Narodowy Program Foresight Polska 2020
Transkrypt
Narodowy Program Foresight Polska 2020
Prof. Michał Kleiber Polska Akademia Nauk Przewodniczący Panelu Głównego Warszawa, 13 listopada 2007 1 Czym jest Foresight? ¾ Foresight naukowo-technologiczny → Foresight ¾ Foresight jest procesem systematycznego i wszechstronnego rozpoznawania dalekosiężnych trendów rozwojowych w nauce i technologii oraz identyfikacji obszarów o kluczowym znaczeniu dla maksymalizacji korzyści społecznych i gospodarczych. Warszawa, 13 listopada 2007 2 Czym jest Foresight? ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ Systematyczność Wszechstronność Dalekosiężność (5-30 lat) Nauka i technologia w szerokim kontekście społecznym Podstawa tworzenia krajowej i regionalnej prorozwojowej polityki państwa uwzględniającej podaż osiągnięć badawczych i możliwości rynkowego popytu Warszawa, 13 listopada 2007 3 Czym jest Foresight? Foresight jest procesem kreowania kultury myślenia społeczeństwa o przyszłości, w którym zarówno naukowcy jak i przedstawiciele przemysłu oraz administracji publicznej biorą udział w wyznaczaniu strategicznych kierunków badań i rozwoju technologicznego w celu przysporzenia jak największych korzyści społecznych i ekonomicznych. Warszawa, 13 listopada 2007 4 Foresight na świecie Peru Brazylia Rep. Korei Japonia (projekty 1-5) Niemcy 1993 1960 1970 1980 1990 NiemcyJaponia Tajlandia RPA Japonia (projekt 6) Indonezja Hiszpania Holandia Niemcy Francja 1994 NPF „Polska2020” Austria UK 1996 Warszawa, 13 listopada 2007 Polska Zdrowie i życie Czechy Niemcy Węgry 1998 2002 2003 2006 5 Po co Foresight? ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ Wzrost konkurencji w wyniku procesów globalizacyjnych Narastające ograniczenie budżetowe Coraz większa waga kompetencji naukowotechnologicznych Coraz większa złożoność procesów prowadzenia badań i wdrażania ich wyników Nowy styl uprawiania polityki – potrzeba społecznego kontraktu na rzecz prorozwojowej polityki państwa Warszawa, 13 listopada 2007 6 Po co Foresight? „Przyszłości nie da się przewidzieć” ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ Analiza wielu możliwych „przyszłości” Sugestie dotyczące realizacji pożądanych scenariuszy Pozytywne doświadczenia w wielu krajach Badania finansowane ze środków publicznych muszą być rozliczalne – jeśli trudno udowodnić z góry ich wartość, to należy przynajmniej racjonalnie wskazywać na ich potencjał Pomoc w identyfikowaniu nowych obszarów aktywności, a nie prosta selekcja priorytetów Zdobycie dodatkowej wiedzy na temat sektora B+R Warszawa, 13 listopada 2007 7 Foresight w Polsce? ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ Czy jest o czym mówić przy obecnych nakładach na B+R i słabych powiązaniach nauki z gospodarką? Niechęć do aktywności planistycznej Niedocenianie skutków odległych w czasie (budowa kapitału ludzkiego, ochrona środowiska, zachowania prozdrowotne,...) Słabości oficjalnych dokumentów strategicznych i częste zmiany organizacyjne w administracji Słabość debaty publicznej Warszawa, 13 listopada 2007 8 Foresight w Polsce? ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ Niechęć do priorytetów i nadinterpretacja pojęcia „autonomia badań naukowych” Niedocenianie złożoności procesów innowacyjnych Skłonność do kopiowania niekoniecznie aktualnych i właściwych dla nas wzorców polityki innowacyjnej Niezbędna jest silna, przemyślana, własna polityka badawczoinnowacyjna, Foresight – krok w tym kierunku! Warszawa, 13 listopada 2007 9 Cel przedsięwzięcia ¾ Określenie podstaw polityki badawczo-innowacyjnej kraju do ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ roku 2020 Wciągnięcie do debaty publicznej wszystkich głównych interesariuszy procesu budowy nowoczesnego państwa Sformułowanie propozycji i oczekiwań pod adresem krajowego systemu innowacji Nadanie polskiej polityce prorozwojowej wymiaru europejskiego i globalnego Promocja społeczeństwa wiedzy Określenie obszarów i badań, w których możliwa jest komercjalizacja rezultatów i sformułowanie niezbędnych do tego warunków Warszawa, 13 listopada 2007 10 Metody ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ Gromadzenie danych i ocena sytuacji Metody heurystyczne (burza mózgów) Identyfikacja trendów i kluczowych czynników Analiza jawnych i ukrytych powiązań Selekcja obszarów kluczowych Analiza Delphi (weryfikacja obszarów kluczowych przez ekspertów zewnętrznych) Budowa scenariuszy Konsultacje społeczne Raport końcowy Warszawa, 13 listopada 2007 11 Panele Pól Badawczych i Panele Tematyczne ¾ ¾ ¾ ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ POLSKI Jakość życia, zasoby energetyczne, ekologia, technologie na rzecz ochrony środowiska, zasoby naturalne, nowe materiały, transport, polityka ekologiczna, polityka produktowa, rozwój regionów. TECHNOLOGIE INFORMACYJNE I KOMUNIKACYJNE Dostęp do informacji, ICT a społeczeństwo, ICT a edukacja, eBiznes, nowe media. BIEZPIECZEŃSTWO Bezpieczeństwo ekonomiczne (zewnętrzne i wewnętrzne), intelektualne, socjalne oraz techniczno-technologiczne, rozwój społeczeństwa obywatelskiego. Warszawa, 13 listopada 2007 12 Organizacja Panel Główny Konsorcjum Koordynujące Przedsięwzięcie Aspekty organizacyjne MNiSW I Komitet Sterujący Aspekty merytoryczne I. Panel Pola Badawczego II. Panel Pola Badawczego III. Panel Pola Badawczego Konferencje i konsultacje społeczne 20 paneli tematycznych Warszawa, 13 listopada 2007 13 Procedury Wyznaczenie celów kluczowych przez Panele Pól Badawczych Opracowanie propozycji tematów przez Panele Tematyczne Opracowanie list priorytetów przez Panele Tematyczne Panel Główny Opracowanie kryteriów oceny przez Panele Pól Badawczych Ocena priorytetów z wykorzystaniem listy kryteriów przez Panele Tematyczne Sformułowanie makropriorytetów przez Panele Tematyczne Wykonane Opracowanie zaleceń formułowania tez do Delphi przez PPB Sformułowanie tez do badania Delphi przez Panele Tematyczne Pentor Research International Przeprowadzenie 2 rund Delphi Przeprowadzenie analizy SWOT dla wybranych makropriorytetów Przez Panele Tematyczne Opracowanie scenariuszy przez Panel Główny i ekspertów z PPB Instytut Nauk Ekonomicznych PAN Warszawa, 13 listopada 2007 Zakończenie prowadzenia analizy PEST i Krzyżowej Analizy Wpływów Opracowanie scenariuszy sektorowych przez PT i PPB 14 Panel Główny ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ ¾ Prof. Michał Kleiber, PAN - Przewodniczący Prof. Janina Jóżwiak, SGH - Zastępca Przewodniczącego Prof. Krystyna Czaplicka, Główny Instytut Górniczy Dr Krzysztof Gulda, Ministerstwo Gospodarki Danuta Jabłońska, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Prof. Michał Kulesza, Uniwersytet Warszawski Prof. Marek Niezgódka, ICM, Uniwersytet Warszawski Prof. Bogdan Marciniec, Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu Prof. Mirosława Marody, Uniwersytet Warszawski Dr Krzysztof Pawłowski , Wyższa Szkoła Biznesu-National-Louis University Dr Wojciech Ratyński, Naczelna Organizacja Techniczna Dr Andrzej Siemaszko, Krajowy Punkt Kontaktowy VII PR UE Dr Jan Szomburg, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Prof. Tomasz Żylicz, Uniwersytet Warszawski Warszawa, 13 listopada 2007 15 Kierownictwo Przedsięwzięcia ¾ ¾ ¾ ¾ Prof. Wojciech Nowacki, IPPT PAN –Kierownik Przedsięwzięcia Dr Jacek Kuciński, IPPT PAN – Zastępca Kierownika Przedsięwzięcia ds. organizacji projektu i metodyki foresight; Prof. Leszek Jasiński, INE PAN – Zastępca Kierownika Przedsięwzięcia ds. badań ekonomiczno-statystycznych; Dr Jerzy Głuszyński, PENTOR RESEARCH INTERNATIONAL – Zastępca Kierownika Przedsięwzięcia ds. badań opinii społecznej, organizacji debat społecznych oraz komunikacji ze społeczeństwem. Warszawa, 13 listopada 2007 16 HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘCIA Przygotowanie oferty Ustanowienie Konsorcjum Koordynującego Wybór kluczowych ekspertów do Panelu Głównego i Paneli Pól Badawczych Identyfikacja Instytucji Partnerskich i Organizacji Wspierających Ustanowienie struktury projektu i jego budżetu XII.06 Gromadzenie i przetwarzanie danych Opracowanie koncepcji bazy danych i utworzenie portalu IX.06 Ustalenie składu Panelu Głównego, Paneli Analiza danych statystycznych Pól Badawczych i Paneli Tematycznych I kluczowych dokumentów KONFERENCJA OTWIERAJĄCA REALIZACJĘ NPF III.07 Prace analityczne I Etap pracy paneli: SWOT, burza mózgów,analiza wzajemnych wpływów, pierwsza lista priorytetów badawczych, pierwsza wersja scenariusza, ustalenie tez do I ankiety Delphi, wybór grup targetowych PIERWSZA RUNDA DELPHI ORAZ OPRACOWNAIE JEJ WYNIKÓW XII.07 II Etap pracy paneli: analiza wyników Delphi, powtórne ustalenie priorytetów badawczych, agregacja i weryfikacja tez, przeprowadzenie II rundy Delphi, opracowanie pierwszej wersji raportu Prace syntetyczne XI.07 DEBATA I KONSULTACJE SPOŁECZNE - PREZENTACJA WYNIKÓW DELPHI II.08 III.08 III Etap pracy paneli: opracowanie mapy klastrów, ostatecznej wersji scenariuszy oraz raportu końcowego i rekomendacji dla MNiSW a także materiałów dla powszechnej prezentacji wyników NPF VII.08 KONFERENCJA PODSUMOWUJ ĄCA NPF Warszawa, 13 listopada 2007 17 Najważniejsze etapy realizacji NPF 1. Przeprowadzenie konferencji otwierającej marzec 2007 √ I. 2. Ustalenie składu Paneli i grup targetowych do Delphi √ 3. Określenie zakresu prac Paneli Tematycznych √ 4. Prace analityczne paneli eksperckich w celu określenia priorytetów i sformułowania tez do badania Delphi √ II. 5. Badanie eksperckie Delphi (dwie rundy) 6. Przeprowadzenie analizy PEST, SWOT i krzyżowej analizy wpływów dla wybranych priorytetów badawczych 7. Publiczna debata marzec 2008 III. 8. Opracowanie scenariuszy przez PPB i Panel Główny 9. Wykonanie mapy klasterów i raportu końcowego 10. Konferencja podsumowująca Warszawa, 13 listopada 2007 czerwiec 2008 18