Karta charakterystyki
Transkrypt
Karta charakterystyki
KARTA CHARAKTERYSTYKI Ropa naftowa PGNiG SA Oddział w Sanoku Karta charakterystyki zgodna z wzorem określonym w rozporządzeniu REACH ze zm. rozporządzeniem 453/2010 Data sporządzenia Data aktualizacji 15.12.2014 r. 01.03.2016 r. wersja 1.0 wersja 1.3 SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikator produktu Nazwa Numer CAS Numer WE Numer indeksowy Numer rejestracji Ropa naftowa 8002-05-9 232-298-5 649-049-00-5 Substancja nie podlega obowiązkowi rejestracji (zwolnienie zgodnie z art. 2 ust. 7 lit. b; załącznik V poz. 7) 1.2. Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania odradzane Zastosowanie Surowiec do przetwórstwa chemicznego i petrochemicznego. Zakres stosowania Produkt dostępny wyłącznie do użytku zawodowego. 1.3. Dane dotyczące dostawcy karty charakterystyki Nazwa Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA Oddział w Sanoku Adres ul. Sienkiewicza 12, 38-500 Sanok Numer telefonu +13 46 52 184 Numer faksu +13 46 52 519 e-mail osoby odpowiedzialnej za [email protected] informacje o danych zawartych w karcie charakterystyki 1.4. Numer telefonu alarmowego PGNiG SA Oddział w Sanoku tel. + 13 4652134 (24 h) SEKCJA 2: Identyfikacja zagrożeń 2.1. Klasyfikacja substancji lub mieszaniny Substancja jest zaklasyfikowana jako stwarzająca zagrożenie zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008: Flam. Liq. 2 H225 Carc. 1B H350 Muta. 1B H340 Repr. 2 H361fd STOT SE 3 H336 Skin Irrit. 2 H315 Asp. Tox. 1 H304 Aquatic Chronic 2 H411 Objaśnienia symboli i zwrotów H – patrz sekcja 16 Substancja jest zaklasyfikowana jako niebezpieczna zgodnie z kryteriami klasyfikacji wg dyrektywy 1999/45/WE: F; R11 Rakotw. Kat. 2; R45 Muta. Kat. 2; R46 Xn; R65 Xi; R38 R67 N; R51-53 Objaśnienia symboli i zwrotów R – patrz sekcja 16 Zagrożenia dla człowieka wynikające z toksyczności i analizy skutków specyficznych dla zdrowia człowieka: Substancja rakotwórcza (kategorii zagrożenia 1B). Może powodować raka. Działanie mutagenne na komórki rozrodcze (kategoria zagrożenia 1B). Może powodować wady genetyczne. Działanie szkodliwe na rozrodczość (kategoria zagrożenia 2). Podejrzewa się, że działa szkodliwie na płodność. Podejrzewa się, że działa szkodliwie na dziecko w łonie matki. Działanie toksyczne na narządy docelowe – narażenie jednorazowe (kategoria zagrożenia 3), działanie narkotyczne. Może wywoływać uczucie senności lub zawroty głowy. Działanie drażniące na skórę (kategoria zagrożenia 2). Działa drażniąco na skórę. Ropa naftowa wersja 1.3 Strona 1 z 11 KARTA CHARAKTERYSTYKI Ropa naftowa PGNiG SA Oddział w Sanoku SEKCJA 2: Identyfikacja zagrożeń Zagrożenie spowodowane aspiracją (kategoria zagrożenia 1). Połknięcie i dostanie się przez drogi oddechowe może grozić śmiercią. Zagrożenia dla środowiska: Substancja stwarzająca zagrożenie dla środowiska wodnego – zagrożenie przewlekłe (kategoria 2). Działa toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki. Zagrożenia dla człowieka i środowiska wynikające z właściwości fizykochemicznych: Substancja ciekła łatwopalna (kategoria zagrożenia 2). Wysoce łatwopalna ciecz i pary. 2.2. Elementy oznakowania Substancja wymaga oznakowania zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008. Piktogramy: GHS02, GHS07, GHS08, GHS09 Hasło ostrzegawcze: Niebezpieczeństwo Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia: H225 Wysoce łatwopalna ciecz i pary. H350 Może powodować raka. H340 Może powodować wady genetyczne. H361fd Podejrzewa się, że działa szkodliwie na płodność. Podejrzewa się, że działa szkodliwie na dziecko w łonie matki. H336 Może wywoływać uczucie senności lub zawroty głowy. H315 Działa drażniąco na skórę. H304 Połknięcie i dostanie się przez drogi oddechowe może grozić śmiercią. H411 Działa toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki. Zwroty wskazujące środki ostrożności: P201 Przed użyciem zapoznać się ze specjalnymi środkami ostrożności. P202 Nie używać przed zapoznaniem się i zrozumieniem wszystkich środków bezpieczeństwa. P210 Przechowywać z dala od źródeł ciepła/iskrzenia/otwartego ognia/gorących powierzchni. – Palenie wzbronione. P281 Stosować wymagane środki ochrony indywidualnej. P301+P310 W PRZYPADKU POŁKNIĘCIA: Natychmiast skontaktować się z OŚRODKIEM ZATRUĆ lub lekarzem. P331 NIE wywoływać wymiotów. Właściwe elementy oznakowania zgodnie z art. 25 i art. 32 ust. 6 rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008: Informacja uzupełniająca wymagana zgodnie z zał. XVII do rozporządzenia WE nr 1907/2006 (REACH) (pkt. 28): Produkt przeznaczony wyłącznie do użytku zawodowego. 2.3. Inne zagrożenia Ocena PBT lub vPvB zgodnie z zał. XIII REACH – nie oceniono. Produkt jest nierozpuszczalny w wodzie, utrzymuje się na powierzchni wody. Produkty naftowe są toksyczne dla organizmów wodnych. Toksyczność skażonych wód może się utrzymywać nawet do dwóch miesięcy. Ropopochodne skażające glebę powodują jej zbrylanie oraz związane z tym zmiany właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych. Masowo obumierają organizmy zwierzęce zasiedlające powierzchniowe warstwy gleby, następuje gwałtowny wzrost azotanowej substancji organicznej wskutek zaniku bakterii nitryfikacyjnych. Po 3-4 tygodniach następuje wymieranie roślin. SEKCJA 3: Skład/informacja o składnikach 3.1. Substancje Nazwa Numer CAS Numer WE Numer indeksowy Ropa naftowa 8002-05-9 232-298-5 649-049-00-5 Ropa naftowa jest substancją wieloskładnikową o zmiennym składzie. Zawiera węglowodory parafinowe (20-60%), olefinowe, naftenowe (40-75) i aromatyczne (10-15%). Na podstawie badań składu określono zawartość benzenu <1%, ksylenów <5%, toluenu <5%, heksanu <5%. Może zawierać niewielkie ilości związków azotu, tlenu i siarki. Klasyfikacja ropy naftowej (uwzględniono uwagę H): wg rozporządzenia (WE) nr 1272/2008: wg dyrektywy 1999/45/WE: Flam. Liq. 2 Carc. 1B Muta. 1B Repr. 2 STOT SE 3 Skin Irrit. 2 Asp. Tox. 1 Ropa naftowa H225 H350 H340 H361fd H336 H315 H304 F; R11 Rakotw. Kat. 2; R45 Muta. Kat. 2; R46 Xn; R65 Xi; R38 R67 N; R51-53 wersja 1.3 Strona 2 z 11 KARTA CHARAKTERYSTYKI Ropa naftowa PGNiG SA Oddział w Sanoku SEKCJA 3: Skład/informacja o składnikach Aquatic Chronic 2 H411 Objaśnienia skrótów, symboli, zwrotów R i H – patrz sekcja 16 SEKCJA 4: Środki pierwszej pomocy 4.1. Opis środków pierwszej pomocy Narażenie przez drogi oddechowe Wyprowadzić lub wynieść poszkodowanego z zanieczyszczonego terenu poza zasięg skażenia parami ropy naftowej na świeże powietrze. Jeżeli stwierdzono brak oddechu u poszkodowanego zastosować sztuczne oddychanie i natychmiast wezwać lekarza. Jeżeli wystąpią inne dolegliwości (np. bóle i zawroty głowy oraz inne objawy działania narkotycznego) wezwać lekarza. Zapewnić poszkodowanemu ciepło i warunki do odpoczynku. Kontakt ze skórą Natychmiast zdjąć zanieczyszczoną odzież i buty, w miarę możliwości umieścić w zamkniętym pojemniku (zagrożenie pożarem i skażenia środowiska). Myć skórę dużą ilością ciepłej wody z mydłem i dokładnie spłukać czystą wodą, najlepiej bieżącą. Jeśli wystąpi podrażnienie (zaczerwienienie, swędzenie, ból) zapewnić poszkodowanemu konsultację dermatologiczną. Kontakt z oczami Usunąć szkła kontaktowe (jeżeli są noszone). Natychmiast przemywać oczy dużą ilością letniej wody, przez co najmniej 15 min. (przy odwiniętych powiekach), unikać silnego strumienia wody ze względu na ryzyko uszkodzenia rogówki, w przypadku zanieczyszczenia jednego oka, chronić w trakcie przemywania drugie oko przed zanieczyszczeniem. Jeśli podrażnienie lub inne objawy narażenia się utrzymują zapewnić poszkodowanemu konsultację okulistyczną. Osoby narażone na skażenie oczu powinny być pouczone o konieczności i sposobie ich natychmiastowego płukania. Narażenie przez przewód pokarmowy Nie wywoływać wymiotów! Natychmiast wezwać lekarza. Nie podawać do picia mleka, tłuszczów, alkoholu. 4.2. Najważniejsze ostre i opóźnione objawy oraz skutki narażenia Przy narażeniu inhalacyjnym na wysokie stężenia par mogą wystąpić bóle i zawroty głowy, uczucie osłabienia, działanie narkotyczne, wymioty, depresja ośrodkowego układu nerwowego. Mogą pojawić się objawy podrażnienia dróg oddechowych i oczu. Oblanie dużej powierzchni skóry zwiększa ryzyko zatrucia, ponadto może spowodować podrażnienie skóry, a w przypadku długotrwałego kontaktu oparzenia chemiczne. Po połknięciu mogą wystąpić bóle brzucha, nudności, objawy ze strony układu nerwowego. Szczególnie niebezpieczna jest możliwość przedostania się substancji do płuc w trakcie połykania lub wymiotów – może wystąpić uszkodzenie płuc, obrzęk płuc i śmierć. Objawy obrzęku płuc mogą być opóźnione. 4.3. Wskazania dotyczące z poszkodowanym wszelkiej natychmiastowej pomocy lekarskiej i szczególnego postępowania UWAGA! Pacjenta nieprzytomnego ułożyć w pozycji bocznej ustalonej, zapewnić spokój, chronić przed utratą ciepła, kontrolować oddech i puls. Nigdy nie wywoływać wymiotów ani nie podawać niczego doustnie osobie nieprzytomnej lub zamroczonej. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów (nawet po upływie kilkudziesięciu godzin od narażenia) wezwać natychmiast lekarza lub odwieźć poszkodowanego do szpitala, pokazać opakowanie, etykietę lub kartę charakterystyki. Osoby udzielające pierwszej pomocy muszą być wyposażone w środki ochrony indywidualnej patrz sekcja 8 (w zależności od skali zagrożenia). SEKCJA 5: Postępowanie w przypadku pożaru 5.1. Środki gaśnicze Odpowiednie środki gaśnicze: Proszki gaśnicze, dwutlenek węgla, piany gaśnicze, woda – prądy rozproszone. Niewłaściwe środki gaśnicze: Nie stosować zwartych strumieni wodnych na otwartą powierzchnię cieczy. 5.2. Szczególne zagrożenia związane z substancją lub mieszaniną: Pary tworzą mieszaniny wybuchowe z powietrzem. Są cięższe od powietrza, gromadzą się przy powierzchni ziemi i w dolnej części pomieszczeń. Mogą przenosić się do odległych źródeł zapłonu. Iskry mogą spowodować zapłon lub wybuch. Zbiorniki narażone na działanie ognia lub wysokiej temperatury mogą eksplodować. W środowisku pożaru wydzielają się gazy toksyczne i dymy zawierające m.in. tlenek węgla. 5.3. Informacje dla straży pożarnej Pojemniki i zbiorniki zawierające substancję należy w miarę możliwości usunąć z miejsca zagrożonego pożarem (jeżeli nie stwarza to zagrożenia dla ludzi i środowiska), w przypadku gdy usunięcie nie jest możliwe należy chłodzić je wodą z bezpiec znej Ropa naftowa wersja 1.3 Strona 3 z 11 KARTA CHARAKTERYSTYKI Ropa naftowa PGNiG SA Oddział w Sanoku SEKCJA 5: Postępowanie w przypadku pożaru odległości. Uwaga: nie usuwać zbiorników już eksponowanych na działanie ognia lub wysokiej temperatury (groźba wybuchu). Specjalne wyposażenie ochronne strażaków: Podstawowa odzież ochronna i środki ochrony indywidualnej będących na wyposażeniu jednostek Państwowej Straży Pożarnej. Odzież w wersji antyelektrostatycznej, rękawice i buty ochronne, gogle ochronne, aparaty izolujące drogi oddechowe z niezależnym źródłem powietrza. SEKCJA 6: Postępowanie w przypadku niezamierzonego uwolnienia do środowiska 6.1. Indywidualne środki ostrożności, wyposażenie ochronne i procedury w sytuacjach awaryjnych: W miarę możliwości wyłączyć wszystkie urządzenia, które mogą potencjalnie być źródłem zapłonu i wybuchu, nie wolno używać otwartego ognia i palić tytoniu. Usunąć z zagrożonego terenu osoby postronne, umieścić je w bezpiecznym, dobrze wentylowanym miejscu. Oznakować zanieczyszczony teren tablicami ostrzegawczymi. Do prac związanych z likwidacją skutków awarii skierować osoby przeszkolone i wyposażone w środki ochrony indywidualnej. Zapewnić odpowiednią wentylację. Nie wdychać par, aerozoli, produktów rozkładu termicznego. Unikać bezpośredniego kontaktu z uwolnionym produktem. UWAGA: Pary tworzą palne i wybuchowe mieszaniny z powietrzem. Są cięższe od powietrza, gromadzą się przy powierzchni ziemi i w dolnej części pomieszczeń. Mogą przenosić się do odległych źródeł zapłonu. Iskry mogą spowodować zapłon lub wybuch. Zanieczyszczone produktem powierzchhnie mogą być bardzo śliskie. 6.2. Środki ostrożności w zakresie ochrony środowiska Nie dopuszczać do przedostawania się produktu do kanalizacji, wód powierzchniowych i wód gruntowych. W przypadku uwolnienia produktu lub skażenia środowiska powiadomić odpowiednie władze i służby ratownictwa chemicznego. 6.3. Metody i materiały zapobiegające rozprzestrzenianiu się skażenia i służące do usuwania skażenia: Zabezpieczyć kratki i studzienki ściekowe. Jeśli to możliwe, zlikwidować wyciek (uszczelnić uszkodzone opakowanie lub umieścić w opakowaniu ochronnym); w razie dużego wycieku, miejsce gromadzenia się cieczy obwałować (nie wolno stosować urządzeń i narzędzi mogących powodować iskrzenie); małe ilości rozlanej cieczy przysypać niepalnym materiałem chłonnym (piasek, ziemia okrzemkowa, materiał wiążący kwasy, materiał wiążący uniwersalny), zebrać do zamykanego pojemnika. Zadbać o wystarczające przewietrzenie obszaru w przypadku pomieszczenia zamkniętego. Odpady przekazywane będą uprawnionym podmiotom do zbierania, odzysku lub w przypadku braku możliwości odzysku do unieszkodliwiania. 6.4. Odniesienia do innych sekcji Środki ochrony indywidualnej - patrz sekcja 8 Odpady usuwać zgodnie z zaleceniami przedstawionymi w sekcji 13. SEKCJA 7: Postępowanie z substancjami i mieszaninami oraz ich magazynowanie 7.1. Środki ostrożności dotyczące bezpiecznego postępowania Podczas pracy z produktem należy stosować ogólne zasady higieny i przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące pracy z chemikaliami (patrz sekcja 15). Przed rozpoczęciem pracy należy szczegółowo zapoznać się ze szczególnymi środkami ostrożności. Pary mogą tworzyć z powietrzem mieszaniny wybuchowe i palne. Pary są cięższe od powietrza i gromadzą się przy powierzchni ziemi oraz w dolnych partiach pomieszczeń. Zapewnić skuteczną wentylację pomieszczenia (ogólną grawitacyjną / miejscową wyciągową). Utrzymywać stężenia składników niebezpiecznych w powietrzu poniżej dopuszczalnych poziomów narażenia i stężeń wybuchowych. Nie używać urządzeń lub narzędzi iskrzących. Nie używać otwartego ognia. Nie palić tytoniu. Instalacje wentylacyjna i elektryczna muszą odpowiadać warunkom ustalonym ze względu na niebezpieczeństwo pożaru i wybuchu. Unikać kontaktu produktu ze skórą i oczami. Nie wdychać par produktu. Przestrzegać zasad higieny. Nie wolno spożywać posiłków, pić napojów oraz palić tytoniu podczas pracy z produktem z wyjątkiem miejsc do tego przeznaczonych; należy myć ręce przed przerwami i po zakończeniu pracy. Stosować zalecane środki ochrony indywidualnej - patrz sekcja 8. 7.2. Warunki bezpiecznego magazynowania, łącznie z informacjami dotyczącymi wszelkich wzajemnych niezgodności: Przechowywać w zamkniętym i właściwie oznakowanym pojemniku. Zabezpieczyć przed wyciekiem substancji. Wyposażenie magazynu, zbiorniki i sprzęt muszą być uziemione. Nie przechowywać w pobliżu źródeł zapłonu. Przechowywać w zamknięciu, zabezpieczyć przed dostępem osób nieupoważnionych. Oznakowanie miejsc, pojemników, zbiorników, rurociągów zgodnie z obowiązującymi przepisami – patrz sekcja 15. Nie przechowywać z żadną inną klasą materiałów. Nie przechowywać razem z żywnością, napojami i paszami dla zwierząt. 7.3. Szczególne zastosowanie(-a) końcowe: Ropa naftowa wersja 1.3 Strona 4 z 11 KARTA CHARAKTERYSTYKI Ropa naftowa PGNiG SA Oddział w Sanoku SEKCJA 7: Postępowanie z substancjami i mieszaninami oraz ich magazynowanie Surowice do przetwórstwa chemicznego i petrochemicznego SEKCJA 8: Kontrola narażenia/środki ochrony indywidualnej 8.1. Parametry dotyczące kontroli 8.1.1. Krajowe dopuszczalne wartości, wraz z podstawą prawną - patrz sekcja 15: 8.1.1.1. krajowe wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń w środowisku pracy: Substancja jest złożoną mieszaniną węglowodorów, dla której brak ustalonych wartości dopuszczalnych stężeń w środowisku pracy. Należy rozważyć jakościowe i ilościowe oznaczenie poszczególnych składników, jeżeli ustalono dla nich normatywy higieniczne w środowisku pracy, przykładowo: benzen: NDS = 1,6 mg/m3; NDSCh nie ustalono pentan: NDS = 3000 mg/m3 heksan (o prostym łańcuchu węglowym): NDS = 72 mg/m3 nie ustalono heksanu izomery (pozostałe izomery acykliczne, nasycone): NDS = 400 mg/m3 NDSCh 1200 mg/m3 toluen: NDS = 100 mg/m3 NDSCh 200 mg/m3 ksylen – mieszanina izomerów: NDS = 100 mg/m3 NDSCh nie ustalono etylobenzen: NDS = 200 mg/m3 NDSCh 400 mg/m3 oktan: NDS = 1000 mg/m3 8.1.1.2. krajowe dopuszczalne wartości biologiczne (DSB): benzen: kwas S-fenylomerkapturowy (S-PMA) w moczu 25 ug/g kreatyniny kwas trans,trans-mukonowy (t,t-MA) w moczu 0,5 mg/g kreatyniny etylobenzen: kwas migdałowy w moczu 0,3 g/g kreatyniny ksylen: kwas metylohipurowy w moczu 1,4 g/g kreatyniny lub na 1 l moczu o gęstości 1,024 g/cm 3 toluen: o-krezol w moczu 0,5 mg/g kreatyniny heksan: heksano-2,5-dion w moczu 0,2 mg/l 8.1.2. Informacje nt. obecnie zalecanych procedur monitorowania dla najistotniejszych substancji: Metody badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy określają Polskie Normy oraz normy międzynarodowe lub równoważne. benzen: heksan (o prostym łańcuchu węgowym): heksanu izomery: toluen: ksylen – mieszanina izomerów: etylobenzen: PN-Z-04016-10:2005; PiMOŚP 2000, nr 3(25) PN-Z-04136-3:2003; PiMOŚP 1999, z.22 PiMOŚP 1997, z.17 PN-Z-04115.01-1978 PN-Z-04116.01-1978 PN-Z-04081.01-1979 8.2. Kontrola narażenia 8.2.1. Stosowne techniczne środki kontroli Stosować odpowiednią wentylację, w przypadku niedostatecznej wentylacji środki ochrony dróg oddechowych. Okresowo sprawdzać szczelność pojemników oraz stan techniczny obiektów, układów wentylacyjnych, zabezpieczeń przed uwolnieniem substancji do środowiska i do kanalizacji. 8.2.2. Indywidualne środki ochrony, takie jak indywidualny sprzęt ochronny: Przestrzegać ogólnych zasad ostrożności przy pracy z chemikaliami. W trakcie stosowania nie jeść, nie pić napojów i nie palić tytoniu. Przechowywać produkt z dala od żywności, napojów i pasz. Unikać kontaktu produktu ze skórą i oczami. Myć ręce przed każdą przerwą i po zakończeniu pracy. Odzież zanieczyszczoną produktem natychmiast zdjąć, umyć skórę dużą ilością wody. Nie wdychać gazów, par i rozpylonej cieczy. Przestrzegać częstotliwości wykonywania badań okresowych. a) Ochrona oczu lub twarzy: Zaleca się stosowanie okularów ochronnych lub gogli ochronnych lub ochron całej twarzy. (i) Ochrona rąk: Rękawice z kauczuku nitrylowego zgodnie z EN 374. Wybór innego materiału na rękawice ochronne jest możliwy przy uwzględnieniu czasów przebicia, szybkości przenikania i degradacji. (ii) Inne: Ubranie ochronne antyelektrostatyczne Ropa naftowa wersja 1.3 Strona 5 z 11 KARTA CHARAKTERYSTYKI Ropa naftowa PGNiG SA Oddział w Sanoku SEKCJA 8: Kontrola narażenia/środki ochrony indywidualnej c) Ochrona dróg oddechowych: Przy dłuższym narażeniu lub w przypadku niedostatecznej wentylacji stosować aparaty izolujące drogi oddechowe (pochłaniacz typu A po skompletowaniu z maską lub półmaską). W warunkach awarii aparaty z niezależnym źródłem powietrza. d) Zagrożenia termiczne: brak danych 8.2.3. Kontrola narażenia środowiska Dopuszczalne stężenie benzenu w powietrzu (z wyjątkiem uzdrowisk i obszarów ochrony uzdrowiskowej) wynosi 5 ug/m 3 uśrednione dla roku kalendarzowego. Dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczenia w ściekach przemysłowych wprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych oraz w oczyszczonych ścieków przemysłowych określają akty prawne - patrz pkt 15. najwyższa dopuszczalna wartość stężenia węglowodorów ropopochodnych w ściekach wprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych wynosi 15 mg/l najwyższa dopuszczalna wartość węglowodorów ropopochodnych dla oczyszczonych ścieków przemysłowych wynosi 5 mg/l (dotyczy rafinerii ropy naftowej) i 15 mg/l (dotyczy pozostałych rodzajów ścieków) SEKCJA 9: Właściwości fizyczne i chemiczne 9.1. Informacje na temat podstawowych właściwości fizycznych i chemicznych a) wygląd b) zapach c) próg zapachu d) pH e) temperatura topnienia/krzepnięcia f) początkowa temperatura wrzenia i zakres temperatur wrzenia g) temperatura zapłonu h) szybkość parowania i) palność (ciała stałego, gazu) j) górna/dolna granica palności lub górna/dolna granica wybuchowości k) prężność par l) gęstość par m) gęstość względna ciecz barwy od zielonej do czarnej charakterystyczny dla węglowodorów brak danych nie dotyczy <0 ºC (temp. płynięcia) początek destylacji >40ºC zakres 40-300ºC od 0ºC do 30 ºC brak danych nie dotyczy n) rozpuszczalność - w wodzie praktycznie nierozpuszczalna - rozpuszczalna w rozpuszczalnikach organicznych (np. w benzenie, tetrachlorku węgla, chloroformie) nie określono substancje ropopochodne wykazują wysoki współczynnik podziału (>4), a np. log(Pow) heksanu wynosi 3,6 nie ustalono nie badano w temp. 20°C: 1,6 - 55,8 mm2/s w temp. 50°C: 1,0 - 8,98 mm2/s pary mogą tworzyć mieszaninę wybuchową nie badano – na podstawie struktury chemicznej nie należy spodziewać się właściwości utleniających o) współczynnik podziału n-oktanol/woda p) temperatura samozapłonu q) temperatura rozkładu r) lepkość kinematyczna s) właściwości wybuchowe t) właściwości utleniające brak danych >110 kPa w temperaturze 50ºC brak danych liczbowych (pary są cięższe od powietrza) 0,81-0,95 g/cm3 9.2. Inne informacje Brak SEKCJA 10: Stabilność i reaktywność 10.1. Reaktywność: reaguje z metalami i silnymi utleniaczami 10.2. Stabilność chemiczna: w normalnych warunkach stosowania i magazynowania w zamkniętych pojemnikach produkt stabilny; w otwartych pojemnikach na skutek odparowania lżejszych frakcji o niższych temperaturach wrzenia mogą następować zmiany składu 10.3. Możliwość występowania niebezpiecznych reakcji: pary mogą tworzyć mieszaninę wybuchowa z powietrzem, produkt może zmiękczać niektóre tworzywa sztuczne. 10.4. Warunki, których należy unikać: źródła zapłonu (otwarty ogień, instalacje i urządzenia mogące powodować iskrzenie, Ropa naftowa wersja 1.3 Strona 6 z 11 KARTA CHARAKTERYSTYKI Ropa naftowa PGNiG SA Oddział w Sanoku SEKCJA 10: Stabilność i reaktywność elektryczność statyczna), ogrzewanie silne utleniacze, metale alkaliczne i ziem alkalicznych, miedź, żelazo piroforyczne, pyły metali, amoniak, węglowodory 10.6. Niebezpieczne produkty rozkładu: brak (substancja organiczna – w przypadku pożaru powstaje m.in. tlenek węgla) 10.5. Materiały niezgodne: SEKCJA 11: Informacje toksykologiczne 11.1. Informacje dotyczące skutków toksykologicznych a) toksyczność ostra Brak danych dla tej substancji, dostępne informacje dla innych ropopochodnych oraz dla substancji składowych wskazują na to, że mediany dawek śmiertelnych dla zwierząt laboratoryjnych (LD50) po podaniu drogą pokarmową lub na skórę wynoszą powyżej 2000 mg/kg m.c. Produkt nie został zaklasyfikowany do klasy zagrożenia toksyczność ostra. Narażenie na wysokie stężenia może spowodować uczucie duszności, kaszel, objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Dawki i stężenia śmiertelne i toksyczne dla ludzi: brak danych Próg wyczuwalności zapachu: brak danych b) działanie żrące/drażniące na skórę Produkt nie był badany, ale został zaklasyfikowany jako drażniący na skórę, ze względu na dużą zawartość (>25%) składników o znanym działaniu drażniącym na skórę (zaklasyfikowane urzędowo głównie węglowodory alifatyczne proste i rozgałęzione C6, C7, C8 oraz węglowodory aromatyczne – benzen, toluen, ksyleny). Skażenie skóry roztworem może spowodować miejscowe zaczerwienienie, ból. Przewlekłe narażenie powoduje wysuszenie skóry. Mogą wystąpić fotouczulenia. Długotrwały kontakt może spowodować oparzenie chemiczne. Oblanie dużej powierzchni skóry zwiększa ryzyko zatrucia. c) poważne uszkodzenie oczu/działanie drażniące na oczy Brak danych dla produktu, substancja nie została zaklasyfikowana jako stwarzająca zagrożenie w tej klasie; ale w przypadku kontaktu z oczami mogą wystąpić objawy podrażnienia (łzawienie oczu, zaczerwienienie spojówek), w skrajnych przypadkach może wystąpić zapalenie spojówek i uszkodzenie rogówki. d) działanie uczulające na drogi oddechowe lub skórę Brak danych dla tego produktu, ogólnie dostępne informacje o ropopochodnych nie wskazują na występowanie reakcji alergicznych, produkt nie został zaklasyfikowany jako stwarzający zagrożenie w tej klasie. e) działanie mutagenne na komórki rozrodcze Brak danych dla tego produktu, ale produkt został zaklasyfikowany do klasy zagrożenia mutagenność kategoria 1B ze względu na zawartość powyżej 0,1% benzenu. Może powodować wady genetyczne. f) rakotwórczość Substancja została zaklasyfikowana do klasy zagrożenia rakotwórczość, kategoria 1B z przypisanym zwrotem (klasyfikacja urzędowa). Może powodować raka. g) szkodliwe działanie na rozrodczość Brak badań produktu – substancję zaklasyfikowano do klasy zagrożenia szkodliwe działanie na rozrodczość kategoria 2 ze względu na zawartość toluenu (>3%) i heksanu (>3%). Podejrzewa się, że działa szkodliwie na płodność. Podejrzewa się, że działa szkodliwie na dziecko w łonie matki. h) działanie toksyczne na narządy docelowe – narażenie jednorazowe Pary substancji mają działanie narkotyczne - mogą wystąpić zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego (senność, zawroty głowy). i) działanie toksyczne na narządy docelowe – narażenie powtarzane Brak danych dla produktu, analiza zawartości składników nie wskazuje na konieczność zaklasyfikowania do tej klasy zagrożenia. j) zagrożenie spowodowane aspiracją Lepkość kinematyczna w temp. 20°C wynosi 1,6 - 55,8 mm2/s, a w temp. 50°C 1,0 - 8,98 mm2/s. Substancja może powodować zagrożenie działaniem toksycznym spowodowanym aspiracją. Przedostanie się substancji przez jamę ustną lub nosową lub pośrednio w wyniku wymiotów do tchawicy i dolnych dróg oddechowych może spowodować toksyczne zapalenie płuc, obrzęk płuc, może doprowadzić do śmierci osoby zatrutej. Objawy obrzęku płuc mogą być opóźnione. SEKCJA 12: Informacje ekologiczne Ropa naftowa została zaklasyfikowana jako substancja stwarzająca zagrożenie dla środowiska wodnego – zagrożenie przewlekłe, kategoria 2. Działa toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki. 12.1. Toksyczność Nie przeprowadzono badań substancji. Ocena toksyczności dla środowiska wodnego jest oparta na danych Ropa naftowa wersja 1.3 Strona 7 z 11 KARTA CHARAKTERYSTYKI Ropa naftowa PGNiG SA Oddział w Sanoku SEKCJA 12: Informacje ekologiczne literaturowych. W klasyfikacji wzięto pod uwagę zawartość w ropie węglowodorów alifatycznych C7 i C8 oraz cykloheksanu (razem ok. 20%) (substancje stwarzające zagrożenie dla środowiska wodnego – zagrożenie przewlekłe, kategoria 1) oraz węglowodorów alifatycznych C5 i C6 (substancja stwarzająca zagrożenie dla środowiska wodnego – zagrożenie przewlekłe, kategoria 2). 12.2. Trwałość i zdolność do rozkładu. Brak danych liczbowych dla opisywanej substancji. Wg danych literaturowych ropopochodne mają małą podatność na biodegradację. Toksyczność skażonych wód może się utrzymywać nawet do dwóch miesięcy. Ulegają rozkładowi fotochemicznemu. 12.3. Zdolność do bioakumulacji Wg danych literaturowych ropopochodne mają wysoki współczynnik log Pow (>4). Ulegają kumulacji w organizmach i w łańcuchu pokarmowym. 12.4. Mobilność w glebie Ropopochodne skażające glebę powodują jej zbrylanie oraz związane z tym zmiany właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych. Masowo obumierają organizmy zwierzęce zasiedlające powierzchniowe warstwy gleby, następuje gwałtowny wzrost azotanowej substancji organicznej wskutek zaniku bakterii nitryfikacyjnych. Po 3-4 tygodniach następuje wymieranie roślin. 12.5. Wyniki oceny właściwości PBT i vPvB nie oceniano 12.6. Inne szkodliwe skutki działania Produkt jest nierozpuszczalny w wodzie, utrzymuje się na powierzchni wody ograniczając dostęp tlenu. SEKCJA 13: Postępowanie z odpadami 13.1. Metody unieszkodliwiania odpadów Likwidację zebranych odpadów przeprowadzać zgodnie z obowiązującymi przepisami (patrz sekcja 15). Utylizacja niniejszego produktu, roztworów lub produktów pochodnych powinna w każdym przypadku być zgodna z wymogami ochrony środowiska i legislacji związanej z utylizacją odpadów a także z wymogami władz lokalnych. Odpady przekazywane będą uprawnionym podmiotom do zbierania, odzysku lub w przypadku braku możliwości odzysku do unieszkodliwiania. Produkt: Nie usuwać do kanalizacji. Nie składować na wysypiskach komunalnych. Zaabsorbować na materiale chłonnym (patrz pkt. 6), zutylizować przez kontrolowane spalanie lub biodegradację, rozważyć możliwość wykorzystania odzyskanego produktu. Opakowania nieoczyszczone: Odzysk, recykling lub likwidację odpadów opakowaniowych powstających w obszarze działalności zawodowej przeprowadzać zgodnie z obowiązującymi przepisami. Utylizacja pojemników transportowych lub innych zbiorników i urządzeń skażonych powinna być przeprowadzona przez osoby uprawnione, w sposób niestwarzający zagrożeń dla środowiska. Odniesienia do przepisów wspólnotowych / krajowych 1. Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach Dz.U. 2013 nr 0 poz. 21 2. Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi Dz.U. 2013 nr 0 poz. 888 3. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. nr. 112/2001 poz. 1206) – wdraża decyzję Komisji 2000/532/WE z późn. zm. (m.in. 2001/118/WE) 4. Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz.U. nr 136/2006 poz. 964) 5. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego Dz.U. 2014 poz. 1800 Klasyfikacja odpadów zgodna z Europejskim Katalogiem Odpadów (EWC): Odpady klasyfikuje się według źródła ich powstawania, stąd kod odpadów może zmieniać się w zależności od sposobu i miejsca powstania odpadu. Szczegółowy kod odpadu należy przypisać biorąc pod uwagę miejsce i sposób powstawania odpadu. kod 01 05 05* - płuczki i odpady wiertnicze zanieczyszczone ropą naftową kod 16 07 08* - odpady zawierające ropę naftową i jej produkty kody 17 05 03*,17 05 05*, 17 05 07* - podgrupa 17 05 – gleba i ziemia (włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych oraz urobek z pogłębiania) * odpad znajduje się na liście odpadów niebezpiecznych SEKCJA 14: Informacje dotyczące transportu 14.1 Numer UN (numer ONZ) 1267 14.2 Prawidłowa nazwa przewozowa UN ROPA NAFTOWA SUROWA 14.3 Klasa(-y) zagrożenia w transporcie 3, kod klasyfikacyjny F1, nalepka 3, numer rozpoznawczy zagrożenia 33 14.4 Grupa pakowania II 14.5 Zagrożenie dla środowiska materiał spełnia kryteria podane pod 2.2.9.1.10 umowy ADR – wymagana nalepka „materiał szkodliwy dla środowiska” (symbol ryba i drzewo) 14.6 Szczególne środki ostrożności dla użytkowników Ropa naftowa wersja 1.3 Strona 8 z 11 KARTA CHARAKTERYSTYKI Ropa naftowa PGNiG SA Oddział w Sanoku SEKCJA 14: Informacje dotyczące transportu - nie palić, nie używać otwartego ognia i przedmiotów mogących iskrzyć ze względu na zagrożenie pożarowe, - przewozić w szczelnych, zamkniętych pojemnikach, - nie przewozić z innymi substancjami. 14.7 Transport luzem zgodnie z załącznikiem II do konwencji MARPOL 73/78 i kodeksem IBC - instrukcje pakowania P001 Oznakowanie środków transportu: Pojazdy samochodowe Wagony Cysterny SEKCJA 15: Informacje dotyczące przepisów prawnych OGRANICZENIE: zgodnie z pkt. 28 załącznikiem XVII do rozporządzenia nr 1907/2006 (REACH) substancja nie może być wprowadzana do powszechnej sprzedaży (z wyj. paliw i farb artystycznych) – przeznaczona tylko do użytku zawodowego. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych kobietom (Dz. U. nr 114/1996 poz. 545 ze zm. Dz.U. nr 127/2002, poz. 1092): Kobietom w ciąży i okresie karmienia zabrania się pracy w narażeniu na działanie czynników rakotwórczych i o prawdopodobnym działaniu rakotwórczym, określonych w odrębnych przepisach. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (Dz. U. nr 200/2004, poz.2047) : Prace w narażeniu na działanie czynników i procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, określonych w odrębnych przepisach są wzbronione młodocianym. Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach Dz. U. 2011 nr 63 poz. 322 Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 10 października 2013 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej Dz. U. 2013 poz. 1479 15.1. Przepisy prawne dotyczące bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i środowiska specyficzne dla substancji lub mieszaniny 1. Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 PE i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (w wersji sprostowanej Dz. Urz. UE L 136 z 29.05.2007 r. str. 3, wraz z późn. zm.) 2. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 453/2010 z dnia 20 maja 2010 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH). Dz. Urz. UE L 133 z 31.05.2010 r. 3. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządzenie WE nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE L 353 z 31.12.2008 r. str.1) ze zm. Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 790/2009 (Dz. Urz. UE L 235 z 5.9.2009 r., str. 1) i Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 286/2011 (Dz. Urz. UE L 83 z 30.3.2011 r., str. 1) Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz.U. 2011 nr 63 poz. 322) Ropa naftowa wersja 1.3 Strona 9 z 11 KARTA CHARAKTERYSTYKI Ropa naftowa PGNiG SA Oddział w Sanoku SEKCJA 15: Informacje dotyczące przepisów prawnych 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie sposobu oznakowania miejsc, rurociągów oraz pojemników i zbiorników służących do przechowywania lub zawierających substancje niebezpieczne lub mieszaniny niebezpieczne (Dz.U. 2012 poz. 601) Postępować zgodnie z ogólnymi zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy z substancjami chemicznymi oraz dobrej praktyki przemysłowej; ściśle przestrzegać opracowanych procedur postępowania; podczas pracy z produktem należy stosować ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy zawarte w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jednolity Dz.U. nr 169/2003 poz. 1650 z późn. zm.) Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 października 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 196/2007 poz. 1420) Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy Dz.U. 2014 poz. 817 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. (Dz.U. nr 33/2011 poz. 166) Zalecane badania wstępne i okresowe pracowników narażonych na substancje chemiczne, należy przeprowadzać zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy (Dz.U. nr 69/1996 poz. 332 z poźn. zm.) Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej (Dz.U. nr 259/2005 poz. 2173) Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach Dz.U. 2013 poz. 21 z późn. zm. Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi Dz.U. 2013 poz. 888. Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz.U. nr 136/2006 poz. 964) Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego Dz.U. 2014 poz. 1800 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 września 2012 r. w sprawie dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu Dz.U. 2012 poz. 1032. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu Dz.U. 2012 nr 0 poz. 1031 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz.U. nr 165/2002 poz. 1359) Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. nr. 112/2001 poz. 1206) – wdraża decyzję Komisji 2000/532/WE z późn. zm. (m.in. 2001/118/WE) Oświadczenie Rządowe z dnia 16 stycznia 2009 r. w sprawie wejścia w życie zmian do załączników A i B Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz.U. nr 27/2009 poz. 162) 15.2. Ocena bezpieczeństwa chemicznego: Brak oceny bezpieczeństwa chemicznego – substancja wyłączona z obowiązku rejestracji SEKCJA 16: Inne informacje Wyjaśnienie skrótów i akronimów stosowanych w karcie charakterystyki: LD50 NDS NDSCh GHS02 GHS07 GHS08 GHS09 mediana stężenia/dawki śmiertelnej najwyższe dopuszczalne stężenie najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe Symbol: płomień Symbol: wykrzyknik Symbol: zagrożenie dla zdrowia Symbol: środowisko Odniesienia do kluczowej literatury i źródeł danych: Wyniki badań właściwości fizykochemicznych i składu ropy naftowej. ESIS (European chemical Substances Information System) Europejskie Biuro ds. Chemikaliów IUCLID Dataset Haz-Map, Occupational Exposure to Hazardous Agents: http://hazmap.nlm.nih.gov/ Integrated Risk Information System (IRIS) U.S. Environmental Protection Agency: http://www.epa.gov/iris/ International Labour Organization, International Chemical Safety Cards: http://www.iol.org.public/ International Programme on Chemical Safety (IPCS), INCHEM, Chemical Safety Information from Intergovernmental Organizations: http://www.inchem.org/ 8. Karty charakterystyki substancji niebezpiecznych, CIOP, Warszawa 2005 9. TOXNET Hazardous Substances Data Bank (HSDB): http://toxnet.nlm.nih.gov/ 10. U.S. Environmental Protection Agency, Persistent Bioaccumulative and Toxic (PBT) Chemical Program: http://www.epa.gov/pbt/ 11. Ropa naftowa a środowisko przyrodnicze red. J. Surygała Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2001 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Ropa naftowa wersja 1.3 Strona 10 z 11 KARTA CHARAKTERYSTYKI Ropa naftowa PGNiG SA Oddział w Sanoku SEKCJA 16: Inne informacje 12. Zanieczyszczenia naftowe w gruncie red. J. Surygała Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2000 Wprowadzone zmiany w stosunku do wersji 1.2 Zmiana wersji z 1.2 na 1.3 Sekcja 1 pkt 1.3 zaktualizowano dane Lista zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia i/lub zwrotów wskazujących środki ostrożności: Klasa zagrożenia i kody kategorii: Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia (H): Carc. 1B Rakotwórczość, kategoria zagrożenia 1B H350 Może powodować raka. Muta. 1B Działanie mutagenne na komórki rozrodcze, kategoria zagrożenia 1B H340 Może powodować wady genetyczne. Repr. 2 Działanie szkodliwe na rozrodczość, kategoria zagrożenia 2 H361fd Podejrzewa się, że działa szkodliwie na płodność. Podejrzewa się, że działa szkodliwie na dziecko w łonie matki. Skin Irrit. 2 Działanie żrące/drażniące na skórę, kategoria zagrożenia 2 (działanie drażniące na skórę H315 Działa drażniąco na skórę. Asp. Tox. 1 Zagrożenie spowodowane aspiracją, kategoria zagrożenia 1 H304 Połknięcie i dostanie się przez drogi oddechowe może grozić śmiercią. STOT SE 3 Działanie toksyczne na narządy docelowe – narażenie jednorazowe, kategoria zagrożenia 3, działanie narkotyczne H336 Może wywoływać uczucie senności lub zawroty głowy. Symbole i zwroty R: F Produkt wysoce łatwopalny Rakotw. Kat. 2 Produkt rakotwórczy kat. 2 Muta. Kat. 2 Produkt mutagenny kat. 2 Xn Produkt szkodliwy Xi Produkt drażniący N Produkt niebezpieczny dla środowiska R11 Produkt wysoce łatwopalny. R38 Działa drażniąco na skórę. R45 Może powodować raka. R46 Może powodować dziedziczne wady genetyczne. R51 Działa toksycznie na organizmy wodne. R53 Może powodować długo utrzymujące się niekorzystne zmiany w środowisku wodnym. R65 Działa szkodliwie; może powodować uszkodzenie płuc w przypadku połknięcia. R67 Pary mogą wywoływać uczucie senności i zawroty głowy. Niezbędne szkolenia Osoby uczestniczące w obrocie substancją powinny odbywać okresowe szkolenia BHP. Kierowcy pojazdów powinni odbyć przeszkolenie i uzyskać stosowne zaświadczenie zgodnie z wymaganiami przepisów ADR. Dalsze informacje Informacje zamieszczone w karcie charakterystyki mają na celu opisanie substancji jedynie z punktu wymagań bezpieczeństwa. Użytkownik jest odpowiedzialny za stworzenie warunków bezpiecznego użytkowania substancji i to on bierze na siebie odpowiedzialność za skutki wynikające z niewłaściwego stosowania niniejszej substancji. Ropa naftowa wersja 1.3 Strona 11 z 11