Narodowy Program Foresight Polska 2020

Transkrypt

Narodowy Program Foresight Polska 2020
Prof. Michał Kleiber
Polska Akademia Nauk
Przewodniczący Panelu Głównego
Warszawa, 13 listopada 2007
1
Czym jest Foresight?
¾
Foresight naukowo-technologiczny → Foresight
¾
Foresight jest procesem systematycznego
i wszechstronnego rozpoznawania dalekosiężnych
trendów rozwojowych w nauce i technologii oraz
identyfikacji obszarów o kluczowym znaczeniu dla
maksymalizacji korzyści społecznych
i gospodarczych.
Warszawa, 13 listopada 2007
2
Czym jest Foresight?
¾
¾
¾
¾
¾
Systematyczność
Wszechstronność
Dalekosiężność (5-30 lat)
Nauka i technologia w szerokim kontekście
społecznym
Podstawa tworzenia krajowej i regionalnej
prorozwojowej polityki państwa uwzględniającej
podaż osiągnięć badawczych i możliwości
rynkowego popytu
Warszawa, 13 listopada 2007
3
Czym jest Foresight?
Foresight jest procesem kreowania kultury
myślenia społeczeństwa o przyszłości,
w którym zarówno naukowcy jak i przedstawiciele
przemysłu oraz administracji publicznej biorą
udział w wyznaczaniu strategicznych kierunków
badań i rozwoju technologicznego w celu
przysporzenia jak największych korzyści
społecznych i ekonomicznych.
Warszawa, 13 listopada 2007
4
Foresight na świecie
Peru
Brazylia
Rep.
Korei
Japonia
(projekty 1-5)
Niemcy
1993
1960 1970 1980 1990
NiemcyJaponia
Tajlandia
RPA
Japonia
(projekt 6) Indonezja
Hiszpania
Holandia
Niemcy
Francja
1994
NPF
„Polska2020”
Austria
UK
1996
Warszawa, 13 listopada 2007
Polska
Zdrowie
i życie
Czechy
Niemcy Węgry
1998
2002 2003 2006
5
Po co Foresight?
¾
¾
¾
¾
¾
Wzrost konkurencji w wyniku procesów globalizacyjnych
Narastające ograniczenie budżetowe
Coraz większa waga kompetencji naukowotechnologicznych
Coraz większa złożoność procesów prowadzenia badań
i wdrażania ich wyników
Nowy styl uprawiania polityki – potrzeba społecznego
kontraktu na rzecz prorozwojowej polityki państwa
Warszawa, 13 listopada 2007
6
Po co Foresight?
„Przyszłości nie da się przewidzieć”
¾
¾
¾
¾
¾
¾
Analiza wielu możliwych „przyszłości”
Sugestie dotyczące realizacji pożądanych scenariuszy
Pozytywne doświadczenia w wielu krajach
Badania finansowane ze środków publicznych muszą być
rozliczalne – jeśli trudno udowodnić z góry ich wartość, to
należy przynajmniej racjonalnie wskazywać na ich potencjał
Pomoc w identyfikowaniu nowych obszarów aktywności,
a nie prosta selekcja priorytetów
Zdobycie dodatkowej wiedzy na temat sektora B+R
Warszawa, 13 listopada 2007
7
Foresight w Polsce?
¾
¾
¾
¾
¾
Czy jest o czym mówić przy obecnych nakładach na
B+R i słabych powiązaniach nauki z gospodarką?
Niechęć do aktywności planistycznej
Niedocenianie skutków odległych w czasie (budowa
kapitału ludzkiego, ochrona środowiska, zachowania
prozdrowotne,...)
Słabości oficjalnych dokumentów strategicznych
i częste zmiany organizacyjne w administracji
Słabość debaty publicznej
Warszawa, 13 listopada 2007
8
Foresight w Polsce?
¾
¾
¾
¾
¾
Niechęć do priorytetów i nadinterpretacja pojęcia „autonomia
badań naukowych”
Niedocenianie złożoności procesów innowacyjnych
Skłonność do kopiowania niekoniecznie aktualnych i
właściwych dla nas wzorców polityki innowacyjnej
Niezbędna jest silna, przemyślana, własna polityka badawczoinnowacyjna,
Foresight – krok w tym kierunku!
Warszawa, 13 listopada 2007
9
Cel przedsięwzięcia
¾ Określenie podstaw polityki badawczo-innowacyjnej kraju do
¾
¾
¾
¾
¾
roku 2020
Wciągnięcie do debaty publicznej wszystkich głównych
interesariuszy procesu budowy nowoczesnego państwa
Sformułowanie propozycji i oczekiwań pod adresem krajowego
systemu innowacji
Nadanie polskiej polityce prorozwojowej wymiaru
europejskiego i globalnego
Promocja społeczeństwa wiedzy
Określenie obszarów i badań, w których możliwa jest
komercjalizacja rezultatów i sformułowanie niezbędnych do
tego warunków
Warszawa, 13 listopada 2007
10
Metody
¾
¾
¾
¾
¾
¾
¾
¾
¾
Gromadzenie danych i ocena sytuacji
Metody heurystyczne (burza mózgów)
Identyfikacja trendów i kluczowych czynników
Analiza jawnych i ukrytych powiązań
Selekcja obszarów kluczowych
Analiza Delphi (weryfikacja obszarów kluczowych przez
ekspertów zewnętrznych)
Budowa scenariuszy
Konsultacje społeczne
Raport końcowy
Warszawa, 13 listopada 2007
11
Panele Pól Badawczych
i Panele Tematyczne
¾
¾
¾
ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ POLSKI
Jakość życia, zasoby energetyczne, ekologia, technologie na
rzecz ochrony środowiska, zasoby naturalne, nowe materiały,
transport, polityka ekologiczna, polityka produktowa, rozwój
regionów.
TECHNOLOGIE INFORMACYJNE I KOMUNIKACYJNE
Dostęp do informacji, ICT a społeczeństwo, ICT a edukacja, eBiznes, nowe media.
BIEZPIECZEŃSTWO
Bezpieczeństwo ekonomiczne (zewnętrzne i wewnętrzne),
intelektualne, socjalne oraz techniczno-technologiczne, rozwój
społeczeństwa obywatelskiego.
Warszawa, 13 listopada 2007
12
Organizacja
Panel
Główny
Konsorcjum
Koordynujące
Przedsięwzięcie
Aspekty
organizacyjne
MNiSW
I Komitet
Sterujący
Aspekty
merytoryczne
I. Panel Pola
Badawczego
II. Panel Pola
Badawczego
III. Panel Pola
Badawczego
Konferencje
i konsultacje
społeczne
20 paneli tematycznych
Warszawa, 13 listopada 2007
13
Procedury
Wyznaczenie celów
kluczowych przez Panele
Pól Badawczych
Opracowanie propozycji tematów
przez Panele Tematyczne
Opracowanie list priorytetów przez
Panele Tematyczne
Panel
Główny
Opracowanie kryteriów
oceny przez Panele Pól
Badawczych
Ocena priorytetów z wykorzystaniem
listy kryteriów przez Panele
Tematyczne
Sformułowanie makropriorytetów
przez Panele Tematyczne
Wykonane
Opracowanie zaleceń
formułowania tez do
Delphi przez PPB
Sformułowanie tez do badania Delphi
przez Panele Tematyczne
Pentor Research
International
Przeprowadzenie 2 rund Delphi
Przeprowadzenie analizy SWOT dla
wybranych makropriorytetów
Przez Panele Tematyczne
Opracowanie
scenariuszy przez
Panel Główny i
ekspertów z PPB
Instytut Nauk
Ekonomicznych PAN
Warszawa, 13 listopada 2007
Zakończenie prowadzenia analizy
PEST i Krzyżowej Analizy Wpływów
Opracowanie scenariuszy
sektorowych przez PT i PPB
14
Panel Główny
¾
¾
¾
¾
¾
¾
¾
¾
¾
¾
¾
¾
¾
¾
Prof. Michał Kleiber, PAN - Przewodniczący
Prof. Janina Jóżwiak, SGH - Zastępca Przewodniczącego
Prof. Krystyna Czaplicka, Główny Instytut Górniczy
Dr Krzysztof Gulda, Ministerstwo Gospodarki
Danuta Jabłońska, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
Prof. Michał Kulesza, Uniwersytet Warszawski
Prof. Marek Niezgódka, ICM, Uniwersytet Warszawski
Prof. Bogdan Marciniec, Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu
Prof. Mirosława Marody, Uniwersytet Warszawski
Dr Krzysztof Pawłowski , Wyższa Szkoła Biznesu-National-Louis University
Dr Wojciech Ratyński, Naczelna Organizacja Techniczna
Dr Andrzej Siemaszko, Krajowy Punkt Kontaktowy VII PR UE
Dr Jan Szomburg, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową
Prof. Tomasz Żylicz, Uniwersytet Warszawski
Warszawa, 13 listopada 2007
15
Kierownictwo Przedsięwzięcia
¾
¾
¾
¾
Prof. Wojciech Nowacki, IPPT PAN –Kierownik Przedsięwzięcia
Dr Jacek Kuciński, IPPT PAN – Zastępca Kierownika
Przedsięwzięcia ds. organizacji projektu i metodyki foresight;
Prof. Leszek Jasiński, INE PAN – Zastępca Kierownika
Przedsięwzięcia ds. badań ekonomiczno-statystycznych;
Dr Jerzy Głuszyński, PENTOR RESEARCH INTERNATIONAL –
Zastępca Kierownika Przedsięwzięcia ds. badań opinii
społecznej, organizacji debat społecznych oraz komunikacji ze
społeczeństwem.
Warszawa, 13 listopada 2007
16
HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘCIA
Przygotowanie oferty
Ustanowienie Konsorcjum Koordynującego
Wybór kluczowych ekspertów do Panelu
Głównego i Paneli Pól Badawczych
Identyfikacja Instytucji Partnerskich
i Organizacji Wspierających
Ustanowienie struktury
projektu i jego budżetu
XII.06
Gromadzenie i przetwarzanie danych
Opracowanie koncepcji bazy
danych i utworzenie portalu
IX.06
Ustalenie składu Panelu Głównego, Paneli Analiza danych statystycznych
Pól Badawczych i Paneli Tematycznych
I kluczowych dokumentów
KONFERENCJA OTWIERAJĄCA REALIZACJĘ NPF
III.07
Prace analityczne
I Etap pracy paneli: SWOT, burza mózgów,analiza wzajemnych wpływów, pierwsza lista priorytetów
badawczych, pierwsza wersja scenariusza, ustalenie tez do I ankiety Delphi, wybór grup targetowych
PIERWSZA RUNDA DELPHI ORAZ OPRACOWNAIE JEJ WYNIKÓW
XII.07
II Etap pracy paneli: analiza wyników Delphi, powtórne ustalenie priorytetów badawczych, agregacja
i weryfikacja tez, przeprowadzenie II rundy Delphi, opracowanie pierwszej wersji raportu
Prace
syntetyczne
XI.07
DEBATA I KONSULTACJE SPOŁECZNE - PREZENTACJA WYNIKÓW DELPHI
II.08
III.08
III Etap pracy paneli: opracowanie mapy klastrów, ostatecznej wersji scenariuszy oraz raportu
końcowego i rekomendacji dla MNiSW a także materiałów dla powszechnej prezentacji wyników NPF
VII.08
KONFERENCJA
PODSUMOWUJ
ĄCA NPF
Warszawa,
13 listopada 2007
17
Najważniejsze etapy realizacji NPF
1. Przeprowadzenie konferencji otwierającej
marzec 2007 √
I. 2. Ustalenie składu Paneli i grup targetowych do Delphi
√
3. Określenie zakresu prac Paneli Tematycznych
√
4. Prace analityczne paneli eksperckich w celu określenia
priorytetów i sformułowania tez do badania Delphi
√
II. 5. Badanie eksperckie Delphi (dwie rundy)
6. Przeprowadzenie analizy PEST, SWOT i krzyżowej analizy
wpływów dla wybranych priorytetów badawczych
7. Publiczna debata
marzec 2008
III. 8. Opracowanie scenariuszy przez PPB i Panel Główny
9. Wykonanie mapy klasterów i raportu końcowego
10. Konferencja podsumowująca
Warszawa, 13 listopada 2007
czerwiec 2008
18