nr 2/2013

Budapeszt, 8 lutego 2013 r.
Biuletyn Ekonomiczny nr 2/2013
1. Rada Monetarna zdecydowała 29 stycznia 2013 roku o obniżeniu bazowej stopy
oprocentowania o kolejne 25 pb, z poziomu 5,75% do 5,50% (wcześniej stopę
bazową Rada redukowała już w ostatnich pięciu miesiącach o kolejne 25 pb).
2. Ceny artykułów konsumpcyjnych były w grudniu 2012 roku wyższe o 5,0% w
stosunku do cen z grudnia 2011 roku. W całym 2012 roku ceny artykułów
konsumpcyjnych wzrosły o 5,7% r/r. W szybkim tempie drożała żywność - o 7,0% r/r
(przy czym jaja o 26,1%, tłuszcz wieprzowy o 16,0%, mąka o 14,8%, olej spożywczy
o 13,7%, wędliny o 12,8%, żywność sezonowa o 12,9%). O 13,5% zdrożał alkohol i
wyroby tytoniowe. W porównaniu z poziomem sprzed roku koszty energii dla
gospodarstw domowych wzrosły o 4,7%, a gazu butlowego o 13,3%. Ceny odzieży
wzrosły o 1,4%, a usług o 4,5%, w tym wywóz śmieci o 8,1%, opłaty za kanalizację o
5,2%, opłaty za wodę o 5,0%. O 1,8% spadły natomiast ceny dóbr konsumpcyjnych
trwałego użytku. W stosunku do poprzedniego miesiąca ceny w grudniu 2012 roku
pozostały w zasadzie bez zmian. (KSH)
3. W okresie październik-grudzień 2012 roku bezrobocie na Węgrzech wyniosło 10,7%.
W badanym okresie liczba bezrobotnych wyniosła 468 tysięcy osób. W grupie
wiekowej 25-54 lat bezrobocie pozostało zasadniczo bez zmian (wzrost 0,1% r/r) i
wyniosło 9,8%, w grupie wiekowej 55-64 obniżyło się o 1,7% r/r (do poziomu 7,1%),
a wśród osób młodszych (15-24 lat) wyniosło 27,4% (wzrost o 1,1% w porównaniu z
analogicznym okresem sprzed roku). Spośród ogółu bezrobotnych 48,9%
poszukiwało pracy przez okres dłuższy niż rok, a przeciętny okres przebywania bez
zatrudnienia wyniósł 17,5 miesięcy. (KSH)
4. W okresie październik-grudzień 2012 roku zatrudnionych na Węgrzech było 3.909
tys. osób, co oznacza o 58 tys. osób więcej (wzrost o 1,5%), niż w analogicznym
okresie roku 2011. (KSH)
5. W okresie styczeń-listopad 2012 roku w ujęciu rocznym średnia płaca brutto osób
zatrudnionych na pełnym etacie wzrosła o 4,6% i wyniosła 221.200 HUF, przy czym
w sektorze prywatnym średnia płaca brutto wzrosła o 7,2% (do 231.400 HUF), a w
sektorze publicznym o 4,0% (do 214.400 HUF). Średnia płaca netto w gospodarce
narodowej (liczona bez ulg rodzinnych) wzrosła w badanym okresie o 2,0% r/r i
wyniosła 142.900 HUF. (KSH)
6. W listopadzie 2012 roku produkcja przemysłowa w relacji r/r odnotowała spadek
6,9% i taki sam poziom również po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych. W
stosunku do października 2012 roku, po wyeliminowaniu czynników sezonowych i
kalendarzowych, wskaźnik produkcji zmniejszył się w listopadzie 2012 o 0,1%. W
okresie styczeń-listopad 2012 roku produkcja przemysłowa była niższa o 1,5% r/r.
Eksport produktów przemysłowych zmniejszył się w okresie styczeń-listopad 2012
roku o 0,2% r/r, a w miesiącu listopadzie zmniejszył się o 4,9% r/r. Sprzedaż krajowa
produktów przemysłowych w okresie styczeń-listopad 2012 roku zmniejszyła się o
3,7% r/r, w samym listopadzie zaś o 12,0% r/r. (KSH)
7. W grudniu 2012 roku ceny produkcji sprzedanej przemysłu były niższe o 7,8% w
stosunku do grudnia 2011 roku, a w stosunku do poprzedniego miesiąca ceny wzrosły
o 0,5% (w okresie styczeń-grudzień 2012 roku wyższe o 4,3% r/r), przy czym ceny
sprzedaży krajowej wzrosły w grudniu o 0,8% r/r, a sprzedaży na eksport spadły o
3,6% r/r. (KSH)
8. Węgierski przemysł budowlany odnotował w listopadzie 2012 roku spadek o 11,7%
w porównaniu z listopadem 2011 roku, przy czym produkcja budynków zmniejszyła
się o 16,8%, zaś wykonanie robót budowlanych innego typu było niższe o 7,2%. W
okresie styczeń-listopad 2012 roku produkcja budowlana zmniejszyła się o 5,1% r/r.
W stosunku do listopada 2011 roku w listopadzie 2012 roku portfel nowych
zamówień na roboty budowlane był niższy o 18,9%, a skumulowana liczba zamówień
była wyższa o 12,5%. (KSH)
9. W listopadzie 2012 roku wartość węgierskiego eksportu wyniosła 7.296,2 mln EUR
(spadek o 2,0% w stosunku do listopada 2011 roku), a importu 6.636,7 mln EUR
(spadek o 1,7%), co oznacza, że - dodatnie dla Węgier - saldo obrotów handlowych
ukształtowało się na poziomie 659,5 mln EUR. W okresie styczeń-listopad 2012 roku
wartość węgierskiego eksportu wyniosła 74.633,0 mln EUR (wzrost o 0,8% r/r), a
importu 67.895,6 mln EUR (wzrost o 0,9% r/r). Saldo – dodatnie dla Węgier –
wyniosło w badanym okresie 6.737,4 mln EUR. (KSH)
10. W listopadzie 2012 roku wolumen obrotów handlu detalicznego zmniejszył się o
4,1% r/r, a w okresie styczeń-listopad 2012 roku o 2,0% r/r. W stosunku do
poprzedniego miesiąca, po wyeliminowaniu czynników sezonowych i
kalendarzowych, wolumen obrotów handlu detalicznego skurczył się o 0,4%. Wartość
obrotów handlu detalicznego (w tym również internetowego i wysyłkowego) w
listopadzie 2012 roku. wyniosła 692,0 mld HUF, a w okresie styczeń-listopad 2012
roku 7.416,0 mld HUF. (KSH)
11. W stosunku do listopada 2011 roku ceny produktów rolnych wzrosły w listopadzie
2012 roku o 18,5% (w okresie styczeń-listopad 2012 roku wzrosły o 15,4% r/r), przy
czym ceny upraw roślinnych wzrosły o 25,0% r/r, zwierząt żywych o 7,5%, w takim
samym stopniu produkty pochodzenia zwierzęcego (7,6%). (KSH)
12. Rezerwy międzynarodowe węgierskiego banku centralnego MNB wyniosły na
koniec grudnia 2012 roku 33.881,3 mln EUR (w analogicznym okresie 2011 roku
rezerwy wynosiły 37.774,0 mln EUR).
13. W styczniu 2013 roku obroty na Budapeszteńskiej Giełdzie Papierów
Wartościowych (BÉT) wyniosły 202.986 mln HUF (wzrost o 53,2% w stosunku do
2
poprzedniego miesiąca; spadek o 48,5% w stosunku do stycznia 2012 roku), a średnia
wartość dziennej transakcji wyniosła 9.226,6 mln HUF.
14. Prognozy wzrostu węgierskiego PKB: agencja Fitch Ratings przewiduje dla Węgier
wzrost gospodarczy w 2013 roku na poziomie 0,5%, analitycy Barclays prognozują
0,1%-owy wzrost, a Morgan Stanley stagnację.
15. 2013 – rokiem stagnacji gospodarczej?. Wg Instytutu GKI gospodarka węgierska w
2013 roku znajdzie się w stagnacji, przy jednoczesnym spadku inflacji. Prognoza na
2013 rok: wzrost PKB 0,0%, inflacja 4,5%, bezrobocie, 10,7%, inwestycje -2%,
produkcja przemysłowa 1%, przemysł budowlany 0%, handel detaliczny -0,5%,
eksport 5%, import 4,5%, kurs EUR/HUF 285,0, deficyt budżetowy 800 mld HUF,
płace brutto 4%.
16. Bank Światowy obniżył prognozy wzrostu gospodarczego. Po redukcji prognozy
wzrostu gospodarczego na 2013 rok w skali globalnej (z 3% do 2,4%), BŚ dokonał
korekty prognozy wzrostu PKB także względem jedenastu rozwijających się
gospodarek europejskich z 2,5% do 1,3%, w tym w stosunku do Węgier z 1,5% PKB
do 0,4%, (Polski z 3,2% do 1,5%).
17. Dane dot. zadłużenia państwa. Resort gospodarki opublikował komunikat, z którego
wynika, że zadłużenie państwa na koniec 2012 roku ukształtowało się na poziomie
20.720,1 mld HUF (co oznacza o 235 mld HUF mniej niż na początku ub.r.). Koszt
obsługi zadłużenia wyniósł w 2012 roku 1.202,4 mld HUF (i był wyższy o 100 mld
r/r).
18. Plany gruntownych zmian systemu wypłat środków unijnych. Rząd chce całkowicie
przekształcić system podziału i konkursów na środki unijne w następnym unijnym cyklu
projektowania budżetowego na lata 2014-20. Odgrywająca dotychczas główną rolę
Agencja Rozwoju Narodowego (NFÜ), odpowiedzialna za wdrożenie tzw. Planu
Rozwoju ‘Nowe Węgry’, przejdzie w przyszłości na dalszy plan, a zarządzanie zostanie
zdecentralizowane i przeniesione do poszczególnych resortów. Koordynacją procesów
zajmie się Rządowa Komisja ds. Rozwoju Narodowego.
19. Coraz dłuższa lista propozycji zakresu redukcji opłat. János Lázár, sekretarz stanu
kierujący Kancelarią Premiera, w wywiadzie dla Węgierskiej Agencji Prasowej MTI
wyraził opinię, że 10%-owa obniżka cen energii i ogrzewania dla gospodarstw
domowych nie jest wystarczająca. Powołał się przy tym na zdanie ekspertów, którzy
uważają, że na obecną chwilę koszty energii są o 30% wyższe od poziomu, który
społeczeństwo jest w stanie płacić. Oprócz propozycji dalszych redukcji opłat (za wodę,
kanalizację, i wywóz śmieci) pojawił się też pomysł obniżki cen usług kominiarskich.
20. Wyższa pula emisyjna obligacji skarbowych denominowanych w EUR. Centrum
Obsługi Zadłużenia Państwowego (ÁKK) zapowiedziało podniesienie do poziomu 1 mld
EUR - z wcześniejszych 600 mln EUR - kwoty puli emisyjnej 3-letnich obligacji
skarbowych w euro. Obligacje o nazwie Prémium Euró Magyar Államkötvény (tzw.
PEMÁK) skierowane zostały do drobnych inwestorów jeszcze w październiku ub.r.,
oferując 250 pb ponad inflację strefy euro, z wypłatą zysku dwa razy w roku. Sprzedaż
PEMÁK kontynuowana będzie przez następne 12 miesięcy. Dotychczas zakupem
obligacji zainteresowani byli (w 88%-ach) inwestorzy instytucjonalni, pozostała część to
gospodarstwa domowe.
21. Jedenaste porozumienie partnerskie z rządem. Porozumienie o partnerstwie
strategicznym resort gospodarki narodowej podpisał z IBM Magyarország. Współpraca
ma być skoncentrowana wokół innowacji, szkoleń i poszerzenia mocy produkcyjnych
firmy na Węgrzech oraz poszerzenia roli dostawcy informatycznego firmy. IBM ma
3
zintensyfikować swą współpracę w zakresie B+R z węgierskimi ośrodkami
uniwersyteckimi i innymi instytucjami naukowymi.
22. Zamieszanie wokół kursu forinta. W połowie stycznia br. rynki finansowe
zareagowały gwałtownym osłabieniem waluty węgierskiej do poziomu niemal 300
HUF za 1 EUR. 16.01 ministerstwo gospodarki opublikowało na portalu rządowym
komunikat, wskazując w nim głównego winowajcę zaistniałej sytuacji, o nastepującej
treści: Znów spekulują przeciwko forintowi. W zeszły wtorek Nouriel Roubini, jeden z
najbardziej wpływowych analityków finansowych świata, radził w przesyłanym
regularnie swoim abonentom biuletynie, iż „Dopóki rząd Węgier nie podpisze nowego
porozumienia kredytowego z MFW, proponujemy sprzedaż forinta.” Oznacza to, że
sugerował, by inwestorzy zagrali na osłabienie forinta. Wydaje się, że spekulanci
przyjęli radę Roubiniego i po przygotowaniach w środę, rozpoczęli atak na forinta, na
co wskazuje spadający od czwartku kurs waluty. Stało się więc jasne, że forint słabnie
nie z powodu opublikowanego w połowie tygodnia artykułu ministra gospodarki, tylko
dlatego, że spekulanci – co typowe dla ich działalności – szukali pretekstu, pod
którym będą mogli ukryć atak”. Po ukazaniu się tego komunikatu firma Roubini Global
Economics odpowiedziała, że to nie jej analiza i ocena, lecz późniejsza wypowiedź
kandydata ‘mającego największe szanse na zajęcie stanowiska prezesa MNB’ o
konieczności zastosowania agresywnego luzowania monetarnego wywołała obawy
rynków finansowych i osłabienie węgierskiej waluty.
23. Intensyfikacja projektów emisyjnych rządu. Centrum Obsługi Zadłużenia
Państwowego (ÁKK) poprosiło cztery zagraniczne instytucje finansowe – BNP Paribas,
Citigroup, Deutsche Bank oraz Goldman Sachs - do zorganizowania spotkań z
potencjalnymi inwestorami.
24. Istotny dla sektora bankowego wyrok SN. Sąd Najwyższy podjął bardzo ważną
decyzję z punktu widzenia interesów paruset tysięcy osób, które pobrały na Węgrzech
kredyty denominowane w walutach obcych. W swym wyroku - w sprawie wszczętej
przez dłużnika Banku OTP przeciwko swojemu bankowi - wydanym przez Sąd
Apelacyjny w Segedynie, uznał za nieuczciwą praktykę ustalanie przez bank
forintowej kwoty rat do spłacania według kursu sprzedaży danej waluty (zamiast
kursu jej zakupu, skoro przy udzielaniu kredytu, przy obliczaniu de facto przelanej na
konto dłużnika forintowej kwoty kredytu denominowanego w walucie obcej
stosowano taki właśnie kurs). Sąd Najwyższy, nie rozstrzygając wniosku
pozywającego OTP, postanowił przekazać sprawę do TSUE z wnioskiem o zajęcie
stanowiska w sprawie, której skutki finansowe dla węgierskiego sektora bankowego,
powszechnie stosującego cytowaną praktykę, mogą oznaczać 70 mld HUF strat, w
postaci kosztów odszkodowawczych.
25. 35%-owy procentowy podatek od zagranicznych depozytów. Zostanie nałożony na
środki (szacowane nawet na ok. 6,7 mld EUR) ukryte przed węgierskimi władzami
podatkowymi. Podatek ma obowiązywać retrospektywnie. Gabinet formułuje specjalną
grupę roboczą (ministerstwo SZ, gospodarki, Kancelaria Premiera), która ma rozmawiać
z władzami i przedstawicielami banków w Szwajcarii, a następnie Austrii i Cypru. Z
końcem ub.r. dobiegła końca specjalna (częściowa) amnestia podatkowa, podczas której
można było dokonać zwrotnego przelewu na Węgry środków finansowych z
zagranicznych rachunków bankowych, przy opłaceniu podatku w wymiarze 10%
(zamiast 20%). W wyniku akcji powróciło do kraju ok. 70 mld HUF, służby podatkowe
oceniają jednak, że poza granicami kraju nadal pozostaje jeszcze 1,5-2 bln HUF (w tym
w samej Szwajcarii ok. 1 bln HUF).
26. Delegacja MFW/UE w Budapeszcie. Zgodnie z harmonogramem działań kontrolnych i
sprawozdawczych, związanym z kredytem z 2008 roku, do Budapesztu przyjechała
4
(16.01) delegacja MFW/UE, by przeprowadzić (trwające tydzień) rozmowy z rządem i
dokonać przeglądu wydarzeń gospodarczych ostatniego półrocza. Podczas wizyty nie
zaplanowano rozmów ws. nowego kredytu dla Węgier.
27. Następna umowa o partnerstwie strategicznym. Rząd podpisał kolejną umowę o
partnerstwie strategicznym, tym razem z indyjską Tata Consultancy Services, która
działa na Węgrzech od 12 lat w zakresie usług informatycznych i doradztwa. Tata
zamierza powiększyć liczbę zatrudnionych oraz rozszerzyć na węgierskie ośrodki
uniwersyteckie swój program stypendiów naukowych. Dotychczas rząd zawarł
porozumienia strategiczne z takimi firmami, jak: Coca-Cola Magyarország Kft,
Richter Gedeon Nyrt, Alcoa-Köfém Kft, Daimler AG, Magyar Suzuki Zrt, Hankook
Tire Kft, Microsoft Magyarország Kft, GE Hungary Kft, Stadler Trains Magyarország
Vasúti Szolgáltató Kft, TESCO-GLOBAL Áruházak Zrt i IBM Magyarország Kft.
28. Zadłużenie konsumentów wobec dostawców energii. Według danych,
gromadzonych od zeszłego roku, Węgierskiej Agencji ds. Energii (MEH) kwota
zadłużenia konsumentów węgierskich, wymagalnego powyżej 60 dni, wynosi łącznie
76,5 mld HUF. Według stanu na koniec listopada ub.r.: z zapłatą za prąd zalegało 292
tysiące konsumentów (25,3 mld HUF), za gaz 329 tysięcy (36,0 mld HUF), a za
ogrzewanie 95 tysięcy (15,2 mld HUF).
29. Zamieszanie wokół systemu elektronicznych opłat drogowych. Kwestia budowy
systemu e-toll wzbudza na Węgrzech sporo emocji. W budżecie państwa założono, że
– mający w założeniu zacząć działać od połowy br. – przyniesie 75 mld HUF (a w
kolejnych latach już po ok. 150 mld HUF). Przetarg, rozpisany przez Państwową
Agencję Eksploatacji Autostrad (ÁAK), wygrała, najtańszą ofertą, spółka Getronics
Magyaroszág Kft., która następnie wycofała się z realizacji projektu (ze współpracy
zrezygnował jakoby jej kluczowy norweski podwykonawca). W opuszczone przez
zwycięzcę przetargu miejsce nie może natomiast wstąpić podmiot składający drugą
najlepszą ofertę (T-Systems Magyarország Zrt.) z uwagi na to, że przedstawił ofertę
przekraczającą przewidziany na ten cel budżet ÁAK. W sprawie zabrał głos premier
Węgier, który stwierdził (23.01), że państwo samo zbuduje system e-toll bez
rozpisywania kolejnego konkursu, twierdząc jednocześnie, że zaplanowane dochody
do budżetu nie są zagrożone.
30. Ustawa o grach hazardowych typu on-line w Brukseli. Rząd węgierski przedłożył
Komisji Europejskiej projekt regulacji dot. gier hazardowych typu on-line, zgodnie z
którym operatorzy (posiadający co najmniej 200 mln HUF kapitału zakładowego)
będą mogli składać wnioski o udzielenie 5-letniej licencji na prowadzenie
internetowych zakładów sportowych, gier karcianych, kasynowych, wyścigów
konnych i psów gończych, za opłatą 100 mln HUF za każdy rodzaj gry. Obowiązkowi
składania zeznań podatkowych organizatorzy podlegaliby co dwa tygodnie, opłacając
20% podatku od przychodów z gier. Dodatkowo co kwartał mieliby uiszczać opłatę z
tytułu nadzoru nad grami hazardowymi - 2,5% czystych przychodów z gier, nie mniej
jednak niż 100 tys. HUF i maksymalnie 50 mln HUF. Wygrane uzyskane przez
graczy na internetowych stronach gier hazardowych nie będą podlegać obowiązkowi
opłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Obowiązek ew.
blokowania/likwidacji stron internetowych z grami on-line funkcjonującymi bez
odpowiedniego zezwolenia spoczywać będzie na operatorach internetowych, którzy
będą też zobowiązani do zapewnienia urzędom skarbowym stałego dostępu do swych
serwerów.
31. Wzrasta import używanych samochodów. Według Weltauto liczba używanych
samochodów pochodzących z importu wzrosła w 2012 roku na Węgrzech o 71% r/r,
w stosunku zaś do 2010 roku o 300% i wyniosła 53 tys. samochodów (najwięcej
5
marki Opel). Ponad połowa samochodów sprowadzanych z zagranicy była starsza, niż
10 lat.
32. Mniejsze zużycie paliw. Według danych Zrzeszenia Dystrybutorów Paliw (MÁSZ)
konsumpcja paliw w 2012 roku obniżyła się na Węgrzech o 4,2% r/r i wyniosła 2,725
mld litrów, z czego benzyna stanowiła 1,198 mld litrów (spadek o 5,8%), a olej
napędowy 1,527 mld litrów (spadek o 3% r/r).
33. Strefy ‘wolnej przedsiębiorczości’. Rząd zdecydował o powstaniu kilkudziesięciu
takich stref na północnym wschodzie kraju, w dwóch najuboższych komitatach
Węgier, tj. Szabolcs-Szatmár-Bereg i Borsod-Abaúj-Zemplén. Wg rządu “istotą stref
jest, by wszystkie ulgi rozwojowe, inwestycyjne, podatkowe i zatrudnieniowe, które
składają się na możliwości tkwiące w danym regionie, były zawiadywane w ramach
kompleksowego programu”.
34. Środki na rozwój obszarów wiejskich. Ponad 1.300 mld HUF środków unijnych
przeznaczonych w latach 2007-2013 na rozwój wsi została przyznana w 93%-ach, a w
48%-ach wypłacona podmiotom uprawnionym. Do końca stycznia br. można było
składać jeszcze wnioski o wsparcie przekazania w formie darowizny lub kupnasprzedaży gospodarstwa przez gospodarzy powyżej 55 lat swoich gospodarstw na
rzecz gospodarzy, którzy nie skończyli jeszcze 40 lat, w zamian za uzyskanie przez
określony czas stałego świadczenia zastępującego ich dochody (na cel ten wydzielono
2,5 mld HUF), na stworzenie zaś nowych miejsc pracy poza sektorem agrarnym
przeznaczono 7,8 mld HUF, z intencją stymulowania osób żyjących z rolnictwa do
prowadzenia też innej działalności pozarolniczej (jeden wnioskodawca może uzyskać
maksymalnie 35 mln HUF).
35. Zgoda Brukseli na dotacje dla kopalni Márkushegyi. KE zatwierdziła wniosek
rządu o udzielenie finansowania wsparcia (42,25 mld HUF, tj. ok. 140 mln EUR)
pokrycia kosztów zamknięcia kopalni węgla brunatnego, zarządzanej przez hutę
Vértes Erőmű Zrt. Decyzją Komisji dofinansowanie przez rząd zostało uznane za
zgodne z przepisami Unii dotyczącymi dotacji państwowych. Do zamknięcia kopalni
ma dojść pod koniec 2014 roku.
36. Koniec rozmów z MFW/UE ws. nowego kredytu? Tak miał stwierdzić premier
Węgier w Brukseli po jednoznacznym ‘nie’ ze strony potencjalnych kredytodawców
wobec idei elastycznej linii kredytowej (FCL) dla Węgier. Premier zapowiedział
intensyfikację emisji węgierskich obligacji w walutach obcych.
37. Przedterminowa spłata transzy kredytu MFW/UE z 2008 roku. Węgry dokonały
spłaty (607 mln EUR) na dwa tygodnie przed terminem. Łącznie, do 28 października
2014 roku, pozostaje do spłacenia 5,5 mld EUR. Wcześniejsza spłata stała się
możliwa dzięki dużemu popytowi na węgierskie obligacje skarbowe (tzw. PEMÁK)
denominowane w euro (uzyskano środki na poziomie 1,325 mld EUR).
38. Współpraca z Katarem. P. Szijjártó, sekretarz stanu odpowiedzialny w Kancelarii
Premiera za kontakty gospodarcze z zagranicą, podpisał w Katarze list intencyjny w
sprawie współpracy w obszarze energetycznym. Wg niego Katar może stać się w
przyszłości ważnym elementem bezpieczeństwa energetycznego Węgier, a podpisana
umowa posłużyć ma za punkt wyjścia w rozmowach o dostępie do katarskiego LNG.
Tematem dalszych uzgodnień pozostaje formuła, w jakiej firmy węgierskie mogłyby
uczestniczyć w modernizacji infrastruktury elektro-energetycznej Kataru, a także
zacieśnianie kontaktów pomiędzy MOL i Qatar Petroleum. Węgierski wiceminister
dodał, że obroty handlowe wzrosły w ciągu ostatniego roku z 40 do 60 mln USD.
Podkreślił tez, że strategia rozwoju tego państwa - ogłoszona do 2016 roku - może
być szansą dla przedsiębiorstw węgierskich w zakresie technologii IT i
6
telekomunikacji, rozwoju dróg i kolei. Katar jest zainteresowany współpracą z
węgierskimi uczelniami w zakresie kształcenia techniczno-kolejowego oraz tworzenia
spółek joint venture w sektorze rolnictwa, hodowli bydła, drobiu, upraw pszenicy, a
także włączeniem przedsiębiorców węgierskich w prace przygotowawcze do
mistrzostw świata w piłce nożnej w 2022 roku.
39. Porozumienia strategiczne z firmami sektora IT. Kolejne porozumienie tego typu
rząd węgierski podpisał z węgierską filią Jabil Circuit Inc., amerykańskiego
poddostawcy dla światowych producentów IT, który na Węgrzech w trzech zakładach
(produkcyjnych, serwisowych i zintegrowanych usług logistycznych) zatrudnia ok.
7,5 tys. osób. Firma zainwestowała dotychczas na Węgrzech 300 mln USD, a jej
przychody w 2010 roku wyniosły 276 mld HUF. Podpisano też porozumienie z Nokia
Siemens Network Magyarország Kft., która zatrudnia na Węgrzech około tysiąca
osób i niedawno otworzyła nowe centrum usługowe.
40. E-bilety w Budapeszcie. EBRD zapowiedział dofinansowanie (kwotą 54,2 mln EUR)
elektronicznego systemu biletowego dla stołecznej komunikacji miejskiej. Umowa
kredytowa ma zostać podpisana wczesnym latem br., przetarg rozstrzygnięty w
drugiej połowie br., a sam system ma zostać wdrożony w 2014 roku.
41. Nowe węgierskie linie lotnicze? Węgierski portal informacyjny azutaz.hu, powołując
się na niemiecki BizTravel, podał, że jeszcze w tym roku mogłyby ruszyć linie
lotnicze o nazwie ‘Hungarian World Airways’ (Magyar Légutak a Világra, MLV
Zrt.), które miałyby wypełnić lukę po upadłym MALÉVie. Spółka MLV powstała we
wrześniu 2012 roku, a 640 mln EUR kapitału zakładowego zapewnili inwestorzy
arabscy, azjatyccy i europejscy.
42. Rosjanie odnowią elektrownię jądrową w Paks. Zapowiedział to premier Orban po
spotkaniu z prezydentem Putinem w Moskwie. Po wcześniejszej decyzji dot. budowy
węgierskiego odcinka gazociągu South Stream, to kolejny istotny element
wzajemnych relacji.
43. Chętni do udziału w rozbudowie elektrowni atomowej w Paks. W wywiadzie
udzielonym dla TV Duna rzecznik rządu poinformował, że do udziału w projekcie
rozbudowy elektrowni jądrowej w Paks (wartość inwestycji szacuje się na ok. 10 mld
USD, konkurs jeszcze nie został rozpisany) pretenduje 5 firm: francuska państwowa
firma Areva, wspólne konsorcjum Mitsubishi i Arevy pod nazwą Atmea,
amerykańskie Westinghouse wspólnie z Toshibą, południowo-koreańska państwowa
grupa Electric Power Corporation i Atomstrojexport w ramach konsorcjum Rosatomu,
który obiecuje zaangażowanie w budowę w 30%-ach węgierskie przedsiębiorstwa.
44. Węgierskie spółki gazowe E.ON wykupione przez państwo. MNV (Hungarian
National Asset Management Inc.) zatwierdziło wniosek o zakup przez państwową
grupę energetyczną MVM Zrt. węgierskiego działu gazowego grupy E.On, górną
granicę transakcji określając na ok. 875 mln EUR. Chodzi o spółki E.On Földgáz
Trade (hurtowy handel gazem; również długoterminowa umowa na dostawy gazu z
Rosji) i E.On Földgáz Storage (magazyny gazowe). Decyzje zapadły, choć techniczna
finalizacja transakcji została, jak twierdzi rząd, nieco odłożona w czasie z uwagi na
nieobecność w Budapeszcie kluczowych osób (premier Węgier i szef państwowej
grupy energetycznej MVM przebywali wówczas w Moskwie).
45. Firmy zaskarżają do sądu obniżkę cen energii dla gospodarstw domowych. Firmy
energetyczne, z powodu dokonanej od stycznia br. 10%-owej obniżki cen energii,
zwróciły się do sądu o zaskarżenie nieprawidłowych, w ich ocenie, wyliczeń przez
Węgierski Urząd ds. Energii (MEH) opłat za używanie sieci.
7
46. Zmniejszający się poziom kredytów u gospodarstw domowych. Według danych
MNB skumulowana wartość kredytów pobranych przez gospodarstwa domowe
skurczyła się w 2012 roku o 15%, do poziomu sprzed kryzysu i wyniosła łącznie
7.233,4 mld HUF. Przyczyn zjawiska należy upatrywać w niskim popycie
spowodowanym niesprzyjającymi warunkami makroekonomicznymi oraz w
jednorazowym czynniku, jakim była możliwość spłaty kredytów dewizowych po
preferencyjnym kursie (do lutego 2012 roku). Tendencję wzrostową (9,3%)
wykazywały jedynie kredyty konsumpcyjne pobierane w ramach rachunków
bieżących na codzienne wydatki.
47. Prawdopodobna emisja obligacji skarbowych o wartości 2 mld USD. Według
wypowiedzi ekspertów rynku finansowego dla Reutersa, po zakończeniu spotkań
władz węgierskich i inwestorów (roadshow w USA, Wlk. Brytanii i Niemczech)
Węgry w drugiej połowie bieżącego tygodnia wyemitują prawdopodobnie 5-10-letnie
obligacje dewizowe, denominowane w USD, o wartości 2 mld USD, z
oprocentowaniem 5,25-5,5% Według planu Centrum Obsługi Zadłużenia ÁKK,
przedłożonego w grudniu 2012 roku, finansowanie zadłużenia w kwocie 5,1 mld EUR
wymagalnego w 2013 roku rząd planuje rozwiązać emisją obligacji dewizowych
(EUR, USD) o wartości 4-4,5 mld EUR oraz wyemitowaniem 400 mln EUR obligacji
dla gospodarstw domowych i drobnych inwestorów (tzw. PEMÁK), dalsze 400 mln
EUR środków zamierza pozyskać od organizacji międzynarodowych. ÁKK już w
styczniu br. sygnalizowało, że wypuści na rynek nową serię PEMÁK, których
sprzedaż osiągnęła poziom 1 mld EUR. Wg centrum nie może to jednak zastąpić
pojawienia się państwa także na międzynarodowych rynkach kapitałowych..
48. Spadek obrotów na lotnisku międzynarodowym. Budapest Airport Zrt., firma
zarządzająca lotniskiem im. F. Liszta, odnotowała w 2012 roku - od momentu
ogłoszenia upadłości linii lotniczych Malév - spadek liczby pasażerów na poziomie
4,7% r/r. BA Zrt. liczyła (przed upadłością Malevu) na 9,2 mln pasażerów w 2012
roku, a lotnisko przyjęło faktycznie 8,5 mln. Zasadniczo zmienił się też skład linii
lotniczych korzystających z lotniska: z 26% w 2011 roku do 52% wzrósł udział tanich
linii lotniczych. W ramach działań oszczędnościowych zamknięto też Terminal nr 1, a
nadal nie jest rozwiązana kwestia budowy hotelu przylotniskowego, w sprawie której
trwają rozmowy.
49. Zaniżona wartość forinta w stosunku do dolara. Według The Economist,
publikującego najnowszą edycję swojego ‘indeksu BigMaca’ cena popularnej kanapki
wyrażona w dolarach wyniosła na Węgrzech 3,82 USD (830 HUF). W porównaniu z
ceną 4,37 USD w USA wskazuje to na 12,6% niedowartościowanie węgierskiej
waluty w stosunku do dolara amerykańskiego. Taka sama kanapka w Polsce kosztuje
2,94 USD, co równa się niedowartościowaniu PLN w porównaniu z USD na poziomie
32,6%.
50. Nowy wygląd rachunków za prąd. W dzienniku ustaw Magyar Közlöny
opublikowano (04.02) rozporządzenie resortu rozwoju ustalające wymogi dot.
wyglądu rachunków wystawianych odbiorcom energii przez operatorów.
Rozporządzenie wchodzi w życie w ciągu 15 dni od ogłoszenia i zawiera szczegółowe
wytyczne jakie dane powinny zawierać rachunki licznikowe miesięczne i roczne
rozliczeniowe. Operatorzy zobowiązani będą do umieszczania określonych w
rozporządzeniu dane w określonym układzie. Obecnie na pierwszej stronie rachunku
widnieje okres rozliczeniowy, zużycie przez odbiorcę energii, kwota do zapłaty i
termin płatności, a wyszczególnienie poszczególnych pozycji składających się na
końcową kwotę opłaty znajduje się na odwrotnej stronie. Według docelowego wzorca
na kolorowym tle na stronie głównej należy umieścić również informację na temat
8
oszczędności odbiorcy w danym okresie rozliczeniowym, a także licząc od 1 stycznia
2013 w rezultacie redukcji cen przez rząd.
51. Propozycja modyfikacji ustawy o kioskach tytoniowych. Z wniosku zmieniającego
ustawę o państwowym monopolu sprzedaży tytoniu przedłożonego przez resort
rozwoju wynika, że w przyszłych narodowych kioskach tytoniowych oprócz
produktów tytoniowych i dodatków, toto-lotka, czy bonów losowych, właściciele
będą mogli oferować także napoje alkoholowe, energetyzujące, kawę, wody
mineralne i napoje orzeźwiające, gazety, dzienniki, miesięczniki, periodyki i inne
produkty określone przez przepisy. Propozycja wymaga dokonania jeszcze
technicznych zmian związku z rozpisaniem koncesji. Również Bruksela powinna
wyrazić swoją aprobatę na rozszerzenie asortymentu.
52. Kolejne wizyty w ramach polityki ‘otwarcia na Wschód’. Kristóf Szatmári
sekretarz stanu w ministerstwie gospodarki odpowiedzialny za procesy regulacyjne i
kontakty gospodarcze z zagranicą, złożył na przełomie stycznia i lutego br. wizyty w
Indiach, Tajlandii i Wietnamie. W ramach polityki ‘otwarcia na Wschód’ i
prowadzonej w krajach regionu ofensywy węgierskiej dyplomacji gospodarczej
głównym celem było przygotowanie kolejnych posiedzeń wspólnych komisji
gospodarczych we właściwych resortach oraz izbach handlowych poszczególnych
państw i wsparcie realizacji konkretnych projektów biznesowych.
53. Nowe możliwości eksportu żywności do Rosji. Minister rozwoju obszarów
wiejskich S. Fazekas weźmie udział w międzynarodowych targach Prodexpo w
Moskwie. Ma tam też rozmawiać z rosyjskim ministrem rolnictwa na temat dalszego
rozwoju kontaktów i nowych możliwościach współpracy.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------Węgry - podstawowe wskaźniki makroekonomiczne
Wzrost PKB (%)
Produkcja przemysłowa (%)
Inflacja (%)
Bezrobocie (%)
2009
-6,3
-17,7
4,2
10,0
2010
1,2
10,5
4,9
11,2
Źródło: Węgierski Urząd Statystyczny (KSH)
9
2011
1,7
5,4
3,9
10,9
2012
-1,5 (VII-IX)
-6,9 (XI)
5,0 (XII)
10,7 (X-XII)