Nowe testy dla licealistów

Przeglàd literatury
Nowe testy dla licealistów
■ BO˚ENA KICI¡SKA (Warszawa)
Kolejna publikacja Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne SA. Zakres treÊci zadaƒ tekstowych zaproponowany przez autorów jest bardzo szeroki, obejmuje m. in. tak˝e geografi´ medycznà. Do rozwiàzania wielu zadaƒ konieczna jest dobra orientacja w bie˝àcych
wydarzeniach politycznych i gospodarczych.
Wiele osób przygotowujàcych si´ do egzaminów maturalnych chce sprawdziç stan
swojej wiedzy, rozwiàzujàc zadania podobne
do tych, z którymi przyjdzie im zmierzyç si´
w trakcie egzaminu. Zazwyczaj si´gajà wówczas po ró˝norodne zestawy testów z danej
dziedziny wiedzy, co pozwala im stosunkowo
szybko i ∏atwo oceniç aktualny stan przygotowania. Nawiàzujàc do tego zapotrzebowania,
rynek wydawniczy od d∏u˝szego czasu wzbogaca si´ w ró˝ne kompendia wiedzy i mniej
lub bardziej obszerne zestawy zadaƒ.
W dziedzinie geografii nowà pozycjà nale˝àcà do tej kategorii jest Geografia. Testy
dla licealistów, opracowane przez Marzenn´
Owczarz, Izabel´ Szewczyk, Wojciecha Karcza,
Wiktora Osucha i wydane przez Wydawnictwa
Szkolne i Pedagogiczne Spó∏k´ Akcyjnà.
Zakres treÊci zadaƒ zaproponowany przez
autorów jest bardzo szeroki. Sà tu zarówno
zadania sprawdzajàce wiedz´ z dziedziny geografii fizycznej, spo∏eczno-ekonomicznej czy
regionalnej, jak i zadania pozwalajàce oceniç
umiej´tnoÊci pracy z mapami, zestawami wykresów lub innymi podstawowymi êród∏ami
wiedzy geograficznej. Rozbudowany jest dzia∏
dotyczàcy geografii medycznej, wiele miejsca
poÊwi´cono zagadnieniom ekologii i sozologii. Do rozwiàzania wielu zadaƒ konieczna
jest dobra orientacja w bie˝àcych wydarzeniach politycznych i gospodarczych.
Atutem Testów jest to, ˝e sprawdzajà wiedz´ i umiej´tnoÊci licealistów w bardzo ró˝norodny sposób. Sà tu nie tylko testy wyboru,
w których nale˝y wskazaç poprawnà odpowiedê wÊród kilku przedstawionych. Bardzo
4/2003
pokaêna cz´Êç testów to zadania otwarte, formu∏ujàce pytanie, na które nale˝y udzieliç
niejednokrotnie rozbudowanej odpowiedzi.
Autorzy nie unikajà tu poruszania problemów
otwartych, w których trudno o jednoznacznà
odpowiedê, wa˝ne jest natomiast, aby widzieç
z∏o˝onoÊç problemu i umieç wskazaç ró˝ne
aspekty ich potencjalnych rozwiàzaƒ. W bardzo wielu zadaniach odpowiedzi nale˝y udzieliç po przeanalizowaniu za∏àczonych materia∏ów: danych statystycznych przedstawionych
w tabelach lub na wykresach, ró˝norodnych
map, przekrojów terenowych, blokdiagramów. Takie urozmaicenie formy zadaƒ jest
bardzo wa˝ne, poniewa˝ umo˝liwia pe∏niejszà
ocen´ testowanego stanu wiedzy, a przy tym
pozwala mu rozwiàzywaç kolejne zadania bez
znu˝enia typowego przy pracy nad obszernym
zestawem zadaƒ przygotowanym wed∏ug tego
samego wzorca.
Kolejna zaleta Testów to obszerny zestaw
odpowiedzi – podane sà nawet przyk∏adowe,
najbardziej prawdopodobne, a zarazem oczekiwane odpowiedzi do zadaƒ problemowych,
w których nie sposób przedstawiç jedynà poprawnà odpowiedê.
Przy wszystkich zaletach Testy majà, niestety, równie˝ nieco wad, o których nale˝y
uprzedziç potencjalnych u˝ytkowników.
Tylko dwie mapy przedstawione na wk∏adce do ksià˝ki sà kolorowe, pozosta∏e sà sporzàdzone w odcieniach szaroÊci. W niektórych wypadkach czytanie ich przysparza nieco
trudnoÊci.
Polecenia oraz odpowiedzi Testów przedstawione sà na ogó∏ poprawnym, zrozumiaGEOGRAFIA W SZKOLE
253
Przeglàd literatury
∏ym j´zykiem, z u˝yciem prawid∏owej terminologii. Jednak od tej ogólnej prawid∏owoÊci
zdarzajà si´, na szcz´Êcie niezbyt liczne, odst´pstwa w postaci uchybieƒ j´zykowych. Autorzy
i Redakcja nie ustrzegli si´ równie˝ b∏´dów
technicznych. Niestety, w niektórych przypadkach utrudniajà one rozwiàzanie zadaƒ.
Poni˝ej znajdà Paƒstwo przyk∏ady b∏´dów
dostrze˝onych w Testach (pe∏ny wykaz znajduje si´ w obudowie internetowej Geografia dla
szkó∏ ponadgimnazjalnych – www.wsip.com.pl).
Warto do niej zajrzeç, aby nanieÊç odpowiednie poprawki przed przystàpieniem do rozwiàzywania zadaƒ. Po ich uwzgl´dnieniu czytelnik
powinien mieç naprawd´ interesujàcà przygod´ intelektualnà w trakcie rozwiàzywania poszczególnych zadaƒ, poniewa˝, mimo wskazanych usterek, Testy sà pozycjà wartoÊciowà,
wartà polecenia, przydatnà zarówno dla licealistów (sprawdzian zdobytej wiedzy), jak i ich
nauczycieli (pomys∏y ciekawych zadaƒ).
System przyrodniczy Ziemi: zad. 2 – w odpowiedzi C to Madagaskar, a D – Sycylia, jest
odwrotnie; zad. 6 – êle sà zaznaczone granice
er, powinno byç – paleozoiczna: kambr –
perm, mezozoiczna: trias, jura, kreda, kenozoiczna: trzeciorz´d i czwartorz´d; zad. 13 –
w pytaniu w tabeli brak termosfery (w odpowiedzi jest); zad. 24 – d∏ugoÊç geograficzna zakola Bugu to 24°E – jest 2°; zad. 39 – w pytaniu
brak ostatniego wiersza tabeli – w odpowiedzi
jest jeden wi´cej; zad. 52 – w odpowiedzi powinno byç: karawan przemierzajàcych pustyni´; zad. 68 – w odpowiedzi sà usterki w przyporzàdkowaniu chmur do pi´ter, powinno
byç: pi´tro niskie 2) k∏´biasto-warstwowe
Stratocumulus (Sc); kilka pi´ter: 2) k∏´biaste
deszczowe Cumulonimbus (Cb), tu powinien
znaleêç si´ punkt 3), który jest w pi´trze Êrednim; zad. 89 – niekompletne i z dodatkowà
usterkà oznaczenia na blokodiagramach: e)
powinno byç w innym miejscu, a w miejscu e)
powinno byç h); zad. 95 – skala w punkcie B
powinna byç podana w m, a nie w km; zad.
101 – powinno byç: C – ska∏a macierzysta”;
zad. 105 – powinno byç: h) Puszcza Kampinoska; zad. 110 – powinno byç: 4 – Puszcza Romnicka, 7 – Puszcza Kampinoska.
LudnoÊç Êwiata: zad. 5 – b∏àd w roku zamykajàcym ostatni przedzia∏ czasowy, powinien byç 1990.
Gospodarka Êwiatowa: zad. 20 – b∏´dnie
podany numer zadania – 21; zad. 29 – w odpowiedzi Stany Zjednoczone, Japonia i Wielka
Brytania powinny byç okreÊlone jako paƒstwa
o wysokim poziomie rozwoju gospodarczego;
zad. 30 – w odpowiedzi dwie korporacje (Fiat
i Pepsico) zgubi∏y si´ i na skutek tego reszta
opisów korporacji trafi∏a nie na te miejsca, co
trzeba; zad. 31 – w nag∏ówku tabeli liczba ludnoÊci jest podana w tys. osób, a naprawd´ jest
w osobach.
Dzia∏alnoÊç cz∏owieka w Êrodowisku – zagro˝enia i wyzwania: zad. 9 – z odpowiedzi wynika, ˝e Sahara powsta∏a wskutek dzia∏alnoÊci
cz∏owieka, co nie jest prawdà; zad. 32 – w odpowiedzi w punkcie b) parki narodowe sà b∏´dnie
ponumerowane, a wi´kszej ich cz´Êci nie wymieniono; zad. 38 – w skrótach PIOÂ i WIOÂ
zabrak∏o „”, poza tym PIO to Paƒstwowa Inspekcja Ochrony Ârodowiska (obecnie: Inspekcja Ochrony Ârodowiska), a nie Inspektorat.
Mapa topograficzna: zad. 4 B) – mapa
Tatr – w odpowiedzi jest podane, ˝e Tatry sà
zbudowane ze ska∏ pochodzenia wulkanicznego (powinno byç magmowego); zad. 8 – mapa
okolic Jeziora Soliƒskiego – mapa barwna
(wk∏adka), na której wykonuje si´ polecenie,
ma inny zasi´g ni˝ fragment mapy przedstawiony w odpowiedzi. ■
Dr BO˚ENA KICI¡SKA, Uniwersytet Warszawski,
Zak∏ad Klimatologii, ul. Krakowskie PrzedmieÊcie 30,
00–927 Warszawa.
O lawinach! – przeczytasz w numerze 5/2003 „Geografii w Szkole”.
254
4/2003
GEOGRAFIA W SZKOLE