do kontaktów z interesariuszami. Jest autorką artykułów naukowych
oraz autorką, redaktorką i tłumaczką publikacji książkowych.
ks. dr hab. Janusz Mierzwa, prof. UPJPII
– WICEPRZEWODNICZĄCY RADY
Profesor nadzwyczajny na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu
Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. W roku 1983 przyjął święcenia
kapłańskie. W 2001 roku obronił pracę doktorską na Katolickim Uniwersytecie
Lubelskim, w 2009r. otrzymał tytuł doktora habilitowanego z pracy socjalnej
(Katolicki Uniwersytet w Ruzomberok). Pracę duszpasterską pełnił w Hyżnem
koło Dyniowa, w Rzeszowie oraz w Jarosławiu. Był Dyrektorem „Emaus” Domu
Księży Seniorów Archidiecezji Przemyskiej w Korczynie. W latach 2001-2013
związany był z Instytutem Teologiczno-Pastoralnym w Rzeszowie. W latach
2003-2004 był proboszczem w Iwoniczu -Zdroju. W roku akademickim 2004
-2005 był wykładowcą Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie,
a w latach 2005-2007 związany był z Wyższą Szkołą Społeczno-Gospodarczą
w Tyczynie. W latach 2007-2013 pracował na Uniwersytecie Kardynała Stefana
Wyszyńskiego w Warszawie. Od 2011 roku związany jest z Państwową Wyższą
Szkołą Techniczno-Ekonomiczną im. ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu,
a od 2013 roku również z Uniwersytetem Papieskim Jana Pawła II w Krakowie.
Autor licznych monografii, artykułów książkowych oraz zamieszczanych
w czasopismach.
RADA
prof. dr hab. n. med. Aleksander Araszkiewicz
– CZŁONEK RADY
Psychiatra i psychoterapeuta. Absolwent Wojskowej Akademii Medycznej
w Łodzi, gdzie w 1979 roku uzyskał stopień doktora nauk medycznych i w roku
1992 stopień doktora habilitowanego. Tytuł profesora otrzymał w 2000 roku,
pracując w Akademii Medycznej w Bydgoszczy. Był wiceprezesem Polskiego
Towarzystwa Suicydologicznego oraz członkiem Zarządu Polsko-Niemieckiego
Towarzystwa Zdrowia Psychicznego. Kierownik Katedry Psychiatrii Collegium
Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja
Kopernika. Kierownik Kliniki Psychiatrii w Szpitalu Uniwersyteckim nr 1 im.
dr. Antoniego Jurasza w Bydgoszczy. Konsultant wojewódzki ds. psychiatrii
na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Rzecznik Dyscyplinarny
(wcześniej prezes) Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Honorowy
Ambasador Kongresów Polskich. Redaktor Naczelny Psychiatrii w Praktyce
Klinicznej i członek Rad Programowych 5 czasopism naukowych, Zastępca
Redaktora Naczelnego Suicydologii Polskiej. Otrzymał, jako pierwszy laureat
Nagrodę im. św. Kamila – patrona chorych oraz pracowników służby zdrowia,
przyznaną z inicjatywy zakonu ojców kamilianów oraz Instytutu Praw Pacjenta
i Edukacji Zdrowotnej. Autor i współautor ponad 230 publikacji.
– CZŁONEK RADY
Specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej. Członek Rady Wydziału Lekarskiego
Kształcenia Podyplomowego Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich
we Wrocławiu. Konsultant naukowy Dolnośląskiego Ośrodka Diagnostyki
Obrazowej w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we Wrocławiu. Tytuł
profesora uzyskała w 1986 roku, a stanowisko profesora zwyczajnego w 1997
roku Główny kierunek działalności naukowej dotyczył pionierskich zastosowań
informatyki w radiologii. Była inicjatorem komputerowego systemu opisu
badań KT i gromadzenia danych o nazwie TOMOS. Swoje życie zawodowe
związała z Katedrą i Zakładem Radiologii Akademii Medycznej we Wrocławiu.
W 1984 roku została detaszowana do Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego
we Wrocławiu, gdzie objęła stanowisko kierownika Dolnośląskiego Zakładu
Tomografii Komputerowej, w którym zainstalowano pierwszy tego typu aparat
w całym regionie. W 1994 roku Zakład został przekształcony w Dolnośląski
Ośrodek Diagnostyki Obrazowej, gdzie stworzyła szkołę, w której kształciło
się wielu radiologów z kraju. Jest członkiem wielu towarzystw naukowych.
Otrzymała liczne nagrody. Odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu
Odrodzenia Polski, Medalem Edukacji Narodowej i odznaką Zasłużony dla
Służby Zdrowia.
RADA
– CZŁONEK RADY
Socjolog i gerontolog specjalizujący się w socjologii starości i pracy socjalnej.
Profesor nadzw. Uniwersytetu Gdańskiego, kierownik Zakładu Socjologii
Stosowanej w IFSiD. Były wykładowca w SPPSS w Gdańsku. Autor lub
współautor ponad 50 publikacji, w tym książek: Społeczne aspekty starzenia
się ludności w Polsce; Perspektywa socjologii starości; Polska starość, B. Synak
(red.); Gdańska starość. Portret socjologiczny mieszkańców Gdańska w wieku
65+ (współautorzy J. Załęcki, M. Brosz); Family Carers of Older People in Europe
– A Six-Country Comparative Study, G. Lamura, H. Döhner, C. Kofahl (Eds); Family
Caregiving for the Elderly in Poland, B. Bień (Ed.). Autor, współautor ponad
40 referatów wygłoszonych na światowych kongresach m.in. Węgry, Kanada.
Główny wykonawca międzynarodowych projektów EUROFAMCARE, Indiana
University Center of Philanthropy Project (USA) czy MATRA Community
Organization in Poland (Holandia). Kierownik projektu badawczego Gdańska
starość. Członek Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego (przez 3 kadencje
ZG PTG) oraz Gdańskiej Rady ds. Seniorów. Ekspert m.in. w projektach UE
Quality Ageing in an Urban Environment, Active A.G.E. oraz w Gdańskim
modelu pomocy osobom z chorobą Alzheimera i ich rodzinom. Członek sieci
badawczej EAST funkcjonującej przy Instytucie ds. Starzenia się Ludności
Uniwersytetu w Oxfordzie.
ks. prał. Jan Drob
– CZŁONEK RADY
Przewodniczący Zarządu Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia”. W 1968 roku
wstąpił do Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego. Po 2-letniej służbie
wojskowej, ukończył seminarium. Został wyświęcony na kapłana 15 kwietnia 1976
roku w Katowicach. Studiował na Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie
oraz Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, gdzie uzyskał tytuł magistra
i licencjata teologii pastoralnej. Ukończył też podyplomowe studia w Wyższej
Szkole Biznesu – National-Louis University. W latach 1980-1989 w diecezji
katowickiej pełnił m.in. posługę kapelana i notariusza kurii, a w latach 1990
-1998 dyrektora Księgarni św. Jacka. Od 1989 roku do 1991 roku był proboszczem
w Katowicach-Brynowie. Jest kanonikiem honorowym Kapituły Metropolitalnej
Katowickiej. W latach 1998-2008 ekonom Konferencji Episkopatu Polski
(KEP). Równocześnie pełnił funkcję dyrektora administracyjnego Domu KEP.
344. Zebranie Plenarne KEP powierzyło mu funkcję przewodniczącego Zarządu
Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia”. W Episkopacie jest ponadto członkiem
Zespołu ds. Finansów Kościelnej Komisji Konkordatowej i Zespołu Roboczego ds.
Ubezpieczeń Kościelnej Komisji Konkordatowej. Uczestniczy w pracach zespołu
ds. kontaktów z zarządem „Kirche in Not". Członek Komitetu Monitorującego
Narodowy Plan Rozwoju i trzech podkomitetów.
RADA
dr hab. n. med. Andrzej M. Fal, prof. AM
– CZŁONEK RADY
Profesor, wykładowca Akademii Medycznej we Wrocławiu. Kierownik
Kliniki Chorób Wewnętrznych i Alergologii Centralnego Szpitala Klinicznego
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie. Profesor Narodowego
Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny. Absolwent
Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej we Wrocławiu. W roku 1992 uzyskał
tytuł doktora, a w 2003 roku doktora habilitowanego. Ponadto jest magistrem
ekonomii, absolwentem Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu oraz studiów
MBA Executive. W latach 2006-2010 członek Rady Polsko-Amerykańskiej
Komisji Fullbrighta. W latach 2010-2011 Kierownik Klinicznego Oddziału
Alergologii szpitala Akademickiego AM we Wrocławiu. Przedstawiciel Polski
w European Medicines Agency (EMA), Commitee for Advanced Therapies
w latach 2009-2011. Od 2007 roku przewodniczący konsorcjum „Wrocławski
Instytut Zdrowia Publicznego”. Założyciel i w latach 1988-1992 prezes
Stowarzyszenia MENSA POLSKA. Jest współautorem opracowanego przez
Wrocławską Agencję Rozwoju Regionalnego, na zamówienie Ministerstwa
Zdrowia, planu Restrukturyzacji Ochrony Zdrowia Województwa Dolnośląskiego.
Jest autorem i współautorem ponad 300 prac i doniesień naukowych oraz kilku
podręczników, członkiem wielu towarzystw naukowych polskich i zagranicznych.
prof. dr hab. n. med. Jerzy St. Gielecki
– CZŁONEK RADY
Prodziekan ds. Kształcenia Wydziału Nauk Medycznych Uniwersytet
Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Absolwent Wydziału Lekarskiego Akademii
Medycznej w Lublinie. Pracę zawodową rozpoczął w Akademii Medycznej
w Bydgoszczy, gdzie w roku 1988 uzyskał stopień doktora nauk medycznych.
W latach 1993-2000 pracował w Instytucie Biostruktury Akademii
Medycznej w Warszawie, gdzie w 1999 roku uzyskał stopień naukowy doktora
habilitowanego. W 2007 roku uzyskał specjalizację w zakresie radiodiagnostyki.
W 2014 roku otrzymał nominację profesorską z nauk medycznych z rąk
Prezydenta RP. W latach 2004-2005 pracował jako senior lecturer w University
of Adelaide (Australia). A od 2008 roku pracuje jako visiting professor w Saint
George’s University na Grenadzie. Nieustannie bierze udział w tworzeniu
nowoczesnych pomocy dydaktycznych umożliwiających szybkie i efektywne
opanowanie wiedzy anatomicznej. Przykładem takiego podejścia do dydaktyki
są słowniki, przewodniki interaktywne, dzieła multimedialne lub tłumaczenia
najwybitniejszych podręczników lub atlasów międzynarodowych. Jest pionierem
publikacji elektronicznych poświęconych anatomii na CD i animatorem
anatomicznych stron internetowych. Całościowy dorobek naukowy profesora
Jerzego Gieleckiego obejmuje 188 pozycji, w tym 109 publikacji.
RADA
prof. dr hab. Ryszard J. Górecki
– CZŁONEK RADY
Senator RP VIII, VII i VI kadencji, członek Polskiej Akademii Nauk. Rektor
Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Kierownik Katedry Fizjologii,
Genetyki i Biotechnologii Roślin na UWM w Olsztynie. Po ukończeniu studiów
na Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie podjął pracę w Katedrze Fizjologii
i Biochemii Roślin. Doktorat obronił w 1979 roku, habilitował się w 1986 roku
Tytuł profesora nauk rolniczych otrzymał w 1993 roku W czasie 24 lat pracy
w olsztyńskiej ART pełnił wiele funkcji organizacyjnych. Był wiceprzewodniczącym
Senackich Komisji ds. Dydaktycznych (1986-87), Kadrowych (1987-1990), oraz
przewodniczącym Komisji ds. Kadrowych (1990-93) i Nauki (1993-96). Pełnił
funkcję prorektora ds. nauki (1996-1999). Uczestnicząc aktywnie w procesie
tworzenia Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego – został jego pierwszym
rektorem, funkcję rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego pełnił od
1999 roku do 2008 roku W 2012 roku ponownie wybrany na stanowisko rektora
Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Zastępca przewodniczącego
Senackiej Komisji Nauki, Edukacji i Sportu, członek Senackiej Komisji Zdrowia,
honorowy członek Stowarzyszenia „16”. Odznaczony Medalem Unitas Durat
Palatinatus Cuiaviano-Pomeraniensis, Orderem Wschodzącego Słońca, Złotą
Srebrną Gwiazdą, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Krzyżem Kawalerskim
Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Krzyżem Zasługi.
prof. dr hab. n. med. Anna Grzywa
– CZŁONEK RADY
Profesor psychiatrii z wieloletnim doświadczeniem naukowym i klinicznym.
Dyplom lekarza medycyny uzyskała w 1967 roku w Akademii Medycznej
w Lublinie, doktorat w 1978 roku, habilitację w 1992 roku W 1998 roku
uzyskała tytuł profesora. Od 1972 roku pracowała w Katedrze i Klinice
Psychiatrii AM w Lublinie (od asystenta do profesora). W 1972 roku uzyskała
specjalizację I stopnia z psychiatrii, a w 1974 roku specjalizację II stopnia. Od
1998 roku profesor w Katedrze i Klinice Psychiatrii AM w Lublinie. Przez 6 lat
pełniła funkcję konsultanta wojewódzkiego d/s psychiatrii w woj. chełmskim,
przez 9 lat w województwie podkarpackim. Była kierownikiem specjalizacji
z psychiatrii kilkunastu lekarzy, promotorem, recenzentem prac doktorskich
i habilitacyjnych oraz opiniowała kilka wniosków o nadanie stopnia profesora.
Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, wiceprzewodniczącą
Sekcji Klasyfikacji i Psychopatologii, członkiem A.P.P.N.A. oraz członkiem
New York Academy of Science oraz członkiem Komisji Zdrowia Psychicznego
w Komitecie Nauk Neurologicznych PAN. Członek Rady Programowej Postępów
Psychiatrii i Neurologii, Psychiatrii Polskiej oraz Psychiatrii po dyplomie.
Autorka ponad 300 publikacji, 10 książek, redaktor kilku podręczników
psychiatrii tłumaczonych z języka angielskiego, jak również bajek dla dzieci
i tomików wierszy.
RADA
– CZŁONEK RADY
Specjalista chorób wewnętrznych, endokrynolog, specjalista medycyny
nuklearnej. Absolwent Akademii Medycznej w Poznaniu – 1963r. Tytuł doktora
otrzymał w 1971 roku, doktora habilitowanego w 1985 roku, a profesora w 1996
roku W latach 1964-1972 pracował jako asystent w Akademii Medycznej
w Lublinie, a następnie w latach 1972-1986 jako adiunkt i docent w latach
1986-1990. AM Kraków – kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych w Rzeszowie
w latach 1990-1991. Od 1991 roku do 2011 roku ordynator Oddziału Chorób
Wewnętrznych w Szpitalu Wojewódzkim Nr 2 Rzeszów. WSP/URz 1999-2003
profesor nadzwyczajny, od 2003 do 2005 profesor zwyczajny, kierownik Zakładu
Patofizjologii. W latach 1992-1996 członek Zarządu Głównego Towarzystwa
Internistów Polskich, przewodniczący Oddziałów Polskiego Towarzystwa
Endokrynologicznego w Lublinie oraz w Rzeszowie (4 kadencje), Komisja
Bioetyczna 0IL w Rzeszowie – dwie kadencje. Nagrody i odznaczenia: Złoty
Krzyż Zasługi (1989), Krzyż Kawalerski OOP (2002), nagroda I st. MZiOS
(1987), Dyplom MZiOS za szczególne osiągnięcia w dziedzinie ochrony zdrowia
(1995), Nagroda Miasta Rzeszowa II st. – 1996. Autor 98 publikacji oraz 40
komunikatów zjazdowych. Promotor 5 prac doktorskich, kilkudziesięciu prac
magisterskich.
dr hab. Robert Gwiazdowski, prof. nadzw.
– CZŁONEK RADY
Profesor nadzwyczajny Uczelni Łazarskiego w Warszawie. Przewodniczący
Rady Centrum im. Adama Smitha. Adwokat w Okręgowej Radzie Adwokackiej
w Warszawie. Szef Komisji Podatkowej Centrum im. Adama Smitha oraz arbiter
w Sądzie Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie. Ponadto
prowadzi własną działalność w zakresie doradztwa ekonomiczno-prawnego.
Został pracownikiem naukowym Instytutu Nauk o Państwie i Prawie UW ze
specjalizacją w zakresie historii myśli politycznej i prawnej. W 1994 roku na tym
samym wydziale obronił pracę doktorską z zakresu nauk prawnych. Od 2006 do
2007 jako przedstawiciel Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej był Prezesem
Rady Nadzorczej ZUS. Był doradcą premiera Kazimierza Marcinkiewicza,
doradcą Ministra Finansów Zyty Gilowskiej. Tworzył ekspertyzy dla Biura Analiz
Sejmowych. Uczestniczył, jako arbiter w rozstrzyganiu sporów przed sądami
polubownymi przy Krajowej Izbie Gospodarcze, Związku Banków Polskich
i przez ICC International Court of Arbitration w Paryżu. Zasiada, jako członek
niezależny, w radach nadzorczych kilku spółek giełdowych. W 2008 roku
został honorowym członkiem stowarzyszenia KoLiber. Był prezesem Zarządu
spółki Sport Medica S.A., będącej właścicielem prywatnej kliniki medycznej
w Warszawie, Carolina Medical Center.
RADA
Paweł Hebda
– CZŁONEK RADY
Przedsiębiorca, społecznik, filantrop. Od ponad 15 lat prowadzi własne
przedsiębiorstwa, dbając szczególnie o wspólne dobro, poszanowanie dla wartości
ekologicznych i krzewienie najwyższych standardów etycznych w biznesie.
W zakresie działalności na rzecz interesu publicznego mocno angażuje się
w budowę pozytywnych relacji z samorządem terytorialnym, wspierając
liczne wydarzenia i inwestycje, nagradzany wyróżnieniami władz miejskich
z terenu województwa śląskiego. Perfekcyjnie wciela w prowadzonym biznesie
najnowsze osiągnięcia naukowe, współpracując z uczelniami, instytutami,
uniwersytetami i politechnikami. Z jego inicjatywy, przy współpracy
z naukowcami i wykorzystaniu platformy wymiany doświadczeń i opinii,
podjęto wysiłek doskonalenia procesu produkcyjnego w branży budowlanej,
jak i petrochemicznej, transportując do gospodarki najnowsze zdobycze nauki.
Od 2013 roku jest członkiem Krajowej Rady Programowej „Samorządowa
Polska”, aktywnie uczestniczy w pracach Fundacji Kapitałowej dla Programu
„Samorządowa Polska”. Odznaczony Złotym Medalem im. Jana Kilińskiego za
zasługi dla rzemiosła polskiego Związku Rzemiosła Polskiego.
dr Jacek Janiszewski
– CZŁONEK RADY
Polityk, doktor nauk humanistycznych, minister rolnictwa w rządzie Jerzego
Buzka. Absolwent Wydziału Zootechniki Akademii Techniczno-Rolniczej
w Bydgoszczy. W 2004 roku uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych
w dziedzinie socjologii na Uniwersytecie Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie.
W latach 1990-1992 był dyrektorem Wydziału Rolnictwa w Urzędzie
Wojewódzkim w Szczecinie. W 1993 roku pełnił funkcję sekretarza stanu –
kierownika resortu Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w rządzie Hanny
Suchockiej. Pracował w Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa: w latach
1992-1995 jako dyrektor w oddziale szczecińskim, a następnie, w latach
1995-1997, jako dyrektor ds. osadnictwa. W 1997 roku został posłem
na Sejm III kadencji i ministrem rolnictwa i rozwoju wsi w rządzie Jerzego
Buzka. Pełni kierownicze funkcje w podmiotach wchodzących w skład grupy
„Samorządowa Polska”, m.in. od 2014 roku jest prezesem Zarządu Krajowego
Funduszu Poręczeniowego „Samorządowa Polska” sp. z o. o. Jest założycielem
i przewodniczącym Rady Programowej Stowarzyszenia „Integracja i Współpraca”,
które jest organizatorem WELCONOMY Forum in Toruń, wyróżnionego Złotym
Laurem „Super Biznesu" 2015 oraz Perłą Polskiej Gospodarki 2015. W roku 2011
został uhonorowany Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
RADA
– CZŁONEK RADY
Dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera
w Bydgoszczy, kierownik Katedry i Kliniki Geriatrii CM. Członek Krajowej
Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych. Od 2004r. jest ekspertem
Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Od 2006 roku pełni funkcję przewodniczącej
Towarzystwa Internistów Polskich Oddziału Bydgosko-Toruńskiego. Ponownie
wybrana do pełnienia tej funkcji w kadencji 2012-2016. Od 2008 roku jest
członkiem Zarządu Głównego Towarzystwa Internistów Polskich. W marcu 2005
roku z jej inicjatywy został powołany Oddział Kujawsko-Pomorski Polskiego
Towarzystwa Gerontologicznego, którego jest przewodniczącą. Od 2006 roku
jest członkiem Komisji Rewizyjnej Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa
Gerontologicznego oraz członkiem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa
Pielęgniarstwa Angiologicznego. W 2012 roku została członkiem Zarządu
Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego. Od 2004 roku pełni funkcję konsultanta
wojewódzkiego w dziedzinie geriatrii na terenie województwa kujawskopomorskiego. Jest członkiem Rady Programowej Toruńskiego Uniwersytetu
Trzeciego Wieku afiliowanego przy UMK w Toruniu, Uniwersytetu Trzeciego
Wieku w Bydgoszczy. Bierze czynny udział w pracach uniwersytetów trzeciego
wieku działających na terenie województwa kujawsko-pomorskiego.
dr hab. Wacław Kochman, prof. nadzw. GUM
– CZŁONEK RADY
Specjalista kardiolog, specjalista chorób wewnętrznych I i II stopnia, profesor
nadzwyczajny Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Członek Polskiego
Towarzystwa Kardiologicznego. Kieruje Centrum Kardiologii Inwazyjnej
w Szpitalu Swissmed w Gdańsku. Absolwent Collegium Medicum Uniwersytetu
Jagiellońskiego w Krakowie. W 1993 roku uzyskał tytuł doktora z kardiologii
w Instytucie Kardiologii w Warszawie-Aninie, a w 2007 roku doktora
habilitowanego z kardiologii. Brał udział w międzynarodowych programach
w Queens University of Belfast, Belfast, UK, Kings College London, London,
UK i Cambridge University, Cambridge UK. W 1997 roku wygrał konkurs na
stanowisko kierownika Ośrodka Kardiologii Inwazyjnej w Akademii Medycznej
w Białymstoku. W ciągu 5 lat kierownictwa stworzył prężny ośrodek leczący
zabiegowo chorych z zawałem serca. Uruchomił jeden z pierwszych w Polsce
24-godzinny system leczenia zawałów serca obejmujący zasięgiem cały region
woj. podlaskiego (20 tys. km kw., 1,5 mln ludności). Program był realizowany
m.in. dzięki grantom naukowy Komitetu Badań Naukowych i był tematem
rozprawy habilitacyjnej. Do najważniejszych osiągnięć zalicza również
stworzenie od podstaw ośrodka kardiologii inwazyjnej w Regionalnym Szpitalu
Specjalistycznym w Grudziądzu oraz stworzenie od podstaw ośrodka kardiologii
inwazyjnej w Szpitalu Swissmed w Gdańsku.
RADA
– CZŁONEK RADY
Dziekan Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera
w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jest specjalistą
w dziedzinie kardiologii inwazyjnej i chorób wewnętrznych. W 2006 roku
z rąk Prezydenta RP otrzymał nominację profesorską z nauk medycznych.
W latach 1993-1995 pracował w Policlinico San Matteo Pavia Fondazione
IRCCS, a w 1996 roku Università degli studi di Pavia. W 2000 roku zaczął
pracę na ówczesnej Akademii Medycznej w Bydgoszczy i został najmłodszym
kierownikiem Katedry i Kliniki Kardiologii. Tę funkcję pełni do dziś (po
włączeniu Akademii Medycznej im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy do
Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu powstało Collegium Medicum
UMK). W 2003 roku pracował w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym.
W latach 2006-2009 działał w Szpitalu Uniwersyteckim nr 1 im. A. Jurasza
w Bydgoszczy. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego,
Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz Polskiego Towarzystwa
Nadciśnienia Tętniczego. W Bydgoszczy i regionie rozwija energicznie
kardiologię interwencyjną, zmniejszającą śmiertelność w chorobie wieńcowej.
Od 2003 roku pełni funkcję konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie
kardiologii.
prof. dr hab. n. med. Wojciech Maksymowicz
– CZŁONEK RADY
Polski neurochirurg, profesor nauk medycznych, minister zdrowia. Ukończył
studia na Akademii Medycznej w Warszawie. Na tej uczelni obronił w 1988
roku doktorat, a habilitację z zakresu nauk medycznych w 1994 roku W 2006
roku otrzymał tytuł profesora nauk medycznych. W latach 1995-1997 redaktor
naczelny „Gazety Lekarskiej”. W latach 1997-1999 sprawował urząd ministra
zdrowia i opieki społecznej w rządzie Jerzego Buzka, Członek Komitetu Badań
Naukowych oraz adiunkt w Klinice Otolaryngologii Instytutu Stomatologii
AM w Warszawie. W latach 1998-2007 kierownik Kliniki Neurochirurgii
w Centralnym Szpitalu Klinicznym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji w Warszawie. W latach 2006-2007 wiceprzewodniczący Komisji
do Zwalczania Dopingu w Sporcie. W latach 2006-2009 wiceprzewodniczący
Rady Nadzorczej Uzdrowiska Konstancin sp. z o. o. Od 2006 roku członek Rady
Naukowej przy Ministrze Zdrowia. 1 października 2007 roku został dziekanem
Wydziału Nauk Medycznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego
w Olsztynie. Członek Polskiego Towarzystwa Neurochirurgów, prezes Polskiego
Towarzystwa Neuromodulacji, członek Polskiego Towarzystwa Chirurgii
Kręgosłupa i Chirurgii Podstawy Czaszki. W 2000 roku został wyróżniony
Czerwoną Kokardką, przyznawaną przez Krajowe Centrum ds. AIDS. W 2015
roku otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski.
RADA
prof. dr hab. Ewelina Nojszewska
– CZŁONEK RADY
Profesor nauk ekonomicznych, profesor nadzwyczajny Szkoły Głównej
Handlowej w Warszawie. 30 czerwca 2014 roku odebrała z rąk Prezydenta
RP nominację – profesor nauk ekonomicznych. Członek Rady Narodowego
Funduszu Zdrowia, przewodnicząca zespołu ds. reformy systemu ochrony
zdrowia przy Rzeczniku Praw Obywatelskich. Uczestniczyła w licznych
krajowych i zagranicznych konferencjach dotyczących ochrony zdrowia,
opublikowała wiele prac poświęconych tej tematyce zarówno od strony
teoretycznej (ekonomia zdrowia), jak i empirycznej (analiza funkcjonowania
systemów ochrony zdrowia, przede wszystkim w Polsce). Stypendystka
Fulbrighta na University of Illinois at Urbana Champaign, odbyła staż na
University of Minnesota w USA. Od 2001 roku związana z Katedrą Ekonomii
I, następnie z Katedrą Ekonomii II SGH. Od 2003 roku prowadzi również
wykłady z finansów publicznych w Szkole Wyższej im. Bogdana Jańskiego.
Obecnie pracuje jako profesor nadzwyczajny, wykładowca w Katedrze
Ekonomii Stosowanej przy Kolegium Zarządzania i Finansów Szkoły Głównej
Handlowej w Warszawie. Otrzymała nagrody Rektora SGH i Ministra Edukacji
Narodowej. Jest członkiem międzynarodowej organizacji Western Economic
Association International.
– CZŁONEK RADY
Profesor nadzwyczajny Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego
w Szczecinie. Notariusz prowadzący kancelarię notarialną w Szczecinie.
Kierownik Katedry Nieruchomości, Agrobiznesu i Ekonomii Środowiska
oraz Zakładu Prawa i Gospodarki Nieruchomościami Zachodniopomorskiego
Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. Kierownik projektów badawczych
Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowego Centrum
Nauki. Prowadził również praktykę jako adwokat, doradca podatkowy i radca
prawny. Autor, współautor i redaktor wielu publikacji artykułowych i wielu
pozycji książkowych m.in.: „Rynek nieruchomości gminnych w czasie kryzysu
po kryzysie” 2010 roku, „Zarządzanie miastem. Studium ekonomiczne
i organizacyjne” 2010 roku, „Wybrane problemy zarządzania środowiskiem
w rozwoju lokalnym i regionalnym” 2010 roku, „Zarządzanie przestrzenią
miasta” 2012 roku, „Podstawy gospodarowania nieruchomościami” 2013 roku
oraz „Spółdzielnie mieszkaniowe. Dylematy funkcjonowania i rozwoju” 2015
roku.
RADA
Jakub Szulc
– CZŁONEK RADY
Ekonomista, polityk, poseł na Sejm V, VI i VII kadencji. W 1998 roku ukończył
studia na Wydziale Zarządzania Akademii Ekonomicznej w Poznaniu.
W latach 1996-2005 pracował w bankach, był m.in. dyrektorem w Pionie
Rynków Międzynarodowych Banku BPH. W 2005 roku został wybrany
na posła V kadencji z listy Platformy Obywatelskiej w okręgu wałbrzyskim.
W wyborach parlamentarnych w 2007 roku ponownie uzyskał mandat
poselski, otrzymując 12 310 głosów. Od 2008 roku do 2012 roku sekretarz
stanu w Ministerstwie Zdrowia, gdzie zajmował się m.in. finansami systemu
ochrony zdrowia, pracował także nad projektem wprowadzającym dodatkowe
dobrowolne ubezpieczenia zdrowotne. W wyborach do Sejmu w 2011 roku
z powodzeniem ubiegał się o reelekcję, dostał 17 230 głosów. W Sejmie
objął funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Finansów Publicznych oraz
przewodniczącego nadzwyczajnej podkomisji do rozpatrzenia obywatelskiego
projektu nowelizacji ustawy refundacyjnej. W sierpniu 2014 roku złożył
mandat poselski, w związku z podjęciem pracy w koncernie EY (wcześniej
Ernst & Young), gdzie nadal zajmuje się ochroną zdrowia ale od trochę innej
strony.
– CZŁONEK RADY
Specjalista geriatrii i medycyny paliatywnej. Absolwentka Uniwersytetu
Medycznego w Poznaniu. W 1993 roku uzyskała tytuł doktora, a w 2002
roku doktora habilitowanego. 21 grudnia 2007roku otrzymała tytuł profesora
nauk medycznych. Specjalizacje: 1994 roku – choroby wewnętrzne, 1998
roku – geriatria, 2002 roku – medycyna paliatywna, 2008 roku – Europejska
Akademia Medycyny Osób Starszych – EAMA (European Academy for
Medicine of Aging, Sion, Szwajcaria). Profesor zwyczajny i kierownik Katedry
Geriatrii i Gerontologii Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego
w Poznaniu. Prezes Kolegium Lekarzy Specjalistów w Polsce. Przewodnicząca
Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego. Członek
Towarzystwa Medycyny Geriatrycznej Unii Europejskiej (EUGMS). Członek
Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia. Konsultant wojewódzki ds.
geriatrii w województwie lubuskim. Autorka ponad 100 prac naukowych.
Współredaktorka podręczników: Geriatria i pielęgniarstwo geriatryczne oraz
Podręcznik dla opiekuna medycznego; Opieka nad osobami w wieku podeszłym
oraz chorymi i niesamodzielnymi, a także Fizjoterapia w geriatrii. Od wielu lat
zaangażowana w tworzenie opieki nad osobami starszymi, w tym geriatrycznej
opieki paliatywnej.
RADA
– CZŁONEK RADY
Specjalista chirurgii naczyniowej, chirurgii ogólnej, transplantologii i angiologii.
W 1974 roku uzyskał stopień naukowy doktora nauk medycznych, a dziesięć lat
później Rada Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej we Wrocławiu nadała
mu stopień naukowy doktora habilitowanego. W 1985 roku został docentem.
Tytuł profesora odebrał z rąk Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 1996 roku.
Specjalizację pierwszego stopnia otrzymał w 1972 roku, a stopnia drugiego
z chirurgii ogólnej w 1976 roku Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego
we Wrocławiu Ośrodek Badawczo-Rozwojowy, posiadający status Krajowego
Naukowego Ośrodka Wiodącego (KNOW), dzięki jego zaangażowaniu od
wielu lat szpital zajmuje czołowe miejsca w rankingach najlepszych szpitali
w Polsce. Ordynator oddziału chirurgii ogólnej, naczyniowej, transplantacyjnej
i chemioterapii. Inicjator wdrożenia pierwszego w Polsce robota chirurgicznego
da Vinci. Wraz z zespołem opracował polskie standardy operacji robotowych
w chirurgii ogólnej, onkologicznej, urologicznej i ginekologii. Kierownik projektu
badawczego WROVASC – Zintegrowanego Centrum Medycyny SercowoNaczyniowej. Współzałożyciel i prezes Polskiego Towarzystwa Chirurgii
Robotowej. Doktor honoris causa Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.
Kawaler Orderu Św. Sylwestra, najwyższego odznaczenia papieskiego,
przyznanego przez Papieża Benedykta XVI.
ZARZĄD
ks. prof. dr hab. Stanisław Dziekoński
– PREZYDENT
Profesor nauk społecznych, rektor Uniwersytetu
Kardynała Stefana Wyszyńskiego (UKSW). W latach
1986-1992 studiował filozofię i teologię w Wyższym
Seminarium Duchownym w Łomży. Został wyświęcony na kapłana Diecezji Łomżyńskiej. Absolwent
Wydziału Teologicznego Akademii Teologii Katolickiej
w Warszawie. W 1999 roku otrzymał tytuł doktora nauk teologicznych w zakresie katechetyki.
Habilitację w zakresie nauk teologicznych uzyskał
w 2006 roku, a tytuł naukowy profesora nauk społecznych w 2014 roku. W latach 2005-2008 był prodziekanem, a następnie w latach 2008-2012 dziekanem
Wydziału Teologicznego UKSW. Na Wydziale Teologicznym w latach 2006-2015 pełnił funkcję kierownika Katedry Psychologicznych i Pedagogicznych Pod-
Wejście do siedziby Narodowego Komitetu Seniora, przy ulicy Dewajtis 5, budynek nr 8,
na terenie kampusu Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
staw Katechetyki. Od roku akademickiego 2015/2016
jest
kierownikiem
Katedry
Pedagogiki
Kultury
i Edukacji Międzykulturowej na Wydziale Nauk
Pedagogicznych UKSW. Rektor UKSW na kadencje
2012-2016 i 2016-2020. Jest członkiem licznych
gremiów naukowych i doradczych, między innymi
konsultorem Rady Naukowej Konferencji Episkopatu
Polski, członkiem Komisji Wychowania Katolickiego
oraz cenzorem przy Komisji Wychowania Katolickiego
KEP, członkiem Komisji Nauki i Innowacji Polskiego
Komitetu Olimpijskiego. Autor wielu książek i artykułów o tematyce pedagogicznej i teologicznej.
ISBN 978-83-64450-08-2
WYDAWCA:
ul. Dewajtis 5, 01-815 Warszawa
tel. 22 824 06 68
www.nks.biz.pl; [email protected]
Na okładce :
Wyższe Seminarium Duchowne Towarzystwa Salezjańskiego w Lądzie nad Wartą
rt
ą
e
d
sz
W
yż
a
W
Se
m
in
ar
iu
m
Du
ch
ow
ne
T o wa r z y s t wa S a l e z ja
ń
ie
sk
go
w
Lą
d
NARODOWY KOMITET SENIORA FUNDACJA
[email protected]
tel.: +48 22 824 06 68
e
zi
n
a

NARODOWY KOMITET SENIORA

Transkrypt

Podobne dokumenty

Zasady udzielanych socjalnych usług Kontakty Dom Seniora

projekty fundacji „60 plus”

Spotkali się na Powiatowym Dniu Seniora

Seniorzy z Zespołu Opiekuńczego wystawili prace

Dom Seniora w Kołobrzegu

Poltext sp. z o.o.

Program:

Formularz zgłoszeniowy dla Uczestników Programu „Ogólnopolska

Leszek Ebner Rola i miejsce osób starszych w społeczeństwie W