Nowe obszary biznesu

Nowe obszary
biznesu
Poszukiwanie nowych obszarów
f u n k c j o n o w a n i a f i r m y,
innowacyjność w połączeniu
z dbałością o środowisko jest
jednym z filarów strategii
biznesowej PGNiG. GK podejmuje
nowe wyzwania, dzięki solidnym
fundamentom, którymi są przede
wszystkim wiedza i doświadczenie
pracowników oraz zaplecze
finansowe. Nasze działania
w tym zakresie są zgodne
z podpisaną „Deklaracją w sprawie
zrównoważonego rozwoju
w branży energetycznej w Polsce”.
W Strategii Zrównoważonego
Rozwoju i Odpowiedzialnego
Biznesu w lipcu 2009 roku
wskazano dwa cele kluczowe
dla pomyślnej realizacji tego jej
filaru. Jeden dotyczy poszerzenia
działalności PGNiG o energetykę,
drugi – rozwoju kompetencji
PGNiG i realizacji projektów
w obszarze proekologicznych
rozwiązań.
Motorem działań PGNiG w obu
przypadkach są z jednej strony
ogromne potrzeby energetyczne
naszego kraju, otwierające
zarazem przed GK PGNiG
szanse rozwojowe, z drugiej
ograniczenia, którym musi stawić
czoło współczesny świat – przede
wszystkim kurczące się zasoby
energii i konieczność istotnego
o g r a n i c z a n i a e m i s j i C O 2.
10. Poszukiwanie nowych obszarów działalności biznesowej zgodnych z ideą zrównoważonego rozwoju
Cel I
Rozszerzenie zakresu działalności firmy o segment wytwarzania
i obrotu energią elektryczną
Uruchomienie projektów
kogeneracyjnych
Efekt
S z a c u n k o w a w a r t o ś ć i n w e s t y c j i
w Stalowej Woli – 1 900 mln zł,
projektowana produkcja energii
elektrycznej – 3 100 GWh.
PEC Olsztyn rocznie
M
wyprodukuje o ok. 2 160 ton
C O 2 m n i e j .
Zamiana dużych źródeł ciepła na małe,
biogazownie
70
PGNiG
Zadania
14
Marcin Lewenstein
Dyrektor, Biuro Planowania Strategicznego,
Departament Strategii
zrealizowane
40
w toku
6
opóźnione
Posiadając produkt ekologiczny z dużym potencjałem rozwojowym, którym jest gaz ziemny, PGNiG
kieruje znaczące środki na uruchamianie nowych
projektów w obszarze energetyki. To zadanie
często obarczone dużym ryzykiem, wymagające
znacznych nakładów finansowych i uwarunkowane
wieloma zależnościami polityczno-gospodarczymi.
Z drugiej strony energetyka oparta na spalaniu
paliw gazowych w układach kogeneracyjnych,
w których jednocześnie wytwarza się energię elektryczną oraz ciepło, łączy w sobie wszystkie najkorzystniejsze cechy: walory ekologiczne paliwa,
a także wysoką efektywność procesu. Inwestycje
zasilane gazem ziemnym to obecnie najbardziej
dynamiczny kierunek zastosowań gazu ziemnego
jako paliwa dla energetyki. To szereg korzyści
nie tylko dla GK PGNiG, ale również dla naszego
najbliższego otoczenia. Rozwój polskiej gospodarki
spowoduje wzrost popytu na energię elektryczną.
Źródła gazowe mogą więc stać się cennym uzupełnieniem polskiego sektora energii elektrycznej
zdominowanego przez paliwo węglowe, dobrze
współgrać z rozwojem odnawialnych źródeł energii i stanowić szybką rezerwą mocy w szczytowym
zapotrzebowaniu. Dużym wsparciem dla kogeneracji może być kontynuacja polityki Unii Europejskiej w zakresie walki z emisją szkodliwych dla
środowiska naturalnego gazów (niskoemisyjność).
Co ważne, kogeneracja gazowa wymaga niższych
niż elektrociepłownie węglowe nakładów finansowych, czas realizacji inwestycji jest krótszy, może
być wspierana także finansowaniem zewnętrznym.
Realizacja dużych projektów elektroenergetycznych pozwoli PGNiG na stworzenie solidnego
fundamentu do budowy segmentu elektroenergetyka GK PGNiG, a docelowo na przekształcenie GK PGNiG w nowoczesne przedsiębiorstwo
multienergetyczne. Jednym z podstawowych
filarów takiej działalności jest rozszerzenie zakresu
oferty kierowanej do Klientów o nowe produkty,
odpowiadające na ich potrzeby w dziedzinie różnych mediów, a w szczególności sprzedaży energii
elektrycznej. W ramach poszukiwania nowych
rozwiązań biznesowych zgodnych z zasadami
odpowiedzialnego biznesu, PGNiG stawia nie tylko
na produkcję energii w skojarzeniu, ale również na
zamianę dużych źródeł ciepła na małe, co pozwoli
na poprawę efektywności energetycznej procesów
i redukcję emisji zanieczyszczeń.
W obszarze zainteresowań PGNiG są też projekty
biogazowe. Wykorzystanie biogazu poza aspektami
środowiskowymi – redukcją emisji CO2 oraz ilości
odpadów biologicznych, ma duże znaczenie społeczne – aktywizuje zawodowo i tworzy miejsca
pracy na terenach rolniczych (szczególnie dawnych
PGR) czyli w miejscach o największym bezrobociu, zabezpiecza przed utratą rolnych zdolności
produkcyjnych poprzez uprawę areałów rolnych
zagrożonych stopniową transformacją w tereny
nieużytkowe, a także przyczynia się do lokalnej
dywersyfikacji dostaw gazu.
W listopadzie 2009 roku Walne Zgromadzenie
Akcjonariuszy PGNiG podjęło decyzję o powołaniu
spółki PGNiG Energia. Jej zadaniem jest realizacja
planów związanych z przekształceniem Grupy
w nowoczesny koncern multienergetyczny. PGNiG
Energia będzie się angażować w projekty związane
z budową bloków energetycznych, inwestycje
w zasilane gazem ziemnym instalacje kogeneracyjne (tj. wytwarzające jednocześnie prąd i ciepło)
oraz pilotażowe projekty biogazowe.
W wersji elektronicznej niniejszego raportu znajdą
Państwo więcej informacji na temat dobrych
praktyk w tym zakresie funkcjonujących w GK,
m.in. takich jak projekt budowy elektrociepłowni
gazowej w Stalowej Woli czy kogeneracja gazowa
w MPEC Olsztyn.
Odpowiedzialna energia
71
Cel II
Rozwój kompetencji w obszarze proekologicznych rozwiązań
(CCS, geotermia, CNG, LNG)
Współczesny świat jest coraz bardziej świadomy
tego, że jego dalszy rozwój powinien przebiegać
w sposób zrównoważony, przede wszystkim
z uwzględnieniem podstawowych ograniczeń,
którymi są kurczące się zasoby energii i konieczność istotnego ograniczania emisji CO2. Również GK
PGNiG angażuje swój kapitał ludzki oraz finansowy w różnego rodzaju projekty proekologiczne,
będące odpowiedzią zarówno na bieżące potrzeby
polskiego społeczeństwa, jak i z myślą o przyszłości. Część z nich to przedsięwzięcia inwestycyjne,
które już teraz lub wkrótce przyniosą konkretne
efekty. Inne mają charakter ekspercki, naukowy,
z dłuższą perspektywą realizacji.
W wersji elektronicznej niniejszego raportu znajdą
Państwo więcej informacji na temat dobrych praktyk w tym zakresie funkcjonujących w GK, m.in.
takich jak: udział w PGNiG w europejskim projekcie
SiteChar, współpracy z konsorcjum „Rozpoznanie
formacji i struktur do bezpiecznego składowania
CO2”, projektach geotermalnych, promocji CNG
czy gazyfikacji na bazie LNG.
Podsumowanie
Aktywność PGNiG w ramach filaru Poszukiwanie
nowych obszarów działalności biznesowej zgodnych z ideą zrównoważonego rozwoju obejmuje
przedsięwzięcia związane z dużymi nakładami
finansowymi, jak np. projekt w Stalowej Woli, ale
też szereg działań traktowanych jako inwestycja,
wkład firmy w kształtowanie rynku energii zgodnie
z zasadami zrównoważonego rozwoju. Tak przede
wszystkim rozumiemy nasze zaangażowanie
Wspieranie rozwoju
geotermii w Polsce
i za granicą
Realizacja prac badawczych w zakresie
składowania CO2 (CCS)
w popularyzację CNG, co powoli zaczyna przynosić
rezultaty. CNG zaczyna być postrzegane jako
najlepsze obecnie rozwiązanie w transporcie,
nie tylko przez użytkowników, ale również przez
legislatorów. Pokłosiem działań PGNiG, jest udział
w Klastrze E-Mobil powołanym przez Politechnikę
Warszawską oraz Urząd Miasta Warszawy. W jego
strukturze powstaje Zespół wspierający rozwój
transportu ekologicznego w Mieście Stołecznym.
Przyszłości służą też projekty, w których wkład
PGNiG to przede wszystkim wiedza i doświadczenie, kapitał intelektualny pracowników. To
przedsięwzięcia o charakterze międzynarodowym,
Gazyfikacja miast
w oparciu o LNG
jak prestiżowy projekt SiteChar, praca w grupach
roboczych Ministerstwa Gospodarki, ale też działalność badawcza Oddziału Centralnego Laboratorium Badawczo-Pomiarowego PGNiG. Równocześnie, dzięki innowacyjnym rozwiązaniom, jak
choćby wykorzystaniu LNG, już dziś PGNiG przyczynia się do poprawy życia mieszkańców wielu
terenów. Z kolei zaangażowanie w rozwijający się
rynek biogazowy, poza wkładem w rozwój alternatywnych źródeł energii, może ułatwić rozwiązanie
problemów społecznych wsi, zwłaszcza w uboższych rejonach Polski. Wszystkie te aktywności
wynikają wprost z przyjętej przez PGNiG filozofii
działania, opartej na wartościach zrównoważonego
rozwoju i odpowiedzialnego biznesu.
W tym rozdziale przedstawiono realizację dwóch
celów uznanych za kluczowe dla pomyślnej realizacji celu strategicznego, jakim jest poszukiwanie
nowych obszarów biznesu zgodnych z zasadami
zrównoważonego rozwoju, tak jak przewidywała
to Strategia przyjęta w lipcu 2009 roku.
W 2010 roku specjalnego znaczenia nabrał temat
poszukiwania gazu niekonwencjonalnego. To
zupełnie nowa działalność w Polsce, PGNiG posiada
najwięcej koncesji na jego wydobycie i było
pierwszą w Polsce firmą, która wykonała wiercenia
poszukiwawcze w lipcu 2010 rok. Dodatkowo,
zamieszczamy więc w tym rozdziale również informacje na temat gazu z łupków.
Trasa Zielonej linii – autobus CNG połączy Wrocław z Pragą
72
PGNiG
Przygotowane przez grupę w składzie:
Przemysław Baciak, Małgorzata Błaszczyńska,
Radosław Galbarczyk, Marek Hoffmann, Grażyna
Janicka, Monika Mielcarek, Dariusz Pastuszka,
Emilia Tomalska.
Rozwój CNG w Polsce
i jego popularyzacja
Efekt
3 4 s t a c j e C N G w P o l s c e
w 2010 roku.
J u ż 2 7 0 a u t o b u s ó w w P o l s c e j e s t
zasilanych CNG.
3 0 t y s m 3 g a z u L N G z u ż y w a j ą
mieszkańcy miejscowości Ińsko.
Wiercenia geotermalne PNiG Jasło – projekt
Landau, gdzie w niespełna dwa lata powstała
elektrownia geotermalna.
Zobowiązania na przyszłość
Filar strategiczny
Cele operacyjne
Cele szczegółowe na kolejny okres
Rozwój nowej oferty produktowej, wejście na rynek energii elektrycznej dla
klientów małych i średnich przedsiębiorstw i biznesowych z ofertą dual-fuel
(pakiet „gaz+prąd”)
Rozszerzenie zakresu działalności firmy
o segment wytwarzania i obrotu energią
elektryczną,
Opracowanie i wdrożenie działań na rzecz uwolnienia rynku gazu spod regulacji, przygotowanie PGNiG do wejścia nowych konkurentów na polski rynek
Rozwój projektów w wytwarzaniu opartym na gazie z krajowymi i międzynarodowymi partnerami oraz wykorzystanie gazu pozasystemowych złóż do wytwarzania technologii modułowej, a także outsourcing energetyczny dla firm
Przygotowanie systemu motywacyjnego dla członków zespołów zadaniowych,
usprawnienie procesów związanych z zarządzaniem dużymi projektami inwestycyjnymi oraz fuzji i przejęć, a także rozwój kompetencji analitycznych
Pełne rozpoznanie możliwości technicznych spalania gazu ziemnego w układach mikrokogeneracyjnych przez Oddział Centralnego Laboratorium
Badawczego
Poszukiwanie nowych obszarów
biznesu zgodnie z zasadami
zrównoważonego rozwoju
Rozwój kompetencji w obszarze
proekologicznych rozwiązań związanych
(składowanie CO2, geotermia, CNG, LNG)
Kontynuacja działań zmierzających do promocji CNG wśród klientów flotowych
(firm przewozowych, asenizacyjnych etc.), wypracowanie kompleksowej oferty, która zwiększy konkurencyjność CNG, w tym stworzenie produktu opartego
o CNG, stanowiącego kompleksowe rozwiązanie dla zajezdni autobusowych
Kontynuacja współpracy IGG oraz PGNiG na rzecz utrzymania/wprowadzenia
rozwiązań systemowych wspierających rozwój rynku CNG w Polsce (utrzymanie zwolnienia z akcyzy CNG oraz ewentualnego uzależnienia wprowadzenia
podatku od progowego, ustalonego wcześniej wolumenu sprzedaży CNG),
podejmowanie działań lobbingowych, budowanie świadomości społecznej
Odpowiedzialna energia
73
10.1. Gaz niekonwencjonalny
Najnowszymi źródłami gazu niekonwencjonalnego są
gaz zawarty w łupkach („shale gas”) oraz gaz uwięziony
w izolowanych porach skalnych („tight gas”).
Skały, w których zawarty jest gaz ziemny, znajdują
się na całej kuli ziemskiej, jednakże na skalę przemysłową wykorzystywane są jedynie w Stanach
Zjednoczonych, gdzie wydobycie gazu łupkowego rośnie bardzo intensywnie – w 1996 roku
było to 8,5 mld m3, podczas gdy w 2006 roku już
25 mld m3. W ostatnich latach wierci się tam nawet
4 tys. nowych otworów, które pomimo znacznego
kosztu (szacuje się, że koszt odwiertu niekonwencjonalnego jest o około trzy razy wyższy niż
w przypadku złóż konwencjonalnych) są w stanie
dostarczyć stałe ilości gazu nawet przez 30 lat.
Obecnie w Stanach Zjednoczonych ok. 10% wydobycia gazu pochodzi właśnie z tego rodzaju złóż.
Również w Polsce obserwuje się znaczące zainteresowanie gazem łupkowym, który według
szacunków zalega na głębokościach od 500 m do
4 km w strefie ciągnącej się skośnym pasem od
środkowego Pomorza po Lubelszczyznę, oraz na
obszarze leżącym na przedpolu Sudetów. W ostatnich latach Ministerstwo Środowiska wydało ponad
40 podmiotom przeszło 70 koncesji na poszukiwanie gazu niekonwencjonalnego w Polsce, z czego
około 20%, najwięcej w Polsce, posiada PGNiG.
Ponadto spółki z Grupy PGNiG wykonują prace
sejsmiczne i wiertnicze na zlecenie firm zagranicznych, co przyczynia się do wzrostu przychodów
Grupy. Firmy wiertnicze – PNiG Jasło, PNiG Kraków,
PNiG Nafta Piła zainwestowały znaczne kwoty w
nowoczesne urządzenia wiertnicze, spełniające
wszystkie wymagania inwestorów, przyjazne dla
środowiska naturalnego (mogą być zasilane z sieci
elektrycznej, mniej hałasują).
Obecnie firmy zainteresowane tematem gazu niekonwencjonalnego kończą analizowanie materiałów archiwalnych, pochodzących z wcześniejszych,
dosyć licznych polskich wierceń geologicznych.
Niektóre z nich wykonały również dodatkowe
prace sejsmiczne i badania geochemiczne. Na
przełomie 2010 i 2011 roku kilka spółek wykonało
pierwsze wiercenia w zakresie gazu łupkowego
– wstępne dane są obiecujące. Jednakże dopiero
w ciągu dwóch, trzech lat będzie możliwe określenie zasobów gazu łupkowego w Polsce, a także
fizycznych możliwości jego wydobycia.
74
PGNiG
W 2010 roku PGNiG zakończyło wiercenie odwiertu
Markowola-1 na Lubelszczyźnie. W związku z tym,
że analiza pomiarów geofizycznych wykazała
prawdopodobieństwo występowania niekonwencjonalnego złoża gazu typu tight gas, wykonano
zabieg hydraulicznego szczelinowania w tym
otworze.
Łupek, skała o niskiej przepuszczalności wymaga
szczelinowania, tak aby moc „uwolnić” gaz. W wyniku szczelinowania powstaje „wtórna” szczelinowatość, dzięki której możliwa staje się komercyjna
produkcja gazu. Zwiększenie w ostatnich latach
wydobycia gazu z łupków na skalę przemysłową
stało się możliwe dzięki nowym technologiom
szczelinowania, powodującym intensywny rozwój
sztucznych szczelin wokół otworu wiertniczego.
W otworach gazowych w łupkach często stosuje
się wiercenia poziome, o odcinkach poziomych
sięgających ok. 3 km. Pozwala to na utworzenie
maksymalnej powierzchni przewierconej skały.
Gaz w lupkach może znajdować się w mikroporach
skały, bądź być adsorbowany na cząsteczkach substancji organicznej. W pierwszym przypadku jest
uwalniany bezpośrednio do utworzonych szczelin,
natomiast gaz adsorbowany uwalnia się wskutek
obniżenia ciśnienia złożowego związanego z wierceniem otworu.
Pierwszy odwiert „Markowola-1” ze względu
na brak przemysłowego przepływu gazu został
zakwalifikowany jako negatywny i przeznaczony
do likwidacji. W marcu 2011 roku PGNiG wykonało odwiert Lubocino-1 na złożach w okolicach
Wejherowa w północnej Polsce. Wstępne wyniki
wskazują przepływ gazu na satysfakcjonującym
poziomie. PGNiG planuje przeznaczyć około
100 – 200 mln zł na poszukiwania gazu łupkowego
w kraju w 2011 roku.
Od kilkunastu miesięcy gaz łupkowy jest tematem medialnym. Co ciekawe, nastąpiła swoista
polaryzacja i teksty poświęcone łupkom oscylują
między skrajnościami. Z jednej strony pojawiają się
euforyczne doniesienia o gigantycznych zasobach
gazu łupkowego w naszym kraju, z drugiej strony,
teksty, które mogą wzbudzać niepokój Polaków.
Np. pojawiły się w prasie zdjęcia eksploatacji
roponośnych piasków, przedstawiające degradację
środowiska naturalnego na tym obszarze jako dotyczące terenów, na których wydobywany jest gaz
łupkowy, co jest nieprawdą. Potrzebna jest rzetelna
komunikacja przede wszystkim ze społecznościami
lokalnymi, na terenach poszukiwań. PGNiG już rozpoczęło prace w tym kierunku, przede wszystkim
myślimy o mieszkańcach terenów, na których już
prowadzimy lub planujemy poszukiwania gazu
łupkowego. W rok po wykonaniu pierwszego
odwiertu w Markowoli z inicjatywy PGNiG odbył się
specjalny warsztat, którego głównym celem było
dostarczenie wiedzy samorządowcom, wójtom,
sołtysom oraz przedstawicielom starostw z tych
gmin, na których terenie prowadzić będziemy
poszukiwania i eksploatację gazu z łupków. Więcej
informacji na ten temat znajdą Państwo w rozdziale poświęconym Środowisku.
Budowanie dobrych relacji ze społecznościami
lokalnymi i dbałość o środowisko naturalne to
fundamenty Strategii Zrównoważonego Rozwoju
i Odpowiedzialnego Biznesu PGNiG, ale też zasada
którą firma kierowała się od zawsze w swojej
działalności biznesowej. Niezależnie od ostatecznych efektów poszukiwań gazu łupkowego, warto
inwestować w rzetelną komunikację i otwarty
dialog, tak też będziemy działali tym razem.
10.2. Efektywność energetyczna – kaprys czy konieczność?
W sierpniu 2011 wchodzi w życie Ustawa o efektywności energetycznej
( E f E ) , u c h w a l o n a p r z e z S e j m R P w k w i e t n i u b r. 1 O t y m , j a k i e s k u t k i
może mieć dla odbiorców energii i dla PGNiG oraz jak nasza firma
przygotowuje się do tego procesu, rozmawiamy z Doradcą Zarządu
PGNiG Zofią Grajwodą.
Czego dotyczy Ustawa o efektywności energetycznej i w jakim celu została wprowadzona?
Poprawa efektywności wykorzystania energii jest
jednym z trzech celów przyjętych przez Unię Europejską w zakresie ochrony klimatu. Ustawa o efektywności energetycznej, uchwalona 15 kwietnia
br. stanowi wdrożenie Dyrektywy 2006/32/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady Europy w sprawie
efektywności końcowego wykorzystania energii
i usług z nią związanych. Jej celem jest zobowiązanie krajów Unii Europejskiej do optymalnego
korzystania z wszystkich rodzajów energii oraz
promowania innowacyjnych technologii, które
zmniejszają szkodliwe oddziaływanie sektora
energetycznego na środowisko. Określa też zasady
sporządzania audytów efektywności energetycznej oraz procedur związanych z pozyskiwaniem
uprawnień audytora efektywności energetycznej.
Zgodnie z ustawą EfE średnie krajowe zużycie
energii finalnej, czyli zużywanej na potrzeby własne odbiorców końcowych, powinno do 2016 roku
zmniejszyć się o 9% w stosunku do średniorocznego zużycia tej energii w latach 2001 – 2005.
W jaki sposób ma się to dokonać?
Przede wszystkim poprzez bardziej racjonalne
i oszczędne gospodarowanie energią na wszystkich poziomach – od przedsiębiorstw produkujących i sprzedających energię poczynając, na
odbiorcach końcowych kończąc. Promowane
będą projekty i inwestycje, które będą zawierać
rozwiązania energooszczędne. Choć sama ustawa
ukierunkowana jest na zmniejszenie zużycia
przez odbiorców końcowych (ok. 80% projektów
poprawy efektywności), to również w odniesieniu do przedsiębiorstw wytwarzających energię
elektryczną i ciepło przewidziano projekty modernizacyjne dotyczące zmniejszenia ich potrzeb
własnych, a w odniesieniu do przedsiębiorstw
sieciowych (przesyłających lub dystrybuujących
energie elektryczną , ciepło i gaz ziemny), również
projekty zmniejszające straty przesyłania lub
dystrybucji.
W związku z wejściem w życie ustawy EfE mówi
się o konieczności zakupu przez firmy tzw. „białych certyfikatów”? Czy może Pani wyjaśnić tę
tajemniczo brzmiącą nazwę?
Biały certyfikat to popularna nazwa świadectw
efektywności energetycznej, których posiadaniem,
po wejściu z życie ustawy, będzie musiała się wylegitymować każda firma, która sprzedaje odbiorcom końcowym: gaz ziemny, energię elektryczną
i ciepło. Choć cel, jaki został ustalony w EfE – czyli
oszczędność o 9% zużycia energii – dotyczy każdej
formy energii zużywanej przez odbiorców końcowych, a więc paliw stałych, olejów napędowych,
opałowych, benzyny, energii elektrycznej, ciepła
i gazu, to obowiązek zakupu certyfikatów i przedstawienia ich do umorzenia Prezesowi URE został
przypisany jedynie do wspomnianych powyżej firm
sprzedających sieciowe nośniki energii (energię
elektryczną, ciepło i gaz ziemny).
Firmy te będą zobligowane do pozyskania określonej liczby certyfikatów, w zależności od wielkości
sprzedawanej energii. Białe certyfikaty będą mogły
być pozyskiwane za realizację działań, których
skutkiem będą oszczędności w zużyciu energii
przez odbiorców końcowych oraz zmniejszanie
potrzeb własnych przedsiębiorstw, a więc pośrednio zwiększenie sprawności wytwarzania energii
elektrycznej i ciepła, i zmniejszenie strat w przesyle
i dystrybucji energii elektrycznej ciepła i gazu.
Szczegółowy katalog działań oszczędnościowych
zostanie opublikowany, a sposób ustalenia ilości
białych certyfikatów, jakie będą musiały corocznie
pozyskiwać w/w firmy zostanie określony w drodze rozporządzenia przez Ministra Gospodarki.
Przedsiębiorstwo posiadające białe certyfikaty
będzie przedkładać je prezesowi Urzędu Regulacji
Energetyki, który zgodnie z procedurą, będzie
je umarzał. Firma, która nie pozyska odpowiedniej liczby certyfikatów będzie musiała zapłacić
opłatę zastępczą, a przypadku niewywiązania się
z obowiązków – karę. Opłaty te będą wpływać
na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej z przeznaczeniem
na finansowanie przedsięwzięć poprawy efektywności, rozwoju Kogeneracji lub odnawialnych źródeł
energii.
Zofia Grajwoda, Doradca Zarządu
Co dla PGNiG oznacza wejście w życie
ustawy EfE?
Na pewno będziemy musieli się zmierzyć z dwiema
kwestiami: po pierwsze – zmniejszy się zużycie
gazu przez odbiorców końcowych, wymuszone działaniami oszczędnościowymi. Szacuję, że
do roku 2016 mogło to by być ok. 0,84 mld m3.
W konsekwencji może to oznaczać spadek naszych
przychodów. Tu należy zastrzec, że użytkowanie
gazu w obecnych warunkach dokonywane jest
z dużą sprawnością , a zatem potencjał oszczędności zużycia u odbiorców nie jest zbyt duży. Filozofia
zawarta w tej ustawie bazuje na założeniu realizacji
projektów poprawy oszczędności energii w przeliczeniu na energię pierwotną z ukierunkowaniem
na uzyskiwanie jak największych oszczędności (powyżej 10 ton/rok) przy jak najniższych nakładach.
W tym tkwi pewne ryzyko, że oszczędności zużycia
będą dotyczyć innych niż gaz nośników energii
wykorzystywanych i przetwarzanych z energii
pierwotnej z mniejszą sprawnością.
Po drugie, będziemy także musieli ponieść koszty
zakupu białych certyfikatów. Zakłada się, że będzie
to kwota nie większa niż wartość 3% rocznych
przychodów przedsiębiorstwa. W przypadku
PGNiG jest to kwota rzędu 330 mln zł rocznie.
Przedsiębiorstwo, które nie uzyska od swoich
klientów białego certyfikatu będzie mogło go także
kupić na towarowej giełdzie energetycznej.
Jest to proces analogiczny do wydawania obowiązujących już zielonych certyfikatów na energię ze
źródeł odnawialnych i czerwonych na produkcję
energii w Kogeneracji, czyli wytwarzanie ciepła
i energii elektrycznej w najbardziej efektywny
sposób.
Raport Społeczny
2010
75
W jednej z publikacji w Przeglądzie Gazowniczym mówi się wprost, że ustawa EfE jest niekorzystna dla sektora gazowego (tekst: „Problematyczna ustawa o efektywności energetycznej”,
Przegląd Gazowniczy nr 2, czerwiec 2011)
Prawdą jest, że przepisy tej ustawy w niesymetryczny sposób obciążają sprzedawców różnych
nośników energii, z niekorzyścią dla sektora
gazowego.
Jest to temat na oddzielną rozmowę, ale w skrócie
wymienię kilka takich punktów, choćby kwestię
wspomnianych już białych certyfikatów. Otóż obowiązek ich posiadania nałożony jest tylko na podmioty zajmujące się sprzedażą energii elektrycznej,
gazu ziemnego i ciepła.
Nie dotyczy to innych nośników energii, takich
jak paliwa stałe (węgiel, koks) lub paliwa ciekłe
ropopochodne (benzyna., olej napędowy, olej
opałowy). Tymczasem cel ograniczenia zużycia
o 9% wyznaczony jest w odniesieniu do wszystkich
nośników energii.
Kolejnym dowodem na nierówne traktowanie
producentów energii jest fakt, że dużym i energochłonnym odbiorcom energii elektrycznej
ustawa stwarza możliwość uwzględnienia efektów
przeprowadzenia energooszczędnych modernizacji
w rozliczeniach obowiązków uzyskania białych
certyfikatów przez przedsiębiorstwo sprzedające
temu odbiorcy energię elektryczną. Niestety, taka
sama regulacja nie obowiązuje już dużych, energochłonnych odbiorców gazu ziemnego. Jak więc
widać, wyraźnie uprzywilejowany jest tu sektor
energii elektrycznej.
Mimo to musimy przygotować się do wdrożenia
przepisów ustawy. W jaki sposób PGNiG to robi?
Wykonanie przez nas przepisów ustawy EfE
wpisuje się w Strategię Zrównoważonego Rozwoju
i Odpowiedzialnego Biznesu, którą Grupa Kapitałowa PGNiG przyjęła w lipcu 2009 roku. W związku
z ustawą EfE zarząd PGNiG przyjął założenia,
wychodzące naprzeciw jej rozwiązaniom. W każdy
z sześciu filarów strategii CSR wpisano działania
cząstkowe i cele operacyjne dla realizacji narodowego planu efektywności energetycznej.
Zgodnie z nimi wdrażanie przepisów ustawy EfE
w Grupie PGNiG będzie przebiegać dwutorowo:
•• Podejmiemy działania na rzecz efektywności
energetycznej w naszej firmie, głównie przez
oszczędności zużycia paliw i energii oraz
zmniejszenie strat w dystrybucji gazu.
•• Podobne działania podejmiemy na rzecz naszych
klientów, głównie poprzez współfinansowanie
przedsięwzięć w zakresie poprawy efektywności wykorzystania energii przez odbiorców
końcowych
76
PGNiG
Jak to będzie wyglądało w praktyce?
Działania na rzecz efektywności energetycznej
wewnątrz naszej grupy kapitałowej będą polegały
przede wszystkim na:
•• uwzględnieniu w planowanych remontach
lub modernizacji budynków działań służących
ograniczeniu potrzeb własnych, w tym z tytułu
zmniejszenia emisji lub odzyskiwania energii
z dekompresji gazu,
•• zmniejszeniu strat i zużycia paliw w dystrybucji
i magazynowaniu,
•• termomodernizacji obiektów sektora gazowego
i wymianie urządzeń na bardziej sprawne.
Istotną sprawą jest też wprowadzenie kryterium
efektywności energetycznej przy przetargach
publicznych na realizację inwestycji i zakupów,
a prawdziwą innowacją jest projekt utworzenia
w naszej firmie zawodu certyfikowanego audytora
energetycznego.
PGNiG angażuje się także w promowanie wykorzystania energii ciśnienia gazu i płynów złożowych
jako energii odzyskiwanej w procesach przemysłowych, wspieranie budowy biogazowi, badania
nad technologiami energooszczędnymi, itd. To
sa działania na rzecz ograniczenia konieczności
pozyskiwania energii pierwotnej.
A działania na rzecz klientów?
Tutaj nasza rola polegać będzie przede wszystkim na zachęcaniu klientów do jak najszerszego
stosowania rozwiązań energooszczędnych przy
korzystaniu z paliwa gazowego z jednej strony,
z drugiej zaś będziemy musieli poszukiwać nowych
możliwości biznesowych działania naszej GK, czyli
rozwijać nowe usługi w obszarach związanych
z poprawą efektywności wykorzystania energii.
Przed nami stoi więc konieczność opracowania
atrakcyjnej energooszczędnej oferty, sprzedaż
i doradztwo w tym zakresie. Aby osiągnąć ten cel
PGNiG zaprojektowało szereg szkoleń dla doradców kluczowych klientów tak, aby jak najlepiej
umieli zaprezentować klientom zalety energooszczędnych rozwiązań gazowych i przekonać
ich do takiej propozycji. W obliczu coraz bardziej
liberalizującego się rynku gazu takie działania są
nieodzowne, nie tylko dla utrzymania przez nas
pozycji lidera, ale w celu niedopuszczenia do utraty
części rynku na rzecz szeroko rozumianej konkurencji krajowej i zagranicznej, w tym konkurencji
produktowej wytworzonej na bazie gazu, a także
na rzecz konkurencji z innymi nośnikami energii.
Musimy pamiętać, że za kilka lat będzie to już
zupełnie inny rynek. Im szybciej wyjdziemy tym
zmianom naprzeciw, tym lepiej.
Jeśli chodzi natomiast o poszukiwania nowych obszarów rozwoju biznesu w działaniach naszej GK,
to uważam, że bardzo ważne będzie zaangażowanie PGNiG we współfinansowanie energooszczędnych projektów modernizacyjnych w przypadku
dużych klientów, nie tylko z sektora przemysłowego, ale i administracji publicznej. Zgodnie z ustawą
bowiem, do zapewnienia efektywności energetycznej zobowiązany jest też sektor publiczny. Dlatego
powinniśmy jak najszybciej podjąć współpracę
z samorządami terytorialnymi odnośnie przygotowania projektów związanych z poprawą efektywności energetycznej w gminach. W przypadku tego
segmentu klientów istotne będzie współfinansowanie inwestycji w zakresie poprawy efektywności
wykorzystania energii oraz doradztwa w zakresie
ochrony środowiska, szczególnie w obszarach
przewidywanych do gazyfikacji. Aby osiągnąć ten
cel, możemy bardziej wykorzystać potencjał spółek
budowlanych z naszej Grupy Kapitałowej i rozszerzyć zakres ich usług o prowadzenie modernizacji
instalacji u odbiorców gazu, budowę nowoczesnych obiektów przy użyciu energooszczędnych
technologii czy budowę obiektów skojarzonej
produkcji energii, ciepła i chłodu, w tym wykorzystania energii złoża.
I wreszcie ostatni, choć nie najmniej ważny aspekt,
to zaangażowanie się PGNiG w kwestie prawne.
Uważam, że jako jeden z największych w Polsce
graczy na rynku energii, powinniśmy brać czynny
udział w pracach legislacyjnych nad kształtem
Ustawy o efektywności energetycznej, w tym rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, a także
współdziałać w procesach opiniowania nowej dyrektywy unijnej w tym zakresie, z uwzględnieniem
specyfiki krajowego rynku energii, a także opiniowania projektów dostosowujących prawo krajowe
do zmian uregulowań unijnych. Powinniśmy także
wnieść swój wkład w prace nad stworzeniem
mechanizmów współpracy z odbiorcami, podejmującymi działania modernizacyjne, a także nad
metodami wyceny efektów programów oszczędnościowych już wdrożonych u klientów.
Jak więc widać, PGNiG kompleksowo i szerzej niż to
jest wymagane przygotowuje się do wypełnienia
obowiązków, które nakłada nań Ustawa o efektywności energetycznej.
Dziękuję za rozmowę
Rozmawiała: Anna Jarosz, PGNiG
1)
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011r. Dz. U. 94 poz.551