NOWE NOWE MEDIA

Przedmowa i podziękowania
Nowa książka stanowi niejednokrotnie wyraz założeń, które autor
poddawał refleksji, rozwijał i badał przez całe dziesięciolecia. Książka
może też powstawać zupełnie inaczej. Staje się zapisem myśli autora,
które przyszły mu do głowy przed chwilą, kiedy usiadł przy biurku,
myśli, które nadawały kształt każdej kolejnej stronie. Nowe nowe media
są bez wątpienia inspirowane przemianami, które zaszły w ostatnich
latach. Wystarczy przypomnieć, że jeszcze w 2004 roku nie istniały ani
YouTube, ani Twitter. Pytania stawiane w tej pracy – przede wszystkim o znaczenie mediów, które czynią z nas nie tylko konsumentów,
ale także producentów newsów, opinii i materiałów rozrywkowych –
są aktualne od tysiącleci i stanowią wyraz fundamentalnych kwestii
związanych z problemem komunikacji między ludźmi.
Termin nowe nowe media zacząłem tworzyć latem 2007 roku. Byłem w tym czasie dziekanem Wydziału Komunikacji i Medioznawstwa
w Fordham University, gdzie do dzisiaj wykładam. Lance Strate był
wówczas moim współpracownikiem, zajmującym się studiami magisterskimi. W pewnym momencie zaczęliśmy się z Lance’em zastanawiać, dlaczego proponowane na naszym wydziale zajęcia poświęcone
„nowym mediom” są tak mało popularne wśród studentów. Nagle zrozumiałem, że te kursy, wbrew nazwie, przestały być aktualne. Odpowiadaliśmy na pytania: jak używać języka HTML, jaka jest rola Internetu i e-maila w dzisiejszym świecie i tak dalej. To było „nowe” w połowie
lat dziewięćdziesiątych. Tymczasem latem 2007 roku studenci chcieli
rozmawiać o blogach, Facebooku czy YouTube. Zauważyliśmy, że wielu z nich logowało się na portalach społecznościowych podczas zajęć
w poprzednich semestrach. Powiedziałem Lance’owi, że powinniśmy
stworzyć kursy poświęcone nowym nowym mediom. Następnej wiosny poprowadziłem kurs doktorancki, podczas którego zastanawiałem
się ze studentami nad rolą, jaką odegrały blogi, Facebook i YouTube
w kampanii prezydenckiej 2008 roku w Stanach Zjednoczonych.
Lance Strate też miał swój udział w procesie powstawania książki,
którą teraz trzymacie w ręku. Jesienią 2007 roku powiedział o mnie
7
przedmowa i podziękowania
8
Aronowi Keesbury’emu, poszukującemu propozycji wydawniczych dla
CQ Press. Przedstawiłem wówczas Aronowi projekty kilku prac: zainteresował się on Nowymi nowymi mediami. Wysłałem mu wstępny
zarys książki i chociaż nie zdołaliśmy ostatecznie ustalić odpowiadających obu stronom warunków umowy, Aronowi należą się podziękowania. Dostrzegł on potrzebę napisania tej książki i przeprowadził ze
mną inspirującą rozmowę.
W tym samym tygodniu, w którym poznałem Arona, Fordham
University odwiedził Charles Sterin. Przez cały dzień mnie nagrywał
– zbierał materiały do multimedialnego podręcznika Mass Media for
the Digital Millennium, który przygotowywał dla Pearson Books. Kilka
miesięcy później Chuck zasugerował mi, że jego redaktor, Jeanne Zalesky, mogłaby zainteresować się Nowymi nowymi mediami.
Jeanne okazała się redaktorem idealnym. Autor ma napisać książkę, a rolą redaktora jest powierzenie jej wydawcy, a następnie pokierowanie owym wydawcą w taki sposób, by praca zdobyła uznanie czytelników. Żywa, pełna entuzjazmu i mądra opieka Jeanne nad Nowymi nowymi mediami była dla mnie nieoceniona i odegrała istotną rolę
w publikacji tej książki. Chciałbym także podziękować Danielle Urban
z Elm Street Publishing Services za doskonałe zarządzanie tym przedsięwzięciem.
W związku z tym, że jestem jednocześnie autorem i wykładowcą,
każda napisana przeze mnie książka – nawet powieść science fiction –
jest do pewnego stopnia wynikiem inspiracji, których dostarczają mi
studenci. Nowe nowe media są owocem mojej pracy w kilku różnych
ośrodkach akademickich: zajęć dla studentów studiów licencjackich,
które prowadziłem w Fairleigh Dickinson University w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, zajęć dla słuchaczy studiów magisterskich w New School for Social Research i wreszcie kursów w ramach
Connected Education Online Program w latach osiemdziesiątych
i dziewięćdziesiątych. Kluczową rolę odegrały w tym przypadku zajęcia prowadzone przeze mnie w Fordham University w minionym dziesięcioleciu. Nie jestem w stanie wymienić tu nazwisk wszystkich studentów, którym należą się podziękowania. Jednak dwoje z nich – Mike
Plugh i Julia Gołobokowa – miało bardzo istotny wkład w moją refleksję. Ich nazwiska pojawiają się nie tylko w tych podziękowaniach, ale
także na kolejnych stronach książki.
Dziękuję także kilku użytkownikom nowych nowych mediów, którzy udzielili mi niezwykle wartościowych wskazówek i podzielili się ze
PAUL LEVINSON
NOWY JORK
CZERWIEC 2009
przedmowa i podziękowania
mną cennymi spostrzeżeniami. Są to między innymi: Barna Donovan,
Emon Hassan, Ken Hudson i Mark Molaro.
Jednym z głównych tematów Nowych nowych mediów, który badam
od lat, jest sposób, w jaki cyfrowa i mobilna komunikacja pozwala łączyć życie zawodowe i prywatne. Moja żona Tina Vozick była niezastąpionym rozmówcą i czytelnikiem tej pracy przed jej oddaniem do
druku – co więcej, była jedyną osobą, która przeczytała całą książkę,
zanim trafiła ona na biurko redaktora. Praktyka edytorska Tiny na
stronach Wikipedii stała się dla mnie nieocenioną pomocą podczas
pisania rozdziału poświęconego internetowej encyklopedii. Także nasze dorosłe już dzieci, Simon i Molly, stanowiły niewyczerpane źródło
inspiracji. Simon pokazał mi Facebook w 2004 roku, a Molly pierwsza
zwróciła moją uwagę na to, jak wielu jej rówieśników – dwudziestolatków – ogląda telewizję on-line.
To wszystko działo się kilka lat temu. Nowe nowe media stanowią
zapis i analizę niesamowitej rewolucji w dziedzinie komunikacji – a zatem także w naszym życiu – która nastąpiła w ostatnim czasie i którą
nadal obserwujemy. To się dzieje każdego dnia. Wystarczy przypomnieć, że zaledwie miesiąc temu pierwszy tweet został wysłany przez
astronautę przebywającego w przestrzeni kosmicznej…
9
Przedmowa do polskiego wydania
10
Bardzo się cieszę z niniejszego tłumaczenia Nowych nowych mediów na
język polski. Polska była pierwszym krajem, w którym ukazał się przekład mojej książki z 1997 roku Miękkie ostrze, czyli historia i przyszłość
rewolucji informacyjnej. Było to zresztą w ogóle pierwsze tłumaczenie
jakiejkolwiek mojej książki. Ponieważ Nowe nowe media, zajmujące
się tematem przyszłości Twittera, YouTube’a, Facebooka i blogów, są
w gruncie rzeczy kontynuacją Miękkiego ostrza, dlatego Polska słusznie
ponownie stała się krajem, w którym ukazuje się po raz pierwszy tłumaczenie mojej książki.
Szczególne podziękowania należą się Mariuszowi Hanowi, mojemu
studentowi na Uniwersytecie Fordham. Jego entuzjazm dla Nowych
nowych mediów sprawił, że książką zainteresowało się Wydawnictwo
WAM. Należy podkreślić, że chociaż ciągle wzrasta komunikacja internetowa z ludźmi, których nie poznaliśmy osobiście, bezpośredni kontakt w salach lekcyjnych, restauracjach i miejscach zamieszkania nadal
spełnia rolę fundamentu naszego życia.
Od czasu oddania do druku angielskiego wydania Nowych nowych
mediów w lecie 2009 roku kilka rzeczy się zmieniło. Prezydent Barack Obama, który elekcję w dużym stopniu zawdzięcza Facebookowi
i Twitterowi, nie jest już w Stanach Zjednoczonych tak popularny jak
w czasie wyborów, a politycy obu partii i całego świata uczą się wykorzystywać możliwości, jakie dają nowe nowe media. Wszystko to jest
jednak częścią rewolucji w komunikacji, o której mowa w książce – rewolucji, która na całym świecie zmienia konsumentów w producentów, czytelników w pisarzy, widzów w producentów YouTube’a.
Paul Levinson
Nowy Jork, czerwiec 2010